Landbouw- en Visserijraad 30 januari

[0:00:00] U allen hartelijk welkom,

[0:00:03] Allereerst,

[0:00:04] De minister en zijn ondersteuning hier zichtbaar en achter de schermen.

[0:00:10] De collega's die aangeschoven zijn

[0:00:13] de gasten op de publieke tribune. De pers en en ook de mensen die digitaal meekijken.

[0:00:22] Het is mij een genoegen om deze vergadering te mogen voorzitter, dan zult u het mee moeten doen bij ontstentenis van de

[0:00:29] vaste voorzitter en de waarnemend voorzitter,

[0:00:32] Dus ja.

[0:00:33] Ik hoop dat de teleurstelling niet al te groot is en spoedig verwerkt kan worden, want dan kunnen wij nu van start gaan.

[0:00:41] Ik geef aan de orde is. Voorzitter,

[0:00:46] De kwestie van de derogatie onder andere en de hoofdmoot is

[0:00:54] landbouw en visserijraad op dertig januari en daar is inmiddels een tweede termijn van aangevraagd

[0:01:04] of een tweeminutendebat

[0:01:07] voor aangekondigd. Zeker, en ik hoorde iemand vragen om het woord. Mevrouw bromet, aan u het woord.

[0:01:17] Voorzitter, we hebben het debat verlengd met een uur en we zijn met heel veel. Ik zou eigenlijk willen voorstellen om het aantal interrupties op elkaar te beperken ten gunste van het aantal interrupties op de minister.

[0:01:28] Je soms vraag je je af kan mevrouw kan niet iemand anders het voorzitterschap waarnemen, want dit was het volgende punt.

[0:01:34] Wat ik nog even willen benoemen.

[0:01:36] Wij hebben inderdaad vier uur te gaan. Daarmee is het een debat al een uur verlengd en dat heeft ook zijn redenen zoals we allemaal weten.

[0:01:43] Mijn voorstel is om in de eerste termijn van de zijde van de kamer twee vragen toe te staan. Dat betekent dat we daardoor in de eerste termijn in gesprek met de minister meer ruimte hebben en dat zou dan via de vragen kunnen zijn. Afhankelijk ook een beetje van hoe snel bij deze eerste ronde kunnen afronden.

[0:02:03] Mevrouw van der plas. Gaat uw gang.

[0:02:06] Dankuwel. We hebben op verzoek van de heer thijssen gisteren bij de regeling van werkzaamheden een tijdlijn gekregen over wat er allemaal precies is gebeurd. Maar eigenlijk want daar ging op mijn vraag vanmorgen over in de procedurevergadering. Ik zou eigenlijk de inhoudelijke mail wisselingen tussen het ministerie en de eurocommissaris of e. U.

[0:02:34] Die zou ik graag.

[0:02:35] Wij willen voegen en mijn verzoek is dan ook aan de minister of wij die zo snel mogelijk kunnen ontvangen. Het liefst nog tijdens

[0:02:45] wat.

[0:02:47] En een heldere vraag. Dank de vraag. In de richting van de minister is het mogelijk om die mailwisselingen inhoudelijk ook ter beschikking te stellen.

[0:02:56] Deze middag,

[0:02:58] Opzich heb ik er geen bezwaar tegen. Alleen dat moet overlegd worden met europese commissie.

[0:03:04] De commissie die hechten zeer aan om, voordat wij documenten naar buiten brengen die in het ambtelijk verkeer of in het bestuurder verkeer hebben plaatsgevonden.

[0:03:13] Om daar eerst zelf een oordeel over te hebben voordat er een buiten gaat. Wij hebben contact gehad met de europese commissie. Ik heb dezelfde vraag, maar dat is dus

[0:03:22] in met die snelheid niet te realiseren. Helaas.

[0:03:26] Oké. Helaas. Dan zullen we het mee moeten doen dat

[0:03:30] reactie.

[0:03:33] Mooi dat dat verzoek dan inderdaad is gedaan. Dat snap ik opzich wel jammer natuurlijk want het zou misschien nog meer helderheid geven.

[0:03:41] Maar het komt dus wel mits europese commissie dan akkoord gaat. Maar volgens mij kunnen we dan wel in ieder geval op vragen wat ze niet los van de europese commissie. Maar de eigen mailwisselingen van het ministerie. Dus wat hier binnenlands is verstuurd naar brussel. Die kunnen we denk ik wel alvast krijgen want daar gaat de europese commissie niet over de minister.

[0:04:05] Ja.

[0:04:06] Op die vraag hebben wij besproken en ik moet daar helaas het antwoord negatief zijn. De commissie die hecht eraan om al het verkeer. Eerste wegen betekent op het moment dat wij vanuit ambtelijk verkeer documenten aan u zouden verstrekken, ook al zou het onze kant zijn zeg maar dan nog hecht eraan om daar eens kennis van te nemen.

[0:04:28] Maar dat is dat is ja ik kan het niet echt niet anders niet anders maken. Helaas.

[0:04:34] Wilt u even mee moeten doen? Mevrouw beckerman.

[0:04:37] Voorzitter,

[0:04:40] Dat klinkt logisch vind ik ook logisch, maar eerder dit weekend hebben we natuurlijk wel communicatie vanuit europa eerder via de media gezien en dan dat wij hem zagen en dat strookt niet helemaal met het antwoord dat de minister hier geeft en daarom wil ik wel graag het verzoek ondersteunen om zo zoveel mogelijk van deze communicatie te ontvangen, zodat wij ook een zo goed mogelijk beeld krijgen en niet moeten wachten totdat tot op nos punten nel van andere media sites verschijnt.

[0:05:18] Kortom, het verzoek blijft staan als het niet lukt dan zo spoedig mogelijk daarna de minister.

[0:05:24] U kunt zich voorstellen dat ook ik mij verbaasd over het feit dat de brief van klink is is dus in de pers is verschenen

[0:05:34] naar aanleiding van de brief die wij gisteren verstuurd. Met bijlage hebben wij bijvoorbeeld ook expliciet contact gehad met de europese commissie. Over de brief van de eurocommissaris

[0:05:43] mochten meesturen en ook over mijn antwoord aan de eurocommissaris ook konden mee sturen. Dus wij in het verkeer. Wat wij naar buiten brengen, willen wij die werkwijze blijven respecteren.

[0:05:56] Daar zullen we het op dit moment even mee moeten doen. Ik stel voor dat wij beginnen.

[0:06:02] Mevrouw vestiging heeft nog een vraag. Gaat uw gang.

[0:06:05] Dankuwel. Voorzitter, en vergeet vooral ook niet alle andere vormen van communicatie mee te nemen. In dit verzoek zeg ik. Er wordt nadrukkelijk een aantal keer gesproken over e-mails. Maar ik denk dat het verstandig is om alle vormen van communicatie mee te nemen. Voorzitter, ik reageer nog even over het ordepunt dat mevrouw bromet van groenlinks zojuist maakte over het aantal interrupties en u vatte dat samen als onderlinge interrupties twee op elkaar en vier inrichting van de minister. Dat is geen uitbreiding van het aantal interrupties als dat we gewend zijn. Normaal gesproken hebben ook altijd vier interrupties op de minister. Dus ik zou wel willen vragen om daar inderdaad op uit te breiden is minstens zestien.

[0:06:38] Een bijzin was van dan kijken we ook eventjes wat er mogelijk is en in principe als je ruimte is dan spreken we af welk aantal we aanhouden.

[0:06:47] Maar de met een positieve grondhouding zal ik maar zeggen. Ik stel voor dat wij deze vergadering beginnen en dat ik als eerste het woord geven aan de heer tjeerd. De groot en hij spreekt namens d zesenzestig gaat uw gang.

[0:07:04] Dankuwel. Voorzitter, het zal vooral gaan over de beroemde delegatie in. Dat is een uitzondering die in nederland heeft gekregen

[0:07:14] onder meer mest uit te rijden dan het europese gemiddelde. En daar stond iets tegenover, namelijk dat nederland zich wel aan de afspraak moest houden

[0:07:25] om het grondwater gezond te houden met de norm van vijftig milligram nitraat per liter

[0:07:32] en daar heeft nederland zich niet aan gehouden in al die jaren. Sterker nog, de laatste jaren verslechterde de kwaliteit van het grondwater in bepaalde gebieden

[0:07:41] in nederland heeft nagelaten om in de actieprogramma's echt de maatregelen te nemen die nodig waren om

[0:07:49] de landbouwproductie op een op een duurzame leest te schoeien en nederlandse overheid heeft het voor zich uitgeschoven. Dat lijkt een beetje op wat we zien ook bij de kaderrichtlijn water bij de vogel en habitatrichtlijnen

[0:08:04] bij andere wetgeving zie je dat elke keer

[0:08:07] de nederlandse

[0:08:09] minister van van lhv of het deze minister is of de voorgangers toch de kantjes ervan af heeft gelopen in brussel

[0:08:16] en uiteindelijk betalen de boeren daar hard gelag voor dat zien we nu.

[0:08:20] Maar uiteindelijk betaalt onze omgeving daar ook de prijs voor. Het gaat om ons drinkwater. Het gaat om ons oppervlaktewater gaat om onze natuur.

[0:08:30] Dat gezegd hebbend. Voorzitter, een paar vragen.

[0:08:33] Je hoort vaak brussel de schuld krijgen. Die zou inflexibel zijn. Hoe ziet de minister. Dat is het ziet de minister er toch ook net als d zesenzestig dat het hier de nederlandse overheid is die heeft gefaald en die te vaak geitenpaadje heeft gekozen en niet brussel.

[0:08:48] Tweede vraag. Ik krijg toch een beetje de indruk dat de minister suggereert dat de ambtenaren hier schuld aan hebben.

[0:08:56] Dus dus in een tweed van mevrouw lemson zie ik terug moet.

[0:09:00] Moeten wij u en de boeren.

[0:09:02] Sowieso aparte combinatie moet het ministerie zeggen hoe we de toekomst zien hoe je anders kunt verwachten dat ministerie weet wat ze moet doen en ook stond in de telegraaf dat het ambtelijk al wel bekend was heel nadrukkelijk. Het is alleen maar de minister die verantwoordelijk is. Hoe ziet de minister dat.

[0:09:19] Dan.

[0:09:20] Het mest uitrijden, weet de minister. Voorzitter zeker dat nu met die datum van één maart alle geitenpaadje zijn afgesloten.

[0:09:30] Want voorzitter, als ik kijk op de website van de nvao. Dan zie ik dat je vanaf zestien februari

[0:09:37] tot één maart

[0:09:39] mest mag uitrijden. Dierlijke drijfmest.

[0:09:41] Dus dat worden de doldwaze mest uitrijden dagen als we niet oppassen dus graag een reactie van de minister. Want hier lijkt toch echt wel weer een geitenpaadje te zijn geschapen voor de

[0:09:55] voor het

[0:09:57] maatregelen die tegen

[0:10:00] het actieprogramma ingaan en dat was er voor bedoeld om ons water eindelijk een keer schoon te krijgen.

[0:10:06] Dus is de minister bereid om deze omissie te repareren. Immers, het actieprogramma gold vanaf één januari. Dus ja dan geldt die zestien februari ook niet meer.

[0:10:19] En dan voorzitter het laatste punt ben toch even nieuwsgierig of de brief van twee december of dat ook kabinetsbeleid was. Want u heeft collega's die gaan over de waterkwaliteit, collega's die gaan over klimaat in uw collega's die gaan over natuur. Heeft u die brief namens die ministers of in ieder geval namens het kabinet gestuurd. Of heeft u dat op eigen houtje?

[0:10:42] Dit was mijn bijdrage dankuwel. Voorzitter,

[0:10:45] Dank een interruptie van mevrouw van der plas gaat uw gang.

[0:10:50] Ja. Dankuwel voorzitter op twintig december jongstleden. Toen stelde de heer de groot in het tweeminutendebat landbouw en visserijraad eigenlijk een hele cruciale vraag aan de minister

[0:11:07] en dat was de vraag van ik zal het even voorlezen. Heel kort citeren de minister heeft aangekondigd. De verplichte buffer stroken langs een waterloop voor het jaar tweeduizend, drieëntwintig niet te doen. Dat is in strijd met de derogatie beschikking. Daarom is er een enorme risico dat de beschikking helemaal gaat vervallen. Daarop heeft de minister geantwoord van we zijn nog in gesprek en er is geen reden tot grote zorg en ik woon agenda heer de grootste vragen was de heer de groot op de hoogte op twintig december van de brief die op negentien december bij het ministerie is gekomen.

[0:11:42] De groot,

[0:11:44] Ja voorzitter, ik had geluiden uit brussel gehoord dat een dergelijke brief in de maak was. Ik had de brief zelf niet.

[0:11:52] Tweede vraag van mevrouw van der plas. De laatste.

[0:11:56] Ja dat

[0:11:58] vind ik eerlijk gezegd wel ernstig.

[0:12:02] Ik heb ik krijg daarmee het idee dat de heer de groot die informatie dus wel gehad

[0:12:10] daar eigenlijk tot en met op dit moment helemaal niets over heeft gezegd het in een vraag heeft verpakt aan de minister

[0:12:19] de minister had op dat moment brief in welke reden dan ook te komen we vast nog over te spreken niet gelezen.

[0:12:27] Dan moet je eerlijk zeggen

[0:12:29] ik schaam me dan wel een beetje als kamerlid dat

[0:12:33] dat een parlementariër kamerlid. De minister eigenlijk wel een beetje voor de bus gegooid op dat moment

[0:12:39] dus ook nu redenen waarom we hier zitten

[0:12:41] en ik wil aan de heer de groot vragen. Wat was de reden dat hij op twintig december in het tweeminutendebat of op enig ander moment tot en met vandaag

[0:12:51] of althans tot het uitkomen dat dat die brief. Er was en de minister vanuit de volgende moet terug moest naar den haag. De vraag waarom waarom heeft de heer de groot dit voor zichzelf gehouden en dit niets met ons ofwel de minister gedeeld. Ik vind het heel erg om dit te horen.

[0:13:07] Meneer, de groot.

[0:13:11] Absurde vraag want het eerste wat ik heb gedaan is toetsen waar u allen heeft kunnen meeluisteren of het klopt of die geluiden die ik had gehoord. Klanten.

[0:13:22] Nee, wij hebben afgesproken. Twee vragen dus helaas, mevrouw bromet gaat uw gang.

[0:13:29] Ja voorzitter, ik wil daar eigenlijk wel even op doorgaan want ik vind het ook eigenlijk. Ik schrik er ook van als de heer de groot. Dat zegt zeker omdat zo'n debat dan achteraf gezien lijkt op een op een toneelstukje waar je naar zit te kijken en ik ga het straks ook aan de minister vragen. Wij hebben als groenlinks in het debat over de regeringsverklaring gezegd als het gaat over de nieuwe bestuurscultuur. Dan kan iedereen fouten maken ook een minister en het gaat erom dat je die fout rechtzetten. Dus dat als je de kamer niet informeert omdat je een brief die de dag daarvoor is binnengekomen op ministerie niet paraat hebt op het moment dat er een debat plaatsvindt. Het kan gebeuren. Alleen als het een maand later nog niet gebeurd is

[0:14:12] dan dan begint het wel een beetje te knellen. Want je kunt u fout. Een maand lang herstellen en het gebeurt niet. Ik ga straks aan de minister vragen waarom hij dat niet gedaan. Dus dat de vraag aan de heer de groot is, dan heeft hij als onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het vertrouwen in de overheid. Waarom heeft hij heeft hij de minister gevraagd om deze omissie aan de kamer mee te delen.

[0:14:35] Meneer, de groot.

[0:14:38] Ja. Voorzitter, zoals wij allemaal bereid je voor je werk voor op bronnen van buiten en die gevraagd en ongevraagd komen je langs van. Goh. Ik hoor dit akkoord dat dat toetsen. De toetsen in schriftelijke vragen de toetsen in een vraag tijdens een tweeminutendebat.

[0:14:53] Dan kan iedereen daar ook horen en meeluisteren.

[0:14:58] De minister bleek op dat moment niet de goede antwoord te hebben gegeven en ik had ook verwacht dat dat gecorrigeerd zal worden, is de reden geweest dat ik

[0:15:09] vorige week maandag na het reces ook dacht hij die brief ligt er nog niet. Ik stuurde minister een sms-je van hoe staat het er eigenlijk mee. Dus dat heb ik gedaan en dat doe ik gewoon net als u om ervoor te zorgen dat wij op een goede manier geïnformeerd worden. Dan ben ik met u eens want ik dacht van nou als het niet klopt dan ga ik er toch wel van uit dat dat wordt gecorrigeerd. Maar dat is pas gisteren gebeurd en dat is dat is verdient niet de schoonheidsprijs. Maar dat de minister zelf ook door.

[0:15:37] Dank.

[0:15:39] Ik zag de vinger van de heer grinwis.

[0:15:41] Gaat uw gang?

[0:15:43] Ja. Voorzitter dankuwel. De heer de groot. Hij vraagt aan de minister of die stelt. We moeten niet brussel.

[0:15:50] De schuld geven.

[0:15:52] Dat is dat is sowieso sowieso een slecht idee om allerlei instanties en gremia de schuld te geven. Maar feit is wel dat een derogatie beschikking eind september naar nederland komt dat goedkeuring op het nationaal strategisch plan,

[0:16:07] maar toch een zekere samenhang zit tussen delegatie, beschikking en sp dat nederland ongeveer bijna de eerste lid was die de sp heeft ingeleverd in brussel en een half december als laatste lidstaat een reactie uit brussel krijgt van nou, vooruit zelfs goed en vervolgens moet het ge implementeert worden

[0:16:26] in in ministeriële regeling et cetera er video ons uitvoeringsinstituut moet het implementeren en dan moet de boer het nog ook op zijn bedrijf kunnen implementeren. Dus dat je dan gaat kijken. Praktisch van hoe kunnen we enerzijds ons houden aan de deputatie beschikking

[0:16:42] aan het en sp anderzijds ook nog daar lig geïmplementeerd krijgen omdat we weten dat in september oktober wel de winter herfst winter zal worden ingezaaid en de vraag is toch geen gekke gedachte. Dus het gaat hier niet zozeer over schuld. Het gaat hier over dat iets een heel laat stadium uiteindelijk naar inspanningen naar ons toe komt en dat het op een ordentelijke wijze geïmplementeerd moet worden en ook werkbaar moet zijn. De heer de groot deze spagaat.

[0:17:10] Voorzitter, de heer grinwis die spagaat ook geconstateerd is met een onzalige motie gekomen om er weer eens een geitenpaadje te zoeken. Dus dan weten we nu zeker. Dat was een slecht idee. Nou dan hebben we nog de situatie. Waarom kwam die brieven. Eigenlijk past die goedkeuring eigenlijk pas in september.

[0:17:28] Wat dat overgangsjaar was vorig jaar al

[0:17:31] wat nederland heeft er ontzettend lang over gedaan in die handeling onderhandelingen over de derogatie. Dus als daar nederland. Dat geef ik gerust door want ik heb daar zelf niet gezeten voor de goede orde was de minister

[0:17:45] die heeft gewoon buitengewoon langzaam werk geleverd en dan zul je moeten voorbereiden op die ingrijpende maatregelen die al mijlen ver en dat moet heer grinwis ook toegeven. Voorzitter mijlen ver zag aankomen.

[0:17:59] Ik heb de heer grinwis nog zijn. Tweede.

[0:18:01] Nou ik ga ik daarop wilde ik mijn tweede interruptie niet aan opmaken, maar de motie van de collega's van kampen en collega's boswijk aan mij was volstrekt terecht en de drie meter was.

[0:18:12] Verrassing. Als dit geen interruptie is.

[0:18:14] Dan stoppen we nu wel.

[0:18:17] Nee dat is geen vraag aan verbonden en de heer de groot kreeg niet de gelegenheid om te reageren. Dan kijk ik naar de heer kops van de pvv en nodig hem uit zijn bijdrage te leveren. Gaat uw gang. Ook vier minuten de tijd?

[0:18:30] Dankuwel. Voorzitter, in berlijn vindt de groeiende wordt geplaatst. De grootste landbouwbeurs van europa en ook het kabinet was daar vertegenwoordigd om onze prachtige nederlandse landbouwsector te promoten

[0:18:42] terecht,

[0:18:43] maar ook hypocriet, want diezelfde landbouwsector wordt hier in eigen land keihard de nek omgedraaid, de nek omgedraaid door incapabele ministers die in één ding heel goed zijn.

[0:18:54] Liegen.

[0:18:54] En bedriegen en vooral een puinhoop van maken.

[0:18:58] E u regels over mest, waaronder het verplicht aanleggen van buffers stroken zijn ingegaan op één januari tweeduizend, drieëntwintig en de minister wist dat dondersgoed.

[0:19:08] Maar toch zou hij nee. In nederland gaan die regels pas in op één januari tweeduizend, vierentwintig, een jaar later dus afgelopen vrijdag keerde de minister halsoverkop terug uit berlijn. Om te melden. Oh nee dat kan helemaal niet. De regels gaan toch dit jaar nog in

[0:19:25] en dat is een ontzettende klap voor al die hardwerkende boeren in nederland. De minister zelf noemt dat dan een inschattingsfout voorzitter inschattingsfout. Nee dat is het niet. Het is gewoon een keiharde leugen geweest. Bovendien is eergisteren al gebleken dat de minister in december al vorig jaar in een brief door de europese commissie op de vingers is getikt. Maar hij heeft al die tijd daarover gezwegen waarom in hemelsnaam.

[0:19:53] Sterker nog, een dag nadat die brief van de europese commissie bij de minister op de mat was gevallen, zei hij nog in een plenair debat. Ik citeer geen reden tot grote zorg, want zoals hij zei hij had die brief toen nog niet gelezen.

[0:20:07] Dat is opzich al ongeloofwaardig. Maar dan nog voorzitter, hoeveel ambtenaren heeft de minister eigenlijk in dienst is er dan echt niemand die hem direct die brief onder zijn neus drukt

[0:20:18] is er dan echt niemand die hem ter plekke iets influistert. Nogmaals, dat is dan al heel ongeloofwaardig. Maar dan nog. Waarom heeft hij zijn fout? Niet een dag later of voor mijn part een paar dagen later gecorrigeerd,

[0:20:32] want de minister heeft de brief van de europese commissie wel een paar dagen later zelf al beantwoord

[0:20:39] en wij hier in de kamer in de boeren horen nu pas iets meer dan een maand later en we moeten het als eerste vernemen uit de pers dus wel de commissie informeren, maar de kamer en de boeren negeren en dat is echt onacceptabel. Voorzitter, ook vrijdag toen hij zogenaamd onwetend en in paniek uit berlijn terugkeerde om het slechte nieuws te brengen. Niks over de brief van de europese commissie die toen al wekenlang op zijn bureau lag opnieuw verzwegen opnieuw gelogen. Er zijn terugkeer uit berlijn was dan ook gespeelde, paniek en gespeelde onwetendheid puur bedoeld om zijn eigen hachje te redden. Want hij wist hoe het zat

[0:21:22] en dat is voorzitter, de bekende haagse tactiek niet wanneer er stront aan de knikker is. Maar pas wanneer die stront aan de knikker niet langer onder de pet gehouden kan worden, worden wij hier geïnformeerd

[0:21:34] en voorzitter, deze minister heeft

[0:21:36] niet de ballen gehad om in brussel keihard met de vuist op tafel te slaan voor mijn part alles de veto en vooral de europese commissie te melden. Zoek het lekker uit met je regels. Nee hij heeft ervoor gekozen om de kamer en de boeren voor de gek te houden en de gevolgen zijn enorm. Want nu moeten de boeren opeens al vanaf één maart van dit jaar aan alle regels voldoen buffer stroken aanleggen in twee maanden tijd. Hoe gaat dat dan in hemelsnaam in de praktijk

[0:22:04] ten koste van hoeveel grond gaat het niet? Hoeveel kost dat? De boer wil niet? Voorzitter, dit wanbeleid gaat de boeren heel veel geld kosten. De minister faalt. Maar de boeren betalen

[0:22:16] dit falen. Toon twee dingen aan dat de bemoei en regelzucht vanuit brussel moet eindigen en dat we geregeerd worden door amateurs die alleen maar aan zichzelf denken en daarom voorzitter, kan nog maar één ding betekenen. Morgen in het tweeminutendebat zal de pvv tegen deze minister een motie van wantrouwen indienen en hierbij als dat mogelijk is, kon ik dan ook alvast dat tweeminutendebat aan dat dankuwel pleegt.

[0:22:40] In de tweede termijn,

[0:22:42] Gedaan, te worden,

[0:22:44] Dank dan is het woord aan de heer van haga, maar ik moet vooraf u als commissie nog een punt toestemming vragen. De heer vraag is formeel geen lid van deze commissie.

[0:22:55] Staat u mij toe dat hij zijn inbreng namens groep van haga spreken beelden.

[0:23:00] Deelt, met ons.

[0:23:02] Dan is het woord aan de heer van haga. Hij spreekt namens de groep van halen.

[0:23:06] Gaat uw gang. Dankuwel. Voorzitter en dankuwel collega's dat dat u zo ontzettend coulant bent om mee te laten spreken. Dat waardeer ik elke keer weer. Ik zit ook nog in een ander debat is misschien dat ik zo weg moet. Maar echt diepe buiging voor de clementie. Goed.

[0:23:25] Voorzitter, met een overheid die stelselmatig onbetrouwbaar is, valt geen zaken te doen. Onbetrouwbaar, onvoorspelbaar en destructief

[0:23:34] geen boer die nog begrijpt wat de bedoeling is van dit bizarre beleid. Voorzitter, de verschillende landbouwministers hebben vele fouten gemaakt in een stikstof dossier. De meestal ging het om inhoudelijke blunders omdat men simpelweg niet begrijpt dat stikstof in de praktijk geen probleem is technische blunders door verkeerde modellen en onhaalbare kritische depositie waardes en in sommige gevallen was het probleem dat de staat verstrikt is geraakt in haar eigen kafkaëske regels, waardoor de bedrijfsvoering voor boeren vrijwel onmogelijk is geworden, en daarnaast komen er consequent dictator vanuit e. U, commissaris, die leiden tot totale kans kaalslag van de nederlandse agrarische sector.

[0:24:10] Maar voorzitter, dit specifieke geval is anders

[0:24:13] op negentien december tweeduizend tweeëntwintig kreeg minister adema een brief van de commissaris sinkevicius waarin klip en klaar wordt gesteld dat de nieuwe derogatie regels per één januari twintig, drieëntwintig moeten we moeten ingaan en dat nederland zich niet heeft gehouden aan de voorwaarden van een derogatie beslissing uit twintig, tweeëntwintig en minister adema stelde in zijn brief van vierentwintig januari. Pas dat en ik citeer met terugwerkende kracht ben ik van mening dat ik uw kamer en aanvullend signaal over de zorgen van de europese commissaris had moeten geven, inclusief de stappen die ik aan het ondernemen was om om de zorgen van europese commissie weg te nemen en ik betreur dit. Voorzitter, waarom zegt minister allemaal niet gewoon dat hij de kamer verkeerd heeft geïnformeerd. En waarom heeft hij niet direct nadat hij doorkreeg dat de brief van negentien december explosief was alsnog

[0:25:03] onmiddellijk de kamer geïnformeerd. En waarom die niet gewoon zijn excuses aan maar kiest ervoor een eufemisme waarin hij zegt dat hij het slechts betreurt. Voorzitter, de nieuwe regels uit brussel hebben in mensen gevolgen voor de boer en samenleving. Als er minder mest worden uitgereden, was dat boeren veel geld. De schappen in de winkels worden leger en de boodschappen worden duurder.

[0:25:23] Bovendien ontbreekt de langjarige duidelijkheid die essentieel is voor een ondernemer om een bedrijf te kunnen voeren en de overheid toont opnieuw aan dat je volkomen onbetrouwbaar is en het toont opnieuw aan dat wij onze soevereiniteit kwijt zijn geraakt aan de e u en dat dit op geen enkele wijze in het belang van nederland is.

[0:25:41] Daarnaast is het zo dat dit een dictaat zijn doel volkomen voorbij schiet de overheid wil zogenaamde kringlooplandbouw, maar juist door het afbouwen van de derogatie worden tegendeel bereikt. De eigen dierlijke mest wordt vervangen door kunstmest, door het paard wordt zorgvuldig achter de wagen gespannen. Voorzitter, concluderend bv nul staat pal achter onze boeren. Zowel inhoudelijk als procedureel is het stikstof dossier een onbegrijpelijke puinhoop en daarbovenop komt nu minister die de kamer verkeerd heeft geïnformeerd.

[0:26:11] Voorzitter, alleen al vanwege het verkeerd informeren van de kamer is een motie van wantrouwen op zijn plek en ik neem aan dat deze motie en twee minuten debat zal worden ingediend en de heer kops naast mij heeft

[0:26:22] zowel gezegd dat die in tweeminutendebat gaan aanvragen als dat hij een motie van wantrouwen indient en ik teken graag mee want deze heksenjacht op de boer moet stoppen en bv zal er alles aan doen om de overheid te stoppen in haar aanval op de agrarische sector

[0:26:36] en dat kan voor het eerst op vijftien maart bij de provinciale statenverkiezingen. Dus stem verstandig zijn genoeg partijen hier die het anders willen. Maar ik zou zeggen stem bv nl. In het belang van nederland. Dankuwel. Voorzitter.

[0:26:48] Dank voor uw inbreng. Dan is het woord aan mevrouw van der plas en zij spreekt namens b. Gaat uw gang.

[0:26:59] Dankuwel. Ik zou graag willen dat soort de fittie tussen de heer de groot en de heer van haga misschien even op de gang kan plaatsvinden. Dan kan kunnen we verder met de inhoudelijke zaken.

[0:27:10] Voorzitter, inwoners van nederlands en speciaal onze voedsel en bloemen makers. Als je de boer weg wilt hebben dan kun je dat op allerlei manieren doen. Dat kun je doen via verboden via onteigening via demoniseren of je doet het volgens voor via onmogelijke regelgeving

[0:27:28] en die laatste weg is het makkelijkste. Je zorgt voor het beleid niet uitvoerbaar is. Wij zijn nog steeds met een beschuldigende vinger bijvoorbeeld over natuur die geen dag meer kan wachten en voegde daar kostprijsverhogende maatregelen aan toe. Net zolang tot zelfs de laatste doorzetten het bijltje erbij neergegooid. Nou voorzitter, ik zou zeggen gefeliciteerd.

[0:27:48] Elke keer weer denk ik dat we de boeren toch echt niet nog erger kunnen schofferen, maar wel het kan

[0:27:55] de brief van de europese commissie van negentien december was meer dan duidelijk de brief die brief had overal alarmbellen moeten doen afgaan. Die brief hatte bij de ambtenaren voor moeten zorgen dat de minister onmiddellijk werd geinformeerd. Die brief had bekend moeten zijn voor het tweeminutendebat op twintig december.

[0:28:14] Vreemd genoeg was tenminste niet op de hoogte maar kamerlid groot kennelijk wel. Voorzitter, ik wil weten hoe kan het dat de minister niet op de hoogte was

[0:28:24] en nog vreemder vind ik het dat toen de brief wel bekend was bij de minister de kamer nog steeds niet werd geïnformeerd op het moment dat de minister de brief las, wist hij dat hij net de kamer verkeerd had geïnformeerd en de minister heeft een heel team aan ambtenaren om zich heen met veel ervaring die vaak zelfde overleg voeren met de europese commissie en heeft dan niemand van het team de minister geadviseerd om de kamer alsnog te informeren, informeren

[0:28:48] is dit een bewuste beslissing van de minister geweest of niet. Ik wil daar graag antwoord op. Voorzitter, het is vreemd om te lezen dat de minister in de brief van drieëntwintig december aangeeft dat er midden januari een brief volgt met daarin het proces beschreven om de maatregelen zo snel mogelijk te implementeren en bedoelt de minister nu dat hij daar al wist dat de bufferzones eerder in zouden gaan dan aan de kamer beloofd of zegt de minister daar in feite dat hij het tempo handhaaft, zoals eerder aangegeven, en in dat laatste geval negeert hij de commissie immers de brief van drieëntwintig december sluit. Wat mij betreft totaal niet aan bij de urgentie van de brief van negentien december. Hoe kan dat?

[0:29:28] Voorzitter, zoals ik het zie, liet de brief van negentien december geen ruimte voor interpretatie. Het was klip en klaar. Het overgangsjaar werd duidelijk niet geaccepteerd. Uit niets blijkt enig begrip voor het feit dat ondernemers zich moeten kunnen voorbereiden bij bijvoorbeeld het maken van inkoopafspraken die nu allemaal al gemaakt zijn en ik vraag me af of dit allemaal voldoende bepleit is bij de commissie en ik lees in de brief en de bijlage van de minister van twintig januari bijvoorbeeld dat we niet voldoende data hebben om de met nutriënten verontreinigde gebieden op de juiste wijze kunnen te kunnen aanwijzen? Weet de commissie dit wel? En hoe is het belang van de nederlandse ondernemers in brussel bepleit de wageningen universiteit heeft bijvoorbeeld al aangegeven dat het opheffen van derogatie waarschijnlijk geen milieuvoordeel met zich meebrengt.

[0:30:15] Twintig, twintig is er voor gemaakt is ervoor gewaarschuwd. Er is een onderzoek van herman de boer van wageningen universiteit waar klip en klaar in staat dat het afschaffen van de derogatie in het aanwenden van kunstmest dat er dan nitraat uitspoeling veel groter zal zijn en heeft de minister dit besproken met de commissie. En wat was de reactie daarop

[0:30:37] en heb ik nog heel even tijd

[0:30:38] nog vijf seconden.

[0:30:41] Ik wil even graag een vraag stellen uit een brief van een een open brief van een boer die de minister ook heeft gekregen. Kunt u mij uitleggen dat ik over het jaar tweeduizend, drieëntwintig, achtentachtig, honderd kilo stikstof uit dierlijke mest moeten afvoeren en vervolgens zestienduizend achthonderd tweeënzeventig kilo stikstof uit kunstmest weer mag aanvoeren. Wat is hier milieuvriendelijk aan?

[0:31:05] Voorzitter, ik hou het hier even bij. Ik hoop dat de minister deze open brief leest of heeft gelezen want als we het over gezond verstand en praktijk voorbeelden hebben dan is dit de street.

[0:31:17] Dank, dan is er een vraag van de heer. Deze gaat uw gang.

[0:31:22] Dagvoorzitter en ik ben helemaal met mevrouw van der plas eens dat boeren nu worden overvallen met strengere regels en dat de minister daar gewoon de boeren te lang in onzekerheid gelaten. Wat ik niet begrijp is dat de minister zegt deze regels moeten gelden per één maart, maar dat er nog geen akkoord op is van de europese commissie en dat er dus een kans is dat nu toch zal blijken dat de commissie zegt nee moet met terugwerkende kracht vanaf één januari geld moet bijeen

[0:31:46] de februari gelden

[0:31:48] is mevrouw van der plas niet met me eens dat er nu gewoon de strengste variant gekozen moet worden, zodat de boeren weten waar ze aan toe zijn en niet over een week weer te horen krijgen dat het toch weer anders.

[0:31:57] Mevrouw van der plas,

[0:31:59] De boer zijn al in de ellende gestort. Dus ik zou zeggen laten we voorlopig één maart tweeduizend, drieëntwintig aanhouden. Het is al erg genoeg.

[0:32:07] Dat gaat gewoon vijfenzestig duizend hectare

[0:32:12] vijfenzestig duizend hectare vruchtbare landbouwgrond, zoals straks niet meer kan niet bemest worden. In de hele wereld hebben het over voedselzekerheid en voedselschaarste. Wij gaan vijfenzestig duizend hectare vruchtbare grond ingezaaide gewassen

[0:32:30] zijn hier gewoon niks meer waard en dat is al zo. Het gaat al zo zijn.

[0:32:37] Laten we alsjeblieft die boeren even besparen dat ze nog meer pakken met ellende over zich heen krijgen.

[0:32:44] Het is bijna één maart. Dus de vraag. Centrum gaat uw gang.

[0:32:49] Ik snap al die logica wel het punt is gewoon dat europese commissie de klaar mee is en ik bang ben dat de europese commissie gaat zeggen. Deze regels moeten gelden met terugwerkende kracht vanaf één januari of vanaf één februari. En als de europese commissie dat doet dan zitten de boeren weer in de penarie.

[0:33:03] Dus

[0:33:05] de europese commissie

[0:33:06] kan ingrijpen en dat komt natuurlijk omdat ons drinkwater wordt bedreigd. Dat komt omdat ons oppervlaktewater te visie is. Dat komt omdat onze natuur op omvallen staat. Dat komt omdat dit kabinet in het vorige kabinet veel te weinig eraan hebben gedaan. Dus ik zou zeggen is mevrouw van der plas. Ik niet met de pvda eens dat we nu gewoon helder moeten zijn aan de boer. Het is geen leuke boodschap, maar laten we wel die duidelijkheid geven die verdienen ze. En niet dat we over een week naar toe moeten moeten zeggen. Oud is toch weer anders want de europese commissie.

[0:33:32] Weer gegeven, mevrouw van der plas,

[0:33:37] Ik weet dat er landen zijn die zich tot taal niet aan europese regels houden voor wat betreft het begrotingstekort of schenden van mensenrechten.

[0:33:48] Die houden zich daar ook niet aan dat even terzijde. Wij moeten hier gewoon nogmaals wat ik net zei. We moeten niet nog meer bakker ellende over de boer nu heen gaan storten. Erger dan dit kan het gewoon bijna niet worden. Ik zie niet in hoe het nog erger kan worden.

[0:34:05] De over de waterkwaliteit. De natuur staat op instorten. Weet je dat riedeltje kennen we nou wel. De natuur staat niet op instorten. We weten allemaal heel goed. We gaan straks een stikstofdebat kunnen we er uitgebreid over hebben. Dat is gewoon bangmakerij. Net als de klimaat helder. De heer thijssen het altijd over heeft

[0:34:24] over het waterniveau. In belgië hebben ze heel andere normen krijgen een groene kaart en zodra het water de grenzen overloopt dan krijgt als een rode kaart. Waar is de waterkwaliteit? Goed waar ze het niet goed industrieën loze al dan niet zonder vergunningen op het op het water riooloverstorten van gemeente worden geloosd. Misschien dat dit wat te breed. Nee want kijk hier wordt wel even focussen.

[0:34:50] De vraag van de heer,

[0:34:52] Najaar ik hier wordt alle boeren.

[0:34:56] Ja. Nee.

[0:34:58] Wat even opnieuw. Hier wordt wel eventjes gewoon

[0:35:03] de waterkwaliteit in nederland gewoon even honderd procent op het bordje van de boeren gelegd, terwijl de veel meer oorzaken zijn waardoor water al dan niet is vervuild. Daar worden boeren gewoon kei en knetter hard voor gestraft. Ik zie niet ik zie geen regels bijvoorbeeld dat we industrie moeten sluiten omdat zij lozen op op water, al dan niet zonder vergunning, rioolwaterzuivering loog loze ook dus en los van het feit dat in andere landen dus heel andere normen gelden en daar gewoon een groene kaart wordt gegeven. En hier een rode kaart. Dus daar kunnen we heel lang over discussiëren. Dan moeten we hier niet gaan doen denk ik want we hebben op acht februari het stikstofdebat. Godzijdank is het uitstel vraag van de heer of mevrouw van der wal. De minister niet toegekend. En dus ja nou, oneigenlijk er veel korter zijn. Ik ben niet mensen.

[0:35:57] Nee, dat was duidelijk. De heer thijssen een persoonlijk kwijt.

[0:36:01] Ik heb het niet over de klimaat helder is de secretaris generaal van de verenigde naties die bij een klimaattop zegt. De mensheid is op weg naar de klimaattafel en de voet staat nog steeds op het gaspedaal helder die herhaaldelijk en ik hecht er wel aan. Mevrouw van der plas maakt heel vaak dit soort punten dat we moeten debatteren. Ik vind dat aanspreken.

[0:36:19] Ik kan ook niet op gereageerd worden. De heer kops heeft nog een vraag in die krijgt de gelegenheid gaat uw gang. Ja.

[0:36:25] Voorzitter, ik hoorde mevrouw van der plas zeggen laten we nu voorlopig één maart tweeduizend, drieëntwintig aanhouden als ingangsdatum van die regels. Maar dat is nog maar wat is het vijf weken ongeveer en ik vroeg me af. Ik weet het oprecht niet

[0:36:41] hoe de boeren dat in de praktijk zouden moeten doen hoe dat hoe dat in de praktijk gaat

[0:36:46] en is mevrouw van der plas dan niet van mening dat de minister eigenlijk gewoon terug naar brussel moet gaan en daar met de vuist op tafel moet slaan voor mijn part. Alles gaat veto maakt me niet uit hoe die het regelt. Maar dat die simpelweg gezegd van nou we doen het niet.

[0:37:00] Het is namelijk ons land zijn onze boeren.

[0:37:03] Dus onze regels, de heer mevrouw, mevrouw van der plas, sorry,

[0:37:08] De heer kops heeft heeft volledig gelijk kijken. Wij waren blij met het. Wij waren al blij met het overgangsjaar en een boeren die die hebben dat ook positief ontvangen. Ondanks dat ze natuurlijk gewoon knetter gestoord worden van al die regels en maar die konden daar opzich ook nog wel mee. Mijn leven dus met mijn ultieme uitgangspunt is gewoon aangeven van beetje dit dit gaan we gewoon niet redden. En sowieso al noemde het net al

[0:37:38] waanzin is dat wij gewoon vijfenzestig duizend hectare vruchtbare landbouwgrond waar gewoon straks niet of nauwelijks meer iets op groeit. Waar zijn we in hemelsnaam hier in europa en zeker in nederland mee bezig. Ik begrijp er helemaal niets van. Dank.

[0:37:56] Dan heeft de heer de groot nog een interruptie. Gaat uw gang.

[0:38:00] Ja. Voorzitter, want

[0:38:02] mevrouw van der plas maakt een beetje gehakt op haar manier van de maatregelen aangekondigd die buffer strook,

[0:38:10] maar die zijn er om ons grondwater daarmee ons drinkwater gezond te hebben en dat is een norm die is voor de mensen

[0:38:19] voor burgers om gezond drinkwater te hebben dus ook een onderzoek van wageningen universiteit. Dat aangeeft dat het een hele zinnige maatregelen zegt bij het analyseren van het bedrijf met de bedrijfs water wijzen op koeien kansen. Deelnemers is afspoeling belangrijkste aandachtspunt.

[0:38:37] De vuistregel is dat de directe belasting van sloten door bemesting nabij de sloot afneemt met vijftig procent bij een om bemesten strook van minder dan drie meter en met vijfenzeventig procent bij een om de messen te strook van meer dan drie meter. Dus voorzitter, die buffer stroken zijn een hele effectieve maatregel. De vereiste, mevrouw van der plas, dat met d zesenzestig eens dat het belangrijk is dat burgers in nederland schoon water schoon drinkwater krijgen.

[0:39:08] Mevrouw van der was.

[0:39:09] Daarnaast vraagt naar nergens op. Dus die ga ik niet beantwoorden

[0:39:15] dan is nu het nee nee. Die laatste vraag niet beantwoord. Als ik ga.

[0:39:20] Realistische vorm zijn dus plas gaat uw gang.

[0:39:23] Mensen. Ik ga ook de heer de groot heeft gereageerd. Ik ga over mijn eigen woorden en laat me niet aanpraten. Wat ik wel en niet moet zeggen.

[0:39:33] Zestien november tweeduizend, tweeëntwintig onderzoek van wageningen universiteit uitgekomen van de heer herman de boer

[0:39:40] en citeer ik dan ook maar even uit vervanging van zestig procent van de jarigen heeft kast kunstmest

[0:39:46] torens veel drijfmest gaf op uitspoeling gevoelige zandgrond een vijfendertig tot vierenveertig procent lager uitspoeling bij een drijven met gif van twee keer de e u norm bij een vergelijking van alleen kast met drijfmest was uitspoeling zevenenvijftig, vierenzeventig procent lager. Hierin het onderzoek kan heeft heer de groot waarschijnlijk ook wel gelezen geeft gewoon aan dat het gebruik van kunstmest gewoon veel grotere nitraat uitspoeling oplevert en we kunnen er allerlei. We kunnen allemaal gaan thierry pikken uit onderzoeken. Maar ik vraag me dan af waarom het andere onderzoeken lees ik ook wil ik ook tot mijn nemen. Waarom dan dit soort onderzoeken en dit is een heel essentieel onderzoeken die vragen bij overigens ook al eerder gesteld is dit onderzoek van herman de boer ook meegenomen naar brussel weten we waar we mee bezig zijn. We gaan straks dierlijke mest vervangen door kunstmest. Het is allemaal veel duurder. Het kost ontzettend veel energie. De nitraat uitspoeling is groter. Waarom gaan wij daarmee akkoord? Waarom vinden wij dat normaal

[0:40:54] wat het water wat ik natuurlijk koester schoon drinkwater.

[0:41:00] Is er dus kennelijk niet bij gebaat.

[0:41:03] Helder de tweede vraag van de heer de groot of bovendien.

[0:41:06] Wij hebben we schoon drinkwater is niet dat er mest in.

[0:41:10] Die voor een ander moment,

[0:41:12] de heer, de groot,

[0:41:13] Maar er zit wel degelijk mes in het drinkwater. Voorzitter, ik laat me even zitten. Die burger stroken zijn dus een effectieve maatregel. Mevrouw van der plas heeft dat niet weersproken. Die komt met een heel ander verhaal. Maar in de derogatie beschikking zelf staat hoe het met ons grondwater is gesteld en dat hij die norm wordt overschreden als gevolg van mest in ons drinkwater. Mevrouw van der plas kan zeggen wat ze wil maar dan moet ze gewoon maar even lezen wat er in de wetgeving staat.

[0:41:37] Mevrouw van der plas,

[0:41:41] Dat is kijk

[0:41:44] wij hebben dus ook zie ik vraag gesteld over het onderzoek van herman de boer. Want je kan zeggen en een derogatie beschikking staat dat.

[0:41:51] Dat is dus waarom. Wij hebben gevraagd van zijn die is dat onderzoek van wageningen universiteit over de hogere nitraat uitspoeling bij het gebruik van kunstmest

[0:41:59] is dat bij het in brussel voor het voetlicht gebracht. Want dat is ook cruciale informatie.

[0:42:05] Dus daarom. Misschien zou er niet in de delegatie beschikking omdat het onderzoek misschien niet.

[0:42:11] Dank. Nou voorzitter, ik ga er even bezwaar maken tegen de toon van de heer de groot. Dat is een punt van. Dit heeft geen zin. Ik ben. Voorzitter, ik wil graag een punt maken.

[0:42:23] De vergadering even uitspreken koffiedrinken en dat soort dingen. Maar u wilt een punt van orde maken.

[0:42:30] Voorzitter, ik wil een punt van orde maken

[0:42:34] buiten de microfoon en dat geeft heel goed aan worden hier steeds allemaal dingen naar elkaar toe gebeten en ik wil heel graag dat voorzitter daar heel goed op gaat letten dat dat niet gebeurt en dat mensen als iets te zeggen hebben en mensen alles van vinden. Mag alles terecht maar zeggen ik helemaal niet erg

[0:42:50] maar in de microfoon met open vizier en publiekelijk, zodat iedereen het kan horen en niet dat toe bijten van opmerkingen naar elkaar. Dat is een hele vieze gemene manier van debatteren.

[0:43:02] Ik ben het met u eens dat de het debat via de microfoon wordt gevoerd. Ik heb niet het idee dat ik als voorzitter helemaal kan voorkomen dat u niet meer praten buiten de microfoon. Maar ik ben het met u eens. Daar waar het debat gaat in de microfoon. Dat is de verder manier. U wilde nog reageren. Meneer de groot zie ik.

[0:43:21] Ja. Voorzitter, wat ik zei nu ook even in de microfoon is dat dit eigenlijk geen zin heeft om dat mevrouw van der plas op geen enkele manier ingaat op de vraag die ik heb gesteld, namelijk zijn die buffers stroken een effectieve maatregelen want onderzoek zegt dat die buffer stroken effectief zijn. Dan gaat mevrouw van der plas keer op keer in op een andere onderzoek.

[0:43:40] Gaat over haar eigen woorden.

[0:43:42] Vraag niet mee. En ik constateer dat kan. Hou maar op.

[0:43:45] Ik zei ik heeft geen zin.

[0:43:46] Maar dit is niet als interruptie bedoeld kan er niet op gereageerd worden.

[0:43:52] Het woord is aan de heer van kampen en hij spreekt namens.

[0:43:56] Vvd. Dat dacht ik wel voorzitter jarige vvd zelfs.

[0:44:00] Vijfenzeventig,

[0:44:01] Voorzitter, laat ik maar met de deur in huis vallen. De vvd baalt van de overheid wispelturigheid waarmee boeren opnieuw worden geconfronteerd.

[0:44:11] Na ruim twee jaar lang is op alle niveaus alles uit de kast getrokken om opnieuw derogatie op de nitraatrichtlijn te krijgen van de europese commissie en voorzitter, dat is een derogatie die heel goed uitlegbaar is omdat nederlandse boeren vanwege de vruchtbare delta waarin we leven meer gewassen van het land halen boeren in andere landen en omdat de waterkwaliteit onder bedrijven die gebruik maken van de derogatie aantoonbaar beter is

[0:44:38] en het was voorzitter dan ook een bitter zoet de boodschap toen we in september vorig jaar te horen kregen dat nederland weliswaar kon rekenen op die derogatie, maar wel onder strenge voorwaarden en met een stel afbouw pad.

[0:44:50] Het was daarom een mooie opsteker toen de minister mede aangespoord door deze kamer begin december een overgangsjaar aankondigde voor het toepassen van buffers stroken want voorzitter, stel je eens voor je hebt als boer voor het volgende jaar de inkoop van zaaien en poten goed en de boekhouding rond contracten gesloten voor de oogst en in sommige gevallen zelfs de winter teelten al in de grond en voorzitter, wanneer op dat moment de spelregels veranderen, dan betekent dat nogal wat.

[0:45:19] Dan is het fijn dat de minister luistert naar de landbouwpraktijk en de wijziging van wet en regel daarop aanpast.

[0:45:26] Maar voorzitter, dat bleek valse hoop blijkt nu.

[0:45:29] Voorzitter,

[0:45:30] De vvd twijfelt niet aan de goede bedoelingen van de minister,

[0:45:34] maar voorzitter, we wisten nooit dat de europese commissie niet op de hoogte was van dit overgangsjaar en dat vindt de vvd onbegrijpelijk. Gelet op de moeizame politiek gevoelig traject. Wat is bewandeld, waarbij op het hoogste niveau is gestreden voor derogatie.

[0:45:48] Hoe is de minister geadviseerd? Waarom is er niet gekozen voor een definitief akkoord van de commissie. Graag een reactie.

[0:45:57] Voorzitter, het niet afstemmen van met de europese commissie is een absolute afgang. Maar dan zou god god maar een zo mogelijk grotere blunder vindt de vvd dat de alarmbellen gingen rinkelen op het voornemen van het kabinet voor het overgangsjaar.

[0:46:11] Hoe leest de minister? De brief van de eurocommissaris zelf was hij zich er op het moment dat hij kennis nam van deze brief van bewust dat hiermee mogelijk de hele derogatie op het spel stond

[0:46:22] en nog steeds staat. Voorzitter,

[0:46:24] het kabinet keert nu terug op haar schreden. Maar hoe weten we zeker dat boeren.

[0:46:29] Je kunt de komende jaren kunnen rekenen op de derogatie. En waar blijft de kostenbaten analyse die die waar de kamer per motie een oktober om heeft gevraagd. Graag een reactie.

[0:46:39] Voorzitter, hoe nu verder is de vraag en ik zal heel eerlijk zijn. Het is inderdaad heel verleidelijk om de minister te vragen of hij opnieuw naar brussel gaat, opnieuw naar de europese commissie om te kijken naar welke mogelijkheden er zijn bijvoorbeeld om er niet te handhaven. Komend jaar.

[0:46:55] Maar voorzitter.

[0:46:56] Wij zien ook dat dit tot het levensgrote risico zal leiden dat we de derogatie volledig verliezen waarmee boeren ondernemers helemaal tussen hamer en aambeeld terecht komen. Dat mag niet gebeuren. Voorzitter, en wel vragen wij hoe de minister aankijkt tegen de roep vanuit de sector om compensatie naar aanleiding van deze blunder. Wat is de economische impact voor de akkerbouw en veehouderij? En welke mogelijke gevolgen zijn er wanneer ondernemers naar de rechter stappen graag een reactie?

[0:47:27] U bent

[0:47:28] u bent klaar met uw inbreng? Nee, dat u nog even nog veertig seconden dus ruim de tijd dan even een interruptie van mevrouw vestiging. Gaat uw gang.

[0:47:38] Ja dankuwel. Voorzitter, allereerst van harte gefeliciteerd. Vvd met de vijfenzeventig jarig bestaan tegelijkertijd ook heel veel ouderwetse politiek, zowel vandaag nog hier aan tafel als de politiek die de vvd verwijt in de richting van de minister

[0:47:54] en ik moet eerlijk zeggen dat dat toch wel verschrikkelijk hypocriet is als ik dit zo terug hoor want we zien dat de vvd de minister verwijt alles uit de kast hebben getrokken en tegelijkertijd exact hetzelfde doet als het gaat om het vervuilen van ons water als het gaat om het afzwakken van het zevende actieprogramma nitraatrichtlijn. De vvd die probeert aan te dringen op een zwakker en sp op een de mogelijkheid van het gebruik van kunstmestvervanger, wat absoluut niet ten goede komt aan de waterkwaliteit.

[0:48:22] Dus ik ben nieuwsgierig.

[0:48:24] Wat de vvd had verwacht van brussel op het moment dat heb ik de delegatie. Als het aan de partij voor de dieren had gelegen hadden we die uberhaupt niet eens aangevraagd dat brussel had gezegd u krijgt er niet voor een periode van vier jaar voor twee jaar in dit geval en nog een keer voor een periode van twee jaar met grote waarschuwingen. En dan nu maar denken dat je die maatregelen wel een jaar kan uitstellen en u mede ondertekend een motie indienen om te kijken naar de huidige landbouwpraktijk. Wat had de vvd.

[0:48:51] Wacht hiervan.

[0:48:53] Voorzitter, meestal zijn de eerst twee interrupties voor nodig om mevrouw vestiging tot de uitspraak te leiden te verleiden. Waar het echt om te doen is maar dat is nu niet nodig want ze zelf al als het aan de partij voor de dieren had gelegen was die derogatie helemaal niet verleend en voorzitter, we weten ook wat dat betekent voor de landbouw.

[0:49:09] Dat dat een kille ijskoude sanering van de veehouderij betekent en dat is misschien niet iets waar de partij van de dieren zich druk om maakt. Maar voorzitter, wij vinden de vvd vindt dat als je afspraken met elkaar maakt als je overgaat naar nieuwe wet en regelgeving. Laten we niet onderschatten wat dat betekent het afval pad. Wat is voorgesteld door de commissie? Wat voor impact. Dat heeft op individuele boerenbedrijven. Wat de impact van is dan moet je luisteren naar de landbouwpraktijk en dat is wat we in de motie hebben gevraagd. Kijk nou eens of je met de kaders zoals die zijn gesteld door de europese commissie en overeengekomen met het kabinet in de derogatie beschikking kunt kijken of dat op een manier kan die aansluit bij de praktijk en dat heeft deze minister gedaan en geprobeerd. Maar voorzitter, wat onze fractie betreft niet door de derogatie in de waagschaal te leggen. Dat had nooit mogen gebeuren. Daar komt de minister nu op terug en daar vroegen we vandaag dit debat over.

[0:49:59] Ja.

[0:50:00] Ik zag een vinger van de heer grinwis. Grinwis.

[0:50:04] Voorzitter, eigenlijk had collega's vestigingen in den haag. Dezelfde vraag die ik had alleen in dan in haar worden.

[0:50:12] En ik maar ik sluit me graag aan.

[0:50:13] De felicitaties van van haar aan de vvd. Mijn mijn vraag aan de heer van kampen is wel en naarmate zijn bijdrage voordat erin heeft nog veertig seconden. Dus ik nog een beetje goedmaken werd zijn kwalificaties werden steeds feller en een zijn laatste woord ongeveer blunder

[0:50:30] terwijl

[0:50:31] hij zelf inderdaad samen met mij in mijn ogen nog steeds een terechte motie heeft ingediend. Alsjeblieft als beleid vanuit brussel heel laat definitief bekend wordt en er was een verrassing in die verstoken. Want die ging toen nog van twee naar drie meter want wel twee meter hadden we altijd gecommuniceerd gekregen.

[0:50:50] Ja, dan is het toch logisch dat je daar een beetje rekening mee houdt. En nu maakt de heer van kampen een enorme kloof tussen enerzijds zijn motie, motie

[0:50:59] van hou een beetje rekening met met het bedrijf praktijk, zodat het een beetje praktisch blijft en we wel wat gaan doen natuurlijk met de delegatie beschikking

[0:51:06] en anderzijds het in de waagschaal stellen dat het een totaal andere discussie is. Ik vind het een beetje kunstmatig groot onderscheid

[0:51:13] en dat de heer van kampen eigenlijk al iets meer verantwoordelijkheid moet nemen voordat hijzelf daarin heeft bijgedragen aan het in de waagschaal stellen van de democratie in zijn worden. Ikzelf zou het meer houden bij van een volstrekt verstandige lijn geweest.

[0:51:25] De heer van kampen,

[0:51:26] Volle,

[0:51:27] De voorzitter, maar ik laat er ook geen geheimen over bestaan dat wat mij betreft we de derogatie volledig tot en met plaatsing ruimte tweehonderd, dertig, tweehonderdvijftig kilo per hectare gewoon in stand hadden gehouden. Dat dat was de wens en de inzet geweest van de vvd laat laat ik geen geheim over bestaan.

[0:51:46] Maar voorzitter, we weten ook wat de inzet is geweest die nodig is geweest om uberhaupt tot deze ik heb het bitter zoet genoemd tot dit afbouw pad te komen dat we uberhaupt nog een derogatie voor de nitraatrichtlijn hebben. Dus het aansluiten van een oproep bij de bij de praktijk voor ondernemers. Dat past bij een ondernemerspartij. Als mijn dat doen we al vijfenzeventig jaar. Voorzitter, zou ik hier zou ik willen zeggen, maar met het risico dat we daarbij de volledige derogatie zouden verliezen. Voorzitter, als ik dat had geweten had die motie van de heer grinwis nooit nooit medeondertekend en laat mij de vraag terug stellen. Ik denk ook oprecht ken de heer grinwis een beetje moet je dat ook nooit de bedoeling is geweest. Het van zijn motie. Maar goed hij daar zelf uitsluitsel over.

[0:52:30] Den haag als een interruptie bij zijn bijdrage te leveren en ik zag de vinger van de heer eppink gaat uw gang.

[0:52:37] Dank dankuwel. Voorzitter. Ja, ik wil niet stoken in dit prettige koerdische huwelijk. Maar ik wil toch de heer van kampen erop wijzen dat zijn eigen minister mevrouw van der wal ook een keer naar brussel is geweest op eenendertig bij met een delegatie een zo en zei dat niks kon niks was mogelijk dit en dat enzovoort. En dan lezen we later het verslag van de europese commissie, en dan heeft de commissaris. De commissaris heeft het dan over flexibiliteit mechanisme in de habitat richtlijn biedt zelfs aan te kijken naar technische oplossingen enzovoort. Dan vraag me toch af. Dan heeft ie minister een aantal dingen in de kamer debat destijds niet gezegd. En nu valt u deze minister aan van landbouw en de collega's die dan ook op landbouw zit van uw eigen partij die neemt u bescherming, terwijl zij ook een miskleun heeft begaan in brussel.

[0:53:28] De vraag is

[0:53:31] deelt u dat?

[0:53:32] Deelt u die opvatting.

[0:53:34] Ik zal niet meer voor zeggen de heer van kampen.

[0:53:38] Vroeg. Voorzitter, volgens mij, als ik het goed begrijp, is collega's minister van der wal met enkele collega's van haar in brussel geweest om te spreken over verschillende zaken die raken aan de uitvoerbaarheid van de vogel en habitatrichtlijn. We spreken vandaag over de nitraatrichtlijn waarover een vrijstelling voor hebben gekregen. Een afbouw pad onder onder voorwaarden.

[0:54:01] En ja, het feit dat het kabinet in brussel is en aanwezig is en hierover spreekt. Dat vind ik belangrijk. Afwisseling hoeft dat niet. Wesseling vindt het voldoende als de europese commissie ons voorschrijft hoe die richtlijnen zijn en dan zouden we ons bij moeten neerleggen. Ik vind het belangrijk in goed dat bewindspersonen aanwezig zijn. In brussel heb ik ook al bij de begrotingsbehandeling met de minister over van gedachten gewisseld. Wij moeten daar zijn om de europese commissie te laten zien wat onze sector kan, welke uitdagingen het hoofd kunnen bieden. Ik ben ervan overtuigd dat dat kan. Maar daar hoort. Voorzitter, wij een gesprek ook een reactie. En als de europese commissie zegt dat zaken niet kunnen omdat ze daadwerkelijk aantoonbaar afwijken van de afspraken die zijn gemaakt en zegt oké als jij je afspraken niet nakomt. Dan verlies je je derogatie op de nitraatrichtlijn. Dan dan zouden we dat nooit hebben gedaan. Ik denk ik. Vraag aan de minister. Ik denk als hij dat had geweten. Dat heeft ie ook eigenlijk al geschreven in zijn brief aan de kamer had hij dat nooit geschreven want de gevolgen daarvan van die die dat derogatie verliest zijn zijn gewoon echt niet te overschatten.

[0:55:02] Het is een gevoelige materie. Ik begrijp dat mevrouw vestiging een persoonlijk feit wil maken.

[0:55:08] Zeker. Ik hoorde mijn naam en ik heb altijd het idee dat meneer van kampen een soort mijn persoonlijke woordvoerder wil zijn door mijn woorden in de mond te leggen die ik niet gezegd heb. Maar misschien is dat een soort vijfenzeventig jarige politieke ervaring van de vvd onder andere kamerleden de woorden in de mond te leggen. De partij voor de dieren vindt het belangrijk dat de delegatie uberhaupt niets aangevraagd was omdat er meer stront naar grond hebben in nederland omdat de waterkwaliteit niet op orde is en daar gaat het om die minister van fnv had het niet moeten aanvragen en de minister van natuur en stikstof had het ook tegengehouden.

[0:55:37] Dat was een bevestiging overigens van een persoonlijk. Feit is geen reactie op mogelijk.

[0:55:42] Die die voor me meer alleen van de zon.

[0:55:46] Van haga. De heer van haga heeft nog een vraag dus aan hem het woord.

[0:55:51] Ja dankuwel. Voorzitter, allereerst natuurlijk. Gefeliciteerd met het vijfenzeventig jarig jubileum van de vvd. Het is een beetje een andere vvd dan vroeger. Maar goed ik zal er verder niet over uitweiden doen we bij de koffie. Nee ik was niet uitgenodigd mee dat de heer van.

[0:56:07] Daarna komt tot een interruptie. Goed.

[0:56:09] Ik vraag me af of er een grens is voor de vvd, waarbij de vvd wel de ministers naar brussels brussel stuurt en waarbij de vvd wel een keer een veto gebruikt en met de vuist op tafel slaat, en wel een keer de boer gaat ondersteunen. Meneer van kampen heeft het over een kille sanering van de veehouderij. Maar als we het zo zien. Dan gaat die kille sanering gewoon gebeuren. Alleen onder het bewind van de vvd gebeurt dat net iets langzamer dan wanneer de partij voor de dieren het voor het zeggen zou hebben. Dus waar waar ligt.

[0:56:38] De grens heer van kampen,

[0:56:42] Voor het sturen van ministers naar brussel is er wat mij betreft geen grens net al aangeef. Ik vind het belangrijk dat het nederlands belang wordt gediend, belang van onze boeren van onze sector wordt gediend in brussel. Als ik al aangaf een gesprek kent twee kanten niet alleen een zender, maar ook een ontvangen. Maar daar spraak. Volgens mij spreken we vandaag over het resultaat van van de ontvanger van de boodschap van nederland. Een hard gelag en voorzitter, dit is precies de reden. Ik vind ik vind dat we moeten staan voor om verduurzaming van onze landbouw. Er staat de sector zelf ook voor denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheid van kunstmest vervangers boeren zeggen zelf. We zouden op den duur best van die derogatie af kunnen maar dan dan willen we ook een alternatief hebben voor de kunstmest die we nu moeten inkoper heeft van der plas net een een voorbeeld van van gegeven. Dus ondernemers veranderen wel maar je moet het niet van het ene op het andere jaar doen en ja laat ik het zo de vvd vernieuwd en wij staan er dus ook voordat de sector vernield en dat de samenleving vernietigd zou de heer van haga sieren als hij dat ook doet, ook omdat we vooral zien dat het in de sector ook gebeurt en dat ondernemers daarvoor openstaan en die ruimte willen wij geven maar doe dat wel doet te luisteren naar ondernemers en.

[0:57:53] Vrijheid waarvoor dank.

[0:57:55] Vervolgvraag van de heer haga, van haga,

[0:57:58] Ja, we hebben natuurlijk allemaal die open brief gehad van een boer die aangeeft en mevrouw van der plas heeft net zoals voorgelezen en misschien kan de heer van kampen die vraag diezelfde vraag beantwoorden, want het is toch raar dat je uiteindelijk met dierlijke mest veel minder schade toebrengt aan wat dan ook en dat je daar een veel groter aantal kilo's kunstmest voor moet terugkopen. Dus ik zou graag het antwoord op die vraag willen horen.

[0:58:25] Ja voorzitter, ik zou de heer van haga denk mede namens mijn collega's die het vast vast lid zijn van deze commissie ook lid te worden van de landbouwcommissie. Want dan had ie namelijk de inbreng van de vvd in de afgelopen twee jaar en ook al jaren daarvoor gehoord waarin we al heel lang pleit pleiten voor die kunstmestvervanger,

[0:58:43] maar ook daarvoor hebben we een derogatie van de nitraatrichtlijn nodig, zeg ik tegen de heer van den haag is enorm frustrerend dat hij er nog niet is. Maar ik zou zeggen zit het debat toch uit. Vandaag. Word lid van deze landbouwcommissie. Dan gaan we er samen met elkaar voor strijden in de richting van de minister. Ik denk dat het goed is voor voor boeren en voor de sector.

[0:59:04] De heer van kampen vervolgt zijn betoog.

[0:59:08] Voorzitter, de buffer strook verplichting die de minister onder druk van de commissie nu toch vanaf komend jaar invoert, was ook een voorwaarde om mee te doen met de subsidies voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Je kunnen boer een deel van het omzetverlies terugkrijgen en mijn vraag is kunnen boeren hier alsnog aan meedoen. Boeren die je aanvankelijk van hebben. Afgezien omdat die verplichting nu sowieso gaat gelden en zo. Nee. Is de minister bereid om de regeling desnoods met terugwerkende kracht opnieuw open te zetten voor het komende seizoen zodat boeren die te maken hebben met die verplichte buffer stroken ook mee kunnen doen met het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voorzitter,

[0:59:42] Tot slot,

[0:59:43] Verlies van derogatie is een hard gelag voor de landbouw en daarbij vindt de vvd nog altijd uitblijvende mogelijkheid van kunstmestvervanger. Onbegrijpelijk kunstmest leidt tot onnodig gasverbruik en c o twee uitstoot nederlandse boeren willen en kunnen verduurzamen.

[0:59:57] Kunstmestvervanger sluitende kringloop komt tot een verbetering het bodemleven. Maar dat vraagt een overheid die meedenkt en we vragen de minister. Tot slot hoe hij gaat voorkomen dat er nog eens mis inschatting wordt gemaakt als dat nu eens gedaan. Enerzijds, maar dat hij wel met dezelfde praktijkgerichte aanpak voor het ondernemerschap zich blijft inzetten voor werkbare wetten en regels voor boer. Dank u. Voorzitter,

[1:00:19] Per saldo kwijt van de heer van haga,

[1:00:21] Ja voorzitter, want de heer van kampen. Die doet het voorkomen alsof ik ja. Nee, het is een persoonlijk feit dat ik aan te maken met ervan. Hij doet voorkomen alsof ik uit vrije wil geen lid bent van deze commissie. Maar dat klopt helemaal niet. De vvd heeft ervoor gezorgd dat

[1:00:37] mensen die zich afsplitsen. Mensen die uit hun partij worden gegooid, niet lid kunnen zijn van de commissie, dus daar ben ik geen lid van deze commissie. Vervolgens heb ik tweehonderd eenenveertig duizend stemmen gehaald. Dat is meer dan alle stemmen van jullie allemaal hier bij elkaar opgeteld. Dus ik denk dat ik prima recht hebt om hier te spreken en ik vind het echt echt

[1:00:58] ronduit stuitend dat dat ik.

[1:01:01] Het is duidelijk.

[1:01:04] In één keer zoveel debatten gedaan als de heer.

[1:01:07] Dit is.

[1:01:08] Ja. Voor de momentje op persoonlijke heer van haga heeft heeft gelijk wat betreft dat dat lid zijn van van die commissie. Daar heeft hij terecht een punt. Maar nu we toch met elkaar hebben gezegd dat dat geen belemmering mag zijn voor deelname. Aan dit debat hoop ik toch dat hij ook de beantwoording door de minister en de tweede termijn in deze commissievergadering.

[1:01:26] Want er is nog een interruptie van de heer kops.

[1:01:29] Hij schrikt overeind. Nee. Voorzitter dirk van kampen die je sprak ergens in het midden van zijn betoog hoe nu verder. Dat is een goede vraag en ik zou graag het antwoord van de vvd op die vraag willen als grootste coalitiepartij. Want in zijn betoog sprak hij semi stoere woorden. Hij behaald zijn blunders gemaakt.

[1:01:50] Maar toch wordt er ook zeker als ik naar de interruptie debatje hiervoor luisteren wel degelijk voorbijgegaan aan toch wel het belangrijkste politieke feit van dit debat, namelijk dat we te maken hebben met een landbouwminister die zelf heeft gezegd we moeten het vertrouwen bij de boeren weer gaan herstellen. Blablabla. Maar die gewoon

[1:02:09] de kamer niet heeft geïnformeerd onjuist heeft geïnformeerd die de kamer en de boeren keihard heeft voorgelogen.

[1:02:16] Dan wil ik graag van de vvd weten wat hij daarvan vindt en dat er eigenlijk maar één conclusie bij past bij zo'n blunderende liegende minister. Dat is namelijk opstappen. Dat is de enige conclusie. Er zijn wel zijn eerder bewindspersonen voor minder.

[1:02:32] Opgestapt, de heer van kampen

[1:02:35] korte reactie.

[1:02:37] Voorzitter, ik heb ik heb gezegd dat ik baal van van hoe zaken zijn gegaan we dat we ook voor wat betreft afspraken die zijn gesloten om toch die derogatie weer te verkrijgen voor de komende jaren en ook het afgelopen jaar tweeduizend, tweeëntwintig we daar voorwaarden aan zijn verbonden

[1:02:52] en andy andy moeten we nakomen. Voorzitter, we zitten we zitten klem tussen het aambeeld en de hamer en op het moment dat we afspraken niet nakomen, verliezen we de hele derogatie. En dan kunnen we wel ministers naar huis sturen en en met elkaar mogen weer een motie van wantrouwen. Eerder een regel dan een uitzondering tegenwoordig in het parlement, maar we hebben de minister nodig die zich straks die zich straks gaat inzetten voor onze sector in brussel heeft hij gedaan. Ik waardeer ook het feit dat die heb ik aangegeven in mijn betoog dat die aan wil sluiten bij de landbouwpraktijk van ondernemers, maar voorzitter, niet door de derogatie in de waagschaal te leggen en ik hoop dat de minister het voor elkaar krijgt om tot een vergelijk te komen met de commissie, waarbij we die afspraken die welzijn gesloten voor het behoud van de derogatie gestand doen. Ik heb zelf voorstellen gedaan om te kijken of we daarmee de pijn voor boeren kunnen verzachten, bijvoorbeeld door hen alsnog mee te kunnen laten doen aan aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn inhoudelijke voorstellen waarmee ik denk dat we de sector verder brengen dan de vuist op tafel en.

[1:03:51] Is ofzo. De naar huis sturen.

[1:03:53] Dan is nu het woord aan mevrouw vestiging in zijn spreekt namens de partij voor de dieren. Gaat uw gang.

[1:03:59] Dankuwel. Voorzitter, er-voorzitter, het derogatie debakel van deze week geeft vooral een lelijke inkijkje in de oude destructieve politiek van de minister van fnv en van zijn ministerie

[1:04:11] de waterkwaliteit en de natuur en dat zijn geen zaken die de minister wil beschermen. Hij onderhandelt erover in brussel

[1:04:18] mag het niet wat minder dat langzamer a toe mag er nog een uitzonderingsperiode dan

[1:04:25] nee dat moet je niet willen en dat had de minister. De tweede kamer moeten zeggen, maar deze minister heeft de randjes van de milieugrenzen zo ver mogelijk opgezocht. Allemaal ten behoeve van de agro industrie en ging zelfs over de randen heen aangemoedigd door opportunistische moties van de christenunie. De vvd en het cda

[1:04:47] en dat uitgerekend de europese commissie die over het algemeen een zeer neoliberaal beleid voert dan de belangen van de nederlandse natuur moet verdedigen. Dat vind ik treurig.

[1:04:58] Ik had ik nu graag van de minister hoor is excuses, maar vooral ook een reflectie

[1:05:03] denkt hij dat hij de boeren een dienst bewijst door steeds het absoluut minimale voor de waterkwaliteit en de natuur te doen en dan vervolgens ook nog uitzonderingen en vertragingen en creëert denkt hij echt dat hij de boeren daarmee helpt.

[1:05:17] Nee.

[1:05:18] Wat de minister creëert is onzekerheid en een jojobeleid. Neem één maart is brussel daar nu mee akkoord.

[1:05:27] Ik hoop oprecht dat de minister hiervan leert. Want tegen de pers zei hij. Het is duidelijk dat europa dit soort geitenpaadje is niet meer accepteert. Maar wat vindt hij er zelf van accepteert hij het zelf ook niet meer en sprak de minister van der wal namens het hele kabinet toen z'n allen juli juni vorig jaar zei dat de tijd van geitenpaadje is voorbij was.

[1:05:49] Wat gaat de minister eraan doen om dit ook door te laten dringen tot de cultuur en de mentaliteit op zijn ministerie. Eerst moeten natuur en het milieu op orde zijn en binnen die kaders is er plek voor toekomstig bestendige economische activiteit en niet andersom.

[1:06:06] En ik wil ook nog specifieke vragen wie de minister nu het eerst belde na de ministerraad van afgelopen vrijdag

[1:06:13] was dat boeren actieleider. Bart kemp zoals het er d schrijft want het was niet de kamer. Nee, het was een boeren actieleider die het nieuws als eerste mag horen en ik vraag de minister om tekst en uitleg over aan wie hij denkt dat hij verantwoording schuldig is. Voorzitter, een ander onderwerp. En dat is de diertransporten. Want de minister en zijn voorgangers wijzen er al jaren naar de europese unie als het gaat om het aanpakken van dierenleed tijdens diertransporten, en nu blijkt dat verschillende europese lidstaten het verbod op lange afstand transporten en op diertransporten niet eu landen proberen tegen te houden en dat er naar verwachting nu al geen meerderheid is voor het aanpassen van een transport regels. Hoe kijkt de minister naar deze ontwikkelingen? Is? Hij bereid zich in de raad hard uit te spreken tegen de notitie van die lidstaten en te staan voor het beschermen van dieren in de vee industrie.

[1:07:06] Dit laat zien hoe belangrijk het is dat we niet blijven wachten op de eu. Maar het goede voorbeeld nemen van duitsland en dat we nu al kijken naar wat in nederland mogelijk is en het is fijn dat de minister eindelijk na twee aangenomen moties van de partij voor de dieren de maximum temperatuur voor diertransporten nog voor deze zomer gaat verlagen.

[1:07:23] Alleen moet er ook een einde komen aan de gruwelijke transporten naar niet eu landen en de import van veel te jonge kalfjes waarmee de nederlandse sector de lange afstand transporten vanuit ierland in stand houdt. Hoe staat het met de onderzoeken hiernaar. En wanneer gaat de minister er nu eindelijk werk van maken? Voorzitter, dan de herziening van de europese dierenwelzijn regelgeving. We weten al jaren dat de regelgeving van die bescherming zou moeten bieden aan de dieren die worden gefokt, gebruikt en gedood. Niet.

[1:07:48] Doen.

[1:07:50] Er zijn verschillende voorbeelden ganzen bijvoorbeeld die of een vreselijke manier eten door hun strot gepropt krijgen voor de productie van facturen

[1:07:57] tientallen miljoenen pasgeboren haantjes direct vergassen omdat ze geen economisch nut hebben, komt tot een afronding. Dat mag allemaal in europa. Voorzitter, en ik kom tot een afronding, want voor een aantal van deze diersoorten bestaat nog niet eens regelgeving en ik wil graag van de minister horen wat zijn verwachtingen zijn over dat traject dat nu loopt, denkt hij dat de voorstellen voldoende ambitieus zijn en

[1:08:19] wacht hij niet meer langer af met waar europa mee gaat komen. Maar gaat hij de voorbeelden van duitsland.

[1:08:25] Volgen. Dank voldoende.

[1:08:27] Een punt van orde van mevrouw

[1:08:29] van der plas,

[1:08:30] Ik wil inderdaad een punt van orde maken want ik hoor mevrouw vestiging in namen noemen van mensen die zichzelf niet kunnen verdedigen, en ik zou willen vragen als wij hier met als met name bezig zijn we daar heel zorgvuldig in. Er wordt er bijvoorbeeld een besloten vergadering

[1:08:44] en mevrouw vestiging stelt een hele concrete vraag over die persoon. Maar persoonlijk denk ik van ik vind het niet wenselijk dat die vraag ik de persoon is hier niet aan. Ook niet aanwezig. Dus ik ik heb daar bezwaar tegen.

[1:09:02] Aan de minister om daar prudent mee omgaan en dat was de bijdrage van mevrouw vestiging. Dan is nu het woord aan de heer thijssen. Hij spreekt namens de pvda gaat uw gang.

[1:09:11] Dank voorzitter, tien duizenden boeren maken iedere dag zijn iedere dag hard aan het werk om ons eten te maken en op die manier een goede boterham te verdienen

[1:09:19] en heel veel van die boeren weten dondersgoed dat het anders moet en zij zitten te wachten op die duidelijkheid op dat perspectief over hoe ze dan hun boterham kunnen verdienen we ons voedsel kunnen produceren binnen de plannen tegen grenzen,

[1:09:32] want het is wel duidelijk dat het anders moet de natuur staat op omvallen. Wereldwijd worden één miljoen diersoorten en plantensoorten met uitsterven bedreigd

[1:09:41] en we kunnen echt wel zeggen dat het leven zoals we dat kennen op aarde met wordt bedreigd

[1:09:46] en ook de natuur in nederland is in slechte staat zelfs in zo'n slechte staat dat de stikstof vervuiling die vrijkomt bij het bouwen van het huis van een huis dat kleine beetje stikstof vervuiling al te veel is teveel kan zijn voor de natuur waar dat op neer kan slaan

[1:10:02] en daarom vraag ik me eigenlijk af want dat zorgt ervoor dat we nu veel moeilijker huizen kunnen bouwen en het lijkt erop dat deze minister niet doorheeft. Hoe ernstig de situatie is

[1:10:12] dit najaar horen. We spreken bij een bijeenkomst met boeren en dan lijkt die het kabinetsbeleid af te zwakken

[1:10:18] en roep om naar de kamer dan zegt die hier snel mee dat die toch de kabinetten doelen onderschrijft en consumenten zien we nu dit gedonder met de derogatie toch weer minder snel minder streng interpreteren dan wat de europese commissie zegt toch doen alsof onze drinkwaterbronnen niet worden bedreigd, alsof de natuur niet op omvallen staat en alsof als land niet op slot zit en ik wil daarom de minister echt vragen is hij ervan overtuigd dat er een natuur crisis is. In de wereld

[1:10:43] is hij ervan overtuigd dat dit land op slot zit en dat hij de sleutel in handen heeft om nederland van het slot te krijgen woningen te gaan bouwen en die wooncrisis op te lossen. Want er zijn heel veel mensen die nog thuis wonen, terwijl hun eigen woning willen. Er zijn heel veel mensen die een veel te hoge huur hebben en die daarom in de problemen komen met het kopen van van voedsel niet rond kunnen komen.

[1:11:05] Het lijkt erop dat deze minister een zachte heel meester is en die stinkende wonden maakt voor de natuur voor mensen die een huis zoeken en voor de boeren.

[1:11:13] Want die boeren die zijn uiteindelijk weer de klos en moeten nu gaan dealen met noodzakelijke maatregelen die worden eerder worden ingevoerd

[1:11:23] en daar heb ik nog een vraag over voorzitter aan de minister.

[1:11:26] Als ik het goed begrijp, is het nog steeds niet duidelijk of het besluit wat de minister nu heeft genomen dat de maatregelen per één maart ingaan of dat een akkoord heeft van de europese commissie en dat lijkt me toch problematisch en dan kan het zijn dat over een paar weken de minister weer terug moet gaan naar de boer moet zeggen dat het nog sneller moet

[1:11:40] wil de minister niet gewoon nu duidelijkheid geven en zeker weten dat wat hij zegt tegen de boeren ook staande blijft bij de europese commissie en bijvoorbeeld zeggen de regels gelden vanaf nu of vanaf één februari.

[1:11:52] En dan voorzitter een vraag over hoe dit alles gelopen is. Er zijn al heel veel vragen door collega's over gesteld. Maar hoe kan het nou dat zo'n mega belangrijke brief niet direct onder ogen van de minister is gekomen.

[1:12:01] En hoe kan het nou dat als je die brief dan een paar dagen na het debat wel leest

[1:12:05] de minister niet denk ik zit dit gaat niet helemaal goed.

[1:12:09] Ziet er de ernst van de brief niet in.

[1:12:12] Of ziet die de ernst van de brief alleen maar denkt hij ik informeer de kamer niet want ik heb de kamerverhuur ingrid verkeerd geinformeerd en dat is er eigenlijk een doodzonde voor een minister. Wat ging er door me heen dat hij waarom mij toen hij die brief las en waarom moeten we uiteindelijk pas over het bestaan van die brief lee lezen in de media en dan pas krijgen we een briefje.

[1:12:32] Mijn collega's zei het net ook al. Bij de regeringsverklaring hebben wij het gehad over het herstel van vertrouwen en het vertrouwen hebben in de bestuurscultuur van dit land

[1:12:40] en wat wij de partij van de arbeid dan verwachten is dat als er iets misgaat dat de minister dan gewoon eerlijk is en zegt ik heb een fout gemaakt. Mijn excuses daarvoor. Dat had ik niet moeten doen. Dit is hoe het gelopen is en ik beloof beterschap en ik vraag me af of de minister bereid is om dit precies dit te doen

[1:12:57] want op deze manier beschadigd het alleen maar verder het vertrouwen in het bestuur in nederland en dan tot slot. Voorzitter, dit debat moet eigenlijk gaan over de europese raad die over een aantal dagen is en daar wil ik toch een punt overmaken. Er staat namelijk ook de wereldwijde voedselcrisis op de agenda

[1:13:11] dat er steeds meer mensen voedsel hebben, onder andere door de oorlog in oekraïne. Er is een motie van mijn hand die de afronding minister heeft gevraagd om te onderzoeken hoe nederland kan bijdragen aan het oplossen van die voedselcrisis en ik vraag me af hoe het staat met de uitvoering van die motie en of die dat mee kan nemen naar de europese raad om inderdaad al die mensen die honger hebben in deze wereld te helpen.

[1:13:28] Dank voorzitter. Dank.

[1:13:30] Dan is het woord aan mevrouw bromet. Zij spreekt namens groenlinks. Gaat uw gang.

[1:13:35] Dankuwel. Voorzitter voorzitter, ik zat net te denken. Ik ben nu vierenhalf jaar kamerlid drie bewindspersonen verder. Maar daarvoor was ik ook een tijdje een medewerker landbouw en daar heb ik ook een aantal bewindspersonen meegemaakt en er zat eigenlijk een constante in als het ging over de relatie tussen nederland en brussel. En die constant was dat er altijd gezocht werd naar geitenpaadje. Ze werden al eerder genoemd meerdere malen togen bewindspersonen naar brussel om natura twee duizend af te schaffen.

[1:14:07] De mestfraude werd niet gehandhaafd werd niet opgetreden. Het stikstof problemen kennen het allemaal want we zitten nog midden in de discussie daarover de pulsvisserij ook een dossier waar nederland uiteindelijk echt de plank mis sloeg. En nederland zoekt altijd de randjes op van wat kan

[1:14:24] en vaak doet de tweede kamer daar nog een schepje bovenop en de motie van de heer grinwis kwam hier vanavond al eerder ter sprake. En toen die ingediend werd, stond ik in de zaal met esther ouwehand en toen zeiden wij van wat wat zijn ze aan het doen. Hebben ze niet. Het hebben. Ze zien ze niet dat ze met vuur spelen. Want voor mij als groenlinks. Er is die delegatie niet zo van heel groot belang, maar ik weet wat het belang is dat partijen die deze motie indiende hechten aan de derogatie en de minister komt met een voorstel en dan doet de kamer die partijen doet er nog een schepje bovenop misschien voor de achterban. Maar uiteindelijk loopt het dan helemaal verkeerd af en ik heb ook nagedacht waar dit systeem van altijd maar de randen opzoeken vandaan komt en dat is toch denk ik wel dat de wens. De vader is van de gedachte dus in nederland wordt niet gedacht. Hoe past de derogatie in een vol houdbaar landbouwsysteem, maar wordt er altijd gekeken hoe zoeken we de grenzen van het toelaatbare op

[1:15:25] dat brussel kwam met de mededeling dat het niet zo zou gaan, zoals nederland wilde. Dat heeft groenlinks dus allerminst verrast.

[1:15:33] Wel zijn wij verrast door de handelswijze van de minister en ik zal donderdagavond aan tafel met de minister op de residentie. Wij hebben gesproken over hoe de christenunie ontstaan is in relatie tot de verloving tussen groenlinks en de partij van de arbeid en het was best laat geworden en de volgende ochtend moesten we al heel vroeg om half acht op de landbouwbeurs zijn. Dus het was een korte nacht. Maar de minister was weg

[1:15:57] en later kregen wij via nieuwsuur. De collega's zeiden het al de brief van de europese commissie en die was geschreven in het engels. Ik ben niet zo goed in engels. Ik lees ook niet heel vaak brieven van de europese commissie. Maar was heel heel duidelijk en mijn collega bas eickhout uit europa. Die schreef dat ook. Hij zei ik heb zelden zo'n heldere brief gelezen van de commissie en zo brief is altijd het resultaat van overleg op ambtelijk niveau tussen het ministerie en en de commissie en mijn vraag aan de minister is, kan hij bevestigen dat dit zo gegaan is, is deze brief tot stand gekomen na overleg met het ministerie

[1:16:38] en mijn collega's van de partij van de arbeid sprak er al over het debat over de regeringsverklaring. Daarin is gesproken over vertrouwen in de politiek. Wat mij heel erg aan het hart gaat om vind dat er ook een verantwoordelijkheid van ons allemaal en dat je fouten mag maken. Maar dat je ze ook moet kunnen herstellen. En hoe kan het

[1:16:55] dat die brief van de europese commissie op negentien december kwam en dat wij meer dan een maand later via de pers moesten vernemen

[1:17:02] dat er andere informatie lag. Waarom heeft de minister niet in de loop van de maand de kamer geïnformeerd dat het die ene dag mis is gegaan. Oké. Dat dat kunnen we ons nog voorstellen. Ik vind het niet goed maar ik kan me voorstellen. Maar waarom niet. Al die dagen die daarna kwamen

[1:17:19] en voorzitter ik heb nog drie vragen over hoe het nu verder moet. Want hoe seconden. Hoe gaat de minister zorg dragen voor de handhaving. Wat gaat de minister doen om de perverse prikkel om sloten dicht te gooien tegen te gaan. Wat gaat de minister doen om het gebruik van kunstmest tegen te gaan als vervangen van de organische mest. En waarom is de datum van één maart gekozen, terwijl het meest seizoen twee weken eerder begint, en tot slot, voorzitter, een goede landbouwminister is eerlijk, realistisch en helpt boeren de toekomst zien

[1:17:53] in plaats van de indruk te wekken dat het allemaal zo kan blijven, zoals het was.

[1:17:59] Dank voor uw inbreng. Het woord is aan mevrouw beckerman en zij spreekt namens de sp gaat uw gang.

[1:18:04] Ja. Dankuwel. Voorzitter, en ik denk dat

[1:18:09] het is echt de cruciale vraag van dit debat stuk les één voor alle bewindspersonen om de kamer altijd volledig en tijdig

[1:18:18] te informeren. Het de eerste les en dat is niet gebeurd. En eigenlijk is dat wederom.

[1:18:25] Niet gebeurd,

[1:18:27] En dat is natuurlijk slecht voor het vertrouwen

[1:18:30] met de tweede kamer slecht voor het vertrouwen uit de sector juist natuurlijk op zo'n cruciaal dossier waar het vertrouwen al zwaar onder druk staat en de vraagstuk hoe heeft dat kunnen gebeuren voorstellen. Ik sluit aan bij eerdere sprekers. Dat dat

[1:18:45] op negentien december

[1:18:47] niet meteen bekend was.

[1:18:50] Dat kunnen we nog overheen. Kan me hoe kan het dat het zo'n maand heeft geduurd. En hoe kan het dat het pas nadat het in de media is verschenen. De kamer is geïnformeerd.

[1:19:01] En dan is het belangrijkste

[1:19:04] de gevolgen. Hoe nu verder want we zitten hiermee natuurlijk nog verder klem en ik vond het opmerkelijk

[1:19:11] dat we gisteren

[1:19:12] de brieven eigenlijk

[1:19:15] bijna tegelijkertijd kregen

[1:19:17] en het de eerste brief is de excuusbrief aan veel aan gerefereerd is van ademen en het tweede was het verzoek brief

[1:19:25] van minister van der wal om de debatten over de toekomst van de landbouw uit te stellen. Het gaat om de debatten over stikstof en een nationaal programma landelijk gebied.

[1:19:35] Ik vond het heel pijnlijk dat hij

[1:19:38] twee brieven bijna tegelijkertijd komen

[1:19:41] want

[1:19:43] en

[1:19:44] de belofte was

[1:19:47] na eindelijk in januari ook aan de sector duidelijkheid te geven. Wat wordt

[1:19:51] het alternatief. Wat wordt die toekomst.

[1:19:56] Want

[1:19:59] wij hebben

[1:20:00] geen duidelijkheid

[1:20:02] over de opkoopregeling van piekbelasters hebben geen duidelijkheid voor boeren die door willen. We hebben geen duidelijkheid over de mogelijkheden om om te schakelen naar duurzame landbouw, de door ons zo gewenste duurzame landbouw. Er is ook nog steeds geen duidelijkheid over de doelen die we gaan stellen aan de industrie en aan mobiliteit in die twee brieven samen

[1:20:21] maken. Volgens mij dat we nog verder klem zitten en dat de gevolgen heel makkelijk afgewenteld kunnen worden op individuele bedrijven iets wilt natuurlijk

[1:20:31] niet moet gebeuren. En als individuele boer heb je dus nu

[1:20:37] geen duidelijkheid over delegatie, maar ook niet over dat gewenste toekomst perspectief. Voorzitter, en ik denk dat en

[1:20:46] dat die twee brieven samen

[1:20:49] ook wel iets weergeven wat ons allemaal wel puzzelt is. Hoe gaat dat nu op dat

[1:20:54] ministerie is daar die noodzakelijke eenheid wel voorzitter,

[1:21:02] een nieuw systeem waarin boeren een eerlijk inkomen kunnen verdienen met landbouw die goed is voor aarde, boer en consument. Voorzitter, daar

[1:21:11] staan wij voor.

[1:21:13] Maar dat betekent natuurlijk wel.

[1:21:15] En

[1:21:16] dat er zo snel mogelijk duidelijkheid. We kunnen niet alleen maar dingen afnemen zonder dat er ook iets nieuws voor in de plaats komt. Voorzitter en dan laat ik het bij.

[1:21:26] Dank voor uw inbreng. Dan is het woord aan de heer eppink en spreekt namens eenentwintig.

[1:21:31] Dankuwel. Voorzitter, het verlies van de derogatie leverde een enorme klap op die boeren bedrijfskundige niet maar zo kunnen oplossen voor het tijdspad pad tot tweeduizend, tweeëntwintig werden industrie overgangsjaren gerekend en nu is er niets.

[1:21:47] Mijn vraag aan de minister. Hoe zag het kabinet of de minister? De voorwaarden van de derogatie waarvan de commissie zegt dat hij werden geschonden waren. Ze zag hij dat als harde of zachte voorwaarden dan een vraag wat is er misgegaan. De minister werd op negentien december al op de hoogte gebracht dat nederland niet voldeed aan de wettelijke voorwaarden van de derogatie en bijgevolg de uitzondering zou verliezen. De minister zei op twintig december in een kamerdebat in gesprek te zijn met de commissie, maar dat er geen reden tot zorg was.

[1:22:19] Wellicht heeft de minister de brief te laat onder ogen gekregen. Dat zou kunnen want maar de redenen tot zorg. Die was er juist wel

[1:22:28] op. Het heeft dan een maand geduurd totdat de minister op drieëntwintig januari heeft gezwegen en dat is een hele maand. En plotseling werden deze deze derogatie het voornemen om die te schrappen die wet publiek en dat is natuurlijk wel een schok dat er een maand heeft geduurd en ik vraag me af. Voorzitter, heeft de minister dit onderschat. Dat is mijn vraag. En hoe kan dat zelfs in commissie taal en die ken ik persoonlijk omdat ik een zeven jaren heb gewerkt heb ik hetzelfde een brief gelezen die zo helder recht toe recht aan is als deze meestal in een commissiebrief is byzantijnse. Dan moet je zoeken tussen komma's en de punten. Wat er nou eigenlijk wordt bedoeld, maar er is hier niet het geval. Klip en klaar. U kunt er niet onderuit en dat hadden waarschuwing moeten zijn onmiddellijk. Maar dat gebeurde dus niet het gevaar was. Eminent was onmiddellijk. Maar het is jammer dat er niet gebeuren en misschien is het goedgelovigheid of wat dan ook maar het is toch een vorm van onkunde. Als je dat niet meteen ziet want dit dit debat gaat niet alleen over de mest derogatie, maar ook over een betrouwbare overheid, niet alleen over de delegatie boeren, maar ook over de pas-melders en internationale bedrijven in nederland dreigen te ontvluchten. Dit een debat. Dit debat gaat over een regering die gevaren en signalen niet of te laat herkend. Een overheid die incorrecte verwachtingen schept met lege beloftes. Voorzitter, het valt mij ook op dat de minister voor natuur en stikstof deze week nergens te vinden is. We zien hier echter wel hetzelfde probleem. Ik zie de heer van kampen al lachen de minister van voor natuur. Een stikstof heeft na haar bezoek aan brussel. De kamer ook verkeerd geïnformeerd, zei ze zei dat ze met een delegatie van vier ministers bakzeil haalde bij de commissie inzake stikstof, maar in het commissieverslag van eenendertig mei stond duidelijk dat de commissaris voor milieu wees op flexibiliteitsmechanisme in de habitat-richtlijn en zelfs technische oplossingen aanbood. Dit liet de minister in een debat dat ik met herhalen heb gevoerd. Onvermeld. Ik heb de letterlijke tekst hier kwam kennelijk niet uit. Dus ik zeg adema van der wal gelijke monniken gelijke kappen. Voorzitter, ook vier korte vragen als ik nog tijd heb. Wat gebeurt er in het geval dat het kabinet de derogatie toch voortzet. Ik neem aan dat wel een in breuk procedure volgt krijgt nederlander om een boete. En hoe hoog zou die uitvallen. Premier rutte heeft gezegd dat extra compensatie voor de delegatie boeren er niet inzit. Ziet u de minister in dat niet compenseren van boeren die zich altijd aan de regels hebben gehouden. Manier boeren die. Hoezo. Wat hebben gedaan die mensen die hebben zich altijd aan de regels houden. Dat maakt toch de overheid onbetrouwbaar. Wie wil nog met een dergelijke overheid zaken doen en ten vierde, wat voor budget zo ongeveer nodig zijn om deze delegatie boeren te compenseren. Dankuwel,

[1:25:25] Dank u zeer

[1:25:26] voor uw inbreng. Dan is nu het woord aan de heer grinwis en hij spreekt namens de christenunie.

[1:25:31] Voorzitter, dankuwel.

[1:25:32] In nederland vragen we veel van ons land onze bodem, ons water, maar ook voor onze boeren

[1:25:36] maatregelen om onze water en bodemkwaliteit te beschermen, worden steeds strenger, vooral helaas via middel voorschriften, wat overigens ook de prikkel wegneemt, steeds meer om voorop te lopen als ondernemer.

[1:25:49] Daarnaast is het vertrouwen van de europese commissie in nederland broos en nog lang niet gesteld.

[1:25:53] De kamer heeft mijn door de minister ontraden motie met een brede meerderheid aangenomen om beter om regelgeving beter aan te laten sluiten op de agrarische bedrijf praktijk zoals we die aantroffen in het najaar van tweeduizend, tweeëntwintig

[1:26:09] en bij het eerste debat van van deze minister op zes oktober

[1:26:13] was ook nodig, want de derogatie kwam erg laatste van de europese commissie in het najaar en

[1:26:19] het nsb werd pas nationaal strategisch plan werd pas half december meen ik. En goedgekeurd

[1:26:24] veel bouwplannen. De bouwplannen lagen alvast de winter gerst was tijdens het debat op zes oktober al ingezaaid. De winter tarwe werd ingezaaid.

[1:26:34] En hoe moet je dan daarmee omgaan. Als je zo'n derogatie beschikking en even later en goedgekeurd en sp op je bordje krijgt de mening van de tweede kamer was helder van mij ook van mijn fractie.

[1:26:47] Maar en en de minister is daarmee aan de slag gegaan met brussel geeft nul komma nul ruimte en mijn vraag aan de minister is wat is nou precies gebeurd. Voorafgaand aan die brief van twee december. Die was kamer kregen de minister heeft de motie ruim uitgevoerd. Wat logisch leek rekening houdend met doorlooptijden van regelgeving. Hoe dat in de praktijk moet worden ge implementeert.

[1:27:09] Maar die afstemming met brussel is dus niet goed gegaan. Hoe ziet de minister dat en hoe zit het dan met de lijn van de brief van vrijdag die we kregen er is al uitgebreid over nagevraagd naar één maart et cetera.

[1:27:23] Voorzitter, ook nog wat praktische vragen hierbij wanneer weten boeren meer over welke watergang in welke buffer strook ze nu moeten aan aanhouden. Hoe wordt dat nu bekendgemaakt?

[1:27:35] Nog een link met stikstof? Overigens er wordt de maatregelen tot het hanteren van de meest vrije buffers stroken die zorgt ook voor een daling in in stikstof emissies

[1:27:45] en kan hier nog iets mee gedaan worden in relatie tot het tegen legaliseren van pas als is er nog een mogelijkheid

[1:27:52] naast de burger stroken speelt eigenlijk een veel belangrijke discussie die nu in volle hevigheid weer weer op ons afkomt, namelijk de winter gewassen lijst.

[1:28:03] Voor voor sigaretten.

[1:28:04] Wij bijvoorbeeld stond aanvankelijk op die niet op die lijst heeft grote consequenties dat dit mooie gewas wordt. Dus daarom minder getild. Althans dat dreigt en wanneer komt er nou duidelijkheid over om te voren om te zorgen dat het areaal niet nog verder slinkt, maar juist hier naar voren gaat en zo zijn er nog meer vragen te stellen.

[1:28:24] Winter was.

[1:28:25] De rust was van gewassen en voegen.

[1:28:27] Volwassen, een vraag van de heer van kampen.

[1:28:30] Voorzitter, dank de heer grinwis interrumpeerde mij stelde mij terechte vraag of ik

[1:28:38] naar niet van woordelijk heid meer verantwoordelijkheid te nemen voor het feit dat we de minister hebben opgeroepen om vooral met wet en regelgeving tegemoet te komen aan de landbouwpraktijk en dat was een terechte vraag. Maar ik zou hem dan de vraag terug willen stellen die ik hem toen daar ook al opstelde had hij het er voor over gehad met die motie om daarbij het risico te lopen

[1:29:01] om de derogatie volledig te verliezen.

[1:29:04] Heer grinwis.

[1:29:06] Voorzitter, toen wij in aanloop naar zes oktober werden geconfronteerd met de derogatie beschikking en geconfronteerd werden met het feit dat de het nationale strategische plannen de nederlandse implementatie van het gemeenschappelijke belang landbouwbeleid nog steeds geen stempeltje had en we om ons heen, ook al zagen dat tweeduizend, drieëntwintig voor een boer niet begint in op één januari tweeduizend, drieëntwintig. Maar in het vroege najaar van tweeduizend, tweeëntwintig

[1:29:35] moest ik acteren om die vond ik om die regelgeving adequaat te kunnen implementeren. Rekening houdend met de bedrijfspraktijken. Daar komt die motie uit voort waar de heer van kampen onder staat. En voordat ik die motie indiende en dat is de heer van kampen. Ook hier onder staat en de heer boswijk ook wisten we dat de minister deze motie

[1:29:54] niet konden omarmen maar moest ontraden en hij heeft hem ook ontraden. Des niet tegenstaande hebben niet heeft de heer van kampen en de heer boswijk en ikzelf deze motie niet alleen ondertekend, maar is die ook gesteund. De nota bene vijftien van de twintig fracties in dit huis. Het is een brede lijn

[1:30:12] en de what if. Wat als de europese commissie hier. Sorry. Op dat moment. Ik heb het te dealen met de feitelijkheid dat pas eind september een delegatie beschikking naar ons toe komt dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waarbij nederland bijna de eerste is om het in te dienen. Het plan nog steeds niet goedgekeurd is de implementatie. Ik ga je kijkt naar de praktijk. Hoe krijgen we dit dit niet goed ingeregeld en de insteek van de motie was absoluut niet. Dan heeft de heer van kampen ook al gezegd om aan loopje met de regels het te nemen. Integendeel, deze motie was ook geen geitenpaadje, zoals sommigen hier van mijn collega's zeggen dat er was het niet. Het was gewoon om met aandacht en met met oog voor de realiteit. De de regels die horen bij een derogatie beschikking te implementeren. Voldoende.

[1:30:58] Doorgelicht. Ik vervolgvraag van de heer van.

[1:31:01] Nee, voorzitter, want de heer grinwis beschrijft een omschrijft als geen ander. De context waarbinnen deze motie op dat moment is opgesteld en waarom mijn fractie volle overtuiging heeft meegetekend met deze motie nooit met de intentie om het risico te lopen dat we de derogatie beschikking zouden verliezen. Dus ook nog nogmaals een check. Dat was in ieder geval met mijn fractie het geval gold dat ook voor de heer grinwis heeft in zijn hoofd gespeeld dat deze motie er mogelijk wel eens toe kunnen leiden dat de europese commissie zou overgaan tot het intrekken van de derogaties heeft dat op dat moment in zijn hoofd gespeeld.

[1:31:38] Dat kan een compact antwoord.

[1:31:39] Wij zijn de heer grinwis.

[1:31:41] De voorzitter op geen enkele wijze. Ik weet kan me nog herinneren dat bij dat tweeminutendebat collega's bromet naar voren niet om mij te internet interrumperen en toen heb ik ook nog antwoord gegeven van sorry. Deze regels komen nu erg laat op op de nederlandse landbouwsector af. Wij werden allemaal verrast door een grotere buffer strook dan aanvankelijk ooit in regels heeft gestaan en aan ons duidelijk is gemaakt

[1:32:10] en dus dus de inzet was gewoon van hoe harmoniseren we gewoon iets wat een heel laat stadium naar ons toe komt naar nederland toe komt ook naar de minister toe komt een minister die nota bene dan toen net twee dagen oud minister was met de praktijk zit niks meer niks minder en daarom zeg ik nog steeds dat ik het een een redelijke inzet vond en ga ik nu niet onszelf als motie indieners, maar ook niet de kamer die met vijftien van de twintig fracties hiervoor heeft gestemd, daarmee iets onverantwoord.

[1:32:38] Die heeft gedaan voldoende denk ik.

[1:32:40] Mevrouw vestiging gaat uw gang,

[1:32:42] Ja. En zo was de vvd en de christenunie waarschijnlijk straks ook nog het cda hun handen in onschuld. Voorzitter, ik wil heel graag vragen wat de christenunie vindt dat we nu twee ministers hebben op de portefeuille landbouw natuur van de ene minister zegt tweeduizend, drieëntwintig is het jaar waarin het gewoon gaan doen en de andere minister zegt tweeduizend, drieëntwintig is een overgangsjaar en je ziet dat deze minister minister adema alle randen van milieu op gaat zoeken zelfs over de milieugrenzen heen gaat. Dat zie je. Ik hoor hier naast me. Maar dat is wel degelijk het geval en dat zal misschien ook nog wel kunnen betekenen dat de hele delegatie verder wegvallen. Wat uiteindelijk nog goed nieuws is voor de natuur. Ook de heer grinwis. Ik wil graag vragen aan de heer grinwis. Wat vindt de heer grinwis van deze stijl van minister aan en was meneer grinwis op de hoogte van de brief die gedeeld is in de half december met met de minister. Wanneer heeft hij deze brief gelezen.

[1:33:39] Heer grinwis

[1:33:42] voorzitter las ik is de tweede punt maar eens noemen. Nee ik was net zo verrast als iedereen door de interruptie van de heer de groot die dag en dat is eigenlijk in de drukte van ik weet niet hoeveel debatten op die dag. Ik had geloof ik wel een stuk of tien. De tweeminutendebatten in totaal ook een beetje langs me heengegaan en pas toen het vier jaar. Ik denk deze week de nos. De brief openbaar werd, heb ik hem heb ik heb ik heb ik tot me genomen. Net zoals mij volgens mij alle collega's hier dus dat is eigenlijk dat is eigenlijk het antwoord op de tweede vraag en het antwoord op de eerste vraag is ja ik weet. Ik ben het gewoon niets met de lezing van van collega's vestiging eens. Ik heb vrij omstandig toegelicht waarom de motie ingediend zoals die is ingediend en er speelt en om inhoudelijk even op in te gaan. Ik maak me oprecht zorgen niet alleen over de waterkwaliteit en over de kwaliteit van veel natuurgebieden, maar ook dat al die middel voorschriften leiden tot averechtse effecten,

[1:34:39] namelijk dat ondernemers die bewust aan de slag willen met het verbeteren van waterkwaliteit eigenlijk in de kiem. Een inspanning worden in de kiem gesmoord. Wat heeft het nog voorzien om te investeren in in sensoren op je drainage pijp is wat heeft het nog voor zin om met gps, techniek en andere precies die landbouwtechnieken proberen je impact op het milieu qua emissies naar de lucht, naar de bodem en naar het water te verminderen. Als je iedere keer generieke voorschriften over je heen krijgt en ik probeer juist voorlopers te houden te stimuleren en tegelijkertijd willen wij recht doen aan wat ze europese commissie ons ons opdraagt, want wij staan er slechts op. Dat is niet alleen als structureel al langer het geval omdat wij al langere tijd te veel emissies hebben naar lucht, water en bodem, maar het heeft ook in in de huidige politieke context. In de samenstelling van de europese commissie hebben wij ook nog wel een uitdaging om de europese commissie en de lijst. Vliet het daarvan de eurocommissaris van milieu en landbouw met meer te zeggen, met heer meer inhoudelijke betrokkenheid en begrip naar de nederlandse situatie te laten kijken.

[1:35:44] Voldoende toegelicht, denk ik.

[1:35:46] Daar geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg de heer van de stijl van zijn de.

[1:35:51] Ik stel me van de meester lijkt me een prima lijkt me straight en lijkt me ook helemaal in lijn met het advies. Dat was het eerste wat deze minister in ontvangst mocht nemen. Het advies van de heer remkes en de oproep van de heer remco was heel helder voeren. Het politieke debat prudent geef boeren duidelijkheid, maar ga ook met hen het gesprek aan en volgens mij is de minister met alle drie bezig met prudent. Het debat voeren met het gesprek aangaan met boeren en daarmee ook tot duidelijkheid te komen.

[1:36:21] Mevrouw abonnement. U had ook nog een vraag. Gaat uw gang,

[1:36:25] Ja. Voorzitter, want we zijn inmiddels drie, christenunie, minister van landbouw verder en het verhaal is altijd hetzelfde namelijk. We willen meer dan brussel ons toestaat en we gaan het proberen te regelen voor de boeren

[1:36:38] en ook de heer grinwis is nog steeds heel erg overtuigd van het nut van zijn eigen motie. Ik zie de vvd er eigenlijk al een beetje op terugkomen, omdat het weer een stap was over het randje met het risico dat er nog veel meer verder ingegrepen gaat worden en de heer grinwis is lijkt nog steeds heel erg trots te zijn op dat hij iets heeft kunnen betekenen voor de voor de landbouw zelf. Maar hoe kan het dan dat ik met mijn collega esther ouwehand verbaasd staat te kijken als die motie ingediend wordt, omdat wij denken dit risico's veel te groot voor de partijen die die derogatie willen hebben en dat hij dat zelf niet ziet is niet eens tijd om de ogen te.

[1:37:14] De openen. Heer grinwis.

[1:37:16] Gaat uw gang?

[1:37:19] Ja, voorzitter, en dat daar heb ik ook al een verantwoording over afgelegd in dat debat zelf nota bene naar aanleiding van een interruptie van mevrouw bromet door te zeggen dat de tijd vergeten paaltjes voorbij is en dat wij ons moeten gaan houden aan de regels van van de europese commissie. Dus dat dat blijft gewoon staan. Dus daar heb ik absoluut oog voor. Tegelijkertijd heb ik toen ook gezegd van. Het is halfvol of het was oktober. Je hebt je als je naar buiten kijkt heb je ergens mee te maken en dat moet wel dat moet wel werkbaar zijn. Het heeft geen zin om van bovenaf te zeggen dit gij zult dit en gij zult dat. En terwijl tegelijkertijd het jaar tweeduizend, drieëntwintig al begonnen was in de praktijk.

[1:37:59] Dus de motie. Lees nog maar eens goed naar de motie behelst niks meer en niks niks minder dan dat. En ten tweede

[1:38:08] op dat moment toen de derogatie beschikking kwam

[1:38:11] en de nsb nog niet was goedgekeurd. Maar even later werd werd goedgekeurd. Ik kwam er ook eigenlijk een spanning in dit tot dan toe ingezette beleid praktische beleid van de winter deel te lijst en en de derogatie beschikking met die buffer strook het harmonieën het niet helemaal meer. Dus die minister heeft toen besloten. Oké dan neem ik al die ingezette beleid sporen.

[1:38:32] Bovendien kost het qua doorlooptijd met voorrang na hangt procedures en weet ik wat allemaal. Dat kost ook de nodige tijd en ga ik zorgen voor een coherente implementatie van zowel de derogatie beschikking als van het sp

[1:38:45] en dat vind ik nog steeds een begrijpelijke lijn. De enige vraag die ik heb hoe kan het nou dat dat in afstemming met de europese commissie niet zo is gelopen dat de europese commissie dat ook een logische lijn.

[1:38:55] Voldoende denk ik dan.

[1:38:58] Vervolgen,

[1:38:58] Mocht u had nog een vraag, mevrouw beckerman. Gaat uw gang?

[1:39:02] Met enige twijfel. Voorzitter, want nee dat is zeker niet. Ik kan ik kan die argumentatie vind ik eigenlijk helemaal niet zo'n onlogische van de heer grinwis. Maar waar ik mee worstel

[1:39:15] is

[1:39:16] kijk wat ik een logische vindt en dat vind ik dat dat is ook iets wat volgens de partij voor de dieren. Volgens mij in juli al aangaf bij de schriftelijke inbreng is wat je niet wil dat er gebeurt is dat je afwentelt op individuele boeren tegelijkertijd zolang je niet met een alternatief komt of een perspectief. Als dat geen verboden woord is. Zul je altijd in die situatie blijven komen

[1:39:39] en is de heer grinwis het niet met me eens dat dat juist die onmogelijke combinatie is van die brieven van gisteren dat je ziet dat aan de ene kant er een excuses moet worden aangeboden aan de kamer aan de sector en aan de andere kant ook weer vertraging wordt gemeld bij het uitwerken van zo'n alternatief. Wat is het oordeel van de christenunie daarover.

[1:40:00] De heer grinwis.

[1:40:02] Voor zover zit ik even op kauwen op deze vraag. Maar het moet natuurlijk wel gelijk reageren wat ik wat ik wat ik daarover wil zeggen. Ja, de samenloop van van allerlei brieven en ook de samenloop van en ook gewoon de hele situatie met met de brief schrijven hij er is natuurlijk dat is natuurlijk geen best beeld dat dat zien we allemaal en ik vind het zou ik vind het gewoon enorm balen. Wat het weer doet eventueel met vertrouwen bij bij bijvoorbeeld boeren in in de overheid. Het zou ik vind ik enorm vind ik vind ik enorm balen. Tegelijkertijd

[1:40:37] weet ik dat nu deze minister. Als je niet. Hier zit ook aan het spreken is in het kader van een van een landbouwakkoord om tot een gezamenlijk perspectief te komen, om tot een gezamenlijke toekomst te komen wat er is toekomst in in nederland voor de landbouw en er maar daarbij zie ik ook dat de de nederlandse traditie. Ik heb het wel vaker over minhas gehad waarbij ondernemers prikkelt om niet alleen zich te richten op de input, maar juist op de balans tussen input en output en zo min mogelijk emissies het te realiseren naar water, bodem lucht dat die op gespannen voet staat met een middel voorschriften van brussel en het is best wel best wel zoeken naar een goede implementatie het maximaal prikkelen van ondernemerschap en daarmee ook in totaal zorgen voor houdbare landbouw in de wetenschap ook nog dat het inkomen in de omzet van een boer gemiddeld genomen voor tachtig procent wordt bepaald door de markt. Maar nu, voorzitter, als ik dit helemaal gaan uitwerken u dan gaan we echt naar landbouwdebat en dat voor ik graag met collega's beckerman, maar dat kan misschien beter op een ander moment.

[1:41:39] Mevrouw beckerman vervolgvraag,

[1:41:41] Ja, voorzitter, en daarom zijn natuurlijk ook blij dat hij uitstel wat minister van der wal heeft gevraagd er niet eens gekomen. Kijk, ik snap heel goed dat de heer grinwis zegt dit is geen vrij beeld en dit is balen bij mijn zorg ook zit is kijk als we niet

[1:41:57] komen snel met wel een alternatief

[1:42:02] en je haalt niet dat het landbouwakkoord die zijn nog steeds geen doelen. Ook ook niet voor de industrie ook niet voor mobiliteit en ook daar wordt op vertraging gemeld. Als u sorry, de heer grinwis nu zegt je kunt niet half oktober met iets aankomen want dan is het nieuwe jaar alweer begonnen en we hebben afgesproken. We gaan op één juli halen. Maar er wordt nu al vertraging gemeld. Dan kom je toch weer in de situatie dat ook het volgend jaar er geen fraai beeld en heel erg balen ontstaat zo. Mulder.

[1:42:32] Maar toch door.

[1:42:33] De heer grinwis. Ja, voor zover ik snap.

[1:42:35] Dit beeld, maar we moeten niet appels en peren gaan vergelijken. Kijk en derogatie beschikking en sp gaat over heel concrete spelregels waar je aan moet hand aan moet houden. De komende jaren het nvog en de plannen die de provincies en jullie moeten inleveren, moet uiteindelijk worden implementeert et cetera, et cetera en dat heeft een doorlooptijd uiteindelijk tot tot eind van dit decennium mee dus dus dat zijn wel twee verschillende grootheden. Dus dat dat komt niet in die zin op van een paar een paar weken uitstel in deze brieven levert niet gelijk enorme spanningen op met betrekking tot de realisatie van het hele nvog voor zowel landbouw als als stikstof als waterkwaliteit herstel. Dus dus dat wil ik nog even nuanceren tegelijkertijd ja. Ik roep de minister wel op om vaart te maken en om te zorgen voor een echt evenredige aanpakken dat niet alleen de landbouw en drie ammoniak moeten reduceren, maar dat ook andere sectoren die vrolijk en iets uitstoten ook aan de bak moeten van luchtvaart mobiliteit tot industrie.

[1:43:38] De heer grinwis vervolgt zijn betoog.

[1:43:41] Alvast klaar.

[1:43:44] Kan zijn, dat u die een interruptie verwerkt.

[1:43:48] Ja best wel wat. Voorzitter eerlijk gezegd mag heb al lang genoeg naar mij geluisterd. Najaar eigenlijk om het even een beetje plat te slaan.

[1:43:58] De focus ligt nu enorm op buffer stroken.

[1:44:01] Maar we moeten echt ook zorgvuldig aan de slag met met die verschillende lijsten die ook samenhangen met de derogatie beschikking en met het zevende actieprogramma nitraat en het addendum en daarbij wil ik even ook aandacht vragen van te midden van alle aandacht voor het middel voorschriften. Laten we ook de de bal en het oog houden. De oog houden op de bouw van een en op de lange termijn dat we ons echt ook moeten richten op die gebieden en op die gewassen die risico's lopen op meer uitspoeling. En dan heb ik het bijvoorbeeld over groenteteelt op zandgrond zou je daar niet aan de slag moeten met een pilot. Want om nu een streep te zetten. De groenteteelt. Dat wil ik niet maar we moeten wel de uitvoering verminderen. Nog zo'n dingetje is bijvoorbeeld consumptieaardappelen. Het lijkt mij verstandig als die op de winter lijst komen. Maar heb ik al eerder betoogd. Maar dan moet niet mcdonalds blijven vragen om een aardappelras met een grote stikstof belasting. Daar roep ik de minister toe op om najaar in het kader misschien ook van het landbouwakkoord en die keten aanpak ook de hele keten mee te laten doen om te komen tot gewas keuzes die uiteindelijk minder belasting hebben op het milieu,

[1:45:09] maar waarbij de boer wel op een goede manier deze groente en aardappels kan blijven delen. Maar dat is denk ik een beetje het slot van mijn bijdrage van u.

[1:45:15] Dank u zeer. Dan is nu het woord aan de heer boswijk. En hij spreekt namens het cda.

[1:45:20] Ja. Dank voorzitter voorzitter, hoewel ik nog niet aan het woord ben geweest is al een paar keer mijn naam of die van mijn partij een aantal keer gevallen en een vaak in de vorm van we negeren het probleem en we zien niet dat een grote opgave hebben. Laat me helder zijn. We hebben een hele grote opgaven op het gebied van klimaat landgebruik, het gebied van biodiversiteit en de waterkwaliteit. En dan loopt het cda ook niet voor weg. We hebben ook een grote opgave in het vertrouwen houden in de politiek

[1:45:45] en voorzitter, daarom ben ik ook altijd heel erg kritisch geweest op het beleid bijzonder even derogatie beleid. Wat voor ons ligt al een aantal redenen. Ik vind het bizar dat wij in de europese unie enorm hebben waar we naar toe willen werken voor de mensen norm en ik zal een voorbeeld noemen. Het is wat plastisch. Als ik een drol neerleggen in de woestijn in spanje. Dan weet ik ieder geval één ding zeker. Die ligt er volgend jaar nog steeds.

[1:46:08] Leg ik hem neer in het groene hart. Dan vind het over drie dagen niet meer terug. Voorzitter, het mestbeleid zou eigenlijk veel meer moeten gaan over de bodem. Wat heeft de bodem nodig? Dat is een punt van kritiek. Het tweede is dit gaat allemaal over de waterkwaliteit en dat snap ik want die staat onder druk, maar juist bij derogatie. Bedrijven is die waterkwaliteit. Juist goed. Zeker bij bedrijven op veen en kleigrond.

[1:46:31] En wat gaat het resultaat zijn van dit beleid. Dat is dat we zo meteen heel veel dierlijke mest afvoeren

[1:46:37] en we boeren dwingen om kunstmest aan te voeren. Dat is tegenovergestelde van de kringloop gedacht waar we naartoe willen. Voorzitter, waarom dan uiteindelijk ook deze motie omdat de beschikking vrij laat kwam uit brussel.

[1:46:50] Veel akkerbouwers die onze gewassen willen telen voor onder andere onze haven melk voor mijn linkse vrienden hadden hun producten alle in de grond zitten en dan lijkt het mij niet lijkt het mij niet verstandig. Als we die bedrijven graag mee willen nemen in de broodnodige transitie die nodig is. Want daar loop ik echt niet voor weg om die dan te dwingen om bijvoorbeeld de gewassen maar weer opnieuw om te ploegen en daarom hebben wij gezegd met de wijsheid van toen is het niet verstandig om oog te houden voor die basten, boeren praktijk en te kijken of dat een maatwerk mogelijk is om misschien met een overgangsjaar te komen en die motie hebben wij ingediend. Die is ontraden door de minister, maar uiteindelijk wel een grote meerderheid van zowel links als rechts aangenomen en daar ben ik ook blij en tegelijkertijd voel me daarom ook verantwoordelijk voor wat er nu is gebeurd. Voorzitter,

[1:47:39] toch heb ik al een aantal vragen aan de minister.

[1:47:42] Allereerst wat gaat de minister doen om de pijn bij de boeren te verzachten.

[1:47:47] En ten tweede kan de minister ons wat expliciete meenemen en wat er is gebeurd vanaf negentien december. Het is al een aantal keer genoemd. Negentien december kwam die brief twintig december hadden wij het debat. Wij hadden een collega's die hele goeie vragen wist te stellen en pas een aantal weken later kregen we hiervan te horen. Kan de minister ons meenemen wat er nou precies is gebeurd, maar ook hoe spannend het is geweest en hoe spannend het misschien op dit moment nog eens in het behoud van de derogatie

[1:48:13] en voorzitter kan de minister ons ook. Het is voor het cda is geen optie. Maar ik ben toch wel benieuwd. Stel. We zouden zeggen want ik hoor dat hier ook al een aantal partijen gestelde zeggen joh. Allemaal leuke de dag. Brussel bij negeren en wij gaan gewoon door. Wat zijn dan de gevolgen. En wat hangt nederland boven het hoofd

[1:48:30] en voorzitter

[1:48:32] dan tenslotte een aantal punten heeft fleur collega grinwis al gevraagd over onder andere de lijsten daar nog een aanvullende vraag veel boeren doen aan sloten beheer en de natuur diversiteit en de biodiversiteit in slootkanten is enorm en heel veel boeren zijn echt al tientallen jaren daarmee bezig met heel veel enthousiasme en die willen dat ook heel graag blijven doen. Alleen doordat er nu die buffer stroken en een wettelijke verplichting gaat worden. Mag dat niet meer worden gesubsidieerd

[1:49:00] en ik ben toch wel heel erg bang dat, hoewel we natuurlijk tenminste in brussel proberen ze ons een bepaalde richting op te krijgen dat misschien juist het averechtse gaat gebeuren dat de financiering voor die natuur in de slootkanten. Zo meteen gaat verdwijnen. En daar is een motie over ingediend. Ik heb ik vorig jaar is ingediend. Ben heel benieuwd hoe het daarmee staat omdat ik bang ben dat er heel veel boeren denken zoek het maar uit. We doen helemaal niks meer, waardoor uiteindelijk de biodiversiteit zelfs afneemt.

[1:49:24] Dankuwel.

[1:49:25] Dank voor uw inbreng. Dan wil ik collega's vergroot vragen om even het voorzitterschap over te nemen, zodat ik vanuit mijn sgp hoedanigheid mijn inbreng kan plegen.

[1:49:39] Dan geef ik het woord aan de heer bisschop namens de sgp gaat uw gang.

[1:49:43] Dank veel interrupties heb ik niet te verwachten. Want ik heb het lijstje hiernaast me. Iedereen heeft bijna alles benutten. Dus

[1:49:50] voorzitter, wat moet je als ondernemer met dit jojobeleid. Zo win je dus geen vertrouwen

[1:49:57] en kijk, zowel de minister als naar brussel.

[1:50:01] De delegatie beschikking is op zichzelf helder per één januari tweeduizend, drieëntwintig, een bemesting verbod op drie meter brede buffer stroken

[1:50:08] mijn vraag aan de minister op basis waarvan heeft de minister de inschatting gemaakt dat een jaar uitstel wel mogelijk zou zijn en hoe wijs en hoe verstandig dat opzich. Ook is, worden vanuit de agrarische bedrijfsvoering gezien en dat zal op twee december met de kamer gedeeld.

[1:50:23] Wilt.

[1:50:24] De brief van de eurocommissaris van negentien december was vervolgens glashelder

[1:50:29] in de brief van drieëntwintig december als een reactie daarop schrijft de minister aan sinkevičius dat hij actie onderneemt te voelen. Implement de verplichtingen voor onder meer de buffertroepen.

[1:50:41] En waarom wordt dan pas op twintig januari duidelijkheid richting sector en kamer gegeven

[1:50:47] en vooruitkijkend zorgt de minister ervoor dat de bug voor stroken wel mee mogen blijven tellen voor de plaatsing ruimte

[1:50:53] of anders dat de beperking van de ammoniak emissie die de maatregelen oplevert, gebruikt kan worden voor de redding van pas knel gevallen.

[1:51:04] Voorzitter, de europese commissie moet ook naar zichzelf kijken. Ik sluit mij graag aan bij de open brief van de boer die al geciteerd is op www.

[1:51:15] Ik sluit me graag aan bij de volstrekt onlogische mest norm waar het cda over gesproken heeft

[1:51:23] en de onlogische aannames die daaronder zitten.

[1:51:30] Ik sluit me graag aan bij de kritiek op de termijnen van beschikkingen en besluiten vanuit de e u die niet sporen met agrarische bedrijfsvoering

[1:51:39] en een ander punt van kritiek waar u goed in de spiegel moet kijken is het feit dat de derogatie zo is aangetoond. Eerder zorg voor verslechtering dan voor verbetering van de waterkwaliteit. Ook dat is al

[1:51:54] toegelicht. Brussel haalt onze boeren het vel over de neus waar u zelf onnavolgbaar zo gebruikt en daar wil ik de minister graag op attenderen. Ze gebruikte derogatie beschikking die bedoeld is voor deelnemende derogatie boeren als een oneigenlijk drukmiddel om het hele nederlandse mestbeleid tot achter de komma voor te schrijven. Graag een reactie van de minister daarop. Hoelang

[1:52:17] accepteert, accepteren we dat. En waarom zouden we dit accepteren, want dit is niet conform de afspraken.

[1:52:24] Waar is het oog van brussel voor de boer? De boerin hun kinderen? Een bedrijven die deze stapeling van regels en alle wijzigingen, maar moeten zien bij te benen.

[1:52:33] Het wordt tijd dat ook brussel de oprechte wanhoop wanhoop in de ogen van redelijke mensen ziet

[1:52:40] voor in oktober moet op zand een lastige ronde gevangen gewassen ingezaaid worden. Behalve bij winter gewassen van groot belang is een op de praktijk geënte lijst met winter gewassen vanuit de praktijk zijn dat suggesties voor gedaan. Ik sluit daarbij aan bij de collega's die daar dit punt sprake hebben gebracht, is de intentie van de minister. Om deze zoveel mogelijk over te nemen

[1:53:01] en verder maak ik me zorgen over de richtlijn industriële emissies. Laten we alsjeblieft de melkveehouderij hier zoveel mogelijk buiten houden

[1:53:09] bij koeien in de wijk hoort geen industriële benadering

[1:53:12] is de minister bereid zich daarvoor in te zetten. Ik noem ook de natuur hessel verordeningen en met name het verslechtering verbod buiten natura twee duizend gebieden. Hoe gaat de minister een stikstofcrisis? Twee punt nul voorkomen? Voorzitter, nog één ding. Dat moet even van het hart. Ik heb allerlei brieven en data van brieven en reacties een reactie termijn eens op een rijtje gezet en dan valt je echt iets op als het gaat over maatregelen. De snelheid van maatregelen die vanuit brussel over nederland worden uitgestort. Cda jongens. Er is hier. Ik heb er niet helemaal greep op. Maar ik zie dat er achter de schermen.

[1:53:51] Meerdere spelletjes worden gespeeld.

[1:53:53] Voorzitter. Verder kan ik het op dit moment even niet concreet maken. Maar het zaakje stinkt. Voorzitter, dank u zeer.

[1:54:00] Dat is in dit dossier niet verwonderlijk. Ik geef u het voorzitterschap.

[1:54:06] Dank dat dat zo herkenbaar overkomen.

[1:54:08] Want.

[1:54:09] Voorzitter

[1:54:13] voorzitter, zeg ik dan ga je een gesprek met jezelf beginnen. Ik had even willen peilen. Hoeveel tijd u nodig hebt. Twintig minuten. Oké dan. Om kwart over vier zien we elkaar hier weer terug. Ik schors deze vraag.

[2:13:54] Ik heropent deze vergadering van de commissie l nv en heet u opnieuw welkom. Ik wil even met de commissie overleggen. Wij hebben een planning staan. Officieel.

[2:14:06] Dat zes uur over.

[2:14:08] De eerste termijn van de zijde van de kamer hebben wij een uur en vijfenvijftig minuten gedaan.

[2:14:15] Er zijn heel wat vragen gesteld.

[2:14:18] Wij komen in de knel met de tweede termijn. Dat is te voorzien

[2:14:23] en dan moeten we onszelf beperken tot een beperkt aantal interrupties willen we rond zes uur kunnen afronden. Dat komt niet helemaal op de laatste minuut aan.

[2:14:36] Maar het is wel een richtlijn die we een beetje in de gaten moet houden.

[2:14:41] Mijn voorstel is om het te beperken tot drie interrupties en dan ook vermijden, want veel vragen zijn natuurlijk door meerdere fracties gesteld dan vermijden dat een vraag nog eens een keer op een andere manier geformuleerd. Opnieuw wordt gesteld dat we ons daar in zelf

[2:15:03] een stukje discipline opleggen en dan moeten we daarna nog even kijken van ja, hoe gaan we dat met die tweede termijn doen

[2:15:15] want het kan ook zijn dat er niet zozeer behoefte dan is en dat je kunt volstaan met het tweeminutendebat morgen gepland is

[2:15:23] met een korte statements en een motie desgewenst.

[2:15:28] Dan zou het op die manier afgerond kunnen worden. Maar het is een beetje duwen en trekken om het een beetje in fatsoen te houden,

[2:15:36] zullen we het zo doen. Drie vragen van de zijde van de kamer aan de minister en

[2:15:44] was.

[2:15:46] Drie is wel heel wij, voorzitter en nou.

[2:15:49] Ik u eens meulen. Alleen kijk, wat mij opviel wel in de eerste ronde de beantwoording van vragen en ik maak me daar zelf ook schuldig aan de reactie op interrupties en de interruptie zelf. Neem ook veel tijd in beslag kijken als je dat in één zin doet en bam. Je krijgt een zijn antwoord. Dan zie ik vanzelf aan de klok wel van oké. Het kan even iets ruimer. Maar dan hebben we een beetje een richtlijn. Hou het compact zou ik zeggen, mevrouw vestiging.

[2:16:16] Ja, voorzitter, zou u er dan ook op willen toezien dat de vragen?

[2:16:19] Worden beantwoording maakt het dan wat makkelijker. Alleen het klassieke antwoord is. Mevrouw vestiging. De collega's gaat zelf over zijn antwoord. Ik kan niet zeggen van jou nemen, maar dit antwoord niet goed diep. In mijn hart wil ik dat graag, want ik ben een oude schoolmeester, maar helaas in deze rol past me dat niet. Dus ik hou me in mevrouw bromet.

[2:16:45] Ja voorzitter. Ja jammer maar ik heb begrip voor de situatie zitten we zitten we zitten ermee. Maar via u dan ook een oproep aan de minister om

[2:16:54] kort en bondig te antwoorden. En inderdaad ook zijn best te doen om onze vragen te beantwoorden. Want we hebben er niks aan van beide kanten niet. Als we morgen bij tweeminutendebat met een onbevredigd gevoel.

[2:17:04] Mening dat u vaker er-voorzitter bent, want dit is wel een oproep die wij op het bordje van de minister te leggen en dat zal hij ongetwijfeld aan zijn bijdrage willen leveren.

[2:17:14] Dank dan gaan we het zo proberen en dan maken we rond een uur of zes de balans op van zijn we erin geslaagd om het een beetje doet doen zoals we afgesproken hadden. Het woord is aan de minister gaat uw gang.

[2:17:28] Dankuwel. Voorzitter,

[2:17:31] ik had een lange inleiding maar een heleboel voorbijkwam. Ik probeer dat nu even te comprimeren. Dus als ik af en toe even wat stotteren. Dat komt omdat ik door springen op het tekst. Dat geeft ook een vorm van stad. Dus vandaar

[2:17:43] het is goed dat het belangrijkste punt op deze lang landbouw en visserij commissiedebat dat dat de segregatie is. Ik begrijp dat heel goed.

[2:17:52] Ik vind het echt ontzettend vervelend

[2:17:55] dat het implementatie pad van de buffer stroken van gewassen dat ik moet versnellen ten opzichte van de brief van twee december,

[2:18:02] en ik betreur vrouw

[2:18:04] de onduidelijkheid die dat op het boerenerf met zich meebrengt. Dit komt binnen op heel veel boeren erven

[2:18:12] en naast de al geldende voorwaarden van de delegatie beschikking

[2:18:18] is sowieso al voor de boeren.

[2:18:20] Een enorme vraag waren ook veel vragen opriepen.

[2:18:27] Daarnaast heb ik ook naar aanleiding van het debat van twintig december.

[2:18:32] De kamer niet geïnformeerd over een nieuw signaal vanuit brussel.

[2:18:37] Wat in principe

[2:18:38] met de kennis

[2:18:40] als het gaat om zullen december een ander antwoord op de vragen van de heer de groot had opgeleverd.

[2:18:47] Ik had dat ook na het debat wat in december alsnog even een aan de kamer moeten melden.

[2:18:52] Ik ga er straks in de inhoud. Technisch gezien even op in.

[2:18:56] Maar van beide zaken

[2:18:58] voor het geval van die informatie in de kamer,

[2:19:02] maar vooral ook aan al die boerengezinnen bied ik mijn excuses vandaag aan

[2:19:09] voor ik verder ga. Voorzitter, wil ik nog iets zeggen.

[2:19:13] Er wordt in dit debat is ook voorbijgekomen. Maar ik hoor het ook ook buiten zeg maar veel gesproken over de ambtelijke organisatie. De relatie, ambtelijke organisatie minister.

[2:19:24] Ik heb in mijn schriftelijke brieven

[2:19:28] een feitelijke weergave gegeven van hoe dingen gelopen zijn.

[2:19:34] Maar laat ik over één ding volstrekt helder zijn

[2:19:37] wat er gebeurt op het ministerie.

[2:19:41] Daarvoor draagt deze minister en alleen deze minister de volledige verantwoordelijkheid

[2:19:46] en ook alleen. Ik wil daarop aanspreekbaar zijn en niemand anders en een debat over ambtenaren in dit huis vind ik dan ook buitengewoon ongemakkelijk. En eigenlijk niet gepast. U spreekt de minister aan en ik ben voor alles verantwoordelijk

[2:20:03] als het gaat om de implementatie van de delegatie beschikking hebben gezocht naar een balans tussen enerzijds.

[2:20:11] De.

[2:20:12] De beschikking, de juridische beschikking zeg maar dat juridisch kader van beschikken, maar ook een anderzijds

[2:20:17] de agrarische bedrijfs praktijk om op die manier een goede implementatie mogelijk te maken.

[2:20:24] Ik heb ervoor gekozen voor twee lijnen de agrarische bedrijven praktijk.

[2:20:29] Maar zoals ook in de brief van achtentwintig september al gemeld. Ook de

[2:20:34] lijn om de het zebra niet raad actieprogramma het geheel b en de delegatie beschikking op elkaar te laten aansluiten, waardoor het voor boer en ook eenvoudiger zou zijn. Dat is ook aansluiten bij de agrarische bedrijfs praktijk

[2:20:48] die delegatie beschikking is op dertig september vastgesteld

[2:20:52] en die beschikking die kijken. We spreken nu over buffers stroken. We spreken over van gewassen vanuit het actieprogramma.

[2:21:00] Maar die beschikking die bevat meer dan alleen maar de buffer stroken.

[2:21:04] Er zit een afbouw pad in die wat gewoon geïmplementeerd.

[2:21:09] Er zit aanwijzen niet raad gevoelige gebieden in niet raad van het wijngebieden. Sorry,

[2:21:15] die wordt gewoon ge implementeert daarin vogel we volledig ter beschikking

[2:21:20] van de eurocommissaris van de commissie

[2:21:27] die regelgeving die is natuurlijk in een verre, verre van straling. Dat loopt allemaal. Je hebt het ook kunnen zien in de brief.

[2:21:34] Er is één punt vanuit de derogatie beschikking waar eigenlijk de discussie zich op toespitst en het is de buffer stroken de andere punten van delegatie, de delegatie beschikking die worden gewoon volgens beschikking ge implementeert. Ik zie af en toe het beeld ontstaan ook in de media dat deze minister de hele delegatie beschikking niet implementeert, maar uitstelt. Dat is niet aan de orde. Een onderdeel van de delegatie beschikking, namelijk buffer stroken die wordt niet voorstel was daarvan om die later te implementeren. Juist ook vanwege de aansluiting bij de agrarische praktijk.

[2:22:11] Moment, een vraag van de heer kops.

[2:22:16] Voorzitter dan een hele concrete vraag in de brief van twee december schrijft de minister zelf de beschikking is bindend. Er is dus geen uitzondering mogelijk op de verplichting tot de aanleg van buffer stroken per één januari tweeduizend, drieëntwintig schrijft hij zelf. Hoe kan het dan dat hij

[2:22:35] tegen de tegen de tegen de kamer. De boeren iedereen in het land, zegt.

[2:22:38] We doen het per tweeduizend, vierentwintig de minister.

[2:22:42] Is het goed voorstellen daarin mijn verhaal verder op terugkomen. Want die zagen komen.

[2:22:48] Ook? Mevrouw abonnement had een vraag. Gaat uw gang.

[2:22:51] Ja. Voorzitter, allereerst vind ik het goed dat de minister zegt dat hij alleen verantwoordelijk is en ik vind het ook een goed punt om eventjes te maken. Misschien wel namens meerdere collega's en dat het nooit gaat over de ambtenaar maar altijd over de minister die verantwoordelijk is. Maar daar gaat mijn vraag niet over. Het gaat over mijn vraag gaat over twee dingen eigenlijk. Het eerste is. Ik hoor de minister zeggen ik wil mijn excuses maken aan de boerengezinnen. Maar ik zou eigenlijk ook de excuses willen hebben van de minister aan de kamer. Dus misschien dat nog even iets duidelijker zeggen en de tweede is de balans die gezocht wordt tussen de beschikking en de bedrijfs praktijk is dat nou niet een geitenpaadje want is een beschikking. Niet gewoon een beschikking en moet je doen wat er in.

[2:23:31] Beschikking staat de minister.

[2:23:33] Dankuwel. Voorzitter,

[2:23:35] u refereert naar mijn excuses. Misschien heb ik niet helemaal goed geformuleerd wat ik gezegd heb is ik heb aan mijn kamer onduidelijk heb ik eigenlijk naar het debat van twintig december had ik een signaal moeten afgeven. De zorgen zijn groter

[2:23:49] dan ze in het debat van twintig december gemeld. Dat is nog wat anders dan een brief versturen. Maar dan kunnen we het over hebben.

[2:23:55] Dat had ik moet corrigeren na het debat van twintig december.

[2:23:58] Daarnaast zie ik de onrust ontstaan bij de boeren. Ik zie de onzekerheid het vertrouwen wat verder weg wegzakt van de boeren in de overheid

[2:24:08] en ik heb gezegd ik biedt voor daarvoor de kamer en ook vrouw de boer excuses aan.

[2:24:13] Helder.

[2:24:17] Sorry dan een een tweede vraag me af. Sorry.

[2:24:20] Even een misschien wel even benoemen.

[2:24:22] De balans tussen de bedrijfspraktijken beschikken.

[2:24:27] Er ligt een beschikking en overigens is het zo dat we ook al in de brief van dertig december hebben aangegeven dat we die harmonisatie van de drie lijnen wilde gebruiken en ook rekening houden met een garage bedrijf praktijk. Daar is later in het debat van zes oktober een motie achteraan gekomen van het lid grinwis,

[2:24:49] die ook nadrukkelijk aandacht vraagt voor die garage bedrijfspraktijken een motie overigens die ik zelfs ontraden hebt.

[2:24:54] Maar uiteindelijk lag er dus een uitspraak van de kamer. Wij willen dat er gekeken wat er agrarische bedrijven praktijk

[2:25:02] en toen heb ik gezocht naar die balans tussen aan de ene kant de implementatie van de delegatie beschikking. Overigens is het zo laat. Dat wilde ik helder zijn dat natuurlijk wel alle elementen van de derogatie beschikking helemaal geïmplementeerd worden. Het is niet zo dat we zeggen van nou we implementeren een deel van beschikking wel en de andere gaan we gewoon niet implementeren. Dat is niet aan de orde. De hele beschikking. Wat in geïmplementeerd. Alleen een deel van die beschikking. Wat ik al noemde de stroken. Daarin houden we rekening met agrarische bedrijven praktijk en daar proberen we om te kijken naar wat ruimte kunnen krijgen om de boer op het boerenerf tegemoet te komen. Dat is een afweging die is gemaakt en met de kennis van nu weten we maar dat heb ik ook in de brief van vrijdag drieëntwintig, vijfentwintig januari gemeld.

[2:25:46] Dat die.

[2:25:48] Inschatting die ik heb gemaakt niet houdbaar is

[2:25:52] en

[2:25:55] en dat heeft dus ook ervoor gezorgd dat we op een andere manier moesten gaan handelen. Maar daar kom ik zo even op terug. Als we praten naar door de tijd heen gaan, maar

[2:26:04] mij is gebleken en dat heb ik al gezegd dat hij die israël die ik heb gemaakt omdat die balans te zoeken. Het evenwicht te zoeken.

[2:26:10] Die is niet houdbaar.

[2:26:13] Ik denk tot een vervolgvraag van mevrouw moment.

[2:26:17] Ja voorzitter, ik lees in de brief die de minister stuurt gisteren dat hij de situatie betreurt en ik hoor ook ik hoor hem ook zeggen dat hij zich excuseert voor de onrust die ontstaan is. Maar ik zou graag. Maar misschien komt dat later in het betoog van de minister nog

[2:26:33] excuses willen hebben voor het niet informeren van de kamer. Want dat is iets waar wij heel veel belang aan hechten en waar het debat ook over gaat en waar ik nog niet heel overtuigend heb gehoord dat de minister vindt dat hij daar zelf een rol in heeft gehad.

[2:26:47] De minister.

[2:26:49] Mevrouw abonnement, maar sorry ik heb net

[2:26:55] gezegd heel nadrukkelijk zijn twee elementen in de excuses. Het eerste is aan de kamer ten aanzien van het niet terugkomen op het debat van twintig december, waarin ik het signaal wat ik had gekregen vanuit brussel. Dat was eigenlijk een correctie op mijn bijdrage op het debat van twintig december. Ik had moeten melden dat mijn

[2:27:18] mijn uitspraken in het debat van twintig december dat die genuanceerde af eigenlijk aangescherpt zouden moeten worden met er zijn grotere zorgen naar aanleiding van signaal in brussel. Ik had dat na het kamerdebat hebben december aan de kamer moeten melden.

[2:27:31] Dat is niet gebeurd. Tafel. Mijn excuses en daarnaast ook die al die boerengezinnen die die zorgen hebben die onrust hebben die onzekerheid hebben

[2:27:42] waarin het vertrouwen in de overheid misschien weer verder daalt. Ik ben me zeer bewust. Ik praat honderd boeren ook afgelopen dagen. Kunt u zich voorstellen heb ik ook met veel boeren gesproken. Ook hen wil ik vooral excuses aanbieden. Zo heb ik het volgens mij heb ik het wat breder gezegd. Maar dat is in principe wat ik net volgens mij heb gezegd,

[2:28:02] Ik zou wil stellen microfoon even uitgaat als ik een van de collega's het woord geven want dan komt ie ook een kerel op op het scherm. Mevrouw vestiging gaat uw gang.

[2:28:14] Ja, voorzitter, deze minister heeft stapels, stapels om uitgevoerde moties liggen zelfs wetswijzigingen die de minister niet uitvoert en die proberen de landbouw allemaal in een groenere duurzame richting te duwen en we hebben ook al gemerkt er ook met de uitspraken van de rechter dat we continu met de neus tegen de muur aanlopen met de oude politiek die we hier kennen en de minister heeft in het begin van zijn periode nog heel kort geleden gezegd dat er een te grote focus is volgens hem op boeren. Maar nu zien we eigenlijk weer hetzelfde verhaaltje als dat er eerder bij alle andere christenunie en andere feministes hebben gezien dat we die oude politiek zien die ons continu opnieuw in dezelfde problemen brengt. Herkent de minister. Deze situatie kan hij misschien reflecteren op de continue behoefte van de ministers van nrc onder de avro industrie te dienen in plaats van milieu en dier en natuur.

[2:29:10] De samenleving, de minister.

[2:29:14] In het feitenrelaas. Ziet u een bezoek aan de europese commissie van negenentwintig november.

[2:29:22] In dat bezoek aan de europese commissie heeft dit kabinet duidelijk gemaakt welke grote maatregelen worden genomen? We hebben nu vijfentwintig november hebben de brieven pakket gaat zoals u weet, hele aanpak piekbelasters stikstof enzovoort

[2:29:34] bodemwater sturend ook een hele belangrijke brief. Negenentwintig november is dat ook nadrukkelijk aan de orde geweest in de europese commissie. Om duidelijk te maken dat het ons menens is niet voor niks dat het hele brief pakket naar buiten is is gebracht. Het is ons menens met een grote opgave die we hebben daar gaan we ook voluit verder mee aan de slag.

[2:29:53] Dus in die zin sta ik volledig achter de doelstellingen.

[2:29:56] Als ik

[2:29:57] in zalen bij boer zit en wij hebben het hierover. Dat ben ik volstrekt helder. Over de doelstellingen staan een grote opgave waarvoor wij staan.

[2:30:06] Maar ik vind het ook belangrijk om te kijken hoe je ervoor kunt zorgen

[2:30:11] dat agrarische sector ook kan worden meegenomen. In alle nieuwe ontwikkelingen worden garage sector ook

[2:30:17] een perspectief geboden kan worden. Je weet ik zit met de agrarische sector om tafel voor landbouwakkoord

[2:30:25] en ik vind het ook belangrijk dat ook kijken hoe we als we met nieuwe regels komen dat we toch kijken hoe kan het op een praktische manier worden ingepast in de garage bedrijfspraktijken.

[2:30:34] Maar dat neemt niet weg dat wij en dat ook deze minister volledig staat aan de doelstellingen er ook aan de aanpak van de grote opgave waarvoor staan geen misverstand erover?

[2:30:46] De heer thijssen,

[2:30:48] Gaat uw gang? Dagvoorzitter.

[2:30:50] Ik denk dat het goed is dat de minister nog wat explicieter was in welke excuses die nou precies bedoelde zowel richting de boeren als de tweede kamer. Ik had nog een vraag gesteld over hoe dit heeft kunnen gebeuren.

[2:31:01] Dus die minister ontvangt de brief blijkbaar niet gelezen. Dat hebben kunnen lezen in de brief van de minister weer aan ons. Daarna leest die een wel maar horen wij niks. Dus hoe is dat nou precies gegaan bij de minister toen die brief las en dacht

[2:31:14] zal wel meevallen of hopelijk komen er niet achter of maar dat kan helpen bij afweging die we ook allemaal bij de verwerking. Dank u. Voorzitter,

[2:31:25] Ik vermoed dat dit verderop in het verhaal van de minister aan de orde komt. Maar dat is aan de minister.

[2:31:33] Wij hebben dus ik ga even terug naar tijd vanzelf bij. Dan zijn er een beetje tandeloze tijd lijkt me verstandig. Wij hebben op negentien november aan de europese commissie een bezoek gebracht waarin we hebben gesproken over wat ik al zei, het vijfentwintig november brieven pakket. We hebben daar ook gemeld op hoofdlijnen waarin we als je kijkt naar de delegatie beschikking waarin we gaan afwijken van de delegatie beschikking. We hebben daar gezegd

[2:32:01] de implementatie van de delegatie beschikken dat deel

[2:32:06] dat willen wij doen vogels onze democratische processen, namelijk de de hoe heet dat. Dan ben ik even de

[2:32:17] naam kwijt hebben.

[2:32:20] Het activiteitenbesluit milieubeheer. Wij wilden het activiteitenbesluit milieubeheer wilden wij aanpassen om daarin de zevende actieprogramma ghb en ook de delegatie beschikking te harmoniseren.

[2:32:32] Dat is een lange procedure duurt tien maanden voor hen raad van state advies enzovoort

[2:32:38] en dus dat zou vertraging geven in de implementatie van het van deze richtlijn rondom de stroken.

[2:32:48] Wij hebben wij hebben niet zo expliciet precies die maanden genoemd vanzelfsprekend, maar we hebben wel gezegd op hoofdlijnen. Het democratisch proces wat wij dienen te doorlopen om het geïmplementeerd te krijgen, vraagt dat er extra tijd nodig hebben om dit deel van de delegatie beschikking te implementeren.

[2:33:05] Dat is op negenentwintig november aan de commissie gemeld.

[2:33:09] Het is er ook nog over de van gewassen gaan we dat had een ander. Dat is een ander. Dat heeft met de gratis beschikking te maken.

[2:33:16] Vervolgens is daar vanuit de commissie geen reactie op gekomen.

[2:33:21] Dat hoeft overigens ook niet. Wij hebben ze geinformeerd

[2:33:25] en

[2:33:26] ik begrijp heel goed dat

[2:33:29] dat eigenlijk

[2:33:31] uw komst kamer zou willen dat een europese commissie zegt jongens dit is goed zou gaan. Maar verder hiermee. Dat gaat europese commissie niet zeggen. Je informeert ze ze zijn op de hoogte en vervolgens ga je door met de dingen waar je mee bezig bent. In dit geval heeft geleid op twee december tot een brief.

[2:33:48] De twee december brief

[2:33:53] en wij krijgen op. We krijgen op basis van die twee december die geef een reactie een ambtelijke reactie met jullie over in gesprek. Want we hebben hier zorgen over.

[2:34:02] Vervolgens is er een gesprek geweest op ambtelijk niveau met europese commissie

[2:34:08] waar er zorgen zijn gedeeld die zorgen er waren er. Ik heb ook in het debat van twintig december niet gezegd dat er geen zorgen waren, maar dat er geen grote zorgen waren. Ik heb al gezegd dat wij intensief met europese commissie in gesprek zijn om te kijken in hoeverre tot een goede oplossing zouden kunnen komen, heb ik ook in het debat van twintig december gezegd.

[2:34:29] Vervolgens is er afgesproken in het ambtelijk overleg

[2:34:35] dat er halverwege begin halverwege januari na het reces weer een vervolg afspraak zal komen en dat de europese commissie geïnformeerd zal worden over de manier waarop we de delegatie beschikking interpretatie van zouden we verwerken en onderbouwing die afspraak is gemaakt.

[2:34:52] Daar heb ik natuurlijk ook van van de ambtelijke organisatie van de hoogte gesteld van die gesprekken. Vanzelfsprekend.

[2:35:00] Ik ben daarna hebben we het debat gehad op twintig december met elkaar waarin de vraag van de heer de groot voorbijkwam zijn er zorgen over de delegatie beschikking

[2:35:13] zijn, er zorgen over het intrekken van de derogaties beschikking, want het kan toch niet zo zijn dat onze boeren de delegatie beschikking zouden gaan verliezen.

[2:35:24] Ik heb naar beste eer en geweten op dat moment geantwoord wat ik wist

[2:35:29] meer kan ik ook daarover niets zeggen want zo is het gewoon

[2:35:34] dat ik geen kennis had genomen van de brief.

[2:35:39] Dat spijt me natuurlijk want ik had graag met die kennis van die bedragen staan want u kunt zich voorstellen

[2:35:44] dat als ik kennis had gehad van die brief.

[2:35:47] Dan had ik natuurlijk lang dit antwoord niet gegeven worden gegeven heb

[2:35:51] want dat zou heel slecht zijn geweest als ik zal stevige brief krijgen

[2:35:55] van de europese commissaris

[2:35:57] en ik sta in de debatten en had gevraagd. Naar aanleiding wordt gevraagd over de implementatie en over de vragen die er leven. De zorgen die er leven.

[2:36:07] Dan zou ik u ernstig tekort doen, maar ook mijzelf tekort doen in mijn geloofwaardigheid. Als ik op dat moment niet daar iets over gezegd dat

[2:36:16] dat heb ik niet gedaan omdat er geen kennis had van de brief.

[2:36:21] Toen ik wel kennis van een brief met de vraag waar ook wat gebeurt er dan vervolgens als de brief

[2:36:26] wel op mijn bureau ligt.

[2:36:28] Toen ben ik natuurlijk erg geschrokken. Dan kunt u zich voorstellen

[2:36:32] om dat ook op dat moment en de heer van kampen. Die heeft daar ook aan gerefereerd.

[2:36:36] Duidelijk werd dat de derogatie ter discussie stond de delegatie aan zich niet meer onze implementatie met een delegatie aan zich.

[2:36:44] Overigens hadden wij naar aanleiding van het gesprek wat ambtelijk heeft plaatsgevonden op veertien december

[2:36:50] en het vervolg gesprek. Wat in januari plaatsvinden,

[2:36:54] hadden wij de overtuiging dat wij de commissie konden overtuigen van onze argumenten waarom we die opschorting van de buffer stroken implementatie zouden doen. Overwegen die democratische aspecten die aan de implementatie verbonden zijn.

[2:37:11] Toen kwam dus die brief. En natuurlijk is op dat moment zijn we heel hard aan de slag gegaan om ervoor te zorgen dat het doemscenario wat opdook uit de brief om dat te voorkomen.

[2:37:24] Vanaf dat moment was niet meer de inzet gericht op

[2:37:28] kunnen we het hebben over het het laten implementeren van de buffer stroken,

[2:37:34] maar alle inzet was op dat moment op gericht om de derogatie te behouden.

[2:37:38] Dat was het enige op dat moment

[2:37:41] en ik denk terecht als je zo'n brief. Het is ook uitgesproken heb ik geloof ik al te zetten via het is een vrij digitale brief. Het het leest helder. Je weet precies wat standpunt van de eurocommissaris is

[2:37:52] vanaf dat perspectief zijn. We gaan werken aan het behoud van derogatie

[2:37:57] en

[2:37:59] dat heeft een tijd geduurd

[2:38:01] en ik kan me voorstellen dat u de vraag leeft.

[2:38:04] Waarom heb je die brief niet met de kamer gedeeld, maar ook waarom heb je het signaal niet met de kamer gedeeld?

[2:38:11] Wij zijn zo geschrokken van de brief in het kader van de derogatie en we hebben zo hard ingezet op die delegatie

[2:38:20] dat we daar alle focus hebben gehad.

[2:38:22] Maar

[2:38:24] dus ik had ik had wel dat signaal moet afgeven naar kamer hebben nieuws binnengekregen.

[2:38:30] De zorgen zijn groter,

[2:38:32] maar we zijn heel hard aan het werk om die zorgen te kunnen wegnemen.

[2:38:37] Meer informatie had ik de kamer dat men ook niet kunnen geven omdat de briefwisseling tussen de commissaris.

[2:38:45] Het is een nieuwsbrief

[2:38:46] en ondergetekende

[2:38:48] die ook weer beantwoord is. Heb het ook gezien.

[2:38:51] Dat is iets wat zich afspeelt tussen de commissaris en de minister. Dat is niet iets wat gedeeld wordt. Wij hebben ook bijvoorbeeld

[2:38:58] om de brief te kunnen publiceren,

[2:39:01] hebben wij ook

[2:39:04] de commissaris aan toe om toestemming moeten vragen over deze brief in dit bijzondere geval mochten publiceren. Daar heeft hij specifiek toezeggen toestemming voor gegeven.

[2:39:13] Lees in de brief die ik voor vogels stuur. Ik zeg niet we gaan het precies doen, zoals de delegatie beschikking zeg maar. Wij zeggen in die brief. Wij gaan er alles aan doen om tot een snelle implementatie van de delegatie beschikking te komen en daarmee eigenlijk u gerust, gerust te stellen dat wij deze brief uitermate serieus nemen en dat we dus aan de slag gaan met de delegatie beschikken en hoe we dat nog kunnen implementeren. Ook even gelet op de tijd waarin we zitten en ook gelet op het feit want dat betekent dat de harmonisatie die we hadden met het actieprogramma, het gvb en een delegatie beschikking dat we op dat moment de inbreng die die harmonisatie hebben losgelaten hebben gezegd die andere tweede gaan we door het eindelijk willen we ook die delegatie beschikking wel in harmonisatie meegenomen hebben. We vertrekken nieuwe derogatie beschikking naar voren en we gaan nu zorgen dat we kunnen implementeren. Vervolgens is er gekeken. Wat is dan een goede weg om te kunnen implementeren.

[2:40:07] Want er zitten wel in een democratische rechtsstaat en dat betekent wel dat je altijd procedures hebt doorlopen. We willen te doen via ministeriële regeling. Er zit ook een voorrang bij en dat betekent dat we daar wel vier weken voor nodig hebben om dat op een ordentelijke nette manier te doen ook met uw kamer om op die manier ook het democratisch proces

[2:40:25] de ruimte te geven die daarvoor noodzakelijk is. Dat is ook de reden dat we om die tijd ook per één maart willen implementeren en dat eerder implementeren eigenlijk niet mogelijk mogelijk is, want anders zouden we ook uw kamerlid serieus nemen.

[2:40:39] Wij hebben dus alles gericht op de implementatie. We hebben dus alles gericht op de implementatie van de delegatie beschikking.

[2:40:46] Wij hebben natuurlijk heb ik ook direct dat begrijpt u op drieëntwintig december, toen de brief van de commissaris lag ook direct het kabinet geïnformeerd. Logisch. Vanzelfsprekend met zo'n besluit.

[2:40:58] Ik heb het kabinet op de hoogte gehouden.

[2:41:00] Vervolgens zijn wij met de europese commissie weer verder in gesprek gegaan om te kijken hoe kunnen we tot een goede invulling komen van de delegatie beschikking gegeven. De situatie die er ligt

[2:41:12] en dat heeft een tijd geduurd. Overigens er ook. Het gaat om vier weken. Maar het reces staat er ook tussen en in het reces zijn wij doorgegaan ambtelijk ook met met de minister. Dat begrijpt u maar in europa ligt dan wel de wereld even stil.

[2:41:28] Vervolgens cijfer weer met hierover in gesprek gegaan. En toen ik allemaal maar even een helemaal uit uit te schilderen. Want ik ik denk dat ik ik heb ook een ongemakkelijk gevoel zal ik eerlijkheidshalve zeggen ten opzichte van mevrouw vestiging en mevrouw bromet als het gaat om mijn aanwezigheid in berlijn. We hebben een prachtig gesprek met elkaar gehad.

[2:41:50] De vraag wordt gesteld. Wat gebeurde er precies in berlijn. Terwijl wij daar aan tafel zaten.

[2:41:57] Wij waren dus die hele week met de europese commissie in gesprek op ambtelijk niveau. Om te kijken wat zou een weg zijn en hoe kunnen we de de europese commissie voldoende comfort bieden

[2:42:09] in de verdere implementatie van de delegatie beschikking.

[2:42:12] Dat doen we natuurlijk ook heel sterk met onze pvv de permanente vertegenwoordiging in brussel die daar een hele belangrijke rol vanzelfsprekend in speelt.

[2:42:21] Vervolgens stond ik in voor berlijn

[2:42:25] voor de stap naar berlijn stond ik voor de keuze

[2:42:29] ga ik naar berlijn toe

[2:42:30] met het risico dat ik terugroepen moet worden.

[2:42:35] Of ga ik niet naar berlijn toe.

[2:42:37] Ik heb ervoor gekozen om wel naar berlijn te gaan want ik vind ik vind ik zo belangrijk.

[2:42:42] Ik vind ook de aanwezigheid van alle agrarische partij en zo belangrijk en ook de aanwezigheid van de kamerleden. Want die was er ook aanwezig vind ik zo belangrijk dat ik ben gegaan

[2:42:51] met daarbij het risico op nemend dat ik weer terug moest wist ik vooraf

[2:42:57] had ik vooraf geweten dat op dat moment en zo veel comfort kwam wat honderd procent zekerheid krijgen we niet van deze commissie vooraf. Dat is zo veel comfort kwam

[2:43:07] dat ik het in de europese dat ik het in de ministerraad kon brengen. Dan was niet beleid de bruijn gegaan. Maar ik had het comfort niet en ik wist het niet zeker of dat comfort

[2:43:17] voor de ministerraad nog zou komen

[2:43:20] zou wel voorgenomen op het moment dat ik voldoende duidelijkheid heb dat ik het in de ministerraad kan brengen. Onze antwoord aan brussel. Dan wil ik het ook in de ministerraad brengen. Maar dat kan niet zo zijn dat ik een antwoord heb aan brussel

[2:43:32] dat ik dat een week onder de pet houden en dat nog even doorschuiven naar de volgende minister raadsvergadering. Daar doe ik de boeren onrecht mee. Dat doet de nederlandse samenleving mee doe ik ook uren onrecht mee

[2:43:43] dus ik heb voor mezelf de afweging gemaakt

[2:43:46] op de avond. De bewuste avond. Donderdagavond

[2:43:49] kreeg ik van de pvv een telefoontje

[2:43:52] dat er voldoende comfort was om de brief en de ministerraad te brengen

[2:43:58] dat ik toen dus in het vliegtuig stapte

[2:44:02] naar naar nederland terug van de ministerraad.

[2:44:06] Dat was vooraf gepland was geen paniekreactie. Daar was van tevoren over nagedacht en ik denk dat dat de enige reactie was

[2:44:14] die passend was want als zo'n belangrijk besluit, want er is ook nog gesproken over kunnen. Kan ik mij laten vervangen. De ministerraad, zodat ik toch in berlijn kan brengen. Daar kan blijven.

[2:44:25] Ik vond dat niet gepast als zo'n belangrijk besluit in de ministerraad besloten was zo veel boeren raakt wat ook al al zo'n lading heeft hele delegatie dossier dan vind ik dat ik als verantwoordelijk minister daarbij moet zijn in de ministerraad ook al gaat dat in de ministerraad een goed gesprek opleveren en leveren we een brief op.

[2:44:44] Het ging niet. Het ging er niet omdat ik verwachtte dat de minister het fout. Ik wou het daarbij zijn het beeld

[2:44:50] dat ik in berlijn ben

[2:44:52] en er in berlijn op even op een enig moment een bericht doorsijpelt. Er is in den haag

[2:44:59] een brief door de ministerraad geweest over derogatie en de ministers in berlijn.

[2:45:04] Dat vond ik een uitermate lelijk beeld. Dat wilde ik beslist voorkomen. Ik wilde daar zou bijzijn en ik ook zelden verantwoordelijkheid nemen om het bericht naar buiten te brengen want dat vond ik belangrijk

[2:45:14] en zo is het gegaan. Daarom ben ik dus naar huis toe gegaan naar huis toe gegaan met zo veel in den haag dat den haag bij mijn huis is geworden, maar daarom ben ik naar den haag toe gegaan om het in de ministerraad aan de orde te stellen en we hebben het antwoord naar de europese commissie gestuurd,

[2:45:33] hebben wij daarmee honderd procent zekerheid dat het nu wel gaat vliegen

[2:45:37] die honderd procent zekerheid krijgen we van tevoren niet.

[2:45:41] Er is de europese commissie zou van tevoren niet zeggen tegen ons. Als je het zo doet dan gaan we akkoord

[2:45:47] dat gaan ze doen. Dat hebben ze eerder niet gedaan. Gaan ze een nieuw niet doen.

[2:45:51] We hebben wel het gevoel en het comfort dat we zo dicht dicht zitten op de oorspronkelijk delegatie beschikking dat wij

[2:46:02] gerust genoeg zijn om naar buiten te brengen om de brief te versturen naar brussel.

[2:46:09] Ik denk dat het.

[2:46:10] Van zaken als het gaat om de hele feitenrelaas, zoals het gelopen is.

[2:46:16] Dan is er nog een vervolgvraag van de heer thijssen, want het is allemaal antwoord op een vraag een.

[2:46:22] De heleboel a vier tje zie ik wel

[2:46:25] de thijssen.

[2:46:26] Dank voor dit uitgebreide relaas. Volgens mij is belangrijk dat we even goed zien hoe dit is gelopen en er zijn nog een paar momenten die ik niet helemaal snap

[2:46:34] en de eerste die gaat over negentien december krijgt de minister een brief die vrij digitale zijn we het allemaal over eens. Twintig december had die die nog niet gelezen. Oké maar drieëntwintig december blijkbaar wel. En de minister schrikt, want dit heeft een groot grote impact op het boerenbedrijf. Dat klopt. Dus ik denk dat het terecht is dat de minister schrikt hij informeert ook het kabinet. Maar ik snap niet waarom wordt de tweede kamer op dat moment niet geïnformeerd. Het klinkt alsof de minister druk is geweest, want

[2:47:01] er moest iets geregeld worden voor de derogatie snap ik snap ook dat iedereen daar op uw ministerie op het ministerie druk mee is geweest als het kabinet geïnformeerd kan worden. Waarom kan die het hoogste orgaan van dit land ook netjes worden geïnformeerd over dit zeer belangrijke signaal. Wat er uit europa is gekomen.

[2:47:15] De minister.

[2:47:17] Ik begrijp uw vraag.

[2:47:19] De logische vraag, maar het is wel belangrijk dat op het moment dat wij vanuit de europese commissie van de commissaris persoonlijke brief ontvangen aan de minister persoonlijk overhandigd

[2:47:31] waar we natuurlijk ook moeten handelen. Naar aanleiding van inhoud van de brief. Dat is volstrekt helder heb ik net gezegd

[2:47:36] dat we ook even los van het feit dat ik de brief niet zomaar kan delen met u en dat heb ik net gezegd. Het is het feit dat er nu wel delen. Dat komt omdat die in de media is geweest en we de europese commissie hebben gevraagd om toestemming om de brief te mogen delen.

[2:47:53] Maar wat wat belangrijker is is dat wij op dat moment

[2:47:57] ook de rust nodig hadden om met de europese commissie in gesprek te gaan

[2:48:02] zonder dat daar ook veel onrust omheen zou gaan ontstaan.

[2:48:08] Want dat zou kunnen betekenen. Dat zou kunnen betekenen dat de discussie over de delegatie ik waar de die rust nodig om

[2:48:16] met de commissie te komen tot het vaststellen dat de derogatie tot een oplossing waarbij de delegatie

[2:48:22] niet van tafel zou gaan.

[2:48:24] Maar nogmaals, het is niet gebruikelijk. Heb het ook in de brief gezet. De brief die gisteren verstuurd staat ook in dat het niet gebruikelijk is dat deze brief met de kamer gedeeld worden. Ik kon er niet. Maakt het wel het signaal afgeven. Het zorgelijke signalen

[2:48:36] waarbij u ook van mij te horen zou hebben moeten krijgen

[2:48:40] is zorgelijk signaal neem ik zeer serieus en we zijn hard aan het werk om ervoor te zorgen dat de zorg weggenomen kunnen worden. Dat signaal had ik beslist elkaar moeten afgeven. Heb ik net ook een excuses aan aan aangeboden, maar vervolgens is het wel in het verkeer tussen de europese commissie en het ministerie zo dat dan zeg maar het gesprek over de brief vindt plaats binnen die verhoudingen.

[2:49:03] Voldoende even denk ik.

[2:49:06] De laatste vraag van de heer thijssen.

[2:49:11] Ik schrik hier toch wel van eerlijk gezegd want er is ons een heel ander beeld geschetst in het debat van twintig december en u doet nu al een woordgrapje over jaren waren wel zorgen, maar geen grote zorgen en ik heb gezegd dat er geen grote zorgen waren. Dat ben ik niet van gediend dat bevordert niet het vertrouwen tussen de tweede kamer in deze minister en dat groot niet het vertrouwen wat

[2:49:31] de bevolking kan hebben in de politiek.

[2:49:34] Dus ik vind het toch wel zorgelijk dat u niet

[2:49:36] en daarom toch nog een keer mijn vraag voor de derde keer als u wel een signaal afgeeft aan het kabinet dat het wel spannend kan worden met de europese commissie dat u een zorgwekkende brief heeft gehad en misschien kunt u die brief dan misschien niet delen. Maar u had een signaal moeten geven aan deze tweede kamer dat die twintig december iets anders heeft gezegd heeft wat de werkelijkheid is en ik probeer nog steeds te snappen waarom deze minister dat signaal niet heeft afgegeven is goed. Ook excuses heb gehad. Maar waarom gaat dit niet in maart nog een keer gebeuren of in juni nog een keer gebeuren. Wat is het mechanisme geweest die dit signaal niet aan de tweede kamer heeft afgenomen. Want dan kan ik misschien tot verwerking komen, zoals de voorzitter al zei,

[2:50:12] Misschien even ter herinnering. Deze voorzitter is nergens en betrokken geweest.

[2:50:18] Dus u

[2:50:19] is gericht op de minister. Maar dan zou ik op prijs stellen via de voorzitter,

[2:50:24] voorzitter, bent u het met mij eens die u ben ik wel.

[2:50:28] De minister heeft het woord.

[2:50:30] Ja. Even een paar dingen. Ten eerste we hebben het over een buitengewoon serieus onderwerp hier die veel agrarische gezinnen raakt die mijzelf ook raakt omdat ik in de reacties. Ik heb gemerkt dat heel veel boerengezinnen hier onrustig onrust van krijgen en dat ze zich zorgen maken over hoe nu verder.

[2:50:53] Dus het is een buitengewoon serieuze zaak en als ik u zeg

[2:50:59] wat ik gezegd heb

[2:51:01] naar alle eerder geweten in de tweede kamer.

[2:51:04] Dan is dat geen woordgrapje. Ik citeer letterlijk wat ik heb gezegd

[2:51:08] en in het kader van dit debat

[2:51:12] vind ik het.

[2:51:14] Ja sorry, dat ik het moet zeggen vind ik het niet gepast om te praten over woordgrapjes, terwijl woorden er zo te doen in dit debat,

[2:51:22] dus ik wil graag dat we daar de zorgvuldigheid betrachten. En als ik kijk naar wat ik wat ik heb gezegd in het debat.

[2:51:33] De vraag van de vraag van de heer de groot. Mijn vraag aan de heer de groot die zegt

[2:51:41] er zijn ze jaar zijn de signalen vanuit brussel dat er problemen zijn dan de delegatie beschikking en leidt tot zorg, want dan heb ik geantwoord allereerste vraag van heer de groot over de delegatie beschikking en de vraagtekens bij bij gezet zijn door de europese commissie.

[2:51:55] We zijn erover in gesprek.

[2:51:57] De commissie vragen gesteld hebben even op een goede manier om zou zeggen voldoen aan alle voorwaarden die vragen waren gesteld met de kennis van toen. Ik heb die brief niet heb geantwoord met de kennis van toen naar aanleiding van het ambtelijk debat op veertien december, waar ik een te ambtelijke overleg waar ik een terugkoppeling voor van had ontvangen.

[2:52:14] Op basis van die informatie zeg ik dat wij met de europese commissie in gesprek zijn omdat er omdat aan de commissie vragen heeft gesteld over je wel voldoen aan alle voorwaarden. Ik denk dat dat klopt feitelijk

[2:52:27] dat gesprek loopt, zeg ik. Er zijn in gesprek om te kijken hoe we daar zo snel mogelijk kunnen oplossen.

[2:52:32] We hadden immers een afspraak gepland in begin januari ambtelijk om hierover door te spreken,

[2:52:37] maar het gesprek loopt en er is opzich. Wat ons betreft op dit moment

[2:52:41] geen reden tot grote zorg.

[2:52:43] Dan zegt heer de groot.

[2:52:45] Maar hoe ziet de maar eens dat er zelf

[2:52:47] want de helft zich formeel niet aan de delegatie beschikking en daarmee loopt nederland en lopen de nederlandse boer een groot risico.

[2:52:54] Dan antwoord ik daarom juist zijn we ook intensief in gesprek met europese commissie.

[2:53:00] Dus om daar uit te komen met elkaar en dan herhaal ik dat gesprek loopt nog steeds na het reces zijn er al afspraken gepland.

[2:53:08] Het is niet zo dat het direct tot grote zorgen geleid.

[2:53:12] Maar we zijn er wel intensief over in gesprek

[2:53:16] en die zorg begrijp ik natuurlijk. Dat is logisch.

[2:53:19] Dat is wat ik exact geantwoord heb in het debat van de tweede kamer.

[2:53:25] Toen had ik geen kennis van de brief. Het is naar alle eerder geweten met de kennis die toelaat. Een dag later had ik andere kennis en nogmaals die kennis dat ik dat er andere signalen kwamen van het uit europa. Die had ik met die moeten delen. Daar ben ik het zeer mee eens op de inhoud niet met de brief van de commissaris.

[2:53:43] Mevrouw beckerman, uw vraag,

[2:53:46] Voorzitter, het

[2:53:48] niet of onvolledig informeren van de kamer is natuurlijk een grote zonde en dat is ongeveer les één voor alle bewindspersonen op drieëntwintig december wist de minister dat de kamer niet goed of niet volledig was geïnformeerd en de minister zegt hier nu ook over

[2:54:09] dat hij die brieven

[2:54:11] niet kon delen.

[2:54:13] Maar zegt ook

[2:54:15] dat er dan onrust

[2:54:17] was ontstaan en dat

[2:54:20] is wel een hele bijzondere

[2:54:22] want daarmee zou de minister impliceren dat wanneer de kamer volledig geïnformeerd was

[2:54:29] dat tot onrust

[2:54:31] zou leiden. Maar voorzitter, dat is toch een hele

[2:54:35] onjuiste taakopvatting van het hoogste orgaan. Wij zijn hier toch als tweede kamer de controlerende macht.

[2:54:44] De minister.

[2:54:45] Dankuwel voorzitter. Ja dat begrijp ik heel goed. Die vragen. Kijk het gaat mij over onrust in het proces om te komen tot een invulling van de delegatie beschikking

[2:54:55] voor een op ons inpasbare manier. Die recht doet zoveel mogelijk aan de wens van europese commissie

[2:55:02] die onrust dat ik bedoel in dat proces dus in de interactie tussen de minister en eurocommissaris.

[2:55:10] Dat is een heel precair proces

[2:55:12] en dat precaire proces. Dan moeten we heel zorgvuldig doorlopen op het moment dat wij dat ik aan de commissaris gevraagd. Ik wil jou brief

[2:55:21] of uw brief naar de kamer sturen dan geeft dat ook in europa ongemak en onrust en dat wilden wij zien te voorkomen. Dus in het proces om te komen tot een evenwichtige reactie op de brief van de eurocommissaris. In dat proces hebben wij de afweging niet waargemaakt, konden wij niet anders dan wel op deze manier handelen. Dit hoort ook bij het proces wat erbij hoort. Dat is een dat is een precair proces tussen de commissie tussen eigenlijk de eurocommissaris en de minister. Dat gebeurt vaker. Het is ook zo dat dit hoort bij dit soort processen en in die zin hebben we daar wel een bestendige lijn gevolgd.

[2:56:03] Vervolgvraag van mevrouw beckerman.

[2:56:05] Voorzitter, dit gaat

[2:56:07] voorbij aan het punt dat ook het vertrouwen van de kamer heel precair proces is

[2:56:14] en dat het vertrouwen van de kamer

[2:56:17] het hoogste goed is

[2:56:19] voor een minister

[2:56:21] voorzitter

[2:56:23] om herhaling te voorkomen, kan de minister niet zeggen dat het juist informeren van de kamer

[2:56:30] wat uw belangrijkste taak is

[2:56:33] voor u vervelende onrust zou zijn.

[2:56:39] De minister.

[2:56:40] Nee dat dat is denk ik niet de juiste interpretatie wat ik heb gezegd ik ben het zeer met u eens. Ik ben het zeer met u eens

[2:56:47] dat de minister ten alle tijden informatieplicht aan de kamer

[2:56:51] geen enkele discussie erover

[2:56:56] in dit geval in dit geval is. Dat is dat echt wezenlijk anders omdat het hier gaat

[2:57:02] om interactie tussen de commissaris en de minister

[2:57:06] ook gebaseerd op de brieven die verstuurd zijn.

[2:57:09] Maar natuurlijk ben ik het met u eens dat in zijn algemeenheid geldt

[2:57:12] dat de minister

[2:57:14] bij nieuwe informatie nieuwe brieven die niet van deze aard zijn de kamer te informeren, ben ik zeer met u eens. Daarom juist heb ik al gezegd dat de brief wel een signaal was aan de minister

[2:57:28] en daarom zeg ik ook

[2:57:29] dat ik met dat signaal richting kamer

[2:57:33] een brief had moeten sturen om de kamer daarover te informeren. Zeker naar aanleiding van het debat van twintig december

[2:57:39] en daarom bied ik daarvoor mijn verontschuldigingen aan

[2:57:42] laat dat helder zijn,

[2:57:43] maar het proces en het is het is meike van de zoektocht geweest maar ik wil er inmiddels van overtuigd geraakt, ook door mijn advisering dat in dit proces het gelopen is, zoals het hoort te lopen

[2:57:56] en ik snap best dat dat vragen oproept,

[2:57:59] maar het is noodzakelijk is zo'n proces dat dat binnen in de relatie tussen de eurocommissaris en de minister,

[2:58:06] wat een precair proces is dat het zich daar afspeelt tot het moment dat er voldoende alvorens om een want uiteindelijk

[2:58:15] ging het alleen om onze reactie op de brief van de van de commissaris zijn dus de reactie over eigenlijk. Wij hebben gezegd commissie, wij gaan op deze manier nu de delegatie beschikking implementeren. Maar dat wat er helemaal uitgewerkt in een brief die je hebt gezien van van de twentse. Dat is de inhoudelijke lijn die daar naar voren is gebracht, maar over de in het precaire proces tussen commissie en minister af aan de commissaris en minister dat zijn processen die zich daar plaatsvinden en niet en die correspondentie, wat niet gedeeld.

[2:58:56] De laatste vraag, mevrouw.

[2:58:59] Voorzitter, maar nu wordt er nog onduidelijker, want de minister zegt nu ik ben ervan overtuigd geraakt dat het proces zoals dat bestaat tussen commissaris en minister goed verlopen is

[2:59:11] en tegelijkertijd vragen ons dan af waar biedt de minister dan nog de excuses

[2:59:17] voor aan. Want als de minister er werkelijk van overtuigd is.

[2:59:22] Dat het.

[2:59:23] Goed informeren van de kamer. Het allerbelangrijkste is en de minister tevens wist op drieëntwintig december

[2:59:31] dat aan die voorwaarden niet was

[2:59:33] voldaan.

[2:59:35] Dan kan de minister niet meer concluderen dat dat proces goed verlopen is. Dus waar zit nou precies het excuses op.

[2:59:43] De minister.

[2:59:46] Daar ga ik toch even terug naar het debat van twintig december,

[2:59:49] twintig december heb ik een en en debat gaat met de heer de groot naar aanleiding van signalen die hij in het debat inbracht dat er zorgen waren om de derogatie beschikking

[2:59:59] en daar heb ik op geantwoord wat ik u net voorgelezen heb

[3:00:05] op dat moment heb ik naar beste eer en geweten gezegd

[3:00:09] dat we natuurlijk intensief met de commissie in gesprek zijn om te komen tot een oplossing naar aanleiding van het ambtelijk overleg van de veertiende.

[3:00:18] Ik was op dat moment niet op de hoogte van de brief

[3:00:23] had ik dat maar geweest. Dan had ik een andere ander debat gevoerd

[3:00:28] en op dat punt

[3:00:30] eigenlijk

[3:00:32] met de brief die al op ministerie lag

[3:00:35] was er dus eigenlijk kennis op het ministerie aanwezig kennis bij de minister aanwezig eigenlijk.

[3:00:40] Die.

[3:00:42] Eigenlijk ook met de kamer gedeeld moeten worden en niet zozeer de brief, maar wel er zijn zorgen en die zorgen zijn groot en dan zullen we intensief op ons bijvoorbeeld inzetten om de integratie beschikking veilig te stellen. Dat is het signaal wat ik eigenlijk had moeten geven in het debat van twintig december en daarvoor bied ik mijn verontschuldigingen aan, want u had recht op die kennis gaat

[3:01:03] alleen helaas had ik het dat moment de kennis die beschikbaar. En wat ik toen verzuimd te doen en dat is gewoon fout geweest. Ik heb na dat debat van de twintigste

[3:01:13] geconfronteerd met de brief waarvan ik natuurlijk schrok op dat moment had er natuurlijk alsnog een brief naar de kamer moeten gaan

[3:01:20] met daarin de opmerking. Ik heb in het kamerdebat op deze manier gereageerd.

[3:01:27] Er zijn voor mij nieuwe cao uit brussel gekomen

[3:01:31] die mijn redenen geven tot grotere zorg.

[3:01:36] Dus ik heb u op dat moment eigenlijk fout geinformeerd in de kamer

[3:01:41] en ik wil dat rechtzetten door middel van u aan te geven dat ik grotere zorgen heb

[3:01:48] en dat wij natuurlijk

[3:01:50] ons uiterste best doen de komende periode om daar met de commissie uit te komen dan nog want dat is wel een verschil. Het is een beetje. Het is een beetje zoeken maar dan nog was natuurlijk die brief niet naar de kamer gestuurd. Want dat kon ik niet doen. Maar dit signaal. Dit signaal moet afgeven. Dat is het signaal. Hopelijk schrijf de brief van gisteren.

[3:02:08] Mevrouw van der plas is aan de beurt. Als ik het allemaal goed bijgehouden. Ja. Gaat uw gang,

[3:02:14] Dankuwel

[3:02:16] ik.

[3:02:18] Dat staat toch hier wel met mijn oren een beetje te klapperen.

[3:02:22] Ik weet eigenlijk niet zo goed waar ik waar ik moet beginnen. De heer de groot heeft in het debat van negentien december

[3:02:30] een signaal gegeven

[3:02:32] en die heeft duidelijk gezegd letterlijk gezegd er komt signaal uit brussel dans.

[3:02:38] Ik begrijp niet dat de minister daar op dat moment niet op aansloeg. Omdat je de brief niet had gelezen. Dat snap ik. Dan kun je niet dan ook niet. Je kan niet reageren van er is een er zal wel een brief zijn. Maar ik snap niet dat de minister

[3:02:54] niet heeft gedacht van oké heer de groot een signaal uit brussel. Kunt u mij dan even vertellen welk signaal. Dat is

[3:03:02] want kennelijk heeft u meer informatie dan henk.

[3:03:04] Dat is niet gebeurd en het is ook niet gebeurd dat ik maak heel vaak mee in debatten, namelijk dat een minister of premier of staatsssecretaris die gewoon tijdens het debat gewoon informatie krijgen of telefoon van van de staf die meekijkt met het debat. Die krijgen maar even wat extra informatie of er wordt even een papiertje onder de neus van minister of staatssecretaris geschoven.

[3:03:27] We hadden afgesproken, mevrouw van der plas, om de interrupties kort te houden.

[3:03:33] En dat snap ik dus nu nog heb ik ook nog steeds geen antwoord op. Waarom dat niet is gebeurd. Want iemand had die informatie en kennelijk had de heer de groot ook meer informatie dan dat de minister had.

[3:03:46] De minister.

[3:03:48] Het feit dat ik op dat moment die informatie niet met u kan delen, is mijn verantwoordelijkheid. Het gaat er niet om wat iemand wel of niet gedaan heeft. Het is mijn verantwoordelijkheid dat die informatie dat men niet tot u gekomen is.

[3:03:59] Het is niet zo dat ik in de beantwoording van de vragen van de heer de groot heb aangegeven dat er niets aan de hand was of dat mij niets bekend zou zijn. Integendeel,

[3:04:09] ik heb gezegd dat wij dat de commissie vragen gesteld, heeft wij wel op een goede manier voldoen aan alle voorwaarden van de delegatie beschikking.

[3:04:19] We hebben. Ik heb gezegd dat we in gesprek zijn met de europese commissie om te kijken of we tot een oplossing kunnen komen.

[3:04:26] Ik heb later ook in de na een interruptie van de heer de groot gezegd er zijn intensief gesprek in gesprek met europese commissie.

[3:04:34] Waarom.

[3:04:35] Omdat wij de de vraag van de heer de groot was. Maar hoe ziet de minister zelf, want hij houdt zich formeel niet aan de delegatie beschikken en daarom het nederland en en lopende nederlandse boeren een groot risico.

[3:04:47] Die.

[3:04:48] Vraag van heer de groot heb ik op geantwoord. Daarom zijn we ook intensief in gesprek met de europese commissie.

[3:04:56] Het is dus niet zo dat ik op vragen van de heer de groot

[3:05:02] dat ik verrast was door de vragen van de heer de groot, want ik wist dat wij in gesprek waren met europese commissie.

[3:05:09] Ik wist dat wij een intensief traject doorliepen met europese commissie. Ik wist dat er ambtelijk overleg was met de europese commissie veertien december,

[3:05:16] zoals de heer de grote komt, met een vraag van zijn er vraagtekens rondom derogatie beschikking. Dan antwoord ik inderdaad. Er zijn vraagtekens. Daar zijn we over in gesprek zijn we intensief over in gesprek

[3:05:28] en daarmee had ik op dat moment niet het gevoel. Ik moet doorvragen want de heer de groot legt een vraag op tafel die van mij volstrekt herkenbaar was in het traject waar ik op dat moment met commissie. Deze commissie is

[3:05:41] dus het is niet zo dat ik dat ik aantal antwoord zou hebben. Er is niets aan de hand, maar beslist niet.

[3:05:47] Dank nog een vervolgvraag van mevrouw van der plas.

[3:05:53] Jazeker. Een vervolgvraag. Ik begrijp van de minister dat zij zegt op drieëntwintig december had ik wel gelezen.

[3:06:00] Dan is

[3:06:02] een van de vraag is

[3:06:04] op drieëntwintig december. Of misschien ook wel op tweeëntwintig december of misschien op eenentwintig december. Op eenentwintig december hebben wij namelijk nog een procedure vergadering gehad van van de commissie nv. Dat was een moment geweest waarop misschien gezegd dat kunnen worden. Jongens. Er komt was uit europa. Ik kan het nog niet delen, want ik heb daar een verantwoordelijke tekst heb ik nog geen toestemming. Maar ik kon wel even waarschuwen dat dat dit niet. Goede kant opgaat op tweeëntwintig december. Dat is de laatste dag van het reces. Sorry, voorzitter, want ik wel even een tijdlijn ook schetsen vanuit onze kant. Op tweeëntwintig december waren er stemming. Dat is de laatste was de laatste debatten voor het reces. Er had dus voor de stemming en misschien ook nog als overleg kunnen plaatsvinden zonder de inhoudelijke woordelijke tekst van de europese commissie van eurocommissaris te delen. Er zijn volgens mij genoeg moment geweest waarop er in ieder geval iets had aangegeven kunnen worden. En dan heeft de minister het laatste.

[3:07:09] Mijn vraag zit dus op drieëntwintig december had ik de brief wel gelezen. Dus ik wil even de datum even scherp hebben. Welke dag heeft de minister deze brief gelezen.

[3:07:19] Maar toen was het reces en ja dan als het dan met de kamer wordt gedeeld.

[3:07:25] Daarna komen er komt er een spoeddebat. We moeten kamer terugkomen. Hadden we daar hadden we vergif op kunnen innemen, zou dat misschien ook een overweging zijn geweest van ja jongens we moeten we iedereen weer terugroepen en ambtelijke staf. Dus laten we dat maar even over het reces heen zullen daar wil ik ook graag.

[3:07:42] Dat de minister de minister

[3:07:44] de datum. Die laatste.

[3:07:45] De suggestie die je hebben verre van mij. Maar dat zou betekenen dat wij eigenlijk proberen om informatie die we wel zouden moeten delen met de kamer achter te houden, omdat het ons even niet past. Dat is niet aan de orde.

[3:07:57] De briefwisseling tussen de commissaris en deze minister.

[3:08:02] Dat is een briefwisseling die niet gepubliceerd was.

[3:08:08] Ik heb dus ook nooit de overweging gemaakt om de commissaris te bellen

[3:08:13] over deze brief met die ze mogen delen, want dat past niet in het verkeer tussen de euro commissie, eurocommissaris en de minister om dat te doen

[3:08:21] waar je hebt wel gelijk

[3:08:23] dat ik u vroeg overigens wanneer heb ik kennis genomen van de brief op de avond van twintig december.

[3:08:29] Toen hebben kennis genomen van de brief

[3:08:32] overigens

[3:08:34] al iets eerder zijn ambtenaren piet er straks een brief in je tas. Dan moet je wel wil lezen. Dus ik was maar dat was. Dat is ook na de baten wordt dus

[3:08:43] dus ik heb s avonds kennis genomen van de brief op dat moment had bij mij wel een belletje moeten gaan rinkelen. Ik moet even dit signaal.

[3:08:51] Wat een stevige signalen staan we tot nu toe hebben

[3:08:54] het signalen op zich zonder te noemen wat het precies is.

[3:08:58] Ik had moeten melden aan de kamer.

[3:09:00] Er zijn inmiddels mij nieuwe signalen bekend op basis van ik grotere zorgen heb

[3:09:09] groter dan ik uitgesproken heb in het debat van twintig december

[3:09:13] en op basis van van die signalen gaan we nu heel hard aan het werk om ervoor te zorgen dat we daar weer met de commissie uit gaan komen dat dat signaal had ik niet kunnen geven en moeten geven. Zelfs

[3:09:25] want dat was zeker naar het debat van tien van twintig december

[3:09:29] was er echt informatie die die van invloed is op de manier waarop je op de vragen van de heer de groot antwoord.

[3:09:36] Dat moet dat moet op een gegeven moment leiden tot een andere antwoord. En dat had ik niet gedaan. Dus en ook kan ik zal u sterker zeggen op het moment kijkt. Het gaat hier over een brief die de negentien is binnengekomen

[3:09:48] als de brief. De tweeëntwintigste was binnengekomen er drieëntwintig, zoals binnenkomen op tweede kerstdag was binnengekomen over op nieuwjaarsdag.

[3:09:55] Ik had die op dat moment een brief moeten sturen met van dezelfde inhoud. Ik heb nieuwe signalen. Ik heb meer de zorgen zijn groter dan in het debat van twintig december gemeld.

[3:10:04] En dat maakt niet uit of het wel of niet. Reces is dat gaat gewoon door en dan heb ik nog steeds ook al komt in reces iets binnen wat gedeeld moet worden met de kamer signaal wordt gedeeld met de kamer. Dan heb ik op dat moment zodra er signaal binnenkomt dat die te delen en dat heb ik niet gedaan en dat is fout geweest en daarvoor wil ik dan mijn van mijn verontschuldigingen aan.

[3:10:24] Dank laatste vraag van mevrouw van der plas.

[3:10:30] Het in in mijn beleving. Het wordt allemaal steeds erger. Als ik het nu ook een

[3:10:36] dat er is gezegd zit een brief vinden het zoals die moet die moet je wel eventjes lezen

[3:10:41] en vervolgens gebeurt er dan later

[3:10:44] alle rode vlaggen hadden omhoog moeten en dan het niet delen met van de brief vanwege lopende lopen de hazen niet tussen nederland en europa. We hebben te maken met het parlement die geïnformeerd moet worden en mevrouw beckerman ook al aangaf. Dat is wel eigenlijk een doodzonde.

[3:11:03] En dat is dus niet gebeurd en dat geeft de minister hier nu gewoon ruiterlijk toe met excuses. Ik had het echt op elk moment had ik het moeten doen en ik heb het niet gedaan.

[3:11:15] Ja. Snap de minister dan ook dat ik het vertrouwen eigenlijk nu alleen maar afneemt en het is een dit debat echt niet toegenomen en ik heb echt met open vizier ben ik hier heen gegaan om te kijken van nou wat is er dan precies gebeurd. Hoe. Maar ja ik ben nu eigenlijk

[3:11:35] ik ik heb daar weinig vertrouwen als ik nu echt hoe dit allemaal is gegaan. En dan ook de e u boven de parlementaire vertegenwoordiging let wel de burgers van nederland. Want wij zijn gekozen door de burgers van nederland worden doorbetaald. Dus als je hier kan me in de kamer niet informeert dan houd houdt de minister informatie achter voor gans het land en dat vind ik gewoon heel ernstig wij de overheid is voor de burger en niet andersom. Ik heb al duizend keer hier gezegd en het lijkt wel alsof het andersom is.

[3:12:05] De vraag is het duidelijk de minister.

[3:12:11] Even twee dingen.

[3:12:13] Ik heb inderdaad net gezegd dat in het verkeer tussen de eurocommissaris en de minister

[3:12:19] op het moment dat zo'n brief komt. Er wordt gezocht naar oplossingen. Dat hoort in het verkeer tussen de eurocommissaris en de minister plaats te vinden.

[3:12:29] Er is een precair proces.

[3:12:32] Overigens is het sowieso was dit een parkeren proces en dat de delegatie dus beschikking ter discussie stond. Dus we moesten echt parkeren handelen in dit proces. Dat begrijpen en daardoor voor onze boeren. Want die hebben er diezelfde helemaal niks zou gehad hebben

[3:12:48] wanneer we het proces zouden hebben laten escaleren, waardoor de delegatie beschikking van tafel zou zijn gegaan. Dan hadden we echt een probleem gaat en ik weet absoluut zeker. Dan ken ik hem goed genoeg voor. Dan hadden we hier nog een heel ander debat met elkaar gevoerd.

[3:13:01] Het is mijn grote verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat ik het proces wat een precair proces is op een zodanige manier inricht.

[3:13:10] Dat ik.

[3:13:11] Alles inzet op behoud van delegatie. Want daar heb ik ook zij

[3:13:15] toen de brief binnenkwam. Toen was de discussie niet meer. Gaan we onze inzet op het uitstel van de buffer stroken gaan we dat verder onderbouwen en uitwerken. Nee. De vraag was. We houden we delegatie en u zet op het moment dat die brief bijna binnenkomt. En nogmaals, het is mijn verantwoordelijkheid wat er met de brief gebeurd. Ik heb mij aanspreken op dat die brief niet met de kamer. Althans het signaal wat in de brief staat in de kamer gedeeld is. Kunt u mij op aanspreken niemand anders. Maar u kunt zich voorstellen dat alstublieft binnenkomt

[3:13:46] in zestien jaar. Dan moet er toch al een rode vlaggen gaan gaan staan. Alle rode lampen moeten gaan gaan behandelen. Alle zwaai lampen moeten gaan branden en het is ook gebeurd. Maar natuurlijk kunt zich voorstellen dat op het moment dat ik een brief op mijn bureau krijg dat ik op dat moment alle verloven als het ware intrek en we moeten aan de slag met deze brief. We moeten aan de slag met een goed antwoord op de brief op de op de inhoud van de brief. Ik moet zorgen dat een antwoord komt na mijn collega, commissaris in brussel. Naar het antwoord hebt u gezien. Dat vindt allemaal in het precaire proces vindt dat plaats dat we dat ook hebben gedaan. Op dat moment is belangrijk, zodat ook de commissaris weet dat zijn brief serieus wordt genomen en dat de serieus naar werk wat gegaan,

[3:14:32] zodat ook in het reces dat rustig door kon gaan dat precaire proces, zodat we uiteindelijk ook kwamen tot een oplossing. En toen die oplossing. De was

[3:14:42] in dat precaire proces.

[3:14:45] Toen heb ik ook geen moment gewacht

[3:14:47] ben in het vliegtuig gestapt en het is niet paniek. Maar het is gewoon zoals het hoort. Want toen wist ik

[3:14:53] dat de twee dingen aan de hand waren. Ik moest natuurlijk mijn collega's in de ministerraad informeren, maar ik zou ook de boeren en de tweede kamer mevrouw moeten informeren. Dat wist ik op dat moment en dat moment was heb ik ook niet getrouwd. Ik ben in het vliegtuig gestapt naar den haag toe. Ik heb het hele ministerraad gesproken en we hebben het aan de kamer meegedeeld en we hebben het ook naar buiten gebracht voor de boeren ook weten wat de consequenties zijn. Dat is in mijn optiek. De manier. Zoals ik in dit proces

[3:15:22] hebt handelen,

[3:15:24] gaat het in elk proces zo? Neen natuurlijk niet. Dat hangt sterk af van de situatie waarin we verkeren. Want onder normale omstandigheden

[3:15:31] als het niet in in dit verkeer zou zijn, maar het zou een hele andere. We gaan dan zou ik de brief met u delen vanzelfsprekend en ik zeg ook ik had u op het moment na twintig december had ik u echt een bericht moeten sturen van ik heb een nieuwe cao. En dat geeft mij grotere zorg en ik ga er alles aan doen om die zorg weer weer weg te nemen.

[3:15:52] Dank. Het woord is aan de heer kops.

[3:15:55] Daarna volgen er nog vijf.

[3:15:57] Ja voorzitter, ik vind het maar een raar verhaal rommelig verhaal.

[3:16:02] Feit is en blijft dat de minister de kamer niet heeft geïnformeerd. Feit is en blijft ook dat dat een politieke doodzonde is dus excuses kan de minister honderd keer zeggen. Leuk en aardig, maar het zou beter zijn als hij zijn conclusies zou trekken en ook de onderbouwing voor zijn misstap

[3:16:20] die rammelt aan alle kanten. Want de minister zegt dan ja als hij op twintig december in het debat. De brief van de commissie al had gelezen had hij natuurlijk wat anders geantwoord. En nadat hij die brief uiteindelijk wel had gelezen was daar ontzettend van geschrokken en heeft hij de kamer niet geïnformeerd. Dan zou ik zeggen als je dan zo schrikt van zo'n brief en het blijkbaar zo groot is dan moet je natuurlijk direct de kamer gaan informeren. Maar nee daar heeft de minister dan zo'n vijf weken mee gewacht en dan vraag ik me concreet af. Voorzitter, waarom dan. Afgelopen vrijdag wel. Waarom. Op die dag komt de minister dan terug uit berlijn deel hij zoals hij zelf zegt het bericht naar buiten brengen. Waarom dan op die dag. Want ik lees dan in de pers in de telegraaf, iets wat ik niet kan controleren. Dus ik wil het de minister voorleggen

[3:17:10] toen brussel dreigde zelfs publiciteit te geven aan de misstap van de minister nam de bewindsman de vlucht naar voren. Dus is dat dan zo dat de minister het onder de pet heeft gehouden. Het onder de pet wilde blijven houden. Maar dat de commissie degene was die zei dit kan niet. We gaan hier publiciteit aan geven dat de minister dan de vlucht naar voren nam van oei. Dat is niet goed tussen. Kom zelf maar helder. De minister.

[3:17:37] In het beeld wat u schetst op basis van de telegraaf herken ik me niet

[3:17:42] dat signaal hebben wij absoluut niet ontvangen. Er is een wat ik al zei, een precair proces. Dus een commissaris en minister

[3:17:50] in het precaire proces zijn natuurlijk contacten over en weer

[3:17:54] en wij hebben

[3:17:56] nooit het signaal ontvangen

[3:18:00] dat de europese commissie

[3:18:03] zodra dreigende om naar buiten te brengen. Signalen heb ik niet ontvangen.

[3:18:08] De avonds dat wij het besluit moesten nemen om de geplande reis naar den haag ook daadwerkelijk te nemen,

[3:18:19] kregen wij het signaal van onze pvv in brussel

[3:18:23] dat er weer overleg was geweest die dag.

[3:18:25] En dat signaal gaf van zo veel comfort dat ik het op dat moment het moment van om het in de ministerraad te brengen

[3:18:34] en om de brief de volgende dag naar buiten te brengen en ook als onze inzet naar de commissie toe te versturen,

[3:18:44] maar dat was gewoon op basis van ambtelijk overleg tussen de commissie

[3:18:49] en onze pvv

[3:18:52] en verder nergens om. Dus ik wat er staat in kranten over paniek. Ik herken het niet

[3:18:59] het beeld wat anders. Ik kan me heel goed voorstellen dat het beeld is opgeroepen van ademen gaat in paniek naar huis na. Daar heb ik toch weer naar den haag toe adema is in paniek. Maar dat was niet zo. Het was van voren gepland en we waren er ook echt van overtuigd dat deze mogelijkheid zou kunnen bestaan.

[3:19:14] En liever had ik het anders gaat dat dat ik ben ik nu nog kunnen blijven als dat betekent dat er nog later het signalen brussel hadden gekregen had ik het weer niet gewild. Ik heb liever dat geeft veel eerder gehad. Maar het is echt zo is het gegaan in in de stappen die we hebben gezet.

[3:19:35] De heer van.

[3:19:37] Gaat uw gang? Voorzitter, het is goed dat de collega's het doorvragen op op de informatie positie in de richting van van de kamer en ik vind ik waardeer het ook dat de minister daar op reflecteert herhaaldelijk ook op reflecteert. Dat is goed. En dat is belangrijk. Daar gaat mijn vraag niet over. Mijn vraag gaat eigenlijk over het traject naar de brief van de eurocommissaris toe en dan niet het moment dat er een tweeminutendebat is, maar het gaat eigenlijk over de afweging waarin de kamer wordt geïnformeerd over het invoeren van een overgangsjaar. En waar ik

[3:20:12] ik naar benieuwd ben. Dat is is op op welk moment gingen er op het ministerie of bij de minister wel die rode vlaggen wapperen want want het hele proces van het informeren van de kamer over een overgangsjaar tot aan uiteindelijk het informeren van de brief van afgelopen vrijdag in ieder geval op het moment het kamer werd geïnformeerd over het feit dat het kabinet toch anders ging doen ze eigenlijk op te knippen in twee fases. De eerste fase van het aankondigen van het overgangsjaar. Daarna een als ik naar de minister luister discussie op ambtelijk niveau over wel of niet. En op welke wijze kan dat met behoud van derogatie tot aan uiteindelijk een nucleaire stap, namelijk een eurocommissaris die een hele scherpe brief schrijft.

[3:21:07] Wat wat ging eraan. Vooraf. Wat was het moment dat het erop leek dat daarop op de derogatie in de waagschaal lag tot aan uiteindelijk de inzet van de minister die ik waardeer omdat hij daarbij hoor ik hem zeggen als uitgangspunt stelt. Alles was erop gericht om de derogatie beschikking te behouden. Dat waardeer ik, voorzitter, want het doel moet tellen als tweede fase van van het proces, met name die eerste fase. Hoe heeft het in zo'n korte tijd zou kunnen escaleren en was er dan niemand die zij nederland overgangsjaar. Doe maar even niet. Dat had ons een hele hoop ellende bespaard. Hoe kijkt de minister? De minister?

[3:21:45] Dat is een hele belangrijke vraag die u stelt, zoals ik al zei we hebben op negenentwintig november een gesprek gehad met de europese commissie,

[3:21:54] waar we de commissie hebben geïnformeerd over het opschorten van de buffer strook een maatregel.

[3:22:02] Vervolgens is op tweede zijn. We hebben daar geen inhoudelijke reactie op gekregen. Zeg maar. Kijk als we ton

[3:22:11] een signaal gegeven. Maar dat krijg je niet van de commissie. Dat is het probleem als er toen het jaar hadden gekregen van ja jongens hebben toch echt een heel groot probleem. Dan waren er natuurlijk niet doorgaan met de brief van twee december dat ze duidelijk zijn.

[3:22:20] Dat is volstrekt volstrekt helder

[3:22:22] op het moment dat wij kregen dat signaal niet. Het is meegedeeld. Nogmaals, de brief is niet gedeeld. Dus ook niet normaal. Maar we hebben wel de hoofdlijn uit de brief, vertelt wat onze inzet was zichtbaar.

[3:22:36] Vervolgens hebben wij op twee december de brief verstuurd als die verstuurd is de brief

[3:22:43] verzamelbrief. En toen zijn erop ik mijn de acht december zijn er vragen gesteld door europese commissie van wij hebben zorgen over de brief. Wij willen daar graag met u over in gesprek.

[3:22:57] Toen is er op veertien december een gesprek geweest met de europese commissie

[3:23:02] ambtelijk. Dat gebeurt meestal

[3:23:04] over onze inzet op de implementatie van delegatie beschikking. Er zijn zorgen uitgesproken. Dat is ook op de inhoud en op de techniek doorgepraat. Vanzelfsprekend zou ik bijna willen zeggen.

[3:23:16] Vervolgens is daar de afspraak gemaakt. De commissie. We zijn niet tevreden. We willen hierover doorpraten.

[3:23:23] En toen is er de afspraak gemaakt om halverwege januari begin januari houden wij januari het gesprek voort te zetten

[3:23:33] op dat moment,

[3:23:34] gezien het gesprek en en de zorgen die waren er maar dat heb ik ook in het in het debat van twintig december gemeld en dat we daar ook een intensieve gesprek over voeren met de commissie.

[3:23:44] Ik ook gemeld in het debat van twintig december. Want dat was ook zo.

[3:23:50] Vervolgens is dus die afspraak gepland in januari.

[3:23:56] Wij waren totdat moment

[3:23:59] in de de veronderstelling

[3:24:03] dat wij de commissie konden overtuigen van onze argumenten.

[3:24:08] De argumenten die gaan over

[3:24:10] het implementeren van de buffer stroken ook het democratisch proces wat daarvoor nodig is en die tien maanden doorlooptijd zichtbaar en alles wat erbij zit, maar ook meegenomen natuurlijk ook de niet. De verenigde gebieden. De hele implementatie waarvan de buffer stroken het delen wat doorgeschoven was dat de rest van de delegatie beschikking was wel met de commissie deelde die ook geïmplementeerd zou worden,

[3:24:38] waren ton in de veronderstelling dat wij de commissie kon overtuigen van onze inzet en de redenen waarvoor en de uitwerking daarvan.

[3:24:50] Toen hadden wij het het debat en op negentien december kwam daarvoor de brief. Nou ik heb u gezegd hoe dat gelopen is met die brief dat ik daar op dat moment geen kennis van has

[3:25:01] maar die die verrast ons dus wel.

[3:25:04] Dan kan ik rustig stellen natuurlijk geschrokken van de inhoud

[3:25:08] en de verrassing die ging heel snel over in schrik en aan de slag met de inhoud omdat wat moet gebeuren waar hij verraste ons op dat moment wel.

[3:25:16] Overigens wil ik niet zeggen dat die brief niet had mogen komen. Vanzelfsprekend, want

[3:25:21] de commissaris had natuurlijk alle recht om die brief te sturen en om ons te wijzen op de delegatie beschikking geen misverstand erover, want de beschikking die was helder

[3:25:32] en toen die brief binnen was. Toen zijn we gaan handelen op naar wat hij ook zegt dan komt die omslag naar behoud derogatie waar alle ballen gingen.

[3:25:40] Dat moment vervolgvraag van de heer.

[3:25:41] Ja. Dank voorzitter.

[3:25:44] Met deze ja ik begrijp dat de minister. We hebben de europese commissie nog heel hard nodig, want derogatie is nog niet onvoorwaardelijk verstrekt voor de komende jaren, maar dit is toch als ik als ik dit zo onmogelijk om hiermee een goede afstemming te hebben tussen een lidstaat en en tussen de europese commissie over de werkbaarheid van dit soort wet en regelgeving. Als er als er in zo'n korte tijd zo'n scherpe escalatie plaatsvindt tot op bestuurlijk niveau aan de zijde van de europese commissie.

[3:26:17] De op welke wijze is dan is dan is dan afstemming tussen een lidstaat en europese commissie uberhaupt mogelijk. Als er als er zo weinig reactie komt op op wanneer de grenzen zijn bereikt. En dan kunnen we allerlei politieke opvattingen zelf over hebben wat we wel en niet acceptabel vinden maar maar het is toch gewoon heel normaal en fatsoenlijk dat een lidstaat op deze manier de discussie kan voeren met de europese commissie over werkbare wet en regelgeving? Welke checks and balances moeten we dan aan de zijde van nederland. Laten we de hand in eigen boezem steken in regelen om te voorkomen dat dit nog een keer gebeurt en dat er opeens een brief van de europese commissie van de eurocommissaris op de mat ligt die we niet hebben zien aankomen dat dat is toch

[3:26:59] dat is toch raar.

[3:27:00] De minister.

[3:27:02] Dankuwel. Voorzitter, de commissie, die heeft natuurlijk altijd het volste recht om de brief te schrijven op elk moment dat de commissaris wil,

[3:27:13] maar er is wel één ding duidelijk geworden en er is ook een vandaag vaker over gesproken over al laten we zeggen het implementeren. De begrip geitenpaadje is. Waar zit een geitenpaadje? Nou dit was naar mijn oordeel niet echter geitenpaadje in de zin. Ik heb het laatste keer voor de media gezegd geloof ik. Maar het was. Wij wilden komen tot een ordentelijke implementatie voor de

[3:27:37] agrarische bedrijven, zodat het goed passend was. Maar daar garagebedrijf praktijk.

[3:27:42] Ik heb daarin ruimte gezocht om dat voor elkaar te krijgen op een goede manier.

[3:27:48] En natuurlijk zullen we altijd met de commissie in gesprek blijven over op een op een over regelgeving om dat op een manier te kunnen toepassen die ook werkbaar is in de partij.

[3:28:00] Maar ik trek wel een andere conclusie

[3:28:03] en die is ook niet nieuw denk ik in de discussies met europa. Dat is dat er ruimte in europa. Om daar heel veel ruimte te creëren die ruimte is er niet meer.

[3:28:11] Die is er niet

[3:28:13] en dat betekent ook dat zeg ik ook tegen de agrarische sector dat op stap gaan naar europa europa. Om voor de garage heel veel ruimte te creëren.

[3:28:24] Die ruimte is er niet. We zullen altijd het gesprek aangaan.

[3:28:27] Er zullen altijd blijven wijzen op de agrarische praktijk

[3:28:30] en om ervoor te zorgen dat

[3:28:33] we proberen om bij de implementatie van europese wetgeving richtlijnen beschikkingen. Om te kijken hoe kun je zo dicht mogelijk bij de garage partij inbreng.

[3:28:43] Maar die weg is wel moeilijker geworden en de ruimte die je ermee kunt creëren. Die is helemaal klein geworden zeg maar dat is een conclusie die ik trek

[3:28:53] en waar wij ons toe moeten verhouden,

[3:28:56] betekent natuurlijk dat wij wel met europese commissie de komende periode. Je hebt wel eens gezegd van heb je al versleten en schoonzoon richting europa

[3:29:06] dat natuurlijk wel. Ook de europese met de europese commissie in gesprek willen blijven en over hoe ziet de garage bereiken in nederland eruit. Die is er ook anders dan in andere landen en ik zeg niet dat het nederland ten opzichte van andere landen is bij elk land heeft zijn eigen eigenschappen zeg maar rondom de agrarische praktijk dat we natuurlijk wel in gesprek blijven om duidelijk te maken hoe die agrarische praktijken in nederland uitziet en wat dat betekent op het moment dat de europese commissie regelgeving uitbrengt. Hoe dat past bij de agrarische partij. Maar ik verwacht dat we daar heel weinig ruimte in hebben en dat is ook echt een hele serieuze boodschap naar aanleiding van dit voorval aan de agrarische sector.

[3:29:50] Dank dan is nu de beurt aan mevrouw bromet gaat uw gang.

[3:29:56] Voorzitter, misschien is dat ook wel een boodschap aan de minister zelf, want zoals in mijn bijdrage net gebracht hadden wij die conclusie al eerder getrokken. Mijn vraag aan de minister die gaat over dit soort onderhandelingen, want europa is voor heel veel mensen ver weg.

[3:30:12] Het moet eerlijk zeggen dat als ik luister naar de manier waarop zo'n proces achter de schermen gaat dat dat heel ondoorzichtig is ook voor ons als tweede kamer en de vraag aan de minister is hoe hij dat voor zich ziet, gaat hij altijd achter de schermen met van alles aan de gang. Totdat er uiteindelijk iets ligt waar geen ontkomen meer aan is. Of geeft hij ook tussenstanden aan de tweede kamer bijvoorbeeld over hoe zo'n proces verloopt, want wij horen hier alleen maar altijd van ministers moeilijk moeilijk. We weten niet waar die moeilijkheid zit. Het zou ons helpen als we dat wel weten en mijn concrete vraag aan de minister is. Stel dat er nou geen debat was geweest,

[3:30:55] zou de minister nu terugkijkend ons wel geinformeerd hebben als een dergelijke brief van negentien december op ministerie was aangekomen.

[3:31:04] De minister.

[3:31:07] Jazeker.

[3:31:08] Want

[3:31:11] kijk je hebt in europa verschillende soorten onderhandelingen. Ten eerste zitten hier. Dit is het debat commissiedebat landbouw, visserij raad. Er is volgende week maandag landbouw en visserijraad. De agenda is met u gedeeld. De gesprekken en onderhandelingen die willen doen wat met u gedeeld en dat zijn we openen in. Daar hebben ook afspraken met elkaar over gemaakt dat we juist ook de agenda met elkaar delen en daar het gesprek hier in deze commissie

[3:31:35] over aangaan. Voordat ik naar brussel afreizen om om het gesprek in de landbouw en visserijraad te voeren.

[3:31:43] Als we kijken naar deze specifieke casus zeg maar waarvan ik net heb gezegd hoe dat loopt in het precaire proces tussen de commissaris en de minister

[3:31:53] en die wezenlijk anders is dan bijvoorbeeld een onderhandelingen op de visserijraad als bijvoorbeeld visserij quota, onderhandelingen, want dat zijn allemaal openbare onderhandelingen in feite

[3:32:06] in dit geval was natuurlijk altijd.

[3:32:12] Ik heb uw kamer geïnformeerd over het feit dat er een brief van de commissaris dat wij kiezen voor een andere aanpak van segregatie beschikking

[3:32:21] en dus u was altijd op de hoogte gebracht van dat signaal en is alleen op basis van het feit dat er twintig december een brief naar buiten brengen waarin we zeggen dit is aan de hand en zo gaan we doen.

[3:32:33] Dat is al duidelijk dat er iets achter de schermen in dit geval voor uw voor uw zicht

[3:32:41] achter de schermen dat de gesprekken zijn plaatsen hebben plaatsgevonden.

[3:32:44] En dan was natuurlijk dezelfde reactie gekomen, ook al was het debat niet had ik reserve jaar en met de kennis van nu heb ik toen wel een verkeerde afweging gemaakt of er niet afgewogen om die informatie die nu informatie die leiden tot een andere beantwoording had moeten leiden tot de beantwoording van de heer de groot

[3:33:05] had ik het alsnog moeten doen want uiteindelijk komt het wel in de openbaarheid is logisch. En dus daar. Het was niet zo dat ik erop uit was om de situatie met europese commissie, met de commissaris, enzovoort onder de pet te houden. Helemaal niet. Maar we moesten het proces doorlopen.

[3:33:22] En toen hebben we ook volledige duidelijkheid was over door u waarschijnlijk dan de vragen gesteld als ik het niet zelf had gedaan van ja ik had moeten melden.

[3:33:31] Dank dan is nu het woord aan de heer bos.

[3:33:33] Ik.

[3:33:35] Nee excuses. Voorzitter, dat was een punt van orde. Ik wilde eigenlijk voorbij het blokje excuses en meer naar de inhoud. Maar dat zijn we inmiddels.

[3:33:42] Dat al pratende een vraag aan de weg is het al royal op inhoud. Oké dank dan is de gelegenheid aan mevrouw vis erin.

[3:33:56] Ja. Dankuwel. Voorzitter, en wij moeten toch even van het hart dat ik een beetje het gevoel hebt dat de minister een beetje verbaasd is of toch overvallen is dat brussel toeziet op dat nederland zich een keertje aan de afspraken gaat houden. Want normaal gesproken op het moment dat je een delegatie krijgt echt een uitzonderingspositie op andere landen is die voor een periode van vier jaar en nederland heeft de al twee keer gekregen voor een periode van twee jaar met nadrukkelijke waarschuwingen dat de waterkwaliteit in nederland op orde moest gaan komen.

[3:34:26] Tweeduizend, tweeëntwintig pas een jaar waarin alsnog meer mest dan andere landen uitgereden werd in nederland. Maar wij hadden geen derogatie. Die kregen we pas afgelopen september zijn al vele maanden in het afgelopen jaar in nederland in overtreding geweest heeft de minister niet gehandhaafd en niet op toegezien. En dan nu een beetje spijt me voor de boer voor de woorden een beetje piepen

[3:34:53] over het feit dat er nu wel per één maart

[3:34:57] zich aan de regels gehouden moet worden.

[3:35:00] Ik wil heel graag van de minister weten welke prioritering hij voor zich ziet hem ten aanzien van brussel, ten aanzien van de minister raad, maar ook ten aanzien van de tweede kamer. Want als we kijken naar afgelopen vrijdag die minister schetst hoe het is gegaan tot aan de ministerraad afgelopen vrijdag. Dan is de ministerraad afgelopen. Er is nog geen kamerbrief gestuurd. En wie staat er onder de speed dial van de minister.

[3:35:26] Dat is dan wel de boeren actieleider en dat is niet de tweede kamer. Hoe kiest de minister zijn prioriteiten en aan wie legt de minister in welke volgorde zijn verantwoording af.

[3:35:36] De minister.

[3:35:39] Het is. Ik begrijp de vraag natuurlijk goed, maar het is gezien de impact

[3:35:47] van de brief

[3:35:48] van twintig december,

[3:35:51] die we ook in de in het kabinet besproken hebben

[3:35:54] vind ik het niet meer dan netjes om een aantal agrarische partijen

[3:35:59] die het aangaat in waarin hun achterban ook enorme onrust kan ontstaan als de brief naar buiten gaat om ze even te informeren. Dit komt eraan.

[3:36:08] Dit zijn de gevolgen

[3:36:10] en dit zijn de consequenties voor de boeren.

[3:36:15] Daar hebben we eigenlijk bijna gelijktijdig gedaan op het moment dat die brief verstuurd is en misschien zelfs al eerder verstuurd. Maar dat weet ik niet precies. Dus dan moet ik geef een en

[3:36:24] slag om de arm houden zeg maar. Maar het is niet zo dat wij er bewust op uit waren om de tweede kamer verlaten te informeren.

[3:36:32] Maar ik vind het wel zorgvuldig dat agrarische partijen die op het moment dat een brief op de mat valt

[3:36:40] en ze hebben er niet van gehoord en ze kunnen ook niet der boeren uitleggen wat er precies mee bedoeld wordt.

[3:36:45] David garage bruijn even een informeren om te zeggen jongens dit dit speelt er. Dit zijn de gevolgen. Er is ook nadat de tweede kamer geïnformeerd is, is er ook een technische briefing geweest en agrarische partijen. Dit zijn de gevolgen. Want die garage partij die krijgen we allemaal vragen de telefoon staat roodgloeiend van wat is hier aan de hand. En hoe moeten wij hiermee handelen. Dus ik vind het in het normale verkeer belangrijk om daar ook de agrarische partijen en even een mee te nemen, zodat die ook gerustgesteld en weten wat er gaat gaat gebeuren.

[3:37:15] Helder dank dan een vraag van de heer.

[3:37:19] Dankuwel. Voorzitter, ik denk dat het hele probleem met die twintig januari vooral is dat het eerst in de telegraaf stond. Vervolgens heeft de minister de pers ingelicht en als derde. De tweede kamer 's middags om half vijf als een bronzen medaille en dat is niet goed genoeg natuurlijk voor voor ons. Maar mijn vraag is de volgende. Ik heb er een kabinet van de nederlandse commissaris gediend in brussel en daar is het gebruikelijk dat als van je eigen lidstaat een mini een ministerie of een minister een moeilijkheid heeft dat er dan contact wordt genomen met dat nederlandse kabinet dit geval de eerste vicevoorzitter van de europese commissie, die een hele brede bevoegdheid heeft. De heer timmermans

[3:37:58] heeft de minister of zijn staf contact genomen met de nederlandse commissaris of dienst staf inzake deze derogatie kwestie omdat die aan bepaalde aan het klimaat beleid en derhalve mede kan worden gerekend tot zijn bevoegdheid als eerste visie. Voorzitter was dat zo was dat niet.

[3:38:17] Ik zo de minister.

[3:38:22] Er wordt even ambtelijk overleg gepleegd.

[3:38:37] Sorry ruggespraak hebben want als je praat met een oud-europarlementarier

[3:38:43] die praten over hoe het werkt in europa en ik kom zelf uit friesland en europa was voor mij altijd ver weg is het altijd verstandig om even ruggespraak te houden voordat je een antwoord geeft in algemene zin informeren natuurlijk altijd ook onze eurocommissaris alleen het is wel zo dat in dit geval ook als je kijkt naar de samenstelling van de commissie dat ook de relatie tussen vingers van jezus en themas die zijn dichtbij elkaar zitten in een bepaalde groep van commissarissen wisselen informatie uit. Dus vanuit dat perspectief hebben we niet voor gekozen om de nederlandse commissaris bellen en

[3:39:21] wij hadden dat met de dieren met de eurocommissaris waar we mee te dealen en justitie. En

[3:39:28] daar hebben wij het gesprek mee gevoerd. Maar nogmaals, hij zit in het team van van timmermans

[3:39:34] en wij gaan ervan uit dat ook timmermans wel op de hoogte was van deze situatie.

[3:39:38] Dank dan is nu de vraag aan de heer de groot gaat uw gang.

[3:39:43] Ja voorzitter, ik hoop niet dat het een interruptie kost want ik had al verwacht bij de tijdlijn dat de minister ook zo ingaan op de vraag of hij erkent dat hij al gemaakte afspraken had geschonden en ik had ook nog gevraagd of die twee december brief namens collega's overigens verzonden of heeft de minister alleen gehandeld en daaraan toevoegen van is. Wanneer heeft de minister dan zijn collega's geïnformeerd over de ontvangst van die kritische brief aan de commissie en misschien toch even over die tijdlijn is die compleet staan er ook bijvoorbeeld ontraden op waar die al eens besproken.

[3:40:14] Ja. Dit is wel een interruptie maar troosten rijke gemaakt en droge streken gedachte is dat is toch niet zoveel tijd meer hebt om die twee andere vragen te stellen, omdat we het een tijd nadere.

[3:40:25] Ja.

[3:40:27] De heer de minister,

[3:40:30] Dankuwel. Voorzitter, het is gebruikelijk dat brieven die door een departement van opgesteld dat die ook daarvoor nodig interdepartementaal gedeeld worden. In dit geval bijvoorbeeld ook met en w die betrokken is bij het water dossier was ook dat soort afstemming vindt plaats. U hebt. Ik ben scherp inderdaad in de onder raad van moet ik even achttien ofzo is het ook even aan de orde geweest

[3:41:02] in opmaat naar de ministerraad van twintig januari.

[3:41:06] Dus daar hebben we ook nog. Inderdaad heb ik een eerste tussenstand gegeven aan de minister raad vertrouwelijk over de stand van zaken van onze contacten met de commissie.

[3:41:21] Er is nog andere vragen noemt er nog even die twee december de brief ging erover en.

[3:41:27] Erkent de minister dat gemaakte afspraken.

[3:41:29] Dit geschonden,

[3:41:31] De twintig, een brief en.

[3:41:33] Is die op eigen houtje gestuurd office die afgestemd met collega's. De twee december.

[3:41:37] Ik die die twee december brief. Die komt uit ons ministerie en nogmaals die wat internet internet daarbij nodig. Interdepartementaal afgestemd

[3:41:46] en gemaakt astra afspraken geschonden die vraag en lag een delegatie beschikking.

[3:41:53] Die delegatie beschikking is helder. Het is ook wat ik net zegt. De eurocommissaris gaat ook alle recht om de brief te sturen zoals die gestuurd heeft.

[3:42:02] Wij hebben die derogatie beschikking was overigens ook bekend bij de kamer. Dat was een een openbare beschikking. Iedereen daar kennis van.

[3:42:10] Dat betekent ook dat toen de discussie plaats van het over de motie in het kamerdebat van zes oktober over de motie gun wist dat ik juist op basis van delegatie beschikking. Ook de motie heb ontraden.

[3:42:24] De motie is wel met tweederde van de stemmen aangenomen, ondanks het feit dat bij de kamer ook de delegatie beschikking al lag dus de illustratie. De kamer had

[3:42:35] de informatie ter beschikking. Dus die wist wanneer ging zou moeten ingaan,

[3:42:40] heeft een motie aangenomen en dat was voor mij een signaal ook naar de kamer. Maar overigens volstrekt helder in de brief van dertig september,

[3:42:52] wat ook al aangegeven dat we rekening zouden houden met agrarische praktijk en dat we zouden harmoniseren met de drie programmas zeven actieprogramma geheel b en een delegatie beschikking

[3:43:06] dat we dus

[3:43:07] in het debat van zes oktober nog een keer bevestigd door de aanname van de motie door de kamer.

[3:43:15] Terwijl we eigenlijk allemaal wisten. Ook ondergetekende dat een delegatie beschikking laag die volstrekt helder was

[3:43:23] en vervolgens zijn wij apart gegaan. Er is het gelopen. Zoals ik net allemaal verteld heb.

[3:43:30] De groot,

[3:43:31] Verwijst naar de kamer ziet toch dat hijzelf die afspraken heeft geschonden, maar verwijst daarbij naar de kamer heeft alleen gehandeld in het kabinet. Dus de collega's die gaan over waterkwaliteit of natuur

[3:43:45] of of klimaat zijn niet betrokken bij de tweede mijn brief vind ik opmerkelijk. Ik had ook nog een vraag een beetje als proof of the pudding of tenminste nu alle geitenpaadje achter zich heeft gelaten of het mogelijk is om van zestien februari tot één maart in de huidige omstandigheden wel mest uit te rijden want dat zou betekenen dat die buffer stroken toch gevuld gaan worden met mest, althans die kans bestaat en dat zou er bij de europese commissie opnieuw tot vraagtekens kunnen leiden en tot de conclusie dat nederland had zich niet gehouden aan de derogatie beschikking. Want het is al één januari geweest. Maar bij de herkansing ook niet omdat die zestien februari staat nog steeds op de website van mvo en het is dus voor boeren echt mogelijk om vanaf zestien februari mest uitrijden kan de minister gaan zeggen dat hij dit gaat corrigeren of neemt hij opnieuw het risico dat de europese commissie zegt nou beste een lidstaat nederland die mes ligt er al lang. Dus we gaan tweeduizend, drieëntwintig geen delegatie verlenen, maar wel het actieprogramma laten gelden, want dat geld gewoon ook zonder delegatie.

[3:45:00] De minister.

[3:45:09] Het is een beetje een rommeltje worden bij deze minister in alle papieren.

[3:45:15] Er mag vanaf half februari tot maat honderd zeventig kilogram uitgereden worden

[3:45:23] en natuurlijk en het geld voordelen delegatie beschikbaar. Dat geldt ook voor de hele mestbeleid

[3:45:30] handhaven, maar wel met de capaciteit die we hebben laat dat volstrekt helder zijn maar dat is iets wat de nvwa doet die stad fonds op afstand. Alle regelgeving in nederland wordt gehandhaafd

[3:45:43] dat het niveau het ook past bij de

[3:45:46] capaciteit die we daarvoor hebben,

[3:45:48] maar er mag dus uitgereden worden tot een matig, honderd zeventig kilo.

[3:45:52] De laatste vraag van de heer de groot,

[3:45:54] Voorzitter, die honderdzeventig kilo geld per jaar. Dus ik mag niet hopen dat dat ook echt gaat gebeuren want dan stroomt het zo de sloot in. Maar de minister erkent dus dat het mogelijk is om dertien dol dwaze mest uitrijden dagen te organiseren tussen zestien februari en maart en daarmee loopt u opnieuw het risico. Waarom heeft u dat niet dichtgezet op het moment dat die vrijdag die brief naar brussel heeft gestuurd, want u loopt opnieuw het risico dat u hier met de vingers tussen de deur komt heeft opnieuw een geitenpaadje gekozen en heel brussel kijkt met u mee. Dat kan ik u verzekeren.

[3:46:29] De minister.

[3:46:31] Dit is geen geitenpaadje meneer de groot terecht bestaat gewoon vanaf februari mest uit te rijden. Er is ook geen boer die de hele regie tank. De de hele gierkelder leeg rijdt tussen half februari en maart. Want dat zou betekenen dat je de rest van het jaar geen mest meer zou plaatsen. Dus het beeld dat u schetst daar daar heb ik wel wat bezwaar tegen, al zou elke boer straks een hele mestkelder gaan gaan leeg rijden voor een maat omdat het dan nog even kan

[3:47:00] boeren die zijn gehouden aan de mestwetgeving die honderdzeventig kilo tegelijk aan jaar. Maar boeren zullen ook ook gezien de groei van de gewassen. Als je bijvoorbeeld praten over gras

[3:47:15] derde vierde, vijfde sneeuw sneeuw zou ook de mensen moeten worden en boeren zijn echt niet zo dom om alles nu uitrijden. Want hij ook dan hebben ze nog steeds bemesting nodig om ervoor te zorgen dat ze een kwaliteitsproduct in de kelder wil krijgen.

[3:47:28] Dank wij. Ik kijk naar de klok. Wij zijn vierennegentig en een halve minuut onderweg. De minister heeft vier minuten en vierenveertig seconden heeft hij aan de beantwoording. De formele beantwoording en de rest vragen stellen.

[3:47:43] Heel veel punten zijn aan de orde geweest, maar ik zou dat tenminste willen vragen om

[3:47:47] nu gericht op de nog liggende vragen zoveel mogelijk

[3:47:53] vlotjes te beantwoorden

[3:47:56] en de meesten van u zijn door haar interrupties heen. Dus dat moet wel helpen.

[3:48:03] Is voor de minister misschien altijd fijn om te weten dat de meeste interrupties op zijn.

[3:48:08] Ik heb er nog drie.

[3:48:12] Een belangrijke vraag van heer boswijk. Ik loop er even doorheen. Zoals ik er stapels tegenkomen. Wat gaat de minister doen om de pijn te verzachten

[3:48:20] die pijn. Kijk, er is een overgangsregeling door deze minister in het leven geroepen om ervoor te zorgen dat rundveehouders, die de delegatie moeten afbouwen daarvoor een tegemoetkomingsregeling krijgen. Dat geldt natuurlijk niet voor de akkerbouwers die het nu betreft.

[3:48:39] Alleen in het geheel b wordt het wel een vergoeding gegeven voor buffer strook.

[3:48:44] Tot nu toe is het zo dat in het geheel b ongeveer tachtig procent van de boeren in nederland deelneemt en honderd procent een beetje van rundvee boeren

[3:48:53] en dus wat lager de akkerbouwers.

[3:48:56] De akkerbouwers die dus nu vanaf nu altijd geconfronteerd worden met die buffer stroken. Hè want dat gaat ook via de andere programma's doen er goed aan om zich te gaan aanmelden bij het geheel b allemaal op die manier toch ook een vergoeding te krijgen voor de stroken.

[3:49:10] Daarmee is er een vergoedingsregeling beschikbaar en even op de vraag van meneer van kampen. Dat kan dat kan nog steeds. Dat kan de komende weken ook dat het kan gewoon dat houden vanaf vanaf één maart tot vijftien bij vijftien mei om heel exact te zijn.

[3:49:25] Wij kunnen de boeren zich aanmelden en ook de akkerbouwers is gebruik maken van een vergoedingsregeling

[3:49:32] dan de vragen van probeer even een beetje bij de les te blijven.

[3:49:40] Mag er wel kunstmest op de buffel strook.

[3:49:44] Dat mag niet.

[3:49:46] Ik hou het even kort.

[3:49:54] Dat is niet

[3:50:00] die te beantwoorden. Ook gaat

[3:50:05] ook al gaat

[3:50:09] ook gaat

[3:50:12] ook al gaat

[3:50:14] opengaat

[3:50:19] is ook al geweest.

[3:50:21] We zijn allemaal vragen die allemaal in in de beantwoording aan de orde zijn gekomen. Voorzitter, dus ik kon me hierbij een beetje tegemoet.

[3:50:27] Wordt zeer gewaardeerd om op deze wijze dan inderdaad wil doorheen.

[3:50:31] Dachten dan even kijken.

[3:50:35] Ik proberen om even rondom het mestbeleid. De vragen die daarvan heb.

[3:50:40] De vraag van mevrouw van der plas over het onderzoek

[3:50:44] dat u refereerde aan het onderzoek van herman de boer.

[3:50:48] Daar is bij de gesprekken met de commissie over het verkrijgen van derogatie niet over gesproken, omdat het onderzoek nog niet alvast

[3:50:57] en ik heb het onderzoek op dit moment niet met de commissie besproken.

[3:51:01] Natuurlijk ben ik van harte bereid om de resultaten van het onderzoek te delen met de commissie,

[3:51:07] maar we moeten wel oppassen dat we

[3:51:16] dat we niet de discussie krijgen minder kunst, kunstmest meer mest meer die mest

[3:51:22] dus en dat is best wel een kwetsbare discussie. Dus daar wil ik wel bij wegblijven, maar ik ben bereid om de resultaten te delen.

[3:51:30] De kostenbatenanalyse van de heer van kampen,

[3:51:35] zoals al eerder gemeld met mijn toezegging dat die tweede kwartaal van dit jaar opgeleverd

[3:51:41] dan

[3:51:43] wat gaat de vrouw. De vraag van mevrouw bromet. Wat gaat minister het gebruik van kunstmest tegen te gaan als vervangen van organische mest. Ik heb al gezegd dat de verstoken mag niet toegepast worden.

[3:51:54] Ik vind eerlijk gezegd dat dat geldt voor het hele delegatie verhaal dat we dat boeren die minder mest mogen uitrijden. En nu fors kunstmest gaan inkopen.

[3:52:07] Dat vind ik in principe slechte ontwikkeling

[3:52:10] en niet alleen voor de verontreiniging, maar ook voor bijvoorbeeld de c o twee uitstoot. We weten allemaal dat kunstmest fabricatie

[3:52:20] veel c o twee uitstoot.

[3:52:21] Daarom ook vinden wij ontwikkelingen op het gebied van kunstmest vervangers. Uit dierlijke mest vinden we een hele interessante ontwikkeling. U weet dat we daar ook op inzetten van de week nog bij een mooi bedrijf geweest die er echt hele mooie dingen doet en die op die manier de kringloop van de landbouw op het gebied van mest ook helemaal sluis

[3:52:38] en u weet ook de europese commissie heeft ook ruimte gegeven om om met die komt nog steeds een actieprogramma. Een nieuwe om te kijken hoe we jongeren kunnen inzetten om ook als het gaat om voedselzekerheid voldoende meststoffen aanwezig te hebben.

[3:52:55] De vraag van de heer grinwis van gewassen teelten. U weet dat lijst het afgelopen najaar in consultatie gegaan. We hebben acht, honderd reacties gekregen

[3:53:07] niet regeling van gewassen, integraal voor inzaaien van één oktober drieëntwintig zal ik die regeling binnenkort opstellen

[3:53:14] en hierbij zou ik de reacties van de internetconsultatie betrekken,

[3:53:19] maar ik zou me wel

[3:53:22] moeten houden aan de voorwaarden van de europese commissie op dit punt. Dat begrijp in het kader van dit debat helemaal denk ik.

[3:53:29] Vraag van de heer grinwis? Gaat uw gang?

[3:53:32] Voorzitter, ik zal niet zeggen. Ik voel weer een motie aankomen bij mijn vraag. Mijn vraag hierbij is wel van

[3:53:41] zijn best precair welke van gewassen wel of niet worden worden toegestaan, van gewassen worden gebruikt om de niet alleen een de bodem te bedekken, maar om stikstof te binden om de bodemvruchtbaarheid te vergroten

[3:53:53] en iets kan gezaaid worden als een groene aan zijn groen van gewas. Maar als de vorst eroverheen gegaan is, is het ineens niet meer groen.

[3:54:01] Hoe worden gezien

[3:54:03] voor een boer en dat zijn er best wel precaire vragen die misschien hier ver van ons bed klinken. Maar die voor een akkerbouwer gewoon dagelijkse praktijk zijn.

[3:54:12] De minister. Ik denk.

[3:54:14] Dat terwijl gaat het nu helemaal lopen op in te gaan. Maar uw zorg die die neem ik mee en we zullen u ook informeren wij als kamer over hoe we daar verder mee omgaan.

[3:54:40] De vraag van de heer thijssen van de partij van de arbeid over de voedselzekerheid oorlog in oekraïne

[3:54:47] en ook in nederland bijdragen aan een oplossing van de crisis. Ik lees het even snel voor en dan ik ga er snel doorheen. Dat helpt u ook.

[3:54:54] Ik deel de mening dat nederland een bijdrage moet leveren aan de gevolgen van oorlog in oekraïne op het terrein van voedselzekerheid. Op drieëntwintig december hebben collega's schreinemacher en ik een brief naar de kamer gestuurd met een stappenplan op onzekerheid

[3:55:05] en dat is ook een antwoord op uw op uw motie geweest.

[3:55:10] Ik mis een vraag en voor om te voorkomen dat ik die vergeet want ik heb nog een schuld in te lossen. Wat dat betreft

[3:55:18] en dat is de vraag van mevrouw bromet

[3:55:24] het allereerste debat wat ik in de kamer mocht voeren met mevrouw bromet geen over de sloten.

[3:55:31] Ik heb er toen een vrij abrupt antwoord gegeven. Gaan we niet doen.

[3:55:39] Ik ben na die tijd bij u geweest om te zeggen uw zorg op mijn zorg.

[3:55:44] De sloten om een sloot te dempen af te graven

[3:55:49] moet een agrariër bij het waterschap. Een vergunningaanvraag. Dat is gereguleerd. Hij mag niet zomaar sloot sluiten.

[3:55:57] Dus en ik stel voor dat we ook even de waterschappen erop wijzen dat zeg maar in het kader van de delegatie beschikking en alle programmas

[3:56:06] dat het niet zo kan zijn natuurlijk dat dat besloten gaan dempen om daarmee de buffer stroken verstoken verlies te compenseren

[3:56:15] en ook als het gaat om de hoeveelheid. De percentages die nog overblijven kan op hele smalle perceel daar best een punt zijn.

[3:56:22] We hebben natuurlijk ook de sloten nodig voor water, berging waterafvoer en daarnaast is veel sloot zijn veel sloten in nederland ook onderdeel van het cultuurlandschap in nederland. Wat we graag willen behouden vanuit dat perspectief. Dergelijke zorg zeker en we zullen we daar ook met de waterschappen over in gesprek gaan

[3:56:42] dan nog heb ik nog vragen liggen van mevrouw vestiging over de dieren welzijns regelgeving.

[3:56:49] Dat is de laatste vraag zie ik had daarvoor twee. Maar dan kom ik zo op

[3:56:55] mijn voorgangers en ik hebben alle verschillende momenten. De nederlandse inzet voor de nieuwe regelgeving uit brussel deels samen met de lijkt mij in de lidstaten de van de vrucht groep. U weet dat in de stuurgroep werken wij samen met een aantal lidstaten om te komen tot een betere dieren welzijns wetgeving

[3:57:12] bij de laatste recent landbouw, visserij. Dat heb ik daar weer de aandacht voor gevraagd. Wij blij blijven ons daarbij dus op op inzetten, want wij willen we inzetten op een ambitieuze die welzijns regelgeving.

[3:57:25] De europese commissie kent ons standpunt ook

[3:57:29] en ik verwacht dat de europese commissie in september drieëntwintig met voorstellen komt,

[3:57:35] en natuurlijk zullen wij onze inzet blijven doen op het gebied van dierenwelzijn. Zoals ik net heb gezegd in europa

[3:57:42] dan nummer drieëndertig van mevrouw vestia nummer. Ik heb hier een nummer.

[3:57:48] Maar dat is een.

[3:57:50] Dat zijn nog geen moties.

[3:57:53] Nog niet. We wachten af alvast. Het antwoord is misschien ook handig. Die had een vraag over dieren transport niet naar niet. Eu landen en hoe staat het met een onderzoek. Hierna. En wanneer gaat de minister die werk van maken.

[3:58:11] Ik ga het onderzoeken wat mogelijk en wenselijk is voor de nederlandse situatie

[3:58:14] en zoals bij de begrotingsbehandeling.

[3:58:17] Ik heb ik aangegeven dat wij de kamer hierover het eerste kwartaal van drieëntwintig gaan informeren. Dus die informatie kunt u afwachten. Dus die motie kunt u nog even uitstellen

[3:58:29] dan en andere vragen op het gebied van diertransport.

[3:58:35] Er lijkt een verband geen ruimte te zijn voor het aanpassen van de regels. Hoe kijkt de minister daartegenaan is bereid om aan te kijken tegen de motie notitie van kritische lidstaten en de in de raad zich uit te spreken.

[3:58:46] Ik heb enig begrip voor de wens van portugal en staten, die op dezelfde lijn zitten dat de handelen in de eu en de nabijgelegen een derde landen mogelijk blijft,

[3:58:57] mits het dierenwelzijn afdoende wat geborgd,

[3:59:03] maar ik kan me niet vinden in een doel van ongelimiteerde facilitering van export naar derde landen, ook als het gaat om afstand en intensiteit.

[3:59:13] Dit zou namelijk leiden tot langere transport over land of zee en dus ook lijden van dieren.

[3:59:18] Dat wijs ik af

[3:59:20] extra blijven aandringen op het beëindigen. In verband

[3:59:23] verlangen afstand rapporten van levende dieren over zee en land naar derde landen,

[3:59:29] en ik hoop van harte

[3:59:32] dat wij ook in verband

[3:59:34] dat goede aanpassingen kunnen komen.

[3:59:37] Ik

[3:59:39] schorsing van de vergadering schorst niet. Maar ik wil even overleggen wat gaan we doen. Het is zes uur.

[3:59:46] Deze vergadering loopt officieel tot zes uur zouden heel even nog iets kunnen verlengen hoeveel tijd heeft de minister nog nodig is? Zijn taxatie?

[3:59:57] Een enkele interruptie zal er komen.

[4:00:00] Ik heb hier nog een vraag liggen en ja. Voorzitter, die wil ik eigenlijk wel even beantwoord hebben want die is bisschop.

[4:00:08] Ik kan me voorstellen dat dat bij voorrang behandeld.

[4:00:12] Urgent. Dus ik wil de voorzitter, dan is er alles kamer.

[4:00:16] Is er ongeveer nodig?

[4:00:19] Dat is het twee minuten gevraagd is. Dat is op wat mij betreft op dit moment de enige vraag wat. En anders hoor ik een vraag aan de leden. Maar volgens mij want de andere vragen zijn eigenlijk allemaal aan de orde gekomen in de beantwoording rondom de delegatie beschikking.

[4:00:32] Dan zal ik even checken of mijn vragen beantwoord zijn. Maar dat lijkt me goed, mevrouw vestiging.

[4:00:39] De laatste vraag. Ja voorzitter, ik heb echt op mijn tong gebeten als het ging om de delegatie om toch mijn derde en laatste interruptie te kunnen besteden aan dit hele belangrijke onderwerp. De diertransporten hier nog wel eens worden vergeten. Ik wil heel graag weten van de minister, wat precies. Dan zijn inzet is als het gaat om die diertransport. Want we weten nu als het gaat om transporten die langer dan acht uur duren dat er dus verschillende landen zijn die zeggen ja daar verzetten wij ons tegen tegen dat verbod dat nu in europa besproken wordt. Dus kan ik me in ieder geval toezeggen dat de minister wel van mening is en dat het zijn inzet is dat transporten die langer dan acht uur duren verboden zouden moeten worden. Meneer mijn andere vraag die ik gesteld heb ging over het voorbeeld van duitsland. Duitsland kijkt niet alleen maar naar wat brussel doet. Duitsland neemt ook zelf initiatief en stelt wetgeving is de minister daartoe bereid of blijft hij alleen nog maar verwijzen naar brussel.

[4:01:32] De minister.

[4:01:39] Dat dit was wat ik heb gezegd kijk het gaat hier om transporten naar derde landen en we kunnen niet de landen ook aan de grenzen van onze van ons continent ruimte ontnemen amro die het spotten naar derde landen.

[4:01:52] Zoals ik heb aangegeven, is het van belang dat die de sporten op een goede manier plaatsvinden en dat dat het dierenwelzijn niet nadelig beïnvloed af, althans geniet lijden van dieren veroorzaakt,

[4:02:03] en daarom zeg ik ook. Ik wil langeafstands die het sporten die acht uur dan een norm. Die wil ik beëindigen ten aanzien van de kalveren waar u het over heeft dat duitsland daar een besluit heeft genomen. Ik heb er was in een eerdere debatten gezegd dat ik daar serieus met elkaar over sector over gaan praten zijn ook in gesprek. Om te kijken hoe we kunnen komen

[4:02:22] dat een aanpassing, maar ook, zoals mevrouw van der plas, niet eens ook de vorige keer heeft aangegeven in de baas. Dat heeft de consequenties van het veehouderij

[4:02:32] en daar moeten we even bekijken. Maar mijn inzet is daar om te komen tot een andere regelgeving.

[4:02:39] Ik zag de vinger van de heer van kampen nog verder zijn. Laatste vraag mocht er behoefte zijn.

[4:02:45] Voorzitter, het het verkeer tussen het informatieverkeer, tussen het ministerie van fnv en de europese commissie. Dat voelt nog steeds onbevredigend en de minister heeft daar duidelijk over gezegd over het verwachtingspatroon vanuit nederlandse zijde als het gaat om de ruimte bij de europese commissie. Volgens mij is dat hele heldere duidelijke boodschap, maar nog steeds vind ik het belangrijk dat twee overheden. Want uiteindelijk gaat het daar in de ogen van van ondernemers en inwoners over. Je hebt die twee overheden constructief zich tot elkaar verhouden en en er is een hele korte tijd heel veel gebeurd en geëscaleerd. Laat ik laat ik dat concluderen als mijn interruptie. Mijn vraag die nog niet eens is beantwoord is. Waar staan we nu eigenlijk met de de derogatie nu wanneer wanneer horen we of het of het goed is. Wanneer horen we of de inzet waar we vandaag al de hele middag het debat over voeren wanneer het voldoende is en wanneer boeren zekerheid hebben over het verkrijgen van derogatie voor ditjaar de komende jaren en ook de afgelopen jaar.

[4:03:42] De minister.

[4:03:45] Zoals al gezegd, meneer kamp van het debat dat de zekerheid die de van de commissie europese commissie natuurlijk graag zouden willen hebben dat het niet honderd procent zekerheid is

[4:03:57] ik krijgen we ook niet. Je zou kunnen stellen dat op een mate zekerheid in feite wel eens,

[4:04:04] maar we hebben wij natuurlijk ook niet voor niks hebben we de brief verstuurd als die verstuurd is

[4:04:12] en wij hopen van harte dat de brief op die manier ook ook stand blijft en dat op die manier ook ook verder kunnen.

[4:04:20] Maar zoals gezegd je krijgt vooraf nooit honderd procent zeker van europese commissie.

[4:04:25] Want anders hadden we die ook gevraagd voor de brief van twee december. Dat begrijp,

[4:04:29] De minister rond de beantwoording af

[4:04:32] met de laatste vraag.

[4:04:35] Ja voorzitter, ik ben in de veronderstelling dat de andere vragen die u als kamerlid van de sgp gesteld hebt beantwoord zijn.

[4:04:46] Je heb nog een vraag gesteld over de richt lijn industriële emissies. Nederland voert een impact assessment uit naar de impact van de herziening op de nederlandse veehouderij enkele er een veehouderij.

[4:04:56] En hierover wordt de kamer geïnformeerd. Daarnaast aan nederland definitieve standpunt inbreng in brussel. In beginsel zijn we positief over het toevoegen van de melkveehouderij en methaan vanwege de te verwachten milieu, winst en de reductie van methaan.

[4:05:09] De verwachten dat de herziening ondersteunend kan zijn. Het nationaal klimaatbeleid.

[4:05:13] Ik ze hebben natuurlijk wel voor in het voorstellen proportioneel zijn en er een lichter regime geldt voor de rundveehouderij ten opzichte van de industrie.

[4:05:23] Dank u wel, voorzitter.

[4:05:26] Ik kom er zo meteen op terug. Eerst eens een vraag van de heer boswijk.

[4:05:30] Ja voorzitter, ik zal nog een tijdje te seinen. Maar ik wordt wel eens vergeten en ook een aantal antwoorden op mijn vragen. Ik heb wel een aantal vragen gesteld die die nog niet zijn beantwoord, namelijk onder andere over. Ik dacht de minister gaat erover begint met niet over sloten had in beantwoording op mevrouw collega's bromet. Want ik had ook een vraag gesteld over joh. Als er nou buffer stroken worden wat wettelijk verplicht wordt dan vervallen automatisch de mogelijkheden om dat te subsidiëren wat natuurbeheer en die slootkanten subsidiëren. Dat is ook een motie over aangenomen nu ineens wordt ingevoerd conform de beschikking staat dat wel meteen onder druk. Dus ik ben wel benieuwd en ik kan me voorstellen dat misschien wat uitzoekwerk nodig hebt, maar het is wel iets wat nu meteen waar heel veel boeren top of mind is. Ik ben wel benieuwd. Daarna. En ik had nog een vraag gesteld voor het cda geen optie. Maar ik vind het wel van belang om te weten het scenario. Stel dat wij hier in den haag zullen zeggen joh. Zoek het uit. Ik heb er overigens ook een aantal collega's wel horen zeggen maar ik heb eigenlijk het scenario daar niet gehoord. Wat zou wat zou dan eigenlijk krijgen we een in fractie procedure. Wat houdt dat dan in ben gewoon even nieuwsgierig naar.

[4:06:34] De minister.

[4:06:37] De de motie over de de verstoken. Mag ik u daar schriftelijk over antwoorden? Meneer boswijk, de andere vraag zoek het uit.

[4:06:46] De europese commissie heeft twee mogelijkheden om ons tot de orde roept. De ene een mogelijkheid is in fractie procedure. Dat is een juridische procedure die ook enige tijd in in beslag neemt en de andere is het botweg intrekken van de delegatie beschikking?

[4:07:04] Kan de commissie in zijn voltallig heid als commissie toe besluiten.

[4:07:08] Dat zijn er twee mogelijkheden die we hebben

[4:07:10] boswijk ik het risico niet nemen.

[4:07:14] Als de collega's me even toestaat, zou ik eigenlijk nog een vraag toch nog willen onderstrepen. Ik heb gevraagd of de minister ervoor kan zorgen dat de burgers. Burgers trokken wel mee mogen blijven tellen voor de plaatsing ruimte of dat de beperking van de ammoniak emissie dus gebruikt kan worden voor het legaliseren van pas melders.

[4:07:34] Dat was een vraag die in mijn beleving nog niet beantwoord was.

[4:07:41] Ten eerste zit er niet mee voor de plaatsing ruimte.

[4:07:44] Ten twee.

[4:07:48] Ik hoor hem achter de microfoon. Meneer geitenpaadje. Nou

[4:07:55] het kan juridisch niet om de ruimte die ontstaat van deze discussie heb ik ook al de heer van kampen gehad.

[4:08:00] Het kan niet dat de ruimte die ontstaat door het verlies van derogatie,

[4:08:07] waardoor er dus minder best geplaatst wordt. Hier eindigt kunnen zeggen er is minder stikstofuitstoot.

[4:08:13] Het kan niet gebruikt worden voor de legalisatie van pas meldt dus ook al zouden beide bedrijven. De ene pas melder die bijvoorbeeld.

[4:08:21] Ik noem maar wat tachtig procent vergund heeft met twintig procent een melding heeft gedaan en dus een deel nodig heeft

[4:08:28] en een delegatie boeren delegatie verliest en daardoor een stuk minder stikstofuitstoot. Je zou bijna zeggen dat zou je met elkaar kunnen compenseren en dat mag niet dat juridisch niet toegestaan.

[4:08:38] Dus. Nee meneer.

[4:08:42] Ik wil hier graag een keer over doorpraten. Maar dat gaan we nu niet doen. Ik denk dat het goed is om tot een afronding te komen en er is geen gelegenheid voor een tweede ronde. Maar er is wel gelegenheid en dat is op rij af voor het aanvragen van een tweeminutendebat en als de heer de groot daar voor opteert, dan is het woord.

[4:09:05] Dat is het geval. Dat gaan we morgen doen.

[4:09:09] Dat kondigt elf.

[4:09:12] Oké dan is, aldus dat vastgelegd. Er zijn geen toezeggingen geregistreerd. Dus dat op dat punt kunnen we heel kort zijn. Morgen zal dus tweeminutendebat zijn er morgen zullen we ook nog stemmingen zijn over dit dossier. Dus

[4:09:31] dan laten we het hierbij en alvorens ik de bijeenkomst sluit. Ze wil ik u al een zeer bedanken. De minister zijn ondersteuning zichtbaar en achter de schermen onze gasten. De media, de collega's niet te vergeten

[4:09:48] en ook de onvolprezen griffie en voordat ik sluit wens ik u allen nog een arbeids vreugdevolle avond. Ik sluit vergadering.