Telecommunicatie

[0:00:02] Goedemorgen allemaal.

[0:00:04] We zijn hier vandaag met de vaste commissie van Economische Zaken.

[0:00:07] We hebben een commissiedebat over telecommunicatie van 11 tot 1.

[0:00:12] Van harte welkom aan de minister van Economische Zaken.

[0:00:15] Geïnteresseerden hier en die dit vanaf het scherm volgen.

[0:00:19] En natuurlijk aan de leden.

[0:00:20] Ik zou willen afspreken.

[0:00:21] Drie minuten spreektijd.

[0:00:24] Ik hoop dat u daar ook, dat ik u niet teleursta.

[0:00:27] Maximaal drie minuten spreektijd.

[0:00:28] En laten we zeggen, maximaal vier vragen of twee interrupties in tweeën.

[0:00:34] Dan moet dit lukken binnen de tijd.

[0:00:36] Dat gezegd door mevrouw Van Metelen.

[0:00:38] Zijn spreeknaam is PVV.

[0:00:40] Ik ga als eerste het woord geven aan u.

[0:00:43] Dank u voorzitter.

[0:00:44] U stelt me niet teleur al, want ik vind het helemaal prima.

[0:00:48] Want allereerst moeten we toch vaststellen dat dit debat voornamelijk gaat over oude documenten en zaken die grotendeels al eigenlijk niet meer relevant zijn.

[0:00:58] Maar goed, we zitten hier nu.

[0:01:00] Telecommunicatie, een breed begrip die inmiddels in de haarvaten van ons bestaan zitten.

[0:01:05] We gebruiken het allemaal iedere dag.

[0:01:08] In het betaalverkeer, onderwijs, zorg, lucht en wegverkeer, ontspanning en onze veiligheid.

[0:01:13] De lijst is eindeloos en we kunnen absoluut niet meer zonder en dat maakt het ook kwetsbaar.

[0:01:18] Er zijn bijna wekelijks debatten over onze economische maar ook fysieke veiligheid en dat wil ik nu dan ook niet doen.

[0:01:24] Maar ik heb echter wel wat vragen over de dekking van 112.

[0:01:29] In de stukken lezen wij dat er nooit 100% dekking kan zijn en er een informatiepunt opgericht gaat worden.

[0:01:35] Dit is er inmiddels al.

[0:01:37] Daar waren overigens verder geen documenten van.

[0:01:40] En de PVV vraagt zich af of dit iets heeft opgeleverd en wat er met eventuele meldingen is gedaan.

[0:01:45] En als het niet meer nodig is, of wanneer zoiets dan ook weer afgebouwd wordt, of dat het voor altijd in de lucht blijft...

[0:01:53] Ook heeft de PVV signalen gekregen dat de 112-app niet goed zou werken.

[0:01:58] Zou het informatiepunt hier iets mee kunnen, vraag ik de minister.

[0:02:03] Voorzitter, de PVV heeft ook kennisgenomen van het onderzoek van de ACM.

[0:02:06] En vindt het toch wel schokkend dat we in de top drie staan van duurste landen van Europa voor het hebben van een internetaansluiting.

[0:02:13] En we lezen dat het volgens de ACM voornamelijk ligt in het budgetsegment.

[0:02:18] Maar als men een beetje verder kijkt en rekent, ziet men dat dit ook in de andere segmenten het geval is.

[0:02:23] In ieder geval, Nederland loopt uit de pas en we zijn vele malen duurder dan andere landen.

[0:02:28] De meningen over wat duurder is zijn verdeeld en ook onduidelijk.

[0:02:31] Want er wordt geschermd met snelheden en verschillende pakketten.

[0:02:35] Maar hoe het echt zit is lastig te bepalen.

[0:02:37] Wat we wel weten is dat mensen in het budgetsegment te veel betalen en het voor veel huishoudens te duur begint te worden.

[0:02:44] Dus vraag ik aan de minister, zou de ACM niet moeten kijken naar alle segmenten en niet alleen naar het budgetsegment?

[0:02:50] Zou dan ook niet de snelheden waarmee internet wordt geleverd en de pakketten waar iets in zit ook uitgesplitst moeten worden om een echt reëel beeld te krijgen?

[0:02:59] En kan het zo zijn dat door de positie van KPN en Ziggo, hun monopolie eigenlijk, over het gebruik van hun netwerk zij kunnen vragen wat ze willen?

[0:03:07] En dat dit dus automatisch ook prijsopdrijvend werkt?

[0:03:11] Zou de ACM daar eens naar kunnen kijken en dat niet tegen het licht moeten houden?

[0:03:17] Dank u wel.

[0:03:18] U heeft een vraag van de heer Itzinga en ik zag ook een vraag van meneer Thijssen.

[0:03:22] We beginnen met de heer Itzinga.

[0:03:24] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:03:26] Ik sloeg even aan op dat punt van 1 in 2, want het is natuurlijk een belangrijk iets dat Nederlanders in geval van nood altijd in staat kunnen zijn om de hulpdiensten te bereiken.

[0:03:39] Het lijkt me wel een soort basisbeginsel als het hebben over bestaanszekerheid.

[0:03:46] Ik begrijp dat er zeven meldingen zijn binnengekomen op dat meldpunt.

[0:03:52] Ik ben ook benieuwd.

[0:03:53] Dus ik schaam me graag achter die vraag die ook de PVV aan de minister stelt.

[0:04:00] Maar ik zou ook willen vragen aan de PVV.

[0:04:03] Wat vindt de PVV dat de dekking moet zijn?

[0:04:06] Moet dat helemaal 100% zijn?

[0:04:07] Is dat mogelijk dat het 100% is?

[0:04:10] Wat is de PVV bereid om daarin te...

[0:04:14] Wat heeft zij daar voor ogen?

[0:04:16] En wat is er voor nodig op het moment dat het niet 100% zou zijn?

[0:04:23] Ja, dank u voorzitter.

[0:04:25] Nou, kijk, het blijkt al dat het niet haalbaar is.

[0:04:28] Door allerlei verschillende redenen.

[0:04:30] En dat heeft met atmosferische storingen te maken, bepaalde liggingen, et cetera.

[0:04:33] En vandaar dus ook dat informatiepunt in het leven geroepen.

[0:04:37] Dus op zich denk ik dat dat goed genoeg moet zijn.

[0:04:40] De vraag is alleen, en dat konden wij dus ook verder niet vinden, want het is ook niet meegekomen met de documenten wat daarmee is gebeurd.

[0:04:46] En in hoeverre dat daar dus ook actie op is ondernomen, ja of nee.

[0:04:51] En dan natuurlijk de vraag over de app.

[0:04:53] Want ik vind het wel belangrijk dat als je dus een app in de lucht hebt, dat die ook werkt.

[0:04:58] De heer Tijssen met de vraag.

[0:05:03] Dank en dank aan de bijdrage van mevrouw Van Metelen.

[0:05:06] Ze zei het zelf al, dat we tegenwoordig een fysieke wereld hebben en we hebben ook een digitale wereld die in de vezels van ons bestaan is doorgedrongen.

[0:05:14] En als je daarnaar kijkt, dan zie je dat in die digitale wereld er een paar grote Amerikaanse bedrijven eigenlijk de dienst uitmaken.

[0:05:20] En zeker nu met Trump krijgen ze ook nog eens heel veel politieke macht.

[0:05:25] En ik ga dadelijk een verzoek doen aan de minister... of hij niet de inkoopkracht van de Nederlandse overheid... want we zijn de grootste afnemer van ICT in Nederland... of hij daarmee niet kan zorgen dat Europa meer digitaal autonoom wordt.

[0:05:39] Zodat we wat minder afhankelijk worden van die Amerikaanse techbedrijven.

[0:05:41] En mijn vraag aan de PVV is... kunnen zij mij daarin steunen in dit verzoek?

[0:05:48] Wat vindt mevrouw Van Metelen van het verzoek wat de heer Thijssen nog gaat doen?

[0:05:52] Mevrouw Van Metelen.

[0:05:55] Nou, daar moet ik met alle respect, maar daar moet ik echt over nadenken.

[0:05:59] Maar ik denk niet dat wij moeten gaan beslissen over de specifieke inkoopkracht van bepaalde bedrijven.

[0:06:06] Ik moet ook eerlijk zeggen dat ik een beetje zoek naar wat u nou precies eigenlijk wilt.

[0:06:11] Kan de heer Thijssen dat mij ook nog uitleggen?

[0:06:14] Dat kan ik wel.

[0:06:16] We zijn gewoon heel erg afhankelijk van een paar Amerikaanse bedrijven... die schathemeltje rijk worden omdat ze bijna een monopolie hebben op bepaalde diensten.

[0:06:22] Bijvoorbeeld clouddiensten.

[0:06:25] En Europa heeft daar gewoon niet zo heel veel bedrijven in.

[0:06:27] Nou is de overheid met tientallen miljarden een van de grootste inkopers van Nederland.

[0:06:31] Dus de overheid kan zeggen, nou we gaan voortaan aanbestedingen doen.

[0:06:35] En dan gaan we zeggen dat we graag willen dat Europese bedrijven...

[0:06:41] Die opdrachten krijgen zodat we meer digitaal autonoom worden in Europa.

[0:06:45] En we dus ook in Europa zo'n dergelijke techsector opbouwen.

[0:06:52] Dat is het idee.

[0:06:54] Zodat Europa meer digitaal autonoom wordt.

[0:06:56] Wat volgens mij heel dringend is nu Trump de president is.

[0:07:02] Dank u voorzitter.

[0:07:03] Dat is wel iets duidelijker.

[0:07:05] De PVV is natuurlijk absoluut wel voor het feit dat wij vinden... dat we goed moeten kijken naar onze eigen autonomie en veiligheid.

[0:07:14] En dat wij ook wel vinden dat je ervoor moet zorgen... dat onze eigen bedrijven wel de kans krijgen om te bestendigen en te vergroten...

[0:07:26] Op welke wijze dat we dat moeten doen, daar ben ik eerlijk gezegd een beetje zoekende naar.

[0:07:30] Want ik ben niet zo heel snel voor bepaalde verplichtingen of dingen af te maken.

[0:07:39] Daar moet je heel voorzichtig mee zijn, want dat mes snijdt aan twee kanten.

[0:07:45] Wel is de PVV natuurlijk absoluut voor verstevering en bestendiging van ons eigen netwerk.

[0:07:54] Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de bijdrage van mevrouw Van Metelen.

[0:07:57] We gaan luisteren naar de heer Kisteman.

[0:07:59] Hij spreekt namens de VVD.

[0:08:03] Voorzitter, dank u wel.

[0:08:05] Ik denk dat het goed is dat we dit debat vandaag een keer voeren, want het is lang geleden en de belangen en de infrastructuur zijn groot.

[0:08:13] Ondernemers zijn de ruggraat van onze samenleving.

[0:08:15] Ze zijn creatief verzinnen oplossingen voor problemen.

[0:08:18] Technische oplossingen die onder andere kunnen bijdragen aan het stijgen van arbeidsproductiviteit.

[0:08:22] Een belangrijk onderwerp van de minister.

[0:08:25] 5G en in de toekomst 6G zorgen ervoor dat machines met elkaar communiceren.

[0:08:29] 5G zorgt er ook voor dat we ondernemers met elkaar kunnen bellen of internetten.

[0:08:32] Terwijl een ambulance met de patiënt onderweg is naar het ziekenhuis, kan er dankzij 5G al gecommuniceerd worden.

[0:08:37] En we kunnen pinnen bij evenementen.

[0:08:40] Voorzitter, deze basisvoorziening is essentieel voor de veiligheid en de economie van ons land.

[0:08:45] Maar hij staat onder druk.

[0:08:47] Het gebruik van de veelheid data in Nederland stijgt de laatste jaren hard.

[0:08:50] En de verwachting is dat dit de komende drie jaar tussen de 30 en de 40 procent gaat toenemen.

[0:08:55] Voor een goed netwerk zijn er opstelpunten nodig.

[0:08:57] En daar zit Ruis op de lijn.

[0:09:00] Aflopende contracten worden niet verlengd.

[0:09:02] Gebouwen worden steeds hoger, waardoor bestaande opstelpunten hun doel verliezen.

[0:09:06] Gemeenten vinden het horizon vervuiling en woningcorporaties hebben geen zin om de discussie met hun huurders aan te gaan.

[0:09:11] Kortom, zonder ingrijpen van die minister koersen wij af op een nieuw landelijk probleem, namelijk datacongestie.

[0:09:18] Hier heb ik een aantal vragen over, voorzitter.

[0:09:21] Erkent de minister dit probleem van gebrek aan voldoende opstelpunten... met als gevolg dat als er niet wordt ingegrepen... we tegen een nieuw landelijk probleem aanlopen, de datacongressie?

[0:09:30] Is de minister met de VVD eens dat het plaatsen van opstelpunten vergunningvrij moet worden?

[0:09:35] Dat een meldplicht voldoende zou moeten zijn?

[0:09:37] dat op daken van kantoren, overheidsgebouwen en op daken van flats van woningcoöperaties gewoon opstelpunten geplaatst moeten kunnen worden?

[0:09:45] Wat gaat de minister doen aan dit komende probleem?

[0:09:47] Gaat hij tijdig ingrijpen voordat het te laat is?

[0:09:51] Dan naar de radiokavels, voorzitter.

[0:09:53] Bij de laatste veiling is besloten dat commerciële radiostations... maar drie kavels mogen hebben en de publieke vier.

[0:09:59] De VVD vindt dit een oneerlijke verdeling.

[0:10:01] In het verleden was het ook gelijk verdeeld, maar op advies van de ACM is het aangepast.

[0:10:05] Echter is dit advies door de rechter altijd niet gedaan.

[0:10:08] Is de minister met de VVD eens dat het weer teruggedraaid moet worden?

[0:10:11] Mogen commerciële stations, net als publieke, ook in het bezit zijn van vier kavels?

[0:10:17] Wil de minister het in de wet aanpassen?

[0:10:20] Kan de minister daarnaast uitleggen waarom de kaafs van publieke radiozenders wel een landelijke dekking hebben, maar die van commerciële niet?

[0:10:26] Is het niet oneerlijke vorm van concurrentie?

[0:10:29] En tot slot, voorzitter, de telecomwet.

[0:10:32] Telecombedrijven zijn verplicht hun abonneehouders op de hoogte te brengen als hun abonnement afloopt.

[0:10:36] Volgens de ACM voldoen deze bedrijven momenteel niet en zal de ACM hier meer op gaan toezien.

[0:10:42] Wat kunnen deze bedrijven binnen de huidige kaders volgens de WIS nog doen om wel aan deze informatieplicht te voldoen?

[0:10:48] Daar wil ik het bij laten.

[0:10:50] Dank u wel.

[0:10:51] Meneer Thijs heeft een vraag voor u. De heer Thijs.

[0:10:54] Ja, om het even goed te begrijpen.

[0:10:55] Maar stelt de VVD nu voor dat commerciële bedrijven die een antenne nodig hebben... kunnen kijken naar Nederland en kunnen zeggen... nou, dit overheidsgebouw, dit gemeentehuis, dit buurthuis, deze woningcorporatie... ja, daar wil ik wel een antenne op plaatsen.

[0:11:08] En dan moeten ze dat kunnen doen zonder dat er overleg hoeft te zijn met gemeenten... of met de bewoners van de wooncorporatie.

[0:11:16] Dus ga je gang maar.

[0:11:18] Plaats maar antennes allemaal over wat je wil.

[0:11:20] Is dat het voorstel?

[0:11:21] Of begrijp ik het niet goed?

[0:11:21] De heer Kistema.

[0:11:23] Het is wel heel zwart-wit hoe de heer Thijs dit zegt.

[0:11:28] Het gaat erom dat dit nu gewoon tegengehouden kan worden door dit soort partijen.

[0:11:33] Het gaat niet om dat er op elk dak een opstelpunt komt staan.

[0:11:36] Het gaat erom dat er een netwerk overeind gehouden kan worden.

[0:11:39] Dat gaat over hoge gebouwen.

[0:11:40] Dat gaat over flats.

[0:11:41] Dat gaat niet over rijtjeswoningen van woningcorporaties.

[0:11:45] Daar gaat het niet om.

[0:11:46] Het gaat om flats, om hoge gebouwen.

[0:11:48] En nu kan het lokaal worden tegengehouden met alle gevolgen van dien voor onze infrastructuur van 5G en in de toekomst 6G.

[0:11:59] Daarmee bent u aan het eind van de bijdrage gekomen en gaan we luisteren naar meneer Itzinga.

[0:12:03] Hij spreekt namens het NSC.

[0:12:04] Meneer Itzinga.

[0:12:05] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:12:07] Nederland boort tot de digitale koplopers van Europa, maar niet voor iedereen.

[0:12:12] Nog altijd zitten 27.500 huishoudens zonder snel internet.

[0:12:16] Vooral in de buitengebieden in bijvoorbeeld Zeeland en Groningen.

[0:12:22] De minister heeft eerder aangegeven dat hij geen steunmaatregelen beschikbaar stelt... omdat de prognoses voor de glasvezeluitrol gunstiger zijn dan verwacht... en er goede draadloze alternatieven zouden zijn.

[0:12:32] De minister heeft gevraagd naar de uitrolplannen van glasvezel van marktpartijen.

[0:12:37] Daaruit bleek dat er nog eens 12.000 adressen overblijven... die afhankelijk blijven van draadloze alternatieven, zoals 5G.

[0:12:45] Maar heeft iemand deze 12.000 huishoudens ooit gevraagd of zij deze alternatieven...

[0:12:49] acceptabel vinden.

[0:12:50] Kan de minister daar even op reflecteren?

[0:12:53] Want het feit dat er een alternatief is, betekent nog niet dat het een volwaardig en toekomstbestendig alternatief is.

[0:12:59] Huishoudens en bedrijven die afhankelijk zijn van slecht of instabiel internet lopen economische en sociale risico's.

[0:13:06] Zonder snel internet kun je tegenwoordig niet volwaardig meedoen in de samenleving.

[0:13:09] Geen toegang tot digitaal onderwijs, geen thuiswerk, geen fatsoenlijke digitale dienstverlening, etc.

[0:13:15] En in sommige gevallen staat het zelfs de bedrijfsvoering en innovatie in de weg.

[0:13:19] Is de minister bereid om in kaart te brengen hoe deze groep huishoudens hun situatie ervaart?

[0:13:26] En dan het Nationaal Frequentieplan.

[0:13:29] Door de overstap van FM naar DAB+, moeten regionale, publieke en commerciële zenders samenwerken op één frequentie.

[0:13:37] Hierdoor kunnen publieke en regionale omroepen niet meer de hele bevolking in hun provincie bereiken...

[0:13:42] Want commerciële zenders investeren niet graag in minder rendabele gebieden.

[0:13:45] Zoals bijvoorbeeld de Wadden-eilanden.

[0:13:48] Gevolg, mensen kunnen hun eigen regionale omroep niet meer ontvangen.

[0:13:52] En met name in het geval van calamiteiten is dat mogelijkwijs een groot probleem.

[0:13:59] Nou, u weet, wij zijn een partij voor de regio.

[0:14:01] NSC is een partij voor de regio.

[0:14:02] En daarom willen we dat regionale publieke omroepen... niet alleen voorrang krijgen, want dat krijgen ze al bij de uitrol van DHB+.

[0:14:10] Maar ook dat er voorrang wordt verleend ten aanzien van dekking en kwaliteit.

[0:14:15] Kan de minister daarop reflecteren?

[0:14:18] En is ze bereid om het Nationaal Frequentieplan daarop aan te passen?

[0:14:22] Verder zien we dat bij de uitrol van DAP...

[0:14:26] dat er dus moeite is om het publiek te bereiken voor de regionale omroepen, maar ook de streekomroepen.

[0:14:32] Ik weet niet of dat helemaal op het bordje ligt van deze minister.

[0:14:36] Die hebben door een aanstaande wetswijziging, die nu een consultatie is, mogelijkwijs straks problemen ten aanzien van lokale nieuwsvoorziening.

[0:14:48] Doordat ze moeten schaal vergroten en moeten samenwerken binnen grote gebieden.

[0:14:53] Kijk de minister daaraan, want we hechten toch wel aan goede lokale nieuwsvoorziening.

[0:14:58] Tot slot 6G.

[0:14:59] Mijn collega noemde het al.

[0:15:00] De overheid investeert hier 61 miljoen in.

[0:15:04] In het 6G Future Network Services.

[0:15:07] Dat vinden wij een goed plan.

[0:15:09] En we moeten inderdaad verder kijken.

[0:15:12] Want hoe gaat dit concreet bijdragen is mijn vraag.

[0:15:15] Constructieve vraag aan de minister ten aanzien van onze concurrentievermogen.

[0:15:19] En hoe behouden we onze internationale toppositie?

[0:15:21] Want dat vinden we van groot belang.

[0:15:23] En wat is in zijn algemeenheid de visie van de minister of het kabinet ten aanzien van 6G?

[0:15:29] Dat was hem.

[0:15:30] Dank u wel.

[0:15:31] We hebben een vraag van de heer Kisteman.

[0:15:34] Dank u wel, voorzitter.

[0:15:34] Ik hoor de heer Itzigraat zeggen dat hij het belangrijk vindt dat er overal internet is.

[0:15:39] Is de heer Itzigraat met de VVD eens dat er dan ook iets moet gebeuren aan de manier van opstelpunten?

[0:15:44] Er zijn nu gemeentes die dit tegen kunnen houden.

[0:15:46] We zien het hier in Den Haag.

[0:15:47] Opstelpunten worden gepasseerd doordat de gebouwen steeds hoger worden, dus ze verliezen hun nut.

[0:15:53] Dus is de NSC het met de VVD eens dat we een ander beleid moeten gaan voeren op de opstelpunten?

[0:15:59] Ja, ik moet eerlijk blijven zeggen, ik ken die knelpunten niet tot in detail, maar in het algemeen sta ik positief tegenover het feit dat we moeten zorgen dat toegang tot internet, wat voor heel veel mensen gewoon een basislevensbehoefte is, dat daar gewoon goed in voorzien is, linksom of rechtsom.

[0:16:16] Vervolgvraag van de heer Kistel.

[0:16:18] Dus als we naar een vergunning vrije gebieden moeten voor opstelpunten, dan zou de NRC daarin mee kunnen gaan.

[0:16:24] Dan gaan we dat constructief bekijken, zeg ik tegen de heer Kisterman.

[0:16:32] Dank u voorzitter.

[0:16:33] Ja, ik heb een vraag aan meneer Itziga.

[0:16:37] Kijk, u heeft het over die 12.000 huishoudens.

[0:16:40] En ik ben het eens hoorde dat dat goed geregeld moet worden.

[0:16:43] Maar ik ben natuurlijk ook op de hoogte dat we ook gewoon mobiel internet hebben.

[0:16:48] Bent u het niet gewoon ook met de PVV eens dat het belangrijkste is dat het gewoon betaalbaar blijft?

[0:16:54] Dat we ervoor gaan zorgen dat gewoon die netten en die providers gewoon een goede prijs kunnen bieden.

[0:16:58] Dan heeft iedereen internet voor een betaalbare prijs.

[0:17:01] Meneer Itziga.

[0:17:02] Nou, het is niet of-of wat mij betreft.

[0:17:04] Want ik vind het een beetje een valse tegenstelling.

[0:17:06] Wat mij betreft is het en-en.

[0:17:08] Er moet toegang zijn.

[0:17:09] Dat in de eerste plaats.

[0:17:10] En ten tweede, en dat ben ik wel met mevrouw Van Meetle eens van de PVV.

[0:17:13] Het moet natuurlijk uiteraard ook betaalbaar zijn.

[0:17:17] Kijk, oké.

[0:17:17] Ja, meneer Thijs had ook nog een vraag.

[0:17:19] Meneer Thijs.

[0:17:20] Dank u wel.

[0:17:20] Ik heb dezelfde vraag eigenlijk als aan de PVV.

[0:17:23] Wil ik nu stellen aan de heer Itzinga.

[0:17:26] Hoe kijkt de heer Itzinga naar dat de overheid zijn markt, zijn inkoopkracht gebruikt... om Nederland en daarmee Europa meer digitaal autonoom te krijgen... en daardoor wat minder afhankelijk van die Amerikaanse techreuzen?

[0:17:38] De heer Itzinger.

[0:17:39] Ja, goede vraag.

[0:17:41] Ik interpreteer de vraag zo dat de inkoopkracht wordt ingezet om een markt die vrij monopolistisch opereert.

[0:17:48] Om daar gebruik te maken van de grootte van de inkoopmogelijkheid die je hebt.

[0:17:56] En daarmee ben je natuurlijk dan ook een grote marktspeler zelf.

[0:18:01] In zijn algemeenheid, ik ga dat vanmiddag ook nog aanhalen in het debat, over een markt die ook oligopolistisch werkt, namelijk de bancaire markt, ten aanzien van bijvoorbeeld spaarenten.

[0:18:11] Ook daar vinden wij, daar moeten we ingrijpen.

[0:18:13] En ik vind dit op zich een heel interessant voorstel wat hier vanuit PvdA GroenLinks gedaan wordt op dit punt.

[0:18:23] oligopolistische markten in zijn algemeenheid die rechtvaardigen een ingrijpen als het gaat om marktmeesterschap door de overheid.

[0:18:34] Daarmee komen we bij meneer Thijssen voor zijn bijdrage aan dit debat.

[0:18:38] De heer Thijssen spreekt namens GroenLinks PvdA.

[0:18:42] Dank voorzitter.

[0:18:43] Voorzitter, eerder deze maand bleek dat de Russen erg druk zijn geweest op de Oostzee.

[0:18:47] Een Russisch schip was vergeten zijn anker, vergeten dat zijn anker nog niet was opgehaald en veroorzaakte zo per ongeluk schade aan internetkabels, waarvan miljoenen Europeanen afhankelijk zijn.

[0:18:57] Of zoals experts zeggen, pure sabotage en hybride oorlogsvoering.

[0:19:01] Ziet de minister dit ook zo?

[0:19:03] Wat doet de minister om deze kabels te beschermen?

[0:19:05] Neemt haar aanvullende acties om onze kritieke infrastructuur... ook op onze Noordzee te beschermen?

[0:19:10] Maar ook, stel dat het nog een keer gebeurt en stel dat het in Nederland gebeurt... zijn we dan weerbaar tegen zo'n kabelbreuk?

[0:19:17] En ik kan me voorstellen dat er ooit wel eens over nagedacht... maar nu de dreiging zo reëel is, is het tijd om die plannen dan eens af te stoffen... en te kijken hoe weerbaar zijn we nu echt...

[0:19:26] Wat mijn fractie betreft moet Nederland en Europa digitaal autonoom worden.

[0:19:30] Op dit moment worden zowel ons internet gedomineerd door een handvol vooral Amerikaanse bedrijven met foute verdienmodellen.

[0:19:36] Nu Trump aan de macht is, wordt dit alleen maar erger.

[0:19:38] Onderschrijft de minister dit?

[0:19:40] Welke initiatieven neemt hij om de digitale autonomie van Nederland, zowel het Europese deel als het Caribische deel, en de afhankelijkheid van de VS te verminderen?

[0:19:48] En is hij bereid om de marktmacht van de overheid als grootste ICT-afnemer van Nederland in te zetten om de nationale techsector te stimuleren?

[0:19:56] Een van de concrete instrumenten die de voorhanger van de minister heeft geïntroduceerd is de wet Ongewenste Zeggenschap Telecom.

[0:20:01] Vindt de minister dat deze wet nu goed werkt en ons goed genoeg beschermt?

[0:20:05] Is de minister bereid om te onderzoeken of ook clouddiensten, die nu bijna volledig afnemen van Amerikaanse techbedrijven, in deze wet ondergebracht kunnen worden?

[0:20:12] Wordt deze wet tijdig en in samenhang met de wet FIFO geëvalueerd?

[0:20:17] Voorzitter, wat mijn fractie betreft is toegang tot het internet een basisrecht.

[0:20:21] Het blijkt dat veel Nederlanders moeten kiezen tussen een internetaanbod of een sportclub voor de kinderen.

[0:20:26] En dat is onacceptabel, vindt mijn fractie.

[0:20:29] Daarom pleit mijn collega Katman voor een sociaal internetaanbod.

[0:20:33] Vandaag wil ik het nog hebben over de prognose van 12.000 adressen in 2028 die geen vast internet hebben.

[0:20:39] Om deze adressen aan te sluiten is overheidsinterventie onvermijdelijk, zo schrijft de minister zelf.

[0:20:44] Toch gaat de minister hier niks aan doen.

[0:20:46] Waarom niet?

[0:20:48] De minister hoopt op gunstige prognoses en nieuwe draadloze alternatieven.

[0:20:51] Maar is dat geen wensdenken?

[0:20:53] Waarom maakt hij geen kostenanalyse?

[0:20:55] Om de benodigde steundebedrag in ieder geval te berekenen.

[0:20:58] Dan kunnen we daar een debat over voeren.

[0:21:00] En verder sluit ik me graag aan bij de vragen van collega van de PVV.

[0:21:04] Over de marktmacht die de internetaanbieders hebben.

[0:21:07] En of die concurrentie daar wel goed tot stand komt.

[0:21:10] En of de prijzen dus niet te hoog zijn.

[0:21:12] Tot slot, de ontwikkelingen in de telecomsector gaan hard.

[0:21:16] De in 2000 tot stand gebrachte nota Nationaal Antennenbeleid loopt volgens mobiele operators niet langer in de pas met de huidige behoeften aan nieuwe en vervangende antennenopstelpunten voor mobiele telecomnetwerken.

[0:21:30] Wat gaat de minister hier aan doen?

[0:21:31] Dank voorzitter.

[0:21:32] Dank u wel.

[0:21:33] Dirk Isman heeft een vraag voor u. Dan kom ik bij u.

[0:21:37] Dank u wel, voorzitter.

[0:21:38] De heer Thijssen noemt het een basisrecht dat mensen internet kunnen hebben.

[0:21:42] Nou, er zijn bijvoorbeeld in Amsterdam wel eens momenten dat het netwerk zo overbelast is dat het gewoon geen internet is.

[0:21:48] Het is gewoon geen gebruik meer van.

[0:21:50] En dat komt door een gebrek aan goede opstelpunten.

[0:21:53] Vindt de heer Thijssen dan niet, net als de VVD, dat daar iets aan moet gebeuren?

[0:21:58] Natuurlijk moet er iets aan gebeuren.

[0:22:02] En ik denk dat dat in belang is van de bewoners... en ik denk dat dat in belang is van de telecombedrijven.

[0:22:08] En de bestuurders van een stad en de bestuurders van een woningcorporatie... zullen natuurlijk ook zeggen van... wij willen ook dat dat voor onze inwoners en bewoners goed geregeld is.

[0:22:18] Dus ja, daar moet zeker wat aan gedaan worden...

[0:22:20] Alleen het voorstel om dan maar te zeggen, free for all, ga je gang maar telecombedrijven, dat gaat me wel iets te snel.

[0:22:25] Volgens mij kunnen de bestuurders die we hebben van wooncorporaties en van gemeentes prima naar dit soort problemen kijken en die oplossen.

[0:22:32] En hoeven we niet te zeggen dat er meteen geen vergunningen meer nodig zijn.

[0:22:35] Dat lijkt me echt een beetje doorgeslagen.

[0:22:39] Uit de praktijk blijkt dat dit niet het geval is.

[0:22:42] In Amsterdam vinden ze bijvoorbeeld dat die opstelpunten horizonvervuiling zijn.

[0:22:46] En dat ze niet mooi zijn voor het zicht.

[0:22:47] En daardoor worden ze minder geplaatst.

[0:22:49] Dus schijnbaar zijn de gemeenten dat niet kunnen.

[0:22:52] En die moeten we toch op een andere manier helpen.

[0:22:55] Dus hoe kijkt de heer Thijssen daar dan tegenaan als gemeentes dat niet willen doen?

[0:23:01] Volgens mij willen de gemeentes dat wel doen.

[0:23:04] En moeten we ze inderdaad helpen.

[0:23:05] Maar we moeten ze niet buitenspel zetten.

[0:23:07] En dat is het voorstel van de VVD.

[0:23:08] En dat vind ik gewoon onacceptabel.

[0:23:10] De bestuurders van een gemeente moeten gewoon, inderdaad als er problemen zijn, bedenken hoe ze dat willen oplossen.

[0:23:15] Als ze daar hulp bij nodig hebben van de minister, dan horen we graag van de minister hoe hij daar tegenaan kijkt.

[0:23:20] Maar om nou gemeentes buitenspel te zetten, nee, dat is echt het pad wat er niet op moet gaan.

[0:23:27] Ja, dank u voorzitter.

[0:23:28] Nou ja, ik ben vooral benieuwd, want het klinkt natuurlijk allemaal hartstikke sympathiek, sociaal internet.

[0:23:32] Maar de allergrootste vraag die er natuurlijk ook altijd boven hangt, hoe gaan we dat betalen?

[0:23:37] Hoe wil GroenLinks BVNA dat financieren?

[0:23:40] Meer tijd.

[0:23:44] Er is geld genoeg in Nederland.

[0:23:47] Onze economie is groter dan ooit tevoren.

[0:23:48] We verdienen meer dan duizend miljard bij elkaar.

[0:23:51] En als je ziet hoe dat geld wat we verdienen verdeeld wordt... dan zien we dat een onevenredig veel daarvan terechtkomt bij de winsten van bedrijven.

[0:23:59] Dus ook historisch, als je naar de zogenaamde winstquote kijkt... dan zie je dat we ongekend veel winst maken.

[0:24:05] Dat de investeringen achterblijven.

[0:24:06] En dat betekent dat vooral aandeelhouders in Nederland... heel veel wijzer worden van de economische groei die er is.

[0:24:11] En als dit kabinet bereid zou zijn om niet zozeer BTW te verhogen... en de prijzen nog verder op te duwen...

[0:24:16] Of mensen nog meer belasting te laten betalen.

[0:24:19] Maar om gewoon het geld te halen daar waar het zit.

[0:24:20] Namelijk bij winstgevende bedrijven.

[0:24:23] Dus niet gewoon bedrijven, maar winstgevende bedrijven... die profiteren van al die sterke en goede kanten die Nederland heeft.

[0:24:31] Er is laatst een studie geweest die heeft gezegd... die bedrijven verdienen 30 miljard meer... dan als ze winst zouden maken volgens het EU-gemiddelde.

[0:24:39] Dus als we 30 miljard van die winsten inzetten... om onze samenleving mooier te maken, bijvoorbeeld sociaal internet...

[0:24:45] Dan is er een gelijk speelveld met andere Europese bedrijven.

[0:24:48] Dus ik zou zeggen, ga daar kijken.

[0:24:49] En anders is er nog een mogelijkheid om gewoon de vermogenden in Nederland, om die eens wat meer aan te pakken.

[0:24:54] De mensen die miljoenen en miljoenen hebben, die betalen veel minder belasting dan de gemiddelde Nederlander.

[0:24:59] Dus daar zit ook een grote bron van mogelijk geld om sociaal internet uit te rollen.

[0:25:08] Zonder in discussie te komen over die btw-verhoging.

[0:25:10] We weten, de afgelopen dagen is het in het nieuws geweest, PVV is daar tegen.

[0:25:14] Dus laat dat even gezegd zijn.

[0:25:15] Maar kijk, u komt weer met hetzelfde riedeltje zoals altijd.

[0:25:20] Dat we het daar weg moeten halen.

[0:25:21] En dat klinkt op zich natuurlijk allemaal makkelijk en dat moeten we doen.

[0:25:25] Totdat dan die bedrijven zeggen, we gaan er ergens anders zitten.

[0:25:28] En dan kunnen we helemaal niets meer betalen.

[0:25:30] Dus het lijkt mij een hele slechte oplossing, uiteindelijk.

[0:25:35] Ja, meneer Thijssen.

[0:25:36] Nou, laten we er geen btw-debat van maken.

[0:25:37] Het is wel een PVV-kabinet die de maatregel voorstelde.

[0:25:40] Dus we zullen zien wat er uiteindelijk mee gebeurt.

[0:25:42] Maar we kunnen wel iets meer met zelfvertrouwen praten over Nederland.

[0:25:45] Dus in Nederland hebben we fantastische infrastructuur.

[0:25:48] Hebben we heel goed opgeleide mensen.

[0:25:51] Hebben we een rechtsstaat waardoor ook bedrijven en ondernemers hun recht kunnen halen.

[0:25:56] Heel veel is best wel goed op orde in Nederland.

[0:25:58] Ja, we hebben allerlei plannen waardoor dat nog veel eerlijker en vooral veel groener kan.

[0:26:03] Maar om nou te zeggen dat bedrijven die dan hier een bedrijf hebben waarmee ze winst maken, de boel zomaar even op kunnen pakken en naar een buitenland kunnen gaan, dat is simpelweg niet zo.

[0:26:11] Neem het grootste bedrijf van Nederland, ASML.

[0:26:15] Die is zo succesvol omdat ze opereren in een ecosysteem van bedrijven in de Brainport.

[0:26:20] Dus ASML kan niet zeggen, nou we pakken de boel even op, we gaan naar Frankrijk en we kunnen gewoon even doordraaien.

[0:26:25] Daar kunnen ze wel mee dreigen.

[0:26:27] Maar ik vind ook wel dat wij Nederland en deze minister dan ook wel wat zelfvertrouwen kan hebben.

[0:26:31] Kan zeggen, ja maar zo simpel is het nou ook weer niet.

[0:26:35] Dus wij vinden dat als Nederland keer op keer investeert in een mooi Nederland, bijvoorbeeld met project Beethoven, die investering heeft GroenLinks PvdA gesteund, om de Brainport te kunnen laten groeien.

[0:26:46] Als dan vervolgens de bedrijven zijn in die Brainport-regio die heel veel winst gaan maken, dan kunnen we ook zeggen, oké, maar dan willen we nu ook een bijdrage van jullie, nu jullie winst maken, aan de Nederlandse samenleving.

[0:26:56] Dus ja, dat is onze visie op een eerlijke Nederland.

[0:27:01] Ja, nu duizelt het me even, want het was tot de heer Thijssen zelf die op de tafel stond te juichen, te dansen, op het moment dat Shell Nederland verliet.

[0:27:12] Ja, kan hij daar dan ook even op reflecteren in het kader van vestigingsklimaat en dergelijke?

[0:27:17] Ik ga iets van de orde af, maar ik laat de heer Thijssen dit antwoord geven en dan wilde ik de eerste termijn van de Kamer afronden.

[0:27:25] Meneer Thijssen.

[0:27:26] Shell, hè, hebben we het over.

[0:27:28] Dus dat is het bedrijf wat in het noorden van Nederland gas wint.

[0:27:32] En maar doorgaat met gas winnen, ook al zijn er adviezen dat dat leidt tot aardbevingen.

[0:27:38] Dit is het bedrijf, mede het bedrijf, wat doorging met gas winnen, wat heeft geleid tot een parlementaire enquête, waarbij we uiteindelijk met z'n allen hebben moeten constateren dat we een erenschuld aan Groningen hebben.

[0:27:51] Dit is het bedrijf dat nu we bezig zijn om die schade af te handelen en dat op een nette manier te doen voor de Groningers, weigert om gewoon de portemonnee te trekken en te zorgen dat het soepel gaat.

[0:28:00] Die rechtszaken voert tegen de Nederlandse overheid die dit nu netjes probeert te regelen.

[0:28:05] Dit bedrijf.

[0:28:05] Dit bedrijf wat in de jaren 80 wist, door eigen wetenschappers, dat klimaatverandering een bedreiging is voor onze samenleving.

[0:28:14] En die studies vakkundig in de la heeft gegooid om toch maar vooral door te kunnen gaan met waar ze goed in is.

[0:28:19] Namelijk fossiele brandstoffen winnen, verkopen en schandalig veel winst maken.

[0:28:23] Dit bedrijf.

[0:28:25] Maar luid wel, bij dit bedrijf werken natuurlijk heel erg veel mensen.

[0:28:30] In Nederland, in buitenlanden.

[0:28:31] Dit bedrijf heeft ook geïnvesteerd in windmolenparken.

[0:28:35] Dit bedrijf zou haar innovatiekracht en haar investeringskracht kunnen inzetten om inderdaad iets goeds te betekenen voor deze samenleving.

[0:28:43] Alleen keer op keer op keer blijkt dat Shell kiest voor haar fossiele korte termijn winsten en niet voor het lange termijn welzijn van Nederland.

[0:28:53] Maar ik ben er nog steeds voor dat Shell zou veranderen in een bedrijf dat zegt... wij zijn voor energie voor de wereld.

[0:29:05] We willen die energie op een schone manier opwekken... zodat we geen gevaarlijke klimaatverandering krijgen.

[0:29:09] Maar als we kijken naar de acties van Shell, is dat niet wat ze doen.

[0:29:16] Heel lang antwoord op de vraag.

[0:29:18] En tot op zekere hoogte begrijp ik ook waar het pleidooi vandaan komt.

[0:29:26] Tegelijkertijd, Shell bestaat nog steeds.

[0:29:28] Shell zit nu in Engeland, betaalt daar belasting, draagt daarbij aan de welvaart en niet langer in Nederland.

[0:29:35] En het gaat me nu niet specifiek om het bedrijf Shell...

[0:29:37] Maar dat gaat me er wel om, en dat ben ik helemaal met mevrouw Van Metelen eens, dat we voorzichtig moeten zijn en niet op tafel moeten gaan dansen op het moment dat bedrijven Nederland verlaten.

[0:29:48] Dat was mijn punt.

[0:29:49] Dan krijgt de heer Thijssen nog een reactie opgegeven en dan wil ik echt naar de afronding eerste mij.

[0:29:55] Meneer Thijssen.

[0:29:57] Maar om dan even heel precies te zijn, dat wil ik natuurlijk ook niet.

[0:29:59] De bedrijven hebben we keihard nodig om heel veel redenen.

[0:30:04] Dus er zijn maatschappelijke opgaven waar mijn partij bijvoorbeeld klimaatverandering zich heel erg druk over maakt.

[0:30:09] Maar bedrijven zijn natuurlijk ook de plekken waar mensen werken.

[0:30:12] Waar ze voldoening vinden omdat ze iets moois maken.

[0:30:16] Of nuttige diensten leveren.

[0:30:17] Dat is de plek waar ze hun loon verdienen.

[0:30:19] Zodat ze hun gezin kunnen onderhouden.

[0:30:21] Dus bedrijven zijn cruciaal in onze samenleving.

[0:30:24] En ja, natuurlijk moeten we oppassen dat die bedrijven, dat snap ik ook heel erg goed, ik praat ook met die bedrijven, die zeggen, ja, wij willen wel investeren, maar we zijn wel aan het kijken, waar gaan we dat doen?

[0:30:33] En dat ligt deels aan, wat is de belastingdruk, maar wat veel belangrijker is, kan ik eigenlijk wel een vergunning krijgen?

[0:30:38] Of hebben we een stikstofprobleem?

[0:30:40] Is er eigenlijk wel innovatie geld, zodat ik geholpen kan worden om te innoveren in dit land?

[0:30:44] Zijn er eigenlijk wel hoogopgeleide mensen, of goed opgeleide mensen, die mij daarbij kunnen helpen?

[0:30:48] Zijn er andere bedrijven?

[0:30:49] Is er goede infrastructuur?

[0:30:50] Is er rechtspraak?

[0:30:51] Dat zijn allemaal belangrijke redenen voor landen om te besluiten waar ze zich gaan vestigen.

[0:30:56] Dan nog steeds is belastingdruk één van de argumenten.

[0:30:58] En daarom heb ik het ook zo precies uitgezocht.

[0:31:01] Als je kijkt naar de belastingdruk in Nederland... of hoeveel winsten wordt gemaakt in Nederland in vergelijking met andere lidstaten... dan verdienen bedrijven nu 30 miljard meer dan die andere lidstaten.

[0:31:13] Dus als je sec naar belastingdruk kijkt, dan kun je zeggen... oké, daar is dus ruimte om meer winstbelasting te heffen... en dan nog steeds is er een gelijk speelveld met andere lidstaten.

[0:31:24] Dus dit is de grootste macro-economische ontwikkeling van de afgelopen vijf jaar.

[0:31:29] Er is een enorme verschuiving gegaan van al het geld dat we verdienen... niet naar lonen, maar naar winsten.

[0:31:34] En daarom moet het kabinet daarna kijken om op die manier dit land te financieren... en dit land ook eerlijker te maken.

[0:31:43] Daarmee zijn we aan het eindigen.

[0:31:44] Oh, meneer Itzegaan.

[0:31:45] Eentje dan.

[0:31:46] Nou, kom op.

[0:31:48] We hebben twee uur voor een debat over telecommunicatie.

[0:31:51] Laatste vraag, meneer Itzegaan.

[0:31:53] Ja, dan wil ik toch wel even zeggen... en dan neem ik het toch wel even op voor Nederland.

[0:31:58] De belastingdruk in Nederland zit boven het OESO-gemiddelde.

[0:32:03] Dus...

[0:32:04] Het is niet zo dat wij een ontzettend lage belastingdruk kennen in dit land.

[0:32:11] Dat wil ik nog even tot slot opgemerkt hebben.

[0:32:13] Daar wil meneer Thijssen nog een slotopmerking op maken.

[0:32:16] Kan ik me zo voorstellen.

[0:32:18] Dat zeg ik ook helemaal niet.

[0:32:19] Ik zeg helemaal niet of de belastingdruk hoog of laag is.

[0:32:21] Wat ik constateer is, er zijn winstgevende bedrijven in Nederland.

[0:32:25] Die bedrijven maken historisch hoge winsten.

[0:32:28] Dat betekent dat er minder geld is voor lonen.

[0:32:30] Mensen maken al vijf jaar lang verlies, want hun lonen hebben nog steeds niet de hogere prijzen ingehaald.

[0:32:35] Bedrijven maken winst en maken zelfs historisch hoge winsten.

[0:32:38] En wat ik zeg, die winstgevende bedrijven, daar moet je naar kijken of je dat kan gebruiken om een aantal opgaves in dit land te financieren en dit land eerlijker te maken.

[0:32:47] Dank u wel.

[1:01:12] Ik heropen hierbij het commissiedebat telecommunicatie van de vaste commissie voor economische zaken.

[1:01:18] De minister begint aan zijn beantwoording eerste termijn.

[1:01:22] Ik wil met de leden afspreken om drie vragen.

[1:01:25] We hebben een uur.

[1:01:27] Kijken of we het met drie vragen kunnen redden.

[1:01:30] Ik zal even flexibel met de tijd omgaan, maar ik wil het ook afronden.

[1:01:34] Dat gezegd hebben we, ga ik direct naar de minister en gaan we luisteren naar de beantwoording.

[1:01:39] De minister.

[1:01:40] Dank u wel voorzitter en dank aan de leden voor de vragen en de interesse.

[1:01:45] We weten dat zonder onze digitale infrastructuur, dus denk aan de vaste en de mobiele telecomnetwerken, zijn we nergens.

[1:01:52] En als consument, als bedrijf en als maatschappij zijn we daarop aangewezen.

[1:01:57] Gelukkig zijn de netwerken van Nederland van zo'n hoog niveau dat we wereldwijd koploper zijn.

[1:02:02] Daar mogen we trots op zijn.

[1:02:03] Mijn inzet is om dat in de toekomst zo te houden en hier zo voortvarend mogelijk mee bezig te blijven.

[1:02:10] Dit is ook nodig in het kader van een weerbare economie, net ook eerder aan bod gekomen.

[1:02:16] En daarom zetten we ons ook proactief in voor het aantrekken van nieuwe zeekabels via de Zeekabelcoalitie en het beschermen van de huidige zeekabelinfrastructuur, waar ik ook met de commissie Digitale Zaken meermaals over heb gedeputeerd.

[1:02:30] Voorzitter, ik heb de beantwoording in vier blokjes verdeeld, namelijk internet, radio en antennes, bereikbaarheid 112 en overig.

[1:02:40] Te beginnen met het blokje internet, waar ik begin met de vraag van mevrouw Van Metelen.

[1:02:48] Uw Kamer heeft meerdere vragen gesteld over de betaalbaarheid van de internetabonnementen, over het budgetsegment.

[1:02:55] En dan haak ik daar ook de vraag van heer Thijssen.

[1:03:01] De door de vragenstellers genoemde onderzoeken vind ik ook belangrijk.

[1:03:04] Laat dat helder zijn.

[1:03:05] In antwoord op de eerdere motie van leden Katman en Vermeer heb ik ook een onderzoek aangekondigd hoe het komt dat kale internettarieven in Nederland zo hoog liggen of hoger liggen.

[1:03:16] Met de twee onderzoeken wordt een heel breed palet aan internetabonnementen beschouwd.

[1:03:21] En dat vind ik ook belangrijk.

[1:03:22] Het gaat dus niet alleen over het budgetsegment, maar over alle kale internetabonnementen.

[1:03:28] Dat wil zeggen zonder tv en andere abonnementen.

[1:03:31] De twee onderzoeken zullen uiteraard in onderlinge samenhang wel worden afgestemd.

[1:03:36] En ik wees daarbij ten overvloede wel dat de ACM, zoals bekend, een eigen verantwoordelijkheid heeft.

[1:03:43] Ik heb toegezegd de Kamer voor de zomer van dit jaar te informeren over de resultaten van het onderzoek.

[1:03:48] En ik wil daarom ook nog niet vooruit lopen op de gevraagde opties om prijzen eventueel te verlagen.

[1:03:56] De heer Kisterman vroeg over de telecomwet en de abonneehouders om die op de hoogte te houden.

[1:04:03] Het is in de eerste plaats aan de ACM om als toezichthouder aan te geven hoe telecombedrijven dit goed kunnen invullen.

[1:04:09] Dat doen ze ook.

[1:04:10] En ik kan me voorstellen dat telecombedrijven daar wat houvast zoeken aan van de toezichthouder.

[1:04:16] En ik zal het signaal dan ook uiteraard onder de aandacht brengen van de ACM.

[1:04:23] De heer Itzinga vroeg mij of ik bereid ben in kaart te brengen... hoe de groep huishoudens de situatie ervaart als het gaat om snel vast internet.

[1:04:32] De 12.000 huishoudens wel te verstaan.

[1:04:35] Ik vind het belangrijk dat iedereen digitaal mee kan doen... en kan beschikken over snel internet.

[1:04:40] En daarom monitor ik ook jaarlijks deze voortgang.

[1:04:44] Ik ben dan ook blij dat de markt zich inspant... om alle huishoudens in Nederland van snel internet te voorzien...

[1:04:50] Via vaste en of draadloze verbinding.

[1:04:54] De 12.000 huishoudens waaraan gerefereerd werd is een prognose.

[1:04:59] Waarbij denkbaar is dat de groep steeds kleiner wordt door meer glasvezeluitrol van de markt.

[1:05:03] Omdat dat natuurlijk ook gewoon nog elke dag plaatsvindt.

[1:05:07] Ik blijf uiteraard de beschikbaarheid van snel vast internet in het buitengebied jaarlijks monitoren.

[1:05:13] En de lijst met restadressen delen ook met de marktpartij.

[1:05:16] Voor de adressen die nog niet beschikken over snel vast internet zijn er gelukkig steeds meer draadloze oplossingen beschikbaar met snelheden tot 300 à 400 megabits per seconde en vaak ook tegen een aantrekkelijk tarief.

[1:05:31] Ik blijf de doorontwikkeling van deze alternatieven qua beschikbaarheid en kwaliteit voor de restgroep tot en met 2028 volgen en maak vervolgens opnieuw de balans op.

[1:05:45] Dan blijf ik bij de heer Itzinga over de vraag...

[1:05:49] 6G en dat de overheid investeert in future network services.

[1:05:56] Om internationaal koplopen te blijven, voorzitter, is het belangrijk om te blijven innoveren en investeren.

[1:06:01] En dat hoorde ik de heer Itzinga ook zeggen.

[1:06:03] Dit vraagt een goed samenspel tussen de markt en de overheid.

[1:06:06] En niet alleen met 6G, maar ook het hele ecosysteem van onze digitale infrastructuur.

[1:06:11] Met de staat van de digitale infrastructuur van vorig jaar is in kaart gebracht hoe mijn ministerie daarop inzet.

[1:06:19] 6G-technologie voor de mobiele netwerken bevindt zich in een ontwikkelfase... en de marktintroductie wordt verwacht rond 2030.

[1:06:27] Om hierin als Nederland een eigen belangrijke positie te creëren... investeert het kabinet vanuit het Nationaal Groeifonds in deze ontwikkeling.

[1:06:34] En het project 6G Future Network Services...

[1:06:38] is gericht om die onderdelen waar Nederlandse bedrijven zich kunnen onderscheiden, namelijk radiocomponenten en antennes, intelligente netwerken en maatschappelijk relevante toepassingen in bijvoorbeeld zorg en de energiesector.

[1:06:51] Dat moet bijdragen aan het concurrentievermogen op lange termijn.

[1:06:55] En naast de reeds toegekende 61 miljoen is aanvullend 142 miljoen gereserveerd voor een tweede fase.

[1:07:05] Voorzitter, dan ben ik aangekomen bij het tweede blokje radio en antennes.

[1:07:08] We beginnen met de beantwoording van de vraag van de heer Kisteman.

[1:07:13] Of ik het probleem herken.

[1:07:15] Minister, voordat u daarmee begint, op het eerste blokje een vraag van de heer Thijssen.

[1:07:19] Ik had nog een vraag gesteld over die 12.000.

[1:07:21] En of de minister niet bereid is om te berekenen wat het kost om die gewoon aan te sluiten.

[1:07:24] Dan weten we waar we het over hebben in het debat.

[1:07:26] En ik had nog een vraag over hoe weerbaar we nou zijn als zo'n kabel inderdaad doorbroken raakt.

[1:07:31] Hoe weerbaar dan...

[1:07:33] Nederland is digitaal gezien.

[1:07:36] Dank u voorzitter.

[1:07:38] Over de zeekamers kom ik zo uitgebreid terug.

[1:07:42] Om de 12.000 adressen nu te voorzien van snel vast internet is een opgaan van 125 miljoen euro.

[1:07:54] Dank u wel.

[1:07:55] Meneer Kistelman vroeg me of ik het probleem herken van het gebrek aan genoeg opstelpunten.

[1:08:03] Ik hecht eraan, net als lid Kisteman, dat de mobiele dienstverlening van hoog niveau is en blijft.

[1:08:12] Daarom neem ik die signalen uit de sector serieus.

[1:08:15] Ik heb overigens daarover al een constructief gesprek gehad met de vereniging Monet hierover.

[1:08:20] Monet is zoals wellicht bekend de samenwerkingsverband van de drie grote mobiele netwerkaanbieders rond antenneplaatsing.

[1:08:28] En zij waarschuwden mij dat het steeds lastiger wordt om voldoende opstelpunten te vinden.

[1:08:32] Dus ik herken het signaal.

[1:08:36] Overigens, antenneplaatsing tot 5 meter is nu al vergunningsvrij.

[1:08:41] En ook spreken we met het ministerie van Vro over de mogelijke verruiming van de vergunningsvrije antennes van 5 bijvoorbeeld naar 7 meter.

[1:08:48] Dus ook dat is in beweging.

[1:08:51] De sector gaat overigens op mijn verzoek aan de slag... voor een goede probleemanalyse om die te maken.

[1:08:58] En zal daarmee samen met mijn ministerie onderzoeken... welke oplossingen mogelijk zijn.

[1:09:03] Waaronder een verruiming van vergunningsvrije antennes.

[1:09:07] En hierover is mijn ministerie ook in gesprek met de sector.

[1:09:10] Het maakt namelijk nogal wat uit of de problemen geografisch bepaald zijn... of het met bepaalde sectoren te maken heeft...

[1:09:18] En de hoeveelheid belemmeringen die ervaren wordt.

[1:09:22] En wat de redenen daarvan zijn.

[1:09:35] Ja, dank u, want ik blijf bij de heer Kisterman met een iets specifiekere antwoord op de daken, kantoren en de opstelplukpunten die gebruikt kunnen worden voor het plaatsen.

[1:09:48] Het is allereerst natuurlijk, zoals bekend, een commerciële taak van de mobiele operators om te zorgen dat hun contracten tijdig worden vernieuwd of opnieuw afgesloten.

[1:09:57] Ik neem zoals gezegd de signalen rond die schaarste van opstelpunten serieus.

[1:10:02] En ga dus met de vereniging Monet dus ook aan de slag om een goede probleemanalyse te maken.

[1:10:08] En daarvoor is dus die inventarisatie van blank.

[1:10:11] Zodat we weten waar we het over hebben.

[1:10:13] Want het signaal afgeven is één.

[1:10:15] Maar er juist op kunnen handelen en anticiperen.

[1:10:19] Daarvoor hebben we die inventarisatie nodig.

[1:10:22] Overigens zal de plaatsing van antennes op overheidsgebouwen met de EU-gigabitverordening makkelijker worden.

[1:10:29] Als ik me niet vergis is die in november 2025 ook aanstaande om effectief te worden.

[1:10:37] En ook ben ik uiteraard bereid om bijvoorbeeld met Edes, de koepel van de woningcorporaties, in gesprek te gaan... ...om te kijken wat de mogelijkheden tot plaatsing van antennes op gebouwen van woningcorporaties kunnen zijn...

[1:10:48] Daarbij wil ik wel aangeven dat het in de eerste instantie een actie is van de commerciële partij om zelf die afspraken te maken.

[1:10:57] Maar indien nodig wil ik me er altijd toe inzetten.

[1:11:05] Ik mis wel een beetje de ambitie van die minister hierin.

[1:11:08] Wanneer moeten die gesprekken resultaten opleveren?

[1:11:11] We hebben het over als het niks wordt gedaan en we blijven alleen praten... loopt het over twee of drie jaar volledig vast.

[1:11:16] Dus kunnen wij bijvoorbeeld voor de zomer een plan van aanpak van die minister ontvangen... die samen met deze sector wordt opgesteld?

[1:11:22] Wat gaat die minister doen?

[1:11:24] De commerciële partijen zijn inderdaad aan zet.

[1:11:26] Maar wat als die woningcorporaties zeggen... ja, we gaan niks doen en dan kan de minister met hen in gesprek gaan.

[1:11:31] Maar volgens mij mag het wel iets ambitieuzer.

[1:11:35] Ja, dank.

[1:11:36] Dat beeld wil ik graag nuanceren.

[1:11:38] Want begin januari ben ik op de hoogte gesteld door de Vereniging Monet van het Probleem.

[1:11:46] Nog geen twee weken later heeft er al een gesprek plaatsgevonden.

[1:11:49] En heb ik hen uitgenodigd om met een duidelijk probleemanalyse en een inventarisatie te komen.

[1:11:55] Dus ik denk dat die nuance op zijn plaats is.

[1:11:58] Dus er is snel gehandeld, ook door mijzelf persoonlijk, om dit in kaart te brengen.

[1:12:03] Alleen het signaal afgeven, het was een...

[1:12:05] Een brief van een 1A4'tje met een signaal.

[1:12:08] Let op, hier zit een mogelijk gevaar.

[1:12:12] Maar wil ik daadkrachtig kunnen handelen... of tot de conclusie komen dat er gehandeld moet worden vanuit overheidswegen... zullen we eerst huiswerk moeten zien over waar het probleem zit.

[1:12:24] Dus de ambitie is er absoluut.

[1:12:25] Er is heel snel gehandeld.

[1:12:27] En ik wil niet nu vooruitlopen op de grootte of de omvang van het probleem, omdat die nog niet in kaart is gebracht.

[1:12:33] Dus in dat proces wil ik hem heel zorgvuldig meenemen.

[1:12:37] Ik heb ook intern in het ministerie aangegeven dat het prioriteit heeft dat we het snel moeten doen.

[1:12:43] En ik vind het uiteraard geen enkel probleem om voor de zomer met een brief te komen om daar een korte update over te geven aan uw Kamer.

[1:12:50] Dat is altijd met plezier.

[1:12:52] En dan even precies, dan zegt u toe, een brief... Ja, een soort stand van zaken hebben we dan eigenlijk.

[1:12:58] Een stand van zaken over deze problematiek... en de acties die genomen zijn door alle partijen die betrokken zijn.

[1:13:05] Meneer Kistema?

[1:13:06] En de acties die de minister eventueel gaat nemen in die brief.

[1:13:10] Als het lijkt dat dat nodig is.

[1:13:14] De minister?

[1:13:15] Ja, dank u. Als dat nodig is, dan wordt dat uiteraard meegenomen in de brief.

[1:13:20] Oké, vervolgt u het dan?

[1:13:22] Dank voorzitter.

[1:13:22] Dan blijf ik bij de heer Kisteman met de vraag over de kavels.

[1:13:27] Qua commerciële radio hebben we het nu over de veiling.

[1:13:31] En wat ik ervan vind om commerciële partijen eigenaard van vier kavels te laten zijn.

[1:13:36] Op basis van het advies van de ACM is bij aanvang van de landelijke veiling bepaald... dat één en dezelfde rechtspersoon in een veiling drie vergunningen mag verwerven.

[1:13:44] En daar zit soms nog wel eens een verwarring.

[1:13:46] Het gaat niet om commerciële partijen, maar het gaat om een rechtspersoon die maximaal drie vergunningen...

[1:13:51] mag hebben.

[1:13:53] Dus het gaat om een gebruiksbeperking die op basis van de wet en regelgeving ook van kracht blijft na de veiling.

[1:13:59] Eén partij heeft na afloop van de veiling beroep tegen die gebruiksbeperking ingesteld bij de rechtbank van Rotterdam.

[1:14:05] En in het kader van deze procedure heeft de ACM nogmaals geoordeeld dat op grond van het mededingingsrecht 1 en dezelfde rechtspersoon over maximaal 3

[1:14:13] vergunningen mag beschikken ter voorkoming van het ontstaan van een economische machtpositie.

[1:14:19] Het is nu aan de rechter om hierover een oordeel te vellen.

[1:14:22] Dus ik kan hier nu specifiek ook nu geen uitspraak over doen.

[1:14:27] Ik verwacht die uitspraak overigens deze zomer.

[1:14:31] En ik kan daar uiteraard uw Kamer over informeren.

[1:14:35] De heer Itzinga vroeg mij over het belang van de publieke regionale omroep.

[1:14:44] En de frequenties en de verdeling daarvan.

[1:14:46] En of ik bereid ben om het Nationaal Frequentieplan aan te passen.

[1:14:49] Dank voor de vraag.

[1:14:51] Ik ben het met u eens dat het heel belangrijk is dat ook in de regio publieke radio goed geregeld is.

[1:14:58] Via de publieke omroepen.

[1:15:00] Gelukkig bestaat al het zogenaamde voorrangsrecht van de publieke omroep.

[1:15:04] Dus dat is in die zin geborgd.

[1:15:06] Dat staat in de telecommunicatiewet.

[1:15:08] Daarin is ook bepaald, artikel 3.7, dat de regionale publieke omroepen... voor de verzorging van de regionale publieke mediadienst... voor tenminste één omroepnet een vergunning verleend krijgen op zodanige wijze...

[1:15:21] dat zover ook technisch mogelijk is, een provinciaal analoog bereik mogelijk is, FM.

[1:15:27] Aangezien FM nu nog leidend is en er in de komende tien jaar nog geen sprake is van een verplichte afschakeling daarvan... is ook de bepaling op dit moment voldoende om te zorgen dat de publieke regionale omroep goed te ontvangen is... en er geen onnodig beslag wordt gelegd op de schaarse frequenties.

[1:15:43] Dus vooruitlopend op de afschakeling van FM en de overschakeling naar DAB, dus digitaal...

[1:15:49] zal ik met mijn collega van OCMW overleggen op welke wijze de toewijzing van de digitale frequenties aan de publieke radio geregeld kan worden in de telecommunicatiebed.

[1:16:03] Dank voor deze, ik noteer het maar even als een toezegging.

[1:16:07] Op wat termijn kan de minister hierover aan de Kamer terug rapporteren?

[1:16:12] Want het is natuurlijk van groot belang dat calamiteitszenders ook in de toekomst voor iedereen te beluisteren zijn.

[1:16:22] Dank.

[1:16:23] Ik ben even zoekende naar de noodzaak, omdat het is geborgd.

[1:16:29] Er is ook geen reden om daar nu aan te twijfelen.

[1:16:32] Er wordt ook niets in stelling gebracht om dit te wijzigen.

[1:16:36] Dus in die zin is het geborgd.

[1:16:37] En er is ook nog geen situatie op korte termijn dat er een afschakeling van FM plaats gaat vinden.

[1:16:46] Ik zoek dan even naar welk comfort ik de heer Itzinga kan geven...

[1:16:50] Het is geborgd.

[1:16:51] Er is ook niet iets in gang gezet wat op korte termijn zou maken dat dit in gevaar zou komen.

[1:16:56] Dus daar ben ik dan even zoekend naar.

[1:16:58] Ik kan me zo voorstellen dat meneer Itziga, als dat wel gaat gebeuren, daarvoor geïnformeerd wil worden.

[1:17:05] Nou ja, dank u wel voorzitter.

[1:17:07] Fijn dat u de vraag voor mij invult.

[1:17:13] Waar het mij om gaat is dat mensen die thuis alleen een DAP-radio hebben... en even ervan uitgaan dat ze dus geen FM meer kunnen ontvangen... dat die dus in bepaalde gebieden niet meer die regionale omroepen kunnen ontvangen.

[1:17:28] En in geval van calamiteiten is dat een probleem.

[1:17:31] En ik zou toch graag zien van de minister dat dat probleem wel serieus genomen wordt.

[1:17:38] En ik blijf daar wel heel graag het gesprek over aangaan.

[1:17:44] Ja, dank voorzitter.

[1:17:46] En dat die de zorgen delen, zeker voor de mogelijke consequenties die het zou kunnen hebben.

[1:17:52] Vandaar dat ik ook met collega Bruins van OCNW daarover in overleg zal gaan.

[1:17:58] En als het comfort geeft om daar een voortgangsbrief bijvoorbeeld voor de zomer of misschien voor het einde van het jaar, als we ook echt daadwerkelijk iets te melden hebben, dan uiteraard met alle plezier.

[1:18:08] Dat spreekt voor zich.

[1:18:10] Ja.

[1:18:13] U vervolgt uw betoog.

[1:18:15] Dank.

[1:18:17] De heer Kisterman vroeg mij of het mogelijk is om in de wet aan te passen... voor de kavels als het gaat om publieke stations met een landelijke dekking.

[1:18:27] Landelijke commerciële partijen hebben een landelijke dekking... aangezien ze ook beschikken over een digitale vergunning.

[1:18:32] Dus het probleem doet zich daar niet voor.

[1:18:34] En de telecommunicatiewet aanpassen is daarom nu ook niet nodig.

[1:18:39] En in dit geval is er ook geen onderscheid tussen publieke en commerciële omroepen.

[1:18:43] Dus dat is in die zin ook goed om...

[1:18:46] Voorzitter, dan ben ik aangekomen bij het blokje bereikbaarheid 112.

[1:18:53] Ik dank ook voor de vragen en ik begrijp de zorg.

[1:18:55] Dat zijn terechte punten om in de Kamer te delen.

[1:18:59] Mevrouw Van Metelen vroeg mij over die dekking en het informatiepunt.

[1:19:03] Of die er is, of die opgeleverd is en wat er met de meldingen gedaan wordt.

[1:19:07] Het centrale informatiepunt is begin dit jaar, 1 januari, opgericht.

[1:19:13] Inmiddels is besloten om het voort te zetten in 2025.

[1:19:18] De meldingen worden zorgvuldig opgevolgd door te kijken naar de oorzaak en waar mogelijk ook contact is met melders.

[1:19:24] De conclusies worden gedeeld met de relevante partijen, zoals bijvoorbeeld gemeenten of telecomproviders.

[1:19:30] Beeld nu is dat in slechts zeven gevallen de kwaliteit van het mobiele netwerk onvoldoende was.

[1:19:35] En dat, laat me dan gelijk erbij zetten, dat in ieder geval er natuurlijk nog één te veel is.

[1:19:40] Ik wil die zeven niet bagatelliseren.

[1:19:43] Maar daarom juist zet ik ook dat meldpunt voort.

[1:19:45] In mijn Kamerbrief van oktober vorig jaar heb ik dit overigens uitgebreid toegelicht.

[1:19:50] Die brief stond, als ik me niet vergis, ook voor dit debat geagendeerd.

[1:19:55] Blijf ik bij mevrouw Van Metelen, die mij ook vroeg over de signalen van de app.

[1:19:59] Ook belangrijk.

[1:20:01] zorgelijk als er signalen zijn dat die 112-app niet goed werkt.

[1:20:06] De politie biedt, zoals u weet, de app aan.

[1:20:10] Het is goed om te kijken of en wat het probleem is met eventueel mobiele dekking... waardoor de app niet goed werkt.

[1:20:17] Of dat het de werking van de app zelf betreft.

[1:20:20] Dus die nuance is daar ook van belang.

[1:20:23] Een meldpunt is er voor de mobiele dekking.

[1:20:26] Maar signalen over 112-app van de politie kunnen we zeker onder de aandacht brengen bij het ministerie van JF1.

[1:20:41] Dank u wel.

[1:20:42] Waarbij ik nu toekom aan de vraag van de heer Thijssen over de zeekabels.

[1:20:47] Dank voor die vraag.

[1:20:48] Wat wij doen om die te beschermen?

[1:20:50] Het kabinet neemt verschillende maatregelen, voorzitter.

[1:20:53] Bijvoorbeeld het versterken van beeldopbouw.

[1:20:56] Dus Kustwacht bijvoorbeeld intensiveert haar patrouilles en werkt aan het verbeteren van sensorische systemen.

[1:21:03] Er is ook een uitbreiding van defensiecapaciteit.

[1:21:05] Het ministerie van Defensie investeert in extra capaciteit zoals drones en patrouillevaartuigen.

[1:21:11] Er is ook internationale samenwerking, zeg ik tegen de voorzitter.

[1:21:16] Nederland werkt dus ook met bondgenoten om die beveiliging van kritieke infrastructuur op de zee te verbeteren.

[1:21:21] Dit omvat ook gemeenschappelijke en gezamenlijke oefeningen en kennisdeling.

[1:21:26] Ook in de laatste raad van telecommunicatie in Brussel heb ik ook met counterparts van de Nordics hierover gehad.

[1:21:34] Dus ik vind het op veel manier.

[1:21:36] Manieren vinden hier gesprekken over plaats.

[1:21:39] En uiteraard wordt uw Kamer op de hoogte gehouden van alle maatregelen die de voortgangsrapportages ook van het programma Bescherming Noordzee Infrastructuur met zich meebrengen.

[1:21:46] Dus dat blijft uiteraard overeind.

[1:21:52] Het roept een vraag op de heer Thijs.

[1:21:55] Dank voor deze beantwoording.

[1:21:56] Het is goed te horen wat er allemaal gebeurt om deze infrastructuur te beschermen.

[1:22:02] Ik had ook een vraag over, stel nu dat het ze toch wel lukt om een kabel te beschadigen.

[1:22:07] Of die komt nog, zie ik.

[1:22:09] Sorry, dan wacht ik rustig te antwoorden.

[1:22:11] Uiteraard.

[1:22:11] Nee, we nemen alle vragen van de heer Thijssen georganiseerd mee.

[1:22:17] Omdat ze ook allemaal terechte zorgpunten zijn.

[1:22:20] En er gaat geen week voorbij of er is niet ergens een bericht in het nieuws... dat er, zoals de heer Thijssen zegt, een ongelukje gebeurde.

[1:22:27] Dus daar zijn we absoluut alert op.

[1:22:29] En daarom is het misschien ook goed om te weten dat de datanetwerken... inclusief ook de zeekabels en de aanlandingspunten van ons... dat die zich kenmerken door een hoge mate van...

[1:22:40] Dus hierdoor zal bijvoorbeeld het uitvallen van één of meerdere kabels of zelfs een aanlandingspunt niet leiden tot de onderbreking van intercontinentale connectiviteit.

[1:22:52] Omdat er altijd overgenomen kan worden door een andere zee kabel.

[1:22:57] Hoe meer alternatieve routes er beschikbaar zijn, hoe weerbaarder het netwerk of het datadienst is.

[1:23:03] De mate van bescherming door deze redundantie bij meervoudige kabelbreuken is echt moeilijk in te schatten.

[1:23:09] Door onderlinge afhankelijkheden kan een verstoring met een beperkt aantal zee kamers, daar hebben we het over drie of meer, toch voor problemen zorgen bij specifieke stakeholders met private verbindingen, zoals bijvoorbeeld ook financiële investeringen.

[1:23:21] Nu is drie of meer al zeker geen ongeluk en de kans is ook niet heel groot.

[1:23:28] Maar het zijn wel scenario's waarop voor gesorteerd wordt.

[1:23:32] Dat komt ook omdat de stakeholders verbindingen hebben op specifieke kabels die niet altijd automatisch omgeleid kunnen worden.

[1:23:38] Dus het probleem geldt niet voor openbare verbindingen.

[1:23:42] De impact van een enkelvoudige kabelbreuk blijft dus beperkt tot de reparatiekosten en de reparatie duur voor de eigenaar.

[1:23:49] En een kabelbreuk om een idee te geven wordt typisch binnen 10 tot 15 dagen hersteld.

[1:23:57] hoge mate van redundantie en de snelle hersteltijd... zorgt ervoor dat uitval van intercontinentale connectiviteit... hoogst onwaarschijnlijk is.

[1:24:06] En het blijft in dit kader... het is een ander debat wat we hier ook over gevoerd hebben... ook met lid Kapman.

[1:24:13] Het blijft natuurlijk wel belangrijk om hier aandacht voor te blijven vragen... om die redundantie ook op het juiste niveau te houden.

[1:24:21] En daarom ben ik ook blij met die aandacht ook van collega...

[1:24:25] ...lid Katman om die zeekabels niet als vanzelfsprekend te nemen... ...daar aandacht voor te houden en ook die redundantie op dit pijl te houden.

[1:24:35] Voor u verder gaat, meester.

[1:24:36] Vraag van mevrouw Van Metelen.

[1:24:39] Ja, voorzitter.

[1:24:39] Sorry, sorry.

[1:24:40] Zojuist moest ik echt nog even nadenken over de wijze waarop ik mijn vraag zou hebben.

[1:24:43] Kan ik hem nog stellen over de 112?

[1:24:46] Kan nu, kan ook in de tweede termijn.

[1:24:47] Hebben we ook nog wat u wilt.

[1:24:49] Wat wil u nu in vraag stellen?

[1:24:51] Anders wacht ik wel even.

[1:24:52] Dan bewaar ik hem wel even.

[1:24:53] Ja, dat zou ik doen.

[1:24:54] Ja.

[1:24:55] De heer Thijssen vroeg mij of er aanvullende acties komen ten aanzien van digitale autonomie nu Trump aan de macht is.

[1:25:04] Ik heb in mijn beantwoording op een aantal vragen van het lid Thijssen gebundeld.

[1:25:11] Dat zeg ik dan even op voorhand.

[1:25:13] Ten aanzien van de Verenigde Staten wil ik beginnen wel met aangeven dat Amerikaanse technologiebedrijven natuurlijk belangrijke producten en diensten leveren waar wij ook onze digitale economie en samenleving op laten draaien.

[1:25:26] Dus het is van belang dat we hier ook de vruchten van blijven plukken.

[1:25:30] Juist onze open economie heeft er de afgelopen decennia mede voor gezorgd dat de Nederlandse welvaart hoog is en de Nederlandse bedrijven internationaal innovatief en concurrerend zijn.

[1:25:39] Tegelijkertijd hebben we met het kabinet duidelijk voor ogen dat we in de huidige wereldorde onze open strategische autonomie en in het bijzonder onze digitale autonomie moeten versterken.

[1:25:50] Dit is uiteraard in samenwerking met de EU.

[1:25:53] Het kabinetsbeleid hiertoe is uiteengezet in de agenda de DOSA, de digitale open strategische autonomie.

[1:26:00] Hier lopen verschillende initiatieven voor, waaronder de beoogde totstandkoming van de Nederlandse AI-fabriek, wat ik in een andere commissie ook uitvoerig en hartstochtig heb bepleit.

[1:26:11] En ook met hulp van de motie van lid Katman.

[1:26:14] De Kamerbrief over de kabinetsappreciatie van de initiatiefnota Wolken aan de horizon...

[1:26:20] schetst de extra inzet op cloud.

[1:26:22] En ook wordt er gewerkt aan de uitvoering van bestaanbeleid... zoals de groeifondsprogramma's, waaronder AI-Net... voor de ontwikkeling van AI en Future Network Services... zoals ik net ook aan heb gerepareerd... voor de ontwikkeling van 6G-technologie.

[1:26:39] Dan vroeg de heer Thijssen mij over het functioneren van de WOZT... de Wet Ongewenste Zeggenschap Telecom.

[1:26:47] Die is in oktober dit jaar...

[1:26:50] Ik zat meneer Thijs al aan te kijken.

[1:26:52] Dus voordat u deze vraag beantwoordt, op het vorige antwoord een vraag van meneer Thijs.

[1:27:00] Ja, dank voor deze beantwoording.

[1:27:03] En goed om te horen dat het kabinet inzet op meer digitale autonomie.

[1:27:07] Mijn vraag is dan... stelt het kabinet zich dan zelfs ook een bepaald doel... van per wanneer er welke mate van autonomie gerealiseerd moet zijn?

[1:27:17] En de vraag die erachteraan komt is natuurlijk... oké, en wat is dan het beleid die gaat optellen zodat we dat doel ook halen?

[1:27:22] Maar eens beginnen bij het doel.

[1:27:24] Hebben we nou een doel wanneer we digitaal autonoom willen zijn?

[1:27:26] De minister.

[1:27:27] Dank u wel.

[1:27:29] Nee, en er zijn een aantal vragen achter de vraag van de heer Thijssen die ook over en weer zijn gegaan.

[1:27:36] En sommige hebben ook te maken met aanbesteding van de overheid, de eigen inkopenkracht.

[1:27:42] Dat is niet de letterlijke vraag die voor ligt, maar ik kan daar wel even op ingaan.

[1:27:46] Dat is natuurlijk ook waar de staatssecretaris digitalisering nadrukkelijk mee bezig is.

[1:27:51] En er gaat geen week voorbij dat we het daar ook niet over hebben.

[1:27:56] We doen dat natuurlijk ook in de EU-verband om daar te kijken.

[1:27:59] En we doen het ook situationeel, zoals we bijvoorbeeld met de casus SIDN hebben gezien.

[1:28:06] Waar ik zelf ook heb ingegrepen als er informatie komt van veiligheids- en inlichtingendiensten.

[1:28:12] Dus we doen het op meerdere vlakken.

[1:28:13] We kijken inderdaad.

[1:28:14] naar de wijze van aanbesteden om daar te kijken.

[1:28:18] Dat doen we natuurlijk in EU-verband.

[1:28:20] We kijken situationeel als er zaken zijn... die door de veiligheid en inlichtingendiensten tot mij komen... om te kijken of er ingreep nodig is.

[1:28:30] En we kijken naar de wisselende marktomstandigheden, aanbieders.

[1:28:34] En we zien ook in veel gevallen dat de bedrijven die bijvoorbeeld cloud... in Europa of in Nederland aanbieden nog niet die wasdom hebben...

[1:28:45] zoals een officepakket waar de Nederlandse overheid mee werkt om dat helemaal te vervangen.

[1:28:52] Dus we kijken via verschillende lijnen naar nut en noodzaak en de ambitie die wij als kabinet hebben.

[1:29:02] Ja, meneer Thijs, u zit aan de drie vragen, maar ik had flexibiliteit toegezegd.

[1:29:09] Fijn, voorzitter.

[1:29:11] En nog een korte vervolgvraag hierop?

[1:29:13] Anders tweede termijn, meneer Thijs, wil ik maar zeggen.

[1:29:16] Nou ja, korte vervolgvraag dan.

[1:29:18] Want de minister zegt dat hij naar allerlei dingen gaat kijken.

[1:29:21] Maar begrijp ik dan goed dat het kabinet echt van plan is... om de inkoopkracht van de overheid te gaan gebruiken... om die digitale autonomie voor elkaar te krijgen in Europa?

[1:29:34] Dat is een toezegging die ik niet kan doen namens de staatssecretaris.

[1:29:39] Ik weet wel dat de staatssecretaris digitalisering enorme ambitie heeft en kennis heeft op dit vlak om het juiste te doen.

[1:29:49] En daar heeft hij een actieve agenda op.

[1:29:52] Overigens is dat een gedeelde verantwoordelijkheid.

[1:29:55] Omdat ook in de Doza-brief ik het heb gehad over AI en cloud.

[1:30:02] Dus er is een hoop in beweging.

[1:30:05] En ik denk dat dat antwoord geeft op de vraag van de tijd.

[1:30:11] Dank.

[1:30:11] Dan blijven we bij de heer Thijs over de WOZT.

[1:30:17] Die is oktober dit jaar vijf jaar in werking, voorzitter.

[1:30:20] En in die wet is ook voorgeschreven dat na vijf jaar deze wordt geëvalueerd.

[1:30:24] Dus die evaluatie zal daarom in de loop van dit jaar nog worden uitgevoerd.

[1:30:28] In die evaluatie gaan we ook kijken naar de doeltreffendheid... en de effecten van de WOZT in de praktijk.

[1:30:35] Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan de verhouding met de wet FIFO... waar heer Thijs het terecht over had.

[1:30:42] Tegelijkertijd kijken we ook naar de rijkwijde.

[1:30:44] Daarbij zullen we de suggestie meenemen om ook andere spelers in de digitale infrastructuur, zoals aanbieders van clouddiensten, hieronder te brengen.

[1:30:51] De Kamer wordt in het vierde kwartaal van dit jaar over de uitkomsten van de evaluatie geïnformeerd.

[1:31:02] Dan ben ik aan het einde gekomen van de beantwoording van de vraag.

[1:31:05] Ja, die indruk had ik ook.

[1:31:07] Ik wilde direct doorgaan naar de tweede termijn.

[1:31:09] Dan hebben we dus nog één minuut per fractie.

[1:31:13] Mevrouw Van Metelen, u mag het woord voor het tweede termijn.

[1:31:18] Dank u voorzitter.

[1:31:18] Nou, dan gaan we gauw.

[1:31:20] Ik had nog een vraag over de 1 en 2.

[1:31:22] Ik snap dat het informatiepunt, dat ligt bij u. En de werking van de app niet.

[1:31:28] Maar die signalen komen binnen.

[1:31:30] En de vraag is eigenlijk een beetje... En het is fijn dat u natuurlijk zegt, we zetten er door.

[1:31:33] Maar waar...

[1:31:36] Waar kunnen de mensen terecht als ze daar dus een probleem mee ervaren?

[1:31:39] Want we hebben een informatiepunt over de dekking... maar ik weet niet hoe dat dan zit met die app.

[1:31:43] Want als dat het geval is en er zijn mensen die die app willen gebruiken... en het gaat niet, dan is dat wel... Ja, dat kan eventueel wel tot hele vervelende dingen leiden.

[1:31:53] Dus waar kunnen ze naartoe?

[1:31:56] En dan nog een vraag over die 12.000 huishoudens... die nog wel of niet aangehouden hoe dat allemaal zit.

[1:32:02] Laat ik even in het midden, maar vindt de minister nu ook gewoon...

[1:32:05] Ja, is de minister niet ook gewoon blij dat we bijvoorbeeld ook snel internet hebben via wifi, et cetera?

[1:32:17] Dus is dan eigenlijk niet het probleem opgelost?

[1:32:19] Is het niet gewoon het allerbelangrijkste dat we het betaalbaar houden?

[1:32:21] Betaalbaar en beschikbaar.

[1:32:24] Dank u wel.

[1:32:25] Meneer Kisteman is de tweede.

[1:32:28] Dank u wel, voorzitter.

[1:32:29] En ik wil de minister bedanken voor zijn beantwoording.

[1:32:31] En blij om te horen dat hij ambitieus is met de opstelpunten.

[1:32:34] Ik heb toch nog even een vraag over die radiokafels.

[1:32:37] De NPO mag er wel vier hebben.

[1:32:39] De commerciële zenders niet.

[1:32:41] En bij die landelijke dekking.

[1:32:43] Kijk, DHB heeft een landelijke dekking.

[1:32:45] En de FM van de NPO heeft ook een landelijke dekking.

[1:32:48] Maar de commerciële hebben maar maximaal 70 procent.

[1:32:50] En daar ging mijn vraag over.

[1:32:52] Dus zal de minister dat nog kunnen uitleggen waarom daar die verschillen zijn?

[1:32:57] Meneer Itzinga?

[1:32:59] Ja, dank aan de minister voor de antwoorden.

[1:33:02] Ik blijf net als mijn collega van de PVV erop hameren dat het belangrijk blijft dat die 12.000 gezinnen die nog niet zijn aangesloten, dat die linksom of rechtsom ook van de hoogst mogelijke kwaliteit internetgebruik kunnen maken.

[1:33:16] Dank daarvoor alvast.

[1:33:18] En dank ook voor de toezegging rondom de DAB.

[1:33:24] En ik volg dit dossier, blijf het op de voet volgen.

[1:33:28] Dank aan de minister.

[1:33:30] Dank u wel.

[1:33:30] Tot slot de heer Thijssen.

[1:33:32] Dank voorzitter en dank aan de minister en zijn team voor de beantwoording van alle vragen.

[1:33:36] Ik zit nog even na te denken over dat digitaal autonoom worden.

[1:33:39] We hebben natuurlijk net een twee minuten debat gehad over het Europese concurrentievermogen... waar ik een motie indiende over... moeten we ook niet kijken dat we gewoon zeggen... sommige stukken moeten gewoon in Europa gemaakt worden... en op die manier borgen dat we op digitaal, maar ook op andere zaken autonoom worden.

[1:33:54] Die heeft de minister ontraden.

[1:33:56] Nu is er een hoop in beweging en wie weet wat er gaat gebeuren met de inkoopkracht van de Nederlandse overheid.

[1:34:01] Maar ik denk wel dat we naar dat soort middelen moeten kijken.

[1:34:05] Ook omdat onze handelspartners dat ook doen.

[1:34:07] En het zou mooi zijn als we gewoon volgens regels met markten kunnen werken.

[1:34:13] Maar we zien gewoon dat een aantal concurrenten dat niet doen.

[1:34:15] Dus ik roep wel de minister op om dit soort mogelijkheden wel expliciet op tafel te houden.

[1:34:19] Om te zorgen dat we digitaal autonoom worden en...

[1:34:23] ...ja, onze bedrijven niet kapot worden gemaakt door dit soort praktijken van andere landen.

[1:34:28] Dan heb ik nog één vraag gewoon over... ...stel dat het toch misgaat en dat die ongelukken toch gewoon hybride oorlogsvoering is... ...en dat is meer uit interesse, maar ik dacht misschien weet de minister het... ...betekent dat dan dat stel dat er minder dataverkeer is... ...dat er dan een soort management gaat komen van wie mag er nou gebruik maken van die kabel... ...of is het free for all of hoe werkt dat precies als we echt in zo'n noodsituatie zitten?

[1:34:50] En tot slot vraag ik graag een twee minuten debat aan.

[1:34:54] Ja, waarvan akten kunnen we gelijk door naar de beantwoording.

[1:34:59] Zullen we even twee minuutjes voor het ruggespraak?

[1:35:02] Oké, ik schors voor een paar minuten.

[1:36:33] Ja, de minister is al ver.

[1:36:34] We gaan luisteren naar de beantwoording in tweede termijn van de minister.

[1:36:38] Ik geef hem graag het woord, de minister.

[1:36:40] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:36:42] Te beginnen met mevrouw Van Metelen.

[1:36:44] Op de app zelf kan melding gemaakt worden als daar met de app zelf problemen zijn.

[1:36:53] Bij veel apps is dat het geval.

[1:36:56] Dus daar is dat punt en een meldpunt is voor de dekking inderdaad.

[1:37:01] De vraag van de heer Kisteman als het gaat over de FM-kabels.

[1:37:05] Die staan al jaren vast en die kan niet nu na de veiling gewijzigd worden.

[1:37:11] Nu is het zo dat de volgende veiling over twaalf jaar is.

[1:37:14] Dat moesten we even verifiëren en dan wordt er ook overgegaan naar DHB.

[1:37:20] Dan de heer Itzinga.

[1:37:23] Heb ik geen vraag gehoord.

[1:37:27] Even verifiëren.

[1:37:28] En de heer Thijssen.

[1:37:30] Heb ik vanochtend in het twee minuten debat, waarvoor dank ook, heb ik ook aangegeven dat ik wel mee kan in de geest van de motie.

[1:37:37] Om die autonomie te hebben.

[1:37:38] Alleen dat we, zoals de heer Thijssen weet...

[1:37:41] dat we dat in EU-verband moeten doen.

[1:37:44] Dat we ook nog te handelen hebben naar de afspraken binnen de WTO.

[1:37:48] Dus dat we niet nu een digitaal of een fysiek hek kunnen opwerpen.

[1:37:56] Maar ik snap, en dat poogde ik net ook aan te geven... dat we wel aan het kijken zijn wat we kunnen doen met de aanbestedingsregels... om te kijken dat we wel wat meer naar Europese mogelijkheden kijken...

[1:38:06] En dat ook staatssecretaris Sabo daar ook kijkt voor de eigen overheid.

[1:38:13] Maar zover als de toezegging die gevraagd is, kan ik niet gaan.

[1:38:17] Tweede vraag uit interesse van de heer Thijssen over de kabels.

[1:38:20] Dat heeft allemaal te maken met redundantie.

[1:38:23] Wat ik aangaf, daar worden natuurlijk ook kansberekeningen op toegepast.

[1:38:28] Je moet al drie of meer kabels hebben, wil je echt serieuze problemen veroorzaken.

[1:38:33] Als er één kabel, wat nu telkens het geval is, per keer één kabel, dan is het vooral heel vervelend.

[1:38:40] Voor de eigenaar die dit moet repareren en daar de kosten in moet steken.

[1:38:43] Maar het is niet zo dat het verkeer daarmee in gevaar komt.

[1:38:47] En sommige zaken zijn ook gescheiden.

[1:38:49] Tussen bijvoorbeeld defensie, publiek, privaat.

[1:38:52] Dus het is ook niet dat altijd alles door elkaar loopt.

[1:38:54] Dus ook daar zitten echt wel waarborgen in.

[1:38:59] Ik kijk even naar de leden.

[1:39:00] Meneer Kisteman nog een vraagje.

[1:39:02] Ik had twee vragen.

[1:39:04] De ene is, waarom mag de NPO wel vier kavels hebben en een commerciële zender niet?

[1:39:08] En de andere vraag is, waarom zijn die van de NPO, hebben die wel 100% landelijke dekking en die van de commerciële niet?

[1:39:13] Dus heeft één vraag beantwoord.

[1:39:14] Ik weet niet precies welke van de twee over die veiling die dan over twaalf jaar komt.

[1:39:18] Maar één vraag is volgens mij niet beantwoord.

[1:39:22] Ja, die tweede specifieke vraag, die zou ik graag schriftelijk willen beantwoorden binnen twee weken.

[1:39:28] Met het goedvinden van de heer Kisteman, voorzitter.

[1:39:31] Ja, daar komt de minister op terug.

[1:39:34] En daarmee bent u aan het eind van de beantwoording.

[1:39:36] Ik kijk even naar ledenvragen.

[1:39:38] Allemaal beantwoord.

[1:39:39] Begrijp ik.

[1:39:40] Dan kom ik tot de toezeggingen.

[1:39:42] We moeten even opletten of we de administratie goed hebben gedaan.

[1:39:48] Overigens heeft de heer Littijssen een twee minuten debat aangevraagd.

[1:39:51] Dus dat zal ingepland worden.

[1:39:53] Plenair.

[1:39:54] De toezeggingen.

[1:39:55] De minister zegt toe voor de zomer van dit jaar.

[1:39:57] De Kamer de resultaten van twee onderzoeken over...

[1:40:00] internettarieven te sturen.

[1:40:01] Dat is een toezegging aan mevrouw Van Meetelen en de heer Thijssen.

[1:40:06] Ja, akkoord.

[1:40:07] De minister zegt toe voor de zomer van het jaar Kamer stand van zakenbrief te geven omtrent de schaarste van opstelpunten.

[1:40:15] Het was richting de heer Kisteman, de minister.

[1:40:17] Ja, dat halen we net niet voor de zomer, dus het wordt net na de zomer.

[1:40:22] Net na de zomer, meneer Kisteman.

[1:40:25] Ja.

[1:40:27] Laten we zeggen in september.

[1:40:29] In de wetenschap dat de signalering ook pas in januari is binnengekomen.

[1:40:35] Dus qua snelheid en zorgvuldigheid is dit een ambitieuze tijdlijn.

[1:40:42] Akkoord.

[1:40:43] De minister zegt om een brief te sturen over welke wijze de toewijzing geregeld kan worden... in de telecommunicatiewet met betrekking tot de stap van FM naar DAB.

[1:40:53] Dat is een toezegging aan de heer Itzinga.

[1:40:56] Ja, hij knikt.

[1:40:58] En tot slot heb ik de minister zegt toe een brief van de Kamer sturen over het functioneren van de BOZT in het vierde kwartaal van het jaar.

[1:41:06] Dat is een toezegging aan het lid Thijssen.

[1:41:09] Hebben we alle toezeggingen te pakken?

[1:41:11] Missen de leden toezeggingen?

[1:41:13] Ja, ik krijg nog een brief inderdaad.

[1:41:15] Meneer Kisteman, u krijgt dus nog binnen twee weken die brief.

[1:41:18] Dat zal dan, neem ik aan, voor het twee minuten debat zijn wat het heer Thijssen heeft aangevraagd.

[1:41:24] En dan zo verder.

[1:41:25] Daarmee zijn we dus echt aan het einde van dit debat gekomen.

[1:41:28] Ik dank de minister hartelijk en ook natuurlijk zijn staf... voor de beantwoording van de vragen.

[1:41:34] Alle geïnteresseerden hier en anderszins dank voor de interesse.

[1:41:37] En natuurlijk ook de leden voor hun waardevolle bijdrage aan het debat.

[1:41:41] Ik wens u allen een heel fijne dag.