Meer documenten
Verordening buitenlandse subsidies: inwerkingtreding van regels die eerlijke en open EU-markten garanderen
De verordening buitenlandse subsidies treedt vandaag in werking. Met deze nieuwe regels om verstoringen van de interne markt als gevolg van buitenlandse subsidies aan te pakken, kan de EU open blijven staan voor handel en investeringen en tegelijkertijd zorgen voor een gelijk speelveld voor alle ondernemingen die actief zijn op de interne markt. De verordening is in mei 2021 door de Commissie voorgesteld en in recordtempo, in juni 2022, door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurd.
De nieuwe regels inzake verstorende buitenlandse subsidies
De verordening buitenlandse subsidies is van toepassing op alle economische activiteiten in de EU: concentraties (fusies en acquisities), openbare aanbestedingen en alle andere marktsituaties. De nieuwe regels geven de Commissie de bevoegdheid om onderzoek te doen naar financiële bijdragen van niet-EU-landen aan ondernemingen met een economische activiteit in de EU, en om zo nodig de verstorende effecten ervan te verhelpen.
De verordening buitenlandse subsidies bestaat uit drie instrumenten, die door de Commissie zullen worden gehandhaafd:
- een verplichting voor ondernemingen om concentraties waarmee een financiële bijdrage van een overheid buiten de EU gemoeid is, aan te melden bij de Commissie indien i) de overgenomen onderneming, een van de bij de concentratie betrokken ondernemingen of de gemeenschappelijke onderneming een totale EU-omzet van ten minste 500 miljoen euro heeft en ii) de desbetreffende buitenlandse financiële bijdrage ten minste 50 miljoen euro bedraagt;
- een verplichting voor ondernemingen om deelname aan openbare aanbestedingen aan te melden bij de Commissie indien i) de geraamde waarde van de opdracht ten minste 250 miljoen euro is en ii) de desbetreffende buitenlandse financiële bijdrage ten minste 4 miljoen euro per niet-EU land bedraagt; de Commissie kan verbieden dat in dergelijke procedures opdrachten worden gegund aan ondernemingen die profiteren van verstorende subsidies.
- in alle andere marktsituaties kan de Commissie op eigen initiatief een onderzoek instellen als zij vermoedt dat er sprake is van verstorende buitenlandse subsidies. De Commissie kan ook verzoeken om een ad-hocaanmelding voor openbare aanbestedingen en kleinere concentraties.
Onderzoeksbevoegdheden en -procedures
Een aangemelde concentratie kan niet worden afgerond en een overheidsopdracht kan niet aan een onderzochte inschrijver worden gegund zolang de Commissie nog met haar onderzoek bezig is. Wanneer ondernemingen deze verplichting niet nakomen, kan de Commissie boetes opleggen tot 10% van hun totale jaaromzet. De Commissie kan ook verbieden dat een gesubsidieerde concentratie wordt afgerond of dat een overheidsopdracht wordt gegund aan een gesubsidieerde inschrijver.
De verordening buitenlandse subsidies geeft de Commissie ruime onderzoeksbevoegdheden om de nodige informatie te verzamelen, waaronder: i) het versturen van informatieverzoeken aan ondernemingen, ii) het uitvoeren van feitenonderzoeken binnen en buiten de EU, en iii) het starten van marktonderzoeken naar specifieke sectoren of soorten subsidies. De Commissie kan ook afgaan op marktinformatie die is verstrekt door ondernemingen, lidstaten, natuurlijke personen, rechtspersonen of verenigingen.
Als de Commissie van mening is dat er sprake is van een buitenlandse subsidie die de interne markt verstoort, kan zij de negatieve effecten in de zin van een verstoring afwegen tegen de positieve effecten van de subsidie op de ontwikkeling van de gesubsidieerde economische activiteit. Als de negatieve effecten zwaarder wegen dan de positieve, kan de Commissie ondernemingen structurele of niet-structurele herstelmaatregelen opleggen, of deze aanvaarden als toezeggingen, om de verstoring te verhelpen (bv. het afstoten van bepaalde activa of het verbod op een bepaald marktgedrag).
In de regel geldt dat het weinig waarschijnlijk wordt geacht dat subsidies die over een periode van drie jaar het bedrag van 4 miljoen euro niet overschrijden, de interne markt zullen verstoren, en dat subsidies onder de “de-minimis”-drempels voor EU-staatssteun niet worden geacht de interne markt te verstoren.
Bij aan te melden concentraties en openbare aanbestedingen kan de Commissie alle buitenlandse subsidies onderzoeken die in de voorafgaande drie jaar zijn toegekend. De verordening is echter niet van toepassing op concentraties die vóór 12 juli 2023 tot stand zijn gebracht en openbare aanbestedingen die vóór die datum zijn uitgeschreven.
In alle andere situaties kan de Commissie subsidies onderzoeken die in de voorafgaande tien jaar zijn toegekend. De verordening is echter alleen van toepassing op subsidies die zijn toegekend in de vijf jaar vóór 12 juli 2023, indien die subsidies de interne markt verstoren nadat de verordening van toepassing werd.
Volgende stappen
Met de inwerkingtreding gaat de verordening buitenlandse subsidies de cruciale uitvoeringsfase in en wordt zij zes maanden later, vanaf 12 juli 2023, van toepassing. Vanaf die datum zal de Commissie ambtshalve onderzoeken kunnen instellen. De aanmeldingsplicht voor ondernemingen gaat in op 12 oktober 2023.
In de komende weken zal de Commissie een ontwerpuitvoeringsverordening presenteren waarin de toepasselijke regels en procedures worden verduidelijkt, met o.a. de aanmeldingsformulieren voor concentraties en openbare aanbestedingen, de berekening van termijnen, toegang tot dossiers en vertrouwelijkheid van informatie. Geïnteresseerden hebben daarna vier weken de tijd om feedback te geven over deze ontwerpdocumenten voordat de uitvoeringsregels medio 2023 worden afgerond en aangenomen.
Meer informatie
