Europees kankerbestrijdingsplan: Start van het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming
Vandaag heeft de Commissie tijdens een evenement in Brussel het startschot voor het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming gegeven om zorgaanbieders, onderzoeksinstellingen en innovatoren te ondersteunen bij het optimaal gebruik van innovatieve gegevensgestuurde oplossingen voor de behandeling van en de zorg voor kanker. Als een van de paradepaardjes van het Europees kankerbestrijdingsplan wordt met dit initiatief gewerkt aan het opzetten van een digitale infrastructuur die middelen en databases van kankerbeeldvormingsgegevens in de EU met elkaar verbindt, en wordt gewaarborgd dat strenge ethische normen, vertrouwen, veiligheid en de bescherming van persoonsgegevens worden nageleefd. Het koppelt ook EU- en nationale initiatieven, ziekenhuisnetwerken en onderzoeksdatabases aan beeldvormingsgegevens en andere toepasselijke gezondheidsgegevens.
Technologische innovatie in combinatie met gegevensbescherming kan een betrouwbaar kader voor onderzoekers, innovatoren, artsen en patiënten scheppen. Dankzij het nieuwe Europees initiatief voor kankerbeeldvorming krijgen onderzoekers efficiënte toegang tot gegevens van hogere kwaliteit om die te bestuderen en ons inzicht in de ziekte te vergroten. Innovatoren kunnen gegevensgestuurde oplossingen voor kankerzorg ontwikkelen en testen. De ontwikkeling van gegevensgestuurde oplossingen maakt het gemakkelijker voor artsen om zich toe te leggen op meer gerichte en snellere klinische beslissingen, diagnostiek, behandelingen en voorspellende geneesmiddelen, ten behoeve van kankerpatiënten. Bovendien ondersteunt het initiatief data-altruïsme van burgers, die vrijwillig toestemming kunnen geven om door hen gegenereerde gegevens beschikbaar te stellen, teneinde de gezondheidsdatasets te verrijken.
Via een grensoverschrijdende, interoperabele en veilige infrastructuur waarbij de privacy wordt beschermd, zal de innovatie op het gebied van medisch onderzoek sneller verlopen. Het wordt bijvoorbeeld mogelijk om nieuwe technologieën met artificiële intelligentie (AI) te trainen op een grote dataset, die gestandaardiseerd en volledig conform de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is. Dit bevordert de ontwikkeling van innovatieve instrumenten, die een snellere diagnose van kanker en betere gepersonaliseerde zorg kunnen bieden.
Bevordering van gezondheidsonderzoek en van zorg met digitale technologie
Conform de Europese datastrategie en de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens is het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming een van de paradepaardjes van het Europees kankerbestrijdingsplan (EBCP). Dit initiatief verenigt innovatie op het gebied van digitale technologie met Europese gegevensbescherming om een betrouwbaar en veilig kader op te zetten dat onderzoekers, innovatoren en artsen toegang tot waardevolle gegevens biedt.
Belangrijke Europese onderzoeksorganisaties, instellingen en bedrijven zullen samenwerken aan de ontwikkeling van infrastructuur die:
- Europese clinici, onderzoekers en innovatoren gemakkelijk toegang bieden tot grote hoeveelheden kankerbeeldvormingsgegevens;
- het testen en ontwikkelen van instrumenten voor gepersonaliseerde geneeskunde ondersteunt om de diagnose en de behandeling van kanker te bevorderen;
- de ontwikkeling van nieuwe, en de interoperabiliteit van bestaande kankerbeeldvormingsgegevens ondersteunt, conform de Europese datastrategie.
Volgende stappen
In vervolg op de start van het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming vandaag met twee projecten, het EUCAIM-project en de AI-test- en experimenteerfaciliteit voor gezondheid (TEF-Health), wordt verwacht dat het ontwerp van de pan-Europese digitale infrastructuur in december 2023 klaar is en dat de samenwerkingsmechanismen ook zijn opgezet. Gegevensverstrekkers kunnen dan verbinding maken met dit nieuwe Europese aaneengesloten platform. De eerste versie van het platform wordt eind 2024 gepubliceerd, en de definitieve versie wordt eind 2025 verwacht. De digitale infrastructuur moet in 2026 volledig operationeel zijn.
Achtergrond
Het EUCAIM-project in het kader van het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming wordt met 18 miljoen EUR ondersteund door het programma Digitaal Europa(DIGITAL). Het is een grootschalig project dat de aaneengesloten Europese infrastructuur voor kankerbeeldvormingsgegevens zal uitrollen op basis van de werkzaamheden in het kader van het “AI for Health Imaging Network”, een door het onderzoeksprogramma Horizon 2020 ondersteunde cluster van vijf projecten. De infrastructuur heeft tot doel tegen 2025 meer dan 100 000 gevallen van kanker en ten minste 60 miljoen geannoteerde kankerbeelden in een gedistribueerde atlas van kankerbeeldvormingsgegevens op te nemen. Het project gaat van start met 21 klinische locaties uit 12 landen en heeft tot doel ten minste 30 gedistribueerde gegevensverstrekkers uit 15 landen te omvatten.
De kankerbeeldvormingsgegevens worden ter beschikking gesteld van de TEF-Health, die in het kader van het DIGITAL-programma is opgericht. Hiermee kunnen kleine en middelgrote ondernemingen die oplossingen op het gebied van kunstmatige intelligentie voor kankerzorg hebben ontwikkeld, die in de praktijk testen. Andere testfaciliteiten zullen ook in aanmerking worden genomen.
Verder zullen de Europese digitale-innovatiehubs in het kader van het DIGITAL-programma de implementatie van de voor het initiatief relevante technologieën ondersteunen. Ze zullen de innovatoren over de wettelijke vereisten en de beschikbare testfaciliteiten informeren. Ze zullen ook diensten aanbieden aan gebruikers en aanbieders van digitale oplossingen, zoals test-before-invest-diensten, opleidings- en netwerkmogelijkheden en toegang tot financiering.
Meer informatie
Video van commissaris Breton - evenement voor het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming
Video van commissaris Kyriakides - evenement voor het Europees initiatief voor kankerbeeldvorming
Europees initiatief voor kankerbeeldvorming
Factsheet: Europees initiatief voor kankerbeeldvorming
Factsheet: Europees kankerbestrijdingsplan — wat is de stand van zaken?