De EU en de VS blijven nauw samenwerken op het gebied van handel en technologie in een tijd van mondiale uitdagingen

Vandaag hebben de EU en de Verenigde Staten de zesde bijeenkomst van de Handels- en Technologieraad EU-VS gehouden in Leuven, België. Tijdens de zitting konden de ministers voortbouwen op de lopende werkzaamheden en na tweeënhalf jaar samenwerking nieuwe resultaten van de TTC presenteren.

De Handels- en Technologieraad is een belangrijk forum voor nauwe samenwerking op het gebied van trans-Atlantische handel en technologie. De Commissie werd vertegenwoordigd door uitvoerend vicevoorzitters Margrethe Vestager en Valdis Dombrovskis, samen met commissaris Thierry Breton. Aan de zijde van de VS waren de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Handel Gina Raimondo en de handelsgezant van de VS Kato Tai aanwezig.

De bijeenkomst vond plaats in een moeilijke geopolitieke context, waaronder de illegale oorlog van Rusland tegen Oekraïne en de wereldwijde economische druk. Bovendien biedt de versnelling van de digitale en de groene transitie kansen voor groei en innovatie, maar vereist zij ook trans-Atlantische samenwerking met het oog op een gezamenlijke aanpak. Uit de bijeenkomst bleek dat er een sterk engagement is om het trans-Atlantische leiderschap op het gebied van opkomende technologieën en in de digitale omgeving te bevorderen, bilaterale handel en investeringen te vergemakkelijken, samen te werken op het gebied van economische veiligheid en de mensenrechten en waarden te verdedigen. 

Trans-Atlantische samenwerking op het gebied van artificiële intelligentie, kwantumtechnologie, 6G, halfgeleiders en normalisatie

De EU en de VS bevestigden hun gezamenlijke gehechtheid aan een risicogebaseerde benadering van artificiële intelligentie (AI) en steun voor veilige en betrouwbare AI-technologieën. Beide partners geloven in het potentieel van AI om oplossingen te vinden voor mondiale uitdagingen. In een kort overzichtsdocument dat vandaag is gepubliceerd over AI voor het openbaar goed worden mijlpalen genoemd waarop de EU en de VS samenwerken op het gebied van extreme weersomstandigheden, energie, noodrespons en wederopbouw.

De partners kondigden ook een nieuwe dialoog aan tussen het AI-bureau van de EU en het Safety Institute van de VS over de ontwikkeling van instrumenten, methodologieën en benchmarks voor het meten en evalueren van AI-modellen. Sinds de start van de Handels- en Technologieraad in 2021 hebben de EU en de VS gewerkt aan transparantie en risicobeperking om de vruchten van AI voor hun burgers en samenlevingen te plukken, en blijven zij de gezamenlijke routekaart voor betrouwbare AI en risicobeheer uitvoeren.   

De EU en de VS hebben vandaag een gemeenschappelijke 6G-visie aangenomen waarin de weg wordt uitgestippeld voor leiderschap op het gebied van deze technologie, en hebben een administratieve regeling voor samenwerking op onderzoeksgebied ondertekend. Dit bouwt voort op de 6G-vooruitzichten die in mei 2023 zijn goedgekeurd, en op de routekaart voor de industrie voor 6G van december 2023.

Op het gebied van halfgeleiders verlengen de EU en de VS hun twee administratieve regelingen met drie jaar, in het kader waarvan zij vruchtbaar hebben samengewerkt om in een vroeg stadium verstoringen van de toeleveringsketen vast te stellen en de transparantie van subsidies te waarborgen. Zij zullen zich ertoe verbinden samen te werken op het gebied van oude halfgeleiders en de krachten te bundelen in onderzoek om alternatieven voor per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) in chips te vinden, onder meer door gebruik te maken van AI-capaciteiten.  

Wat opkomende technologienormen betreft, publiceren de EU en de VS een verslag over het in kaart brengen van digitale identiteit met als doel gebruiksgevallen voor trans-Atlantische interoperabiliteit en het grensoverschrijdende gebruik van digitale identiteiten vast te stellen.  In 2023 hebben de EU en de VS een gemeenschappelijke internationale norm voor megawattlaadsystemen voor het opladen van elektrische zware bedrijfsvoertuigen goedgekeurd. De partners zullen blijven werken aan normen die de groene transitie mogelijk maken.

Het stimuleren van digitale vaardigheden en talent is van fundamenteel belang voor het welslagen van de digitale transitie. De taskforce Talent for Growth, die in april 2023 is opgericht met een mandaat van één jaar, heeft gediend als platform voor rijke uitwisselingen over de ontwikkeling van innovatieve vaardigheden en uitvoerbare oplossingen om tekorten aan vaardigheden in de technologiesector in zowel de EU als de VS aan te pakken. De taskforce presenteerde de resultaten van deze besprekingen in de marge van de TTC.  

Bevordering van een vlottere, duurzamere en veiligere handel op de trans-Atlantische markt

Het bevorderen van duurzame handel als onderdeel van de groene transitie is een prioriteit voor beide partijen en de Handels- en Technologieraad blijft een belangrijk forum voor de EU en de VS om op dit gebied samen te werken. Beide partijen bevestigden het belang van het trans-Atlantisch initiatief inzake duurzame handel (TIST), dat sinds de oprichting ervan in 2022 de werkzaamheden van de TTC op dit gebied in goede banen leidt. Tijdens de zitting van vandaag hebben de ministers de balans opgemaakt van de werkzaamheden in het kader van TIST, onder meer op het gebied van conformiteitsbeoordeling, om de handel in goederen en technologieën die van vitaal belang zijn voor de groene transitie te vergemakkelijken. Zij kwamen overeen een gezamenlijke catalogus van beste praktijken inzake groene overheidsopdrachten te publiceren om de uitrol van door de overheid gefinancierde duurzaamheidsprojecten te helpen versnellen en hun samenwerking op het gebied van toeleveringsketens voor zonne-energie te bevorderen.

De EU en de VS hebben verklaard voornemens te zijn de trans-Atlantische handel te vergemakkelijken en hun unieke economische partnerschap te blijven uitbreiden.  Met het oog hierop zijn beide partijen overeengekomen digitale instrumenten in de handel te vergemakkelijken. Zij hebben met name stappen ondernomen om de digitale handel voor bedrijven te vergemakkelijken door hun respectieve technische normen voor e-factureringssystemen te coördineren en op elkaar af te stemmen, hetgeen veel minder tijd en administratieve rompslomp met zich mee zou brengen. Dit zal ook het papiergebruik en de koolstofemissies in verband met traditionele factureringsmethoden verminderen.

Voorts bevestigden beide partijen het belang van de dialoog tussen de EU en de VS over stimulansen voor schone energie als platform voor uitwisseling om nulsomconcurrentie en handels- en investeringsverstoringen in de sector schone energie te voorkomen. Zij waren ook ingenomen met de publicatie van aanbevelingen voor een grotere compatibiliteit van de trans-Atlantische oplaadinfrastructuur voor e-voertuigen, die een aanvulling vormen op de eerder gepubliceerde trans-Atlantische technische aanbevelingen voor de door de overheid gefinancierde implementatie van oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.

Bovendien zijn de EU en de VS van mening dat duurzame handel niet alleen betrekking heeft op het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, maar ook op het waarborgen van een eerlijke transitie voor werknemers en bedrijven in de toeleveringsketen. Dit doel komt tot uiting in de werkzaamheden van de handels- en arbeidsdialoog (TALD), die, voortbouwend op de besprekingen tijdens een workshop met de sociale partners tijdens de vijfde vergadering van de Handels- en Technologieraad in januari 2024, haar derde vergadering heeft gehouden tijdens de ministeriële bijeenkomst van vandaag.

Daarnaast hebben de EU en de VS zich intensief ingezet voor kritieke mineralen, die onmisbaar zijn voor een breed scala aan technologieën die nodig zijn voor strategische sectoren van de EU, zoals de nettonulindustrie en de digitale, de ruimtevaart- en de defensiesector. De EU en de VS maken vorderingen bij de onderhandelingen over een overeenkomst inzake kritieke mineralen. Deze overeenkomst heeft tot doel de toeleveringsketens tussen de EU en de VS op het gebied van kritieke mineralen voor batterijen voor elektrische voertuigen te versterken en de bescherming van arbeid en milieu in internationale toeleveringsketens voor kritieke mineralen te versterken. De EU en de VS waren ook ingenomen met de lancering van het Minerals Security Partnership Forum (meer informatie zal later hierbeschikbaar zijn), dat zij gezamenlijk zullen voorzitten, en zien uit naar een vruchtbare toekomstige samenwerking met een breed scala aan partners over de hele wereld.

De ministers bespraken ook partnerschappen op het gebied van economische veiligheid. In dit verband herhaalden de EU en de VS hun gedeelde bezorgdheid over de uitdagingen van economische dwang en niet-marktpraktijken van derde landen en besloten zij hun inspanningen voort te zetten om de risico's te verminderen en hun handels- en investeringsbetrekkingen te diversifiëren. Zij erkenden ook dat de Handels- en Technologieraad consequent een belangrijke rol heeft gespeeld bij het optimaliseren van de werkzaamheden van de EU en de VS op het gebied van uitvoercontroles tegen Rusland en Belarus. Zij besloten hun respectieve prioriteiten in dit verband verder op elkaar af te stemmen en te blijven werken aan het vergemakkelijken van veilige handel in geavanceerde technologie, met behoud van een doeltreffende regeling voor uitvoercontroles.

De EU en de VS hebben gezamenlijk gewerkt aan het identificeren en bevorderen van beste praktijken op het gebied van de screening van buitenlandse investeringen en zullen informatie blijven uitwisselen om bedreigingen voor de veiligheid en de openbare orde aan te pakken. Beide partijen kwamen ook overeen informatie te blijven uitwisselen over de wijze waarop kan worden gereageerd op de risico's van uitgaande investeringen in bepaalde kritieke technologieën.

Mensenrechten en waarden verdedigen in een veranderende geopolitieke digitale omgeving

De EU en de VS zijn het erover eens dat onlineplatforms meer verantwoordelijkheid moeten nemen bij het waarborgen van een eerlijke, transparante en verantwoordingsplichtige digitale omgeving, onder meer door gendergerelateerd geweld aan te pakken en mensenrechtenverdedigers online te beschermen. De partners hebben een reeks gezamenlijke beginselen inzake gendergerelateerd geweld op onlineplatforms ontwikkeld die een aanvulling vormen op de lijst van beginselen op hoog niveau inzake de bescherming en empowerment van minderjarigen en de toegang tot gegevens voor onderzoekers, die in overeenstemming zijn met de wet inzake digitale diensten vande EU.

Beide partners zijn vastbesloten democratieën overal ter wereld te ondersteunen, de mensenrechten, vrije en onafhankelijke media te verdedigen en buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging te bestrijden, met name in een jaar waarin veel verkiezingen in de wereld plaatsvinden. Naar aanleiding hiervan hebben zij gezamenlijke aanbevolen acties voor onlineplatforms ter bescherming van mensenrechtenverdedigers online gepubliceerd.

De EU en de VS hebben zich ertoe verbonden de toegang tot gegevens van onlineplatforms te vergemakkelijken en hebben een verslag gepubliceerd over mechanismen voor de toegang van onderzoekers tot dergelijke gegevens, dat voortbouwt op de inspanningen van de academische en onderzoekswereld.

Bovendien herhaalden de EU en de VS hun toezegging om veilige en veerkrachtige projecten op het gebied van digitale infrastructuur en connectiviteit in derde landen te ondersteunen en kondigden zij een gezamenlijk steunpakket voor Tunesië aan. Dit komt bovenop de uitvoering van lopende projecten in Costa Rica, Jamaica, Kenia en de Filipijnen.

Volgende stappen

De brede resultaten van de werkzaamheden van de Handels- en Technologieraad sinds de oprichting ervan in 2021 getuigen van de waarde van dit trans-Atlantische beleidsforum, en de principalen waren het erover eens dat deze werkzaamheden moeten worden voortgezet. Daarom zullen de EU en de VS, naarmate beide partijen hun respectieve verkiezingsprocessen intreden, nadenken over de lessen die tot dusver zijn getrokken en over mogelijke verdere stappen. Ondertussen zullen de technische werkzaamheden in het kader van de TTC worden voortgezet. Voortbouwend op de lessen die we tot dusver uit onze samenwerking hebben getrokken, zijn wij voornemens de rest van 2024 te gebruiken om samen te werken met belanghebbenden uit de EU en de VS om hun standpunten over de toekomst van de TTC te verzamelen.

Achtergrond

De EU en de VS hebben tijdens hun top in Brussel op 15 juni 2021 de Handels- en Technologieraad EU-VS opgericht. Het heeft gediend als forum om belangrijke handels- en technologiekwesties te bespreken en te coördineren, en om de trans-Atlantische samenwerking op het gebied van kwesties van gemeenschappelijk belang te verdiepen. De constituerende ministeriële bijeenkomst van de TTC vond op 29 september 2021 in Pittsburgh plaats. Na deze vergadering zijn tien werkgroepen opgericht die zich bezighouden met kwesties als technologienormen, AI, halfgeleiders, uitvoercontroles en uitdagingen op het gebied van de wereldhandel. Deze werd gevolgd door een tweede bijeenkomst in Parijs op 16 mei 2022, een derde bijeenkomst in College Park, Maryland, in december 2022, een vierde bijeenkomst in Luleå, Zweden, in mei 2023 en een vijfde bijeenkomst in Washington DC in januari 2024.

De EU en de VS blijven belangrijke geopolitieke en handelspartners. De bilaterale handel tussen de EU en de VS bevindt zich op historische hoogten, met meer dan 1.6 biljoen EUR in 2023 en met bilaterale investeringsvoorraden ter hoogte van 5 biljoen EUR.

Voor meer informatie

Gezamenlijke verklaring

Factsheet

TTC Factpage

Centrale TTC Factpage

Futuriumplatform Handels- en Technologieraad

Handels- en arbeidsdialoog

TIST

Start TTC EU en VS

Handelsbetrekkingen tussen de EU en de VS