Commissie ingenomen met politiek akkoord over versterkte rol van Europol in strijd tegen migrantensmokkel en mensenhandel

De Europese Commissie is ingenomen met het voorlopige politieke akkoord dat het Europees Parlement en de Raad vandaag hebben bereikt om de rol van Europol en de samenwerking tussen de agentschappen bij de bestrijding van migrantensmokkel en mensenhandel te versterken. Deze verordening is in november 2023 door de Commissie voorgesteld.

De bestrijding van migrantensmokkel is een prioriteit van de Commissie, zoals voorzitter Von der Leyen duidelijk heeft gemaakt in haar toespraak over de Staat van de Unie 2025. Zij benadrukt dat het de Europeanen moeten zijn die beslissen wie naar Europa komt en onder welke omstandigheden – niet de smokkelaars en mensenhandelaars. 

Europol speelt een sleutelrol bij het ondersteunen van de rechtshandhavings- en justitiële autoriteiten van de lidstaten bij hun inspanningen om de bedrijfsmodellen van smokkelaars te doorbreken en transnationale criminele netwerken te ontmantelen. De nieuwe regels zullen Europol beter toerusten om de nationale rechtshandhavingsinstanties te ondersteunen, met een versterkt Europees Centrum tegen migrantensmokkel, betere informatie-uitwisseling en extra financiële en personele middelen.

Het Centrum tegen migrantensmokkel krijgt een echte Europese dimensie. Het zal bestaan uit vertegenwoordigers van Eurojust en Frontex en zal steun krijgen van andere relevante EU-organen en -agentschappen. Dit zal de samenwerking tussen instanties versterken en de strategische, operationele en technische ondersteuning van de lidstaten opvoeren.

Ook de informatie-uitwisseling tussen Europol en de lidstaten, met inbegrip van de verbindingsofficieren van de lidstaten in derde landen, zal worden verbeterd. De nieuwe regels introduceren ook nieuwe verantwoordelijkheden voor de lidstaten om informatie te delen met Europol en andere lidstaten die deelnemen aan een operationele taskforce.

De capaciteit van het Agentschap om biometrische gegevens te verwerken zal ook worden vergroot, onder meer door middel van aanvullende financiering.

De operationele capaciteit van Europol zal worden uitgebreid met extra financiële middelen (50 miljoen euro, waarvan 20 miljoen euro om de biometrische capaciteiten van Europol op te schalen) en 50 extra personeelsleden.

Volgende stappen

De verordening moet nu formeel door het Europees Parlement en de Raad worden aangenomen voordat zij in werking treedt, wat 20 dagen na de bekendmaking in het Publicatieblad van de EU zal gebeuren. 

Vervolgens zal de raad van bestuur van Europol uitvoeringsbepalingen vaststellen om het werkterrein van het Europees Centrum tegen migrantensmokkel te bepalen.

Achtergrond

In de toespraak over de Staat van de Unie 2025 kondigde voorzitter Von der Leyen nieuwe initiatieven aan om de strijd tegen smokkelaars en mensenhandelaars op te voeren, waaronder “een nieuwe sanctieregeling om hun tegoeden te bevriezen, hun bewegingsvrijheid te beperken en hen hun winst te ontnemen”.

In de nieuwe Europese interneveiligheidsstrategie, ProtectEU, werd ook aangekondigd dat de Commissie in nauw overleg met de lidstaten een ambitieuze herziening van het mandaat van Europol zal voorstellen. Het doel is de rol van Europol bij het onderzoeken van grensoverschrijdende, grootschalige en complexe zaken die een ernstige bedreiging vormen voor de interne veiligheid van de Unie verder te versterken; nauwer samen te werken met andere EU-agentschappen en de steun aan de lidstaten verder te versterken.

Het voorstel voor een verordening ter versterking van de rol van Europol tegen migrantensmokkel en mensenhandel is in november 2023 ingediend, samen met een voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van minimumvoorschriften ter voorkoming en bestrijding van hulpverlening bij illegale binnenkomst, illegale doortocht en illegaal verblijf in de Unie, waarover momenteel met het Europees Parlement en de Raad wordt onderhandeld. In november 2023 heeft de Commissie ook de wereldwijde alliantie ter bestrijding van migrantensmokkel gelanceerd om de samenwerking met internationale partners te intensiveren en het bedrijfsmodel van de smokkelaars te doorbreken. 

Voor meer informatie

Voorstel van de Commissie

Migrantensmokkel 

Samen tegen mensenhandel 

Samenwerking op het gebied van rechtshandhaving  

Interne veiligheid  

Europol