Commissie stelt gerichte maatregelen voor om de tijdige uitvoering van de EU-ontbossingsverordening te waarborgen

De Commissie stelt vandaag gerichte oplossingen voor om bedrijven, mondiale belanghebbenden, derde landen en lidstaten te ondersteunen bij het waarborgen van een soepele uitvoering van de EU-ontbossingsverordening (EUDR).

Met het voorstel van vandaag wil de Commissie ervoor zorgen dat het IT-systeem volledig operationeel is om de bijdrage van de EU aan de wereldwijde uitdaging van ontbossing aan te pakken. Tegelijkertijd zal het voorstel de rapportageverplichtingen vereenvoudigen, met name voor micro- en kleine primaire exploitanten uit landen met een laag risico wereldwijd, met behoud van een robuust traceringsmechanisme.

De EUDR is een belangrijk initiatief om ontbossing te bestrijden. De Commissie is vastbesloten haar doelstellingen na te streven.

Belangrijkste maatregelen

Rekening houdend met de feedback van belanghebbenden in het kader van de vereenvoudigingsinspanningen van de Commissie gedurende het hele jaar, introduceert het voorstel van de Commissie gerichte vereenvoudigingen om de verplichtingen te verminderen voor:

• Marktdeelnemers en handelaren die de desbetreffende EUDR-producten in de handel brengen zodra zij in de EU in de handel zijn gebracht. Dit kunnen bijvoorbeeld detailhandelaren of grote productiebedrijven in de EU zijn. Deze ondernemingen bevinden zich in het stroomafwaartse deel van de relevante waardeketens. De toeleverancier zal de nodige zorgvuldigheid blijven betrachten.

Micro- en kleine primaire marktdeelnemers uit landen met een laag risico over de hele wereld die hun goederen rechtstreeks op de Europese markt verkopen. Deze omvatten bijna 100 % van de landbouwers en bosbouwers in de EU.

Om een efficiënter gebruik van het IT-systeem mogelijk te maken, stelt de Commissie voor dat downstreamexploitanten en handelaren niet langer worden verplicht zorgvuldigheidsverklaringen in te dienen. Met deze stroomlijning is slechts één indiening in het IT-systeem van de EUDR op het punt van binnenkomst op de markt vereist voor de hele toeleveringsketen. De rapportageverplichtingen en de verantwoordelijkheid zouden gericht zijn op de marktdeelnemers die de producten als eerste op de markt brengen. Zo hoeven cacaobonen slechts één zorgvuldigheidsverklaring in te dienen door de importeur die ze in de EU in de handel brengt, maar hoeven downstreamfabrikanten van chocoladeproducten geen nieuwe zorgvuldigheidsverklaring in het IT-systeem in te dienen.

Met de zinvolle vereenvoudiging die vandaag wordt voorgesteld, zouden micro- en kleine primaire marktdeelnemers slechts een eenvoudige, eenmalige verklaring indienen in het IT-systeem van de EUDR. Wanneer de informatie al beschikbaar is, bijvoorbeeld in een databank van een lidstaat, hoeven de exploitanten zelf geen actie te ondernemen in het IT-systeem. Deze vereenvoudiging vervangt de eerdere behoefte aan regelmatige indiening van zorgvuldigheidsverklaringen.

Overgangsperiode voor bedrijven om het IT-systeem te versterken

De Commissie stelt ook overgangsperioden voor om een soepele overgang te waarborgen en het IT-systeem te versterken.

Concreet betekent dit dat de EUDR op 30 december 2026 in werking treedt voor micro- en kleine ondernemingen. Voor grote en middelgrote ondernemingen blijft de datum 30 december 2025, maar om een geleidelijke invoering van de regels te waarborgen, krijgen zij een respijtperiode van zes maanden voor controles en handhaving.

De Commissie zet het IT-systeem sinds de lancering ervan in december 2024 in nauwe samenwerking met belanghebbenden in, zoals bepaald in de wetgeving. In het kader van deze dialoog hebben nieuwe prognoses over het aantal verwachte activiteiten en interacties tussen marktdeelnemers en het IT-systeem geleid tot een aanzienlijke herbeoordeling van de verwachte belasting van het IT-systeem, die veel hoger is dan verwacht. Het systeem moet alle zorgvuldigheidsverklaringen voor producten die onder de wet vallen en door alle marktdeelnemers worden ingediend, kunnen verwerken.

De nieuwe toepassingsdata, in combinatie met de vereenvoudiging van de verplichtingen voor actoren in de toeleveringsketen, moeten ervoor zorgen dat het IT-systeem het niveau van de verwachte belasting kan handhaven.

De Commissie werkt ook aan noodplannen, zodat marktdeelnemers aan hun verplichtingen kunnen voldoen indien dit wetgevingsvoorstel niet tijdig door de medewetgevers wordt aangenomen, in welk geval de EUDR op 30 december 2025 in werking treedt.

Volgende stappen

Het Europees Parlement en de Raad zullen het voorstel van de Commissie nu bespreken. Zij zouden de gerichte wijziging van de EU-ontbossingsverordening formeel moeten goedkeuren voordat deze in werking kan treden.

De Commissie verzoekt het Europees Parlement en de Raad het voorstel voor een verlengde uitvoeringsperiode uiterlijk eind 2025 snel goed te keuren. 

Achtergrond

De EU-ontbossingsverordening moet ervoor zorgen dat een reeks belangrijke goederen die in de EU in de handel worden gebracht, niet langer bijdraagt tot ontbossing en bosdegradatie in de EU en elders in de wereld. Ontbossing en bosdegradatie zijn belangrijke oorzaken van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies — de twee belangrijkste milieu-uitdagingen van onze tijd. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) schat dat tussen 1990 en 2020 420 miljoen hectare bos – een gebied dat groter is dan de Europese Unie – verloren is gegaan door ontbossing. Op basis van de ontbossingscijfers voor de periode 2015-2020, elke minuut drie keer de oppervlakte van het Leopoldpark dat grenst aan het Europees Parlement in Brussel.

Sinds de inwerkingtreding van de EUDR in juni 2023 heeft de Commissie consequent met belanghebbenden samengewerkt om een eenvoudige, eerlijke en kostenefficiënte uitvoering van de EUDR te vergemakkelijken. De afgelopen jaren heeft de Commissie zich gericht op het opzetten van alle nodige infrastructuur voor de toepassing van de EUDR, met name door middel van aanvullende richtsnoeren en veelgestelde vragen (FAQ's) die in april 2025 zijn gepubliceerd, en in de benchmarkinguitvoeringsverordening die in mei 2025 is gepubliceerd.

De Commissie heeft ook vanuit verschillende invalshoeken vereenvoudigingsinspanningen geleverd, die volgens ramingen zouden leiden tot een vermindering van de administratieve kosten en lasten voor bedrijven met 30 %.

In december 2024 heeft de Europese Unie een aanvullende infaseringsperiode van twaalf maanden toegestaan, waardoor de wet op 30 december 2025 van toepassing werd voor grote en middelgrote ondernemingen en op 30 juni 2026 voor micro- en kleine ondernemingen.

Voor meer informatie

Ontwikkeling en actualisering van richtsnoeren en het opzetten en openen van het IT-systeem