Meer documenten
Commissie kondigt strategische aanpak aan om de economische veiligheid van Europa te versterken
Vandaag hebben de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger een gezamenlijke mededeling over de versterking van de economische veiligheid gepresenteerd. Daarin worden concrete stappen geschetst om de kracht en veerkracht van de EU te versterken in het licht van de toenemende externe economische dreigingen, met behoud van onze openheid en inzet voor internationale handel en investeringen.
De gezamenlijke mededeling bouwt voort op de strategie voor economische veiligheid van 2023, waarin de overkoepelende doelstellingen voor economische veiligheid zijn vastgesteld, namelijk het bevorderen van de sterke punten van de industrie, het beschermen van de Europese belangen en partnerschappen met gelijkgestemde landen.
In deze mededeling wordt de versterkte aanpak van de EU voor het aanpakken van risico's uiteengezet, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle instrumenten waarover zij beschikt. Om haar economische veiligheid te versterken, zal de EU gebruik maken van bestaande instrumenten, ongeacht het oorspronkelijke doel ervan, en zal zij haar instrumentarium indien nodig proactiever inzetten. Het zal ook zijn capaciteiten op het gebied van informatieverzameling en analyse verbeteren om EU-besluiten te onderbouwen en de coördinatie met de lidstaten en het bedrijfsleven te verbeteren.
Een proactieve en gerichte aanpak
De mededeling weerspiegelt een paradigmaverschuiving, waarbij wordt overgestapt van een reactieve houding naar een meer proactieve en systematische inzet van instrumenten. De EU zal ook strategischer zijn in het benutten van haar economisch gewicht en de toegang tot haar interne markt. De maatregelen van de EU zullen doelgericht en evenredig blijven en gericht zijn op het aanpakken van specifieke situaties met een hoog risico. Tegelijkertijd zullen de EU, haar lidstaten en bedrijven in toenemende mate de economische kosten moeten aanvaarden die gepaard gaan met meer veiligheid en veerkracht.
Op basis van de risicobeoordelingswerkzaamheden met de lidstaten zal de Commissie zich onmiddellijk richten op zes prioritaire gebieden met een hoog risico:
- het verminderen van strategische afhankelijkheden voor goederen en diensten;
- het aantrekken van veilige investeringen in de EU;
- ondersteuning van een levendige Europese defensie- en ruimtevaartindustrie en andere kritieke industriële sectoren;
- het leiderschap van de EU op het gebied van kritieke technologieën veiligstellen;
- Bescherming van gevoelige informatie en gegevens;
- Afscherming van de kritieke infrastructuur van Europa.
Gecoördineerd en strategisch gebruik van instrumenten
De doeltreffendheid van het optreden van de EU zal worden versterkt door de bestaande instrumenten strategischer en op gecoördineerde wijze te gebruiken. Dit omvat bijvoorbeeld nieuwe richtsnoeren voor de screening van BDI, waarbij rekening wordt gehouden met economische veiligheidsoverwegingen in handelsbeschermingsonderzoeken en prioriteit wordt gegeven aan financiering voor projecten die werken aan het verminderen van de afhankelijkheid van de EU.
Verbeterd situationeel bewustzijn
De Commissie zal haar risicobeoordeling verbeteren en informatie verzamelen en delen met de lidstaten en belanghebbenden. Het zal bijdragen tot een gemeenschappelijk begrip van economische veiligheidsrisico's en van de wijze waarop en het tijdstip waarop maatregelen moeten worden genomen om deze risico's tegen te gaan. Dit zal de EU helpen tijdig en doeltreffend op te treden. Een belangrijk element is de versterking van de nauwe samenwerking van de Commissie met het bedrijfsleven, dat vaak aan het eind van economische veiligheidskwesties staat.
Voltooiing van het EU-instrumentarium voor economische veiligheid
De EU werkt ook aan nieuwe instrumenten om de huidige lacunes in de economische veiligheid van de EU aan te pakken. Het eerste vlaggenschipvoorstel in het kader van de nieuwe mededeling over economische veiligheid, ResourceEU, wordt vandaag gepresenteerd en richt zich op het aanpakken van de overmatige afhankelijkheid van Europa van buitenlandse leveranciers van kritieke grondstoffen en halfgeleiders. Andere initiatieven bevinden zich in verschillende stadia van voorbereiding en uitvoering, waaronder de SAFE-verordening, de Industrial Accelerator Act, de Cloud and AI Development Act, de CHIPS 2.0 Act, de Net Zero Industry Act, de Critical Raw Materials Act, de Start-up and Scale-up Strategy en de ruimtevaartprogramma's van de EU.
Internationale samenwerking
Europa staat verre van alleen voor uitdagingen op het gebied van economische veiligheid. Met dat in het achterhoofd zal de EU haar samenwerking met betrouwbare partners nog verder intensiveren, gemeenschappelijke normen voor economische veiligheid bevorderen en waar mogelijk gezamenlijke actie ondernemen om de belangrijkste uitdagingen aan te pakken.
Volgende stappen
De Commissie brengt al de nodige wetswijzigingen, richtsnoeren en andere ondersteunende maatregelen in gang om de in de gezamenlijke mededeling uiteengezette acties uit te voeren. De Commissie zal intensief blijven samenwerken met de lidstaten, derde landen en belanghebbenden over de nieuwe strategische aanpak voor economische veiligheid.
Voor meer informatie
Vijf nieuwe initiatieven ter versterking van de economische veiligheid (januari 2024)
Gezamenlijke mededeling over de strategie voor Europese economische veiligheid (juni 2023)