Commissie legt Meta voorlopige maatregelen op om vrije toegang tot WhatsApp te behouden voor concurrerende AI-assistenten

Meta moet van de Europese Commissie concurrerende AI-assistenten voor algemene doeleinden weer vrije toegang geven tot WhatsApp tot het einde van het antitrustonderzoek van de Commissie. Dit voorkomt dat het gedrag van Meta, dat op het eerste gezicht in strijd is met de mededingingsregels van de EU, ernstige en onherstelbare schade aanricht voor de mededinging op deze groeiende markt.

In december 2025 heeft de Commissie een antitrustonderzoek geopend naar het nieuwe beleid van Meta om andere AI-aanbieders dan Meta AI de toegang tot WhatsApp te ontzeggen. In februari 2026 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar uitgebracht, waarin zij voorlopig concludeerde dat voorlopige maatregelen nodig kunnen zijn om te voorkomen dat de beleidswijziging van Meta ernstige en onherstelbare schade veroorzaakt op de markt. In april 2026 heeft de Commissie een aanvullende mededeling van punten van bezwaar uitgebracht, waarin zij haar voornemen uiteenzette om Meta te gelasten AI-assistenten van derden weer toegang tot WhatsApp te geven.

Het besluit inzake voorlopige maatregelen

In het besluit van vandaag wordt geconcludeerd dat voorlopige maatregelen gerechtvaardigd zijn om ernstige en onherstelbare schade aan de mededinging op de groeiende markt voor AI-assistenten voor algemene doeleinden te voorkomen. Deze conclusie is gebaseerd op het volgende:

• Met WhatsApp heeft Meta op het eerste gezicht ten minste sinds januari 2023 een machtspositie op de EER-markt voor communicatietoepassingen voor consumenten. 
• Meta maakt op het eerste gezicht misbruik van deze machtspositie door concurrerende AI-assistenten voor algemene doeleinden te beletten gebruik te maken van de WhatsApp for Business Application Programming Interface (“API”). Op 15 oktober 2025 heeft Meta een nieuw beleid ingevoerd, waarbij AI-assistenten van derden voor algemene doeleinden werden uitgesloten van de WhatsApp for Business API. Als gevolg daarvan bleef alleen de eigen AI-assistent van Meta, Meta AI, toegankelijk op WhatsApp. Volgens de conclusie van de Commissie was dit op het eerste gezicht een weigering om toegang te verlenen tot een infrastructuur die was ontwikkeld voor en voordien openstond voor derden. Na een herziening van het beleid werden AI-assistenten van derden voor algemene doeleinden op 4 maart 2026 door Meta opnieuw op WhatsApp toegelaten, echter tegen een vergoeding, wat op het eerste gezicht in de praktijk gelijkwaardig is aan de eerdere toegangsweigering.
• Er moet dringend worden voorkomen dat de concurrentiestructuur op de groeiende markt voor AI-assistenten voor algemene doeleinden ernstig wordt geschaad. De beleidswijziging van Meta dreigt de mededinging te schaden op een cruciaal moment voor de ontwikkeling van die markt, waar kleinere spelers en nieuwkomers grote gevestigde exploitanten kunnen uitdagen.

Door het besluit van vandaag moet Meta de toegang voor AI-assistenten voor algemene doeleinden van derden tot de WhatsApp for Business API herstellen onder de voorwaarden die golden vóór 15 oktober 2025, toen die toegang voor al die AI-assistenten met name kosteloos was. Meta moet de toegang onder die voorwaarden behouden totdat de Commissie een definitief besluit over deze zaak heeft genomen. Dit is noodzakelijk om de doeltreffendheid van de handhavingsbevoegdheden van de Commissie op het gebied van het mededingingsrecht en van elk definitief besluit van de Commissie over de rechtmatigheid van het gedrag van Meta te waarborgen. Meta moet deze maatregelen binnen 5 werkdagen naleven.

Het inhoudelijke onderzoek naar de gegrondheid van alle onderdelen van de zaak loopt nog.

Achtergrond

Meta, met hoofdkantoor in de VS, is een multinationaal technologiebedrijf. Zijn belangrijkste producten zijn sociale netwerken, zoals Facebook en Instagram, en toepassingen voor consumentencommunicatie, zoals WhatsApp en Messenger. Het exploiteert ook onlinereclamediensten en producten op het gebied van virtual en augmented reality. Meta biedt een AI-assistent voor algemene doeleinden aan, Meta AI.

De WhatsApp for Business API is de interface waarmee bedrijven hun eigen systemen met WhatsApp verbinden. Bedrijven die WhatsApp willen gebruiken om met klanten te communiceren, zijn onderworpen aan de servicevoorwaarden van WhatsApp Business en de voorwaarden voor de WhatsApp Business-oplossing. Vóór 15 oktober 2025 omvatten deze geen enkele beperking voor AI-assistenten van derden voor algemene doeleinden.

Artikel 102 VWEU en artikel 54 van de EER-Overeenkomst verbieden misbruik van een machtspositie dat de handel ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging binnen de eengemaakte markt kan verhinderen of beperken. De uitvoering van artikel 102 VWEU wordt omschreven in Verordening (EG) nr. 1/2003.

Krachtens artikel 8, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1/2003 kunnen voorlopige maatregelen worden opgelegd als er op het eerste gezicht sprake is van een inbreuk op de regels van het mededingingsrecht en als er dringend beschermende maatregelen nodig zijn vanwege het risico op ernstige en onherstelbare schade voor de mededinging. Dit is het tweede besluit waarbij op grond van Verordening (EG) nr. 1/2003 voorlopige maatregelen worden opgelegd (na het Broadcom-besluit in 2009).

De Commissie kan geldboeten opleggen aan een onderneming wanneer die opzettelijk of uit onachtzaamheid in strijd handelt met het besluit waarbij voorlopige maatregelen worden gelast. De geldboete bedraagt niet meer dan 10 % van de totale omzet in het boekjaar voorafgaand aan de inbreuk. Om de naleving van het besluit inzake voorlopige maatregelen af te dwingen, kan de Commissie bovendien dagelijkse dwangsommen opleggen van ten hoogste 5 % van de gemiddelde dagelijkse omzet in het boekjaar voorafgaand aan de inbreuk.

De termijn waarbinnen een antitrustonderzoek moet worden afgerond is niet wettelijk bepaald. Hoeveel tijd een antitrustonderzoek in beslag neemt, hangt af van een aantal factoren, zoals de complexiteit van de zaak, de mate waarin de betrokken ondernemingen met de Commissie meewerken en de uitoefening van de rechten van verdediging door de partijen..

Meer informatie over deze zaak is beschikbaar op de website van het DG Concurrentie van de Commissie in het publieke zaakregister onder zaaknummer AT.41034.