Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Winkeltijdenwet met het oog op inkadering van de bevoegdheid om vrijstelling te verlenen of een ontheffingsbevoegdheid toe te kennen in verband met de toeristische aantrekkingskracht van een gemeente (31728)

Aandeordeisdevoortzettingvandebehandelingvan: -hetwetsvoorstelWijzigingvandeWinkeltijden- wetmethetoogopinkaderingvandebevoegd- heidomvrijstellingteverlenenofeenontheffings- bevoegdheidtoetekenneninverbandmetde toeristischeaantrekkingskrachtvaneengemeente (31728).Deberaadslagingwordthervat. Devoorzitter:Wijzijntoeaandeeerstetermijnaande kantvanderegering.Ikgeefheelgraaghetwoordaan deministervanEconomischeZaken,Landbouwen Innovatie. MinisterVerhagen :Voorzitter.Ikdankuvoorhet vriendelijkewelkomdatikindezeKamermocht ontvangenalsnieuweministervanEconomischeZaken, LandbouwenInnovatie.Ikdankuookvoorhetzorgen vooreengoedezeteldierekeninghoudtmetmijngestel. Ditzaldebeantwoordingookwatsoepelerdoen verlopen.Verschillendegeachtesenatorenhebbengevraagdhoe ditwetsvoorstelzichverhoudtmethetregeerakkoord. Laatikuomtebeginnengeruststellen.DeheerTerpstra vermelddereedsdatikeenvandegenenbengeweest diebijdetotstandkomingvanhetregeerakkoordeenrol heeftgespeeld.Derhalvebenikredelijkgoedopde hoogtevandegemaakteafspraken.Ikkanuverzekeren datdebehandelingendevoortzettingvandebehande- lingvanditwetsvoorstelindezeKamergeheelinlijnis methetgeenisafgesprokeninhetregeerakkoord.Ikkan ookdegeachtesenatorAsschergeruststellen.Hethele kabinetstaatachterdevoortzettingvandebehandeling vanditwetsvoorstel. Waaromzijnwijvanmeningdatditwetsvoorstelin lijnismethetgeeninhetregeerakkoordstaatvermeld? Allereerstuiteraardomdatwijlopendeeenbehandeling vaneenwetsvoorstelonderdehuidigepraktijkook verstaandevoortzettingvanbehandelingvanwetsvoor- stellen,tenzijwijuitdrukkelijkbesluitentothettegendeel. Tentweedeisereenmeeronderliggendereden.Het wetsvoorstelisnaaronzemeningeigenlijkeenverduide- lijkingendaarmeeookeenverbeteringvandehuidige praktijkenisdaarmeeabsoluutnietinstrijd. Metditwetsvoorstelwordtbeoogddatgemeenten meerdanvoorheenexplicietallerelevantebepalingenin hunbesluittothetgebruikvandetoerismebepaling meewegen.Zokandegemeenteraadeenbeteronder- bouwdbesluitnemenendaarmeeverbetertookde verantwoordingvandebesluitvorming.Onderdeel hiervanisuiteraarddathetwetsvoorstelmeerduidelijk- heidbiedtomtrentdetoepassingvandetoerismebepa- ling,maargemeentenkrijgenookmeerhouvastbijde beslissingofenzoja,opwelkewijzegebruikgemaakt kanwordenvandietoerismebepaling.Opgrondvanhet wetsvoorstelmoetersprakezijnvansubstantieelen autonoomtoerismeindegemeente.Datwilzeggendat hettoerismeookzonderdeopeningvandewinkelsals zodanigbestaat.Gemeentenzullenvoortaanalle belangenmoetenwegen,belangenalswerkgelegenheid, economischebedrijvigheid,maarookdievanleefbaar- heid,zondagsrust,depositievanwinkeliersmetweinig ofgeenpersoneelenvanwinkelpersoneel.Zijzullendie belangenexplicietindeafwegingmoetenbetrekken. GemeentenŒdatlijktmeookvoordehandliggenŒ moetenuiteraardeenbesluitgoedonderbouwen. Ditwetsvoorstelbevatbepalingendieervoorzorgen datbelanghebbenden,inwonersenondernemersdie menendathungemeentenietzorgvuldigisgeweest, naardebestuursrechterkunnengaan.Zijhoevendus nietvierjaartewachtenopnieuweverkiezingenalszij menendathungemeenteraadnietzorgvuldigis.Ikwil medenaaraanleidingvandeopmerkingenvanmevrouw Sylvesternogeensnadrukkelijkonderstrependathet wetsvoorstelalszodanignietgerichtisophetinperken vanhetaantalkoopzondagen,ooknietophetvergroten vandebemoeienisvanhetRijk,maaropeeninperking vanhetoneigenlijkgebruikvandeuitzonderingten aanzienvandehoofdregel.Dehoofdregelisdaterin principebuitende12koopzondagengeenkoopzondagen zijn.Detoerismebepalingisdeuitzonderingendeze moetwelonderbouwdworden.Wijperkendusniethet aantalkoopzondagenin.Wijperkenhetoneigenlijk gebruikervanin.Iederegemeentehoudtdushetrecht, zoalsdehoofdregelisindewet,op12koopzondagen perjaar.Daarhoevendegemeentengeennadere onderbouwingvoortegeven.Verdervindikessentieel, medegeletopdediscussiediehierindezeKameris gevoerd,datdedecentraleuitvoeringvandewet gehandhaafdwordt.Debeslissingofeengemeenteeen beroepdoetopdetoerismebepaling,isenblijfteen afwegingeneenbesluitvandegemeente.HetRijktreedt daarnietin. MevrouwSylvestervroeghoeikaankeektegenhetfeit datwijnudoormiddelvanditwetsvoorsteleensituatie krijgenwaaringemeentenhunbeleidmoetenaanscher- penŒiniedergevalverduidelijken,maarikkieshaar woorden:aanscherpenŒterwijlerdaarnaweereen tegenovergesteldbeleidzoukomenalshetinitiatiefwets- voorstelisaanvaardindeTweedeKamer.Zijvroeghoe zichdatverhieldmetmijnopvattingentenaanzienvan continuïteitvanbeleid.Erissprakevancontinuïteitvan beleiddoordatwijhetbeleidvanhetvoorgaandekabinet voortzettenmetbetrekkingtotdebehandelingvandit wetsvoorstel.MevrouwSylvesterkanmijnietverwijten datikdecontinuïteitingevaarbreng,integendeel,het grootstevoorbeeldvancontinuïteitisdatwijeen wetsvoorsteldatreedsdoorhetvorigekabinetis ingediend,nuovernemen.Ikwilbovendienonderstrepen datditwetsvoorstelvoortbouwtopdehuidigesituatiein deWinkeltijdenwetenjuistzorgtvoorcontinuering, verduidelijkingenverbeteringvandehuidigepraktijk. Hetgaatdusomeenaanpassingbinnendehuidige systematiekenbinnendehandhavingvandiehuidige systematiekvandewet.Watverandertisdatopbasis vanhetwetsvoorstelmeerdanvoorheenexplicietalle relevanteoverwegingeninhetbesluittothetgebruikvan detoerismebepalingmeewegen,zodateenbeter onderbouwdbesluitgenomenkanworden. UiteraardhebikookgeconstateerddatD66en GroenLinkseeninitiatiefwetsvoorstelhebbeningediend indeTweedeKamer,waarindegemeentenveelmeer vrijheidkrijgenomuiteindelijkeenafwegingtemaken. Datwetsvoorstelmoetnogbehandeldwordeninde TweedeKamer.Hetkabinetzalooknogmoeten besluiten,mochtditinitiatiefwetsvoorstelworden aanvaard,wathettedoenstaat.Inhethuidigeregeerak- koordstaatdatditkabinetdehuidigesituatiewil EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-47 handhaven.Daarmeemoetikwelconstaterendathet initiatiefwetsvoorsteliniedergevalopgespannenvoet staatmethetregeerakkoord.Datiseenvrijobjectieve constatering.DeheerEngelsvroegofhetinitiatiefwetsvoorstelnog welopportuunis,nuditwetsvoorstelhierwordt behandeld.DatiseenafwegingdieD66enGroenLinks uiteindelijkzelfmoetenmaken.Zijgaanineerste instantieoverdevraagofdevoortzettingvanhun initiatiefwetsvoorstelnogopportuunis.Daargaikverder nietover. Deheer Engels(D66):Evenvoordegoedeorde.Hetwas netandersombedoeld.Watisdeopportuniteitvandit voorstel,geletopwateraankomt?Datwistuookwel. MinisterVerhagen :Ja.Dieopportuniteithebik aangegeven.Ikdacht:hetishetproberenwaard,zonder daarmeeuweigenredeneringterdiscussietestellen. IndienereenmeerderheidindeTweedeKamerzou komenvoorhetinitiatiefwetsvoorstel,vindikweldathet aandezeKamerisomhierverderovertespreken.Mede geletopdeopmerkingenvandegeachtesenatorvande PvdA-fractiegaikervanuitdatdecontinuïteitvanen consistentietegenovereerderebesluitvormingŒookde besluitvormingoverditvoorstelŒmeezalwegenbijde stembepalinginzakeditinitiatiefwetsvoorstel.Ikneem aandatmenbijhetvervolgvandebehandelingopeen houdingvandezeKamerkanrekenendierechtdoetaan debehandelingvanditwetsvoorstel.Datgeldtinieder gevalvoordestemmingdaarover. DeheerEngelsvraagthoeditwetsvoorstelzich verhoudttotdepassageuithetregeerakkoorddat overheidstakenzodichtmogelijkbijdeburgermoeten wordengelegd;jegaateroverofjegaaternietover.Ik dachtdatookdegeachtesenatorTerpstraalheelhelder hadgezegddathetfeitdatietseenbevoegdheidisvan eengemeente,nietwilzeggendatoprijksniveaugeen kadersmogenwordengegevenopgrondwaarvande gemeentedatbeleidmoetvormgeven.Ikwilhier onderstrependatdedecentraleuitvoeringvandewet wordtgehandhaafd.Debeslissingoverdetoepassing vandetoerismebepalingblijftdusopgemeentelijk niveauenwordtŒdatwilikhiernogmaalsuitdrukkelijk zeggenŒnietonderworpenaanpreventiefofspecifiek repressiefcentraaltoezicht.WantdanzoudeheerEngels inderdaadeenpunthebbenalshijzegtdatwijiets terughalen.DeheerReutensteltdatdesubsidiariteitnognietveel inhoudt,voortbouwendopzijnredeneringdatiets decentraalisofcentraal,alsnietechtéénlijnop staatsniveauwordtgetrokkenŒopzondagopenofdicht ofopvastezondagenopen.Datwaseenvande elementeninzijninbreng.Dehoofdlijnisdatdewinkels opzondaggeslotenzijn.Datuitgangspuntkentde Winkeltijdenwetook.Datisopzichzelfniksvreemd,want datkennenwijhiersindsjaarendag.Vandaagwerd gerefereerdaande100jarenwaarindewinkelsopen warenineenbepaaldegemeente.Nou,wijkennenook sindshonderdenjarenhetfeitdatdewinkelshierop zondagdichtzijn.Nietinhetdeelwaarikoorspronkelijk vandaankom,wantdaarkonjeopzondagochtend,na terkerkegegaantezijn,eenversevlaaikopen.Datkon alleenmaarbijdebanketbakkers.Zijmochtendusgeen broodverkopen,wantdatzouweeroneerlijkeconcurren- tiemetzichbrengen.Dehoofdregelisechter:dewinkel isopzondagdicht.IndeWinkeltijdenwetwordenopdie hoofdregeluitzonderingengeformuleerdwaareen gemeentegebruikvankanmaken.Ookdatisniets nieuws.Datkanerinderdaadtoeleidendaterverschil- lenontstaantussengemeenten.Daarheeftdeheer Reutengelijkin.Eenbepaaldegemeentekentimmers toerisme,endanmogendewinkelsopzondagopen, terwijldatbijeenanderegemeenteniethetgevalis.Dat iszo.OoknugeldtechterdatdegemeenteAmsterdam verschiltvanbijvoorbeelddegemeenteStaphorst.Datis maargoedook.Jemoetnietproberenomuniformof eenduidigietsterealiserenopditpunt. Inzakedeachtergrondvanditwetsvoorstelwiliknog eenopmerkingmakenoverietswatmijopvielinde bijdragevansenatorTerpstra.Naardemeningvanhet CDAzoudenwijŒalthanshetvorigekabinetenwijals rechtsopvolgerŒhebbenopgemerktdat35%vande gemeententenonrechtegebruikmaaktevandetoerisme- bepaling.Daarwiliktochafstandvannemen.Inde memorievantoelichtingstaatnietdat35%vande gemeententenonrechtegebruikmaaktvandetoerisme- bepaling,maardat35%vandegemeentengebruikmaakt vandetoerismebepaling.Datbetekentdusnietdat35% vandegemeentenmisbruikmaaktvandezeuitzonde- ringsbepaling.Ikdenkdatwijinhetalgemeenkunnen zeggendatinprincipehetgrosvandegemeentenook onderhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWinkeltijden- wetzalvoldoenaandetoerismebepaling,alszijdat fatsoenlijkonderbouwen.Zijzullenderhalveopdatpunt hunbesluitkunnennemen. Deheer Laurier(GroenLinks):Ikdankdeministervoor dezeheldereuiteenzetting.Ikhebgoednaarhem geluisterd,maartochkanikeendingniethelemaal volgen.Aandeenekanthebikhemnamelijkletterlijk horenzeggendathetgingomoneigenlijkgebruikvande toerismebepalingdoorgemeenten.Aandeanderekant hebikhemhorenzeggendateenverduidelijkingvande toerismebepalingenhetgebruikdaarvannoodzakelijk was.Alsdiebepalingnietduidelijkwas,hoekande ministerdansprekenvanoneigenlijkgebruik? MinisterVerhagen :Ditkabinetstaatvooreenverduide- lijkingvandetoerismebepalingomdedoodeenvoudige redendatwijmerkendaterinbepaaldemateoneigenlijk gebruikgemaaktwordtvandezeuitzondering.Sommige gemeentenberoepenzichdaarbijophetfeitdatzij dachtendatheteronderzouvallen.Ikdenkdathetgoed isomjuistindewetgevinghetoneigenlijkgebruiktegen tegaanenheldertezijnoverhetantwoordopdevraag watwijnuonderhetautonometoerismeverstaan.Ik denkdatoneigenlijkgebruikietsandersisdanzich doelbewustniethoudenaandewet.Wijhebbenwel moetenconstaterendaterdiscussieontstondoverde vraagofmenzichtenrechteeninlijnmetdegeestvan deoorspronkelijkebedoeling,namelijkdeuitzondering opdehoofdregel,hieldaandebepaling.Wijhebben geziendatdehelewereldzichberoeptopdeuitzonde- ringalseenuitzonderingmogelijkis. Deheer Laurier(GroenLinks):Deministerbrengtmijnu echtinverwarring.Hijzegt ofmenzich... ...hield aan,maarhijspreektookover onduidelijkheidenoneigenlijkgebruik .Ikvindheteenkleinbeetjeeen warboelworden,metallerespect.Kandeminister zeggenwaardatoneigenlijkgebruiknupreciesinzat? Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-48 Wasdewaardebepalingonduidelijk,ofhebbende gemeentengewoongebruikgemaaktvanderuimtediein dewetzat?Danisergeensprakevanoneigenlijk gebruik.MinisterVerhagen :Datbenikniethelemaalmetdeheer Lauriereens.Devraagiswatdebedoelingvande wetgeverisgeweest.Debedoelingvandewetgeveris datopzondagdewinkeldichtis.Daaropzijnuitzonderin- genmogelijk.Isertoerismedanzouhetvreemdzijnals detoeristengeengebruikkondenmakenvaneenwinkel omeenbepaaldgoedaanteschaffen.Daaromisdie uitzonderinggemaakt.Iedereenzegtechter wijhebben hiertoerismeendaaromgooienwijdewinkelsopen ,zonderdatverderfatsoenlijkteonderbouwen.Dat hebbenwijindepraktijkgemerkt.Nietdatditnude echteachterliggenderedenisgeweestvoorditwetsvoor- stel,maardeheerLaurierweetookdateengemeente enerzijdszei wijwillenhierhelemaalgeentoerisme hebben,maaranderzijdsmeteenberoepopdat toerismeopeensallewinkelstoestondomopzondag opentezijn.Laatikmijvoorzichtiguitdrukken:datis tocheenredelijkoneigenlijkgebruikgeletopde doelstellingvandezewetgever. Deheer Laurier(GroenLinks):Alsikdatzohoorvande minister,hebbenwijtweetypenoneigenlijkgebruik.Er zijngemeentendiedewinkelsgeopendhebbenterwijler eigenlijkgeensprakewasvantoerisme,enerzijn klaarblijkelijkookgemeentendiedewinkelsgesloten hebbengehoudenterwijlerwelduidelijktoerismewas. Alsikdeministerzointerpreteer,verstaikhemdan goed?MinisterVerhagen :Erisiniedergevalmeteenberoep opdetoerismebepalinggebruikgemaaktvande uitzonderingdiedeWinkeltijdenwetboodomoverte gaantotopeningvandewinkelsopzondag,terwijl eigenlijkgeenberoepopdetoerismebepalingkon wordengedaan.Evenalshetvorigekabinetvindtdit kabinetdatdesenaat,alsmedewetgever,oneigenlijk gebruikvanbepaaldemogelijkhedenvandewetzou moetentegengaan.Ditwetsvoorstelbeoogteen verbeteringvandeuitvoerbaarheidenhandhaafbaarheid vanhetgeenmetdewetisbedoeldenwilvoorkomen datdewetwordtgebruiktzoalsdezenietisbedoeld.Dat laatsteisopditmomentinbepaaldegemeentenhet geval.Daaromhebbenditenhetvorigekabinetbesloten omweereensduidelijktemakenwatwordtbeoogd:de hoofdregelisdatdewinkelsopzondagdichtzijnen alleenbijuitzonderingdanopenkunnen. MevrouwSylvester(PvdA):Voorzitter.Ikdenkdat hiermeeaaneenbelangrijkpuntwordtgeraakt.Inmijn inbrenghebikbewusthetwoord aanscherpinggebruikt.Demaatschappelijkereactieisgerichtopdeze aanscherping.Dewetwaszoingerichtdatgemeentende ruimtekregenomzelftebeslissenoverdeopeningvan dewinkels.Nogmaals,mijnfractieistenprincipalevan meningdatdieafweginghoortophetniveauvande gemeente.Doordezeaanscherpingontneemtde regeringdegemeentendieruimte.Datbetekentdat vanuitrijksniveauaangemeentenwordtopgedrongen watzijlokaalmoetendoen.Ikvindhetinteressantomte ziendatgelijktijdigmetdebehandelingvanditwetsvoor- stelindesenaat,aandeoverzijdevanhetBinnenhofeen initiatiefwetsvoorstelisingediend,datjuisthettegen- overgesteldewilbewerkstelligen.Datisvolgensonze fractiedemaatschappelijketrend. Ikkombijmijnvraag.Hetbetoogvandeministerwas interessant.Hijgafaandat,gestelddathetinitiatiefwets- voorstelaandeoverkantwordtaangenomen,hij opnieuwzoumoetenbesluiten.Maarvolgensmijmaakte hijzijnzinnietafenikvraaghemdattochnogtedoen. Watmoeterdanpreciesgebeuren?Deministerwilin feiteeenaanscherping,opbasisvanhistorieoferfenis, maardemaatschappelijketrendisanders,getuigehet initiatiefwetsvoorstel.MinisterVerhagen :Datbeniknietmetueens.Ikheb allereerstgeconstateerddathetinitiatiefwetsvoorstelvan deTweedeKameropgespannenvoetstaatmethet regeerakkoord.Tentweedegaikervanuitdatdesenaat zichzorgenmaaktoverconsistentieenconsequenties.Bij dewegingvaneeneventueelindeTweedeKamer aangenomenwetsvoorstel,zalhetstemgedragvande senaatbepalendzijnbijonzeafwegingentenaanzienvan hetinitiatiefwetsvoorstel.Alsmenhierkiestvoorhet tegengaanvanoneigenlijkgebruik,hetverduidelijken vanderegelsopgrondwaarvandegemeentekan besluitenom,meteenberoepopdetoerismebepaling, winkelsopzondagopentestellen,zoumenweltwee keernadenkenvoordatmenzoustemmenvooreen wetsvoorsteldatdieverduidelijkingjuistgeheelweglaat. MevrouwSylvester(PvdA):Dat tweekeernadenken noemtuterecht,maarwijhaddengraaggeziendatde regeringdathadgedaan,voordatzijmetditwetsvoorstel naardezeKamerkwam.Hethadugesierdalsudit wetsvoorstelhadaangehoudenofingetrokken,totdatwij hierookdatanderewetsvoorstelhadden. MinisterVerhagen :Datbeniknietmetueens,omde doodeenvoudigeredendatbijdetotstandkomingvan dezeregeringisgesprokenoverdeconsequentiesvan ditwetsvoorstel.Wijhebbentoenduidelijkgekozenvoor voortzettingvandebehandeling.Deuitslagvande stemmingindesenaatzoudenwijtenvollerespecteren bijdeverdereinvullingvanonsbeleidmetbetrekkingtot dekoopzondag.Hoedemocratischkunjezijn? Deheer Asscher(VVD):Voorzitter.Hetisnatuurlijkmooi datderegeringdeuitslagvandestemmingindesenaat respecteert,maarikhadnietandersverwacht.Datwas echternietmijnvraag.Alleswordtnuopgehangenaan detoerismebepaling.Daarmeewordtdevraaguitgelokt omtoerismeeenstoetelichtenoftedefiniëren.Ik denkdatjemeteenzorgvuldigeenscherpedefinitie jurisprudentiezoumaken.Hetlijktereenbeetjeopdat hetwordtopgehangenaanbuitenlandstoerisme,maaris degenedieinAmstelveenwoonteninAmsterdam winkelt,ookeentoerist?Ofgeldthetalleenvoorde grensgebieden?MinisterVerhagen :Nee,wantzoalsuweetkennende gemeentenDenHaag,RotterdamenAmsterdam allemaalopbasisvandetoerismebepalingeengemeen- telijkbesluitoverdekoopzondag.Ikmaakgeen onderscheidtussenNederlandseenbuitenlandse toeristen.Binnenlandstoerismeiseenwaardevolle toevoegingvooreconomischeontwikkelingenzorgtvoor vertierenwaarderingvandeschoonheidvanonze Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-49 steden.Hetpastmijooknietomtezeggenwattoerisme isenwatniet.Degemeentemoetzelfaantonenende afwegingmakenofsprakeisvansubstantieelautonoom toerisme,zoalshetoorspronkelijkookindewetstond. Latenwijelkaarnietswijsmaken. Ikmoetzeggendatikenigszinsverbaasdbenoverde discussiedienuontstaatover,inwezen,hethandhaven vanwetgeving.Normaalgesprokenishetdesenaatdie mijaanspreektophettegengaanvanoneigenlijkgebruik ofophetniettoepassenvanwetten.Ikdachtdatdetijd vanBloemenhoveverreachtermijwas.Ikwildie discussienietherhalen,maartoenvondmendatde wetgevergeenrechtdeedaanmaatschappelijke ontwikkelingen.Wijzijnvanmeningdatwijweldegelijk rechtdoenaanhetgeenindezesamenlevinggewenstis, endaarinverschilikdusvanmeningmetdegeachte afgevaardigdevandePartijvandeArbeid.Dedecentrale afwegingmoetdaarbijtenvollewordengemaaktdoor degemeente. DeheerAsscherenanderenhebbenopzichterecht gewezenopdeeffectenvanditwetsvoorstelopde Nederlandseeconomieendewerkgelegenheid. Deheer Laurier(GroenLinks):Voorzitter.Ikhoordatde ministeroverschakeltnaareenanderonderwerp,terwijl wijbezigwarenmeteenheelprincipieelpuntindeze discussie.Ikbenblijdatdeministeropdevraagvande heerAsscherantwoorddedathetnietalleenom buitenlandstoerismegaat,maarookombinnenlands toerisme.Hetfascineertmijdatinhetvoorstelstaatdat vrijstellingofontheffingalleenkanwordenverleendals deaantrekkingskrachtgeheelofnagenoeggeheelis gelegeninhettoerisme.Maarhoekunjezoietsvooraf aangeven?Wijsprekennuoverhethuidigevoorstelen datzalaaneennaderebeschouwingwordenonderwor- pen,maarindiebepalingzittochietsheelmerkwaar- digs:erkanalleeneenuitzonderingwordengemaaktop basisvanietswatalisbewezen,terwijlhetjuist dáárovergaat.Veelgemeentenwillendieopenstelling ommeertoerismeaantetrekken,maaromdie vrijstellingtekunnengeven,moetvoorafzijnbewezen dathetalzois.Langzamerhandpraatdeministerons steedsverdereensoortmoerasin. MinisterVerhagen :Ikkanmijvoorstellendatuheel andereopvattingenheeft;datmogeookduidelijkworden uithetfeitdatuwgeestverwantenaandeoverzijdeeen initiatiefwetsvoorstelhebbeningediendomdietoerisme- bepalingnietmeervantoepassingtelatenverklaren.Dat laatechteronverletdatdehuidigewetgeving,de gewoneWinkeltijdenwet,uitgaatvanhetnietopenzijn vanwinkelsopzondag.Eengemeentemagdaarvan afwijkenonderdevoorwaardedatsprakeisvan substantieeltoerisme.Datisnietsnieuws. Devoorzitter:DeheerLauriervoordelaatstekeerop ditpunt. Deheer Laurier(GroenLinks):Voorzitter.Ikprobeerniet eendiscussieoptewekkendoorinterrupties,maarhet feitdatditwetsvoorstelhierligt,wordttochveroorzaakt doorhetfeitdatereenaantalproblemenwarenmetde oudeuitzonderingsbepalingen?Datisderedenwaarom deministerditvoorstelhierverdedigt.Alswijopenig momentzeggen:daarzoudendieproblemenweleens doorkunnenkomen,verwijsthijnaardeoudewet, waarmeedieproblemenzichjuistvoordeden!Datisdus eensoortcirkelredeneringwaarwenietverdermee komen.MinisterVerhagen :Ikbenhetdaarnietmeeeens.De gemeentezaldieafwegingmoetenmaken.Hetkanniet zozijndateropbasisvanwetgevinggesteldwordt:u mageenuitzonderingmakentenaanzienvande sluitingstijdvanwinkelsindienersprakeisvan substantieeltoerismeendatdeheerLaurierdanzegt: datkuntuhelemaalnietaantonen.Danhad,metalle respect,deheleWinkeltijdenwetnooitaanvaardmoeten worden.Ikbenvanmeningdaterinprincipebij uitzonderingsprakekanzijnvanhetnietsluitenvan winkelsopzondag,omallerleiredenen.Datdeheer Laurierhetdaarnietmeeeensis,iszijngoedrecht.Dan hebbenwedaarovereenverschilinopvatting,mijnheer Laurier,maardanmoetuhiernietsuggererendatwij oneigenlijkgebruikmakenvaneenuitzonderingsbepaling dieeris.Ikconstateeralleendaternugemeentenzijn diemeteenberoepopdieuitzonderingsbepalingfeitelijk onderdehoofdregelvandewetwillenuitkomen,zonder datersprakeisvantoeristischebelangen.Endatiseen heelanderezaak. Voorzitter.DeheerAsscherenanderenhebben gesprokenoverdeeffectenvanditwetsvoorstelopde werkgelegenheid.Diezijner.Datklopt.Wehebbendus ookhetCPBdaarnaarlatenkijken,zodathetkan aangevenwatdeeffectenopdewerkgelegenheidzijn. DeheerAsschervraagtdaarterechtaandachtvoor.Het CPBzegtdathetaantalkoopzondagennaaraanleiding vanditwetsvoorstelnaarverwachtingweinigzaldalen endathooguitenkelehonderdenarbeidsplaatsen verlorenzullengaan.Datiseendaling,daarheeftde heerAsschergelijkin.Vandeanderekant... Voorzitter.Erzoemtiets. Devoorzitter:Ja,erziteenvreemdgeluidopde luidsprekers.Excuses. MinisterVerhagen :Hetklimaatvoorendebenutting vanwinkelsalszodanigwordennietaangetast.ErisŒ datheeftookhetCPBlatenzienŒvooralsprakevaneen verschuivingvanwerkgelegenheid.Mensendieopkorte termijnhunbaanopzondagzoudenverliezen,indiendie winkelnietmeeropzondagopenzoumogenzijn, kunnensomsbijdezelfdewinkelopanderedagenaande slagofvindensneleenbaanopanderedageninde weekofinanderesectoren.HetCPBheeftberekenddat eigenlijkhetgrootsteeffecteenverschuivingvanbanen is.Deeffectendieerzijn,staanoverigensnietin verhoudingtotandereontwikkelingendiezichin dezelfdesector,indedetailhandel,voordoen.Zoheeft bijvoorbeelddeopkomstvanscannersveelgrotere effectenopdewerkgelegenheiddanhetvoorsteldathier tertafelligt.Duserzijneffecten,maarwemoetende zakenooknietineenanderdaglichtplaatsendanzij werkelijkzijn.Opkortetermijnisheteffectgroterdanop langeretermijn.Inzijntotaliteitzoueenkleineverande- ringindekoopzondagenweinigtotgeeneffecthebben opdetotalewerkgelegenheid. Deinschattingvanheteffectvandiewetswijzigingop koopzondagenisingewikkelder.Dekernisdatgemeen- tenzelfblijvenbesluiten.Deuitkomstvandieafweging isnogsteedsonzeker.Hetisdusnietzekerdaterinde gemeentex,yenztengevolgevanditwetsvoorsteleen Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-50 anderbesluitgenomenzoumoetenworden.Hetisook nietduidelijkwelkegemeentenindetoekomstopbasis vanhettoeristischregimewelwinkelsgaanopenstellen. Datisgeziendeveranderendeleefpatronenooknog mogelijk.HetCPBheeftgezegdŒhetiseigenlijkeenvrij summierewijzigingŒwekijkennaardegemeentendie nuhettoeristischeregimehanterenenvragenonsafof datooknogzoukunnenalswekijkenofzeindeLonely Planetgenoemdwordenennaarhetaantalhotelsdat zichindiegemeentebevindt.Opgronddaarvankomt hetCPBtotdeconclusiedatmennutenonrechte gebruikmaaktvanhettoeristischeregimeendater derhalveeenanderbesluitzoumoetenworden genomen.HetfeitdatjeindeLonelyPlanetgenoemd wordtofdatjeheelveelhotelshebt,isopzichzelfeen bruikbareindicator,maarhetiszekernietdeenige. Gemeentenmoetenuiteindelijkimmersopbasisvanhet wetsvoorsteleenbesluitnemen,metinachtnemingvan allerleiinhunogenrelevanteaspecten.Danmoetenze dusbeslissenofersprakeisvansubstantieelautonoom toerisme.Watwijhierdoen,ishetoneigenlijkgebruikaanpak- ken,gebruikvandewetzoalsdienietbedoeldis. NormaalspreektjuistdeKamermijdaaropaan.Hetgaat omoneigenlijkgebruikvandewetgevingdatnuten kostegaatvankleineondernemers.Zekeralser oneigenlijkgebruikgemaaktwordtvandewet,iser sprakevaneenrelatiefvoordeelvoorgrotebedrijventen opzichtevankleinerebedrijven.Groterebedrijven hebbenerimmersschaalgroottevoordelenvanomop zondagopentezijn.Hetexplicietbenoemenvanhet belangvankleineondernemersindebelangenafweging zoalsdieinditwetsvoorstelstaat,zalhetoneigenlijk gebruiktenkostevankleineondernemerskunnen tegengaan.Ookinditwetsvoorstelkunnengemeenten beterdanvoorheendeeconomischebelangensterklaten meewegen.Nietalleenwordthetbelangvanwerkgele- genheideneconomischebedrijvigheidexpliciet genoemd,integenstellingtotdehuidigewetgeving,ook anderszinswordenbelangenvanwerknemersmeegeno- men.Ikdenkdathetalmetaleenwetswijzigingiswaarvan hetverschilzekeroplangeretermijnofmacro- economisch,zoalsopeenshetverwijtwasvande geachtesenatorvandeSP-fractie,nietnegatiefuitpakt. Wepakkenoneigenlijkgebruikaan,brengendehuidige praktijkinlijnmetdebedoelingendegeestvandewet enoplangeretermijnzullendeeconomischegevolgen aanmerkelijkgeringerzijndanhetgeenbijvoorbeeldde heerAsscherschetst. DeheerReutenvraagtaanmijofikderedeneringdeel datdetotaalomzetvaneenwinkelbedrijfnietzaldalenof stijgentengevolgevandezewetgeving,aangezienje,als jeopzondageenbepaaldproductnietkuntkopen,dat danmaaropeenanderedaggaatdoen.Hetwinkelbe- drijfalstotaalheeftdusgeennadeelofvoordeelvande zondagsopenstelling.Ingrotelijnenbenikhetdaarmee eens.Datisookderedenwaaromoplangeretermijnde economischegevolgenvanditwetsvoorstelbeperkt zullenzijn.Sommigeomzettendieopzondagenworden behaald,verschuivennaaranderedagenindeweek.Het effectopdedetailhandelalsgeheelisklein.Hetkanzo zijnŒdatmoetenwijookerkennenŒdateendeelvande omzetdienuwordtbehaald,omdatmensenopzondag ineenbepaaldgebiedkomenwinkelen,eldersofop anderewijzewordtbesteed.Inzijntotaliteitgeldtdatje jeeuromaaréénkeerkuntuitgeven. DeWinkeltijdenwetbiedtdaarnaastruimtevoor ondernemersomdeeigenverantwoordelijkheidte nemenbijkeuzesterversterkingvandeeigenconcurren- tiepositieendeopeningstijdenaantepassenaan consumentenvoorkeuren.Ookkleinerewinkelierskunnen daargebruikvanmaken.Indehuidigesituatieishet zelfszodatookgrotewinkelbedrijvenniettenvolle gebruikmakenvanallemogelijkhedendiedeopeningstij- denbieden.Zelfsdegrotewinkelszijnnietiedere zaterdagvanzesuurindeochtendtottienuurinde avondopen.Dusopdatpuntziejedatdeconcurrentie- voorwaardengelijkzijn,omdatdegemeentenende winkeliersineengemeentealszodaniggebondenzijn aandeWinkeltijdenwet.Maarhetiszodatgrotere bedrijvendoorhungrotereomvangnatuurlijkwat makkelijkergebruikkunnenmakenvanenflexibeler kunneninspelenopdievoorwaarden.Ikvindhettoch eenverbeteringdatditwetsvoorstelexplicietrekening houdtmetdebelangenvanhetmidden-enkleinbedrijf endatookbepaaldwordtdatbelangenvanwinkeliers metweinigofgeenpersoneelexplicietmoetenworden meegewogenindewegingdieeengemeentemoet maken.DeheerTerpstraenanderenhebbengewezenop grensgemeentenenhebbengevraagdwatvoorhende effectenzijn,omdatjedaarmeteenspecifiekesituatiete makenkrijgt.Erzijnverschillendegrensgemeentendie opditmomentgebruikmakenvandetoerismebepaling. Ookvoordiegemeentengeldtdatzijopzichzelfals zodanigdiebewusteenbewustereafwegingzullen moetenmaken.Datkanalsjekijktnaarverschillende mogelijkhedenindeWinkeltijdenwetdieineen grensstreekvervelendzijn.Erwordtgezegddatmendan naarBelgiëofnaarDuitslandtoegaat.Dehuidige Winkeltijdenwetis,ookmethetvoorsteldathieroptafel ligt,nogsteedsruimerdaninBelgiëenDuitsland.Indie buurlandenishetregimeeerderstrengerdanruimer. Dusopdatpunthebbengrensgemeentenalszodanig weinigconcurrentiemetgemeenteninBelgiëen Duitsland.Umoetzichookrealiserendatgrensgemeen- tenaleenuitzonderingkennenindeWinkeltijdenwet. Datbetrefteenspecifiekeuitzonderingvoordegrens- streek.Degemeenteraadkandusookvrijstelling verlenenvoorgrensoverschrijdendverkeer. WatdespecifiekevraagvandeheerTerpstrabetreftof Sluislastzalhebbenvandezewet,antwoordikdatde gemeenteSluisgebruikmaaktvandetoerismebepaling uitdeWinkeltijdenwet.Detoerismebepalingisvan recenteraarddande100jaarwaaraandeheerTerpstra refereerde.Inhetverledenhadmendaarvoorook anderszinseenbepaling.Veelgemeentenzullenook onderditwetsvoorsteltotwijzigingvandeWinkeltijden- wetvoldoenaandietoerismebepaling.Hetisnamelijk aandiegemeentenzelfomtebepalenofzijookinde toekomstzullenvoldoenaandiebepaling. Verderishetzodatgemeentenalleenhunverorde- ning,voordeaanpassingwaarvanzijduseenjaardetijd krijgen,hoevenaantepassenvoorzoverdieopdit momentnietinlijnismethetwetsvoorstel.Een gemeentealsSluis,meteenlangekustlijnwaaropveel toeristenafkomen,heeftopzichzelfeentoeristisch regime.Ditiseenafwegingdieeengemeentezelfzal moetenmaken,maarikvoorziedatzijditookinde toekomstzalkunnenonderbouwen. Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-51 DeheerAsscherendeheerEngelszijnzeerspecifiek ingegaanopdevraaginhoeverreeenenanderzich verhoudtmethetEuropeesrechtenofhetwetsvoorstel welconformdatrechtis.Terechtis,losvandeappreci- atievanwatwijallenindetoekomstvanEuropa wensen,gekekenofditwetsvoorsteldaarmeeinlijnis. Bijdeeerderebehandelingismetnameookgewezenop devraaginhoeverreditzichverhoudtmetdevrijheid vanvestigingenmethetvrijeverkeervandiensten.Ik weetookdatdeheerAsscherendeheerEngelsmet mijnvoorgangsterbijdebehandelingvanhetwetsvoor- stelvoordeDienstenwethieroverzeernadrukkelijken uitvoerigvangedachtenhebbengewisseld.Indekern komtheteropneerdathetvrijverkeervandienstenen devrijheidvanvestigingnietvantoepassingzijnvoorde openingstijdenvanwinkels.Ikhebuindatverbandook bijdeschriftelijkebehandelingverwezennaarde uitspraakvanhetHofvanJustitieindezaak-Sbarigia, overeenItaliaanseapothekerineentoeristischgebiedin destadRome,waarinditstandpuntdoorhetEuropees Hofisbevestigd.Hetgingindiezaakomwetgeving inzakeopeningsurenensluitingsdagenvaneenapotheek metdemogelijkheidomdaarineenvrijstellingtekrijgen doordelokaleoverheidinverbandmethettoeristisch karaktervandeplaatswaardieapotheekwasgevestigd. HetHofheeftindezezaakgeoordeelddathetvrijverkeer vandienstenendevrijevestigingnietrelevantzijn.De regelinggeldtvoorallemarktdeelnemersenheeftniet totdoeldevestigingsvoorwaardenvoordebetrokken ondernemingteregelen. Usteltdatdatonjuistisomdathetomeenspecifiek gevalgaatinuwinbreng.Datisdusnietwaar,wanthet ginghierjuistomeenzaakdieerglijktopdesituatiein Nederland,namelijkdeontheffingvanhetverbodop winkelopeningopzondagvanwegetoerisme.Uitde conclusiebijhetarrestdatdiewinkeltijdenregelgeving moetwordenbeoordeeldopbasisvanhetvrijverkeer vangoederenennietopbasisvandevrijheidvan vestigingofhetvrijeverkeervandienstenkanderhalve weldegelijkwordengeconcludeerddatdeNederlandse winkeltijdenregelgevingverenigbaarismethetEuropees recht.Hetvrijverkeervangoederenisduswelrelevant, inhetbijzonderdeeisendieookhierweerdeEuropese jurisprudentieheeftaangegevenoververkoopmodalitei- ten.WijhebbendezaakvanhetEuropeesHofinzake Keck&Mithouarduit1993,waarbijverkoopmodaliteiten alsvoorschriftendeverkoopvangoederenalszodanig regulerenengeeneisenstellenaandegoederenzelve, zoalsopeningstijdenenregelsoverreclamebijde winkelschappen.Dieverkoopmodaliteiten,inclusiefdie winkelopeningstijden,vormengeenbelemmering,isdaar ookgeconcludeerd,voordehandeltussenlidstatenen zijnverenigbaarmetdebeginselenvandeinternemarkt, mitsdievoorschriftenzonderonderscheidvantoepas- singzijnopallemarktpartijendieindedesbetreffende lidstaatactiefzijnenhetjuridischefeitelijkeeffectvan dievoorschriftengelijkisopdeverkoopvangoederen uitdelidstaatzelfalsopdeverkoopvangoederenuit anderelidstaten.Datishierhetgeval. Methetwetsvoorstelwordengeenbelemmeringen opgeworpenvoorhetvrijeverkeervangoederen.Ineen winkeldiegevestigdisinNederlandkunnenzonder probleemzowelbinnenlandsealsbuitenlandsegoederen wordenverkochtopdezelfdetijdstippen.DeWinkeltij- denwetisvantoepassingopiedereendieinNederland eenwinkelopent,zonderonderscheid,zonderdiscrimi- natie,uitwelkelidstaathijookafkomstigis.Daarmee wordtvolledigvoldaanaandeeisendiedeEuropese jurisprudentieaangeeft.Ookhiergeldtdatdewetin overeenstemmingismetdebeginselenvandeinterne markt.Dusikbenookopdatpunt,opbasisvandiegeldende jurisprudentie,vanmeningdatergeenenkeleaanleiding zouzijnomdeEuropeseCommissiehieroverhelderheid tevragen. Devoorzitter:Magikdeministervragenhoeveeltijd hoenogdenktnodigtehebben? MinisterVerhagen :Ikkomaandeelementenmet betrekkingtotdeberoepsmogelijkheden,waaroverikeen aantalopmerkingenwilmaken.Danhebiknogeenpaar overigevragen.Ikbenaandelaatstetweeonderdelen vanmijnbeantwoording. Devoorzitter:Tienminuten? MinisterVerhagen :Daarvoorzalikmijnuiterstebest doen.DeheerEngelsendeheerAsscherhebbenmetname inhuninbrengookstilgestaanbijdevraaginhoeverre deberoepsmogelijkheiddiebijditwetsvoorstelwordt geïntroduceerdvoorbelanghebbendentegeneenbesluit vandegemeenteraadterechtis,medegeletopde opmerkingendiezijngemaaktdoordeRaadvanStateen anderenmetbetrekkingtothetonderscheiddatzou moetenwordengemaakt.DeAlgemenewetbestuurs- rechtkentopzichzelfgeenbijzonderepositie,indiezin daterbijeenandereformelewetnietvanzoumoetenof mogenwordenafgeweken.Welmoetjeinverbandmet hetkaraktervandiealgemenekaderweteenafwijkingdie jemaaktexplicietengemotiveerdtoepassen.Het wetsvoorstelbepaaltdattegeneenbesluitover toepassingvandetoerismebepalingaltijdberoepopde bestuursrechtermogelijkis.Diekeuzeisindetoelichting explicietenuitgebreidtoegelicht.Hetwetsvoorstel betekentopditpunteenmindergrotebreukmetde huidigepraktijkdandeVVDsuggereert.Wantookinde huidigepraktijkstaattegenallebesluitenvangemeenten overdetoerismebepalingdemogelijkheidvanberoep open.Bijbesluitenvanalgemenestrekkingmeteen concretiserendkarakterstaatdemogelijkheidvanberoep openbijdebestuursrechter.Tegenalgemeenverbin- dendevoorschriftenstaatdemogelijkheidvanberoep openbijdecivielerechter.Hetisvoorbelanghebbenden indehuidigepraktijknietgemakkelijkomvasttestellen wathetkaraktervanhetbesluitis,endusomvastte stellenofmenbijdebestuursrechterofbijdeciviele rechterterademoetgaan.Inditwetsvoorstelwordt alleenbepaalddatbelanghebbendeninallegevallenbij debestuursrechterterechtkomen.Opdatpuntishet wetsvoorstelduseenduidig.DeheerAsscherwijst daarbijophetfeitdatdeRaadvanStateinhetcommen- taarsteltdatdekeuzeinhetwetsvoorstelonvoldoende zouzijngemotiveerd.Inhetoorspronkelijkewetsvoorstel wasdatinderdaadhetgeval.Naaraanleidingvandit commentaarvandeRaadvanStateisdezekeuzeinde memorievantoelichtingnaderenzeeruitgebreid gemotiveerd.Ikvondhetoverigensopvallenddatmetnamedeheer Asschermetditcommentaarkwam.Bijdebehandeling vandenieuweElektriciteitswetwashetimmersjuistde Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-52 VVD-fractiediebijmondevandeheerLoudoneistedat tegenallebesluitenvandeDienstuitvoeringentoezicht Elektriciteitsweteenberoepbijdebestuursrechter mogelijkzoumoetenwordengemaakt,dusookwaarhet algemeenverbindendebesluitenbetrofwaarbijopgrond vandeAlgemenewetbestuursrechttoengeenberoep mogelijkwas.Dieuitzonderingistoenspecifiekop verzoekvandeVVD-fractieopgenomenbijdeze wetgeving.Alsmendusnuvraagtomeeneenduidig besluitoverdevraagbijwiementerechtkan,kanik meldendatwijditookhierzeerwelmogelijkvinden, juistgeletopdeconsistentieenopdepositieve ervaringendiewijhiermeehaddenbijdeDienst uitvoeringentoezichtElektriciteitswet. Noglosvandebezwarendiezijertegenhebbenendie ikinaanmerkelijkminderemateheb,heeftzoweldeheer EngelsalsdeheerAsschereropgewezendaterookeen wetsvoorsteloveraanpassingvanbestuursrechtin behandelingis.Zijvragenzichafinhoeverrede standpuntendieinhetwetsvoorstelwordeningenomen datwijvandaagbehandelen,rechtdoenaanhet wetsvoorsteloverdeaanpassingvanhetbestuursrecht. Alshetwetsvoorsteloverdeaanpassingvanhet bestuursprocesrecht,datopditmomentbijdeTweede Kamerligt,opditpuntongewijzigdwordtvastgesteld, zalinderdaaddebepalinguithetwetsvoorsteltot wijzigingvandeWinkeltijdenwetdieberoepbijde bestuursrechtermogelijkmaakt,automatischkomente vervallenalsdewetoverhetbestuursprocesrechtin werkingtreedt.DeheerEngelsendeheerAsscher hebbenopdatpuntgelijk.Terechtwijzenzijopdeze discrepantie.Ikmoetzeggendatzijmetdezealertheidde positievandesenaatversterken. Ikkanhieraanopdriemanierentegemoetkomen.Inde eersteplaatskanik,nudezeledenmijopdezelacune hebbengewezen,directenterplekkeeennotavan wijzigingindienenbijhetwetsvoorsteloverdeaanpas- singvanhetbestuursprocesrecht.Ikmeenechterdatdit nietgeheelinlijnismetdebedoelingvandewoordvoer- ders.Indetweedeplaatskanikervoorpleitendatde TweedeKamerditwetsvoorstelamendeert.Indederde plaatskanikuiteraardweermeteenwijzigingkomen vanditwetsvoorstel.Dezemanierenlijkenmijalledrie nietergverkieslijk. Omdatikvanmeningbendatdezemogelijkheidwel inlijnismethetingediendewetsvoorstel,zouikeen notavanwijzigingbijhetwetsvoorsteloverdeaanpas- singvanhetbestuursprocesrechtkunnenindienen.Gelet opdediscussieendeterechtekanttekeningendiehierbij zijngeplaatst,wilikdeKamertegemoetkomendoorte zeggendatiknietmeteennotavanwijzigingzalkomen. Ikbenbereidomdattoetezeggen.Daarnablijven grossomodotweemogelijkhedenover.Ofwelikzaleen novelleopstellenbijhetwetsvoorstelwaaroverwij vandaagspreken.Datduurtechterongeveeranderhalf jaar.Ofwelwijbesluitenomdebehandelinginde TweedeKamervanhetwetsvoorsteloverdeaanpassing vanhetbestuursprocesrechtaftewachten.Daarmeeisin iedergevaleenkortereperiodegemoeiddandeperiode dienodigisalsikmeteennovellezoukomen.Ikstel daaromdeKamervoordatikhetnuvoorliggende wetsvoorsteloverdeWinkeltijdenwethandhaaf,omdatik daarvoorookwelredenenvind.MochtdeTweedeKamer besluitentotaanpassingvanhetbestuursprocesrechtop eenwijzedieinlijnismethetvoorsteldatnuvoorligt, danzalditbetekenendatnaaannamevanhetwetsvoor- steloverdeaanpassingvanhetbestuursprocesrechtin deEersteKamer,defactodezemogelijkheidkomtte vervallen.Deheer Engels(D66):Erzijnallerleipuntenwaaroverwij discussiëren.Datdoenwijsomsopeenhumoristische manierendatismijprimanaardezin.Ditisechtereen serieuspunt.Alsikdeministergoedbegrijp,erkenthij datwatnuvoorligt,instrijdismetdebestaande Algemenewetbestuursrecht.Daarinwordtnamelijk eigenlijkberoepopalgemeenverbindendevoorschriften niettoegestaan. MinisterVerhagen :Nee,nee.Ikzegdatwatwijinhet wetsvoorsteloverdeWinkeltijdenwetvoorstellen,zou komentevervallenalshetwetsvoorsteloverde aanpassingvanhetbestuursprocesrechtwordtaanvaard. Deheer Engels(D66):Datiseenanderpunt.Ikbegrijp watdeministerheeftgezegd.Hijzegteigenlijk:hetisnu instrijdmetdeAlgemenewetbestuursrecht,maardat wilikwelevenzolaten,want... MinisterVerhagen :Nee,nee,ditisnietinstrijdmetde Algemenewetbestuursrecht. Deheer Engels(D66):Ja,metdehuidigeAlgemenewet bestuursrechtishetookinstrijd. MinisterVerhagen :Nee... Deheer Engels(D66):Datstaatnamelijkinartikel8:2, ondera. MinisterVerhagen :DatbeniknietmetdeheerEngels eens.OpbasisvandehuidigeAlgemenewetbestuurs- rechtishetmogelijkomdaarvanaftewijken.Datkan, mitsdatwordtgemotiveerd.Diemotiveringvindtplaats inhetwetsvoorsteloverdewinkeltijden.Diemotivering hebbenwijookaangebrachtnaaraanleidingvande opmerkingenvandeRaadvanState.Ikhebnietvoor nietsgerefereerdaandebehandelingvandeElektrici- teitswetengewezenopeenexplicietverzoekvande EersteKameromdaarbijeenmogelijkheidoptenemen ombijeenbestuursrechterinberoeptegaan.Daarmee isdezegemotiveerdemogelijkheiddusinlijn.Erisdus eenmotiveringaangebracht.Metdehuidigewetisdeze mogelijkheiddusnietinstrijd.Alsdatwelzowas,zouik ditwetsvoorstelüberhauptnietnuindeKamer verdedigen.Alsechterdeaanpassingvanhetbestuurs- procesrechtindeTweedeKamerwordtaanvaard,komt dezemogelijkheidautomatischtevervallen,aangezien danhetartikelkomttevervalleninhetwetsvoorstelover deaanpassingvanhetbestuursprocesrechtopgrond waarvandezemogelijkheidnuinhetwetsvoorstelover dewinkeltijdentotstandkomt.Hetkandusdatwijnu ietsintroducerenwatovereenofanderhalfjaar,na aannamevandeaanpassingeninhetbestuursproces- recht,weertenietgedaanwordt. Deheer Engels(D66):Datistochheelmerkwaardig.De ministervindtdatdezemogelijkheidnietinstrijdismet deAlgemenewetbestuursrechtzoalsdienugeldt.Ikzeg erbijdatikdieopvattingnognietdeel.DeAwbiseen algemenewet,duseenwetdienietzomaarmeteenlex specialisaandekantkanwordengeschoven.Deminister Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-53 zegtverder:wehebbenookeenaanpassingswet,maar diezouartikelenkunnenbevattenwaardoorbijvoorbeeld hetwetsvoorstelzoukunnenvervallendatnuvoorligt. MinisterVerhagen :Nee,hetgaatnietomditwetsvoor- stel,maaromditartikel. Deheer Engels(D66):Ja,ditartikel.Deministerisdus enerzijdsbereidomopbasisvaneenaanpassingswet vandeAwbweleenandereregelingtoetestaanindit wetsvoorstel,terwijlhijanderzijdsindenuvoorliggende regulierewetmeentdathijeenmotiveringheeftom ervanaftewijken,terwijlhetnogmaardevraagisofdie motiveringvoldoetaandeeisenvandeAwbomervante kunnenafwijken. MinisterVerhagen :IkdachtdeheerEngelstegemoette komen.Alshijnietwilwatikvoorstel,danzegikbij dezentoedatikeenwijzingingsvoorstelzalindienenop hetvoorstelvoordeaanpassingvanhetbestuursproces- recht,opdatookbijaanvaardingvandeaanpassingvan hetbestuursprocesrechtwijhetberoepopdebestuurs- rechtermogelijkzullenblijvenmaken.Datzaldusook overeenjaarmogelijkzijn.DeheerEngelskanhet krijgenzoalshijhethebbenwil.Maarhetwetsvoorstel datikhiervanavondverdedig,isnietinstrijdmetde Algemenewetbestuursrecht.Deuitzondering,de mogelijkheiddiewecreëren,isdaarmeeinlijn.Dieis voldoendegemotiveerdendiekan.Datiséén.Ikwas bereid,deheerEngelstegemoettekomentenaanzien vandeaanpassingvanhetbestuursrechtendaninde toekomstvoorlieftenemendatdiemogelijkheidkomtte vervallennaaanvaardingvandeWetaanpassing bestuursprocesrecht.AlsdeheerEngelsdatlieverniet heeft,zegikhembijdezentoedatikeennotavan wijzigingindienvoordeWetaanpassingbestuursproces- rechtdieopditmomentindeTweedeKamerter behandelingvoorligt. Deheer Asscher(VVD):Ikvinddeministeruiterst vindingrijk.Dediscussiegaateroverofhetinstrijdis metdehuidigeAwb.Hijzegtvanniet.Wijmenenvan wel.Zijnreactieistekomenmeteennotavanwijziging opeenanderewet.Datisechternietwatwijnuter discussiewillenhebben.Watwijwelterdiscussiewillen hebben,ishethuidigewetsvoorstelmetdehuidigeAwb. Degrotevindingrijkheidvandeministeropditgebied leidtmijertoeomdevoorzittertevragenofwij,voordat wijstraksaandetweedetermijnbeginnen,onshierover kunnenberaden. MinisterVerhagen :Danwachtikmetdeeventuele wegingofikeennotavanwijzigingvoordeWet aanpassingbestuursprocesrechtzalindienen.Vanhet huidigevoorsteliszeerduidelijkdathetnietinstrijdis metdehuidigeAlgemenewetbestuursrecht.Een rechterlijkeinstantiedieinallegevallenoordeeltover geschillenoverdetoerismebepaling,zalderechtseen- heidalleenmaartengoedekomen.Demotivatieomaf tewijkenisvoldoendegegeveninhetwetsvoorstel. Deheer Terpstra (CDA):AlsdeheerAsschernoggaat nadenkenoverdetweedetermijn,wilikdatzelfuiteraard ookgraagdoen.Ikstelvoormijneigenhelderheid,maar ookvoordehelderheidvandeheerAsschernogeen vraag.Iksteunhetideedatdeministerzeervindingrijk is,daarvoormijncomplimenten.Maaralsiknugewoon zegdatdeministerzegtdathetwetsvoorstelnietinstrijd ismetdehuidigeAwb?Hijkniktbevestigend.Alshet huidigewetsvoorstelgehandhaafdwordt,ishet probleemvandeheerAsschervolgensdeministerdus perdefinitieopgelost.Isdatdegoedeinterpretatie? MinisterVerhagen :Datisdegoedeinterpretatie. Deheer Terpstra (CDA):Danzijnwijzeertevreden.Ik hoopdatdeheerAsscherdanookzeertevredenis. MinisterVerhagen :AlsdeheerAsschererproblemen meeheeft,benikbereidomalsnogeennotavan wijzigingintedienenvoordeWetaanpassingbestuurs- procesrecht.IkhebdatooktegendeheerEngelsgezegd. Ikgeloofechternietdatdaarmeetegemoetgekomen wordtaandeonderliggendegedachte. Voorzitter.Eriseenaantallossevragengesteld.De heerReutensteltmetbetrekkingtotdemogelijkheidom eenwinkelopzondagopentehoudenvanwege godsdienstigeredenenŒalthans,alsmendieuitzonde- ringophetverbodvanwinkelopeningopzondagkrijgt vanwegegodsdienstigeredenenofvanuitlevensovertui- ging,omdatmenopeenanderedaghetgeloofwil praktiserenofuitingwilgevenaaneentoepasselijke rustdagŒdatdatzoumoeteninhoudendatindieneen gemeentebesluittotzondagsopenstelling,dewinkelop eenanderedaggeslotenzoumoetenworden.Hetgaat hierbijomtweeverschillendeuitzonderingen.Ikwildaar welonderscheidinmaken.IndeWinkeltijdenwetstaat datdeburgemeesterenwethouderseenwinkelier kunnenuitzonderenvanhetverbodvanwinkelopening opzondagvanwegegodsdienstigeredenenofvanuit levensovertuiging.Alsburgemeesterenwethoudersdit verzoektoekennen,moetvolgensdeWinkeltijdenwetde winkelieropdevoorhemtoepasselijkerustdag,vrijdag, zaterdag,dewinkelsluiten.Indeuitzonderinggaathet dusomdesituatiedateenwinkelieropeenanderedag zijnrustdaghoudtenopdiedagdanookzijnwinkelwil sluiten.Hetisduslogischdatalsdiewinkelierzijnwinkel opentopzondag,hijopdetoepasselijkerustdagzijn winkelsluit.Andersverdwijntdehelelogicaachterdeze uitzondering.Detoerismebepalingstaathierlosvan.Datiseen andereuitzondering.Aandieuitzonderingsbepalingis nietdeplichtofdevoorwaardeverbondendatopeen anderedagdewinkeldichtmoet.Datisooklogisch, geletopdeaardvandeuitzondering.Ikziedatdeheer Reutenmijkanvolgen. MevrouwSylvestervraagtomeenreactieopde uitspraakoverAlexandriuminRotterdamenhoedatzich erallemaaltoeverhoudt.Inhetarrestkomthethoftot hetoordeeldatdewinkelsindatdeelvanRotterdamop grondvandetoerismebepalingopzondaggeopend mogenzijn.DegemeenteRotterdamheeftaangetoond datersprakeisvanautonoomtoerismeindegemeente. Daaromishijbevoegdomwinkelopeningtoetestaanin degehelegemeenteRotterdam,dusookinditdeel.De Winkeltijdenwetverplichtgemeentennamelijknietom slechtseendeelvandegemeentetottoeristische trekpleistertebenoemen.Zezijnnietverplichtomalleen dewinkelopeningmogelijktemakeninslechtshet deelgebieddateentoeristischeaantrekkingskrachtheeft. Dieuitspraakvanhethofisheelhelder.Hethofheeft gezegd:alserautonoomtoerismeisindegemeente, Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-54 magdegemeentebepalenomindehelegemeente winkelsopentestellen.Hetarrestvanhethofkomt overeenmetdeuitspraakdieeerderindegemeente Amsterdamisgedaan.Ookdaarheeftderechtbank geoordeelddatdegemeentetoeristischisendat daardoorindehelegemeentedewinkelsopzondag openmogen. Eengemeentemoetdusookopgrondvandehuidige wetkunnenaantonendatersprakeisvanautonoom toerismeindegemeente.Inhetwetsvoorsteldatik vanavondverdedig,staatdatsprakemoetzijnvan substantieelenautonoomtoerisme.Datautonome toerismestaatalindehuidigewet.Daarwordt substan-tieelaantoegevoegd.Ofdegemeenteeenbepaalddeel ofdehelegemeentewilafbakenen,iseenafwegingdie oplokaalniveaugemaaktwordtengemaaktzalblijven worden.Daartreedtdecentralewetgevernietin.Dit wetsvoorstelverandertdatniet. DeheerReutenvroegcijfersvanhetCentraalBureau voordeStatistiekofeventueelmkb-brancheorganisaties. DeinformatiewaserbijhetCBSniet,althansnietinde matediedeheerReutenvroeg.Decijfersdiewijvanhet CBSkregen,zijnverwerktindememorievanantwoord. Ikkanmijinspannen,enikzegopzichtoedatikdatzal doen,omcijfersvanhetmkben/ofbrancheorganisaties tekrijgen.Mitsdiebeschikbaarzijn,zalikzeter beschikkingstellenaandeKamer. DanvraagtdeheerVandenBerghoehetmogelijkis daterprojectontwikkelaarszijndiehunhuurders dwingenomhunwinkelteopenen,ookopzondagen, zelfsopstraffevanboete.DeWinkeltijdenwetbepaalt wanneerenhoelangwinkelsopenmogenzijn.Diebevat geenbepalingenwaarinstaatdatdewinkelsgedurende dietijdinderdaadopenmoetenzijn.DeWinkeltijdenwet geeftdemogelijkheid,maargeenverplichting;dat sowieso.Dieafwegingisdusaandewinkelierofhij gebruikmaaktvandemogelijkheden,jadannee.De vraaginhoeverrewinkeliersafsprakenmakenomtrent tijdenwaarinwinkelsfeitelijkopenzijn,isduseenzaak waaropdeWinkeltijdenwetzeernadrukkelijknietziet.Het gaatomeencivielrechtelijkeovereenkomsttussende winkeliereneenverhuurder.Eenwinkelierdiezichniet kanvindeninzoTMnovereenkomst,staathetuiteraardvrij omdeovereenkomstnietaantegaan.Alsdewinkelier vindtdatdeovereenkomstonbillijkisofdatbepaalde onderdelenvandeovereenkomstinstrijdzijnmethet recht,kanhijuiteraardzelfbijeenrechterbezwaar makentegendieonderdelen.Ikkanmijdegevoelens vandeheerVandenBergvoorstellen.Ikkanmijookde gevoelensvandewinkeliervoorstellen,maarhetisniet aandecentraleoverheidomopditpuntdwingendde eneofdeanderekantbepalingenoptegeven.Datzou ookhaaksstaanopdegeestvandeWinkeltijdenwet. DeheerVandenBergheeftverdergepleitvoor adequatehandhaving.Datbenikvolledigmethemeens. Wijgaangeenwettenaannemendanwelwijzigenom vervolgensnietvooreengoedehandhavingtezorgen. Opzichwordtermethetvoorstelnietsveranderdaande handhaving.Langsbestuursrechtelijkeenstrafrechtelijke wegkandeWinkeltijdenwetgehandhaafdworden. Uiteraardishetaangemeentenominstrumententer handhavingookduidelijkintezetten. Daarmeehebikdevragendieaanmijgesteldzijn, beantwoord.Ikhoopdatdatnaarbehorenisgeschied. Devoorzitter:Ikdankdeministervoordebeantwoor- dingvandevragen. Devergaderingwordtenkeleminutengeschorst. Devoorzitter:Wijzijntoegekomenaandetweede termijnvandekantvandeKamer.Ikveroorloofmijde opmerkingdathetherhalenvanalleargumentenuitde eerstetermijnindetweedetermijnnatuurlijknietleidt totenigsucces.Alsdeministerindeeerstetermijnniet meegaat,zalhijdatooknietindetweededoen.Dusik verzoekalleoudeargumentennietmeerindetweede termijntelatenterugkerenomdatdatnietdemanieris omhetgelijktehalen. IkgeefhetwoordaanmevrouwSylvester. MevrouwSylvester(PvdA):Mevrouwdevoorzitter.Inde eerstetermijnkwamikeenbeetjeoverhaastbinnen rennen.Ikstarttedeinbrengzonderdatikdeminister vanELIindezezaalindezerolfeliciteerdemetzijn nieuwejob.Ikzoudatalsnogmedenamensmijnfractie willendoen.Heelveelsucces.Ikverheugmijopde debattendiegaankomen.Wijzijnvanmiddagvoortva- rendvanstartgegaan.Ikdankderegeringvoorhaar beantwoordingineerstetermijn. DePartijvandeArbeidfractiehadeenaantalvragen. Dielagenophetgebiedvandecontinuïteitvande wetgeving.Zijheeftvragengesteldoverhetfeitdatzij vanmeningisdatjedelokaleafweginglokaalmoet laten.Deministerheeftdaaropzijnwijzeopgereageerd. Erisechter,mevrouwdevoorzitterŒdatsluitaanop uwverzoekŒeenpuntnaarvorengekomenwaarover onzefractiedirectmetdedeurinhuiswilvallen.Heeft onzefractieendeEersteKamerhetgoedbegrependat deregeringbereidisditwetsvoorstelaantehoudenin afwachtingvandebehandelingvanhetbestuursproces- rechtaandeoverzijde?Daargaathetnamelijkom.Datis voormijnfractieessentieel.Zoniet,danzoude PvdA-fractiewillenwetenwaterpreciesgezegdisover denovelle.Ookdaaroverheeftderegeringimmerswat openingengeboden.Alsdeeerstevraagbeantwoordkan worden,zijnwijklaarmethetdebatenkunnenwijnaar huis.Alsdatnietzois,danverneemtmijnfractiedat graag. Deheer Asscher(VVD):Voorzitter.Ikdankdeminister voorzijnuitvoerigeenvindingrijkebeantwoording.Ik herkendaarineenstukjecreativiteit,maardatwilnog nietzeggendatwijhelemaaltevredenzijnoverde antwoorden.Ikhaalerdrieonderdelenuit.Heteersteis dewerkgelegenheid,hettweedeisdetoerismebepaling enhetderdeisdeAwb.Ikhoopdatdeministerpositief kanantwoordenopdeinleidingvanmevrouwSylvester, wantdanzijnweinderdaadsnelklaar.Mochtdatnietzo zijn,danzullenwewatalternatievenaandragen,want ookdeEersteKamerisvindingrijk. Terugnaardewerkgelegenheid.Ikbenlichtelijk verbaasdoverdeopmerkingvandeministerdathijhet ingrotelijneneensismetdeheerReutenvandeSP overdekoek,hetverhaalvan:ditiswatwijconsumeren metzijnallenendatkunnenweookinzesofinvijf dagendoen;datmaaktnietuit.Hetmaaktwelheelveel Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-55 uit.Hetmaaktvoorsommigestreken,sommige industrieënŒdenkbijvoorbeeldaandemeubelboule- vardsŒensommigeplaatsenheelergveeluit.Ookhet EconomischInstituutvoorhetMidden-enKleinbedrijfis pessimistischeroverhetverliesaanwerkgelegenheidop korteenoplangetermijndandeminister.HetCPBzegt dathetonthelongrunnietzoveelzaluitmakenenhet welmeevalt,maardangaatdeministerwelvoorbijaan dehardshipvandeindividueleondernemerende individuelewerknemer. Danhetverhaaloverhettoerisme.Alsikdeminister goedhebbegrepen,gaathetertochopneerkomendat degemeentezelfingrotelijnendetoerismebepalingkan definiëren.Erisinallediscussiesdiewehierover schriftelijkhebbengevoerd,gesprokenoverLonely Planet,hotels,werkgelegenheidenhetbelangvande werknemers,maareengoede,helderedefinitievanwaar degemeentestraksinhaardebatoverhettoerisme rekeningmeemoethouden,dusnietalleendehotelsen deLonelyPlanetenBooking.com,maargewooneen definitievanhettoerisme,ontbreekt.Endaarmee ontbreektvoormijeenhoeksteenvandebepaling,en ookdehelderheidendetransparantheiddiedeminister moetgevenalswijdezestapwillenkunnenmaken. IkkombijhetinteressantepuntvandeAlgemenewet bestuursrecht.Daarzijndemeningenoververdeeld,zelfs scherpoververdeeld,enikwildedateigenlijkgraagzo houden.Deministerheeftgezegddathetmogelijkisom eenuitzonderingtemakenopdehuidigeAlgemenewet bestuursrechtindienervoldoendetoelichtingisener voldoendespecifiekwordtaangegevenengemotiveerd waarom.Wijdelendiemeningnietenerzijnallemaal staatsrechtgeleerdenindezezaaldiehaarooknietdelen. Deministerheefteenanderemening,inclusiefzijn adviseurs,maardatlaatikevenvoorwathetis.Ikhoef daarooknietmijnheerLoudonvoortebellen;hetisheel duidelijkdatdefractievandeVVDhetnietgoed denkbaarachtdatdeEersteKamereenwetaanneemt terwijldeAwb,artikel8:2,zegt:geenberoepkanworden ingesteldtegeneenbesluitinhoudendeeenalgemeen verbindendvoorschriftofeenbeleidsregel.Erkanwel bezwaarwordenaangetekendtegendebeslissingendie voortvloeienuitzoTMnverbindendvoorschriftofbeleidsre- gel,maarniettegenderegelzelf.Alsdeministerzegt dathijdaardeconsequentieuittrektdathijdanandere dingenmoetdoen,danhorenwedienoggraag.Alsdat gaatoveraanpassingvandealgemenewetbestuurspro- cesrechtaandeoverkantŒdatduurtanderhalfjaar,zegt deministerŒdanzienwedatwel.Iniedergevalwillen wijnietdatditonderdeelvandezewetnuopdeze manierwordtaangenomen,omdatwijabsoluutvan meningzijndatditstrijdigismetdekwaliteitvande wetgeving,endatdekaderwetdiehierligtnietdooreen lexspecialismoetwordengebruuskeerd. Deheer VandenBerg (SGP):Voorzitter.Ikdankde ministerhartelijkvoorzijnbeantwoording.Ikbedank hemookvoorhetfeitdatallemisverstandendoorhem zijnweggenomenoverdestatusquovanditwetsvoor- steltenopzichtevanhetregeerakkoord.Datwasvoor onsergduidelijk.Dehoofdlijnis:winkelsopzondag dicht.Datisdoordeministernogeensbenadrukt.Danis erredenvooreenwetswijzigingendatheefttemaken meteenaantalzaken,onderanderehetoneigenlijke gebruikdatgemaaktwerdván.Wijzijnheterhelemaal meeeensdatergeensprakeisvaninperking.Erisook geensprakevandatdegemeentelijkeautonomiewordt aangetast.Erwordtgeenbeslissingsbevoegdheid weggehaald,maarhetoneigenlijkegebruikwordt aangepakt.DefractiesvanSGPenChristenUnie waarderenzeerdatditwetsvoorstelvooralookaandacht heeftvoordekleinewinkeliersenvoorhetwinkelperso- neel.WijvindenookdatdemarktinNederlandnietmag wordengedicteerddoorhetgrootwinkelbedrijf,enwij vindendieaandachteenverademing. Misverstandenzijneromvanavondweggeruimdte worden,maarlaatiknualtijdbegrepenhebbendathier sprakeisvaneenverwevenheidtussenalgemeneregels enspecifiekeregels,endatjuistdaaromindeze Winkeltijdenweteenspecifiekeregelingisgemaakt,een lexspecialis,omuitdieverwevenheidtekomenvan algemeneregelsenconcretebesluiten.Voorconcrete besluitenkunjealtijdeenberoepdoenopderechter.En ikdachtdater,voorhetgevalersprakeisvanverweven- heid,voorgekozenwasdaterdaaromookeenberoep konwordengedaanophetcollegevanberoep.Daarmee dachtikdatdezaakhelderwasenopgelostwas.Hebik hetmis?Ikzitmiddentussendestaatsrechtgeleerden, hebikvandeheerAsscherbegrepen.Ikbuigmijnhoofd daarnietvoor,maarikhoorhetgraagvandeminister alsikerhelemaalnaastzit.Danschietmijnkennisvan ditwetsvoorsteltekort,maardathoorikdanwel. Deheer Koffeman(PvdD):Voorzitter.Ikdankdeminister voordebeantwoordingvandevragenineerstetermijn. Nognietallevragenzijnbeantwoord,maarvoordatik dievragenopnieuwstel,wiliknogeventerugkomenop deinterruptievancollegaTerpstraineerstetermijn.De heerTerpstragafaan,dedierengemisttehebbenin mijnbijdrage.Ikhebernogevendeoudstbekende arbeidstijden-enWinkeltijdenwetopnageslagenenikzie datdedierendaarineenprominenterolspelen.In Deuteronomiumwordtgesprokenoverdegeldende voorschriftenopdewekelijkserustdag.Daarinwordt aangegeven:danzultgijgeenwerkdoen,gij,nochuw zoon,nochuwdochter,nochuwdienstknechtŒendan komenze,collegaTerpstraŒnochuwos,nochuwezel, nochenigvanuwvee,nochdevreemdeling,dieinuw poortenis.Detoerismebepalingkomtdusnade rusttijdenvoordedieren,envandaaglijktdatomge- keerd.Vandaaglijkthetmeeroverdetoerismebepaling tegaandanoverdedierenendatisbijdepartijvande heerTerpstrawelvakerhetgeval.Hetmerkwaardigefeit doetzichvoordatdeauteurvandezewetŒzowordtdit stukalthansgezienŒkennelijkheelveelmeeraandacht voordierenheeftdanzijnpartijvandaagdedagheeft. DatzouikmijaantrekkenalsikdeheerTerpstrawas. Deheer Terpstra (CDA):IkvraagdeheerKoffemanof hetcitaatoverdeosendeezelvoorhemeenargument isomnuwelvoorditwetsvoorsteltestemmen. Deheer Koffeman(PvdD):Nou,ikgeloofdatuhetdan nietgoedbegrepenhebt.Ikgeloofnietdatindezewet enigargumentgenoemdwordtomditwetsvoorstelals zodanigteinterpreteren.Overigensheeftdezewethet overeenanderedagdandedagwaaroverwijvandaag spreken,maardatterzijde.Voormijnpartij,eenseculiere AsscherEersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-56 partij,isdatallesnietvandoorslaggevendebetekenis. Maarvooruwpartijzouhetzekeraandeordemoeten zijn.Voorzitter.Nuwehettochoverdetoerismebepaling hebben,ikhebdeministergevraagdofdetoeristengids LonelyPlanetendehotelboekingssitewww.bookings- .comreëleijkpuntenzijnomgebiedenalswelofniet toeristischaantekunnenmerken.Hetistocheigenlijk eenheelhalfslachtigemanieromtoteendefiniëringte komenvandingendiejeeigenlijknietgedefinieerdhebt ofnietdefiniërenkunt.Devraagisdusookofde ministerkanaangevenofanderemogelijkhedentot inperkingvandewinkelsluitingstijdenzijnoverwogen, zoalsmaximeringvanhetaantalurendateenwinkel wekelijksgeopendmagzijn,waarbijdewinkelierin afstemmingmetdelokaleautoriteitenengewoontenkan komentoteenvoorhemverantwoordekeuze.Daarheeft deministergeenantwoordopgegeven. Totslothetpuntvandemogelijkestrijdigheidvandit wetsvoorstelmetdeAwb.Mijnfractieiszeerbenieuwd naardewijzewaaropdeministerdaarmeeomwenstte gaan.Wewachtendeantwoordendaaropmetbelang- stellingaf. Deheer Reuten(SP):Voorzitter.Ikdankdeministervoor zijngedegenenvoortvarendebeantwoordingvande vragenvanmijnfractieineerstetermijnen,voorzoverik datoverzie,vaneenaantalvragenvananderefractiesin mijnperceptie. Ikhebnogeenpuntdatikineerstetermijnachter- wegehebgelaten,maareerststelikeenvraagwaaropik geenantwoordverlang.Datisaltijdfijnvooreen minister.BenikjuistgeïnformeerddatdeVWA,de VoedselenWarenAutoriteit,opdezondaggeentoezicht uitoefent?Datiseenretorischevraag.Datlijkteen kleinigheid,maartoezichtopvoedseldienthoge prioriteittehebben. Opmijnvolgendevraagverlangikwelantwoord.Isde ministerbereid,teoverwegenombijeentoekomstige wijzigingvandeWinkeltijdenwetvoedselverkopende winkeluittezonderenvanmogelijkeontheffingvanhet verbodopzondagsopenstelling?Dieuitzonderingzou tevensdienstigzijnvoorhetinstandhoudenvande kleinevoedselwinkelieropdehoek,waaroudenvan dagenenanderemindermobielepersonenbaatbij hebben.Devoorzitter:MijnheerLaurier,zeerkort. Deheer Laurier(GroenLinks):BedoeltdeheerReuten daarookdeislamitischeslagerijmeeofdeTurkse bakker?Deheer Reuten(SP):Voedselisvoedsel,ja. Deheer Laurier(GroenLinks):Diebedoelthijdaardus ookmee.Ditwetsvoorstelgeeftdeontheffingomom religieuzeredenenopeenanderedaggeslotentezijn. HetiswelduidelijkwaardeloyaliteitvandeSPligt. Deheer Reuten(SP):Kuntudatverduidelijken?Ik begrijphetniet. Deheer Laurier(GroenLinks):Alsdevoorzittermijdat toestaat,zalikhetuitleggen.Insommigereligiesdieer inNederlandzijn,geldenerandererustdagen. Deheer Reuten(SP):Ja. Deheer Laurier(GroenLinks):Ditbetekentdatdit wetsvoorstelhetmogelijkmaaktomopdiereligieuze grondeneenuitzonderingtemakentenopzichtevande openstellingensluitingopdezondag.Inhetkadervan religiositeitkunnenbepaaldewinkelsopenzijnop zondag,maarmoetendieopeenanderedaggesloten zijn.Datgeldtbijvoorbeeldheelergindeislamitische wereld,maarookindejoodsewereld.Debepalingdie deSPnuvraagt,isdatdewinkelsdieindatkaderop zondagopenkunnenzijn,indetoekomstgesloten moetenzijn.DitbetekentdatdeSPtegengrotereligieuze groepeninNederlandzegtdatzijzichmoetennormeren naarhetchristelijkeregimedatwijhierhebben. Deheer Reuten(SP):Nubegrijpikhet.Ikzaldaarover nadenken.Ikhebdeministergevraagdomeenoverwe- ging.Maarhetgaatmijnuomhetpuntvandecontrole doordeVWA.Datcoïncideertmetdatanderepunt. Voorzitter.Mijnfractiezietgraageenstringente WinkeltijdenwetŒzoalsikineerstetermijnookwel duidelijkhebgemaaktŒmaarmijnfractiestemtvoordit wetsvoorstelomdatheteenverbeteringistenopzichte vandehuidigewet. Deheer Terpstra (CDA):Voorzitter.Uhebteenalgeheel verboduitgevaardigdomnogeenkeerdingentezeggen diejealgezegdhebt.Datzalikdusooknietdoen. Interruptieshebtugemaximeerd.Ikhebdusook niemandgeïnterrumpeerdintweedetermijn.Daarom neemikeenpaarreactiesopinmijninbrengintweede termijn.IkhebnietgeïnterrumpeerdtoendeheerReutensprak overdeVoedselenWarenAutoriteit.Ikdacht:deheer Reutenwilzekerdatookdeambtelijkedienstenop zondagwerkenombetertekunnencontroleren.Vandaar datikheelsoepelwasmetditstandpunt. Ikdankdeministervoordegegevenantwoorden.Ik benblijdathijdeenigefoutinmijninbrengineerste termijnheefthersteld.Ikhadmoetenzeggendat35% vandegemeentengebruikmakenvandetoerismebepa- lingendatbij12%vandegemeentenhetvorigekabinet deindrukhaddatzijmisschieneenenigszinsonjuiste interpretatiehaddenbeoefend.Voordezecorrectievan mijnfoutenbenikbuitengewoondankbaar. Dediscussieoverdevraagwattoerismeeigenlijkis,is buitengewooninteressant.Wehebbeneralleenverder nietsaan,omdatdezetoerismebepalingalsinds1996in dewetstaat.Ikhebnognooitiemandontmoetdiezegt: ikbegrijpnietexactdietoerismebepaling.Nuwordtdeze eenbeetjeaangescherpt.Ikvraagmijafwaaromwijjuist opditmomentmoetenzeggen:ja,maardat toerismeiszoTMnonduidelijkbegrip;datgaanwenueensuitgebreid terdiscussiestellen. Hetideevanhetaanscherpenvandetoepassingvan detoerismebepalingiseenideevandePvdA,hetCDA endeChristenUniegeweest,hetvorigekabinet.Nuzegt dePvdAdatditvoorsteltotaalinstrijdismetde maatschappelijkeontwikkeling.Daaromhebikdevraag aandePvdAofdemaatschappelijkeontwikkeling KoffemanEersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-57 dermatesnelisgegaandatzijhetin2008totaalverkeerd zagen,ofheeftzijgewooninternhaarstandpunt gewijzigd?MevrouwSylvestergingverderuitgebreidinopde continuïteitvanwetgeving.Ikbenhethelemaalmetde ministereensdatdemeestextremevormvancontinuï- teitisdatjedewettenvanjevoorgangersgewoon overneemtendatjenietgaatzeggen:erkomtiets andersaanenikgadaarweerrekeningmeehouden.Dat isnamelijkdiscontinuïteit. Ikbenheteensmetdebeantwoordingopdevragen overdedecentraleuitvoeringvandegemeenten.De gemeentenmoetenhetalleeneenbeetjebetermotive- ren.DegemeenteSluiswasheelactief.Daaromzouje degemeenteSluisvakermogennoemen.Naarmijnidee washetalzodatzevandezewetgeenlasthebbenop grondvandetoerismebepalingofopgrondvanhetfeit datzeaanééngrensliggen. Alsniet-juristhebikconstantvolgehoudendatergeen enkelestrijdigheidmethetEU-rechtis.Datwasmijn interpretatie.Ikbenuiteraardblijengelukkigdatde ministerheeftbepaalddatikhelemaalgelijkhad.Mijn avondkandusnietmeerkapot! Ikinterpreteerdewoordenvandeministerzodaterin dehuidigeAwbeenuitzonderingwordtgemaaktvoorde WinkeltijdenwetendatopbasisdaarvandoordeVVDis gevraagdomeenzelfdeuitzonderingindeGas-en Elektriciteitswettemaken.Dieuitzonderingenzijn mogelijkgemaaktopgrondvanéénwijzigingsmogelijk- heidindehuidigeAwb.Hetwetsvoorsteldatnuinde TweedeKamerligt,zogezegddenieuweAwb,zoudie mogelijkhedenopheffen.Alsdieinterpretatiehelemaal juistis,steunenwijditvoorstelensteunenwijdeze interpretatievandeminister.Wijgaanervanuitdathet kabinetdegewijzigdeAwbverdedigtendatdaarmeeelk probleemvandeheerAsscheropditpuntperdefinitie automatischisopgelost,waardoorhijeigenlijkgeen enkelargumentmeerheeftomtegentestemmen. Deheer Asscher(VVD):DeheerTerpstrasuggereertdat daarmeealmijnproblemenzijnopgelost,maaralshet waariswathijzegt,hebbenwenogwelanderhalfjaar beroepsproblemenwaarindezestrijdigheidvoortdurend voorderechterzalkomen. Deheer Terpstra (CDA):Wegaanervanuitdatde overkantbuitengewoonsnelfunctioneert.Oorspronkelijk haduhetbezwaardatditvoorsteltotaalinstrijdwas methetEU-recht.Datargumentishelemaalweg.Ikheb hetideedathettweedeargumentnuookvooreengroot deelwegis.NudeVVDookmeeregeert,hebikhetidee datuzoukunnenzeggen:in1996hebbenweeen maatschappelijkhervormingtoegepastendatdoenwe nunogeenkeer.Datwaseigenlijkdegedachte. Deheer Laurier(GroenLinks):Voorzitter.Dankzijde rolverdelingindefractievanGroenLinkskenikniethet probleemeenhoeveelheidvragenalindeeerstetermijn gesteldtehebben.Mijnexcuses,ikmoestelderszijn. Overigensookvanmijnkantnogfelicitatiesaande ministervoorzijnwerkzekerheidŒnietzijnbaanzekerheid Œinditgeheel.Hettoontzijnflexibiliteit.Dieblijktookuit debeantwoordingvandeverschillendevragen. Namensmijnfractiestoorikmijaandeterm oneigenlijkgebruik dietenaanzienvandegemeenten wordtgehanteerd.Dewetboodmogelijkheden.Achteraf zegtdeminister:wehebbennietgoedopgeschrevenwat weeigenlijkbedoeldenengaandatnaderbepalen.Alsje nietgoedopschrijftwatjebedoelt,kunjemoeilijkandere partijenverwijtendatzeoneigenlijkgebruikvandewet maken.Ditleidttotdeconcretevraaghoeveelbesluiten vangemeentesinfeitezijnvernietigddoordeKroon omdateroneigenlijkgebruikisgemaaktvande mogelijkhedenindewet. Deaanscherpingzitnietalleeninhetfeitdatgemeen- tenmoetenmotiverenwaaromzeeenaantaldingen doen,hoewelernogwelwatopmerkingentemakenzijn overdecriteriaaandehandwaarvanwordtgemoti- veerd.Waaromspelenereigenlijkgeenanderebelangen eenrol?Hetgaatookomdeonderstrepingvanhetfeit datvrijstellingofontheffingalleenkanwordenverleend alsdeaantrekkingskrachtvoortoerismegeheelof nagenoeggeheelisgelegenindeopenstellingvande winkels.Datiseenheelmerkwaardigeformulering.Dat betekentnamelijkhetvolgende.Waarertoeristische centrazijnenhetvoorwinkelsaantrekkelijkisom geopendtezijn,groeitdekoekvandeheerReuten.Dat geldtookindebuurtvanmusea,indebuurtvanPaleis HetLooinApeldoornofbijhetDolfinariuminHarder- wijk.Doordescherptevanderedeneringwordt zondagsopenstellingdaaruitgesloten.Datlijktonseen heelonverstandigefactorinhetgeheel. Mijnfractievindtdatdeministerwelheelmakkelijk overhetkortetermijneffectopdewerkgelegenheidheen stapt.Wehebbenmetstoomenkokendwateren dreigingenwatdiesmeerzijeenCrisis-enherstelwet aangenomen,juistomdathetzobelangrijkwasomde werkgelegenheidopkortetermijnveiligtestellen.Dat betekentookdatbijwetgevingalsdezezoumoeten wordengekekennaardewerkgelegenheidseffecten. Erisonduidelijkheidoverdevraagofditwetsvoorstel aldannietstrijdigismetdeAlgemenewetbestuurs- recht.Deministerontkentdat,maarzegtweldaterwat problemenkunnenzijntotdatdeaanpassingsweterover eentijdis.Hijkondigtaandathijzelfsbereidisomin datgevaltekomenmeteennotavanwijziging.Diezou echterbetrekkinghebbenopeenportefeuillewaarvoor hijnietdeeerstverantwoordelijkeis.Datlijktgeenszins eenschoonheidsprijsteverdienen.Alsjemerktdateen wetnietpastindeontwikkelingenvandetijd,zoalsdat nugeldtmetdewinkelsluitingstijd,enjemetaanpassin- genkomt,ishetverstandigomallesinbeschouwingte nemenennietmethoutje-touwtjewetgevingteproberen dezaakalsnogaanelkaarteplakken. Deheer Engels(D66):Voorzitter.Ikbedankdeminister voorzijnbeantwoordingineerstetermijn.Ikzalmedeop uwverzoek,maarookopeigeninitiatiefnietmeer terugkomenopallepuntendiezijngepasseerd,opalles watgaatoverdemaatschappelijkeontwikkelingen,de decentralebeleidsvrijheidendergelijke.Deministerheeft ontkenddatdaarmeeproblemenzijn.Zijnadjudant,de heerTerpstravanhetCDA,heeftookgeprobeerdalle problemenwegtepraten,allemaaltevergeefs.Hijgafde helftvandetijdooktoedathijnietzogoedwistwaar hetoverging.Datzegtgenoeg. Terpstra EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-58 Ikwilmijopéénpuntconcentreren,opdeAwb.Daar doetzicheenjuridischecomplicatievoor.Daaroverwilik heelernstigzijn,wantdatiseenheelernstigprobleem. Deministerheeftgezegd:wehebbeninditwetsvoorstel gemotiveerdwaaromweafwijkenvanhetsysteemvan deAwbendaardoorisdestrijdigheidopgeheven.Mijn fractiekandaarinnietmeegaan.DeAwbiseen algemenewet.Ikhebaangegevenwatdebijzondere positievaneenalgemenewetis.Indiealgemenewetis sprakevaneenhoofdlijn,dieinhoudtdatdeAwbis opgehangenaanhetbesluitbegrip.Datiscruciaal.Erzal geenenkeleaanpassingswetindeTweedeKameraande ordezijnofkomenwaarindatprincipeaandeordezal wordengesteld.Datzalnooitgebeuren.Hetbesluitbe- gripheefteenheelduidelijkeduiding:nunochineen komendeaanpassingswetnochindaarnakomende aanpassingswettenzalooitdeopeningwordengemaakt naareenberoepbijdebestuursrechtertegeneen algemeenverbindendvoorschrift.Alswedusvandaagof volgendeweekdezewetaannemen,nemenweeenwet aandieinstrijdismetdeAwb,eenalgemenewet,en ooknogeensopeenhoofdlijn. Datkannietaandeordezijn.Wehaddenvanmiddag eendiscussieoverdevraagofdeKieswetaldannietin strijdkonkomenmetdeGrondwet.Datwasookop adviesvandeRaadvanState.DaarbijliephetCDAmede vooropindestellingdatzoietsnooitzoumogen gebeuren.Inditgevaldraaitmendathelemaalom.Er zijntweemogelijkhedendierechtdoenaanrechtmatige wetgeving,waarindezeKamereenbijzonderepositie heeft.Deeersteisdatwebijmeerderheidbeslissendeze wetaantehoudenentewachtenopdieaanpassingswet, waarnawegaanbekijkenhoewedezewettenmetelkaar kunnencombineren.Detweedeisdatereennovelle komtwaarindestrijdigheidwordtopgeheven. Andereoptieszijnerniet,tenzijwebezigwillenzijn meteenmaniervanwetgevingbedrijvenwaarmeewe naarmijnmeninggaantornenaanonzerechtsstaat.Mijn fractieisondergeenenkeleomstandigheidbereidom datpadoptegaan.Ikkanbijnaradenhoedeminister hieropzalreagerenenbenookbenieuwdhoedeandere fractieszullenreageren,maarbendesalniettemin benieuwdnaarzijnreactie.Hetzoumijdroevigstemmen alsdezewetgevingdoorzougaanvanwegedepolitieke opportuniteitvaneenvoormaligkabinet.Wezoudendan debijlaandewortelleggenvandergelijkemajeure juridischeprincipes.Hetzoumeheelzwaarvallenom aanwiedanookuitteleggenwaaromwedatdoen. Deheer TenHoeve (OSF):Voorzitter.Hetisduidelijkdat hetnietmogelijkisditwetsvoorstelzomaaraante nemenalshetinstrijdismetdeAwb.Alshetdaarmee nietstrijdigis,kunnenweinderdaadrustigwachtenop deaanpassingvanhetbestuursprocesrecht.Danvervalt hetberoepopdebestuursrechterdatnuisopgenomen inhetwetsvoorstel.Dattasthetwezenvanhetwetsvoor- stelnietaan.Deministerheeftdaaroveruitgebreid gesprokenenerisindediscussieeigenlijknietsnieuws overnaarvorengekomen.Hetwezenvanhetwetsvoor- stelisnatuurlijkdathetuitgangspuntvanwinkelsluiting opzondaginzijnalgemeenheidwordtgehandhaafdmet alleuitzonderingendiedaaropmogelijkzijn,inveel gevallenzeerterechtmogelijkzijn.Hetuitgangspuntis eenkeuzevooréénalgemenemaatschappelijkerustdag, metalleuitzonderingendiedaaropmogelijkzijn,in principevanuitreligieus,maatschappelijkensociaal oogpunt.Degenendiehetnietmethetwetsvoorsteleens zijn,hebbeneenanderuitgangspunt,datdoormevrouw Sylvestermisschienhethelderstisverwoord:hetis tegendemaatschappelijketrendin.Alsdathetuitgangs- puntis,kiesjenietvoorhetoudewetsvoorstel,wantin wezeniserweinigverschiltussendebestaandeweten ditwetsvoorstel.Deuitgangspuntenervanzijnprecies hetzelfde.Dankiesjeinwezenvoorhetwetsvoorsteldat nubijdeTweedeKamerligt:hetloslatenvanhet algemeneuitgangspuntendatoverlatenaande gemeenten.Daarmeelaatjehetvrij.Dietegenstellingis volstrektduidelijk.Discussieoverdetailszaldaarverder helemaalnietsmeeraantoe-ofafdoen.Verdere discussiedaaroveriswatmijbetreftabsoluutniet noodzakelijk.Weldienterduidelijkheidtekomenover heteerstepunt:iseropditmomentstrijdmetdeAwb? Datlijktmijfundamenteelenprincipieel. MinisterVerhagen :Voorzitter.Ikdankdegeachte senatorenvoorhunreactieintweedetermijn.Ikzalop eenaantalpuntenzeerhelderzijn,aangezienerdoor sommigennietgeheelrechtwerdgedaanaanhetgeenik ineerstetermijngezegdheb. Ikhebabsoluutnietgezegddatikbereidbendit wetsvoorstelaantehouden.Integendeel,ikwilhet doorzettenenikhoopuiteraardopdeinstemmingvan desenaat.Ditwetsvoorstelmetbetrekkingtotde Winkeltijdenwetisabsoluutnietinstrijdmetwetgeving. Erisabsoluutgeensprakevaneenloopjenemenmet hetrechtofvangeenrechtdoenaandewaarborgendie geachtwordenbehartigdtewordendoordezechambre deréflexion.Erisgeensprakevanstrijdigheid,erisgeen sprakevaneenonrechtmatigeofonterechtepositieals dezewetzouwordenaangenomen. DeAlgemenewetbestuursrechtheeftgeenbijzondere positieindezindateenandereformelewet,zoalshet vandaagbehandeldewetsvoorstel,ernietvanmag afwijken.Ophetmomentdatdaarvansprakeis,moetin delexspecialisinverbandmethetkaraktervandie algemenekaderweteenafwijkingexplicietinde toelichtingwordengemotiveerd.Hetwetsvoorstel voldoetaandezeeisen.Ineenlexspecialismagjedus afwijkenvandeAwb.Datdoenwij,nietmeerenniet minder.DeheerVandenBergheeftzeernadrukkelijk aangegevenwathierdefactowordtvoorgesteld. Vanwegedeverwevenheidvanalgemeneenspecifieke regelskomenwijhieraantegemoet.Datiswateraande handisendatisookmogelijkopbasisvanons juridischestelsel.Zohebbenwijhetookinhetverleden gedaan.Deheer Engels(D66):Ikzalproberenkorttezijn,maar hetiseenbelangrijkpunt.Inzijnalgemeenheidzijner situatiesdenkbaarwaarinhetbetoogvandeministerzou kunnenopgaan,maardanmoethetgaanomeen normalealgemeneweteneenspecifiekewet.Hierisiets andersaandehand.HiergaathetomdeAlgemenewet bestuursrecht.Datisnietzomaareenalgemenewet, maareenalgemenewetvaneenorganiekebetekenis. Hetgaatooknogeensomeenkernpunt,eenhoofdlijn vandeAwb.Dankunjeineenspecifiekewettwee,drie ofvierbladzijdenmotiveringopnemen,maardat EngelsEersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-59 verandertnietaandezaakdatergeenruimteisomop dieAwbopdatpunteeninbreuktemaken.Deminister zegtdatditnietzois.Waaromzoudanineenaanpas- singswetAwb,dieeraankomt,eenbepalingmoeten wordenopgenomenwaarmeehetpuntwaarwijnuover spreken,vervallenwordtverklaard?Daarmeegeeftde ministeraandatertochweleenprobleemis.Alleen moetenwijdaartijdelijkeenoogjevoordichtknijpen. MinisterVerhagen :Erisgeenprobleem... Deheer Engels(D66):Ublijftmaarzeggendatergeen probleemis,maarugaatnietinopdeargumenten. MinisterVerhagen :Daargeeftumijdegelegenheidniet toe.Ikwilhetordelijkdoen.Ineenbijzonderewetzoals deWinkeltijdenwetmagondervoorwaardenworden afgewekenvandeAlgemenewetbestuursrecht.Aandie voorwaardenwordtinditgevalvoldaan.Datisgeen unicum.IkweesalopdeElektriciteitswetendeGaswet. Erisopdezelfdewijzealsnugebeurtafgewekeninde Loodsenwet,deWetopdearchitectentitel,deWet geneesmiddelenprijzenenzovoort.Ikkaninditopzichttal vanwettennoemendiehieropdeinstemmingvande Kamerhebbenkunnenrekenen. Erisdusgeenstrijdigheidmetdebehandelingvande aanpassingvandeAwbindeTweedeKamer.Alsdiewet ongewijzigdwordtaangenomen,vervaltartikel10vande Winkeltijdenwet.Hetwetsvoorstelaanpassingbestuurs- procesrechtisopzichzelfeenvrijtechnischeoperatie, waarinwordtuitgegaanvandegeldendeWinkeltijden- wet,omdatdatwetsvoorstelisingediendvoordathet wetsvoorsteldatwijvanavondbesprekenaanvaardis.Er wordtdusuitgegaanvandegeldendeWinkeltijdenwet. Artikel10,deberoepsbepaling,wordtdusgeschrapt. Doorhetwetsvoorsteldatwijvanavondbehandelen, wordtdatjuistgewijzigd.Normaliterzoudezewetdus technischmoetenwordenaangepastaanlatere wijzigingeninderegelgeving. Alsdewijzigingdiewijvanavondbesprekenwordt doorgevoerd,zoudenwijdetechnischewijzigingen moetendoorvoerentenaanzienvandeWetaanpassing bestuursprocesrecht.Datzounormaalgesproken gebeuren,maarindienopditpuntdebezwarenvande EersteKamervoorhaardoorslaggevendzijn,kanikde Kamerwellichtoverreden.Ikdoedetoezegging,puuruit coulance,detechnischewijzigingachterwegetelaten indiendeKamervoorhetwetsvoorstelvanvanavond stemt.AlsdeKamertegenditwetsvoorstelstemt,zijner voormijgeenredenenomhaaropditpunttegemoette komen.Ikzegditnietomdatersprakezouzijnvan strijdigheidmetdewetofmetdenormaleregels.Ikzeg ditomdatikdeKamerenigszinstegemoetwilkomen. Alsiktetoegeeflijkbengeweest,trekikhetaanbodbij dezenweerin.Datisgeenenkelprobleem.Ikdacht:ik biedeenelegantetechnischeoplossingomaandeleden tegemoettekomen.Alsdatnietopprijsgesteldwordt,is datbijdezenweeringetrokken.Dangaanwijgewoondit wetsvoorsteldoorzetten.Alshetwetsvoorstelaanpassing bestuursprocesrechtongewijzigdwordtaangenomen,zal ikbezieninhoeverretechnischeaanpassingzal plaatsvinden.Datzalgebeurenopbasisvanwetgeving diedanderegelis.Ikzoujuistinstrijdmetdewet handelenendusvolstrektinlijnmetdezorgenvande heerEngelshandelenindienikhettegenovergestelde zoudoen.Demogelijkhedeninditwetsvoorstelzijn absoluutinlijnmetdenormalepraktijk. Eenaantalleden,onderwiedeheerLaurier,heeftin tweedetermijnaangegevennogsteedsniettewetenwat toerismeis.Ditwetsvoorsteliseenverduidelijkingen geeftdaarmeeeenverbeteringvandehuidigepraktijk. Gemeentenmoetendusmeerdanvoorheenexplicietalle relevantebelangeninhunbesluittothetgebruikvandie toerismebepalingmeewegen,zodateenbeteronder- bouwdbesluitwordtgenomen.Daarmeeverbetertook deverantwoording.Erismeerduidelijkheidomtrentde toepassingvandetoerismebepaling.Gemeentenkrijgen meerhouvast.Voortszullenookandereelementen,zoals werkgelegenheid,economischebedrijvigheid,depositie vanwinkelierszonderpersoneelofmetweinigperso- neel,moetenwordenmeegewogen.Eeneenduidige definitiezougeenrechtdoenaanhetbegriptoerisme. Toerismekentjuistveleverschijningsvormen.Datisniet inééndefinitietevangen.Eriseenvariëteitaan toerisme.Meteenexacteformuleringvantoerisme, bijvoorbeelddaterzoveelbuitenlandersperuurmoeten zijn,omdaterandersgeensprakeisvantoerisme, zoudenwekomentoteeninperkingdiejuistdooruallen nietgewenstwordt.Datzouooknietleidentoteenbeter gebruikvandetoerismebepaling.Debeantwoordingvan devraagofersprakeisvantoerisme,ismaatwerken vraagtomeenbeoordelingoplokaalniveau.Datmoeten wejuistnietvanuitDenHaagwillenbepalen.Wehebben dusbewustnietgekozenvooreeneenduidigedefinitie dietotaalnietflexibelis. DeheerLauriermaakteenkarikatuurvanmijn appreciatievandewerkgelegenheidseffecten.Ookde heerAsschersteltdatikdaarlaconiekoverdoe,ofdatik voorbijgaaandegevolgenvoorindividueleonderne- mers.Integendeel,ikhebjuistgestelddaterinderdaad opkortetermijneffectenzullenzijn.Ikhebdatonder- kend.Tegelijkertijdhebikweldeonderbouwingvanhet CentraalPlanbureaugevolgdvoordeeffectenvoorde economiealsgeheel.Dezegeeftde bestguesses .Dat vindenvolgensmijbijvoorbeeldookGroenLinksende VVD.Natuurlijkwilikdaarbijnietvoorbijgaanaande gevolgenvoorindividueleondernemers.Hettotaleeffect oplangeretermijnisbeperkt.Dathebikgezegd. Tegelijkertijdhebikonderkenddaterweldegelijk effectenopkortetermijnkunnenzijn.OokhetCentraal Planbureauheeftdaareenzogoedmogelijkeonderbou- wingvoorgegeven.Datkunnenwebijvoorbeeldniet zeggenvandecijfersdiedeRaadNederlandseDetail- handelaanonsheeftverstrekt. DeheerKoffemanvroegwaaromernietisgekozen voordemogelijkheidomhetaantalopeningsurente maximeren,omzoeenbetercriteriumtehebben.Bijde inwerkingtredingvandehuidigeWinkeltijdenwetwas dereguleringeenbelangrijkedoelstelling.Hierdoorwerd erruimtegeschapenvoorondernemersvooreeneigen verantwoordelijkheidbijdekeuzenterversterkingvan hunconcurrentiepositie.Daardoorkregennieuwe initiatievenmeerkansenwerdengunstigevoorwaarden gecreëerdvooreenpositieveontwikkelingvande werkgelegenheideneenvergrotingvandearbeidsparti- cipatie.Menheefttoenheelbewustopbasisvandie overwegingengekozenvooreenafschaffingvanhet maximumaantalopeningsuren.Daardoorkonde winkelierzelfwatmeerflexibiliteitinbrengeninde openingstijden,omdaarmeejuistooktegemoette komenaandespecifiekeconsumentenvoorkeurinzijnof Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-60 haarregio.Erkonookwatmeermethetarbeids-of leefpatroonrekeningwordengehouden.Vanwegedie bewustekeuzevindikhetnietwenselijkomterugte gaannaareenmaximumaantalopeningsurenperweek. Dathebbenwein1996bewustafgeschaft. DeheerReutenvroeg,losvanhetelementvanhet denkproceswaartoehijwerduitgenodigddoorde opmerkingvandeheerLaurier,ofikbereidbenbijeen toekomstigewijzigingvoedselwinkelsvandezondags- openinguittezonderen.Datlijktmijnietgoedenniet nodig.Daarbijhoefiknietintegaanopderetorische vraagmetbetrekkingtotdeVoedsel-enWarenAutoriteit. Zijhoudtsteekproefsgewijzetoezicht.Waarnodig,doet zijditzelfsopzondag,bijvoorbeeldmetcontrolesopde vrijmarktofeenbraderie.Ikgeefdustocheenantwoord. Erisdusgeenenkelereden,zelfslosvandeafwegingen diedeheerLaurierterechtnaarvorenheeftgebracht,om dergelijkewinkelsteverbiedenopzondagopentezijn.Ik bengeroerddoordezorgenvandeheerReutenten aanzienvandegezondheidsproblematiekende veiligheidvanonsvoedsel,maarhijkanervanverzekerd zijndatwijdaaroptoezien. DeheerLauriervroeghoeveelbesluitendoorde Krooninzakedehuidigewetgevingzijnvernietigd.Een. Zoalsbekend,isdatnamelijkalleenhetbesluitvande gemeenteWestland. Naarmijnmeningisditwetsvoorstelgoeddoorde verduidelijkingdiehetbiedt,goedomrechtszekerheidte biedenengoedomrechttedoenaandehoofdregelvan deWinkeltijdenwet.DezorgendiedoordezeKamerover derechtsbeschermingendeaanpassingvanhet bestuursprocesrechtzijngeuit,zijnabsoluutnietterecht. Nadeinwerkingtredingvanditwetsvoorstelkandoor belanghebbendentegeniederbesluitbijdebestuurs- rechterberoepwordeningesteld.Erisgeenenkel probleemophetgebiedvanderechtsbescherming. MochtdeWetaanpassingbestuursprocesrechtongewij- zigdinwerkingtreden,danstaattegenconcrete besluitenberoepbijdebestuursrechteropen.Over algemeenverbindendevoorschriftenstaatberoepopen bijdecivielerechter.Datzalgewoonzoblijven. Tegelijkertijdzaldeeenduidigheidzonderdetechnische wijzigingdieikvoorogenheb,nietmogelijkzijn.Deheer VandenBergweesdaarop.Datiseenvanderedenen waaromwijeenenanderinditwetsvoorstelwelzo hebbengeformuleerd. Voorzitter.Ikdenkdatikdaarmeetegemoetben gekomenaandenaderevragendiemijintweedetermijn zijngesteld. Deberaadslagingwordtgesloten. Devoorzitter:Mijblijktdatstemmingoverhet wetsvoorstelgewenstis.Diestemmingzalvolgende weekdinsdagplaatsvinden. Ikhebbijdeafhandelingvanhetwetsvoorstel WijzigingvandeKieswethoudendeverhogingvande voorkeurdrempel,beperkingvandemogelijkheidtothet aangaanvanlijstencombinatiesalsmedevaststellingvan hettijdstipvandestemmingvoordeverkiezingvande ledenvandeEersteKamer(32191)ookaantekening verleendaandeledenvandeChristenUnie.Datistegen deregelsdiehedeninhetseniorenoverlegzijnvastge- steld.DeaantekeningisalleenverleendaandeSGP.Mijn excusesvoordezefout. Sluiting22.23uur Verhagen EersteKamerWinkelsluiting 16november2010 EK77-61 Lijstvanbesluiteneningekomenstukken Lijstvanbesluiten DeVoorzitterheeftnaoverlegmethetCollegevan Seniorenbeslotenom: a.destemmingoverhetvolgendewetsvoorsteltedoen plaatsvindenop23november2010: WijzigingvandeWinkeltijdenwetmethetoogop inkaderingvandebevoegdheidomvrijstellingte verlenenofeenontheffingsbevoegdheidtoetekennenin verbandmetdetoeristischeaantrekkingskrachtvaneen gemeente(31728); b.hetvoorbereidendonderzoekvanhetvolgende wetsvoorsteldoordevastecommissievoorFinanciënte doenplaatsvindenop30november2010: Goedkeuringvanhetop26september2008teLonden totstandgekomenVerdragtussendeRegeringvanhet KoninkrijkderNederlandenendeRegeringvanhet VerenigdKoninkrijkvanGroot-BrittanniëenNoord- Ierlandtothetvermijdenvandubbelebelastingenhet voorkomenvanhetontgaanvanbelastingmetbetrek- kingtotbelastingennaarhetinkomenennaarvermo- genswinsten,metProtocolenOnderlingeOvereenkomst (Trb.2008,201enTrb.2009,123)(32145); c.hetvoorbereidendonderzoekdoordevastecommissie voorSocialeZakenenWerkgelegenheidtedoen plaatsvindenop30november2010: WijzigingvaneenaantalwettenvanhetMinisterievan SocialeZakenenWerkgelegenheidteneindewetstechni- schegebrekenteherstelleneneenaantalverduidelijkin- genaantebrengen(ReparatiewetSZW2011)(32435); d.debehandelingvanhetvolgendehamerstuktedoen plaatsvindenop30november2010: WijzigingvandeGaswetendeElektriciteitswet1998, totversterkingvandewerkingvandegasmarkt, verbeteringvandevoorzieningszekerheidenhoudende regelsmetbetrekkingtotdevoorrangvoorduurzame elektriciteit,alsmedeenkeleanderewijzigingenvandeze wetten(31904); e.deplenairebehandelingvanhetvolgendewetsvoor- steltedoenplaatsvindenop30november2010: WijzigingvandeWetstudiefinanciering2000ende Wettegemoetkomingonderwijsbijdrageenschoolkosten inverbandmetondermeerniet-indexeringnormbedra- genvoor2011en2012enaanpassingaanvullendebeurs (32263);f.hetvoorbereidendonderzoekdoordevastecommissie voorVerkeerenWaterstaattedoenplaatsvindenop 7december2010: WijzigingvandeSpoorwegwet,deWetpersonenver- voer2000endeWetopdeeconomischedelictenter implementatievanderichtlijnen2007/58/EG,2007/59/EG, 2008/57/EGen2008/110/EG(32289); g.hetplenairebegrotingsdebatoverhetNAVOStrate- gischConcepttedoenplaatsvindenop22februari2011; h.hetplenairebegrotingsdebatoverdeeffectiviteitvan ontwikkelingssamenwerkingtedoenplaatsvindenop 22maart2011(ondervoorbehoud). EersteKamer Lijstvanbesluiteneningekomen stukken16november2010 EK77-62

Deel via

Gepubliceerd

20-12-2010 00:00

Laatst gewijzigd

20-12-2010 00:00

Bron

Officiële Bekendmakingen

Categorie

Parlementaire documenten|Documenten Eerste Kamer|Handeling (plenaire verslagen)

BASIS		PRO
	Volg live het politieke nieuws
	Makkelijk zoeken in politieke documenten
	Eigen dossiers aanmaken
	Directe notificaties
	Bookmarks
	Inzicht in de politieke agenda
	Persoonlijk dashboard
	Volledige ondersteuning 1848 team

Maar €100 per maand