Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2011 (32500)

Aandeordeisdevoortzettingvan: -dealgemenepolitiekebeschouwingennaar aanleidingvandeMiljoenennotavoorhetjaar 2011(32500). Deberaadslagingwordthervat. MinisterRutte:Voorzitter,hartelijkdank.Hartelijkdank ookaandeKamervoordeuitgebreidediscussieineerste termijn.Daarzijnveelzakenuitnaarvorengekomen waaropikzogoedmogelijkzalproberenteantwoorden inmijneerstetermijn. Almetalvaltervolgensmijvasttestellendatde Kamerinhaareerstetermijnheeftgeconcludeerddathet kabinetweleenregeerakkoordeneengedoogakkoord magopstellen,althansdatdecoalitiepartijendatmogen, maardatditnognietbetekentdatookdepartijenindeze KamerzichaanzoTMnregeer-ofgedoogakkoordgebonden voelen.Datgeldtzowelvoordepartijendieaande overkantonderdeeluitmakenvandecoalitiealsvoorde oppositieenzohoorthetook,vindik,naachtjaarinde politiekactieftezijngeweest.Iksteldatmetgenoegen vast.HetbetekentookdatwijalskabinetindezeKamer zullenmoetenknokkenomsteuntekrijgenvooronze voorstellen.Hetisgeenvanzelfsprekendheid,zelfsniet bijCDAenVVD,datersteunisvoordievoorstellen.Dat isooklogisch,aangezienhetakkoordisgeslotentussen deschragendefractiesindeTweedeKamer.Depositie vandezeKamerisdusopzichzelfeenheellogische. IkhebeigenlijkallepartijenhierhorenzeggenŒook ditgeldtnietalleenvoorCDAenVVD,dieschragendzijn voordecoalitieindeTweedeKamerŒdatzijvoorstellen vanhetkabinetwelwillendzullenbekijken.Allewoord- voerdershebbenhiergezegddatzijvoorstellenvanhet kabinetzullenbeoordelenopdeinhoud.Eenvoorbeeld wasdeWinkeltijdenwet.Ookbijanderewetsvoorstellen kunnensomsopmerkelijkecoalitiestotstandkomen.Zo zalhetwaarschijnlijkdekomendetijdookgaan.Datdoet nietsafaanhetfeitdatzichhiereenminderheidskabinet presenteertinuwKamer.Dathoortbijdenormalegang vanzakentussenregeringenEersteKamer.Ikbenblij metdeconstructievebasishoudingvandezeKameren steldieookzeeropprijs.Eenenanderdwingtonswel ombijhetopstellenvanonzevoorstellenzoveel mogelijkrekeningtehoudenmetdegevoelensen gedachtenookindezeKamer,nietalleenbijCDAen VVD,maarbijallefracties.Vooronswerktdatdus normerendenverplichtend. Omhetmaarinéénzinsamentevatten:ditkabinet heefteenduidelijkeambitie,enwelomNederland sterkeruitdecrisistelatenkomen,maareerstenvooral doordecrisisheenteloodsen.Datbetekentde schatkistcrisisaanpakkenenhetbetekentdenoodzake- lijkemaatregelennemenomtewaarborgendatdit kabineterallesaandoetomhetlanduiteindelijksterker uitdecrisistelatenkomen.Hetiseenkabinetdatzegt: afspraakmoetweerafspraakzijn.Datbetekentbijvoor- beeldophetterreinvanveiligheiddatzakenmoeten wordenaangescherpt,datdeveiligheidmoetworden vergrootinNederland.Ophetterreinvanimmigratie betekenthetdatwezeggen:kansrijkemensendienaar Nederlandkomenmeteendoel,diegoedopgeleidzijn enhiersnelaandeslagkunnen,zijnhiermeerdan welkom.Tegelijkertijdwillenwederegelsophetgebied vangezinsmigratieenasielverderaanscherpen,om ervoortezorgendatmensendiehiernaartoekomenook daadwerkelijkinditlandsneleenbestaankunnen opbouwen.Datgeldtuiteraardnietvoordieasielzoekers dieechtopdevluchtzijnendievoorhunlevenmoeten vrezen.Totslotisditkabinetertendiepstevanovertuigddat deoverheidkrachtigencompactmoetzijn.Deoverheid moetervoordemensenzijnopalleterreinenwaar mensenhetnietzelfkunnen,maardeoverheidmoetniet indewegzitten.Datisdefilosofie,ineenpaarzinnen samengevat,dieikhebgeprobeerdinderegeringsver- klaringneerteleggenindeTweedeKamer. Voorzitter.Erzijndooruwledenvragengesteldover deformatie.Hetwarenzeveninformatierondesenéén formatieronde.Hetheeftallesbijelkaar127dagen geduurdomditkabinettotstandtebrengen.Daarmeeis ergeenrecordgebroken,alishetwelvoorheteerstin degeschiedenisdaterinzoTMnkortetijdzoveelinforma- tierondeshebbenplaatsgevonden.Indiezinhebben vicepremierMaximeVerhagenenikweleenrecord gebroken:wezijnernieteerderingeslaagdominzo kortetijdzoveelformatierondestehebbenineen formatie.Daarzijnweniettrotsop,maarzolopende zaken.Uiteindelijkheeftdatprocesgeleidtoteenminder- heidskabinetdatindeTweedeKamergedoogdwordt dooréénpartij,namelijkdePVV,eenpartijwaarmeewij afsprakenhebbengemaaktinhetgedoogakkoordopeen aantalzakendiedePVVbelangrijkvindt,zoalsde ouderenzorgenhetveiligheidsbeleid.Omgekeerdheeft dePVVgezegd:wijzijninruilvoordieafsprakenbereid omhetkabinettesteunenenominiedergevalde plannenvanditkabinettesteunen,waarmeehetde overheidsfinanciënweergezondwilmaken.Datisheel simpelsamengevatdedealŒalsikhetmaarevenin goedNederlandsmagzeggenŒdiewegeslotenhebben. Deheer Kox(SP):Voorzitter.Ditwasdeuitkomstendus wasditdebestmogelijkeuitkomst,zullenwedanmaar zeggen.Deminister-presidentmoeterechterzekerover nagedachthebbendatwenognooiteerdermeteen minderheidskabinetzijnbegonnenenalzekernietmet eenkabinetdatindezeKamergeenmeerderheidachter zichheeft.Wehebbenhetnognooitgedaan.Datwilniet zeggendathetperdefinitieriskantis.Omdatwehet echternooiteerdergedaanhebben,zoudenerredenen kunnenzijnomtezeggen:hetistocheenenigszins riskantexperiment.Hoebeoordeeltdeminister-president dit?Immers,hijhadnatuurlijkhetliefsteenfull-fledged meerderheidskabinetgehad.Dathaddenweallemaalhet liefstgehad,maarhetzaternietin.Watzijnvolgens hemderisicoTMsvaneenminderheidskabinet? MinisterRutte:Voorzitter.Datzullenweovervierenhalf jaarweten.Hopelijkpasovervierenhalfjaar.Ikga proberendeheerKoxmetietsmeerdanslechtséén zinnetjetebedienen.Ookvoormijgeldtdatje,alser verkiezingenzijngeweest,vanuitdetraditieervanuitgaat datzicheenkabinetgaatvormendatkanrekenenopeen normaleparlementairemeerderheid.Daarzijndeeerste formatierondesookopgerichtgeweest.Deformatieis echtergelopenzoalsdieisgelopen.Uiteindelijkisdat nietmogelijkgebleken,althansisonderzoekdaarnaar nietvoldoendekansrijkgeblekenomtekomentoteen EersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-40 normaalmeerderheidskabinet,endatheeftgeleidtot dezeconstructie. Erzittentweebijzonderhedenaandezeconstructie. Hetiseenminderheidskabinet,datisbijzonder.Enten tweedeishetooknogeenseenminderheidskabinetdat, voorzoverhetdesteunheeftvaneenderdepartij,met diepartijerbijindeTweedeKamerkanrekenenopeen meerderheidvanéénzetel.Overhetlaatstezijnalheel veeldingengezegd.Iseenkabinetmeteenkleine meerderheidbijhettegenhoudenvanmotiesvan wantrouwenstabielerofminderstabieldaneenkabinet datkanbogenopeenruimemeerderheidindeTweede Kamer?Datisnogmaardevraag.Jezouimmersook kunnenzeggendateenheelkleinemeerderheidjuist leidttotscherpte.Indiezinzullenwezienhoedituitpakt indepraktijk. Totnutoebevalthetgoedenkomendeverschillende coalitiepartijenaandeoverzijdehunafsprakenna.Eris weleenswataandehandindiepartijen,datzieikook wel,maargrossomodokomtmendeafsprakennaen zijndezetelser.Zoweltenpositievealstennegatieve komtmendeafsprakenna.Hetbijzonderevaneen minderheidskabinetisdathetookspannendis.Een voorbeeldisdatiknumetdecollegaTMsvanBuitenlandse ZakenenDefensieachterdeschermenwerkomtekijken ofweeenmeerderheidkunnenkrijgenvoordedoorons gewenstemissieinAfghanistan.Wewillendaar doorgaanmethetopleidenvanpolitie.Daarisgeen meerderheidvoor,althansnietautomatisch,wantde partijdieonsgedoogt,moetdaarnogeenfinaal standpuntoverinnemen,maarstaatniettetrappelen. Daaromzoekenweechtnaardesteunvanandere partijen.Datisnieuw,maarhetkanweldegelijkwerken. Datkanookhetparlementairedebatverlevendigen,inde TweedealsookindeEersteKamer.Erzittenechtook kansenin.Na50dagenismijnconclusiedathetfeitdat ervoordezeconstructieisgekozen,niettennadelehoeft tekomenvandestabiliteit.Detoekomstzaluitwijzenof hetookzois. Deheer Noten(PvdA):Ikhebeenheelkortepraktische vraag.Ikhoordeminister-presidentzeggen:weweten hetovervierenhalfjaar.Waaromovervierenhalfjaar?Is ditkabinetvoornemensomeenjaarlangerteblijven zittendangebruikelijkis? MinisterRutte:Ja,voorzitter.Datishetgeval. Deheer Noten(PvdA):Enuzietdaarookmogelijkheden toe?MinisterRutte:Ja. Deheer Noten(PvdA):Zouudatwillentoelichten? MinisterRutte:Ja.Hetstaatsrechtvoorzieterindatals deverkiezingeninjunizijn,datdandeeerstvolgendete voorzieneverkiezingennavijfjaarzijn.Datwasookzo bijLubbersIII.Hetkabinettradaanin1989Œuwpartij zaterookinŒenheeftgeregeerdtot1994,dusvijfjaar. Ikzieuschrikken,maarikvreestochdatditgewoonde feitenzijn. Deheer Noten(PvdA):Nee,uzietmijnietschrikken, helemaalniet.Ikgelooferverdersowiesonietin,maarik wildehetgraagevenweten. Devoorzitter:Ikdachtdatuverheugdkeek! MinisterRutte:Ikbenaandeoverzijdeop17november inhetdebatbijdebegrotingvanAlgemeneZakenook naderingegaanopdegangvanzakenbijdekabinetsfor- matie.Erzijnhierdoorverschillendefractiesvragen gesteld,ookoverderolvanhetstaatshoofdinde kabinetsformatie.Mijnconstateringdaarherhaalikhier graag,ookomtebezienofdatookhieringoedeaarde valt,datderolvandeKoninginindeformatie,hoewel nietdirectsamenhangendmethetlidmaatschapvande regeringvandeKoningin,uiteindelijkookindeze formatieweerbuitengewoonnuttigisgeblekenendatde formatieordelijkisverlopen.Erwaséénonordelijk moment,opdeberoemdedinsdagtoendeformatievan CDAenVVDmetgedoogsteunvandePVVvastgelopen leekenzichtochweerherstelde,terwijldeKoninginnog aanhetconsulterenwasoverhetfeitdatdiewas vastgelopen.Datwasopzijnzachtstgezegdeen rommeligbeeld,maargoed,dingenliepenookdaar zoalszijliepen.DaarinisdeKoninginnietsteverwijten. Eenfeitisdatiederekeeralsereeninformateurwerd aangestelddeaanstellingvandieinformateurzijnbasis vondindeadviezenvandemeerderheidvandepartijen indeTweedeKamer,enuiteraardvandedrieadviseurs diehetdichtstbijdeTroonstaan,waaronderuzelf, voorzitter,maardiewordennooitopenbaar.Maarin iedergevalvondenzijhunbasisindeadviezenvande fractievoorzitters,danwelbeslootdeKoninginzelfom eentussenstaptezettenmeteentusseninformateur, tweekeerdeheerTjeenkWillinkenéénkeerdeheer Lubbers,omhaarteadviserenoverhetvervolgvande formatie.Danhoeftdieaanstellinggeenbasistevinden indeadviseringvanfractievoorzitters,wantdanisjuist dieaanstellingeromtekomentoteenadviseringaande Koninginoverdemeestgewenstevolgendestapinhet formatieproces.Duswatdatbetreftismijnconclusiedat hetookindezeformatiebuitengewoonplezierigwasdat deKoninginbeschikbaarwasvoordezebelangrijkerol. Nogmaals,eenroldieverderinhetstaatsrechtniet formeelverankerdligt,maarwaarvanwijmoeten vaststellenŒalthans,ikhebdatopnieuwvastgesteldŒ datdiehetproceszeerheeftbevorderd. Dandevraagofditeenmeerderheidskabinetisofniet, eenaantalvanuheefterookovergesproken.Ditisgeen meerderheidskabinet.Hetiseenminderheidskabinet, maarweleenbijzonderminderheidskabinet,namelijk omdatwijwaarhetgaatomvragenvanmotiesvan wantrouwen,zolangwijdeafsprakeninhetgedoogak- koordnaleven,inprincipekunnenrekenenopeen meerderheidindeTweedeKamer,enopeenaantal bijzonderebeleidsterreinenookopdiemeerderheid kunnenrekenen.Vooralhetoverigewerkalsminder- heidskabinetindeTweedeKamer,iniedergevalopdit momentindeEersteKamerŒenafhankelijkvande verkiezingsuitslagvan2maartmisschienooknoglanger, watiknatuurlijkniethoopmaarwatdieverkiezingsuit- slagzalmoetenuitwijzenŒmoetenzoekennaar meerderheden.Deheer Engels(D66):Ikweetnietofdeminister- presidentnogietsnadersgaatzeggenoverdekabinets- formatieofalwasovergegaannaareenvolgendpunt. MinisterRutte:Ikwasnuklaarmetdeformatie. RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-41 Deheer Engels(D66):DanhebikŒdatvoeltunatuurlijk welaankomenŒnogeenvraag.Ikhebnamensmijn fractiegevraagdnaardeformelepolitiekeministeriële verantwoordelijkheidvoordekabinetsformatie.Datzijn geenstaatsrechtelijkeregelsdiewordentoegepast.Maar wijhebbendaneenprocedurewaarinhetstaatshoofd eenrolvervult,terwijlhetzittendekabinetdemissionair is,dusdeministeriëleverantwoordelijkheidisbehoorlijk relatief.Datisookderedendatdeminister-president formeelnaafloopdieheleverantwoordingneemt.Ikheb aangegevendatmijnfractiedeindrukheeftdatdatniet explicietisgebeurd.Ikhadookgevraagdofueropwilt reagerenofudatwelheeftgedaanofdatalsnogwilt doen.Wantdatsluitstukmoetformeeleigenlijknogwel plaatsvinden,puuropstaatsrechtelijkegronden. MinisterRutte:Voorzitter.Ikmeendedatbijimplicatie gedaantehebbenbijhetdebatoverderegeringsverkla- ring,bijderegeringsverklaringzelveenvoorzoverdaar onduidelijkheidoverwasbijhetdebatoverhoofdstuk1, debegrotingAlgemeneZakenenKoninklijkHuis.Maarik wilgraagvandezegelegenheidgebruikmakenomvoor zoverdatnietduidelijkisdanookhiernogeenkeer explicietdevolledigeministeriëleverantwoordelijkheidte nemenvoorhetverloopvandeformatie,zoalsdatook deaantredendminister-presidentbetaamt. Daneeningewikkelderonderwerp,althanseenprecair onderwerp,namelijkderolvandeEersteKamerindie kabinetsformatie,omdathetmijnatuurlijkpastomhier metgrotebescheidenheidovertespreken.Hetis allereerstnamelijkeenaangelegenheid,zozouik oordelen,dieuzelfaangaat.Ikhebookmetrespect geluisterdnaarhetdebatdaarover.Ikhebnatuurlijk geziendaterverschillendeopmerkingenzijngemaakt tijdensdeformatieendaterookeenbriefisgestuurd dooreenaantalfractiesaandetoenzittendinformateur. Ikzouheteigenlijkbijdieconstateringwillenlaten, omdathetvolgensmijtochindeeersteplaatseenzaak isvandeEersteKamerzelveomtebeslissenwelkerol menwelofnietwilspelen. Ikwilerweloverzeggendathetkabinetinmijnwijze vanzienindeeersteplaatsmoetkunnenrekenenopeen coalitiediesteungeeftaaneenregeerakkoord,inons gevalookeengedoogakkoordvanéénpartijextrainde TweedeKamer.Inderdaad,zoalsikinhetbeginalzei, zelfsdeindeTweedeKameralscoalitiepartijenteboek staandepartijeninuwKamerzullennietautomatisch steungevenaandeuitvoeringvandatregeerakkoord. Deheer Thissen(GroenLinks):Debriefdietoenop initiatiefvancollegaEngelsisgestuurdaandetoenma- ligeinformateurgingoverdeopdrachtdiedieinforma- teurhadgekregenvandeKoningin,namelijkomte zoekennaarwegenvooreenkabinetdatkonrekenenop eenvruchtbaresamenwerkingmetdeStaten-Generaal. Hierheersteenbeetjehetmisverstand,ookinde discussiediewijmetcollegaWernerhebbengehad,dat defractiesdiediebriefhebbenondertekendsolliciteer- dennaareenrolombetrokkentewordenindeformatie. Nietswasminderhetgeval.Wijgavendetoenmalige informateurdehint:inuwopdrachtstaatdatermoet wordengestreefdnaareenvruchtbaresamenwerking metdeStaten-Generaal.DatisinclusiefdeEersteKamer. Vandaardatwijdiebriefhebbengeschreven,envandaar datwijhetvanbelangachttendatdeinformateurop enigmomentaandatonderwerpaandachtzoubesteden, wantdatzoumeteenminderheidskabinetweleens problematischkunnenzijn.Ikzeghierinalleeerlijkheid bijdatdatmeteenvariantvanpaarsŒdoorsommigen paars-plus,doormijpaars-beterofpaars-groengenoemd Œexacthetzelfdewasgeweest.Danhaddenwijdenkik ookdatsignaalmoetenafgeven.Datzegikvooralle evenwichtenbalans. MinisterRutte:Sterkernog,danhaddenwijnogeen zetelmindergehadindievariant. Deheer Thissen(GroenLinks):Maarmisschienwelwat meerkwaliteit,datzoukunnen,datwetenwijniet! MinisterRutte:Kijktunogeenswaterommijheenzit! Dezaakisdateenkabinetdataantreedt,zoalsookeen aantalvanuheeftgezegd,zichpresenteertaande TweedeKamerderStaten-Generaal,nietaandeEerste KamerderStaten-Generaal,endatdaarmeeindeEerste Kamernochdecoalitie-nochdeoppositiepartijenop voorhandgebondenzijnaanhetregeerakkoord.Datisde situatiewaarinookmijnbetoogbegon.Daarhoort volgensmijookbijdatervoordeEersteKamertijdens deformatiegeenindestaatsrechtelijkeverhoudingen voorzienerolisbijdevormingvanzoTMnkabinet. Natuurlijkheeftditkabinethetdoelomtekomentoteen zovruchtbaarmogelijkesamenwerkingmetdezeKamer, vanzelfsprekend.Daargaanwijookonsbestvoordoen, zoalsikookalinmijninleidingzei.Ikmerkteookvanuw kantdeuitgestokenhand,zowelvanoppositie-alsvan coalitiepartijen,omdaaraantewerken.Maareenformele positievandeEersteKamerisersimpelwegniet. DeheerTjeenkWillinkheeftdatoverigensookinzijn tweedeeindverslagnogeensuiteengezet.Datheefthij medegeschrevenopbasisvaneengesprekmetuw voorzitter,maarhetuiteraardvoorzijnrekeningnemend, wanthetwaszijneindverslag.Ikkanmijinzijnwoorden vinden.Deheer Noten(PvdA):Deminister-presidentheeft natuurlijkabsoluutgelijkdatdieformelepositieerniet is.DeheerThissengeeftookterechtaandatwijnooit geclaimdhebbenomineenonderhandelingspositie terechttemoetenofwillenkomen.MaarpolitiekgezienŒ endatzegttochookietsoverdematewaarinustraks mogelijkerwijzeinstaatbentwelofnietfatsoenlijkhet landtebesturenŒisertocheenvraagstukophet momentdatuechtfundamenteelnietkuntrekenenop eenmeerderheidindezeKameralshetgaatom belangrijkewetgeving,waaronderbijvoorbeeldbegrotin- gen.Dusalshetzozouzijndatwijineensituatie terechtkomenwaarindeKamernietmeerinstaatisom dooruingediendebegrotingengoedtekeuren,opgrond vanhaarpolitiekeafwegingen,medebepaalddoorde samenstellingopdatmoment,danwordthetlandtoch buitengewoonmoeilijkbestuurbaar,lijktme.Depolitieke implicatiediedatheeft,isheftig.Daarovermoetutoch hebbennagedacht,wantditiseenvraagstukdatdanook bijuaandeordeis. MinisterRutte:Inmijnrolalsonderhandelaarhebikdat natuurlijkoverwogen.Ikhebdaarbijoverwogendatzich feitelijktweecoalitiesaandiendennadeverkiezingen, geziendeopstellingvanverschillendefractiesinhet formatieproces,namelijkeenpaarseŒgroen,beter,plus Œvariant,danweldevariantdienuzichheeftgepresen- RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-42 teerdindeKamerendienudealgemenebeschouwin- genvoertindeEersteKamer.Beidevariantenkonden nietrekenenopeenmeerderheidindeEersteKamer.Er wasnogeenanderevariantdenkbaar,maardiebleek politiekniethaalbaarvanwegeiniedergevalde blokkerendepositievanéénpartijdiedatnietwilde.Dat waseenvariantdoorhetmidden.Diehadhierweleen meerderheidgehadindezeKamer.Maarnogmaals,die lietzichnietvormenomdatéénpartij,daarvoorcruciaal, nietbeschikbaarwas,althansnietopdatmomentenniet opdieplaatsenindiefase.Daarmeeblevenerfeitelijk tweemogelijkhedenover,beideeenminderheid.Ikheb zelfalsstaatssecretarisineenvorigkabinetookaltijd zeergoedeervaringengehadindezeKamermethetfeit dathierhetdebatopdeinhoudwordtgevoerd,datde kwaliteitvanwetgevingwordtgeproefdendater natuurlijkookeeneigenstandigepolitiekeafwegingis.Ik wijsophetdebatdatdeEersteKamerin1990heeft gevoerdŒdeheerSchuurmanheefternogaan deelgenomenŒmetfractievoorzitterKalandvanhetCDA overdebijzonderepositievandeEersteKamerinhet staatsrecht.Ikhebnogeventeruggebladerdendeheer Schuurmanisdecontinuefactorsinds1990.Ookindat debatziejedatuiteindelijkKamerenkabinet,toenonder leidingvanRuudLubbers,zicherop geeignethebben,heterovereenszijngeworden,daterzoweleen wetskwaliteitsafwegingplaatsvindtals,uiteindelijk,een politiekeafweging. Deafwegingdieikendesamenwerkendepartijen hebbenmoetenmaken,isdatwijonsrealiserendater geenautomatischemeerderheidisvooronswerkinde EersteKamerendatditbetekentdatwijinonze voorstellenvanzelfsprekendrekeningzullenmoeten houdenmetdegevoelensdieindeEersteKamerleven. Wijkunnennietzeggen:wehebben52zetelsinde TweedeKamerachteronsstaan,hoi,hoi!Nee,wijzullen echtmoetenzoekennaarmeerderhedenindeTweede KamermaarookindeEersteKamer.Daarmeemoeten wijrekeninghouden.Datzullenwedanookdoen. Omgekeerdbenikheelblijmetdeopstellingvandeheer Noteninzijneerstetermijn.Hijzeidatzijnfractiede voorstellenzalbeoordelenophuninhoud.Meerkanik nietvanhemvragen. Deheer Noten(PvdA):Totslot,voorzitter.Natuurlijk beoordelenwijdevoorstellenophuninhoud.De minister-presidentherinnertzichwellichtnogdatmijn fractieeenaantaljarengeleden,toenhijhierdeWet werkenbijstandverdedigde,voordiewetheeft gestemd,terwijlonzecollegaTMsaandeoverzijdedaarniet blijmeewaren.Hijwasdaartoenwelblijmee. MinisterRutte:Zeer. Deheer Noten(PvdA):IndiezinheeftdezeKamerhaar eigenverantwoordelijkheidendurvenwijdergelijke keuzesenbeslissingentenemen.Datiseenfeit.Ikziede minister-presidentnumetvreugdeterugdenkenaandat moment.MinisterRutte:15vande19. Deheer Noten(PvdA):Inderdaad,zowashet. Ikrealiseermijookdatdieandereoptie,diealdan nietpolitiekhaalbaarwas,hetzelfdeprobleemmetzich hadmeegebracht.Deminister-presidentmoestkiezen tussentweekwaden,datiswathijeigenlijkzegt.Toch blijftheteenprobleem.MochthetzozijnŒikhoordede minister-presidenthiereerdernietopreagerenŒdathet probleemooknadeverkiezingenvoortduurt,danmoet deminister-presidentzichdevraagstellenofhijnogin staatisombestuurlijkecontinuïteittegaranderen.Ik brengditpuntalseenconstatering.Deminister- presidentkannunoghopendateendergelijkesituatie zichnietvoordoet. MinisterRutte:Laatikheelscherpantwoorden.Elk kabinetwordtgeconfronteerdmeteennieuwesituatiena verkiezingen.Iederkabinetkan,terwijlhetvoorde Statenverkiezingenkonrekenenopeenmeerderheidin deEersteKamer,nadieStatenverkiezingentemaken krijgenmeteenminderheiddaar.Wijhopendaar natuurlijknietopenhebbenzelfsgoedehoopdatwij eenmeerderheidvandekiezerskunnenovertuigenons testeunen,zodatookindeEersteKamerzicheen meerderheidconstitueert.Datisechtervoornade verkiezingen.Dezesituatiegeldtvooriederkabinetenis bijditkabinetnietandersdanbijeenander.Hetverschil isdattotjunivolgendjaar,dustotdatdeStatende EersteKamerkiezen,wijtemakenhebbenmeteen minderheidspositieindezeKamer.Nogmaals,daarom hebikmeegewogendatikdeEersteKamerkenalseen Kamerdienietautomatischuitsluitendlangscoalitie-en oppositielijnenstemt,maardienaardeinhoudvan voorstellenkijkt.Alsikzegdatikeenhanduitsteeknaar anderepartijenindeTweedeKamer,moetikdatnog stevigerdoennaardeEersteKamer,omdatwijinalonze wijsheidnietmeerdan52zetelsindeTweedeKamer hebbenennietmeerdan35indeEersteKamer.Inbeide gevallenisdateenminderheid.IndeTweedeKameriser ineenaantalgevallennogdesteunvandePVV.Die steunishierniet,wantdePVVzitnietindeEerste Kamer. Bijdevormgevingvanvoorstellenmoetenwijdusal rekeninghoudenmetdegevoelensdieerindeEerste Kamerleven.Alswijautistischzoudenbesturenendik ingepaktinonseigengelijkvoorstellenzoudendoen,in detrantvan kijkonseensevenmooieconfessioneel- liberalevoorstellenpresenteren ,moetenwijnietraar staantekijkenalsdieuiteindelijkhierslechtskunnen rekenenop35stemmen.Daarmeezullenwedus rekeningmoetenhouden.Wezullenechtmoeten luisterennaargevoelensdielevenindeEersteKamer. Voormijisdatonderdeelvandelevendedemocratie.De anderecoalitiehadhetzelfdegehad,zelfsnogmetéén zetelminder.Dederdecoalitie,nogmaals,dieweleen meerderheidzouhebbengehad,lietzichnietorganise- ren.Deheer Engels(D66):Ikwilhetonderwerpvruchtbare samenwerkingafsluiten.Mijnfractieheeftopgemerktdat deverwijzingindebriefvandeinformateurnaar uitsluitenddeformelerolenpositievandeEersteKamer nietechteenantwoordisopdeinvullingvandie vruchtbaresamenwerking.Ikzoubestmetdeminister- presidentwillenvaststellendatopbasisvanhetgeenhij nuheeftgezegd,zijnantwoordinhoudelijkisdatdit primairbijdeEersteKamerligtendatwijindetoekomst moetenbekijkenhoedatzalgaan.Metanderewoorden, datnieteenvaststaandantwoordkanwordengegeven. Datisnatuurlijkookeenantwoord,maardanbetrefthet eenreactiedieiniedergevalverdergaatdanalleenmaar RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-43 verwijzennaareenformelepositie.Datwasmijnpunt. Hetmoestweleenpolitiekantwoordzijn,maardatheeft deminister-presidentnugegeven.Daarmeehebbenwij nuduidelijkheidoverhoehijaankijkttegendevruchtbare samenwerking:hoopvol. Devoorzitter:DeheerKox,ookopditpunt. Deheer Kox(SP):Hoopvolishetiniedergevalwatde minister-presidentzegt.Hijkentzijnpositieenweetdat hijdaaromhetbestecharmantenverstandigkanzeggen dathijmoetzakendoenmetdezeKamerendathijdus rekeningmethaarzalhouden. Deminister-presidentvergattrouwensnogeenandere variant,deRoemervariant.Diehadinbeidehuizeneen meerderheid:PvdA,GroenLinks,SPenCDA.Datisook mijnenigekansomooitachterdietafeltekomen natuurlijk,dusikziterweleenbeetjemeedatdievariant nieteensisgeprobeerd,maarikzieeranderecollegaTMs zitten,dusdatkomtnogweleenkeergoed... Deminister-presidentzegtdathijmetdeEersteKamer moetwetenomtegaan.Devraagdoetzichvoorhoedit concreetzijnbeslagzalkrijgen.DitisnietdeKamervan demoties,daarvoormoetjeaandeoverkantzijn;hier wordtslechtsafentoeeenmotieaangenomen.We hebbenonlangseenmotieaangenomenoverde hypotheekrenteaftrek.Ikdenkdatervolgendeweekook nogweleenaantalmotieswordtaangenomen,maarhet zullenernietveelzijn.Zezullenopdevingersvanéén handzijntetellen.Echter,overdiemotieoverde hypotheekrenteaftrekheeftdeminister-presidenteigenlijk alzoTMnbeetjegezegddatzijnkabineternietaankan beginnen.Hoegaathetnuverder?Alsdeminister- presidentvoortdurendoveruitsprakenvandezeKamer diehemoproepentotietsandersdanhijoorspronkelijk vanplanwas,zegt diemotiegaanwijnietuitvoeren ,gaatdatnatuurlijkwringen.Hoeinventiefgaathij hiermeeom?Steldatwijhierstraksvijf,zesmoties voorleggendie38stemmenkrijgen,kanhijtochnietvan aldiemotieszeggen sorry,ikdenkerandersover ?Althans,dankanikmijvoorstellendatdegoede beginrelatiegaatwringen.Heeftdeminister-president hierovernagedacht? MinisterRutte:Ikhebdemotiezogelezendatgevraagd wordtomeenvisievanhetkabinetopdewoningmarkt. Dievisiekomterook. Deheer Kox(SP):Maarhebtugelezendateen substantiëleverminderingvandehypotheekrenteaftrek voordeallerhoogsteinkomensonderdeelisvandie visie?Datisgeenbijzin.Alsudatnietdoet,terwijlu weetŒulooptalachtjaarmeeindepolitiekŒdatdit ookdestrekkingvandemotieis,isdatnatuurlijkuw goedrecht.Alserechtermeermotieskomenenusteeds zegtdatunietgaandoenwatwijwillen,dankanereen momentkomenwaaropereenprobleemontstaattussen dezeminderheidsregeringendezeKamer.Ofniet? MinisterRutte:Opditpuntzijnertweesmaken.Ofde EersteKamerheeftalbeslotenwatzijwil.Danzegtzij hetkabinet:doedit.Ofzijvraagthetkabinetomeen visieenzegt:denkdaarbijaan.Alswijdankomenmet dievisie,zaldeheerKoxdaarinvermoedelijklezendatik andereopvattingenheboverdehypotheekrenteaftrek dansommigepartijenindezeKamer.Wezullenechter proberenomonzevisieteonderbouwen.Dankunnenwe ermetelkaareendebatovervoerenenbekijkenofwe elkaarkunnenovertuigen.Hetgaatomeenmotiewaarin hetkabinetwordtgevraagdomeenvisieopde woningmarktenomdaarbijdekwestievandehypo- theekrenteaftrektebetrekken.Datgaanweallemaal doen.Indemotiestaatechterniet:deEersteKamer spreektuitdatdehypotheekrenteaftrekmoetworden beperkt.Alsdathetgevalzouzijn,isheteenopdracht aanderegeringenmoetenwedaaropreageren. Deheer Kox(SP):Danzijnweheteens,mijnheerde minister-president.Uituweerstecommentaarbegreepik datuhadgezegdaanhettweededeelvandemotieniet tezullentoekomen.Alsuechterzegthetvolledige onderzoekwaardeKameromvraagtuittevoerenendat wedaarnaeroverkunnenpraten,benikdaartevreden mee.MinisterRutte:Ikkomzometeennogterugopdit onderwerp,wantikwilernogietsmeeroverzeggen.We zullenlangseenaantalaanvlieglijnendezaakbenaderen. Datdezecoalitieechterbepaaldeopvattingenheeftover hypotheekrenteaftrekisbekend.Alsikzegdatwij rekeninghoudenmetdegevoelensindezeKamer,doen wijdatnatuurlijktegendeachtergrondvanwataande overzijdedepolitiekerealiteitis.Jeprobeertdaargoed eenpositieintekiezenenuiteindelijkonzeeigenstandige politiekepositietemarkeren.Dehypotheekrenteaftrekis zoTMngevoeligonderwerp,daaroverhoevenwijelkaarniet inhetootjetenemen:wewetenpreciesvanelkaarhoe weeroverdenken.Datneemtnietwegdatinsamenhang meteengroterewoningmarktvisiehetheellogischisdat wehetnogeensheelgoedonderbouwenenmetelkaar hetdebatvoeren.Diemotiegaanwijdusuitvoeren. Maarnogmaals:demotieroeptnietopomdehypo- theekrenteaftrektebeperken,maarwelomdataspectte betrekkenbijdevisieopdewoningmarkt. Deheer Schuurman(ChristenUnie):Ikwilnogeenvraag stellenoverhetminderheidskabinet,nogevenafgezien vandegedoogpartner,wantdaaroverkomenwestraks weltespreken.Persoonlijkvindikhetjammerdatwijhet gesprekmetdeinformateurniethebbengehad.Ikdoel dannietopeengesprekoverdegedoogsteunmaareen gesprekoverdepositievaneenminderheidskabinetals zodanig.Ikhebnietvoornietsinmijnbijdrageverwezen naardeNachtvanWiegelendeAvondvanVanThijn, waaropkabinetscrisesvolgden.Mijnpartijisbeslistniet ergingenomenmetdewegdiegegaanwordtmeteen nieuwkabinetwaarvandestabiliteitmetvraagtekens moetwordenomgeven.Ikkanmijeenminderheidskabi- netvoorstellendatbehoorlijkstabielkanfunctioneren,in dezindiedeminister-presidentzojuistbedoelde.Ishijer echtervanovertuigddatwijaltijderopuitzijnomalles zostabielmogelijkmetelkaarteregelen?Ikhadeigenlijk daarovereendiscussiewillenvoerenmetdeinformateur, omdaardannuookmetelkaarovertepraten.Nog- maals,ikzeghetvanuitbezorgdheid,wantwehebben nudanweleenkabinet,maarhetisgeenstabielkabinet, geletookopdepolitiekeuitsprakenvandeEersteKamer inhetverleden. MinisterRutte:Puurfeitelijkstelikvastdatnietde EersteKamereenverzoekheeftgedaanaandeinforma- teur,eenaantalfractiesuitdeEersteKamerheeftdat RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-44 gedaan.UiteindelijkheeftdeheerOpstelteneengesprek gehadmetdevoorzittervandeEersteKamer.Zoishet gegaan.Anderswarehetwaarschijnlijkbetergeweest omalsEersteKamereenbrieftesturenaande informateur.DanwashetgesprekmetuwKamererook gekomen.Ikherinnermijookdatwijdatbespraken.Toen vroegnuminister,maartoennoginformateurdeheer Opstelten:collegaTMs,hoegaikhiermeeom?Wij concludeerdendathettenminstemoestleidentoteen gesprekmetdevoorzittervandeEersteKamer.Nee,ik zeghetverkeerd.HetwasonderinformateurTjeenk Willink.Datgesprekheeftookplaatsgevonden.Dezaak ligterzoalsdieerligt,mijnheerSchuurman.Ikkanhet nietterugdraaien.Hetismisschienwatflauwomhetzo tezeggen,maarhetwaseenbriefvanfractiesuitde EersteKamer,geenbriefvandeEersteKamer.Debrief hadgeenhandtekeningvandevoorzitter. Nogmaals,ikdenkdathetookpastinhetstaatsrecht zoalsdatzichtotnutoeontwikkeldheeft.Staatsrechtis levend,zeiikeerderal.DeheerEngelsvattemijnet samenopeenmanierwaarvanikdacht:daarbenikhet meeeens.Maarhijkeekerzoglunderendbijdatiktoch welevenwilcheckenofwijhetmetelkaareenszijn! Zoalsikhethebbedoeldteformuleren,kandeEerste KamerŒdatkanikmijzovoorstellen,maardaargaik helemaalnietoverŒzelfopiedergewenstmoment sprekenoverhaarrolinallerleiprocessenaangaande bijvoorbeelddekabinetsformatie.Hetkabinetgaatdie dialoogvanzelfsprekendgraagaan. Deheer Engels(D66):Hetgingonsomdeplusophet formeleantwoord,verwijzendalleennaardepositie.Nu hebbenweeeninhoudelijkediscussiemeteenpolitieke dimensie.Wewetennuhoewedevruchtbaresamenwer- kingmoeteninvullen.Ikziegeenlichttussenonze opvattingen.Datstaatinderdaadvolkomenbuiten opvattingenoverdevraagofdeKamerbetrokkenwil wordenineenprocedure.Daarginghetvolstrektniet over.Hetgingoverditaspect.Datisnuopgehelderden datstemtmijtotvreugde. Devoorzitter:Deminister-presidentvervolgtzijn betoog.MinisterRutte:Voorzitter.DefractievandeSPvraagt watikervanvinddatzijgoedevoorstellenzalsteunenen slechtevoorstellenzalafkeuren.Ikvinddateen verstandigekeuze! Deheer Kox(SP):Andersomzouminderzijn.Hetwas eenserieusaanbodenvolgensmijookdevaste gedragslijnvanmijnfractie. MinisterRutte:Zeker. Deheer Kox(SP):Watikinmijninbrenghebproberente schetsen,isdatwijhierinhetverledenwetsvoorstellen hebbenaangenomendiewij,alshetalleenzougaanom dekwaliteitvandewet,lieverniethaddenaangenomen. Erwasechteraltijdsprakevanpolitiekedruk.Datvaltte begrijpen.Diedrukisnuweg.Ukuntnietzeggen:de partijendiemijsteunen,moetenvoorstemmen.Dan hebtunamelijkmaar35stemmen.Wellichtwordtdeze Kamerdanpolitieker,omdatwemeernaardeinhoud vanhetwetsvoorstelkunnenkijken.Ukuntonsuw argumentengeven,maarukuntonsniet,vriendelijk gezegd,uwdreigementengeven.Datkanineen meerderheidssituatienatuurlijkwel.Jekuntheteen politiekvoordeelnoemendatuhierelkekeereen meerderheidmoetovertuigen.Ukuntnietmeerzeggen: sorryhoor,maarubentmijncoalitiepartner,dusumoet voorstemmenendanhaalikeenmeerderheid.Inhet verledenhebbenwenogalwatwettenaangenomenwaar wemetzTMnallentocheigenlijkwelwatkwalitatieve opmerkingenbijhadden.Datzouduseennieuwesituatie kunnenzijn.Hoegaatudaarmeeom? MinisterRutte:Ikdenkdatditvooraleendialoogis tussenuenuwcollegaTMs.Striktgenomenkanhetkabinet ookineenminderheidspositienogsteedszeggen:alsdit wetsvoorstelhetniethaalt...Datisinhetverledenook gebeurt.Ikwijsophetreferendum,deNachtvanWiegel, dekwestievandegekozenburgemeester.Ikhebhetnog evennageslagennaaraanleidingvandedebattendiede heerSchuurmanhierin1989,1990heeftgevoerdenook bijdegrondwetswijzigingvan1983.Nietiedereenishet erovereensdathetverstandigisdateenkabinetbijte veelgelegenhedenhetonaanvaardbaaruitspreektover hetalofnietaannemenvanvoorstellen.Daarmeebreng jeookdeEersteKamerineenbijzonderestaatsrechte- lijkepositie,waarjuisthetdebatin1990tussendeheer Schuurman,deheerKalandendeheerLubbersover ging.Feitisdatwijdatnogsteedskunnendoen,alleen heeftdatallereerstwerking,alszedaaralgevoeligvoor zijn,op35ledenvanuwhuis;misschienookwelopde heerSchuurman.MisschienisdeheerSchuurmandan inmiddelszoenthousiastoverhetkabinetdathijzegt:ik zouhetzondevindenalshetopstapt.Of:ditiszo belangrijk,iklaathetkabinetzittenenikgatochmaar akkoord.Datdwingtons,endatishetbelangrijkste,om metgoedewetsvoorstellentekomendiedeugdelijkin elkaarzittenenomrekeningtehoudenmetdegevoelens diehiermogelijkleven.Hetsteltnoghogereeisenaan dekwaliteitvanwetgeving. Voorzitter.Ikhebnogeenpaaropmerkingeninmijn eersteblokjeoverhetalgemeenkabinetsbeleid.Ikkom strakstesprekenoverdeombuigingenendeeconomie. Erisnatuurlijkeenenandergezegdoverdegedoog- steunpositie.Ikloopernietvoorweg.Hetisvolstrekt duidelijk.Hetfundamenteleverschilvanmeningmetde partijvanGeertWilders,dePVV,betreftdeislamende vraagofdateenreligieis,zoalswijvinden,ofeen politiekeideologie,watzijnopvattingis.Datheeftertoe geleiddatwijdeop30juliuitgebrachteverklaring hebbenopgesteldwaarinstaatdatwijmetelkaarniettot eenkabinetkunnenkomen,maarwelgaanbekijkenof hetmogelijkisomprogrammatischeovereenstemming tebereikenovereengedoogakkoord.Datisgelukt.Indie situatiezittenwenu.IkhoordedeheerWerneruitdagend eenpaarcollegaTMsvragen:wijsmijaanwaarindit regeerakkoordofgedoogakkoordbepaaldevrijheden wordeningeperkt?Ikbenheteensmetdestrekkingvan dievraag.Datstaatooknaarmijnopvattingnergens,en anderswilhetgraagweten.Wezijnhetwelfundamen- teelmetdeheerWildersoneensopditpunt.Datheeft ertoegeleiddatwijingoedoverlegmetdePVVvoor dezeconstructiehebbengekozen.Ikvindhetoverigens welietszeggenoverdewerkingvandedemocratie, waarweereengrotevolkspartijbijisgekomen,namelijk dePVV,dieopdezemanier,ookalsuitkomstvande formatie,volledigkandeelnemenaanhetprocesvan machtsvorming.RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-45 Deheer Kox(SP):Deminister-presidentlegtuithoede formuleringisgekozen,maarhijenikwetendatheter nietomgaatoferstaatdatdeislameenreligieofeen ideologieis.Ikzelfbennietmeerzovandereligie.Ikben nogwelvandeideologie.Ikvoelmijdaarnietminder om,zovan:goh,ikheballeeneenideologieendie anderenhebbeneenreligie.Daarvaltwelmeeteleven. DezinisnatuurlijkopgeschrevenomdatvriendWilders zegt:hetisgeenreligie,hetiseenideologieenovereen ideologiehebikvrijheidvanmeningsuiting,dusmagik zeggendatzezichbaserenopeenfascistischboek,dat hetnetMeinKampfis,datzeachterlijkzijn,datze eigenlijkmetmiljoenenteruggestuurdzoudenmoeten worden,enmeervandiefraaievolzinnen.Wehaddendit probleemnietgehadalshijalleenhadgezegd:ikheber eensfilosofischovernagedachtwatreligieisenwat ideologie.Ditisdemaniervanformulerenvande minister-presidentgeworden,waarhijmeekanleven maarwaarWildersmeekanzeggenwathijwil.Datis watikdenkonsallemaalhierindithuisraakt.Het kabinetwordtgedoogddooreenpartijdienietalleen zegtdatdeislameenideologieis,maardievervolgens eenemmervolbeschuldigingeninderichtingvaniedere aanhangererachteraangooitwaardehondengeen broodvanlusten.Hetechteverschilvanmeningtussen CDA,VVDenPVVis,magiktochhopen,nietdatheteen ideologieis,maardatjeerzoveeldingenoverzegtdie jeovereenreligienooitzouzeggen? MinisterRutte:DeheerWildersisgeenlidvandeze Kamer.Ikvoelmijtochgenoodzaaktomhemin verdedigingtenemen,ookalzalhijdaarhelemaalgeen behoefteaanhebben.VoorzoverikdeheerWildersTM uitlatingenkenendeheerVerhagenenikmethem onderhandeldhebbenindeformatie,doethijgeen uitsprakenovermoslims.Zijnprobleemisdeislam. DaaroverzijndeheerVerhagenenikhetmethem oneens.Wijzeggendatdeislameenreligieis.Jekunt kritiekhebbenopeenreligie,maarindekernisde vraag,vanuitdestaatbekeken,ofdevrijheidvan godsdienst,devrijheidvanonderwijsenandere fundamentelevrijhedenwelofnietvoordezegodsdienst vollediginaanmerkingkomen.CDAenVVDzeggenja, dePVVzegtnietperdefinitie.Daarziteengrootverschil vanmeningtussen.DeheerKoxzegtdatdeheer Wildersvanalleszegtoverislamieten.Ikmeenoprecht, ofdeheerKoxmoetmijkunnenlatenzienwaar,datde heerWildersdatnietdoet.Hijrichtzichaltijdheelsecuur opdeislam.Nogmaals,datvindikerggenoeg.Deheer Wildersenikzijnhetdaarvolkomenoveroneens.Datis ookderedendathijnietinhetkabinetzit.Uiteindelijkis dePVVvoorCDAenVVDeenpartijwaarmeesamente werkenis,alleennietinéénkabinet. Deheer Kox(SP):Ikhebonlangsalsassistentvande voormaligeministervanBuitenlandseZakenindeRaad vanEuropaeenbloemlezinggegevenvanwatdePVV zoalinditlandzegtenmagzeggen.Ikbenmeerdus vanbewustdatookdemoslimsnietontsnappeninhet verhaalvanWilders.Dekwestieblijftdatdeminister- presidenthetnetietstemakkelijkdoet.Ikkanwel zeggen:ikhebnietstegenkatholieken,maardeBijbelis eenfascistischboek.Of:ikhebhelemaalnietstegen joden,maarja,deThoraisMeinKampf.Datzoudenwe tochnietaccepteren?DatisookwaarcollegaSchuurman opduidt.Dankanjenietzeggen:ikhebhelemaalniets tegenmoslims;ikzegnietstegenmoslims.Overigenswil hijzenogsteedsmetmiljoenenEuropauittransporte- ren.EndatzijnnietmiljoenenKorans,maarmiljoenen aanhangersvandeKoran.DiewilhijuitEuropazetten. Kandeminister-presidentnietietsstevigerzeggenŒdat zoudithuisgraagwillenhorenŒdatCDAenVVDhet verwerpelijkvindenwatdePVVzegtoverdeislam?En danbedoelikniet:nuja,hetiseenanderemening.Dat isnetietstemakkelijk. MinisterRutte:Wijzijnhetfundamenteeloneensmet heelveelopvattingenvanWildersendePVV,enzeker metheelveelopvattingendiedirectdeislamregarderen. Daaroverzullenwijookinallefelheidhetdebat opzoekenalshijtevergaat;datweethijook.Omgekeerd geldthetook.Wijhebbenoverenweerafgesprokendat daarindevolledigevrijheidvanmeningsuitinggeldt.Dat hijdieopvattingenheeft,betekentechternietdatermet hemnietvaltsamentewerken.Datvindtdepartijvande heerKoxook.Aandeoverzijdewordenertalvanmoties ingediendenheelvaakzijndepartijvandeheerKoxen dePVVheteens.DePVVstaatopheelveelsociaaleco- nomischethemaTMs,zoalsdegezondheidszorg,politiek geziendichtbijdeSP.Datleidtheelvaaktotgezamen- lijkeinitiatieven.OokdepartijvandeheerKoxzegtdus niet:omdatdePVVdieopvattingenheeft,tekenikniet meemeteenmotievandePVVenwerkenwijniet samen.Datzeggenwijook,entegelijkertijdmarkerenwij volstrektduidelijkwaaroverwehetoneenszijn.Daarover zullenwehetdebatzoeken. Deheer Kox(SP):Deminister-presidentzegtware woorden.Hetklopt:dePVVisgekozeninhetparlement endoetgewoonmee.Hetzijn1,5miljoenkiezers.Alswe datnietwisten,wordenwedaarwelaanherinnerd.Het zijneroverigensnetzoveelalserin2006opdeSP stemden.Diekiezerszijnerenmetdiepartijwerkje samen.Ikdurfechterweltekwalificerenwatikvindvan deopvattingenvandePVVoverdeislam.Ikvindheteen verwerpelijkemaniervanomgaanmet10%vanonze bevolking.Alshetkabinetzegtdathetdieopvattingover deislamvandePVVverwerpelijkvindt,zijnwealeen stukdichterbij.Datisalietsandersdanhetmakenvan eenonderscheidtussenreligieenideologie.Datiswatik graagwildehoren. MinisterRutte:Ikkiesmijneigenwoorden.Ikdenkdat weheteenheeleindmetelkaareenszijn,maarikkies welmijneigenwoorden.Wijzullenopmomenten waaropdeheerWildersopvattingenuitoverdeislamof overanderekwestieswaarmeewijhetoneenszijn,diein demeestscherpebewoordingenvoorzienvancommen- taarenonzeopvattingenernaastzetten.Ikgaechternu nietinalgemenezinstickersplakkenopdeopvattingen vandePVV.Datvindiktemakkelijk,temeeromdatdie partijhiernietaanwezigis.DeheerKoxkanerechter vanverzekerdzijndatwij,alszichzoTMnsituatieinde toekomstvoordoet,onzeopvattingenindemeest scherpebewoordingenduidelijkzullenmaken.Datisde afspraakdiewehebbengemaakt.Hetzaldestabiliteit vandesamenwerkingnietraken.Datwetenwevan elkaar;hetisvolstrektoverenweerbekend.Ikbenveel oppadgeweestinhetbuitenlandomkennistemaken metcollegaTMsdaar.Eris,opéénzinnabijeenlunchvan deliberaleEuropesefamilie,nergensoverdezekwestie gesproken.Menbegrijptinhetbuitenlandheelgoedvan RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-46 watvoorconstructieerindezeregeringsprakeis.De situatieisookzeervergelijkbaarmetwatergebeurtin Denemarken,Zwitserlandenanderelanden. Deheer Schuurman(ChristenUnie):Erzitaandeze kwestieookeenanderekant.Deminister-presidentzegt datVVDenCDAnietsameneenkabinetwildenvormen metdePVV.Toenhetpuntvanhetgedogenaandeorde kwam,wasdeheerWildersertoensnelvanteovertui- gendathijnietaanhetkabinetkondeelnemen?Ofvond hijhetallemaalgoedenwel?Datzouikvande minister-presidentwillenweten.Hoelangheeftde discussiegeduurd?StonddeheerWilderseropom coalitiepartijtewordenofvondhijdehuidigeconstructie vanmeetafaanhetbeste?Ikvermoeddatlaatste.Ik geloofdatdeheerWildershelemaalgeencoalitiepartij wildewordenendatwedusmeteenschijntemaken hebbenalsdeminister-presidentzegtdatVVDenCDA nietinéénkabinetwildenmetdePVV.Ikgeloofdatal dietoezeggingendiedeminister-presidentheeftgedaan aandePVVendienietterealiserenzullenzijn,doorde heerWildersnogeenszullenwordenaangegrepenomte zeggen:hetspijtme;ikgedoogdehetkabinetmaarCDA enVVDhebbenhetuiteindelijknietgewild.Zijn populismezaldannogmeerwordenversterkt.Heeftde minister-presidentoverwogendatdeheerWilders helemaalnietinhetkabinetwilde? MinisterRutte:Ja,datisallemaaloverwogen.Ikkande heerSchuurmanechtergeeninzichtgevenindesnelheid waarinwijdrieënheteenswerdenoverdezeconstructie, wantdantreedikindevertrouwelijkheidvande gesprekken.Uiteraardhebbenwijalleconsequentiesvan dezesamenwerkingoverwogen.Vanzelfsprekend. Ikkombijdelaatstevraagvanmijnhoofdstukje kabinetsbeleidalgemeen.DeheerWernerheeftgevraagd naarde3000agentenerbijende12.000extraverzorgers erbij.Daarbijkwamentweezakennaarvoren.Deeerste opmerkingvandeheerWernerwas:leteropdatjewel mensenkuntaannemen,maardateengrootdeelvande problemenzitindebureaucratiebijzorgenpolitie.Dat deelikvolledig.Eenvandesporenvanhetkabinetis danookhetteruggevenvanhetvakmanschapaande vakliedeninonderwijs,zorg,politie,brandweeretcetera. Detweedeopmerkingdiehijmaaktewas:pasopdatje hetnietinsteengraveert.Hijweesdaarbijinhet bijzonderopde12.000extraverpleegkundigen.Ditiseen feitelijkeuitkomstvandemanierwaaropwehetextra geldinvesterenindeAWBZ,namelijkdoorhetverster- kenvandezorgzwaartepakkettenenhetophogenvande budgetten,zodatdaarmeergeldvoorbeschikbaarkomt. Datisdeaanvliegroutedieinhetgedoogakkoordis afgesproken.Daarwilikheelduidelijkoverzijn.Ditis natuurlijkookeenonderdeelvandeafsprakenmetde PVV,wanteenvandeterreinenwaaropwijmetdePVV bijzondereafsprakenhebbengemaakt,isjuistde ouderenzorg.De12.000verpleegkundigenzijneen feitelijkeuitkomstdaarvan,maarwatdaaronderligt, namelijkhetinvesterenindezorgzwaartepakketten,dat isechteenpolitiekeovereenkomstinhetkadervanhet gedoogakkoord.Oferruimteisomhetandersinte vullen,zalaltijdtussenonsdrieënmoetenworden besproken,omdatheteenonderdeelisvanhet gedoogakkoord.Hetstaathetkabinetdusnietvrijom daareenandereinvullingaantegeven,tenzijdedrie partijenhetdaarovereenszijn. Deheer Noten(PvdA):Deminister-presidentrealiseert zichhopelijkhetvolgende.Doordeverhogingvande zorgzwaartepakkettenmet800mln.tevertalennaarextra inzetvanmensen,extrahandenaanhetbed,en gelijktijdiginhetgedoogakkoordopzijnminstde suggestietewekkendatvervolgensgecontroleerdmoet gaanwordeninhoeverredeverhogingdaadwerkelijk heeftgeleidtotextramensenendeverrekening uiteindelijkplaatsvindtopgrondvandematewaarindat isgebeurd,heeftdeminister-presidenteenheel bureaucratischcircusgeïntroduceerdomfictief800mln., maarinwerkelijkheid400mln.toetekennenaaniets waarvanhetmaardevraagisofhetdeoplossingisop langeretermijnvoordevraagstukkenindezorg.Het kabinetdoetnietsaanpreventie,aane-healthofaan pogingenomzelfzorgteversterken.Datwasvolgensmij deessentievandeopmerkingvandeheerWerner.Ik sluitmedaarbijaan.Meergeldisprima,maarzethet effectiefinennietperseinmensen,dieoverigens nauwelijkstevindenzijn. MinisterRutte:Dekeuzeomditgeldtestekeninhet ophogenvandezorgzwaartepakketteniseenpolitieke keuze.Alswedaarvanzoudenwillenafwijken,dan moetendedriepartijendatmetelkaarovereenkomen. Datkanaltijd,wantdewereldisnietinsteengegra- veerd.Iklegpreciesuithoehetzit;hetheeftgeenzinom eromheentedraaien.Ditisechteenafspraakdiewe hebbengemaaktindeformatie.Deruimteziterin,dat wehetermetzijndrieënovereenszoudenmoetenzijn datereenanderemanierisomhetgeldzinnigte besteden.IkkandeheerNotenvollediggeruststellenophetpunt vandeverantwoordingsbureaucratie,wantwesluiten aanbijdeaandeoverzijdeaangenomenmotie-Pechtold. Diemotievoorzieterindatverantwoordingenbeleids- voorbereidingŒdatiswatweinseptemberdoenmet PrinsjesdagŒeenordelijkprocesis,waarbijookde verantwoordinginmei,opgehaktdag,eninseptember opuiterstzorgvuldigewijzewordenvormgegeven.Ikheb indeKamertegenkunnenhoudendatwealinjanuari metallemaalextraverantwoordingslijstjeszouden moetenkomen.Eengroteminderheidwildehetwel, maarikwildedatuiteindelijkniet,wantdanzou inderdaadgebeurenwaardeheerNotenvoorwaar- schuwt,namelijkdatjeopallerleiterreinenapart verantwoordingmoetgaanafleggen.Ditlooptgewoon meeindenormaleverantwoordingssystematiek.De verantwoordingzaldusnietleidentotextrabureaucratie. TegendeheerWernerzegik:hetdenkenstaatnietstil. Wiljehetgeldandersbesteden,danhebjedriepartijen nodig.Alleanderezakendiehijnoemtzoalse-healthen devraaghoejeomgaatmetdekwaliteitsverbeteringin degezondheidszorg,zijnvooreendeelinhetregeerak- koordvoorzien.IknoemdestelselwijzigingenAWBZen destelselwijzigingindecure.Vooreendeelzalhetook inhetdebatmetbeideKamerswordenvormgegeven. Ookdaarisalleruimtevoor.Hetisnietzodatallesinhet regeerakkoordisgeregeldendatwedaarbuitenniets doen.Overhetspecifiekeonderdeelvandezeinvestering benikechtertegendeheerWernerheelduidelijk:datligt onderhetbeslagvaneenduidelijkepolitiekeafspraak. Deheer Werner (CDA):Ditisniethelemaalhetantwoord opdevraag.Ikhebgeprobeerdaantegevendaterin hetregeerakkoordinzekerezindoelenwordengesteld, RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-47 zoalsdehalveringvanhetaantalTweedeKamerleden. Afijn,ikhebdaareengrootaantalvoorbeeldenvan genoemd.Deessentievanmijnvraagisofhetzinheeft datdebewindsliedenpratenmetdesamenleving.Het kantochbestzozijndatdemensendiehetwerkdoen, zoalspolitieagenten,verpleegkundigen,ambulanceperso- neel,ookbepaaldeideeënhebbenoverhoehet efficiënterenbeterkanenhoedekwaliteithetbeste verbeterdkanworden.Alsuitdatoverlegkomtdatwein plaatsvanmeermensenŒdiezijnernamelijktochnietŒ betereeninnovatieveinvesteringinbijvoorbeeldICT kunnenplegen,waardoordekwaliteitverbeterdkan worden,heefthetdanzinvoordiemensenommetde bewindsliedentepraten?Datisvoormijeigenlijkde essentie.IserdanookbinnendecoalitieŒerzaldan natuurlijkookmetdePVVgesprokenmoetenwordenŒ eenopeningomingoedoverlegtotandereinvullingen tekomendandienuminutieusinhetregeerakkoordzijn vastgelegd?MinisterRutte:Eenvolmondigja.Ikgazelfsnogeen stapverder.Datisookvolgensdebestetraditiesvanhet confessionalismeenhetliberalisme,dietochdepilaren zijnonderdezecoalitie.Natuurlijkisdatoverleger,want datzitookinhethartvandepartijvandeheerWerner, maarookvoorliberalenisdatheelbelangrijk.Uiteinde- lijkzijnwijheterookmetelkaarovereensdatdefinale besluitvormingparlementairesteunmoethebben.Er moetjuistnietalleenmetdekoepelswordengesproken. IkbenjuistzoblijdatdeheerWernerzegt:natuurlijk praatjemetallerleigeorganiseerdeverbanden,maar praatookmetdemensenopdewerkvloer.Datisook hoeikhetzelfgedaanhebtoenikindertijdwetgeving mochtvoorbereiden;deheerThissenweetdaaralles van.Wijhebbenertoenjuistvoorgezorgddatjeniet alleenpraatmetdeorganisatie,maarjuistookmetde mensenopdewerkvloer.Datiswezenlijkvoorwaar liberalenenconfessionelenelkaardehandkunnen reiken.Eenvolmondigja. Deheer Thissen(GroenLinks):Blijkbaarledenvan anderepartijenook,hoorikdepremierdaarmeezeggen. Voorzitter.Depremierheeftheteenaantalkerenover verantwoordingssystematiek.Hijspreektbehartigens- waardigewoordenoverdevraaghoehijdadelijk namenszijnkabinetverantwoordtdathijderesultatenal danniethaaltvandatgenewatinhetregeerakkoordis vastgelegd.Mijgaathetookomhetgedoogakkoord. Daarinwordenookresultatenbeoogdwaardepremier verantwoordingoveraflegt.Hetgedoogakkoordisechter geslotenmeteenpartijdieeenaantalopvattingenen idealenheeftdiewellichteffectenenresultatenhebben diedepremiermisschiennietbeoogt.Hoelegtde premierdaaroververantwoordingaf? MinisterRutte:Ikbegrijpdevraagniet.Excuus.Deheer Thissenenikhebbenditnieteerdergehad;ditiseen historischmoment. Deheer Thissen(GroenLinks):Goed.Wezullenhet beidenonthouden:17.50uuropdinsdag7december.U hebteengedoogakkoordgesloten.Indatgedoogakkoord metdePVV,dieinfeiteeeneenmanszaakismeteen aantalmedevennoten,staateenaantaldingendatumet zTMndrieënzultdoenenwaarvanwordtnagestreefdom datterealiseren.Diepartijheeftdaarnaasteenaantal opvattingenwaarvanuvoortdurendzegtdathethaar opvattingenzijnen:wijzullenaldannietvolophetorgel spelenalsdeconfessionelenendeliberalendatnietvan zinszijnofheternietmeeeenszijn.Datkanresultaten ofeffectenhebbenvoorNederland.Hoelegtudaarover verantwoordingaf? MinisterRutte:DePVVheeftgezegddatzijparlemen- tairesteungeeftaandezecoalitie,indezindatzijgeen motiesvanwantrouwenzalsteunenalsdecoalitiede afsprakennetjesnaleeft.Dieafsprakenbehelzendedrie terreinenwaaropdePVVbijzonderewensenhad.Deze hebikgenoemd.InruildaarvoorlevertdePVVsteunaan hetombuigingspakket,ookmeerjarig.Datisdedeal. Alleswathetkabinetdoet,ofhetnuinhetgedoogak- koordstaatofinhetregeerakkoord,zitindeMiljoenen- notaenindeverantwoordingssystematiekinmei.Datis regulier.Ikhebvoorkomenomdaarweervanalles bovenoptezetten,zoalsdestoplichtjeswaarhetvorige kabinetmeewerkte.Uweetwel:daarstonddanindat hetPalestijns/Israëlischconflictwasopgelost.Datstond opgroen.Ditkabinetheeftgezegd:latenwedaarmee stoppenengewoongaanregeren.Wevolgende normaleverantwoordingssystemen, lighttouch ,en geeningewikkelde.Datgaanwedoen. DePVVzalopheelveelterreinenookoppositiepartij zijn.Datzagenwevandeweekookmetdediscussiein deTweedeKameroverhetIersenoodpakket.DePVV steuntdatniet.Deregeringisdanafhankelijkvansteun vananderepartijen.Indatspecifiekegevalgolddat overigensweerniet,wantdatzatalinhetpakket.Maar goed,deKamerhadertocheendebatover.Hetisdan welprettigdateropzichruimesteunisvoordeaanpak vandeIersecrisis.Datzalvaakgebeuren.Deverant- woordinglooptdanviaNieuwsuurenhetNOSJournaal. Devoorzitter:VoordatikdeheerNotenhetwoordgeef, kijkikevennaardetijd.Deminister-presidentheeft, dachtik,zijneerstehoofdstukbijnaafgesloten. MinisterRutte:Datisafgesloten. Devoorzitter:O,datisafgesloten. MinisterRutte:Ikheberalleennogweleenpaarte gaan.Devoorzitter:Ikweetniethoeveelhoofdstukkenernog volgen,maarikwilweleenbeetjeooghebbenvoorhet eindtijdstipvandezeeerstetermijn:19.30uur.Hetkan weleenbeetjelangerduren.Ikvraagomenige terughoudendheidvandeKamerledenenombeknopt- heidbijdeinterrupties. Deheer Noten(PvdA):IkconcludeerŒikhoorgraagvan deminister-presidentofikdatgoeddoeŒdatde afspraakdusisdatdezzpTMswordenverhoogd.De afspraakisnietdatdaarvoorperse12.000mensen moetenwordenaangenomen.Daarmagcreatiefen verstandigmeewordenomgegaan.Inhetgedoogak- koordstaanopmerkingenovereenkwaliteitswetwaarin komttestaanhoevaakmensengedouchtmoeten wordenenhoelangzemoetenwordenuitgelaten.Ik concludeerdatdeminister-presidentzegtdatdaar uiteraardeerstheelverstandigovergesprokenmoet wordenmetdemenseninhetveldvoordatditsoort RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-48 rare,zeerbureaucratischeverantwoordingafdwingende maatregelenwordengenomen.Dezeconclusietrekik. Alsdatzois,danbenikeengelukkigmens. MinisterRutte:Ikdoenietslieverdanugelukkigmaken, maarikmoettocheenpaarminimaleamendementen aanbrengenopuwconclusies.Hetaantalvan12.000is eenfeitelijkeuitkomstvolgensdeberekeningenvanhet CPBvanhetophogenvandezorgzwaartepakketten. Daarmeeisheteeneffectalsjehetopdiemanierinvult. IkhebtegendeheerWernerhetvolgendegezegd.Alsuit hetoverlegmetnietalleendeorganisaties,maarvooral ookmetdemensenopdewerkvloerŒhetspreektmijzo aanomjuistvooralmethenoverditsoortzakente pratenŒzoublijkendatjehetookanderskandoenen hetkabinetconcludeertdatwehetnietzomoetendoen maaropeenanderemanier,moetikdaaroverwel overlegmetdePVVvoeren.HetkanalleenalsdePVV hetookgoedkeurt,omdathetnamelijkeenafspraakvan onsdrieënis.DePVVzitnietinhetkabinet.Dathebikal toegelicht.Wegaanproactiefmetiedereenhetgesprek aan;zowerkthetnatuurlijk.Hetaantalvan12.000iseen feitelijkeuitkomstmaargeendoelopzichzelf.Hetiswel heteffectvanhetinvesterenindezorgzwaartepakketten. Mooierkanikhetnietmaken. Deheer Noten(PvdA):Inhetkadervanuwhandreikin- genendergelijkeenhetpuntdatwemetelkaarmoeten gaansamenwerkenzegikhetvolgende.Hetwordtdus buitengewooningewikkeldŒiniedergevalvoordeleden vanmijnfractieŒommeteenfantoomtemoetenpraten dateengedoogakkoordheeftgeschrevenmetu,waarin dingenstaanwaarvanwijdenkendatdienietpassenop dewerkelijkheid.Daargaanweeenprobleemkrijgen.De uitgangspuntenvanuwbeleidopditpuntsteunenwe. Datwilikookheldergezegdhebben.Maardeuitwerking vindenweopditmomentgetuigenvaneentechnocratie waarvanwezeggen:datgaatdusookbureaucratie ontlokkenendiesteunenweniet.Ditdebatgaanwedan voerenmetelkaar. MinisterRutte:Dezediscussiehebikookgevoerd tijdenshetdebatoverderegeringsverklaring.Ikhebtoen gezegddatereenpaarzakenzijnwaaroverwehebben afgesprokendatweergeenvoorstellenoverdoen,zoals deWWenhetontslagrecht.Datvindikjammer,maarhet isnueenmaalafgesproken.Erzijnookzakendiewemet zTMndrieënhebbenafgesproken.Aandeanderezijdeiser opzichzelfeenmeerderheid.Hierisdienoghelemaal nietgegarandeerd.Jezultdanrekeningmoetenhouden metdeopvattingenvandedriepartijen.Erisnatuurlijk altijdruimteomdingenaantepassen,opbasisvan overlegzoalsdeheerWernerdatnoemt.Erzijnookheel veelzakendieinhetregeerakkoordgeregeldzijnwaarbij wijopvoorhandrekeningmoetenhoudenmetgedach- tendieindeKamerlevenomüberhaupttoteen meerderheidtekomen.Hetisalleennietzodat voorstellendievoortkomenuithetgedoogakkoordin betonzijngegoten.Datishelemaalnietzo. Deheer DeGraaf (VVD):Voorzitter.Ikwilgraagviau eenvraagaandeheerNotenstellen.Ikbegrijphemniet helemaal.Deminister-presidentlegtuitdathetaantal van12.000deuitkomstvaneenberekeningis.Daarnaast zegthij:alswijgaanpratenmetiedereen,zouernog weleenseenveelbeteremethodeuitkunnenkomen, wantdanleidthetmisschienniettot12.000maartot mindereneenanderemethodiek.Hetmagdeheer Notentochnietuitmakenmetwiedeminister-president ofdeministerpraat?Hetgaattochomhetresultaat?Al praathetkabinetmethalfNederland.AlsdePVVerbijzit ŒendieziterbijŒdanvraagikmijaf:sowhat?Datis tochnietdifficulteren? Devoorzitter:Ikwilnietdediscussiestussende collegaTMsindeKamerviadevoorzitterlatenlopen.Het woordisaandeminister-president. MinisterRutte:Voorzitter.Nogmaals,wijgaanhet gesprekaanmetallemensenuitdepraktijk.Zowerktdat inditkabinet.Datiseengoedeliberaleenvooralook eengoedechristendemocratischetraditie.Maarwij hebbenookvoorstelleninhetgedoogakkoordstaan.Die vormenhetvertrekpunt.Alswedaarveranderingenin aanbrengen,moethetietszijnvandedriepartners.Dat isbijelkregeerakkoordzo.Datisnietnieuw.Ikbegrijp heelgoeddatdeheerNotenzegtdathijtemakenheeft metwathijeenfantoompartijnoemt.Diefantoompartij heeftvolgensmijweldeambitieomookupersoonlijkte woordtekunnenstaannajuniindithuis.Maardatis natuurlijkaandiepartij. Ikkomophettweedeblokje,overombuigingen,de economieendergelijke.Ikzegeerstietstegendeheer Werneroverhetinnovatiebeleid,maarookanderen hebbendaarovervragengesteld.Devraaghoewijhet verdienvermogenvandeNederlandseeconomiekunnen vergroten,drijftditkabinettendiepste.Minister Verhagenenikhebbenweleenstegenelkaargezegddat hetmooizouzijnalsNederlandsnellergroeitdan omliggendelanden.Jemoeternamelijkweereenbeetje competitieinbrengen,ermoetenmeerbanenkomenin hetlandenermoetweereenbeetjemeergroeikomen. Hetblijktdathetgeendeoverheiduitgeeftaanonder- zoek,helemaalnietzoverkeerdis;wijscorenopdatpunt aardigindewereld.DeheerWernerenanderenindeze Kamerwetenhoesuccesvoldemedischeclusters,de academischeziekenhuizensamengevoegdmetde medischefaculteiten,inNederlandzijn.Hetisbekend watditheeftbetekendvoorbijvoorbeelddepositievan Nederlandindecitatiescores.Wijdoenhethelemaalniet slecht,maarhetprobleemisdatNederlandopde vijftiendeplaatsindewereldstaatophetpuntvanhet naardemarktbrengenvankennisdiewordtopgedaanin dezekennisinstellingen.Tegelijkertijdstaatdeoverheid 24steindewereldbijhetgebruikenvandeeigen inkoopmachtominnovatielostetrekken. Datisderedenvandegekozenvormgevingvanhet departementinkwestieonderleidingvanMaxime Verhagen.HetbetrefthetministerievanEconomische ZakenenInnovatie,plusLandbouw,omdatditeenkolom iswaarinhetalheelsuccesvolgebeurt.Wijzullenervoor zorgendatdeprivateinvesteringenooktoenemendoor opeenveelslimmeremanierdelinkteleggen.Deheer FliermanweetdaaralsbaasvandeUniversiteitvan Twenteallesvan,wantdatisnamelijkdeenige universiteitinNederlandwaaruitalvijfhonderdbedrijven zijnvoortgekomen.Datistotnutoegeenenkeleandere universiteitgelukt.Hetkanduswel,alsjehetslim organiseert.Menmoetvandatsoortbestpracticesleren enopdiemanierwillenwijdepubliekemiddelendiewij inonderzoeksteken,latenleidentotveelmeersuccesop demarkt,zonderuiteraardhetfundamenteleonderzoek RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-49 teschaden.MaximeVerhagenenHalbeZijlstra,de staatssecretarisvoorhogeronderwijsenonderzoek, trekkennauwmetelkaaropomdatvoorelkaarte krijgen.Daarbijspelentweezakeninhetbijzondereen rol.Teneerste:ruimtegevenaanondernemers;regels afschaffenenveelmindergedoe.Tentweede:topgebie- denversterkeneninnovatiegerichtsteunen.Aandeene kantmoetjenamelijkervoorzorgendatdegenerieke infrastructuurgoedis,lagelasten,weinigregelseneen goedopgeleidebevolking,maaraandeanderekant moetjesomsookspecialeaccentenaanbrengen.Datis precieshetgeenditkabinetwildoen. OnderandereuitdehoekvandefractiesvanSPende ChristenUniezijnvragengesteldoverhetvolgenshenal teliberalebeleidvandeafgelopenjaren.Jekrijgtdan altijddevraagwathetneoliberalismeis,maardatweet ikniet.Ikkendietermalleenuithetwoordenboek,maar erisvolgensmijinNederlandgeenpolitiekepartijdie dezestromingaanhangt.IkstelwelvastdatNederland hardisgeraaktdoordeinternationaleeconomische crisis,maardiekomtdirectvoortuithetfeitdatin Amerikaderentetelaagstond,datdeChinesemuntte laagstondendathettemakkelijkwasomzondergeld eenhuistekopeninAmerika.Daardoorontstond uiteindelijkeenenormebubblevangeld,dieeenpaar jaargeledentotontploffingisgekomenendatheeftook onsbankenstelselkeihardgeraakt.Hetisvrijlastigom daarvoorschuldigenaantewijzen.Datneemtnietweg datdevragendieuitdehoekvandefractiesvanSPen deChristenUniezijngesteldoverderolvandeoverheid indemarktenderolvandeoverheidbijheteconomisch herstel,heelrelevantzijn. Mijnopvattingoverderolvandeoverheidindemarkt isdatjuistopdatpuntdekoppelingvanvrijheiden verantwoordelijkheid,hetmottovanhetregeerakkoord, centraalstaat.Wijmoetenheelzorgvuldigbekijkenhoe wijhethetbestedoen.Ikhebaltijdgeleerddatjeniet alleenopbasisvandeprijsmoetaanbesteden,maarop basisvanprijsenkwaliteit.Hetrapportcijfervoorhet openbaarvervoerindeZaanstreekisnadeaanbesteding vaneen5naareen8gegaan.Hetmaterieelisvernieuwd enhetaantalpassagiersisverdubbeldsindsde privatisering.Waarom?Datishetgevolgvanaanbeste- denopbasisvanprijsénopkwaliteit.Alsjealleen aanbesteedtopbasisvandeprijs,gaathetlichtuiten krijgjealshetwarezwart-witfotoTMs.Jemoethetdusop eenslimmemanierdoenendaarisinmiddelsveel kennisvoor.Ikhebalgezegddathetopkrikkenvanhet verdienvermogenvandeNederlandseeconomieonze absoluteprioriteitisvooreconomischgroeiherstel.De sleuteldaartoeishetversterkenvanonsinnovatief vermogen,naardestelligeovertuigingvanMaxime Verhagenenmij. Erzijnookvragengesteldoverkoopkrachten inkomensongelijkheid.Ikloopernietvoorwegdatde inkomensmetditkabineteropachteruitgaan.Jekunt namelijkniet18mld.ombuigenendeeconomie herstellen,zonderdatmensenditmerken.Ikbenhet alleennieteensmetdegenendiezeggendatderekening eenzijdigbijdemensenmeteenlaaginkomenwordt neergelegd.Ikwijsopdelijstvanmaatregelendiewij nemen,dienietdirectindekoopkrachtplaatjesterug- keert,maarweldegelijkonderdeelisvanhetkabinetsbe- leidophetpuntvandehogereinkomens.Iknoem bijvoorbeelddeafbouwvandekinderopvangtoeslag,de invoeringvaneenvermogenstoetsvoordezorgtoeslag enhetkindgebondenbudget,debeperkingvande giftenaftrekendeaftrekpostenuitbox3,debeperking vanhetWitteveenkader,extrahuurstijgingvoorhogere inkomensenhethogerebtw-tarief.Datzijnallemaal voorbeeldenvanzakendiejuistdehogereinkomens raken,maardatheeftnietdirectzTMnweerslagopde koopkrachtplaatjes.IkmerkinderichtingvandeheerNotenopdatikde vijfinvalshoekendiehijgenoemdheeft,volledig onderschrijf.Hijnoemdesolidariteitmettoekomstige generaties,hetvergrotenvankansenvoormensendie nietveelkansenhebben,dematewaarindepijnvan bezuinigingeneerlijkverdeeldwordtgoedbeleggen, bijdragenaanhetversterkenvandeinternationale gemeenschapendeinternationalerechtsorde,enhet respecterenenuitdragenvandebeginselenvande rechtsstaat.Ikbenhet100%eensmetiedervandevijf invalshoekenaandehandwaarvandeheerNotenhet kabinetsbeleidbeoordeelt. Deheer Noten(PvdA):Danhebbenwijiniedergeval dezelfdeinvalshoeken.Dathelptaleenbeetje,maar wellichtwerkenwijdietotaalverschillenduiten beoordelenwijhetbeleidalsnogheelanders. Ikwilgraagwatduidelijkheidhebben.Depremierzegt dathetbuitengewooncomplexisomheldertemaken hoedeinkomenseffectenenbestedingseffectenvoor mensenuitpakken,maardaarmeecreëerthijmist.Ikheb zelftweevoorbeeldengegevenwaaruitvolgensmij glashelderblijktdatmensenmethogereinkomenser minderopachteruitgaandanmensenmetlagere inkomens.Steldatdepremierzegt:neeHan,dathebje helemaalverkeerdgezien;bijstandsmensenwordenniet hardergepaktdanmensendieeentonverdienen;datis eenvergissing.Steldathijzegt:procentueelwordenzij iniedergevalniethardergepaktenmensendietwee keermodaalverdienengaanerevenveelopachteruitals mensendiemeteeninkomenvankrap 30.000ineen huurwoning.Hebikhetdanverkeerdgezien?Volgens mijhebikhetnietverkeerdgezien.Ikwildatdepremier nietmeerzegtdaterallemaallasten,inkomstenen dergelijkezijn,maardathijhetgewoonuitrekentvoor eenpaarmensenenlaatzienhoeheteruitziet. MinisterRutte:DetweevoorbeeldenvandeheerNoten warenhelemaalnietverkeerdberekend.Erzateneen paarkleinefoutjesin,voorzoverwijhetkonden narekenen,maargrossomodokloppendievoorbeelden. Bijeenvandegenoemdehuishoudenswasoverigens geensprakevaneenloonstijgingendanishetlogisch datdekoopkrachtdaaltalsjetemakenhebtmethogere prijzen.ZogaathetmetmeermenseninNederland.Als hetnamelijkaanministerDonnerenditkabinetligt, stijgendelonenookbijdeRijksoverheidniet.Datis logisch,maarerzitweleenfilosofieachter.Aandeene kantmoetenwijnamelijkdeoverheidsfinanciëngezond makenendaarvanzullenwijietsmerken.Aandeandere kantwillenwijwerkenaantrekkelijkmaken.Alswijde afbouwvandeoverdraagbareheffingskortingbijvoor- beeldnietlatendoorwerkeninhetreferentieminimum- loonendusindesocialeuitkeringen,danzoudendie uitkeringenuiteindelijkhogerwordendanhetwettelijk minimumloon.Daardoorzouwerkenvolstrektonaantrek- kelijkworden.Wijnemendusweldegelijkmaatregelen dieookmensenmeteenlagerinkomenraken,maardat RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-50 doenwijaltijdmetmateenmeteenheelduidelijke maatschappelijkeopbrengstalsdoel. Deheer Noten(PvdA):Uwstellingisdatdebezuinigin- gen,deprijsvandecrisis,onafhankelijkvaninkomens- verschillengelijkmatigbetaaldenverdeeldwordt. Mensendieeentonverdienen,dragendusprocentueel evenveelbijaanhetverlagenvandestaatsschuldals mensenindebijstand.Uwstellingisdatditgrosso modohetgevalis.Daarvroegiknaarenditisuw antwoord.MinisterRutte:UitdedoorrekeningvanhetCPBblijkt dathetinkomensbeeldoverdegehelelinieomlaaggaat endathetzekerookmensenmeteenlagerinkomen raakt.Ikhebnetechterbetoogddatinhetkoopkracht- beeldallerleimaatregelenvanditkabinetnietzijn meegenomen;diewerkennietdoorindekoopkracht- plaatjes.Ikhebdelijstvandiemaatregeleneerderin mijnbetoogopgenoemd.Daarmeewiliknietzeggendat hetvolledigevenwichtigis,wantdatkannooit.Jekunt geenvolledigevenwichtigkoopkrachtplaatjepresenteren, ofjemoethetzoverfijnendatjehetmoetmicromana- genopeentekentafel.Datkanhelaasniet.Hetfeitisdat deoverheidbijdeeigenuitgaventemakenheeftmetde hogekostenvansocialeuitkeringen.Daaropbezuinigen wijnietassuch,maaronsdoelisdatwerkenloont.Ons doelisdatwerkboveneenuitkeringgaat,maarwij nemenweldegelijkeenaantalmaatregelendiestevig aankomen.Datklopt. Deheer Thissen(GroenLinks):Eristocheenverschil.U zegtdatudeoverheidsfinanciënopordewiltkrijgen,wat iedereenzalmerken.Ikmerkhetinmijninkomen nauwelijks,enikmag52%vanmijnhypotheekrente blijvenaftrekken.Ikbieduaandatikbestwatmeerwil bijdragen,maarvooruisdateendogma,waarnietaan magwordengetornd.Misschienwiltumijpersoonlijk wellatenbetalen,maarnietgeneriekoverhetheleland. Nogmaals,eriseenverschil.Uzegtnamelijkunogeen anderebedoelinghebtmetdemensenmeteenuitkering. Zemoetennietalleenbijdragenaanhetopordekrijgen vandeoverheidsfinanciën,zeblijvenineenuitkering hangenomdatwerkennietloont.Daarzitduseen ideologischverhaalachter,namelijkdatdeuitkeringenin onslandblijkbaarvanzodanigeaardzijndathetde ontvangerservanblijkbaarbeletomgemotiveerdaanhet werktekomen.Nou,mijnervaringisechtanders.Sinds deSuwi-wet,sindsdenieuweWW,sindsdenieuwe arbeidsongeschiktheid,sindsdenieuweWajong,sinds denieuweWSWensindsdenieuweWetwerken bijstandishetparadigma werkboveninkomen geworden.Tegenovereenuitkeringsrechtbestaatde plichtomallesinhetwerktestellenomaandebakte komen,endatheeftresultatenafgeworpen,hetwerkt. Wehebbenkunnenziendatmensenbetekenisvol deelnemenaandearbeidsmarktvelemalenbelangrijker vindendandehoogtevanhetinkomen.Zevindende nieuwesocialenetwerkendiezedaarmeeontwerpen belangrijkdanheteventueelwegvallenvaneenaantal inkomensondersteunendemaatregelen.Alomisbewezen datdemeestemensengewoonweerwillenwerken.Dat geldtookvoormijn53-jarigebuurman,diezichhelemaal teplettersolliciteert,maarweldagindaguitindekrant leestdathijtotzijn67stewordtgeachtdoortewerken. Dieideologischeaanpakvanmensenmeteenuitkering vindiknietdeugdelijk.Ulegtbijheneenonevenredig zwareprijsneer.Bijstandwordtindekomendetienjaar voor14%gekort.Ikvinddatschandalig. Devoorzitter:Ikherhaalnogeensdatwijmetdetijd zitten.Iedereenheeftstrakszoalsafgesprokennogeen tweedetermijn.Ikwilvoorkomendatweviade interruptiemicrofoonaleentweedetermijngaanhouden. Andersmoetikdeinterruptiesechtopschortentothet eindvanhetdebat. Deheer Schuurman(ChristenUnie):Inmijnbijdrageheb ikdeinzekerezintechnischevraaggesteldhoehetzit metdeverdelingvandebezuinigingentussenlagereen hogereinkomens.Isdieverdelingrechtvaardig?Ikheb deindruk,geziendee-mailsendetelefoontjesdieik krijg,allemaalvanmensenaandeonderkantŒikkrijg echtgeentelefoontjesvandehogereinkomensŒdat menvindtdatmentezwaarbelastworden.Ikbenhet eensmetwatdeheerThissenzegt.Ikhebdeindrukdat erwatderechtvaardigheidbetreftheteenenanderaan schort.Maarukuntonsovertuigenopgrondvan tegenovergesteldecijfers. MinisterRutte:Dekoopkrachtcijfersvoor2011zijn verstuurdendusbijdeKamerbekend.Danzieje inderdaaddatdemaatregelenuiteraardvoorverschil- lendegroepenverschillenduitwerken.Deachtergrond daarvanis,zegiktegendebeideinterpellanten,dathet kabinetalsdoelheeftdatwerkgaatboveneenuitkering. Werkmoetlonen,endatisweldegelijkeenideologische reden.Daarnaastmoethetkabinetbezuinigen,ookop andereposten,zoalsdekinderopvang.Daaropmoet wordenbezuinigdomdatdiekostenteveelzijn opgelopen,enomdatwijeenbezuinigingsdoelhebben. IklegdeKamerpreciesuithoedatzit.Ditiseenheel fundamenteeldebat,wanthetiswaarwatdeheer Thissenzegt,namelijkdatveelmensendieaanhetwerk wildenookaanhetwerkzijngekomen.Ikgeloofookniet daterveelmensenmeteenuitkeringzijndiemaar achterdegeraniumswillenblijvenzitten,nee,de meestenwillengraagaandeslag.Maartegelijkertijd heeftonzesocialezekerheiddeafgelopen50jaareen mindsetgecreëerd,dieinderdaad,zoalsdeheerThissen zei,aanhetomslaanis.Maarfundamenteelisdie mindsetnogaanwezig.Heelveelgemeentenzeggen tegendriekwartvandemensen:ukomtnietmeeraande slag.Ikdoelopdefase4.Bijeenwerkbezoekstelde iemandzichvooralseenfase-4-vrouw,watwijeenrare naamvonden.Eenfase-4-vrouwbetekentdatjeniet meeraandeslagkomt.Hetkonbestzijndatzeietshad watwijnietkondenzien,endanmoetikuiteraardook nietverderzeuren,maardatleekverdereengezond iemanddiemeteenbeetjebegeleidingengewezenop haarunieketalenten,aandeslagkonkomen.Datisook defilosofievanditkabinet,watnietalleenheeftte makenmetdeuitkeringenŒdatbenikvolkomenmetde heerThisseneensŒmaarookmetfilosofievanwaaruit onzesocialezekerheidwordtaangevlogen. DeheerNotensteldenogeenmeerspecifiekevraag overeenechtpaarmetalleenAOW.Voor2011gaateen paarmetalleenAOWer0,75%opachteruit.Datisookte zienindeinmiddelsverzondenbrief. Weggaandevanhetkoopkrachtverhaalkomiktoeaan devragendiezijngesteldoverdemaatregelenom mensenmeteenextragroteafstandtotdearbeidsmarkt RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-51 weeraandeslagtehelpen.Ikdoelopdemenseninde WSW,deWajong,debijstandetcetera.Hetkabinetheeft alsdoelomdaartebereikendatdeWSWbeschikbaaris voormensendieechtzijnaangewezenopdeWSW.Wij willennietdatiederedag60jongemensen,twee schoolklassen,indeWajonggaan.Mindyou:ook vandaagzijnerweer60jongenmensendeWajong ingegaan.Watwijnietwillen,isdatmensenineen socialewerkvoorzieningblijvenwerken,terwijlzeook aandeslagzoudenkunnenbuitendesocialewerkvoor- ziening.UiteindelijkwillenwenaareenregelingŒdaar werkthetkabinetconformhetgedoogakkoordaanŒom ervoortezorgendatdezedoelgroep ontschot,goeden maximaalkanwordenbediend,metaandeenekanteen fatsoenlijkeuitkering,enaandeanderekanteen maximalekansomopdearbeidsmarktaanhetwerkte zijn.Deheer Thissen(GroenLinks):Heelkort:sindsde moderniseringvandeWajongishetnietmeerzodat zichdagelijkstweeschoolklassenindeWajongmelden. Uwlinkerbuurman,toennogministervanSZW,heeft daaraanbijgedragen,omdatnudewerkplichtgeldt.Dat werptzijnvruchtenaf. MinisterRutte:Ditjaarstromener16.700mensende Wajongin,envorigjaarwarendater17.600,oftewel zoTMn1000meer.Alsikdatdeeldoorhetaantalwerkda- gen,komikop60mensenperwerkdag.Helaas.Ikdenk datwijdatallebeivreselijkvinden.Hethelebeleidom dezeregelingeninsamenhangtebezienŒerisnatuurlijk eenfatsoenlijkeuitkering,maartegelijkertijdgaanweer allesaandoendatjeaandeslagkomtŒvindiksociaal. Ikvindhetnietsociaalomtezeggen:hieriseen fatsoenlijkeuitkering,endaarmeeishetklaar. Erzijnnatuurlijkvragengesteldoverdeflexibilisering vandearbeidsmarkt.Ikhebalgezegddatwijgraagook maatregelenhaddenopgenomenomdeWWenhet ontslagrechtteherzien.Datisnietgelukt.Opdatpuntzal hetkabinetdekomendejarennietofzeerbeperktmet voorstellenkomen.Datneemtnietwegdatweheelveel anderedingenweldoen.Wekijkennaardepositievan zelfstandigenzonderpersoneel,webevorderenhet makenvanafsprakentussenwerkgeversenwerknemers overscholingenlangdurigeinzetbaarheid,wezijnbezig methetgelijktrekkenvanhetambtenarenrechtmethet arbeidsrecht,alleencaoTMsdieaandachtbestedenaan leeftijdsbewustpersoneelsbeleidenduurzameinzetbaar- heidwordenalgemeenverbindendverklaard,erkomt eenvitaliteitsregeling,wegaanbelemmeringentegen voorthuis-entelewerken,etcetera.Erwordendusheel veelmaatregelengenomen,maarhetiswaardatweeen helehoophervormingengaandoorvoeren,ookinde socialezekerheid,maarinderdaadnietophetterreinvan deWWenhetontslagrecht. Ikhebalietsgezegdoverdekinderopvang.Daardoet zichdesituatievoordatin2005375.000kinderen daarvangebruikmaakten,enin2009ruim800.000.Het beschikbarebudgetisverviervoudigd.Uitsimulatiesvan hetCPBblijktdatverhogingvandeouderbijdragemet maarliefst25%leidttotminderdan0,1%verliesaan werkgelegenheid.Metanderewoorden,hearhear:aan deenekantzijndekostenenormuitdehandgelopenen tegelijkertijdzullenweaandeanderekantdekostenzo ondercontrolemoetenbrengendathetniettenkoste gaatvanhetaandeslagkomenvanmensen.Daarzullen wevreselijkhardaanwerken.Maarnogmaals:het beschikbarebudgetisgegroeidvan0,7mld.in2005naar 3mld.in2010,dusmeerdanvierkeerzoveel.Datzou oplopennaar3,5mld.in2015.Wijzorgenernuvoordat datbudgetin2015op2,5mld.uitkomt,watnogaltijd bijnavierkeerzoveelisalsin2005. Erzijnookvragengesteldoverhetafschaffenvan groenfondsen.Bijdeheffingskortingeninbox3isopdit momentsprakevaneendubbelestimulering:wehebben devrijstellinginbox3eneenheffingskorting.Het kabinetschraptdeheffingskorting,maardevrijstelling blijftbestaan.Eriseenzachtelandingingebouwd,met dankaandeheerSlobvandeandereKamer.Dooreen amendementvanhemisereenzachtelandinggecre- ëerd:deheffingskortingwordtinvierstappenafge- bouwd.Deheer Koffeman(PvdD):Alswordtbezuinigdophet bancairestelselligthetnietvoordehandommetname degroenfondsentepakken.Hetfictieverendementdat deoverheidverondersteltdatdeburgermaaktopzijn geld,ligtzelfshogerdanhetrendementvandie grondfondsenindeafgelopenjaren.Datwasgeen vetpot.Maarhetleverdewelheelveelop.Hetzieteruit alsofhetsymboolpolitiekis:wegaanafrekenenmet groen,inplaatsvandatermoetwordenbezuinigd.Alsu wiltbezuinigen,zijnertalvananderemaatregelen mogelijkwaarmeeumaatschappelijkekosteninperkt,en waarbijumaatschappelijkongewenstgedragprobeert terugteschroeven.Nuprobeertumaatschappelijk wensengedragterugteschroevenŒustimuleerthet minderŒendatzieteruitalsofugoedgedragwilt bestraffen.Datisnietinorde. MinisterRutte:Ditkabinetbestaatuittweepartijendie allebeibeperktovertuigdzijnvanhetnutvanallerlei stimulansenviahetbelastingstelsel.Weschaffennietde helegroenregelingaf.Wehoudendevrijstellingen overeind,maarschrappendeheffingskortingen.Datpast inhetalgemenestrevennaareeneenvoudigerbelasting- heffing,anderszoucollegaWeekersernooitinslagen omdeBelastingdienstintekrimpen.Wewillen uiteindelijkminderambtenaren,ookbijdeBelasting- dienst.Danmoetenwedebelastingheffingvereenvoudi- gen.Hetiszekernietzodatwehiermeehethelegroen beleggenonmogelijkmaken,integendeel.Weschaffen echterweldieheffingskortingaf,inlijnmethet algemenekabinetsbeleid. Deheer Koffeman(PvdD):Debankendenkendaarheel andersover.Debankenstoppenmetgroenbeleggen, naaraanleidingvanuwmaatregel.Datweetuook;dat hebtuookkunnenlezen.Despaarderslopenweg,de beleggerslopenweg.Uzegtdathetkabinetnietzoveel voeltvoorallerleistimuleringsmaatregelen.Dankanmen zichafvragenwaarombijvoorbeeldderodediesel belastingvrijmoetblijven.Allerleizakendiemaatschap- pelijkongewenstzijnblijftubelastingvrijstellen,zoals rodedieselofkerosine,ofvallenondereenlaagtarief, zoalsvlees.Hetoverheidsbeleidisomhetgebruikervan teontmoedigen,maardaardoetunietsaan.Ubentdus nietconsistentindeopvattingdatugeenstimulerings- maatregelenvoorstaat. MinisterRutte:Overdeheleliniehalenwijeenstofkam doorhetbelastingstelsel,alinhetgedoogakkoord.Daar RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-52 gaanwijookmeedoor.Destaatssecretarisvanfinanciën heeftdaarovergesprokenindeTweedeKamer.Ikkomer zoopterugnaaraanleidingvanvragenvandeheerDe Graafoverhetlageenhethogebtw-tarief.Ditsoort bewegingenisnoodzakelijkomtoteeneenvoudiger belastingstelseltekomen.Hetisgewoontecomplex.Op allerleipunteninhetgedoog-enregeerakkoordraaktdat aanaftrekposten.Datzalverdergaan.Hetisechterniet zodatwehiermeehetgroenbeleggenafschaffenof onmogelijkmaken.Datbankenroependatzeerhelemaal meestoppen,alsjeietsverandert,vindikeennormale reactie.Ikmoetnogzienofhetzoverkomt,wanterblijft eenschitterendeaftrekmogelijk. DeheerNotenhadeenvraagoverhetAOW-en pensioenakkoord.Hetiseigenlijkheelsimpel.Ditkabinet neemtophoofdlijnenhetakkoordovervandeStichting vandeArbeid.Wijhebbennogweleengesprekmetde stichtingovereenpaarspecifiekezaken.Watwordter preciesbedoeldmeteenwaardevasteAOW?Hoevertaalt zichdatnaarandereuitkeringen?Watwordterprecies bedoeldmetsectoraalmaatwerk?Destichtingspartijen enhetkabinetzullennogeenflinkgesprekmetelkaar moetenvoeren,maarophoofdlijnennemenwijhet akkoordover.DatbetekentdatdeAOW-leeftijdin2020 naar66jaargaat,endaarnaleeftijdvolgendzalzijn.De verhogingnaar66in2020heeft,inhetgedoogakkoord, desteunvandePVV.Hetleeftijdvolgendmakenkan alleenalsdePvdAofanderepartijenditsteunen.Daar hoopikdanmaarop,maardatbekijkenwetegendetijd datdievoorstellenhieroptafelliggen. Deheer Noten(PvdA):Welvaartsvast,nietwaardevast. MinisterRutte:Akkoord,uhebtgelijk. Deheer Noten(PvdA):Dankuwel.Datiseenbelangrijk verschil.Dusdatisgenoteerd:welvaartsvast. MinisterRutte:Zeker,alleswatdesocialepartners hebbenafgesproken.Datlijktmeertezijndannugebeurt metdekoppelingvanuitkeringenonderde65jaar.De consequentieservanmoetenallemaalwordendoorgere- kendenbekeken. DeCDA-fractievroegofdeplannenwel Actal-proofzijn.Mijnantwoordis:ja.Actalwordtbetrokkenbijde maatregelendiehetkabinetopverschillendeterreinen treft.In2012moetendeadministratievelastenmet10% omlaag,vanaf2013met5%iederjaar.Datheeftte makenmetdeuniformeringvanhetloonbegrip,aanpak vandeloonsomheffing,verkortingvandewinstaangifte, etcetera,etcetera.Actalpresenteerdeop22november eenonderzoeknaardemogelijkegevolgenvoorde burgersvandebeleidsvoornemensinhetregeerakkoord. Deconclusieisdatdeverminderingvanregeldrukstevig verankerdisinhetregeerakkoord.Deaanbevelingvan Actaliseenstevigeenspoedigeuitwerkingvanhet akkoord,netalseenstevigeorganisatorischeinbedding vandeaanpak.Datisnietaandovemansorengericht. EenaantalledenheeftvragengesteldoverdeCode Bankenenmeerinhetbijzonderdecommissie- Burgmans.Dezeheeftafgelopendonderdageen zogenaamdevoorrapportageuitgebrachtoverde uitkomstvandeCodeBanken.IkkendeheerBurgmans goed,hetismijnoudebaas.Hijschrijftinhetrapport:er isnogveelwerkaandewinkel.Alshijdatzegt,isernog heelveelwerkaandewinkel.Hetstaaterheelfraai.Het iswatmijbetreftnunogtevroegomeenoordeelte vellenoverdeCodeBanken.Debankenmoeteneenkans krijgenomverantwoordingafteleggenoverde naleving.In2011isereeneerstevolledigerapportage overhetboekjaar2010vandeMonitoringCommissie. Wijhoudendiecodeendeuitvoeringervanscherpinde gaten;datkanikdeKamerverzekeren.Alshetonsniet bevalt,zullenwijmaatregelentreffen,bijvoorbeeldalsde nalevingonderdemaatis.Onsstandpuntoverde bankenbelastingisbekend.Wijzijnervoor,maardanwel inEU-verbandenmetinachtnemingvandecumulatie- effectenalsgevolgvannieuwekapitaaleisenende impactopdekredietverlening.Datheefttemakenmet BaselIII. TegendeVVD-fractiewilikdetoezeggingherhalendie isgedaanaandeoverzijde,namelijkdatereenstartbrief komt,waarindekwestievanhetbtw-tariefwordt behandeld.Indestartbriefzaldestaatssecretarisrichting gevenaanhetvereenvoudigingsproces,metinvulling vandeoverigefiscaleagendaindezekabinetsperiode. Hijzaldaarinookdevoorsentegensopeenrijzetten vanéénbtw-tarief.Alsjenaaréénhoogtariefgaatvoor alles,entegelijkertijdinkomstenbelastingenandere belastingenverlaagt,verlaagjedaarmeedebelastingop arbeidenversterkjedeconcurrentiepositievan Nederland.DatzeideheerDeGraafendatisuiteraard zo.Hetheeftnatuurlijkookeenaantalandereeffecten.Er moetgekekenwordennaarwatdezeeffectenbetekenen. Eenenanderzaldoordestaatssecretarisinsamenhang wordengepresenteerdindezestartbrief.DezekomtŒik zeghetvoorzichtiguitmijnhoofdŒvolgendjaarin maart.Deheer DeGraaf (VVD):Ikdankdeminister-president voorzijnantwoord.Wehebbenkunnenlezeninde krantendatalleondernemersindepodiumkunsten proberenhunkaartjesvoorheteerstehalfjaarvan2011 vóór1januariteverkopen.Datbetekentdatdaarvoorhet oudetariefgeldtendatwenieteerderdanaanhetbegin vanhetnieuwetheaterseizoenkunnenprofiterenvan dezemaatregel.Heeftdatnogconsequentiesvoorhet kabinet,alshetgaatomdeoverwegingendiede minister-presidentnetheeftaangegeven?Ikdoelophet verbreden,hetwerkelijkkunnendoorvoereneninnen vandeinkomstenvandevoorzienemaatregel. MinisterRutte:Hetkabinetheeftdaarovereendebat gevoerdindeTweedeKamer.Datheeftdaargeleidtot devaststellingvanhetBelastingplan.Datleidtopzichzelf niettotnieuweinzichten.Ikbenhetwelmetueens. Dezemaatregeldoetzichnuinisolatievoorenligtnu voorindeKamer,maartegelijkertijdishetheel verstandigomvolgendjaarhetgeheelvandebtw- heffingtebezien.Watmijbetreftstaanzelosvanelkaar, enhoopiknatuurlijkdatdeEersteKamerakkoordgaat. DaarzullenweookvoorpleitenmethetheleBelasting- plan,inclusiefdezeverhoging.Desectorheeftoverigens geheellegaalgehandeldomhetergstetevoorkomen. Datmagookallemaal.Nietteminisditweleenbelang- rijkemaatregel,dieookdoorwerkt.Hetmaaktookeen situatieongedaan.Dezekunstenzatennamelijkeigenlijk altijdalinhethogebtw-tarief.Uitonderzoekblijkt overigensdatdematewaarineenverhogingvandeprijs vankaartjesdoorwerktinminderbezoekers,heelbeperkt is.Ikbegrijpheelgoeddatdesectorzegt:pasop,jullie helpendesectoromzeep.Ikdenkdatditindepraktijk RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-53 heelergmeevalt,omdatdeprijselasticiteittotaalanders isdandesectornuveronderstelt.Ikbegrijpdepositie vandesector;datzouikookdoenineenlobbysituatie.Ik gaervanuitdathetindepraktijkheelergzalmeevallen. Deheer Noten(PvdA):Hetwordtwelheelingewikkeld, alswedeacceptatievaneenmaatregelafhankelijk makenvandeprijselasticiteitineensector.Danweetik nogweleenaantalbedrijfstakkentenoemen,waarde btwomhoogofomlaagmoet.Datlijktmenietzuiver.Het gaateromŒdathebikgeprobeerdtezeggenenvolgens mijookdeheerDeGraafŒdathettochwelheelerg heftigisomopzoTMnkortetermijneenbedrijfstak,die volgenshetkabinetmeerondernemendmoetwordenen minderafhankelijkvansubsidie,gelijktijdigteconfronte- renmeteeneffectievelastenverzwaringvan13%.Ishier sprakevanbehoorlijkbestuur?Datiswatmijbetrefteen retorischevraag.Nee,erisgeensprakevanbehoorlijk bestuur. MinisterRutte:Dezesectorheeftvan1januari1979tot 1september1998ookinhethogetariefgezeten.Ook daarvoorheeftdesectorverschillendekereninhethoge tariefgezeten.Eriseenuitzonderinggemaaktvaneen aantaljarentercompensatievandekostenverhoging voordeArbeidstijdenwet.Dieisin1998ingevoerd.Datis 12jaargeleden.Ikvindhetzeerverdedigbaardatwe dezemaatregelnemen.Ikstelvastdatdeeffectendoor desectorzelfnatuurlijkernstigwordeningeschat,maar uitonderzoekblijktdathetheelergmeevalt.Uhebt volkomengelijkdatjenietprijselasticiteitalsenige kardinalefactormoetmeenemeninhetnemenvan maatregelen,maariknoemhetwelalseenargument voordiegenendiezeggendatdesectorergroteschade vanzalondervinden.Datdoetnietsafaanuwterechte argumentdatditnatuurlijknooithetkardinaleargument kanzijn.Datbenikmetueens.Persaldoismijnpleidooi bijuomdezemaatregelaantenemen. Deheer Noten(PvdA):Realiseertuzichdatudanvan onsvraagtomeenBelastingplanaantenemenwaarin dezemaatregelzit? MinisterRutte:Ja. Deheer Noten(PvdA):Eenvanderedenenwaaromwij ditnuindealgemenepolitiekebeschouwingennaar vorenbrengen,isdatditmeerisdaneenspecifieke belastingmaatregel.MinisterRutte:Zeker. Deheer Noten(PvdA):Hetisookeenopvattingoverhoe desamenlevingeroplangeretermijnuitzoumoeten zienenoverdebetekenisvancultuurdaarin.Vooralle duidelijkheid:cultuurbestaatnietalleenuitingewikkelde, doorenkelebezoekersbezochtetheatervoorstellingenop podia.Cultuurisookvanalleswatgebeurtindedorpen enwaarbijvrijwilligersactiefzijn.Ookdatispodium- kunst.Podiumkunstisnietpersedekunstmeteengrote K.Ukiestervooromdiekunstnietmeertestimuleren. Datvindikeenpolitiekevraagvanalgemeneorde.Ook daaropkrijgikgraageenreactie. MinisterRutte:Waaruitleidtuafdatwijdekunstniet meerstimuleren?Ergaat5mld.omindekunstensector. Ditkabinetbezuinigt200mln.enverhoogtdaarnaasthet btw-tarief.Indehelesectorgaat5mld.om.Hetgaatdus om4%vanhettotalebedragdatindezesectoromgaat. Danishettochnietzodatwijdesectoromzeephelpen? Inhetgeheelniet!Ineentijdwaarindebroekriemmoet wordenaangehaalddoorvelemensenŒikhebzojuist betoogddathetnietuitsluitendgaatommensenmet eenlagerinkomen,maarheelveelmenseninNederland hebbenhierlastvanŒmagjetochaanEuropavragen omakkoordtegaanmeteenlagereafdrachtenaande kunstensectoromheelkritischtekijkennaardeeigen uitgaven?Hoeveeltheaterszijniedereavondslechtsvoor dehelftgevuld?Wijvragendekunstensectoromheel goedtebekijkenofdatallemaalzonuttigisenom bijvoorbeeldookheelkritischtekijkennaarhethele stelselvanconservatoriainNederland.Datvindikheel logischenterecht.Daarmeebreekjedecultuurnietaf. Hetisnetalsofje,alsjevancultuurhoudt,daaraanheel veelgeldmoetuitgeven.Ikhoudheelergvancultuur, maarikvindhetheelgezondomafentoetegeneen sectortezeggen:evendoorelkaarschudden.Nogmaals: hetgaatom200mln.opeentotaalvan5mld.Hetis natuurlijknietzodatwijdesectoromzeephelpen. Deheer Noten(PvdA):Hetgaatomeenlastenverzwa- ringvoorspecifiekeorganisatiesvan13%.Ja,hetzalwel gaanom200mln.op5mld.,maarhetpuntisdatuop dag1,op1januari,eenlastenverzwaringvan13%op specifiekeorganisatiesneerlegt.Daargaathetom. MinisterRutte:Datgeldtvoorheelveelmaatregelendie wijnemenendiedeelsalwareningezetdoorhetCDA endeChristenUnieenzijnovergenomendoordit kabinet.Deelszijndiemaatregelenverderaangescherpt doorhetCDA,deVVDendePVV.Voorheelveel maatregelengeldtdatzijalin2011ingaan:ophetgebied vandekinderopvang,hetkindgebondenbudgeten allerleiandereterreinen.Diemaatregelenzijnpittigen vindenvooreendeelhunweerslaginhetBelastingplan. Ditisonvermijdelijkineentijdwaarinwijtussennuen 201518mld.moetenzientevinden.Datleidttotgrote hervormingenenstelselwijzigingen,maarooktot onvermijdelijkeenhierendaargewoonpijnlijke bezuinigingen.Ditiserdaaréénvan.Ikerkendit,maar ikzegweltegendesector:uitalhetonderzoekblijktdat deprijselasticiteitechtandersisdandesectorvoorspie- gelt.Datbegrijpikvandesector,wantdielobbytendan gebruikjenatuurlijkvooraldegegevensdieopdat momentgoeduitkomen.Datsnapikvolledig. OnderanderedoordeSP-fractieisgevraagdhoehet gaatmetdeEuropeseredding.Opditmomentgaatde discussieoverIerland.Daarvoorisinmiddelseenpakket vastgesteldvanomennabij85mld.Veelbelangrijkeris datdeEuropeseRaadinoktoberhetsanctiemechanisme heeftvastgesteldvoorlandendiezichnietaande afsprakenhouden.Diesanctieszijnsemiautomatisch;ik hadzelievernogautomatischergehad,maarhetisvoor onsacceptabel.OlliRehn,debetrokkenEurocommissa- ris,werktdesanctiesnuomtotconcretewetgevingvoor hetEuropeesParlementetcetera.Daarnaastlooptde discussieoverhetpermanentmakenvanhettijdelijke crisismechanisme.Datiszeernoodzakelijkomer uiteindelijkvoortezorgendatlandendieinproblemen zijn,nietomvallen. DitgebeurtechterwelopzoTMnmanierdatjeervoor zorgtdatdezelandenertoewordengedwongenomhun RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-54 financiënopordetebrengen;daaromzithetIMFdaarzo sterkin.HetkannatuurlijknietzozijndatdeNeder- landsebelastingbetaleruiteindelijkbetaaltvoorhetfeit datinsommigeanderelandenteweinigbelastingwordt geheven,zoalsinGriekenlandhetgevalwas.Daarzijn wijhetonmiddellijkmetelkaarovereens,maarde suggestiedatNederlandwelevenuitdeeurokan stappen,datjeeen neuroŒeenNoord-EuropeseeuroŒ eneen zeurovoorhetzuidenzoukunnenoprichten,is echtluchtfietserij.Doordeverbondenheidvanons bankenstelseldoorheelEuropaendeexportpositievan NederlandzoudendegevolgenvoordeNederlandse economieenormzijnalsZuid-Europeselandenzouden devaluerenenalsdeeurozoumoetenwordenopgege- ven.Ikvinddusechtdatwijhierallesaanmoetendoen. DaarbijwerkenwijheelnauwsamenmetdeDuitsersen wijluisterenheelgoednaardeEuropeseCentraleBank inFrankfurt,altijdeenverstandigeorganisatie.We moetenheelgoedmetelkaarvareninEuropaomervoor tezorgendatwijdezecrisisweerbeheersbaarmaken. Deheer Kox(SP):Ikbenhetopheelveelvandeze puntenmetdeminister-presidenteens.Natuurlijkkunnen wijdeeuronietopblazen,wantdanhebbenwijheelveel problemen.Hetprobleemisdatdeeuroopgeblazen wordt;daarwordenalthansvoortdurendpogingentoe ondernomen.Ikvroeguwatwijertegenkunnendoen datdeeuro,maarookbankenenlandenvoortdurend onderwerpvanspeculatiezijn.HetIMFheeftgezegddat 750mld.nogteweinigisendatwijernogmeerin moetendoenomdefinanciëlemarktentebewijzendat wijhenaankunnen.Isergeenanderemethodiek denkbaar?Eenvandemogelijkemethodiekenisde transactiebelasting,diehetspeculerenalszodanig problematischerzoumakenendaaromalledooru genoemdedingenbeterzoubeschermen.Ikheb begrependatministerDeJagerwelvoordeEuropese bankenbelastingis,maarnietvoordeEuropese transactiebelasting,terwijldatnouneteenmaatregel tegenspeculatiealszodanigzouzijn.Waaromverzet Nederlandzichdaartegen,integenstellingtoteenaantal anderelanden?Danzoujehetprobleemvolgensmij echtaanpakken. MinisterRutte:Hetlastigeisnatuurlijkdatmarktenzich nietsaantrekkenvanregeer-engedoogakkoorden,de opvattingenvandeTweedeKamerenzelfsdeopvattin- genvandeEersteKamer.Marktenhebbenhuneigen dynamiek.Deenigemanieromdemarkttotrustte brengen,iservoorzorgendatlandenzichhoudenaande afsprakendiezijnopgenomeninhetStabiliteits-en Groeipact.Duitslanddoetdatinzekeremateenheeftdus eenlagerentetebetalenoverzijnstaatsschuld. Nederlandvoldoetaandewensenvandemarkten daaromishetverschilmetdeDuitsestaatsschuldheel beperkt.Datiswatjemoetdoen.Hoebereikjedat? Daarvooriserhetinstrumentariumzoalsdateris.Hetis ookheelbelangrijkdatEuropesepoliticizoveelmogelijk metéénmondpraten.DatisinEuropanatuurlijkaltijd lastig,maarhethelptenormalserŒookdoorcollegaTMs vanmijŒmetuitsprakenzoweinigmogelijkaanleiding wordtgegeventotonrustopdefinanciëlemarkten.U hoortmijhierookheelzorgvuldigformuleren. Deheer Kox(SP):Hetwaseenslimadviesvanuenvan ministerDeJageromdattedoen,maarzojuistsprak tochdeechteliberaaltoenuzeidatfinanciëlemarkten nietluisterennaarregeer-engedoogakkoordenennaar deEersteKamerendeTweedeKamer. MinisterRutte:Zoishet. Deheer Kox(SP):Ja,zoishetnugeworden,maarzo washetniet.Alsjenetietsouderbentdandeminister- president,herinnerjejedatwijooitBrettonWoods hadden,datdefinanciëlemarktenhelemaalnietde dienstuitmaaktenendatzijmoestenluisterennaar internationaleregelingenvoordevrijheidvankapitaal- transacties.Detransactiebelastingisnoujuisteen voorstelvanmeerdereEuropeselanden,dusnietalleen vandeSP;diezitdaarnietaantafel.Detransactiebelas- tingzouweldegelijkietsdoenaandevrijheidvande financiëlemarkten.Waaromgaanwijnietophethartvan hetprobleemaf,namelijkdetotalevrijheidvanfinanciële markten?Doordietotalevrijheidhangenbankenmaar ooklandenuiteindelijkgewoonaaneentouwtjevande financiëlemarkten. MinisterRutte:Omdatditdekostenenormzou opdrijvenenomdatwijinNederland,inEuropaeninde wereldeenopdevrijeondernemingsgewijzeproductie geschoeidemaatschappijordeninghebben.Daarhoortdit bij.Datbevaltmijprima. Deheer Kox(SP):Diemaatschappelijkeordeninghadden wijaleerder,toenwijnogweldebeperkingenvanhet financieelkapitaalhadden.Toenwerktehetook.Uweet zelfookdatdebelastingwaaroverwordtgesproken,een belastingisvan0,01%.Datzoudekostendusnietenorm verhogen,maarhetzoudespeculatiewelvooreendeel vertragen.Datzouonswaarschijnlijkveelgeldopleve- ren,maardeNederlandseregeringwildaardusopgeen enkelemanieraan.UneemtdaarmeeŒikzalniet zeggen:eenuitzonderingspositieŒeenpositieindie afwijktvandepositievaneenaantalandereEuropese landen.MinisterRutte:Ikgazekernietspeculerenovernog meerinstrumentariumomditprobleemoptelossen, wantdekernvandeoplossingisdatlandenzichaan afsprakenhouden.DeIeren,deGriekenetceterahebben hunnationaleschulduiteindelijkteveellatenoplopen.In hetspecifiekegevalvandeIereniserookeenheelgrote bankensector,dieuiteindelijkalseenmolensteenomde nekvandeIerseregeringenhetIersevolkhangt.Ook Griekenlandheeftzijnspecifiekeproblemen.Erzijnnog anderelandenwaarvanallerleigeruchtenderondedoen waarvanikmaghopendatzijnietkloppen.Uiteindelijkis hetzaakdatiedereenzichaandieafsprakenhoudt.De oplossingisnietomditallemaaltegaanreguleren,want danlopendekostenalleenmaarop.Iemanddiegeld heeftendiedatwilstekenineenstaatsobligatie,kijkt naarhetrisico.Opbasisvandierisico-inschattingvraagt hijeenbepaalderente.Dieziejenuineenaantallanden oplopen,omdatmenzichdaargrotezorgenmaaktover devraagofdielandenkunnenterugbetalen.Datkanik nietoplossenmetregeltjes. Dankomikbijhetvolgendeonderwerp,bestuur.Er zijnvragengesteldoverderolvangemeentenalshet eersteloket.Ditkabinetgelooftinderdaaddatde gemeentenineensterkerepositiegebrachtmoeten wordenalseerstebestuurslaag.HethuisvanThorbecke RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-55 ŒhetisnogniethethuisvanDonnerŒmoetecht functionerenvanuithetgemeentelijkperspectief.Dat vereistweldatwijalskabinetheelgoedmetmedeover- hedenoverlegvoeren.DatgaanPietHeinDonnerenik morgenookdoeninoverlegmetIPOenVNG.Wijgaan datookperiodiekmetelkaarvoeren.Wijgaanookkijken naardewenselijkheidendemogelijkheidvanbestuurs- akkoorden.Wijzijndaarniettegen,wezullenkijkenofer meerwaardeinzit.Ookishetmogelijkomtekomentot deelakkoorden.Wijzorgenervoordatertijdigwordt gecommuniceerd.WijzullendeFinanciële- verhoudingswetrespecteren,deBANS-akkoorden respecterenetceteraetcetera.Zomoethetwerken. Uiteindelijkisditeenkabinetdatzegt:latenwijzoveel mogelijktakenbijdegemeentenendeprovincies neerleggenendezeoverhedensterkerinpositiebrengen. Datwordtopzichookherkendbijdieorganen.Tegelij- kertijdwillenzijooknogwelgeldzien.Datislogischen wijzullendaarinheelzorgvuldigmoetenopereren. Deheer Engels(D66):Ikvermoeddatereenvolgend blokjeaankomt. MinisterRutte:IkwildenaardetaalwetFries,maardaar zultugeenvragenoverwillenstellen. Deheer Engels(D66):Dielaatikmaarevenlopen,dat wordtmeteingewikkeld.Evenoverdebestuurlijke organisatieendeplaatsvandegemeente.Ikhebdaarin dekwestievandebestuurskrachtgemistenderelatie metbestuurlijkedrukte.Inhetregeerakkoordstaatdat gemeentelijkeherindelingalleenvanonderopkan plaatsvinden.Uitonderzoekblijktdatdeopschalingvan gemeenteneenbelangrijkinstrumentisbijhetvergroten vanbestuurskrachtenhetverminderenvanbestuurlijke drukte.Ikbenbezorgddat,wanneerwijalleeninvesteren ingeldstromenofinsamenwerkingvangemeenten,dit debestuurlijkedruktenietzalverminderenenookde bestuurskrachtvangemeentennietzalverhogen.Het pastwaarschijnlijkwelinhethuisvanDonner,maarniet indeambitieomtoteenbestuurlijkeorganisatiete komendieslagkrachtigenmeteendemocratische legitimatie,zekerindeRandstadenrondomdegrote steden,deproblemenoplost.Danmoetertochmeer gebeuren.MinisterRutte:DeheerEngelsheeftgelijkdathet kabinetheeftgezegd:gemeentelijkeherindelingalleen vanonderop.WijzullennadermetbeideKamers besprekenwatdatbetekentvoordebestuurskrachten hetoverhevelenvantaken.Diezinuithetregeerakkoord moetnatuurlijkindepraktijkeerstlanden.Dehoofdregel isduidelijk:alleenherindelingenalserlokaaldraagvlak vooris.Ikheboverigensweleensgedacht,mijnheer Engels,datalsjedeafspraakzoumakendatsamenvoe- gendegemeentendeeerstetienjaargeennieuw gemeentehuismogenbouwen,jehetdraagvlakvoorde samenvoegingvangemeentenmeteenfactor100zou verhogen.Waaromgaathetaltijdfout?Gemeentengaan samenenheteerstewatzijdoen,iseennieuwgemeen- tehuisbouwen.Ikzouzeggen:vestigjeinhetgrootste gemeentehuisvandesamenvoegendegemeentenenzet erpaarportakabinsbij.Datisnaarmijnovertuigingde belangrijksteredenwaaromhetdraagvlakaltijdzogering is.Deheer Engels(D66):Ikdenkdathetminstenszo belangrijkisdaterruzieontstaatoverdenaamvande nieuwegemeente. MinisterRutte:Datisdetweedeoorzaak.Hetdraagvlak- probleemzoumeteenfactor50afnemenalswehet daarovereenskondenworden. OverdeFriesetaalwet.Devoorbereidingvande taalwetzullendoordebetrokkenbewindspersonentijdig terhandwordengenomen.Deadviezenvande commissie-Hoekstrawordenvoorbeginmaartnaar buitengebracht.Daarvoorvindtoverlegplaatstussen eenvandebewindsliedenvanOCW,ikdenkdeminister, endeprovincieFriesland.Datzalbeginjanuariplaatsvin- denenmoetleidentotopenbaarmakingvanhetrapport voormaart.DeministervanBZKzalhetvoorstelbezien vooreenFriestaligmodelformulierbijverkiezingenin Friesland.Wijzullentevensbezienofditopkortetermijn, zomogelijkvoordekomendeStatenverkiezingen, gerealiseerdkanworden. Danisereenvraaggesteldoverdevertalinginhet paspoort.Daardoetzichnatuurlijkookheteenenander voor.ErisnaaraanleidingvandeKamervragencontact geweestmeteenaantalbuitenlandseposten.Inmiddels isinhetpaspoortdehuidigevertalinginhetEsts HolandiKuningriik gewijzigdin MadalmaadeKuningriik.Ookkomtdehuidigevertalingovereenmet hetglossariumwaarhetgaatomdevertalinginhet Hongaars.Daarzaldehuidigevertaling HollandKirálysággehandhaafdworden;ditookvoorde stenografen.DedoordeheerTenHoevevoorgestelde vertalinginhetRoemeens, RegatulTarilordeJos betekentKoninkrijkderLageLanden .Dehuidige vertalingRegatulOlandei isdeinhetglossarium genoemdevertalingenvanwegedieredenisbesloten omdevertalinginhetRoemeensniettewijzigen.Meer inhetalgemeenisdebeleidslijnopditpuntgeweestdat wezoveelmogelijkaansluitenbijdebestaande aanduidinginhetpaspoort,ookomverwarringte voorkomen.Indegrotetalenzijn Nederlanden,PaysBasendieNiederlande devertaling.Ikrealiseermij metdeheerTenHoevedatwijdaarmeedeindruk wekkennaarhetbuitenlanddatBelgiënogsteeds onderdeelisvanhetKoninkrijk.Ikstelvooromdatons geheimtehouden. Deheer TenHoeve (OSF):Deequivalentenvan KoninkrijkderNederlanden betekenenineenaantal landenKoninkrijkderLageLanden .Datligtvoorde hand.Nederlandenenlagelandenisnatuurlijkprecies hetzelfde.InhetFransishetook PaysBas .Datiseen volkomencorrectevertaling.Ikzaleenvoorbeeldgeven. IndeInterinstitutioneleschrijfwijzerstaatindeRoe- meenseafdelingaangegevendatdevertalingvan KoninkrijkderNederlanden dienttezijn RegatulTarilor deJos .Datbetekent koninkrijkderLageLanden oftewelKoninkrijkderNederlanden .Alsdatinde InterinstitutioneleschrijfwijzervandeEUstaat,waarom zoudenwijdatdannietinonspaspoortopnemenen daarinKoninkrijkHolland zetten?Ikzalstraksvoorbeel- dengevenvanenkeleanderetalenwaaruitblijktdathet indietalenopdejuistewijzegebruiktwordt.Waarom doenwijdatdanniet?Devraagdieikdaarbijsteldeen dienognietisbeantwoord,isdevraagofwijaanonszelf nietverplichtzijnomindezelandenduidelijktemaken RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-56 watonzenaamis.Ofleggenwijonsonmiddellijkneerbij watzijdaargemakshalvegebruiken? MinisterRutte:Hetlaatsteisnatuurlijkdehoofdregel. Daarmeevoorkomjedatermisverstandenontstaan.Ze kunnenimmersdenkendaterineenseennieuwlandis bijgekomenenzichafvragenwaarhetvorigelandis gebleven.OverigensisditinhetEstswelovergenomen, dusikdachtdatwijuverregaandzijntegemoetgekomen, maarinhetHongaars,RoemeensenSlowaaksis beslotenomverwarringtevoorkomenendatniette doen.PuurtaalkundigeninlijnmetEuropesegelijkscha- kelingheeftuwellichtgelijk. Devoorzitter:Ikhoopnietdatwijallelandenvande wereldaflopen. Deheer TenHoeve (OSF):Nee,ikzalgeenconcrete voorbeeldenmeernoemen.Waarhetmijomgaatisdat wijalslanddeverplichtinghebbenomdenaamvanons landopdejuistewijzenaarbuitenuittedragen.De naamvanonslandisdenaamdieinprincipeookhet heleLageLandengebiedaanzoukunnenduiden. Waaromzijnwijdannietbereiddienaaminhet buitenlandtedrageninofficiëlestukkenalsons paspoort?Ikvinddeconclusievandeminister-president datwijgeenprijsstellenoponzeeigennaambuitenge- woonvreemd.Wijpassenonsgewoonaanaanwat menseninhetbuitenlandzeggen.AlsdeEngelsendat ookzoudendoeneninplaatsvan HetVerenigd KoninkrijkvanGroot-BrittanniëenNoord-Ierland simpelwegEngelandzoudengebruikenomdatiedereen datzegt,danzoudewereldtekleinzijn. MinisterRutte:Daaromwasikzoenthousiastoverde beantwoordingvandevorigestaatssecretarisvan BinnenlandseZaken,mevrouwBijleveld.Zijzei:waardat kanzonderdathettotverwarringleidt,doeikhet;maar alshettotverwarringleidt,doeikhetniet.Zijsluit daarmeeaanbijhetUniformVisummodelvande EuropeseCommissie,watinsamenspraakmetde lidstatenisopgesteld.Ikhebniethetgevoeldatwij elkaarvandaagnaderen,althansnietopditpunt,maar latenwijhetgesprekdaarovervoortzetten. Voorzitter,ikkombijheteennalaatsteonderdeel,de kernvragenvanbeleid.Erzijnvragengesteldoverde rechtstaat,dieikeigenlijkalineeninterruptiedebatheb beantwoord.Erisookgevraagdwatderegeringbeoogt methetzinnetjewaarinzijsteltdathetdebatoverde democratiemiddenindesamenlevingdientplaatste vindenenbijvoorkeurnietinderechtszaal.Eigenlijkis datprecieswaterstaat.Wijzeggendatjezouwensen datdefundamentelediscussieshierenindeTweede Kamerplaatsvinden,endatzoveelmogelijkwordt voorkomendatdooronduidelijkhedenindewetgeving ditzichnaarderechtszaalverplaatst.Daarbijheeft uiteraard,alsdezaakeenmaalonderderechteris,de politiekhaarmondtehouden;danishetaanderechter omdaarovereenuitspraaktedoenenkandepolitiek hoogstenstotdeconclusiekomendatervervolgingof ietsdergelijksisgelastineenbepaaldezaak,terwijlde wetgeverdatnooitmetdiewetheeftbeoogdendanis hetweeraanonsomdieweteventueeltewijzigen.Maar alseenzaakeenmaalonderderechteris,isheteen goedetraditieomdaarovergeenuitsprakenmeerte doen.Demeeralgemeneopmerkingenoverdetriaspolitica deelikvolledig.DepresidentvandeHogeRaadzaldus altijdvriendelijkedingenzeggenoveronsenuiteraard benikgehoudenommetrespecttesprekenoverde rechtspraakinNederland,dieoverigensvanzeerhoog niveauis;latenwedaarergblijmeezijn. Deheer Noten(PvdA):Voorzitter.Iksteldeeenvoormij zeerfundamentelevraag.Deminister-president formuleertnamelijkietsinhetregeerakkoordwatnaar mijnmeningvanzelfsprekendis.Inhetregeerakkoord staatooknietdatdeTweedeKamergeenstraffendient uittesprekeninhetkadervanhetstrafrecht;datis namelijkvanzelfsprekendenhetzouvolstrektidiootzijn alsdiezininhetregeerakkoordwasopgenomen.Net zoalsikhetvolstrektidiootvindalsikconstateerdathet politiekedebatmoetplaatsvindenindesamenlevingen nietineenrechtszaal.Waaromeenvolstrektvanzelfspre- kendeopmerkingineenregeerakkoordopgenomen, behalvealsdaarachterdegedachtezouzittendatde minister-presidentvanmeningisdatopditmomentde politiekediscussiewélinderechtszaalplaatsvindt?Als dathetgevalis,hebbenweeenfundamenteelverschil vaninzicht,wantikvinddatniet. MinisterRutte:DeheerNotenhaddusgeenbehoefte aandezezin;hijvindtdieeenvanzelfsprekendheid. Misschienheefthijdaargelijkin.Tochvindikhem waardevol.Wezeggeninhetregeerakkoordnogeen aantalanderedingendieookvanzelfsprekendzijn, bijvoorbeeldoverdevrijheidvangodsdienst,devrijheid vanmeningsuiting,devrijheidvanonderwijs.Misschien zijndatookvanzelfsprekendhedendiejeniethoeftopte nemenenditvindikerookeen.Hetzegtookietsover derolverdeling:jemoetwetteninNederlandzomaken, dathetfundamenteledebatmaximaalhierplaatsvindten derechterzoveelmogelijkkanbeschikkenovereen eenduidigstelselvanwettenomrechttekunnenspreken inhetgevalvanconflictentussendeStaateneen persoon,entussenpersonenonderling. Deheer Noten(PvdA):Ikvinddatdeminister-president zichhiertegemakkelijkvanafmaakt.Hetzalnietanders worden,ditdebatgaatniethelpen,duslaatikconclude- ren:doordittedoen,suggereerthijdatderechtspraak zichbezighoudtmetpolitiekbedrijven.Diesuggestie ondermijntdeonafhankelijkvanderechtspraakendatis vooreenwetexecuterendemachtlevensgevaarlijk!Maak niet,perongeluk,ditsoortzijdelingseopmerkingen.Dat ismijnpolitiekeopvattingindezen. MinisterRutte:Alsuwaannameachterdezezinzou kloppen,haduvolkomengelijkmetuwconclusie,maar uwaannamekloptniet.Ikzeialdatdetriaspoliticavoor onsvolledigovereindstaat:descheidingdermachten, dieoverigensinNederlandmaarbeperktisdoorgevoerd, wantdeexecutievemachtendewetgevendemacht hebbenweldegelijkeennauweverbondenheid.Maarin iedergevalderechtsprekendemachtisdaarvan gescheiden.Wijzijnookgehoudenomdaaroverte sprekenmethetgrootstmogelijkerespect.Enlaatik herhalen:ikbenblijmetdekwaliteitvanderechtspraak inNederland,wantdieisvanzeerhoogniveauenzeer onafhankelijk.Maarwaaromnietindeinleidingophet regeerakkoordeenaantalalgemeneuitgangspuntenen notiesvanrechtsstatelijkheidenrolverdelingopgeschre- RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-57 ven?Nogmaals,wijhebbenvolstrektopendeurenzoals overvrijheidvangodsdienst,devrijheidvanonderwijset ceteratochopgenomen,omdatwijhetvanbelang vondenombijdestartvaneenkabinettemarkerenwaar westaanmetbetrekkingtoteenaantalfundamentele vraagstukken.Nuterugnaarderealiteitvanalledag:dekostendek- kendegriffierechten.Hetiswaardatwedatwillengaan doen.Devraagisdannatuurlijkofditnietleidttoteen verminderingvandetoegangtotderechtspraak.Omdie toegangtewaarborgen,zullenwijtegelijkeenvoudigere engoedkopereprocedureswettelijkmogelijkmaken.Dat betekentdatdegriffierechtenvoorveelprocedures omlaagkunnen.Hetbehelstdustegelijkertijdkostendek- kendmakenenbekijkenhoewedezaakgoedkoper kunnenmaken. Overdenationalepolitiehetvolgende.Hetiswaardat hetkabinethetvoornemenheeftomdepolitiete reorganiseren,omerveelmeervoortezorgendathet beheerlandelijkwordtgemaakt,zonderietsaftedoen aanhetgezagvandeburgemeesterenvanhetOpenbaar Ministerie;opalleniveausinNederland,respectievelijk vandegemeenteennationaal.Wijhebbentegelijk vastgestelddaterveeltebesparenis,veelefficiency- winstistebehalenenookaanslagkrachtistewinnen alsdepolitieorganisatieveelmeeropeennationaleleest wordtgeschoeid.Maartijdensdeverbouwingblijftde winkelopen,daaropzaldeministervanVeiligheiden Justitiepersoonlijktoezien.Hijzaldezeveranderingsope- ratieinnauwesamenwerkingmetpolitieenbestuurders aanpakkenenhijzalervoorzorgendatdeuitvoeringvan hetpolitiewerkgewoonkandoorgaan.Enookhiergeldt deWernerdoctrine uitditdebat:gijzultzakenalleen doeninzeergoedoverleg,nietalleenmetorganisaties, maarjuistookmetdemensenvandewerkvloer. Natuurlijkgeldtdatookhierenalsiemanddaartoein staatis,isdatdezeministervanVeiligheidenJustitie. Deheer DeGraaf (VVD):Voorzitter.Dekernvanmijn vraagwasofderegeringzouwillenoverwegenomniet tegelijkertijddebeheersreorganisatieendevergroting vanderegioTMsaantepakken.Daarzitmijnzorg.De discussieoverdenationalepolitieisafgegrond;ikben hetermeeeensdatditeengelopenraceis,datwedat gaandoen,daarzultumenietmeeroverhoren.Maar alsdezedingenparallelwordengeschakeld,dushet beheerontvlechtenuit25regionalepolitiekorpsenen tegelijkertijddie25korpsenindikkentot10,danstaat naarmijnmeningheeldepolitieinNederlandophaar kop.Dankandeministerwelbelovendathijervoorzal zorgendatdeverkoopgewoondoorgaat,maardat geloofikdan,heelsimpel,gewoonniet. MinisterRutte:Danmoetenwijdaarovereengoed debatvoeren.Hetismijngevoeldathierachtermis- schieneenverschillendideeschuilgaatoverwatprecies wordtbedoeldmetdehuidige25regioTMsende10 toekomstigeregioTMs.NuhoefikdatuŒubentkorpsbe- heerderinuwandererolŒniettevertellen,wantubent hiervanuiteraardopdehoogte.Maarinpublieke debattenmerkikdatditvaakonduidelijkis.Dehuidige rolvandekorpsbeheerderindie25regioTMsiseentotaal anderedandeburgemeesterdiedadelijkaanhethoofd staatvandenieuweregio;datisnamelijkgeen korpsbeheerder,zoalsnuwelhetgevalis.Hetisduseen heelanderesituatie.Hetaantrekkelijkevanhetvoorstel datnuinhetregeerakkoordengedoogakkoordstaat, vindikzelfdatdepolitiedaarmeetegelijkwordtgeëntop dejuridischekaartvanNederland;datheefteengroot voordeelendatdoejedanmaargelijkinéénkeer.Maar alsumijzegtombijdeuitvoeringendeinvoeringgoed opteletten,goedteblijvenluisterennaarallesignalen, goedteblijvenkijkennaarhettempo,benikdat natuurlijkmetueens.Ikzouechternietnuwillenzeggen datwehetbeheerwelnaarnationaalniveaugaan trekkeneneenknipgaanmakeninhetterugbrengenvan hetaantalregioTMs,omdatdieregioTMseentotaalandererol hebben.Mijnzorgzouzijndatdeburgemeestersinde klassiekeregioTMsdanzullenblijvenŒalsikhetzo oneerbiedigmagzeggenŒ hangenindeouderolvan nietalleenhoofdvanhetgezagenaanstuurdervanhet oplossenvanconflicten,maarookdeklassiekerolvan korpsbeheerder.Endierolgaatvervallen. Deheer DeGraaf (VVD):Datzoualleenmaargelden voordeenigekorpsbeheerderdieerzit.Inmijnregio van22gemeentenbenikdekorpsbeheerder;alleenvoor mijveranderterduswatopdatpunt.Ikvindhetbest, diediscussieisgeweest,deministervanVeiligheiden Justitiemaghetvanmijgaandoen.Voordeandere21 burgemeestersveranderterniets,dieblijvengewoon methetgezag. Hetgaateralleenomdatikhetpolitiewerkwillaten doorgaan.Ikneemaandathetkabinetdaarookvoorwil opkomen.Hetgaatomhetwerkopstraat,meerblauw, minderbureaucratieendatsoortdingen.Enikhoefu nietuitteleggendateenreorganisatiealtijdprocessen stillegt:mensenzijndanbezigmetanderedingendande dingenwaarmeezebezigzoudenmoetenzijn.Datisde achterliggendegedachteendaaroverzouikgraagmet hetkabinet,enzekermetdeministervanVeiligheiden Justitie,goedeafsprakenwillenmaken. MinisterRutte:Hetprincipevan dewinkelisopen tijdensdeverbouwing betekentdathetkabineteen goedantwoordmoetgevenopdevraaghoemoet wordenomgegaanmetverandering,entegelijkertijdde vollefocusmoethoudenopdeuitvoering.Eigenlijkis dátuwvraag.Inhetkabinetisinmiddelsmeerendétail gesprokenoverdeuitwerkingvandevoorstelleninhet gedoogakkoord,aandehandvanstukkenvande minister.Dezegevenmijhetvertrouwendatditkan.Dat debatmoetnatuurlijklatermetdeKamersworden gevoerd,maarditiseenbelangrijketoetssteen.Deheer Opsteltenrealiseertzichdat,ikrealiseermijdat.Wij zullenmoetenkunnenbetogendatditkanzonderdathet tenkostegaatvandeslagkrachtendeoperationaliteit vandepolitie.Bijdeheleuitvoeringvandezereorgani- satiestaatdatnatuurlijkvoorop. InhetverlengdehiervandevraagvandeheerWerner overdeaanvalopdebureaucratie.Ikhebineenander verbandalgezegdhoebelangrijkditisvoorhetkabinet. Wewillenzelfsdeadministratievelastenbijdepolitie met25%verminderen.DeheerOpsteltenisalveelinhet nieuwsgeweestmetbeleidsvoornemens,maarikga daarnogeenpaaraantoevoegen:meerruimtevoorhet vakmanschapvandeagenten;strevennaareen halveringvanhetbureauwerk;afschaffenvande bonnenquota;minderformulierenenprotocollen;het vereenvoudigenvanaangiften,vakerdigitaal;invoering vaneenaangiftevolgsysteem,zodatslachtoffersvan diefstal,inbraakofgeweldwetenwatermethun RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-58 aangiftegebeurt;enmeersnelheidindestandaard strafzaken,zoalswinkeldiefstal,vernieling,bedreigingen drugsoverlast.Allemaalmaatregelenomervoorte zorgendatdepolitiezichkanbezighoudenmetwaarde politievoorbedoeldis.Magikeenvoorbeeldnoemen? AlserinhetpolitiebureauJanHendrikstraatŒdeheer Teeveniser,geloofik,ookgeweestŒindebinnenstad vanDenHaagTMsnachtseendiefofiemanddieeen misdaad,eenmisdrijfofeenovertredingheeftbegaan, wordtbinnengebrachtenmoetwordengeboekt,latenze datoveraandemensendieopdatkantoorwerken, zodatdepolitiemeteenweerdestraatopkan.Hetisdus mogelijkomermeteenaantalslimmeingrepensnel voortezorgendatdieagentTMsnachtsnietzittetikken, terwijldatventjebuitenalweervoorbijwandelt.Nee,dat ventjewordtvastgezetendeagentwandeltvoorbij. Deheer Werner (CDA):Evenkort,wantditklinktmijals muziekindeoren.Datisinhoudvanbeleid.Datzijn maatregelenwaaropjegraagafgerekendwordt,enniet opeenblindgetalvan3000.Laatdateensonze benaderingzijn. MinisterRutte:Datbeniknatuurlijkmetueens,maar getallenzijngetallenenikkanuzeggendatdeheer Opsteltenenikinmiddelsredelijkgetrouwdzijnmetdat getalvan3000.Hetkomterindekernopneerdathet tochookbelangrijkisdateruiteindelijkdankzijdit kabinet3000agentenmeerzoudenzijndanzonderdit kabinet.Maaruhebtvolkomengelijk:uiteindelijkisde hoofdzaakdatdiereorganisatielangsdelijnenvanDe Graafgoedloopt,datwedebureaucratiebestrijdenet cetera.Danwilikhethebbenoverdewoonvisievanhet kabinet.DaarzaldeheerDonnermeekomen.Wijzullen daariningaanopeenaantalaspecten.Dewoningmarkt, dewerkingvandevrijewoningmarkt,devraaghoewe diegaanverbeteren,debouwmarkt,ookeengroot vraagstuk,eenscherpereprogrammering,eenverbete- ringvandefinancieringsposities,hetversnellenvan proceduresconformdecommissie-Dekkerentotslotte dewoonomgeving,hetbevorderenvanblijvende aandachtdoorgemeentenencorporatiesvoordelokale woonomgeving,enhetwegnemenvanjuridische belemmeringen.Langsdezelijnenzijnwijvoornemens omdemotievandeheerDeBoerc.s.indeloopvan volgendjaartebeantwoorden. Deheer Koffeman(PvdD):Voorzitter.Deminister- presidentwasgeloofikalklaarmetdepolitie.Ikweet nietofdedierenpolitienogvoorbijzalkomen.Totnutoe heeftdedierenpolitiealleenmaaraanleidinggegeven voorhilariteitenverwarring,maarmijnvraagaanhet kabinetwasoferalconcreteplannenzijn,evenanders dandathetpolitiehondenwordenofdatjeweleenswat moet.Wasdeminister-presidentvanplanomdaarnog opterugtekomenofwashijklaarmethetblokjepolitie? Deheer Thissen(GroenLinks):Voorzitter,eenvraagop hetzelfdepunt,aansluitendaandereedsgestelde.Bij mijnfractiegafdedierenpolitiegeenaanleidingtot hilariteitenverwarring,weltotverbijsteringoverhetfeit datditinhetregeerakkoordstaat.Ikzouvande minister-presidentookwillenwetenŒdathebikinmijn eerstetermijnookgezegdŒopgrondwaarvandie animalcopsinvredesnaaminhetregeerakkoordzijn gekomen.MinisterRutte:Omdatwijdaarvoorzijn. Deheer Thissen(GroenLinks):Ja,maarhetstondnietin uwprogramma,nochindatvanhetCDA. MinisterRutte:Nee,maarerstaanwelmeerdingenin hetgedoog-enregeerakkoorddienochdeheer Verhagennochikinonsprogrammahadstaan. Deheer Thissen(GroenLinks):Ishierhetgedoogakkoord inhetregeerakkoordgekomen?Ustaatervanharte achterdatdie500animalcopserkomen?Datisprioriteit nummeréénbijdeuitbreidingvandecapaciteitvande politie?MinisterRutte:Prioriteitnummeréénishetniet,maar inmiddelsstaikerwelachter. Deheer Thissen(GroenLinks):Ikzoubijnagaanblaffen, maarikdoehetniet. Devoorzitter:DanblijftdevraagvandeheerKoffeman nogonbeantwoord. MinisterRutte:Jazeker.Ikhebmealverbaasddatde PartijvoordeDierennietzoveelopheeftmetdekleinere diereninNederland.Voordedierenpolitiehebbenwij voorbeeldenuithetbuitenland.Kijkbijvoorbeeldnaarde animalcopsindeVS.KijknaarAnimalPlanet,een zenderdiewijiniedergevalhierinDenHaagopde kabelkunnenontvangen.Daarinwordenookmisstanden getoondrondomvreselijkverwaarloosdehuisdieren, paarden,maarookvee.Gevallendieuiteindelijkdankzij dedierenpolitiewordenopgelost.Datzijndusgeen Duitseherdersmetpettenop.Hetzijngewoonagenten, dieervoorzullenzorgendatdebestaandemisstandenop hetterreinvandierenmishandelingkeihardworden aangepakt.Daarkuntuwellacherigoverdoen.Ditiseen wensdieinderdaadisingebrachtŒdatweetiedereenŒ doordePVV.HetstondnietindeprogrammaTMsvanCDA enVVD.Wehebbenonslatenovertuigen,netzoalsde PVVopheelveelandereonderdelenisovertuigddoorde heerVerhagenenmijomzegenrijkeaspectenvanons programmaovertenemen. Deheer Koffeman(PvdD):Ikbegrijpnudathetmet nameomkleineredierengaat.Datisnieuw. MinisterRutte:Nietuitsluitend. Deheer Koffeman(PvdD):Nouja,debedenker,deheer Graus,gaatervanuitdatje,alsjelangseenvarkensstal komtŒdaarzijnerveelvaninNederlandŒenjezietdat zichdaarallerleimisstandenafspelen,ookdaarvoornaar 114Redeendier zoukunnenbellen.Isdatookuw bedoeling?Uverteltnamelijknietwanneerzeerkomen enwatzepreciesgaandoen.Alserbijvoorbeeld proces-verbaalisopgemaakt,hoegaatudanhetOM equiperenzodathetmetdatproces-verbaalvervolgens ookietskandoen?Totnutoewordteralleenmaar geseponeerd.MinisterRutte:IndeeersteplaatsŒikzeghetnogeen RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-59 keerŒbentutochvandePvdD.Ikzouverwachtendatu staattejuichenbijditidee!Ustaaterechteralleenmaar eenbeetjelacherigovertedoen.Uwpartijistoch opgerichtomditsoortdingenintevoeren?Dandoenwe hetendenkik:datzaliniedergevaldesteunhebben vandePvdD,blijktdatweernietzotezijn. Deheer Koffeman(PvdD):Hetismerkwaardigdatu denktdatikdaarlacherigoverdoe.Ikhoordatudaar lacherigoverdoet.Daarmaakikeenopmerkingover... Nubegrijpikhethelemaalnietmeer. MinisterRutte:Danzijnwehetalsnogeens.Ikwildaar zekernietlacherigoverdoen. Deheer Koffeman(PvdD):Wanneermogenweconcrete maatregelenverwachten?Wanneermogenweeen concreteinvullingvandiedierenpolitieverwachten?Wat gaanzedoen?Watgaanzebetekenenvoordebio- industrie?Wanttegelijkertijdmetdeinvoeringvande animalcopshebtu19mln.bezuinigdopdenVWAende AID.Datisnatuurlijkgek.Alsjedierenleed,waarvan500 miljoendierenhetslachtofferzijn,wiltaanpakken,dan moetjenietzeggen:wegaanalleenmaaropdekleinere dieren,opdehondenendekattenletten.Danmoetje alledierenopeenadequatemaniereenbeterleven bezorgen.Watgaatudoenenwanneer? MinisterRutte:Voorzitter.Ikbenpremiervanalledieren. Deheer Thissen(GroenLinks):Ookdedieren,die happennaardebaas? MinisterRutte:Ja,zelfsdie.Danhoudikwelafstand. Voorzitter.Hetkabinetzitvijftigdagen.Deheer OpsteltenheeftaliederedagdeopeningvanDe Telegraafmetvoornemens.Danzouhijoverzichzelf moetenstruikelenomookditalindekranttekrijgen.We gaandaarzosnelmogelijkmeekomen. Devoorzitter:Ditisdelaatsteopmerkinghierover, mijnheerKoffeman.Daarnawilikditonderwerpverlaten. Deheer Koffeman(PvdD):BijDeTelegraafgaathet zekerlukken.AlsugoedecontactenbijDeTelegraaf hebt:daarhoudenzeverschrikkelijkveelvandieren. MinisterRutte:Ikdoeerdusnietlacherigover.Ikgeefu weleerlijktoedatditgeenideeisdatheelhoogophet lijstjevanVVDenCDAstond.WelopdatvandePVV.Zij hebbendatbinnengehaaldindeonderhandelingen. Chapeau.Endatgaanwedusgewoonnetjesuitvoeren. Eenvanmijntakenzalzijnom,juistomdatdePVVniet inhetkabinetzit,ervoortezorgendatditkabineteen nettepartneris,ookvandezegedoogpartijendusook ophetpuntvande500animalcops.Diegaanergewoon komen.Deheer Thissen(GroenLinks):Hoestaatditnuin verhoudingtotdeandereprioriteiteninhetpolitiewerk? Datwasookmijnvraagineerstetermijn.Depolitiekorp- senzeggendatdaarabsoluutontoereikendecapaciteit vooris.Hoemaaktuindierelatiedeafwegingvandie 500animalcopsenuitbreidingvandiecapaciteitten aanzienvaneenaantalandereprioriteiten,waarde politieopditmomentnauwelijksaantoekomt?Datgaat overarbeidsomstandigheden,gevaarlijkearbeidsomstan- digheden,overvrouwenhandel,overkinderporno.Ikheb udrievoorbeeldengegeven.Hoemaaktudandie afwegingenhoeverdedigtuindatlichtdie500animal cops?MinisterRutte:Ikhebditsoortafwegingennooit begrepen,wantdankunjebijalleswelzeggen:ugaat nunaarBrusselvooreenvergaderingoverbepaalde aspectenvanhethogeronderwijsbeleid,terwijlwehier eenernstigprobleemhebbenoptelossenmetcriminali- teitendrugsoverlastinEindhoven.Zokunjewelalles metelkaarverknopen.Jezultalskabinetintegraal moetenbesturenenintegraalbesturenbetekent:we hebbeninNederlandmeerdan50.000agentenendie moetenweopeenverstandigemanierinzetten.Tegen allezakendieunoemt,wilikwatdoen.Datismijuithet hartgegrepen,zonderenigetwijfel.Datlaatechter onverletdatjedaarnaastookeenpolitiekewenskunt honorerenendeafspraakominditgeval500animal copsmogelijktemaken.Datbijtelkaarniet. Devoorzitter:Dithoofdstukisnuvoldoendebesproken. DeheerWernerwilhetwoord. Deheer Werner (CDA):Voorzitter.Ikwilnogeven terugkomenophetconceptantwoorddatdeminister- presidentwilgevenopdemotie-DeBoeroverde woningmarkt.Inhebineerstetermijndevraaggesteld ofhetindatverbandooknietzinnigisomnategaanof hetaflossenvanhypothekenversneldkanwordenenof datopeenofanderemaniertebevorderenvalt.Daar hebikookvoorstellenvoorgenoemd:verbeterdewet Hillen,maakeventueelgebruikvanvermogenuitbox3 engeefdaaropeenbonus,eenheffingskortingofiets dergelijks,zodatdaarmeehetwoningbezitookecht bevorderdkanworden.Komtdatnoginhetbetoogvan deminister-presidentvoor,ofwilhijtoezeggendathij ookdatelementmeeneemtindebeantwoordingvande motie-DeBoer? MinisterRutte:OnzevisieisdatdewetHilleneenfiscaal instrumentis,waardoorhetmeerbijdefiscaliteithoort danbijdevisieopdewoningmarkt.Wezullenbijde visieopdewoningmarktnatuurlijkwelietszeggenover dehypotheekrenteaftrek,maardanvooralwaaromhet vanwegedeonrustopdewoningmarktuitermate onverstandigzouzijnomdaaraantemorrelen.Ikdenk datwijdatinfeiteookmetelkaareenszijn.Het bijzondereprobleemdatzichmetdewetHillenvoordoet isdatdaarparlementairweinigsteunvooris.Alsjegaat kijkenwatdeverschillendepolitiekepartijendaarvan vinden,moetjevaststellendatmetuitzonderingvanhet CDAvoorstellenzijngedaanominhetbestegevalde wetongemoeidtelatenenindemeestegevallenomhet bereikervaninteperken.DusdevraagisookwaarzoTMn debatzoulanden.Danzoudenweookwelevenmoeten kijkenofdepolsstokdaarvoorlanggenoegis. Deheer Werner (CDA):Wijpleitendaarvooralenige jaren.Ikbegrijpbestdatjeopditmomentnietaande hypotheekrentemoetgaantornen.Daarmeezijnwijhet ookeensendatisniethetpunt,maarditiseenandere manieromertochvoortezorgendatmendeaflossings- vrijehypothekenaanpakt,wantdaarziteenheelgroot gedeeltevanhetkwaad.Datisweldegelijkookeen RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-60 onderdeelvanhetwoonbeleidomheteigenwoningbezit tebevorderen.Hetisnietzomaareenwillekeurigefiscale maatregel.Dusalsnuheteennietkan,waaromdanniet ookditmeenemenenhetbezienindebeantwoording vandiemotie? MinisterRutte:Ikzegutoedatwijditdantochzullen betrekkenbijdevisieopdewoningmarktinhetkader vandemotie-DeBoer.Latenwijdatgewoondoen,dat lijktmijtochverstandig.HierheeftministerDonnermijn suggesties.Maarikwijserwelopdatalsjeuwvoorstel zouwillenuitvoeren,datnatuurlijkwelveelextrageld kost.Datmaakthetzolastig.UdoetnaarikaanneemŒik bendaarookblijomŒgeenvoorstellenomdeaflos- singsvrijehypotheekminderaantrekkelijktemaken.Wat uwilt,isjuistpositiefinzetten,namelijkhetaantrekkelij- kertemakenomversneldeenannuïtairehypotheekafte lossen,maardatkostwelgeld.DewetHillenkostnual 100mln.eneenverdereuitbreidingvanhetbereikervan zalnatuurlijkookgeldkosten.Latenwijafsprekendatwij ditbetrekkenbijdeuitvoeringvandemotie-DeBoer. Deheer Werner (CDA):Prima,alshetnietkan,kanhet niet,maardanwillenwijdaargraagvanovertuigd worden.MinisterRutte:Datsnapik.EndaniszoTMndebatookeen keerafgerond,andersblijftdathangen.Iksnapuwpunt helemaal.Danzijnervragengesteld,onderanderedoorde ChristenUnie,overdeschijnoplossingenzoalshetdoor deheerSchuurmanwerdgenoemd,vandemigratieaf- spraken.Demigratie-enasielafsprakenkunnenwijvoor ongeveerdehelftalsNederlandzelfaanpassen,mitser natuurlijkparlementairesteunvooris.Voorgrofwegde helfthebjedesteunnodigvanEuropa,indiezindat daarvoorEuropeserichtlijnenmoetenwordenaangepast. DatisookderedenwaaromiksnelnaarBerlijnen Frankrijkbengegaan.Ikhebafsprakengemaaktmet MerkelenSarkozydatwijgezamenlijkzullenoptrekken, ookomdatdeEuropeseCommissiebinnenkortkomtmet deaanpassing,inhetkadervandegroenboekprocedu- res,vaneenaantalrichtlijnenophetgebiedvan huwelijks-engezinsmigratie.Datzijnduskansenomhet procestebeïnvloeden.Wijkunnenookeenaantalzaken zelfopdeagendazetten.Datgaanwijookdoen.Minister Leers,staatssecretarisKnapenenministerRosenthalzijn natuurlijkdeeersteregisseursopdatterrein.Datiszeker niethopeloos,ookomdatmeninEuropasteedsmeer tweezakenbeseft,teneerstedatditeenprobleemisdat inheelveellandenspeelt.DitisgeenpuurNederlands probleem,kijknaardediscussieinBelgiëopditmoment overdegroteinstroomvanasielzoekersuitOost-Europa endespanningendiedatdaargeeftindesamenleving. Tentweededatersteedsmeerrealisatieontstaatdat Europeseregelgevingnietinsteengegraveerdis.Dat ideebestaatweleens.ErisinEuropaietsaangenomen endatkannooitmeerveranderdworden,enjebent geengoedeEuropeaanalsjeeenEuropeseregelwilt aanpassen.Netzoalswijhierwettenaanpassen,waarom zoudatinEuropanietkunnen?Ikbenheelblijdatook daarsteedsmeerhetbesefontstaatdatEuropese richtlijnenookkunnenwordenaangepast,waarbij Lissabononsdemogelijkheidbiedtvoorversterkte samenwerkingtusseneenaantallidstatenomgezamen- lijkopeenaantalterreinenoptetrekken.Ookdatbiedt mogelijkaanknopingspuntenomonzewensenhierte realiseren.Datisnietgegarandeerd,wantwijmoeten hierechtvoldoendebondgenotenvinden,maartotnu zijndeeersteervaringenpositief. Deheer Engels(D66):Opditpuntdoorgaande,kande minister-presidentookaangevenofereengrensligtten aanzienvanhetvoornemenomEuropeseregelgeving aantepassen?Ikbedoelmetnamedekwestie,onder anderedoordecommissie-Meijersaangekaart,ofdat ookgaatomaanpassingvanbijvoorbeeldunierechtelijke grondrechtenenookgrondrechtenzoalsopgenomenin hetEVRM.Gaathetomregelgevingmeteennormale statusofgaatuookuwministersoppadsturenin Europaomookgegarandeerdemensenrechtenen grondrechteneventueelterdiscussietestellenalsdat nodigisommaatregelenuithetgedoogakkoordte accepteren?MinisterRutte:Alsjehettweedealzouwillen,isdat buitengewoonlastig.Bovendienkomendanookallerlei vragenvanmoraliteitbijkijkenenvaninternationale solidariteiteninternationalerechtsorde.Datzijnheel ingewikkeldedebatten.Iksluithelemaalnietsuit,maar onzeprioriteitheeftnatuurlijkdediscussieoverde Europeserichtlijnenendergelijke:daaraanpassingen bereiken,zodanigdatookonzewensenkunnenworden omgezetinNederlandsewetgeving.Daarligtvanzelf- sprekenddeprioriteit. Overduurzaamheidzijnvragengesteld,onderanderen doordeheerSchuurman. Deheer Thissen(GroenLinks):Overmigratieenasielwil iknogeenvraagstellen.Inhoeverrebegrijpikugoed datuhetbelangrijkervindtdatualsNederlandeen uitzonderingspositiekuntbewerkstelligeninhetlichtvan Europaendatuzichdaarvoorgaatinspannen? Prefereertudatboveneengezamenlijkgeharmoniseerd asielstelselinEuropa? MinisterRutte:Dezediscussieraaktvooralaan migratierichtlijnenophetgebiedvanhuwelijks-en gezinsmigratie,veelminderaandeEuropeseregelsop hetgebiedvanasiel.Daarzithetprobleemmeeropde uitvoering,Frontex,Griekenland,Turkije,dusdeinstroom viadeporeuzegrensinGriekenland.Maarhetrichtzich vooraloprichtlijnenophetgebiedvanhuwelijks-en gezinsmigratie.Daarligtdeprioriteit.Onzevoorkeur heefthetnatuurlijkomditingezamenlijkheidtedoen, eventueelviaversterktesamenwerking.Negenlanden kunnennaLissabonookgezamenlijkkomentot afspraken,bijvoorkeuringezamenlijkheid.Optouts bereikenvoorNederlandisheellastig,wantoptouts vragenbijnaaltijdomaanpassingvanhetLissabonver- drag.DathebbendeDenengedaan.Eenaantaldingen diewijwillen,kunnendeDenendoenomdatzijnu eenmaaldieoptouthebben.Diehebbenwijniet.Dus hetzaltochvaakaankomenophetingezamenlijkheid doen.Deheer Thissen(GroenLinks):IkconstateerŒendaar benikheelblijmeeŒdatuzichblijftinspannenvoor geharmoniseerdEuropeesbeleidendatugeen uitzonderingenwilt. MinisterRutte:Datheeftonzegrotevoorkeur,maarik RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-61 sluitnietuitdatalswijeenuitzonderingkunnen bedingen,wijdatzullendoen.Maardatislastig.Hetligt voordehanddatonzeprioriteitligtbijdegezamenlijk- heid,eventueelmeteenaantallidstatenlangsdelijnen vandeversterktesamenwerking. Devoorzitter:Heeftdeminister-presidenteenideehoe langhijnogdenktnodigtehebben? MinisterRutte:Alsiknietgeïnterrumpeerdword,benik om19.30uurklaar. Devoorzitter:Danlijkthetmijeengoedvoorstelom alleennogeenkorteinterventietoetestaanalsleden zichnietkunnenbedwingen. MinisterRutte:Eenaantalledenheeftvragengesteld overdekwestiesvanduurzaamheid,klimaatetcetera. Watditkabinetwil,laatikdatheelscherpneerzetten,is vanuitdefilosofiedathetaanpakkenvanhetklimaat- vraagstukhandinhandkangaanmetmeereconomische groei,watikzelfineeneerderlevenaleenseerderheb betoogd.Datzitookheelsterkindevisiedieminister Verhagenenikinhetregeerakkoordhebbenwillen opnemen,namelijkdateconomischegroeienhet aanpakkenvandevraagstukkenophetterreinvanmilieu enenergiehandinhandkunnengaan.Daarbijspeelteen belangrijkerolhetvraagstukvandeenergiezekerheid, hoewordtjeminderafhankelijkvanRusland,vanhet Midden-OostenenhoedoejedatopzoTMnmanierdatje tegelijkertijddeNederlandseinnovatieaanjaagt?Datpast ookindeEuropesedoelstellingen,de14%ende20% waaraanNederlandzichheeftgecommitteerd.Ten aanzienvandeCO 2-opslagisindatkadergevraagdhoe datdanprecieszit.Daarvanhebbenwijafgesprokendat wijdatalleendoenonderlandalsertegelijkertijd besluitenzijngenomenoverdebouwvaneennieuwe kerncentrale.Datdoenwijomtevoorkomendatde CO2-opslagwordtgezienalseenalternatiefvoor kernenergie.Wijzienhetallebeinoodzakelijk.Jezult zowelmoeteninvesterenindetechniekvanCO 2-opslagalsinkernenergie.Overigensliggendaarookgrote kansen,bijvoorbeeldinhetNoorden,omdatjenamelijk alsjedatopeenslimmemanierdoetvanhetNoorden ookechteenenergieprovinciekuntmaken,bijvoorbeeld vanGroningen.Daarligtaleengasrotonde.Daarzijnal allerleiinitiatieven.Insamenhangmetdeaanpakvanhet energievraagstukenvanhetvraagstukvandeCO 2-opslagzoujedaarenormewinstkunnenboeken. Erzijnvragengesteldoverdebestrijdingvande Q-koorts.Ikwilkortheidshalveverwijzennaarde kabinetsreactie.Daarinhebbenwijgezegddatwaarde commissiezegtdatVWSaltijdhetvoortouwheeft,dat ookbijonsvaakzozalzijn,maardatwijwelpergeval willenkijkenofdatookhetmeestlogischeis,wantdaar gingenspecifiekevragenover.MochthetzozijnŒdat zegikweltoeŒdatergeruziezouontstaantussentwee ofdriekabinetsledenoverdevraagwiehiernuhet voortouwheeft,danzullenVerhagenenikbinneneen uureenknoopdoorhakken,zohebbenwijafgesproken. Ookoverhetovzijnvragengesteld.Wijinvesteren forsinhetovŒikzegditinhetbijzondertegendeheer DeGraafŒomdekwaliteitdiedereizigergebodenwordt teverhogen.HetProgrammaHoogfrequentSpoorwordt uitgevoerd.Intotaalwordtdaar4,5mld.vooruitgetrok- ken.Erwordenmaatregelengetroffenvoorbeter grensoverschrijdendspoorvervoerenbeteretoegankelijk- heidvantreinenenstations.Tegelijkertijdzienwedeze dagenwelkeenormeinspanningennognodigzijnom ervoortezorgendatdetreinnogrijdtalshet1graad vriest.IkhebinmiddelsgehoorddatcollegaSchulzVan Haegenzichpersoonlijkzalgaanverstaanmetdeleiding vandebetreffendeorganisaties.Datlijktmijheel verstandig.TotslotbehandelikeenpaarvragenoverDefensie.Er zijninderdaadforseinternefinanciëleproblemenbij Defensie,evenlosvanwathetkabinetopDefensiemoet bezuinigenalsonderdeelvanhetgeneriekeombuigings- pakket.Dieproblemenhebbentemakenmetdekosten vaninstandhoudingvanmaterieel,hetafnemenvande uitstroomvanpersoneelbijDefensieendedushogere uitgavenvoorpensioenenenuitkeringen,tegenvallersbij deverkoopvanmaterieelenkostenstijgingenbijde aankoopvannieuwmaterieel.Alsjedatallemaaloptelt, komjebovenhetbedraguitdatweinhetregeerakkoord hebbenopgenomen.Uwzorgisonzezorg.Wijwillen eensterkeDefensieorganisatiedietegelijkertijd,zoalsu zelfalzei,mijnheerdeGraaf,natuurlijkmeedoetinde normaletaakstellingenomdefinanciënvandeoverheid opordetebrengen.Datspreektvoorzich.Ikkanu verzekerendatwijinhetkabinetopvoorspraakvande ministervanDefensie,deheerHillen,uiteraardditdebat heelzorgvuldigzullenvoeren.DeheerHilleniseen creatiefman.HijheeftinmiddelsdeDefensieorganisatie behoorlijkdoor.IkdenkdathetmogelijkisŒwehebben hetersamenovergehadŒomdeverschillende doelstellingenmetelkaarinovereenstemmingte brengen.Ikhebechterheelgoednaarugeluisterden gehoorddatuuiteindelijkzulttoetsenonderhetmom: allemaalmooidiebezuinigingen,maarhetkabinetmoet ookkunnenlatenziendatdeDefensieorganisatie daarmeekanvoldoenaanhaartaken.Datsignaaliszeer goedontvangen. Deheer Werner (CDA):Heelkort.Kandeminister- presidenteenindicatiegevenwanneerwijdeuitwerking krijgenvanhetDefensiebeleidindezen?Isdatinhet voorjaar?Kandaarinookwordenbetrokkenwatde consequentieszijnvandeoverschrijdingenbijdeJSF? MinisterRutte:Ikneemaandathetinhetvoorjaarkan, maarikkomernogopterugbijmijnbeantwoordingin tweedetermijn.Ikwilhetevenchecken,omdatde ministervanDefensieernunietisenikdezeinformatie niethelemaalparaatheb.Hijisopditmomentinde TweedeKamerbezig.Ikgahetdubbelchecken,maarik gaervanuitdathetinderdaaddeeerstehelftvan volgendjaaris. Voorzitter,misschienmagikhetzodoen.Ikdenk hiermeeveruitdemeestevragenbeantwoordtehebben. Alsditechterleidttotbozereactiesbijledenvande EersteKamer,verzoekikhendietelatenhoren,dankan ikdaaropreagerenenweetikzekerdatikallesheb beantwoord.Devoorzitter:Datlijktmijeengoedvoorstel.Alser ledenzijndieeenheelbelangrijkpuntgemisthebbenin debeantwoording,kunnenzenudeinterruptiemicrofoon gebruiken.Deheer Koffeman(PvdD):Ikhebgevraagdoferin NederlandAmerikaansekernwapensliggen.Zoja, RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-62 hoeveelzijnheterdanenwaarliggenze?Alsde minister-presidentditnietwilzeggenŒhijheeftinde persimmersgezegddathetkabinethierovergeen mededelingendoetŒhoedenkthijdandatdevolksverte- genwoordiginghaarcontrolerendetaakkanuitvoeren, zondertewetenoferhierkernwapenszijn?Hetbetreft tochzakenvangroteimportantie?DeheerRosenthal heeftgisterennoggezegddathetkabineternietsover zegt.Deminister-presidentheeftgezegddathijnietop elkesnipperreageert,doelendopWikiLeaks.Wijwillen hetechtergewoonweten.Zijnerinkernwapensin Nederland?Antwoordu jaofnee,minister-president, dankunnenwijeronzecontrolerendetaakoploslaten. MinisterRutte:Hetantwoordisnee,ikkanernietsover zeggen.Deheer Koffeman(PvdD):Danwilikgraagvanuweten hoeudenktdatwij,devolksvertegenwoordiging,onze controlerendetaakkunnenuitvoerenalsunietzegtof hiermassavernietigingswapensliggen.InIrakzijnweten onrechteeenoorlogbegonnenomdatwedachtendat daarmassavernietigingswapenslagen.Uwiltnieteens zeggenoferinonseigenlandmassavernietigingswa- pensliggen!Hoekunnenwijonzecontrolerendetaak uitvoerenalsudomwegweigertominformatiete verstrekkendievoormensen,zekermensendieinde buurtenindewijdeomgevingwonen,relevantis? MinisterRutte:Datisinherentaanonslidmaatschapvan deNAVO.Erisafgesprokendaternooitmededelingen wordengedaanoverdevraagofenwaarerkernwapens zijnopgeslagen.DoorlidtezijnvandeNAVO,leggenwij onserbijneerdatopditpuntdevolksvertegenwoordi- gingderegeringhetvertrouwengeeft,impliciet,namelijk doorderegeringnietwegtesturen,datderegering verstandigomgaatmetdezezaken.Verderkanikniet gaan.Deheer Koffeman(PvdD):Datbetekentdusdatde volksvertegenwoordiginggeenenkelecontrolekan uitoefenenopdedoelstellingenvannon-proliferatiedie wijalslandennietalsbondgenootschaponderschreven hebben.MinisterRutte:Jawel,datkuntuwel.Wijzullen natuurlijkdevolksvertegenwoordigingberichtenoverde uitvoeringervan.DedirectevraagoferinNederland kernwapensliggenopgeslagenmeteen jaofneebeantwoorden,zouechterinstrijdzijnmetdeafspraken metdealliantie.Datkandusniet.Hetbetrefteen afspraakdiewehebbengemaakt.Datisgeennieuws, hetisalsinds1948zogeregeld. Deheer Koffeman(PvdD):Hetiszekernietnieuw.Het betekentweldatuzichmeergebondenvoeltaande NAVOdanaanhetcontrolerendgezagvandevolksverte- genwoordiging.MinisterRutte:Nee.Dehandtekeningonderhet NAVO-verdragisdoorhetparlementgezet. Deheer Schuurman(ChristenUnie):Inhetvoorwoord bijhetregeerakkoordstaateenmooizinnetje.Ikhebhet aleerdergeciteerd,omdathetmijergaanspreekt, namelijk:hetkabinetisvoornemensomopallerlei terreinenhetevenwichtteherstellentussenrechtenen plichten.Ikhebdeminister-presidentgevraagdofhijmij kanvertellenwatdieplichtenzijn.Overhetalgemeenis eendergelijkevraagnietgemakkelijktebeantwoorden. Hetvorigekabinetwasbezigmeteenoverzichtvan burgerplichtenenburgerverantwoordelijkheden.Alsde minister-presidentzegtdathijdatbeleidvoortzet,benik tevreden.MinisterRutte:Watditkabinetbedoeltmetdiezinsnede ishetvolgende.WehebbeninNederlandrechten.We hebbeneenheelgrotevrijheid,wekunnenheelveel doen.Wehebbenechterookplichten:jeaandewet houden,jekinderennaarschoollatengaan,erallesaan doenomvanuiteenuitkeringweeraandeslagte komen.Ookhebjedeplichtominalgemenezin,alsje eenberoepmoetdoenopdeStaat,erallesaantedoen omzosnelmogelijkdatberoepweeraftebouwen.Dit raaktookaandesamenwerkingtussenliberalenen confessionelen.Beidestromingenhebbenhiereenheel mooietraditiein.Voorliberalengeldtdathetbezielend verbandvanonderaftotstandkomt.Liberalengeloven nietzoingrotemaatschappelijkeorganisaties.Voor confessionelengeldtdatjuisthetfunctionerenvangrote maatschappelijkeorganisatieseeneigenstandigepositie heeftinhetfunctionerenvandeStaat.Bijditkabinet komendezetweestromingenheelmooisamen,omdat wijgezegdhebbendatwijheelgoedzullenoverleggen overallerleizakendieaandeordezijn,maardatwij vooralookzullenoverleggenmetdeuitvoerenden. Daarmeepraatjedusweldegelijkmethetgeorganiseerd verband,maarkijkjeookheelaandachtignaarwater leeftopdewerkvloerbijbijvoorbeeldagenten,brand- weerlieden,verpleegkundigenetcetera.Vandaarookdat ikeerderinhetinterruptiedebatmetdeheerWerner hiernaarvroeg.NatuurlijkpratenweindeSERmetalle organisaties,enmetdezorgenhetonderwijs.Uiteinde- lijkisechterookdevraagrelevantwateropde werkvloervanwordtgevonden.Daarbijkomentradities vanconfessionaliteitenliberalismesamen,eenvande redenenwaaromdergelijkecoalitiesdoorgaansplezierig functioneren.Deheer Kox(SP):Tweevragenheeftdeminister- presidentnognietbeantwoord.Ikkanmijdatvoorstel- len,wanterzijnheelveelvragengesteld.Deeerste vraagbetrefthetEVRM.HetgedogendoordePVVvan ditkabinetheeft,naarikmaghopen,tochgeeninvloed opdetoezeggingvanhetkabinetaandeEersteKamer datNederlandzalbevorderendatdeEuropeseUniezo snelmogelijktoetreedtothetEuropeesVerdragtot beschermingvanderechtenvandemensende fundamentelevrijheden?Dezevraagkanmeteen eenvoudigjaofneewordenbeantwoord.Detweede vraagbetreftdetoekomstvandeStaten-Generaalzelf, tochooknietonbelangrijkinditdebat.Deminister- presidentheeftinhetregeerakkoordenigszinsverras- senddevariantopgenomenwaarbijeenderdewordt afgehaaldvanzoweldeTweedeKameralsdeEerste.Is deministerbereidomooknaaranderevariantente kijken,bijvoorbeeldeenstelselmetéénKamer?Ditis misschieneenietscomplexerevraagdandeeerste.Ik begrijphetalsdeminister-presidenternunietuitgebreid opkanantwoorden.Ikzouhetechterwelopprijsstellen alshijditpuntmeeneemtbijzijnoverwegingen. RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-63 MinisterRutte:Opdeeerstevraagkanikpositief antwoorden.DePVVheeftbijdeonderhandelingengeen invloedwillenhebbenopdevraagofNederlandakkoord gaatmethettoetredenvandeEuropeseUnietothet EVRM.Datlaatonverletdathetkabinetzichnatuurlijk nogzalberadenoverditonderwerp,zodrahetin concretevoorstellenvoorligt.Hetisdusgeengelopen race,hetkomtgewooninhetnormaleparlementaire procesaandeorde.DevraagvandeheerKoxechter,of dePVVernogeenbijzonderebetekenisinheeft,kanik ontkennendbeantwoorden. Deheer Kox(SP):Mijnvraagwasalsvolgt.DeEerste Kamerheeftjuistopditonderwerpzelfinitiatieven ondernomen,hiereninStraatsburg.Wijhebbende vorigeministervanBuitenlandseZakendaarover bevraagd.Hijheeftonsklip-en-klaarvertelddatvan Nederlandverwachtmagwordendathetallesdoetom eensnelleuitvoeringvanhetVerdragvanLissabonop ditpunt,toetredingvandeEUtothetEVRM,te bevorderen.Hijheeftdusgezegddathetjuistnieteen zaakzouwordenwaaroverweineenlaterstadiumgaan passenenmeten,wikkenenwegen,maardatNederland ervolvoorzougaan. MinisterRutte:Nogmaals,dePVVheeftgeenbijzondere opmerkingenoverditonderwerpgemaaktinhet akkoord.DatwasdeeerstevraagvandeheerKox.Er zijnookgeentekstenoveropgenomen.Ikgeloofzelfsdat hetnietaandeordeisgeweestindeonderhandelingen. Datneemtnietwegdatditnieuwekabinet,zodrahetaan deordeis,nogweleeneigenstandigeafwegingmoet maken.Ikhebheelgoedgehoordwathiereerderoveris toegezegd.Ikkandietoezeggingnietzomaarovernemen. Wijmoeteneeneigenstandigeafwegingkunnenmaken. DeheerKoxvraagtooknaardeEersteKamer.Dit kabinetiseenvoorstandervanhetbestaanvandeEerste Kamer.Hetisdusingewikkeldvoorhetkabinetommet voorstellentekomenomdeEersteKamerafteschaffen. Ditdebatbevaltmijprima.Uallendachtikook.Datis eenextraredenomhetniettedoen.Hetkabinetvindt weldaterinNederlandteveelpoliticizijn,opalle niveaus.Daardoorbestaatdeneigingomteveelop detailtebesturen.Datrisicoiser.Hetdoetzichopalle plekkenvoor.Daaromwillenweookafvandedeelge- meenteraden.WewillenminderbestuurdersinNeder- land.Wehebbenhetkabinetingekrimptvan27naar20 leden.IkkandeheerKoxtoezeggendatwijineen memorievantoelichtingbijeengrondwetswijzigingop ditpuntzulleningaanopdeverschillendemodaliteiten. Wezulleneenduidelijkekeuzemaken.Diekeuzezalzijn: behoudEersteKamer,methetvoorsteldieintekrimpen. Deheer Kox(SP):Alsuvroegtijdigeensignaalkrijgtvan dezeKameromhetmaarniettedoen,heeftdatdan enigenut?AnderszetustraksdeministervanBinnen- landseZakenenKoninkrijksrelatiesaanhetwerkomde Grondwetoverhooptehalen,terwijlhetuiteindelijktoch nietswordt.Ikdenknamelijkdatmijnpolitiekewater goedgenoegisomtezeggendateenvoorstelomopde Staten-Generaaltebezuinigenomtebezuinigeninplaats vanomdeeffectiviteitteverbeteren,hetnevernooitniet gaathalen. MinisterRutte:MijnheerKox,ikvaarregelmatigopuw politiekkompas,maarhierbijgeldtookietsanders.Los vandevraagofhetvoorstelhaalbaaris,biedtheteen goedegelegenheidvooreenfundamenteeldebatover hetfunctionerenvanhetparlementenderelatietussen regeringenparlement.Ikmeenwerkelijk,endatisgeen verwijtaandezeKamer,wantdatzouongepastzijnen bovendienooknietterecht,dathetnueenmaalzoisdat erinNederlandmeerophoofdlijnenbestuurdzou kunnenworden.Datgeldtvoorhetkabinet,voorhet parlementenvoorprovincies,gemeentenenwater- schappen.Erissimpelwegteveelbestuurlijkedrukte.Er zijn12.500politiciinNederland.Dataantalzougemakke- lijkmeteenkwartomlaagkunnen.Danmoetjewelde trapvanbovenafschoonvegen.Vandaardatwijook voorstellendoenvoorhetlandelijkeparlement. Deheer Engels(D66):Ookikhebgevraagdofhetniette magerisom,alshetgaatomdestandvandedemocra- tie,alleentekijkennaardehoeveelheidbestuurdersen volksvertegenwoordigers.Wekennenderapportenvan deNationaleConventieenanderenwaaruitblijktdater teveelmonismezouzijnendatwetgevendeen uitvoerendemachtinelkaarovervloeien.Isernietwat meerambitietehalenuithetkabinetomookvoordat soortproblemenvoorstellenteontwikkeleninplaatsvan alleenditsoortkwantitatievemaatregelentenemen, waarvanuoverigensookvananderefractiesŒiknoem zekerdeCDA-fractieinditverbandŒhebtgehoorddatze daarnietechtbijstaantejuichen? MinisterRutte:Ikbenblijdatdaarwaardeheer Pechtoldzegtdatdestaatsrechtelijkevernieuwingsvoor- stellenvanD66nietmeerindeetalageliggen,maarwel uitvoorraadleverbaarzijn,deheerEngelsblijkbaarweer beslotenheeftomzeterugteleggenindeetalage.Datis voorhetdebatwinst,wantD66waseenvandeweinige partijendieopditvlakaltijdmetconcretevoorstellen kwamen.Voorstellenwaardezecoalitienietopvoorhand heelenthousiastvanwordt.Ditisnamelijkeenkabinet vantweepartijendatgelooftinhetkleinerensterker makenvanderijksoverheid,hetmeerfocussenvanhet functionerenvanonzedemocratie.Ikzeginalle eerlijkheiddatwijnietveelheilzieninhetherzienvan hetfunctionerenvanhetparlementalszodanigofde wijzewaarophetparlementgekozenwordtofde minister-presidentgekozenwordtetcetera.Daar verschillenwijechtovervanmening.Ikdenkechterdat hetgoedisdatdievoorstellenerkomen,juistommet elkaarhetdebathierovertevoeren.Zegnietop voorhand:erisgeensteunvoor,komermaarnietmee. Latenwemetelkaardatdebatvoeren.Datisheelgezond voorhetfunctionerenvandedemocratie.Hetwerktook normerendvoordeanderebestuurslagenenlaatziendat wijnietalleenzeggendaterminderbestuurdersmoeten zijninprovinciesengemeenteraden,maardatwijook bereidzijnomtekijkennaaronseigenfunctioneren.En zondermijopdeborsttewillenkloppen:hetkabinetis ingekrompenvan27naar20leden.Destapelsnemen welietstoeperminister,zieikzoommijheen,maar tochzienzeernognietzoslechtuitdathetniettedoen is.Datlaatmaarziendatjemetminderbestuurdersvaak dezelfdeofmeerkwaliteitkuntleveren. Devoorzitter:Dankuwel.Daarmeezijnwegekomen aanheteindevandebeantwoordingvanderegeringin eerstetermijn. RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-64 Devergaderingwordtvan19.35uurtot20.30uur geschorst. Deheer Noten(PvdA):Voorzitter.Ikbedankdeminister- presidentvoorzijnbeantwoording,zowelvoordeinhoud alsvoordewijzewaarophijheeftgeantwoord.Hijstond erwel.Complimentendaarvoor.Ikmagdannietgeloven inhetkabinet;ikwaswelonderdeindrukvande presentatievandeminister-president.Hetelanheefthij; daaroverbestaatgeentwijfel. Magikookeenpuntvankritieknaarvorenbrengen? Ikhadeenpaarkeerhetgevoeldatdeminister-president netietsteveelaanhetmarchanderenwas,teveelvanuit depragmatiekredeneerde.Iksnapdatwel.Alsjeindeze constructiemeteengedoogakkoordeneenPVVtoteen regeringmoetkomen,moetjepragmatischwillenen kunnendenken.Ikhoopechterdatdeminister-president begrijptdaterindezeKamerrespectkanzijnvoor pragmatiek,maardatergelijktijdigindediscussiealtijd ietsmeerzit:eenemotie,eenwaardegedrevenopvatting diesomsmisschiennetietstekrachtigisendaardoor netnietpraktischgenoegis,maarnietminderbetekenis heeft.Sterkernog,hetiseenbetekenisdiesomsecht gehoordengevoeldmoetworden. Eenpaarkeerwasdeminister-presidentietste pragmatisch,bijvoorbeeldoverderolendepositievan dePVVenhaarinvloedophetregeerakkoordenopde huidigeregering.Toenwasdeminister-presidentnetiets teveelaanhetmarchanderenmetdeprincipes.Of bijvoorbeeldindediscussiemetcollegaKox.Hetisniet waardatdePVValleenoverdeislamalsreligiespreekt. DePVVspreektookoverhettegenhoudenvanmoslims. Datzijnmensen.Zijspreektoverhetwegsturenvan moslims.Datzijnmensen.Ikvonddeminister-president daarbijlangsdegrenzenvanhetsjoemelenlopen: marchanderen,maardanneteventeveel. Deminister-presidentheeftgeantwoorddatde rekenvoorbeeldendieikhemhebgegevenkloppen,zo ongeveer.Daarbijgaathijechtervoorbijaanhetfeitdat zeookinhoudelijkietszeggen,namelijkdatmensenmet hogereinkomenserbetervanafkomendanmensenmet lagereinkomens.Datismeerdanpragmatiek:zekloppen zoongeveer. Wehebbenhetkortgehadoverdeonafhankelijkheid vanderechtspraak.Datisgeenspeeltjevooreen gedoogpartij.Mijnfractieheeftdeindrukdatditdereden iswaaromdatzinnetjeinhetregeerakkoordisgekomen. Wehebbenhetgehadoverhetwelofnietopzeggen vanEuropeseverdragen.Deminister-presidentzei daarbijletterlijk:ja,bijdeEuropeseUnieenbijdeEVRM gaatereensoortmoraliteitmeespelen;datmaakthet welingewikkeld.Nee,minister-president,datmaakthet nietingewikkeld;datisdeessentievandezaak.De moraliteitiswaarhetomgaatopdatmoment.Endatis geenpragmatischvraagstuk;hetisdevraagwaarje staatalspoliticusenalssamenleving.Politiekisniet alleenpragmatiek. Deminister-presidentzaldekomendetijdeenEerste Kamertegenoverzichvindendiejuistvanuitdiepolitieke gedrevenheidendiepassievoorderechtsstaatenvoor democratischebeginselennaarmijnverwachtingzichzelf zalwetenteverbinden.Ikhoopdatderegeringdaarmee opeenvolwassen,waardigemanierzalomgaanende opvattingenvandeKameropzulkemomentenop waardeweetteschatten.Deminister-presidentheeft gesprokenovereenuitgestokenhand.Wegaanstraks bekijkenofdiehandookietsbetekent,ofdiehand gevuldis.Nietalleenmetwoorden,maarookmetde bereidheidomtegemoettekomenaandegevoelensvan dezeKamer. Voorzitter,iksluitaf.Opéénpuntvondmijnfractiede opmerkingenvandeminister-presidentechttealge- meen.Ikhebhetoverdebtw-verhogingvoorde podiumkunsten.Daarbijwerdinalgemeenheidoverde btwgesprokenoplangeretermijn.Hetgaatechternietin algemeenheidoverdebtwoplangeretermijn;hetgaat overdebtwvoordepodiumkunstenper1januari. Daaroverdientmijnfractiedevolgendemotiein. MotieDevoorzitter:DoordeledenNoten,Thissen,Engels, TenHoeve,Schuurman,Koffeman,KoxenYildirimwordt devolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, overwegendedatderegeringheeftvoorgesteldhet btw-tariefoppodiumkunstenteverhogenvan6%naar 19%per1januari2011; overwegendedathetbehoud,deverbreidingende bredetoegankelijkheidvanhetcultureelerfgoed hiermedenietzijngediend; verzoektderegering,aftezienvanhetvoornemende podiumkunstenper1januari2011onderhetalgemene btw-tarieftebrengen, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterI(32500). Deheer Noten(PvdA):Ikdenkdatdeminister-president zichrealiseertdatdezemotieisondertekenddooreen meerderheidindeKamer.Hijmagerdusvanuitgaan datdezemotiewordtaangenomenzodrazijinstemming wordtgebracht.Waaromzegikdit?Omdatikhetheel vervelendzouvindenalswevolgendeweekinde discussieoverhetBelastingplanzoudenworden geconfronteerdmetpragmatiekdieeropneerkomtdatde regeringallerleipraktischeredenennaarvorenbrengt waaromdemotienietkanwordenuitgevoerd.De minister-presidentmagervanuitgaandatdiepragmatiek endatmarchanderenopdatmomentdoordeKamerniet aanvaardbaarzullenwordengevonden.Ikdankde regeringvoorhaaraandachtenikwachtdebeantwoor- dingvolspanningaf. Deheer DeGraaf (VVD):DeheerNotensprakaanhet beginvanzijnbetoogintweedetermijnoverlangshet randjegaan.Nugebruikthijhetwoord marchanderen,maarwathijdoetmetdezemotie,noemikchanteren. Deheer Werner (CDA):Ikhebéénvraagaandeheer Noten.Ishetnieteenbeetjegoedkoopomditsoort RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-65 motiesintedienenzonderaantegevenwelkealterna- tievedekkingergevondenkanwordenvoordebegro- ting?Deheer Noten(PvdA):Wehebbenzojuisteenheel boeiendediscussiegehadmetdeminister-president, waarinhijaangafdathijnietmetonswildepratenover heteentenkostevanhetander.Datwasindediscussie overdeanimalcops,alsikhetgoedheb.Hijzei:hetkan tochnietzozijndatuvanmijverwachtdatikmetu praatovereenbezuinigingaandeenekanttenkostevan eeninvesteringaandeanderekant?Datgaatnudusook nietgebeuren.DeheerWernerweetdatdezeKamerniet demogelijkheidheeftomopdatpuntinitiatievente nemen.DezeKamerheeftechterweldemogelijkheidom teconstaterendateenvoorgenomenbeleidsbeslissing vanderegeringnaarhaaropvattingonacceptabelis.En datdoeik.Ikverwachtdaarvanderegeringeen antwoordop,maarikdenkdatdeKamerderuimtemoet hebbenomdezepositiemetbetrekkingtotditpuntinte nemen.Datisonzeopdracht;datisonzetaak.Iksnap ooknietwaaromhetchanterenis.Wedoenhetjuistnu, ophetmomentwaaropderegeringnoginstaatisom zichvoortebereiden.Destemmingispasvolgende week,zoalsdeheerDeGraafweet.Hetisgeenchante- ren;hetishetvanuitdeemotieenvanuitdebetrokken- heiddiemenvandezeKamermagverwachten,naar vorenbrengenvaneenpuntdatwijvangrootbelang achten. Deheer Werner (CDA):Voorzitter.Ikkanindezetweede termijnbetrekkelijkkortzijn,wantikbencontentmetde wijzewaaropdeminister-presidentisingegaanopeen aantalbeschouwingendieikhebgegevenoverhet regeringsbeleid.Ikhebalgezegddatwijonsverderniet uitsprekenoverhetregeerakkoord,maardatwijerwel eenaantalkanttekeningenbijhebbengeplaatst.Ikben tevredenoverdewijzewaaropdeminister-president daaropheeftgeantwoordenoverdestevigemanier waarophijhetregeringsbeleidheeftverdedigd. Deheer Kox(SP):CollegaWernerzegtnooitzomaariets; dathebikindeafgelopenjarenwelgeleerd.Hijzegtnu: wijzijnnietdepartijindezeKamervanditkabinet;wij gaanalleswathetkabinetbrengtbeoordelen,wezullen hetbekijkenenwehebbeneenaantalkritischeopmerkin- gen.Zointerpreteerikhetalthans.DeheerWernermoet maarzeggenofikgelijkheb.Hetisietsandersdande opmerkingenbijdevorigekabinettendiehieraantraden. Zieikterechteenverschilofbenikietsteveelbezigmet wishfulthinking? Deheer Werner (CDA):Ja,ikdenkdatdeheerKoxnu ietszoektwatnietaanwezigis.Wijhebbenookinhet verledenaltijdhetstandpuntingenomendatwijonsvrij willenopstellentenaanzienvanhetregeerakkoorden datwijdatzullenbeoordelenophetmomentdatde concretewetgevinghierindeKamervoorligt.Datis exactdezelfdeformuleringdieikvierjaargeledenheb gebruikttoenwijsprakenoverhetregeerakkoordvan BalkenendeIV. Deheer Kox(SP):Uzegtdatditdestandaardformulering ...Deheer Werner (CDA):Ja.Umagdateenstandaardfor- muleringnoemen,maarhetisgewoononzehoudingen onzepositiealsKamer.DiewijktafvandeTweede Kamer.Wijwillendiebehouden.Ikhebdatineerste termijnuitvoerigtoegelicht.Datisnietandersdanwatik vierjaargeledenhebgedaan. Deheer Kox(SP):Ikvraaguofmijnideeonjuistisdatu ineerstetermijnmeerafstandhieldvanditkabinetdan tenopzichtevananderekabinetten.Deminister-president interpreteerdedatkennelijkookals:wehebbenhiergeen onvoorwaardelijkegovandeCDA-fractie. Deheer Werner (CDA):Ikdenkdatditweljuistis. Althans,ikhebhetnietanderswillendoendanbijeen vorigkabinet.Erzitgeenbijzondereappreciatieachter tenaanzienvanhetvorigekabinet.Misschiensteltudat teleur,maarzoishet. Voorzitter.Opeenpaarwilpuntenwiliknogevenkort ingaan.Allereerstdebeoordelingvandeformatie.De minister-presidentheeftdaarzijnverantwoordelijkheid voorgenomen.Daarnaastheefthijuitgesprokendatnaar zijnoordeelHareMajesteitdeformatieverderuitstekend heeftgeleidendatiniedergevaldatgeenaanleidingzou kunnengevenomindeprocesgangronddeformatiete veelwijzigingenaantebrengen.Datstaatnatuurlijklos vandemogelijkheiddiedeTweedeKamerzelfheeftom iederekeeropnieuwtebekijkenhoezijdieformatiewil inrichten.Wijdelendatstandpunt.Ookwijzijnvan meningdateropdatpuntgeenwijzigingenbehoevente wordengedaan. Rondeenaantalzakendatikhebaangekaart,heeft zicheenzekereWernerdoctrineontwikkeld.Daarbenik heelblijmee.Datoverkomtjenietiederekeer.Ikhoop dathetkabinetzichdatechtterhartewilnemen.Ikwil nogmaalsbenadrukkendathetantwoordineerste termijnoverdezzpTMspreciesdeonrustbetreftdieik voelde.Veelvandezesectorenwordengeregeerddoor bureaucratischeentechnocratischerekenmethodes waaropdemensenweerwordenafgerekendendie doorgaansaanhetmanagementenaandezorgverle- ners,deprofessionals,teweinigruimtegevenomnaar eigeninzichtdemeesteffectieveaanwendingvandie middelentevolgen.Ikbenwatgerustgesteld.Ikmag aannemendatdebewindsliedenechtenigeruimte hebbenominoverlegmetdesamenlevingtekomentot alternatieveinvullingenalsdieeenbeterrendement hebbendanhetgeendaaroverinhetregeerakkoordis gesteld.Wijmoetenaccepterendaternietgetorndzalworden aandeWWenhetontslagrecht.Ikmoetzeggendatde lijstvananderemaatregelendiedeminister-president noemdeiniedergevalbijonsdehoopheeftgevoeddat ertochnogeenenanderkangebeurenwatkan bijdragenaaneenflexibeleinzetvanmenskrachtinonze arbeidsmarkt.Wijzijnblijdatditiniedergevalnogwel gebeurt.Wijzijnnogniethelemaalgerustgesteldoverhetin staatzijnvandefensieomnogeenbehoorlijkestrijd- machtinstandtehoudendieookechtopwereldniveau kanmeedoen.Omdatallesnogeensgoedtebeoordelen zullenwijdenotaafwachtendiedaaroverinmaart schijnttekomen. Deheer Thissen(GroenLinks):CollegaWernerzegtdat hijhetperspectiefvolvonddatdelijstvanmaatregelen NotenEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-66 diedeminister-presidenthiervanmiddaggenoemdheeft inzijnbeantwoordingvanvragenoverdeflexibilisering vandearbeidsmarkt,tegemoetgaatkomenaandie flexibilisering.Erzijngenoegmensendiestaante trappelenommeetedoenaandearbeidsmarkt,zoals mensenmeteenbeperkingofeenhandicap,mensendie langdurigwerklooszijnofdieeengroteafstandhebben totdearbeidsmarkt,maardiezeergemotiveerdzijnom meetedoen.ZietcollegaWerner,vanuithetrentmeester- schapsdenkenvanhetCDA,datmetditkabinetsbeleid breekijzersgezetwordenrichtingwerkgeversen werknemersommeerteinvesterenomwajongeren, mensenmeteenWWB-achtergrondenmenseninde WSWgewooneenregulierebaanteverschaffendievan betekenisisvoorhenzelfenvoordedierbarendievan henafhankelijkzijn? Deheer Werner (CDA):Ja,erwordtweldegelijkingezet opjuistdegroepwaaruhetoverhebt,metnameopde jongeren,ommensendiedatwillenenookkunnenzo veelmogelijkeenreguliereplekopdearbeidsmarktte geven.Daarisalthansdeinzetendebedoelingvande reorganisatiesenhervormingenvandeWSW,deWajong endebijstandetceteraopgericht.Daarzullenwehet ookopbeoordelen.Ikkannunietvoorspellenofhetook allemaalzozaluitpakken.Datzullenwewelzienalswe hierdeuitwerkingenvooronskrijgen.Maarwijhebben hetvertrouwenŒwijzienhetookŒdatdieinzetinieder gevalwordtgepleegd. Deheer Thissen(GroenLinks):Danzettenwehetdebat voortophetmomentdatditkabinetkomtmetdieene regelingvoordeonderkantvandeberoepsbevolkingof voorhetmeestkwetsbaredeeldaarvan. Deheer Werner (CDA):Datzullenweinvolleomgangop datmomentbeoordelen.Danzullenwehetdebatvoeren enookbeoordelenoferuitkomtwatuzegt. Deheer Thissen(GroenLinks):Exact.Daarhoortookde balansbijdatervoldoendeprikkelszijnrichting ondernemendNederlandommensenindiensttenemen. Deheer Werner (CDA):Exact.Datzullenwedanook allemaalbeoordelen. Voorzitter.Totslotnogeenopmerkingoverde deregulering.Deminister-presidentheeftgezegddathet regeerakkoorddoorActalisbeoordeeldendatdaaruitis gekomendathetdezegenvanActalheeftgekregenen datActalverwachtdatdehoeveelheidwet-enregelge- vinginNederlandzalverminderen.Ditbetekentdusdat ikovervierenhalfjaarhierzalterugkomenomtekijken oferinderdaadeenaantalvakjesindeboekenmolenis vrijgekomen.Alsdatwerkelijkhetgevalis,zalikervoor zorgendathetportretvandeminister-presidentdaarin datkastjewordtvereeuwigd. Ikwenshetkabinetverderheelveelsuccesbijde verdereuitwerkingvanhetbeleid.Ikwachtrustigafwat mijnlaatstecommentaarnogvooropmerkingenvan regeringszijdezalopleveren. Deheer Kox(SP):Voorzitter.Ikreageernogevenop collegaWerner.Hijwildefotovandeminister-president indezezaalhebben,maardatisnietgoed.Ikhebal gezegd:degenendieerhangenzijnaldood.Dezekoning kwamertehangentoenhijnietmeerindezezaalmocht komen.Doedatdeminister-presidentnietaan!Laathem hiergewoonliveverschijnenennietopeenplaatje.Ik benhetwelmetdeheerWernereensdatminder regelgevinguitstekendzouzijnalsweiniedergevalde slechteregelgevingtegenhouden.DatmoetdezeKamer doen:hetkwadevoorkomen. IktoonnueenA4ŒhetiseenogentestvooruallenŒ meteeninterpretatievanNRCHandelsbladvande algemenepolitiekebeschouwingenindeTweedeKamer. Hieropwordtweergegevenhoehetdebatisgegaan. Daaruitblijktdatalsjenietgeïnterrumpeerdwordt,je totaalongevaarlijkbent.Ikbennietgeïnterrumpeerd,dus ikbentotaalongevaarlijk.Inditdiagramwordtvastge- steldhoegoedeendebatwas.Datheefttemakenmet wiehetmetwiedoetenwiehettegenwiedoet.Ikzou willenzeggendatdenormenendemoresindezeKamer anderszijn.Wijkijkenvooralhoeerinhoudelijkis gedebatteerd.Daarovermoetenwijdebalansopmaken. Ikgaproberenomdatkorttedoen,nietmeteen diagrammaarmeteenterugblikopwatwijhebben gedaan.Ikhebdevolgendevierindrukkenopgedaan. Watvoorpremierhebbenwe?Watvoorregeringhebben we?Watvoorverhoudingkrijgenwetussenderegering endeStaten-Generaal?Enhetbelangrijkste:watvoor beleidkrijgenwe? Watvoorpremierhebbenwe?Hetiseenbegin.We hebbenhiereenenergiekepremiergeziendiegaatvoor zijnzaakendieeringelooft,tegenbeterwetenindenkje soms.Hijcommuniceert,hijargumenteert.Ikwilmaar zeggendatwehetslechterhaddenkunnentreffen.Datis bedoeldalseencompliment,minister-president.Uhebt metverveuweersteoptredengegevenindezezaal.Dat mageenkeergezegdworden.Wijzijnnutochonder ons.Watvoorregeringisdit?Deminister-presidentheeft aangegevendaterofficieelsprakeisvaneenminder- heidskabinetindeTweedeKamerendeEersteKamer. HetverschilisvolgenshemdatindeTweedeKamereen gedoogconstructieisgeorganiseerdendatmendaar ondervoorwaardenkanrekenenopeenmeerderheid.In dezeKamerissprakevaneenabsoluutminderheidskabi- net;hiermoetderegeringbijelkwetsvoorstelvoorsteun knokken.Deregeringrealiseertzichdusdatindeze Kamernietszekeris.Datiseenzekerheid.Zelfsde positiesvandefractiesvancoalitiepartijenCDAende VVDzijnnietzeker,hoeweldebijdragevancollega Wernerintweedetermijndeminister-presidentgerust gesteldmoethebben;voorlopigvloeitergeenbloed. VoorlopigisditkabinetindezeKamereenechtminder- heidskabinetendatiseenuniekepositie. Wijhebbenindebeantwoordingvandeminister- presidentookietsmeergehoordoverdePVV.Volgens mijwasdatnietgenoeg,wanterhadmeerafstand genomenkunnenwordentussenCDAenVVD,deze regering,endePVV.Zoverwildedeminister-president nietgaan.Hijzeiooktegenmij:dePVVzegtalleenmaar lelijkedingenoverdeislam,maarnietoverdemensen achterdeislam.Ikhebbijinterruptiealaangegevendat diteenbeetjeeentrucis,wantjebeledigtaanhangers vaneenreligiealsjediereligiebeledigt.CollegaNoten heeftaangegevendatdePVVveelverdergaatdande minister-presidentliefzouzijn.Erisiniedergevaliets meerafstandgekomentussenderegeringendePVVen datisvoormijwinstinhetdebat. Werner EersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-67 WatvoorverhoudingmetdeStaten-Generaalstreeft dezeregeringna?Omtebeginnensteltdeminister- presidentvastdatersprakeisvaneenbijzondere verhouding:hetkabinetkannietrekenenopeenapriori meerderheidindezeKamerendatisindegeschiedenis nognieteerdergebeurd.Hijmoetdustelkensknokken voorsteunendaarommoethijhiermetargumentende strijdwinnen.Datheefthijvolgensmijookzogezegd. Dedreigementendieeennormaalmeerderheidskabinet kanuitenrichtingcoalitiepartijenzullenhiereenstuk mindermeetellen.Datbelooftinteressantediscussies tussendevertegenwoordigersvanderegeringendeze Kamer.Wijschrijvengeschiedenis.Hetisnietalleenvoor deprofessorenonderonsinteressantomdaaraante werken,hoewelwijhetgraagteruglezenbijprofessor EngelsenprofessorDölle,maarhetisookvoordeze Kamerinteressantomtebezienhoeditkabinetmetzijn minderpositieprobeertomhiereenmeerderheidvoor zijnvoorstellentekrijgen.Ikhebinmijneerstetermijnal gezegddatdeminister-presidentvooronseeneenvou- digestelregelkantoepassen:watgoedis,isgoedenwat slechtis,isslecht.Alsallefractiesdatdoen,krijgenwij persaldominderwettenindemolenŒdatzegiktegen collegaWernerŒenkrijgenwijbeterewetteninde molen.Datwildeikzeggenoverdeverhoudingtussen deregeringendeStaten-Generaal,enmeerinhet bijzonderdeverhoudingmetdezeKamer. Watvoorbeleidvoertdezeregering?Ikhebde minister-presidentineerstetermijngevraagdeeninkijkje tegevenindeideologischeachterkamervanhetkabinet. Hijheeftdatvolgensmijaldannietwillensenwetens gedaan.Hijverteldedathijnietwistwieerneoliberaalis. IkherinnermijnogdevoorkantvanElsevierwaaropde heerBolkesteinin1995zei:momenteelisiedereen liberaalbehalvedeSP.Bolkesteindoeldetoenophet neoliberalisme,datbezigwasmeteengrotezegetocht. Iedereendachttoendatdegeschiedenisgeëindigdwas endathetneoliberalismeonsallezegeningenzougeven. Deminister-presidentheeftonsnogmeerverteldover hetliberalekaraktervandezeregering.Hijzeinamelijk: mijnheerKox,gelooftutochnietdatfinanciëlemarkten zichlatensturen.Datiseeninteressanteopmerkingvan deminister-president,wantfinanciëlemarktenwerden altijdgestuurdtotdathetneoliberalismedebaaswerd overdewereld.Datwaseenpolitiekekeuze,maarhetis welerginteressantomdatvasttestellen.Tegelijkertijd heefthijvoortdurendgezegddatbankenzichzelfmoeten reguleren,dattopinkomenszichzelfmoetenregulerenen datbonussenzichzelfmoetenreguleren.Datisinteres- santendatmaaktditkabinetvoormijtoteenliberaal kabinetŒmetexcuusaandevicepremierŒwanthet confessionelezieikernognietaanaf.Wellichtkande minister-presidentdaarinzijntweedetermijnnogeven opingaan.Deuiteindelijkewinnaarvandekabinetsfor- matielijktmijechterdeVVD. Indekomendetijdmoetblijkenwatdeverhoudingis tussendeStaten-Generaalenderegering,inhet bijzonderdeverhoudingmetdezeKamer.DezeKamer zalintweedetermijneenaantalmotiesindienen.Ikschat indatdezemotieshiereenmeerderheidkrijgen.Er wordteenmotieingediendoverdebtw-verhogingop cultuur,eenmotieoverdeprioriteitenbijdepolitie,een motieoverdeQ-koorts,eenmotieoverdeinternationale rechtsorde,eenmotieoverhetvermeldenvanhetland Nederlandinpaspoorteneneenmotievanmijnhand overdesocialewerkvoorzieningendeWajong.Hetlijkt mijdatwijaandehandvandereactiediederegeringop demotiesgeeft,kunnenzienwatdewerkelijkeverhou- dingtussendeEersteKamerenderegeringwordt. Nogmaals,eenmotiekannietuitgevoerdwordenŒwij herinnerenonshetbeeldvantoenmaligministerZalmin deTweedeKamerŒmaarhetiseenbeetje stormzaaienalserzevenmotiesvandezeKamernietworden uitgevoerd.Metallerespect,ikwaarschuwdeminister- presidentdaarvoor. Ikbenaanheteindevanmijnbetoogendiennumijn motiein. MotieDevoorzitter:DoordeledenKox,Noten,Thissen, Koffeman,TenHoeve,Engels,YildirimenLagerwerf- Vergunstwordtdevolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, gezienhetvoornemenvanderegering,desubsidieaan gemeentenvoorarbeidsgehandicaptenindesociale werkvoorzieningenderegelingvoorjonggehandicapten drastischteverminderen; vraagtderegeringomvoordezomervan2011: -metalternatieventekomenomdenegatievegevolgen voordewerkgelegenheidindesocialewerkvoorziening tebeperken; -eenbeleidteontwikkelenomjongerenmeteen arbeidshandicapinhetregulierearbeidsprocesopte nemen,waarbijditflankerendbeleidvoorwaardeisvoor eenverdereaanpassingvandeWajongendeWSW, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterJ(32500). Deheer DeGraaf (VVD):Voorzitter.Wijzijnbijnaaanhet eindevandeperiodevandezeKamer;nogeenpaar maandentegaan.Ikbedachtmijdaarnetdatde positioneringvanderegeringendebezighedenvande regeringanderswarentoenikhierachtjaargeleden voorheteerstbinnenkwam.Inachtjaarveranderter veel.Hetiseentwitter-ensms-gezelschapgeworden; zelfsdeheerHillenendeheerRosenthalzijndriftigbezig opditmoment.Hetgaatoverigenseenstuklangzamer danbijdejongeregeneratie.Bijdedamesgaathetin eennoodtempovanvolgensmijdrieberichtenper minuut,maardeherenopleeftijdhebbenerwatmeer tijdvoornodig;hetgaatlettertjevoorlettertje.Zogaat hetmijookaf,voorzoverikhetdoe.Hetisvermakelijk omdatafentoetebekijken. Voorzitter.Ikkankortzijninmijntweedetermijn.Ik bedankdeminister-presidentvoorzijnuitvoerige beantwoordingvandevragendiedoordezeKamerzijn gesteld,inhetbijzonderdebeantwoordingvande vragenvanmijnfractie. KoxEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-68 Ikkomgraagopeenpuntnogeventerug,het ministerievanDefensie.Ikbegrijpbestdatdeminister- presidentnietopallevragenexactheeftgeantwoordŒ datpastwellichtbeterineendebatdatwijongetwijfeld metdeministervanDefensiezullenvoerenŒmaarik hebgeenantwoordgekregenophetzogenaamde noregret-principe.Datprincipegaatervanuitdatjeniet zodanigmoetingrijpeninstructurenvanorganisaties,in ditgevalvanDefensie,datjelateralsjespijthebtniet meerterugkunt.Datprincipeisnaardemeningvanmijn fractieergbelangrijk.Doormijnwoordkeuzeheeftde minister-presidentongetwijfeldgemerktdathetgeenmet Defensiegaandeis,onsechtterhartegaatendatwij onsgrotezorgenmaken.Ikdoenogmaalseendringend beroepopdezeminister-presidentenhetgehelekabinet omernstigrekeningtehoudenmetdebelangenvaneen adequatekrijgsmachtvooronsland.Ikverwijsdaarbij naardetakendiewijindeachterliggendejarenmet zoveelpassieenresultaathebbenuitgevoerd.Wij behorennietvoornietstotdetopvandewereldinde ogenvanonzebondgenoten.WijhebbeninNederland zoveelexpertise,kennisenkundeopgebouwd,dathet eenongelooflijkedesinvesteringzouzijnalswijdit binneneenàtweejaarvolstrektomzeephelpenenwij onzekrijgsmachtzoudenreducerentoteeninterventie- machtdienatweedagenweerharddepijpenmoet optrekkenenhetlandwaarmenisingezet,moet verlaten.Ikkrijgdaaromnoggraageenreactievande minister-presidentophet noregret -principe.Ikdring eropaanombijallemaatregelendiebijDefensieworden genomenŒwijbegrijpendatdiemaatregelentotop zekerehoogtenoodzakelijkzijnŒgoednatedenkendat nietdestructuurwordtvernietigd,diewijlaternietmeer kunnenopbouwen. Deheer Thissen(GroenLinks):Voorzitter.Depremierkan blijzijn.Ikhebéénminuut,dieikniethelemaalkan volpratendoorhemtebedelvenmetcomplimenten. Maarnamensmijnfractiemoetikwelzeggendatwijhet debat,enmetnamehetantwoordvanderegeringviade premier,MarkRutte,aangenaamvonden.Hijheeft adequaatantwoordgegevenopeenaantalkwesties,en hijheeftadequaatomeenaantalhetekwestiesheenge- draaid,geheelindetraditievanpartijendieregelmatig inderegeringzitten.Menverwijtelkaardanoveren weerdatmenregelmatigdraait,maaroverwie uiteindelijkderekeningvandecrisisbetaalt,vondikde premierredelijkvaag.Ikdoelopdevraag,waaromde veroorzakersvandeinternationalefinanciëleen economischecrisisnietveelbetergebondenwordenaan hetuitgangspuntdatditnooitmeergebeurt,endatde overheidweldegelijkalsmarktmeestermagoptreden omdevrijhedentebeteugelen.Daarhebbenwijte weinigantwoordopgekregen. Wijdieneneenmotieinoverdepolitiesterkte,dietot doelheeftomdatgenewaaroverdekorpsenklagenŒte weinigpolitiesterkteomadequaatgevaarlijkearbeidsom- standigheden,vrouwenhandelenkinderpornoaante pakkenŒoptelossen,zijhetdathetgaatomuitbreiding omoptevangendatverminderingplaatsvindt.Wij willendaarvaneenwatevenwichtigerbeeldhebbendan enkeloutofthebluedaardankzijdePVVenmijn provinciegenootDionGraus500animalcopsneerte zetten.DeinzetvanGroenLinksisnietomtevoorkomen dateradequaterwordtopgespoordwaarsprakeisvan dierenmishandeling,wantdewetbeschermtdedierenal. Dierenmishandelingisalstrafbaar.Erzijnvoldoende waarborgenindewet.Elkeagentdientaangiftesserieus tebehandelen,enerisopsporingscapaciteit.Maarwij vindenheteenbeetjeuitzijnverbandgeruktdatnu500 nieuwvoorzienepolitiefunctionarissenzichbezigmoeten gaanhoudenmetdierenmishandeling.Daaromdienen wediemotiein. Ikdiennogeentweedemotiein,waarvaniktegelijker- tijdzegdatwediegaanaanhoudentothetmomentdat wehierhetdebatvoerenoverdemarktwerkinginde zorg.Alswedezorggaanherzienengaanherstructure- ren,isvanhetvitaalbelangdatpatiëntenorganisaties kunnenblijvenfunctionereninhet inhunkrachtzetten vanpatiëntenenpatiëntenbelangen.Vandaardatwedie beidemotiesindienen,endatwedetweedemotie wellichttotnaderorderaanhouden. Devoorzitter:Ikhoopnietdatdeledenereen gewoontevanmakenomnumotiesintedienendiebij eenanderdebataandeordekomen. MotieDevoorzitter:DoordeledenThissen,Noten,Kox, Engels,Schuurman,YildirimenTenHoevewordtde volgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, overwegendedatopeenaantalterreinendepolitie- sterkteontoereikendwordtgevonden(onderandere bestrijdingvrouwenhandel,kinderporno,gevaarlijke arbeidsomstandigheden);overwegendedatbestrijdingvandierenleeden -mishandelingvanbelangis,maardatditopandere wijze,bijvoorbeeldinsamenwerkingmetdedierenbe- scherming,geregeldkanworden; constaterendedatinhetregeerakkoordVrijheiden Verantwoordelijkheidwordtvoorzienindeaanstelling van500animalcops; spreektuit: -datdebestrijdingvandierenleeden-mishandelingop eenanderewijzedientvormtekrijgen; -datdecapaciteitvande500nieuwvoorzienepolitie- functionarissendienttewordeningezetindebestrijding vandiezakenwaarvoormomenteeldepolitiesterkte ontoereikendis(vrouwenhandel,kinderporno,gevaarlijke arbeidsomstandigheden),engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterK(32500). DeGraaf EersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-69 MotieDevoorzitter:DoordeledenThissen,Noten,Kox, Slagter-Roukema,Koffeman,Yildirim,Werner,Schuur- manenEngelswordtdevolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, overwegendedatNederlandeenrijkgeschakeerd middenveldkent,variërendvanwijkverenigingen, kerkgemeenschappen,plaatselijkemiddenstandsvereni- gingenenpatiëntenverenigingentotmachtigelandelijke werknemers-enwerkgeversorganisaties; overwegendedatalditmaatschappelijkinitiatief bijdraagtaanontplooiingvanmensen,aanbindingen verbondenheidtussenmensenenkleurgeeftaanonze samenleving;overwegendedatkrachtigepatiëntenorganisatiesvan grootbelangzijnalstegenhangervaneenaltegrote machtvanmedischeprofessionals; constaterendedathetvoorliggenderegeerakkoord VrijheidenVerantwoordelijkheidexplicietzegtop patiëntenorganisatiestezullenbezuinigen; spreektuitdatdevoorgenomenbezuinigingenniet mogenleidentothetverdwijnendanwelernstig verzwakkenvandieorganisatiesdiedepositievande patiëntversterken, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterL(32500). Deheer Schuurman(ChristenUnie):Voorzitter.Ikwil graagmijndankuitsprekenaanhetadresvande minister-president.Zijnoptimismeenenthousiasme werkenaanstekelijk.Datkantochnietverhinderendatik nogeenaantalzorgpuntenonderdeaandachtbreng.Als ikmijnzorgenuitspreek,betreftdatbeslistnietde kwaliteitenvandeminister-presidentofvandeoverige bewindslieden,maardangaathetomhetbeleiddatzij voorstaan,enmisschienookwelomdesituatiewaarin zeverkeren. Ikgeefuitdrukkingaanonzezorgoverdestabiliteit vanditkabinet.Dandenkiknietaandeverhouding tussenkabinetenTweedeKamerŒikdenkdatdienog altijdlijdtonderallerleionzekerhedenŒmaarvooralaan deverhoudingtussenkabinetendezeKamer.Hoe vriendelijkenwelgezindveleEersteKamerledenook jegensdeminister-presidentendeindividueleledenvan ditkabinetzullenzijn,depolitiekdomineerthierin bepaaldesituatiestochookaltijdmaarweer.Datiseen zorg.Hebbenwewelvoldoendevertrouweninde stabiliteit?Onstweedepuntbetrefttweefundamentelebeginse- len,namelijkdievansolidariteitenrentmeesterschap, diewijteweiniguitgedruktvindeninhetregeringsbe- leid.Alshetgaatomsolidariteitisdateendiepgevoelde zorgmetbetrekkingtothetafwezigzijnvaneen rechtvaardigeverdelingvandelastentussende verschillendeinkomensgroepen. Wijhebbenvanmiddagmetdeminister-presidenten metdeanderefractiesgediscussieerdoverdegrondslag vanditkabinet,enalleswatdaarmeeindezeKamer samenhangt,maarookwatdaarvanaandeordeisin onzemaatschappij.Daaroverwilikeenmotieindienen. Eentweedemotiebetrefteenmeersocialeaangelegen- heid,namelijkdepositievanjongewerknemers,met namevanjongegezinnen,dieophetogenblikbehoorlijk indeknelkomen,nietzozeerdoorvoorgenomenbeleid, alsweldoorbestaandbeleiddatooknogeenswordt versterkt.Wijziengraagdatereenbeleidskaderwordt ontwikkeldomdepositievanjongewerknemersenvan startendegezinnenteversterken. MotieDevoorzitter:DoordeledenSchuurman,Noten,Kox, Thissen,TenHoeveenEngelswordtdevolgendemotie voorgesteld:DeKamer, gehoorddeberaadslaging, constaterendedatjeugdwerkloosheid,ontbrekende baangaranties,onzekerefinanciëleperspectievenente duurwoningaanboddepositievanstartersopde arbeidsmarktnadeligbeïnvloeden; overwegende:-datonslandalleensterkeruitdecrisiskankomenals erwordtgeïnvesteerdinnieuwegeneraties; -dateensamenhangendbeleidnodigisomdepositie vanjongewerknemersenjongegezinnenteversterken; verzoektderegering,deKamersteinformerenovereen beleidskaderdatdepositievanjongewerknemersen startendegezinnenversterkt, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterM(32500). MotieDevoorzitter:DoordeledenSchuurman,Kox,Holdijk, Noten,Thissen,Werner,Yildirim,Engels,TenHoeveen Koffemanwordtdevolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, constaterendedatderegeringaccepteertdathaar gedoogpartnerdeislamnietbeschouwtalsgodsdienst, maaralspolitiekeideologie; ThissenEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-70 overwegende:-dathiermeetwijfelkanontstaanoverwatondervrijheid vangodsdienstenlevensbeschouwingwordtverstaanen overhoeditgrondrechtinbeleidenpraktijkwordt verdedigd; -dattoenamevanspanningentussenreligiesoveralin dewereldvaltteconstateren,enookonzesamenleving kanbedreigen; spreektuit: -datzijdediskwalificatievandeislamalspolitieke ideologieafwijst; -dathetdetaakisvanderegering,optekomenvoorde rechtenendevrijhedenvanallereligiesenlevensover- tuigingen;roeptderegeringop,inwoordendaaddemaatschappe- lijkevredetussenallebevolkingsgroepentebevorderen, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterN(32500). MijnheerHoldijk,uhebtéénminuutinblessuretijd. Deheer Holdijk(SGP):Voorzitter.Mijpastbijzondere dank,wantmijnspreektijdineerstetermijnhebik ruimschootsopgesoupeerd.Ikhebgeengebruikgemaakt vandeinterruptiemogelijkheden;misschienmagikdaar hetrechtaanontlenenomnogeenpaarzinnenaande regeringtoetevoegen.Iklegmijdaarbijoverigensde uiterstebeperkingenop.Gelukkiggeeftmijditde gelegenheidomderegering,indepersoonvande minister-president,danktezeggenvoordereactieopde inbrengonzerzijdsineerstetermijn.Opspecifieke aspectendieiktoenaansneed,zaliknietterugkomen,al zoudaaropenkelepuntenwelaanleidingtoezijn.Naar ikhoopisdestrekkingvanmijnbeschouwingineerste termijn,toegespitstopdespanningsvolleverhouding vanvrijheidengelijkheid,quaintentiebijhetkabinet herkend.Ikvertrouweropdatditinhetvervolgvanhet hopelijkgelukkigevoortbestaanvanditkabinetookzijn plaatszalkrijgen.Daarmeevolstaik. Devoorzitter:DanishetwoordaandeheerEngels,die ookéénminuutblessuretijdkrijgt. Deheer Engels(D66):Voorzitter.Ookikbenudaarvoor buitengewoonerkentelijkenikzalproberenudaarinniet teleurtestellen.Ikbedankdeminister-president,omdat ikvinddathijopeenzeeropenentransparantewijzeop deKamerheeftgereageerdendusookopmijnfractie. Daarvoorwilikhemuitdrukkelijkbedanken. Ikvindhetplezierigdathijnogeenkeeruitdrukkelijk, overbodigofniet,deverantwoordelijkheidheeft genomenvoordekabinetsformatie,zodatelkmisver- standdaternogeenstaatsrechtelijkelacunezouzijn, vanafvandaagisweggenomen.Datkunnenwenoteren. Dankomikbijhetverhaaloverdepositievande EersteKamer,hetmeerderheidskabinet,deaardvanhet kabinetendegedoogpositievandePVV.Ookdaarin hebbenwijvandaageennuttigeaanvullinggezien.Eris eeninhoudelijkenpolitiekantwoordgekomenopdie vruchtbaresamenwerking.Deminister-presidentheeft gezegddatwedatmoetenafwachten.Hijzeidathij hoopvolgestemdis,maardathijnietkaninvullenvoor deEersteKamerhoedatgaat.Overdegedoogpositie vandePVVkanikmaaréénconclusietrekken:het kabinetbestaatuiteindelijktochbijdegratievandePVV. Overdeinhoudvanhetbeleidhoefiknietstezeggen. Hetisduidelijkdatdeinhoudvanhetregeerakkoorden hetgedoogakkoordaandeenekant,enhetverkiezings- programmavanD66aandeanderekant,buitengewoon veruitelkaarstaan.Datiseenpolitiekerealiteit. Onzegrootstepijnzittochindebezorgdheidoverde grondslagvandemocratie,rechtsstaatenmensenrech- ten.Daarwillenweeensignaaloverafgeven,omdatwe dateigenlijk,ookvanuitdeverantwoordelijkheidvande EersteKameralscentraleconstitutioneleinstelling, buitengewoonsterkvooropwillenstellen.Wijzijndus bezorgdoverdefundamentelegrondslagvanonze beschaving,diemogelijkinhetgedingkankomen vanwegedebijzonderesamenstellingvanditkabinet. Omdaareensignaaloveraftegeven,willenweeen motieindienen. MotieDevoorzitter:DoordeledenEngels,TenHoeve, Koffeman,Noten,Kox,Schuurman,Yildirim,Thissenen Staalwordtdevolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, constaterendedateenaantalvoorgesteldemaatregelen inhetgedoogakkoordaanpassingvanverdragenen Europeseregelgevingzalvergen; constaterendedathetkabinetnietuitsluitvoordatdoel initiatieveninderichtingvandeinternationalegemeen- schapteontplooien; vanmeningdatgeletopdefundamentelebetekenisvan internationalegrondrechten,depositievanNederlandin deEuropeseUnieendegrondwettelijkeopdrachtdatde regeringdeinternationalerechtsordebevordert, dergelijkeinitiatievennietvoordehandliggen; verzoektderegering,bijdelegislatieveinvullingvande maatregelenuithetgedoogakkoorddegeldende internationalerechtsregelsterespecterenenaftezien vaninitiatievenomunierechtelijkegrondrechtenendein hetEVRMopgenomenmensenrechtentewijzigen, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterO(32500). Deheer Koffeman(PvdD):Voorzitter.Complimenten voordevrolijkebeantwoordingdoordeminister- president.Hijzaldatoptimismeendievrolijkheidnog hardnodighebbendekomendetijd,denkik.Ikdank heminhetbijzondervoordetoezeggingdathijde SchuurmanEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-71 premiervooralledierenzalzijn.Ikzalhemdaaraan herinnerenwanneererweeruitwassenzijnindewijze waaropdiereninonslandwordenmishandeld.Helaasis dataandeordevandedag.Tevaakwegeneconomische belangenzwaarderdandebelangenvanlevendewezens diegevoelensvanangst,stressenpijnkennen.Zelfsde menselijkeslachtoffers,diehetgevolgzijnvaneen inadequatewijzevanhetbestrijdenvandierziekten, bijvoorbeeldbijdeQ-koortsuitbraak,leidenniettoteen fundamentelebeleidswijziging.MRSA,ESBL,campylo- bacterensalmonellabesmettingleidentotgrote aantallensterfgevallenondermensen,maarvallen vooralsnognietonderdecentraleregievandeminister vanVolksgezondheid,WelzijnenSport.Ikwildaaromde volgendemotieindienen. MotieDevoorzitter:DoordeledenKoffeman,Noten, Schuurman,TenHoeve,Engels,KoxenThissenwordtde volgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, overwegendedatdecommissieevaluatieQ-koortsheeft vastgestelddathetbijdebestrijdingvandezeziekte heeftontbrokenaancentraleregie; overwegendedatQ-koortssinds20074000mensenheeft besmet,vanwieer15zijnoverledenenvelenchronisch ziekzijn; overwegendedatvolksgezondheidnietondergeschikt magzijnaaneconomischebelangeningevalvan uitbrakenvandierziektendieernstigerisicoTMsmetzich meebrengenvoormensendier; verzoektderegering,deregieindebestrijdingvanvoor mensenbesmettelijkedierziekten,conformhetadvies vandecommissie-VanDijk,inhandentegevenvanhet ministerievanVWS, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterP(32500). Deheer Koffeman(PvdD):Detochwelbruteen intimiderendemanierwaaropbeleidswijzigingenin natuurbeleidzijningezet,waarmeeoverduidelijkeen signaalwordtafgegevendatditkabinetkiestvoor ontgroening,vraagtomeenreactie.Hetleedvangrote grazersindeOostvaardersplassenwordtnietopgelost viavergrotingvanhetleefgebied,zoalsbeloofd,maarop eenwijzewaarbijslechtseendeelvanNederlandzijn vingersaflikt,namelijkeerstbijvoeren,danafschieten, danopeten.Alsdatalietsmetnatuurvandoenheeft,is hetvooralmetdemenselijkenatuurdieertoeneigtalle anderelevensvormenaanzichteonderwerpen,zelfs wanneerdatelkevormvanduurzaamheidontbeert.Om aantegevenhoezeerderealiseringvandeEcologische HoofdstructuurendeRobuusteVerbindingszonesindit huisnoodzakelijkwordengeacht,wilikdevolgende motieindienen. MotieDevoorzitter:DoordeledenKoffeman,TenHoeve, Yildirim,Reuten,Kox,Vliegenthart,TenHorn,Laurier, Engels,NotenenMeulenbeltwordtdevolgendemotie voorgesteld:DeKamer, gehoorddeberaadslaging, constaterendedathetkabinetwilbezuinigenopde uitgaveaanhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied, waaruitookdeehswordtbekostigd; overwegendedaterreedsgroteinvesteringenzijn gedaanwaardooraleendeelvandeehsisgerealiseerd; vanmeningdataantastingvannatuurdiereeds onderdeeluitmaaktvandeehsnietwenselijkis,endatin hetkadervandeehsreedsaangeganeverplichtingenen gemaakteafsprakennagekomenmoetenworden; vanmeningdatafrondingvandeehs,zonodig getemporiseerdenaangepast,vangroteecologischeen ookeconomischebetekenisblijft; vanmeningdatrobuusteverbindingszones,metname tussendeOostvaardersplassenendeVeluwe,vangroot belangzijnendaaromdoorgangmoetenvinden; verzoektderegering,deafwikkelingvanaangegane verplichtingenmogelijktemakenenbijdeherijkingen voltooiingvandeehstezoekennaarkosteneffectieve oplossingenwaarinookopduurzaambeheeringestelde agrarischebedrijveneenrolkunnenspelen, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterQ(32500). Deheer TenHoeve (OSF):Voorzitter.Ikbedankde minister-presidentheelhartelijkvoordemanierwaarop hijdebeantwoordingvormheeftgegeven.Hijwasheel duidelijk.Hijwasookheelduidelijkinzijnschetsvande verhoudingtussendezeregeringendeKamers.Deze regeringzalindeTweedeKamervaakmoetenzoeken naareenmeerderheid;indeEersteKamerzalzijaltijd moetenzoekennaareenmeerderheid. Erzijnenwordenveelmotiesingediend.Een aanzienlijkaantaldaarvanhebikmedeondertekend.Aan deenekantweerspiegeltditvooreenkleindeeldemate waarinderegeringinstaatisomindezeKamereen meerderheidtevinden.Aandeanderekanthebikde tekstenvandemotiesbuitengewoongoedbekekenen hebikhetgevoeldatheelveelmotiesdoorderegering gerustmogenwordengezienalsondersteuningvanhaar beleid.KoffemanEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-72 Hetzaloverigensduidelijkzijndatikvolstrekt ontevredenwasoverhetweinigprincipiëleantwoord metbetrekkingtothetNederlandsepaspoort.Daarover dienikdanooknogeenmotiein. MotieDevoorzitter:DoordeledenTenHoeve,Kox,Schuur- man,Noten,Engels,Thissen,Yildirim,Koffeman,Werner enDeGraafwordtdevolgendemotievoorgesteld: DeKamer, gehoorddeberaadslaging, vanmeningdathetKoninkrijkderNederlandenzijn naaminhetformeledomeinopeenjuistewijzedientte gebruiken;vanmeningdatookinvertalingennaarvreemdetalen eenjuisteennieteenmeergebruiktemaarinfeiteniet correctenaamgebezigddientteworden; spreektuitdatinhetNederlandsepaspoortdenaamvan hetKoninkrijkinalleEU-taleninjuistevertalingmoet wordenopgenomen, engaatovertotdeordevandedag. ZijkrijgtletterR(32500). Deheer Yildirim (Fractie-Yildirim):Voorzitter.Ookmijn dankaandeminister-presidentvoordeheldere beantwoordingnaaraanleidingvandevelevragen. Regereniseengoedeambitie,maaraandezeregerings- verklaringzithelaaseenzwartkantje.Datzwartekantje verklarenwijmethetgedoogakkoord.Opdatterreinvalt nogheelveeluitteleggen,ookaandesamenleving.Ik hebtijdensmijneerstebijdragegeprobeerdomopbasis vaneenvoorbeelduithetverledendiegevoelensuitde samenlevingonderdeaandachttebrengenvandit kabinet.Ikhoopdatditisovergekomen.Devraagis echterhoeditkabinetdiegevoelensinconcrete maatregelengaatvertalentenopzichtevandegedoog- partner.Graagkrijgikantwoordopdievraag. Eentweedepuntwaaropwijhetfundamenteeloneens zijnmethetkabinet,isdathetkabinetmeerkiestvoorde rijkekantvanNederland.Opdatpuntmoetenwijveel kritischeromgaanmetwetgevingdieindezeKamer wordtbehandeld.Datzullenwijookdoenvanuitmijn fractie.Voorderesthoopikopeengoedesamenwerkingin detoekomst,maarikhoopweldathetkabinetconsistent blijftbijhettoelichtenenonderdeaandachtbrengenvan degedoogparagraafindesamenlevingenzichblijft verzettentegenhaatendetoenemendeuitsluitingvan anderenindesamenleving. Devoorzitter:Magikaannemendatdeminister- presidentdirectwilantwoorden? MinisterRutte:Ikverzoekuomeenkorteschorsingvoor kortoverleg. Devoorzitter:Dangeefikdeminister-presidentnude ruimteomevenoverlegtevoeren. Devergaderingwordtvan21.37uurtot21.47uur geschorst. MinisterRutte:Voorzitter.IkdankdeKamervoorde openhartigediscussie. IkhebdeheerNotenswoordenoverpassiegoed gehoord.Hijzaldaarnogveelvanzien.Ikbenhetniet eensmetalleswathijzeioverwaardiepassieprecies zichtbaarmoetworden,omdatdaareenaantalaanna- mesonderzittendieindeeerstetermijnalnaarvoren kwamen,maarikwaardeerzijnbijdragezeer. IkherbevestigvoordeheerWerner:hetisnietinsteen gegraveerd.Wijgaanmetmenseningesprek,ermoet ruimtezijnvoorinvullingsalternatievenendatis onderdeelvanoverlegtussenonzebeidepartijen,VVD enCDA,eneventueelookmetdePVValswijdaarover methenafsprakenhebbengemaakt.Wijzullendaarbij ernstigrekeninghoudenmetopvattingenhiereninde andereKamer. DandeheerDeGraafoverhet noregret -principebij deuitvoeringvandebezuinigingenopdefensie.Ikheb daargoednaargeluisterd.Ikonderkenhetbelangdatde heerDeGraafheeftbenadrukt:geenonomkeerbare stappendoenwaarjelaterspijtvankrijgtbijde uitvoeringvandebezuinigingen.Ikbenhetookzeer eensmetzijnwaarderingvoordemilitaireninhet algemeenenvoorwatzijvoorNederlandhebbengedaan omtezorgenvoormeerveiligheidinonzesamenleving. Daariseenenormeinzetgeleverd.Hetzalonmogelijk zijnomditsoortbezuinigingendoortevoeren,zelfsvoor eencreatieveministeralsdeheerHillen,zondereen duidelijkeprioriteitstellingbinnendefensie.Ermoetecht eennieuwevenwichtgevondenwordentussenhet ambitieniveauvandekrijgsmachtendetoerustingen middelenvandekrijgsmacht.Magikzijnoproepzo verstaandatwijrekeninghoudenmethet noregret -principe?DeministervanDefensiezalinzijnbriefdie komendvoorjaarnaardeKamerkomtnaderingaanop ditaspect.Ikdenkdatwijhetbinnendecoalitie,maar ookmetveleanderenindezeKamerbuitendecoalitie eenszijn. Tegendieachtergrondzalikdeverschillendemoties behandelen,tebeginnenmetdemotieoverdebtw- verhogingopdepodiumkunsten.Ditisietsdatbreder leeftdanalleenbijdepartijendiedezemotiegetekend hebben,latenwijdaarvolstrektopenoverzijn.Ditleeft misschienwelbijdegeheleKamerenzekerbijhet kabinet.Ditgevoelleeftookbijdepartijendieniet getekendhebben.IndeTweedeKamerisuitvoerig gekekennaaralternatieven.Erzijnveelpogingenvoor gedaanendestemmingenzijneenpaaruuruitgesteld omtebezienofernogalternatievenwaren.Diewarener niet.DatbetekentdatdemotievandeheerNotencum suiseenverkaptamendementisophetbelastingplan,zo moetikhetstaatsrechtelijkinallevriendschapinterprete- ren.Daarmeeschuurthetnatuurlijkwelmetde bevoegdhedenvandeverschillendeKamers. TenHoeve EersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-73 Zoudemotienietteminwordenaangenomen,dan vereistdateennovelleophetBelastingplan.Gegevende behandelingsgeschiedenisindeTweedeKamerhebiker geenvertrouwenindathetdaargaatlukkenomzoTMn veranderingaantebrengen.Diezalopnieuwstuitenop dezelfdemeerderheiddietotnutoeindeTweedeKamer iederewijzigingvandeplannenheefttegengehouden. Datbetekentdatereenimpassekanontstaantussende KamerhierendeKameraandeoverzijdeopdit belangrijkepunt. Ikkanuweltoezeggendathetkabinetbijdeuitvoe- ringvandezemaatregeldegevolgennauwlettendinde gatenzalhouden.Hetisnietzodatwijdatmaardoenen heterbijlaten.Nee,hetisvooronszeeressentieelomin degatentehoudenwaterindepraktijkgebeurtmetde podiumkunst,welkeeffectenhetheeftenofdeonderzoe- kendiebewerendathetwelmeevaltmetdeafnamevan theaterbezoekookkloppen.Wijkomenlaterditjaarmet onzevisieophethogerebtw-tarief,opdevoorsen tegensenopdewegingdaarin.Persaldo,gegevenhet feitdathiersprakeisvaneenverkaptamendement, gegevenhetfeitikmeteenaanzekerheidgrenzende waarschijnlijkheidverwachtdatindeTweedeKamer eenzelfdemeerderheidzichmanifesteertwaardoorde zaakblokkeert,kaniknietandersdandezemotie ontraden.Deheer Noten(PvdA):Ikmaaktochbezwaartegende formuleringvaneenverkaptamendement.Hetgaathier omeenwensvandeKamer.Datisgeenverkapt amendement,hetisgewoondeopvattingvandeKamer dieaanderegeringwordtmedegedeeld.Datde minister-presidentdatmoetvertalenineenwijzigingvan hetbelastingplan,datkanzijn.Datweetikniet.Volgens mijstaatnietdevraagcentraalof,maarhoederegering aandezewensvandeKamertegemoetkomt.Datiseen fundamentelevraagenzouhetvertrekpuntmoetenzijn. Ikbegrijpdaterzichpraktischeproblemenvoordoen enikwildaarovergraagnadenken.Deminister-president denktdateennovelleniethelptomdathijheteraande overkantnietdoorheenkrijgt.Daarbenikgezienzijn overtuigingskrachtnietvanovertuigd.Ookweethijzich gesteunddoorvelenindieKamer.Ikgeefhemweleen kans.ErisookgeenprobleemwatbetreftdeRaadvan State.DeRaadvanStateheeftaleenoordeeluitgespro- kenoverdezewetenwasdaarbuitengewoonnegatief over.Ikdenkdathijhetkan. Datwasteneerste.Tentweedeheefthijzelfhet instrumentvandebeleidsbeslissingingezetmet betrekkingtothetrenovatie-eninnovatiefonds,waarbij debtw-verlaginglaterisdoorgevoerdenmetterugwer- kendekrachtviaeenbeleidsbeslissingnaar6%is gegaan.Debtw-verlaginginnovatieenrenovatieisper 1januari,maarismetterugwerkendekrachtviaeen beleidsbeslissingper1oktoberalingevoerd.Vooreen beleidsbeslissinghoefthijnietnaardeTweedeKamer, diekanhijgewoonnemen.Ikwiltochechtgraagdatde regeringnadenktoverdeuitvoeringvandezemotieen datzijlaatziendatzijwatinhaarmarsheeft.Dieindruk hebikopditmomentniet. MinisterRutte:Depolsstokreiktzolanghijis.Opdit punthebiknietveelmeerdaneentandenstokertje. DaarmeekanikindeTweedeKamerdeoverkantvanhet waternietbereiken.Ikhebdaarovereenaanzekerheid grenzendewaarschijnlijkheid,omdatikdatdebatdaar hebmeegemaakt.ErisdoorcollegaTMsvanmijinalle stevigheidovergedebatteerdenerisgezochtnaar oplossingenenopeningen.Nogmaals,ditisnietietsdat alleenbijdeindienersvandezemotieleeft.Ikweetdat hetookleeftbijanderefractiesenookbijhetkabinet, latenwijreëeloverzijn,maarditisdesituatie.Daarmee ligterinfeiteeenvormvaneenamendementvoor. Deheer Noten(PvdA):Neemtumijnietkwalijk.Indeze optiekmogenwijgeenopvattingenmeerformulerendie nietovereenkomenmetdeopvattingenvanderegering. Datzoudendanaltijdamendementenzijnopwettenen datisnatuurlijkonzin.DezeKamersteltineenmotievast wathaargevoelenszijnoverditonderwerp.ThatTMsit.De vraagaanderegeringis:gaatudieuitvoeren?Eigenlijk isdevraagaanderegering:hoegaatudieuitvoeren?Ik begrijpdaterpraktischebezwarenzijn,maarikbiedde mogelijkheidaanvandebeleidsbeslissing.Datisheel reëel.Ukuntstrakshetbelastingplanhiervoorleggenen ukuntmiddelseenbeleidsbeslissingdeeffectueringnaar onzeopvattingopschorten.Alsudatdoet,heeftuveel meertijdvooreennovelleenheeftutijdomnate denkenoverhoeueenmogelijkfinancieelprobleem oplost.Maarleghetfinanciëleprobleemnietindeze Kamer!Dangaanwijdaadwerkelijkmeepratenover begrotingenenoveramendementendaarop.Datwiltu nietendatwillenwijookniet.Ikgeefhetaan:naaronze meningiserweldegelijkeenpraktischeoplossing mogelijkwaarvoorudeTweedeKamernietnodigheeft. Hetisonsdringendadviesomdieoplossingte onderzoeken,vervolgenstegebruikenomovertwee wekenindediscussieoverhetbelastingplanhiernietin eenverkeerdedynamiekterechttekomen.Datisgeen chantage,hetiseenzorgdieikuitspreek. MinisterRutte:Metallerespect,ikbegrijpdegevoelens eninhoudelijkzoudenweelkaarvolgensmijeeneind kunnennaderen,maarpolitiekenpraktischgesproken betekentditdatereengatwordtgeslageninhet belastingplanà90mln.,datongedektisenalleenkan wordenopgelostdooreennovelledoordeTweede Kamertelatenlopen.Ikachtdekansvoorlandingsrech- tenvoorzoTMnnovellenihil,ofgrenzenddaaraan;de geschiedenisvandebehandelingvanditvoorstelopdit specifiekeonderdeelindeTweedeKamerwijstdatuit.Ik moetudatmelden,datisookmijntaak:uheefteen motieingediend,hetismijntaakomdaaradviesoveruit tebrengen.Mijnadviesis:ikontraaddemotie,tegende achtergronddatikvanmeningbendatze,hoeweldit breedleeft,uiteindelijkzalstrandenendankrijgjeeen impasse.Eninalleeerlijkheiddenkikdatditookschuurt metdepreciezebevoegdhedenvanbeideKamers.Datis mijnopvatting.Ikluisterheelgoednaaru,maartotnu toehebiknoggeenargumentengehoorddiemijn opvattinglogenstraffen.Maardatisnatuurlijkookeen kwestievanhieroverdebattenmetelkaarvoeren. Deheer Noten(PvdA):Inhoudelijkkunnenwevan meningverschillen.Wemoetennudanmaarconclude- rentotdatverschrikkelijke weagreetodisagree .Maarnudevraagoveronzebevoegdheden,wantdat vindikeenheelfundamentelevraag.Alswijinuwogen geenmotiemeermogenindienenmetbetrekkingtot welkonderdeeldanook,dieeenfinanciëleconsequentie heeftvoorhetdoorugevoerdebeleid,heeftueen opvattingoverdezeKamerdievolgensmijechtbuiten RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-74 deordevalt.DezeKamermagopelkwillekeurig moment,overelkwillekeurigonderwerp,haaropvatting opelkewillekeurigewijzeformuleren.Uheeftdaar kennisvantenemen,verderniet. MinisterRutte:Zeker,datbestrijdikookniet. Deheer DeGraaf (VVD):Voorzitter.DeheerNotenheeft metdatlaatstevolstrektgelijk... MinisterRutte:Zeker. Deheer DeGraaf (VVD):Maartegelijkheeftderegering, alsindezeKamereenmotiewordtingediend,de mogelijkheidomdaaroptereageren.DezeKamerheeft erdanrechtopdatderegeringeerlijkreageerten aangeeftwatinhaarogendekansenzijnvoorhet effectuerenvanhetdoelvandemotie.Daaromgaathet. Devolgendestapindeprocedureisdateroverdemotie wordtgestemd,datdiewelofnietwordtaangenomen endatderegeringdaarietsmeezalmoetendoenof niet.Deheer Noten(PvdA):Ikhechteraanomechtprecieste formuleren.Deregeringmageenmotieafraden,de regeringmagonswijzenopconsequentiesmet betrekkingtotdeinvoeringenopdiemanierons adviserenomvooroftegentestemmen.Maarophet laatstemomentginghetomdevraagofdezeKamer doordeindieningvandezemotie,eenverkaptevorm vanamendementzouintroduceren.Daartegenverzetik mij,datwijsikechtaf.Alswedatzointerpreteerden,zou datdezeKamermonddoodmakenendatlijktmij,gezien dehuidigestaatkundigeverhoudingen,nietwijs. MinisterRutte:DatdeelikvolledigmetdeheerNoten: deKamergaatuiteraardoveriederonderwerpeniedere motie.Maarvanuitmijnrolomteadviseren,moetik eropwijzendatuitvoeringvandemotie,zouzijworden aangenomen,zouleidentoteennovelleindeTweede Kamer,datdienovellenaarmijnovertuigingnietzal landenendatdaarmeedemogelijkhedenvoorde regeringomdezemotieuittekunnenvoerenuiterst beperktzijn,zonietafwezig.Daarwijsikop,als onderdeelterschragingvanmijnadviesomdemotie persaldoteontraden. IkkombijdemotievandeheerKoxenanderenover deWsw.IkwildeKamervoorstellenomdezemotieaan tehouden,alsdatkan.Ja,datkan,wantdeheerThissen heeftaleenmotieaangehoudenvoordatdezewerd behandeld;daaruitleidikafdatditkan.Ikstelvoorom dezemotieaantehouden,wantzijvraagtomeenaantal zaken,bijvoorbeeldommeteenalternatieftekomenom denegatievegevolgenvoordewerkgelegenheidinde socialewerkvoorzieningtebeperken.Hiervoorgeldtdat wijindeuitwerkingvanhetbeleidzullenlatenziendat wijdeinstroombeperken,maarwellangsderoutedat meermenseninhetregulierewerkterechtkomen.Het tweededatdemotievraagtisdaterviabeleidvoor wordtgezorgddatjongerenmeteenarbeidshandicapin hetregulierearbeidsproceswordenopgenomen.Datis ondersteuningvanhetbeleid,datisprecieswatwij willen,daarkomtookeenregelingvoor.Dederde uitspraakisdatflankerendbeleideenvoorwaardeis. Welnu,flankerendbeleidzalvooronsgeenvoorwaarde zijn,maareenintegraalonderdeelvanhethelepakket vanwijzigingenvanWsw,Wajongenbijstand.Persaldo zouikduswillenzeggen:latenwedemotieaanhouden. Wijkomenbinnenkortmetdevormgevingvande nieuweregeling:staatssecretarisDeKromzalinjanuari 2011eennotitiesturenoverdehoofdlijnenende contourenvandenieuweregeling;datisookeen toezeggingineenbriefaandeTweedeKamer,meteen kopienaardeEersteKamer.Ikhoopdathetkabinetbij diegelegenheideventuelezorgenkanwegnemen,zonder deruimtevoordeuitwerkingvandevoorstellenuithet regeerakkoordopvoorhandtebeknotten.Persaldois mijnadviesdusomdemotieaantehoudentotde behandelingdaarvan. Deheer Kox(SP):Voorzitter.MetzoTMnpositievereactie vandeminister-presidentzoujebijnadenken:alshijdie motiezogoedvindt,waaromneemthijhaardanniet over?DatlijktmeeenstukmakkelijkervoordezeKamer; daniszeafgewerktenkunnenweverderopbasis daarvanenzijngoedebedoelingen.Alswedemotienu aanhouden,hangtzemaarbovendemarkt.Isoverne- mendusooknogeenoptie?Misschienkanderegering ernogevenovernadenken. MinisterRutte:Wijhebbenerovernagedacht,maar zondermeerovernemengaatookniet.Devormgeving vandetweedeenderdeuitspraakzalbijvoorbeeldwel rakenaan,maarnietvolledigovereenkomenmetde motie.Zoishetgewoonookinhetregeerakkoord geregeld.Ikdenkdatdemotiemeereenaantal uitvoeringsmodaliteitenbehandeltenvraagtomop bepaaldezakenteletten,dandatzijheeldirectionele uitsprakendoetoverhoehetbeleidmoetworden vormgegeven.Hetzoumijdaneenliefdingwaardzijn alsDeKromhetstukverstuurt,hetdebatplaatsvindten deKamerdaarnabeslistofdemotiealdanniet voldoendeisgehonoreerd. Deheer Kox(SP):Hetiszolaatopdeavond,ikmoet daarnogevenovernadenken.Alsderegeringooknog evennadenktovermijnvoorstelomdemotieoverte nemen,horenweoverkortetijdwatwegaandoen.Ik benernognietvanovertuigddathetovernemenvande motiegeenbetereoptiezouzijndanhaaraanhouden, maarikmoeternogevenovernadenken. MinisterRutte:Verderisingedienddemotievandeheer Thissenoverdeanimalcops,tochweleenhoofdpunt vanbeleidinditdebat.Ikzoudezemotiewillen ontraden,omdaterechteenverschilinwerkzaamheden istussenanimalcops,oftewelopsporingsambtenaren, engespecialiseerderecherche-eninspectietakendiede heerThissennoemde.Dezeanimalcopszijnvooralvan belangvoordebestrijdingvandierenmishandeling. Uiteraardiserdaarnaastalleaandachtvoordeoverige onderwerpendiedeheerThissennoemde. Devoorzitter:Hetvolgendeoverdemotievandeheer Thissen.HijheeftmijverzochtomdeKamermedete delendathijeenhoofdelijkestemmingvraagtbijde stemmingenvanvolgendeweek,zodatiedereendaarvan goedenotakannemen. MinisterRutte:Overdeanimalcops? Devoorzitter:Ja.Iederlidkanhiereenhoofdelijke RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-75 stemmingvragen,erhoeftgeentoelichtingteworden gegeven.Deheer Thissen(GroenLinks):DeheerRuttesprakopde vanhembekendewijze,eenbeetjesmalend,over hoofdlijnenvanbeleid.Ditishelemaalgeenhoofdlijn, maarweleenparsprototovoorwathijheeftafgespro- ken,endankzijdemedewerkingvandePVV.Daarom hebbenwijdituitgelijnd. MinisterRutte:Nee,ikbedoeldeeenhoofdlijnvandit debat.Ikzeidaarmeenietsoverhetbelangvandeze animalcopsvoorhetkabinetsbeleid. DeanderemotievandeheerThissenoverde voorgenomenbezuinigingenophetrijkgeschakeerde middenveld,isaangehouden.Ikbennietzozeertegende motie,maarhetkabinetkiestalvoordedirecte versterkingvanderechtenvanpatiënten,bijvoorbeeld viadeBeginselenwetzorginstellingenenhetversterken vandemogelijkhedenvoordeInspectievoorde gezondheidszorginhetgevalvanernstigeklachtenvan patiënten.Hetkabinetvermindertomdieredenindirecte stimuleringdoormiddelvanhetsubsidiërenvan patiëntenverenigingen.Naaronsgevoelisditeen overbodigemotie;althanswaterinstaat,isalonderdeel vanbeleid.Maarnogmaals,ditkomtterugalsdemotie instemmingkomt. Nudemotieoverdegedoogpartner,diedeislamniet beschouwtalsgodsdienstmaaralspolitiekeideologie. Magikeropwijzendatindeeersteoverwegingstaatdat hiermeetwijfelkanontstaanoverwatondervrijheidvan godsdienstenlevensbeschouwingwordtverstaanenhoe ditgrondrechtinbeleidenpraktijkwordtverdedigd .Ik wildaaroverzeggendatergeentwijfelkanbestaanover deuitlegvanonzevrijheden;dieisnietaanafzonderlijke partijen,maaraandewetgeverenaanderechter.Ik vraagdusaandachtvoordepreciezeformuleringvande eersteoverwegingindemotie.Verderstaathetkabinet ookvoorgrondrechtenalsdevrijheidvanonderwijsen devrijheidvanmeningsuiting,dushetisbrederdan dezemotieregelt.Nietteminisdeoproepvandemotie sympathiek,metdienverstandeŒendatblijfikwel herhalenŒdaterbinnendekadersvanderechtsstaat verschillenvanopvattingkunnenbestaanendatdieook mogenblijkentussenbevolkingsgroepen.Persaldolaat ikhetoordeeloverdezemotieaandeKamer. NudemotievandeheerSchuurmanenanderenover hetbeleidskaderdatdepositievanjongewerknemersen startendegezinnenwilversterken.Hetbeleidskaderiser. MagikdeheerSchuurmaninoverweginggevenomde motieaantehouden?Eenaantalzakendieinhetreeds bestaandebeleidskader,namelijkhetregeerakkoord, staan,zullennogwordenuitgewerkt.Bijdiegelegenheid zouhijdezemotiedankunnenlatenterugkomen.Dat zouwellichtdebesteaanpakzijn.Wathijvoorstelt,vind iknamelijkhelemaalnietonsympathiek,maarikbenerg terughoudendmetallerleibeleidsnotaTMsendergelijke. WillenwemetminderambtenarentoeŒenmisschien ookmetminderKamerleden,maariniedergevalmet minderambtenarenŒdanmoetenweuiteindelijkook naarmindernotaTMstoe. IndemotievandeheerEngelswordtgeconstateerd datdeinternationalegrondrechten,depositievan NederlandindeUnieenartikel90vandeGrondwetzich verzettentegeneenaantalinitiatievenuithetgedoogak- koordtotwijzigingvanverdragenenEuropeseregelge- ving.Ikhebalinmijnantwoordineerstetermijngezegd datvoorstellentotwijzigingvanEuropeseregelgevingen richtlijnenophetgebiedvanmetnamehuwelijks-en gezinsmigratiewatmijbetreftgewoonaanpassingzijn vanregelgevingwaarvoorookbijanderelidstatensteun lijkttebestaan.IkhebdeDuitsebondskanselier genoemdendeFransepresident,maarwezijnook brederinEuropaaanhetconsulterenencollegaLeersis bezigmetzijnbilateralecontactenmetlanden.Ikheb aangegevendatditdeeersteprioriteitisvanhetkabinet opditgebied.Deprioriteitligtdusnietbijdeeventuele wijzigingvaninternationaleofEuropesegrondrechten.Ik hebookinmijneerstetermijntegendeKamergezegd datdaarzekernietonzeprioriteitligt.Wijzienechterook geenredenomonsbijvoorbaattebindenaanbepaalde interpretatiesvaninternationalerechtsregelsofombij voorbaataftezienvandemogelijkheidvaninitiatieven ophetgebiedvandegrondrechten.Hetisdusnietonze eersteprioriteit,wijzoekenhetinhetoverlegmetandere Europeselanden,maarwijwillenonsnietopvoorhand opditpunthelemaalbeperken.Ikwildanookpersaldo deaannemingvandezemotieontraden,maarikdenk eerlijkgezegddatdeheerEngelsenikhetongeveer eenszijn.Devraagisevenofhijdemotienognoodza- kelijkvindtnamijnuitleggehoordtehebben. Dankomikopdemotie-Koffemanoverderegiebijde Q-koorts.Ikzoupersaldowillenzeggendatheteen overbodigemotieis,omdatwehebbenafgesprokendat, mochterinhetkabineteenconflictontstaanoverde vraagwieergensovergaat,Verhagenenikelkaarbellen. Hijzaldanbijuitzonderingdetelefoonopnemenendan hakkenwebinneneenuurdeknoopdoor.Indat telefoongesprekŒhetduurtmeestaleenuurvoordatik hemaandelijnhebŒkrijgenwijelkaaronmiddellijkaan delijnendanhakkenwijdeknoopdoor.Indepraktijk zalerdusuiteindelijkgeenprobleemzijn.Eriseenreden waaromiknietopvoorhandwilzeggendathetvoortouw altijdbijhetministerievanVWSis.Hetzalinheelveel gevallenVWSzijn,maaromdatnuhelemaalvastte leggen,vindikookweereeninperking,terwijlhet misschienindecontextvandespecifiekecrisisin kwestienethandigerzoukunnenzijnomDefensieof VeiligheidenJustitiehetvoortouwtegeven,ofhet departementvanEconomischeZaken. Deheer Koffeman(PvdD):Voorzitter.Erzijnheelwat knopendoorgehakttussenministerVerburgenminister Klink,enministerKlinkmoestvoortdurendhetonderspit delven.Eriseenonafhankelijkeonderzoekscommissie geweestdieheeftvastgestelddatEconomiehetaltijd wonvanVolksgezondheid.Dezemotiebeoogttezeggen datVolksgezondheidinvoorkomendegevallenŒwe hebbenhetoverzoönosendiegevaarlijkzijnvoor mensenŒaltijdzoumoetenwinnenvanEconomie.Het lijktmehelemaalgeengoedvoorstelvandeminister- presidentdathijendeheerVerhagenmetelkaargaan bellen,datzijdanmetzijntweeëndeknoopdoorhakken endatdeministervanVolksgezondheidhetdanwel hoort.Datgeeftnupreciesaanwatdefeitelijkesituatieis endaarwillenwejuistvanaf. MinisterRutte:Voorzitter.Metallerespectvoordeheer Koffeman:hijisdevorigeoorlogaanhetwinnenenik benhetmethemeensoverhoehijdieoorlogwil winnen.Daarzijnwijhetvolkomenovereens.Devraag isofjenualweethoehetvolgendeprobleemeruitgaat zien.Hetslechtenieuwsisdatookditkabinetongetwij- feldzalleidentotdeinstellingvaneenoftweeonder- RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-76 zoekscommissieswanneerwijeenbepaaldekwestie verkeerdzullenhebbenaangepakt.Datishetnegatieve feitnummeréén.Ikweetnietwaarhetdanoverzal gaan,anderskondenwehetvoorkomen,maarongetwij- feldgaanookwijergenseenfoutmaken.Ikverwijthet vorigekabinetooknietdatdezefoutisgemaakt.Hetis goedomervanteleren.Hetrisicoisalleendatwe vervolgenseenincidentgaanomzetteninstructurele regelgeving,waarbijweernualvanuitgaandatookhet volgendeincidentzichprecieslangsdiespelregelszal afspelen.IkweetnualzekerŒfeitnummertweeŒdatdit niethetgevalzalzijn.DaaromvraagikdeKameromhet kabinetenigeruimtetelaten,zodathetdaaroverinde situatiekanoordelen.Demotieismijsympathiek,de richtingspreektmijaan,maarlaatudefinaleafweging alstublieftbijhetkabinet. Deheer Koffeman(PvdD):Dezemotieisniethetgevolg vaneenincident,maarvaneenhelereeksincidenten, eengrote,terugkerendereeksvanincidenten.Usprak sympathiekoverhet noregret -scenariotoenhetover Defensieging.Uzei:jemoetgeendingenkapotmaken diejemisschiennietkuntherstellen.Datlietuachter- wegebijdecultuurenulaathetookachterwegebijdeze kwestie,waarveelmensenaanoverledenzijn,ikbreng datnogmaarinherinnering.Erkangeenenkelesprake zijnvanspijtophetmomentdatdeministervanVWSin zakendiedevolksgezondheidbetreffenhetvoortouw neemt.Dankandiealtijdnogevenbellenmetuende knoopdoorhakkenalszevindtdatheteigenlijktochbij deministervanEconomischeZakenterechtmoetkomen. Ikzouzeggen:dehoofdlijnzouuhelemaalnietonsym- pathiekmoetenvoorkomen.Datzegtuook.Dankuntu demotieeigenlijkbeterovernemendandeaanneming ervanteontraden. MinisterRutte:Nogmaals,danmoetikdemotieper saldoontraden.Wezijnhetvolgensmijweleensoverde vorigekwestie.Devraagisalleenofhetweerzogaat lopen.IkkandeheerKoffemanweltegemoetkomen inzakedevolgendemotie.Daarinwordtderegering verzocht,deafwikkelingvandeaangeganeverplichtin- genmogelijktemakenenbijdeherijkingenvoltooiing vandeehstezoekennaarkosteneffectieveoplossingen, waarinookopduurzaambeheeringerichteagrarische bedrijveneenrolkunnenspelen.Dezemotiezieikals ondersteuningvanbeleid.Aangeganeverplichtingen wordennagekomenenhetkabinetzetinopduurzaam beheer.Indiezinisdezemotieondersteuningvan staandbeleid. DankomikopdemotievandeheerTenHoeveover hetpaspoort.Indemotiewordtgevraagdomeen vertaling,inhetpaspoort,dieafwijktvanhetgeenin Europeesverbandisovereengekomen.Ikweesereerder alopdatdekeuzevanniet-gangbarebegrippenin anderelandenkanleidentotmisverstanden.Binnendie grenzenheefthetkabinetzichingezetvoordedoorde heerTenHoevegewenstevertaling.Vooronsweegtheel zwaareenpaspoortdatbruikbaarisenwaarvaniedereen ookweetuitwelklandbetrokkenekomt.Hetkannietde vraagzijnofdateennieuwlandis.Nee,hetiseen bestaandland.Daaromontraadikpersaldodeaanne- mingvandezemotie. Deheer TenHoeve (OSF):Voorzitter.Ikbegrijpniet helemaaldatdeEUhieroverdebeslissingengenomen heeftdiedeminister-presidentnoemt,terwijlinde interinstitutioneleschrijfwijzevandeEU,diedoordeEU gebruiktwordt,eenanderevertalingwordtgegeven.Het lijktmijgoeddatdeminister-presidentdezemotie voorlopigtochnogmaareensbekijktophaareffect. MinisterRutte:Ikhadmijeropvoorbereiddatdeheer TenHoeveenikhethiereenszoudenzijnoverhet belangvandeFriesetaal.Datisooksnelvastgesteld tussenonsbeiden,maarnublijkenwijteruziënoverhet Lets,hetHongaarsenhetRoemeens.Ikwachtafwatde Kamermetdemotiedoet.Mijiseenoordeelgevraagd endatisontraden.Wekijkenwaterbijdestemming verdergebeurt. OokvanmijnkantnogmaalsdankŒdatzegikook namensdecollegaTMsinhetkabinetŒvoordezeer plezierigetoonvanhetdebat,datookinallescherpte,op deinhoudenindediepteisgevoerdwaardatnodig was.Wezijnhetlangnietoveralleseens,maarikstel opnieuwvastwaarikookmeebegonnenbeninmijn beantwoordingineerstetermijn,datuwKamerzegt:wij beoordelenditkabinetopzijndaden,laathetmaar komenmetwetsvoorstellen,diezullenwijgewoon wegen.Opvoorhandzijnergeenbeloftes,nochdeene kantop,nochdeanderekantop.Datisprecieswaarik ophadgehoopttoenikhiervanmorgennaartoekwam. Ikstelhetzeeropprijsdathetdebatlangsdielijnenis gegaanenikverheugmijopdeverderediscussiesinde toekomst.DatgeldtookvoormijncollegaTMsinhet kabinet,vanwieeenaantalhiernogzalmoeten debuteren.Devoorzitter:Dankuwel.Opzijnverzoekwilikdeheer Schuurmankortnoghetwoordgeven,omdathijéén aanpassingwildoeninzijnmotie.Alshijdathierdoet, maaktdathetoverbodigomstraksweeraangepaste tekstentelatencirculeren. Deheer Schuurman(ChristenUnie):Voorzitter.Danku wel.Deminister-presidentheeftterechtgezegddatde formuleringvandeeersteoverwegingindemotieover godsdienstvrijheidnietklopt.Vandaardatiknugraag meteeneenbetereenzekerdoorhemookgeaccepteerde formuleringzalgeven.Datisdatbuitentwijfeldientte staanwatondervrijheidvangodsdienstenlevensbe- schouwingwordtverstaan. MinisterRutte:Datstaatbuitentwijfel,voorzitter,want datisuiteindelijkaanderechterenaandewetgever.Ik weetnietofdatverschilmaakt,maarlatenwijdaareven naarkijken.Hetdoetnietsafaandesympathiedieikheb voorhetdictumvandemotie.Ditiseenopmerkingbij eenconsiderans.Hetdictumheeftonzesympathie. Deberaadslagingwordtgesloten. Devoorzitter:Ikdankdeminister-presidentende aanwezigeledenvanhetkabinetvoordebeantwoording vanallevragenineersteentweedetermijn. Ikstelvoor,volgendeweekdinsdagtestemmenover deingediendemoties.Overdemotieinzakedeanimal copszalhoofdelijkwordengestemd. Daartoewordtbesloten. Sluiting22.15uur RutteEersteKamerAlgemenepolitiekebeschouwingen 7december2010 EK1010-77 Lijstvanbesluiteneningekomenstukken Lijstvanbesluiten DeVoorzitterheeftnaoverlegmethetCollegevan Seniorenbeslotenom: a.deplenairebehandelingvandevolgendehamerstuk- kentedoenplaatsvindenop7december2010: WijzigingvandeBeginselenwetjustitiëlejeugdinrich- tingen,hetWetboekvanStrafrecht,hetWetboekvan Strafvorderingenenigeanderewetten,inverbandmet deaanpassingvandetenuitvoerleggingvanvrijheidsbe- nemendejeugdsancties(31915); WijzigingvaneenaantalwettenvanhetMinisterievan SocialeZakenenWerkgelegenheidteneindewetstechni- schegebrekenteherstelleneneenaantalverduidelijkin- genaantebrengen(ReparatiewetSZW2011)(32435); b.deplenairebehandelingvandevolgendehamerstuk- kentedoenplaatsvindenop7december2010(onder voorbehoud):Herstelvanwetstechnischegebrekenenleemten alsmedeaanbrengingvananderewijzigingenvan ondergeschikteaardindiversewetsbepalingenophet terreinvanhetMinisterievanBinnenlandseZakenen Koninkrijksrelaties(ReparatiewetBZK2010)(32456); WijzigingvandeWetopdeaccijnsinverbandmetde implementatievandeRichtlijn2010/12/EUvandeRaad van16februari2010totwijzigingvanRichtlijnen 92/79/EEG,92/80/EEGen95/59/EGwatbetreftde structuurendetarievenvandeaccijnsoptabaksfabrika- tenenRichtlijn2008/118/EG(PbEUL50)(Implementatie wijzigingtabaksaccijns)(32532); c.hetvoorbereidendonderzoekvanhetvolgende wetsvoorsteldoordevastecommissievoorSociale ZakenenWerkgelegenheidtedoenplaatsvindenop 7december2010: Wijzigingvanverschillendewetteninverbandmet harmonisatieenvereenvoudigingvandezewettenten behoevevandeuitvoeringvandiewettendoorhet Uitvoeringsinstituutwerknemersverzekeringen(Wet harmonisatieenvereenvoudigingsocialezekerheidswet- geving)(32421); d.deplenairebehandelingvandevolgendewetsvoor- stellentedoenplaatsvindenop14december2010: Tweedeaanpassingvanwetteninverbandmetde nieuwestaatsrechtelijkepositievanBonaire,Sint EustatiusenSabaalsopenbaarlichaambinnen Nederland-A(TweedeAanpassingswetopenbare lichamenBonaire,SintEustatiusenSaba-A)(32368); Derdeaanpassingvanwetteninverbandmetde nieuwestaatsrechtelijkepositievanBonaire,Sint EustatiusenSabaalsopenbaarlichaambinnen Nederland(DerdeAanpassingswetopenbarelichamen Bonaire,SintEustatiusenSaba)(32428); e.deplenairebehandelingvandevolgendewetsvoor- stellentedoenplaatsvindenop21december2010(onder voorbehoud):WijzigingvandeAlgemeneOuderdomswetteneinde eenkortingtekunnentoepassenopdetoeslagvoorde echtgenootdiejongerisdan65jaar(32430); WijzigingvanenkelewettenvanhetMinisterievan SocialeZakenenWerkgelegenheid(VerzamelwetSZW 2011)(32520); f.hetvoorbereidendonderzoekvanhetvolgende wetsvoorsteldoordevastecommissievoorJustitiete doenplaatsvindenop18januari2011: WijzigingvanBoek7vanhetBurgerlijkWetboek,de Wetophetfinancieeltoezichtenenigeanderewettenter implementatievanrichtlijnnr.2008/48/EGvanhet EuropeesParlementendeRaadvandeEuropeseUnie van23april2008inzakekredietovereenkomstenvoor consumentenentotintrekkingvanRichtlijn87/102/EEG vandeRaad(PbEUL133/66)(32339); g.hetvoorbereidendonderzoekvanhetvolgende wetsvoorsteldoordevastecommissievoorKoninkrijks- relatiestedoenplaatsvindenop18januari2011: Tweedeaanpassingvanwetteninverbandmetde nieuwestaatsrechtelijkepositievanBonaire,Sint EustatiusenSabaalsopenbaarlichaambinnen Nederland-B(T weedeAanpassingswetopenbare lichamenBonaire,SintEustatiusenSaba-B)(32419); h.deplenairebehandelingvanhetbegrotingsdebatover hetNAVOStrategischConcepttedoenplaatsvindenop 1maart2011. EersteKamer Lijstvanbesluiteneningekomen stukken7december2010 EK1010-78

Deel via

Gepubliceerd

24-12-2010 00:00

Laatst gewijzigd

24-12-2010 00:00

Bron

Officiële Bekendmakingen

Categorie

Parlementaire documenten|Documenten Eerste Kamer|Handeling (plenaire verslagen)

BASIS		PRO
	Volg live het politieke nieuws
	Makkelijk zoeken in politieke documenten
	Eigen dossiers aanmaken
	Directe notificaties
	Bookmarks
	Inzicht in de politieke agenda
	Persoonlijk dashboard
	Volledige ondersteuning 1848 team

Maar €100 per maand