ILT Meerjarenstrategie 2026-2029 en ILT Jaarplan 2026

[0:00:02] Van harte welkom aan iedereen.

[0:00:06] Ik wil bij deze graag de technische briefing openen over de meerjarenstrategie 2026-2029 en het jaarplan 2026 van de Inspectie, Leefomgeving en Transport, ook wel de ILT.

[0:00:17] Ik heet onze gasten, de leden, de mensen op de Folieke Tribune en de mensen achter de livestream van harte welkom.

[0:00:24] Op 16 september ontving de Kamer de mediale strategie en het jaarplan van het IOT.

[0:00:30] De minister maakte ons daarbij attent op het aanbod van het IOT om een technische briefing te verzorgen.

[0:00:35] Dat aanbod hebben wij als commissie in dankbaarheid aanvaard.

[0:00:38] Vandaag zijn daarom te gast Mathias Wassenaar, inspecteur-generaal, en Tana Kiel Aarduin, directeur informatie en programmeren.

[0:00:47] en Chief Information Officer van het DLT.

[0:00:50] Zij hebben een presentatie voorbereid.

[0:00:52] Ik ga ze meteen het woord geven aan de heer Wassenaar voor de presentatie.

[0:00:56] Ik zou de leden willen vragen om hun vragen even op te sparen, zodat we een rondje kunnen maken na afloop van de presentatie.

[0:01:03] Mag ik het woord aan u geven, meneer Wassenaar.

[0:01:06] Dank u wel.

[0:01:07] En heel kort, want ik zal het woord geven aan Tadekiel Ardaan, de collega die de presentatie zal verzorgen.

[0:01:12] Maar in ieder geval bij voorbeeld dank voor de gelegenheid om onze meerdersstrategie en het jaarplan Nieuw Gezelschap toe te lichten en daarover in gesprek te gaan.

[0:01:22] Mevrouw Arduin, u hoort ze nu.

[0:01:24] Ja, dank u wel.

[0:01:26] De presentatie bestaat uit een korte toelichting van wat de ILT doet, wie we zijn.

[0:01:31] Daarna neem ik u graag mee in de thema's, de grootste thema's uit de miljardenstrategie.

[0:01:37] We staan ook even stil bij de uitdagingen van de komende tijd en ik sluit af met een aantal thema's, toezichtthema's, die ook relevant zijn voor uw werkgebied.

[0:01:46] Maar ik start even met wat de ILT voor organisatie is en wat wij doen.

[0:01:52] De Inspectie Leefomgeving en Transport is onderdeel van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

[0:01:58] Ook al zijn we ondergebracht bij het ministerie van INW, we zijn wel een onafhankelijke rijksinspectie.

[0:02:04] En onderdeel van de ILT zijn ook de Autoriteit Woningcorporaties,

[0:02:08] de ILT Luchtvaartautoriteit, de ILT Inlichtingen- en Opsporingsdienst en ook de Maritieme Autoriteit.

[0:02:16] We hebben een aantal taken.

[0:02:19] Zo gaat het over het houden van toezicht, maar ook over handhaving, vergunningverlening en daar waar het gaat om stafbare feiten hebben we ook de mogelijkheid om over te gaan tot opsporing.

[0:02:30] Ik denk dat het belangrijk is om ook te noemen dat wij een aantal

[0:02:38] belangrijke taken hebben als het gaat om de inwoners van Nederland.

[0:02:44] Het gaat bijvoorbeeld over het beschermen van die publieke belangen.

[0:02:47] Daar hebben wij ook een rol in.

[0:02:49] En dat doen we onder andere door het afgeven van signalen aan de politiek, maar ook aan de maatschappij.

[0:02:55] En daar ga ik later ook nog wat meer over vertellen.

[0:03:01] Als we dan kijken naar de missie van de ILT, dan kun je op dit plaatje zien dat we over een groot aantal onderwerpen gaan, in totaal meer dan 70 wetten.

[0:03:11] We hebben ook meer dan 100 internationale verdragen en verordeningen.

[0:03:16] In totaal 190 onderwerpen en we werken voor zo'n zeven verschillende ministeries.

[0:03:21] En dat doen we met een organisatie van 1700 man en vrouw.

[0:03:27] De grootste gebieden die gaan eigenlijk over transport, infrastructuur en over wonen en milieu.

[0:03:33] En het is denk ik ook goed om te noemen dat de focus daarbij ligt op het vergroten van de duurzaamheid, maar ook het vergroten van het vertrouwen en daarnaast ook een stukje veiligheid.

[0:03:46] Ja, de miljardenstrategie, die heeft u kunnen lezen.

[0:03:50] Eigenlijk gaat het over vier grote thema's.

[0:03:53] Die staan hier ook afgebeeld.

[0:03:55] Veilig en groen transport, waarbij we dus ook in het transportsector niet alleen op veiligheid willen inzetten, maar ook een stukje verduurzaming.

[0:04:04] Het gaat ook over meer aandacht voor milieu.

[0:04:07] En meer aandacht voor milieu gaat dan met name ook over het feit dat we zien dat er grote, complexe opgaven zijn op het gebied van milieu.

[0:04:14] We maken ons ook wel zorgen over de toenemende problemen die we daar zien.

[0:04:20] En dat betekent dat we meer willen inzetten op milieu.

[0:04:24] En daar waar de transportsector al wat beter georganiseerd en gereguleerd is, willen we daar wat minder de aandacht op vestigen.

[0:04:32] En we kijken ook naar een toekomstbestendige infrastructuur en de regionale woningbouwopgave.

[0:04:38] Er vallen een aantal zaken op in die miljardenstrategie en dat gaat erover dat we ook de verantwoordelijkheid van bedrijven willen versterken.

[0:04:46] Die eigen verantwoordelijkheid, die zorgplicht, houden aan wetten en regelgeving is primair de verantwoordelijkheid van bedrijven zelf en daar willen we ze ook op wijzen.

[0:04:55] Ik noemde ook al even de signalen aan politiek en samenleving.

[0:04:59] Dat is een taak van de ILT die we ook de komende periode verder willen versterken, omdat we ook zien dat door die signaalwerking ook die verantwoordelijkheid meer gevoeld wordt en ook beter genomen kan worden.

[0:05:12] We vinden het ook belangrijk om te investeren in een stukje wendbaarheid en innovatie, want we zien dat de onderwerpen zich heel snel afwisselen.

[0:05:21] We zien ook dat er regelmatig nieuwe taken aan de ILT worden toebedeeld en dat betekent dat onze organisatie daar ook op voorbereid moet zijn en dat we in staat moeten zijn om ook nieuwe taken op te kunnen pakken.

[0:05:32] Dat kunnen we uiteraard niet alleen.

[0:05:34] Vandaar dat ook de samenwerking met stakeholders een belangrijk speerpunt is in onze strategie.

[0:05:39] En dat betekent dat we ook met mede-toezichthouders, maar zeker ook met ondertoezichtstaanden, maar ook met partijen in de private sector die een rol hebben in onze focusgebieden, dat we daar nadrukkelijk de samenwerking mee zullen opzoeken de komende tijd.

[0:05:58] Dan is een ander onderwerp de vraag hoe wij de komende tijd onze prioriteiten zullen stellen, want we zullen keuzes moeten maken.

[0:06:07] Verderop in de presentatie leg ik ook nog even uit hoe het komt dat we die keuzes moeten maken, maar één simpele reden is al dat er ontzettend veel taken op ons bordje liggen en dat de capaciteit op een impactvolle manier moet worden ingezet zodat we ook daadwerkelijk het verschil kunnen maken.

[0:06:25] In deze dia laten we ook zien aan de hand waarvan we die keuzes maken.

[0:06:30] Het gaat in de eerste plaats uiteraard over het creëren van publieke waarde.

[0:06:34] Dus wat heeft de samenleving eraan en hoe kunnen we inwoners ook daadwerkelijk bedienen als het gaat om de onderwerpen die ik net noemde.

[0:06:42] We gebruiken daarvoor onder andere ons ILT brede risicoanalyse, dat is de IBRA, maar daarnaast kijken we uiteraard ook naar wettelijke taken en politieke afwegingen.

[0:06:54] Het tweede gaat over het handelingsperspectief en dat gaat eigenlijk over de grondslag die we hebben op basis van wet en regelgeving om taken ook te mogen uitvoeren.

[0:07:04] Dat is natuurlijk een belangrijk onderdeel en er staat ook in of wij instrumenten mogen inzetten, interventies om te mogen handelen.

[0:07:12] Het derde criterium gaat over toezichtsrendement, dus wat levert het op?

[0:07:17] Ik denk dat het ook heel belangrijk is in termen van inzet van capaciteit.

[0:07:22] Gaat onze inzet ook daadwerkelijk het verschil maken of is dat niet het geval?

[0:07:26] En ook daar maken we een afweging.

[0:07:29] En tot slot gaat het over de potentie.

[0:07:32] Is het mogelijk, als wij een inzet plegen, om ook op de langere termijn, bijvoorbeeld door opschaling of door inzet van innovatie en experimenten, het verschil te maken en effectiever te worden?

[0:07:45] Ja, de signalen aan de samenleving en politiek.

[0:07:48] Ik noemde net al even dat we onze ogen en oren in de samenleving hebben.

[0:07:53] We beschikken over een groot aantal inspecteurs die ontzettend veel expertise hebben.

[0:07:58] Sommigen werken al jarenlang in een bepaalde sector.

[0:08:02] Ze worden ook wel eens het wandelende wetboek genoemd, omdat ze zoveel kennis en expertise hebben die noodzakelijk is om ook de taken uit te kunnen voeren.

[0:08:11] En al die expertise willen we ook inzetten om te signaleren daar waar het niet de goede kant op gaat.

[0:08:17] En dat doen we aan de hand van signaalrapportages.

[0:08:20] Hieronder staan ook een aantal van die signaalrapportages afgebeeld.

[0:08:24] Maar we doen dat ook door de zogenaamde staat van rapportages.

[0:08:29] Een van die voorbeelden is de staat van de luchtvaart.

[0:08:31] maar we hebben ook de staat van de corporatiesector en daarin geven we ook aan hoe het staat met de verschillende onderdelen.

[0:08:42] Ja, dan kom ik bij de uitdagingen voor 2026 en later.

[0:08:48] En daar is wel een duidelijke rode draad te onderkennen.

[0:08:51] Dat geldt niet alleen voor ons overigens, dat is een breder vraagstuk.

[0:08:55] Maar ik licht graag toe wat dit betekent voor de ILT als zodanig.

[0:08:59] Ik noemde al even dat wij grote verantwoordelijkheid voelen om de samenleving te beschermen.

[0:09:04] tegen allerlei ongewenste effecten, of het nou gaat om veiligheid of risico's als gevolg van milieuschade.

[0:09:11] En we zien dat we ook getroffen worden door de verschillende taakstellingen die er zijn.

[0:09:16] Voor de IOT betekent dat een efficiencykorting van 2,5% tot aan 2029.

[0:09:21] 1% daarvan hebben we vorig jaar al moeten inboeken.

[0:09:26] Dat heeft ertoe geleid dat we een aantal taken minder intensief kunnen uitvoeren.

[0:09:33] Daarnaast is het ook zo dat we gekeken hebben naar maatregelen om ook de taakstelling tot aan 2029 te kunnen uitvoeren.

[0:09:41] Dat betekent dat we bijvoorbeeld kijken naar de mogelijkheid voor kostendekkende tarieven voor vergunningen.

[0:09:46] Maar ook daar waar het andere product u betreft kijken we of we tot kostendekkende tarieven kunnen komen.

[0:09:52] De ILT is daarin geen uitzondering.

[0:09:54] Misschien goed om dat ook nog even te noemen.

[0:09:56] In het buitenland is dat al heel erg gewoon.

[0:09:59] We hebben dat in Nederland bij de ILT nog niet.

[0:10:02] met uitzondering van de autoriteit woningcorporaties, maar het klinkt wel als een logische stap die we nu zorgvuldig aan het onderzoeken zijn.

[0:10:10] We zien daarnaast dat onze budgetten aflopen.

[0:10:13] Dat gaat enerzijds om budgetten die structureel waarde toegekend, maar het gaat ook om de eenmalige budgetten en dat leidt toe dat er een steeds grotere kloof ontstaat tussen de kosten die we maken en de inkomsten die we hebben.

[0:10:27] Daarnaast zien we ook dat er stijgende kosten zijn voor zaken als ICT.

[0:10:32] We willen ook digitaal weerbaar zijn.

[0:10:34] Dat mag ook van ons verwacht worden.

[0:10:36] Zeker omdat we ook een toezichthouder zijn op het gebied van cybersecurity.

[0:10:40] Maar dat vraagt wel om de nodige investeringen.

[0:10:43] En dat zijn hoge uitgaven.

[0:10:46] We willen daarnaast ook investeren in het informatiegestuurd werken.

[0:10:51] Dat doen we aan de hand van data, maar dat doen we ook met behulp van AI.

[0:10:54] En dat vraagt ook om investeringen, dat vraagt ook om onderhoud van dat wat we al hebben aan infrastructuur.

[0:11:01] En dat zal geen verrassing zijn, dat vraagt natuurlijk ook om de nodige middelen.

[0:11:07] Als ik dat dan terugbreng naar de uitdaging en hoe we daarmee om willen gaan, hebben we besloten om voor een aantal onderwerpen ook te kijken naar minimaal toezicht.

[0:11:17] Dat noemen we de waakvlamstand.

[0:11:19] We zullen de expertise over die onderwerpen uiteraard wel onderhouden, maar het betekent wel dat we minder zullen kunnen doen dan we zelf zouden willen.

[0:11:28] We focussen daarbij ook op het uitvoeren van wettelijke verplichtingen, want ook die compliance die vereisten, ja, die zijn natuurlijk buitengewoon belangrijk, maar staat wel onder druk.

[0:11:37] Dat moet ik er ook bij zeggen, dat dat wel ingewikkeld wordt.

[0:11:40] En daarnaast zijn we ook aan het kijken hoe we slimmer en efficiënter kunnen werken.

[0:11:44] Dat geldt met name ook in de transportsector, waar al een hoge mate van regulering is, maar we willen ook daar kijken of we, ja, dat stukje efficiënter werken, of we dat beter kunnen doen.

[0:11:56] En tot slot hebben we ook met elkaar afgesproken, daar waar het gaat om nieuwe taken maar er geen financiële dekking is, zullen we die taak niet kunnen uitvoeren.

[0:12:06] En dat is denk ik ook wel een belangrijk punt om mee te geven.

[0:12:11] Ik kom dan bij de laatste dia voordat we naar de vragen gaan en dat gaat over de verschillende toezichtsthema's.

[0:12:19] Allemaal onderwerpen die bij ons hoog op de prioriteitenlijstje staan omdat we ook zien dat daar in de praktijk heel veel aandacht voor is, dat er zorgen zijn ook bij inwoners over deze onderwerpen.

[0:12:30] En daar willen we ons sterk voor maken.

[0:12:32] Ik denk dat PFAS daarin wel een heel belangrijk en bekend voorbeeld is.

[0:12:37] Daar is veel om te doen geweest.

[0:12:38] En we proberen daar ook met behulp van signaalreportages, samenwerking ook in de keten, te kijken of we daar kunnen bijdragen aan een betere aanpak.

[0:12:49] Als het gaat om samenwerking, dan geldt dat ook zeker voor de versterking van het VTH-milieustelsel.

[0:12:55] We zien aan de milieukant complexe problematiek waar veel verschillende stakeholders bij betrokken zijn.

[0:13:01] Ook dat is een vraagstuk waarin we ook echt onze verantwoordelijkheid willen pakken door onderwerpen te agenderen, maar door ook zeker de partijen die daarbij betrokken zijn bij elkaar te brengen en te zorgen dat daar ook resultaten worden geboekt.

[0:13:15] De aanpak voor milieucriminaliteit vind ik zelf ook wel echt een hele belangrijke.

[0:13:21] We zien ook dat er een nieuwe wet voor milieucriminaliteit aankomt.

[0:13:25] Een belangrijke wet waarbij ook misstanden op het gebied van milieu een hogere strafmaat zullen krijgen.

[0:13:33] Dat betekent ook een belangrijke taak voor onze IOD.

[0:13:36] En ik denk dat we daarbij ook de mogelijkheden krijgen om beter op te treden tegen misstanden.

[0:13:44] Waterkwaliteit gaat natuurlijk over onze drinkwaterkwaliteit.

[0:13:50] We hebben natuurlijk ook ontzettend veel te doen.

[0:13:52] Dus ook dat is het onderwerp waar we de komende tijd veel aandacht aan zullen besteden.

[0:13:56] Weerbaarheid en cybersecurity idem dito.

[0:13:59] Door wijzigingen in de wet gaan we naar toezicht van 45 naar 850 organisaties waar wij toezicht op moeten houden.

[0:14:07] Dat is een enorme stijging.

[0:14:08] Ook dat vraagt natuurlijk om de nodige inzet.

[0:14:11] Schiphol en omgeving, ook veel in het nieuws geweest.

[0:14:15] Markttoezicht op producten gaat met name over e-commerce.

[0:14:19] Daar hebben we zorgen over de vele pakketjes die via webshops worden aangeschaft en die ook een behoorlijke voetafdruk hebben op het milieu als het gaat om afval.

[0:14:29] De vrachtwagenheffing, ook een nieuwe taak die we vanaf juli 2026 zullen gaan uitvoeren.

[0:14:36] En tot slot gaat het over de financierbaarheid van de opgave sociale woningbouw.

[0:14:43] En dan kom ik aan het eind van de presentatie en dan kunnen we door naar de vragen.

[0:14:50] Ja, heel hartelijk dank, mevrouw Arduin, voor de heldere presentatie.

[0:14:54] Dan open ik graag de vloer voor vragen van de leden.

[0:14:58] Ik zou graag willen vragen om één vraag te stellen, zodat iedere fractie ook een gelijke kans heeft om een vraag te stellen.

[0:15:04] En te beginnen bij de heer Schutz namens de VVD.

[0:15:08] Dank u wel.

[0:15:09] Dank u wel voor de heldere presentatie.

[0:15:11] U sprak in de presentatie over prioritering.

[0:15:15] Daarnaast noemde u dat u uiteraard een onafhankelijke organisatie bent in uw rol.

[0:15:20] Vindt daar interactie plaats tussen uw organisatie langs deze lat van prioriteringsactoren en het ministerie, en daarachter de Tweede Kamer dan natuurlijk om aan te geven, wat wij misschien belangrijk vinden?

[0:15:36] Is daar interactie of helemaal niet?

[0:15:40] Meneer Wassenaar.

[0:15:42] Dank u wel voor deze vraag.

[0:15:45] We zijn een onafhankelijk toezichthouder.

[0:15:47] Dat betekent dat we binnen dat hele domein, zoals mevrouw Ardijn aangeeft, keuzes moeten maken.

[0:15:52] Dat doen we via het jaarplan.

[0:15:53] Daar zit een afstemming met de betrokkenen in het ministerie.

[0:15:58] Dus die reageren erop, die kunnen daar kritiek op hebben.

[0:16:01] Uiteindelijk is het mijn verantwoordelijkheid, zoals ik net heb vastgelegd, om dat vast te stellen.

[0:16:05] De minister moet het dan goedkeuren.

[0:16:08] Die heeft eigenlijk niet zo heel veel mogelijkheden om te zeggen, ik keur het niet goed.

[0:16:12] Dat gaat dan doorgaans over een proces dat niet ordentelijk zou zijn verlopen.

[0:16:17] Uiteindelijk wordt het aan de Kamer gestuurd om te bespreken en is er ook ruimte voor de Kamer om te zeggen, wij vinden dit onderwerp misschien wel belangrijker.

[0:16:25] Kunnen jullie daar ook aan?

[0:16:27] En dan hebben we gesprekken.

[0:16:28] Dat kan nu, dat kan op andere momenten.

[0:16:30] En dat zal dan of in zo'n gesprek of via...

[0:16:34] de bespreking met de minister kunnen, maar uiteraard proberen we daar voor open te staan.

[0:16:38] Waarbij ik eerlijk moet zijn, het is het schaarste die we verdelen, dus elke keuze die we daarin maken doet ergens anders dan pijn.

[0:16:45] Maar dat begrijpt u, denk ik.

[0:16:49] Dank voor de beantwoording.

[0:16:50] Ik kijk even naar de heer Sjoerds of hij... Ja, ik zie hem knikken.

[0:16:53] Hij heeft een zalig maakend antwoord gehad.

[0:16:55] Dan gaan we naar de heer De Hoop namens GroenLinks BVDA.

[0:16:57] Dank, voorzitter.

[0:16:58] En allereerst dank voor de toelichting aan mevrouw Arduin en ook de inspecteur-generaal dat u hier bij haar bent om ons hier ook wat meer toelichting te geven.

[0:17:06] En ik denk dat u de afhankelijke rol de afgelopen periode ook duidelijk hebt gehad, bijvoorbeeld op het Schiphol dossier met de milieugeluidsnormen waar u ook

[0:17:14] Ook het eigen ministerie denk ik een aantal keer terecht op de vingers, terecht is de waardeoordeel, maar in ieder geval op de vingers heeft getikt.

[0:17:22] En ik ben benieuwd ook naar de uitdagingen als het gaat over infrastructuur en woningbouw, omdat ik dat ook in uw jarenprogramma teruglees.

[0:17:30] Beide ministeries, VRO en IEW, werken meer met elkaar samen de afgelopen jaren.

[0:17:34] Wat zijn de bevindingen die jullie tot nu toe hebben gehad, hoe die samenwerking gaat en of die infrastructuren ook

[0:17:40] samen met het wonen in één keer in orde is en wat voor zaken daar nog extra misschien nodig zijn de komende periode, omdat dat ook duidelijk één van de dossiers is waar u mee aan de slag gaat.

[0:17:54] Wie mag ik daarvoor het woord geven?

[0:17:56] De heer Wassenaar.

[0:17:58] Dank voor de vraag, omdat het klinkt een beetje gek.

[0:18:02] Het is voor het departement een heel belangrijk onderwerp en qua toezicht is daar voor ons niet eens zo'n hele

[0:18:08] Dus in de aanleg van infrastructuur hebben wij als toezichthouder nauwelijks een rol.

[0:18:14] We kijken natuurlijk wel naar die woningopgave, dat is ook een van de prioriteiten die mevrouw Arduin aangaf, waar we nu nog heel erg kijken naar het functioneren van individuele woningcoöperaties.

[0:18:24] We proberen dat toezicht wel uit te pleiten.

[0:18:26] Hoe wordt er gehandeld naar de regionale woningopgave?

[0:18:30] En in welke maatwerken coöperaties daar ook samen om gezamenlijk die woningopgave vorm te geven?

[0:18:37] Maar uw vraag, de interactie tussen de infrastuuropgave en de woningopgave, is geen onderdeel van ons toezicht.

[0:18:47] Dank voor het antwoord weer.

[0:18:48] Mevrouw Swinkels, namens het CDA.

[0:18:51] Ja, dank u wel, voorzitter, en dank inderdaad ook voor de prestatie.

[0:18:55] Toevallig had ik vanochtend ook een kennismaking met het IPO, Inter-Provinciaal Overleg, en zij vertelden eigenlijk over vergelijkbare uitdagingen, als je bijvoorbeeld kijkt naar de versterking van het VTH-milieustelsel.

[0:19:08] En ik was benieuwd welke kansen jullie zien voor samenwerking daarop, als je het hebt over die digitale infrastructuur die daarvoor nodig is, maar ook personele capaciteit om daar ook met elkaar, ja,

[0:19:21] als er een slag gemaakt moet worden bij beide, ook bij omgevingsdiensten, om dat dan ook op een slimme manier te coördineren met elkaar.

[0:19:32] De heer Welsenaar.

[0:19:35] VTH-stelsel, iets meer woorden.

[0:19:37] Ik heb daar voorgangers van u ook een aantal keren over gesproken in dit soort rond de tafelbijeenkomsten.

[0:19:41] We zijn best kritisch over het functioneren van het hele VTH-stelsel en de kwaliteit van omgevingsdiensten.

[0:19:47] Daar hebben we eerder ook wel gesprekken over gehad.

[0:19:50] Gelukkig goede stappen gezet en die samenwerking wordt ook steeds beter gevonden, onder andere in de digitalisering.

[0:19:58] Die digitaliseringskant is heel belangrijk.

[0:20:00] Er zit wel een hele grote financiële component aan.

[0:20:03] Je merkt dat de omgevingsdiensten financieel onder behoorlijke druk staan, dus dat is echt wel een groot en lastige opgave.

[0:20:10] Wat ik in het hele VTH-stelsel een nog grotere zorg vind, is uiteindelijk de onafhankelijkheid van de omgevingsdiensten.

[0:20:16] En daar hebben we het gesprek hier ook wel eens over gehad met collega's van u in eerdere samenstellingen.

[0:20:23] En dat is wel het gesprek dat ik met omgevingsdiensten en de bevoegde gezagen van omgevingsdiensten, dus de gemeente en de provincies wel heb, in welke mate zijn omgevingsdiensten onafhankelijk genoeg om hun werk als regionaal toezichthouder goed uit te kunnen oefenen.

[0:20:40] De onafhankelijkheid van de IOT kwam net al even aan de orde.

[0:20:42] Uiteindelijk bepaal ik als mijn verantwoordelijkheid

[0:20:45] de prioriteitsstelling in het hele domein van ons werk.

[0:20:51] Die keuze, dat is mijn verantwoordelijkheid.

[0:20:53] Wij moeten ook bepalen, bij wijze van spreken, in welke mate er straffen worden opgelegd.

[0:20:59] Dat is bij omgevingsdiensten nog in hoge mate belegd bij de bevoegde gezagen.

[0:21:04] Die omgevingsdiensten zijn meer uitvoeringsorgaan in veel gevallen dan onafhankelijk toezicht houden.

[0:21:09] Daar zit een ontwikkeling in.

[0:21:11] Dat gaat bij een aantal omgevingsdiensten ook heel goed.

[0:21:13] maar best bij een hele grote groep gaat dat mij te langzaam.

[0:21:17] Dus er is een hele grote digitaliseringsopgave, daar werken we samen, maar we zijn ook heel erg aan het samenwerken op die onafhankelijkheid om ervoor te zorgen dat dat milieutoanzicht echt op een onafhankelijke manier plaatsvindt.

[0:21:30] Ik maak toch even gebruik van de gelegenheid dat ook even... Dank voor het antwoord.

[0:21:36] Dan ga ik naar mevrouw Poesma-Hoekstra.

[0:21:41] Dank je wel.

[0:21:43] Een hele verantwoordelijkheid om alles goed te onderzoeken en de risico's te benoemen.

[0:21:48] Ik zit zelf op de infrastructuur.

[0:21:51] Ik heb wel een vraag en dat gaat even over... Een taakstelling is benoemd, structureel, maar er werd ook benoemd dat de eenmalige budgetten lopen af.

[0:22:00] En ik heb daar even niet zoveel zicht op wat dat dan precies is en wat dat betekent.

[0:22:04] Dus misschien even een verduidelijking over die eenmalige budget.

[0:22:10] Wie mag ik het woord geven voor de budgetvraag?

[0:22:12] De heer Wassenaar.

[0:22:15] Er zijn twee voorbeelden.

[0:22:18] Wat mevrouw Arduin aangaf, als wij nieuwe taken moeten uitvoeren, is de afspraak dat we daar ook extra geld voor krijgen.

[0:22:24] We zien bij een aantal nieuwe taken dat daarvoor een aantal jaren geld is gegeven.

[0:22:28] De taak verdwijnt niet, maar het geldt wel.

[0:22:30] Dus dat geeft spanning.

[0:22:32] En het tweede is dat er een aantal jaren geleden een groot programma werken aan uitvoering is opgezet om de kwaliteit van de uitvoering in Nederland een impuls te geven.

[0:22:45] Wat wij doen is toezicht houden, maar wat mevrouw Arduin ook aangaf, is ook vergunning verlenen en dat is dienstverlening uiteindelijk aan bedrijven, deels burgers, maar vooral bedrijven.

[0:22:55] En daar hebben we voor een aantal jaren, en dat loopt uit mijn hoofd, tot 2029 geld voor gekregen.

[0:23:01] Maar die uitvoering gaat in 2030 ook nog door.

[0:23:04] En daar zit natuurlijk wel zorg, en dat geldt niet alleen voor de IOT, dat geldt voor alle publieke uitvoerders.

[0:23:10] Die ambitie om tot een goede publieke uitvoering te komen, die blijft, maar die middelen zijn tijdelijk.

[0:23:16] Daar zit wel een probleem en een zorg.

[0:23:20] Dank voor het antwoord wederom.

[0:23:23] Mevrouw Mona namens de PVV.

[0:23:26] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:23:28] Ik heb een vraag over... Het staat in het jaarplan 2026 van het ILT.

[0:23:34] Er staat dat u een pilot onbemande luchtvaart doet, waaronder, denk ik, ook de drones en dat soort dingen vallen.

[0:23:42] En mijn vraag is eigenlijk voor de bemanden in onbemande luchtvaart.

[0:23:45] Wanneer die pilot is afgelopen en wanneer u eventueel daarover kunt communiceren naar de Kamer of doet u dat naar het departement van INW?

[0:23:56] Ik zie de heer Wassenaar naar de microfoon gegaan.

[0:23:58] Dat hoort u zo nu.

[0:23:58] Ja, en die zit ook een beetje te denken, wat ik daarop zal zeggen, om de luchtvaart.

[0:24:03] Dat gaat over alles wat met drones nu aan de gang is.

[0:24:06] Daar wordt veel geëxperimenteerd in een situatie dat het toezicht nog in ontwikkeling is en de wetgeving ook.

[0:24:14] Dus er worden nu pilots gedaan.

[0:24:16] We hebben laatst de vluchten gehad van de Isela-kliniek tussen Meppelen en Zwolle met medicatie.

[0:24:22] Er vinden allerlei experimenten en pilots plaats rond de Noordzee om te kijken hoe je buiten zichtlijnen met drones kan werken.

[0:24:30] Maar zowel voor de bedrijven als voor de wetgevers, als voor de toezichthouders is dat nog wel zoeken, omdat wetgevende kader ook niet beschikbaar is.

[0:24:39] Daar zijn we nu mee bezig en, maar dat is een beetje uit mijn hoofd, loopt dat tot en met eind van dit jaar.

[0:24:45] Dus ik verwacht dat we daar dan wel uitsluitsel over kunnen geven.

[0:24:47] Maar dat is even met verslag in de armen.

[0:24:52] Dank.

[0:24:52] Mevrouw Moornaar, zou u uw microfoon nog even uit kunnen zetten?

[0:24:56] Excuus.

[0:24:56] Hartstikke dank.

[0:24:58] De heer Van Duivenvoorde geeft aan geen vraag te hebben.

[0:25:01] Dan kijk ik naar de heer Van Asten namens D66.

[0:25:05] Dank voor de presentatie en de stukken.

[0:25:08] Het is wellicht mijn relatieve onbekendheid met de ILT.

[0:25:13] Ik zit te kijken naar een miljarenstrategie.

[0:25:16] En dan zie ik op pagina 7 een grafiek.

[0:25:20] tegenover die IBRA waar u het over had.

[0:25:24] En dan zie ik bijvoorbeeld dat milieu duidelijk inzet met duidelijk heel groot schadebedrag.

[0:25:31] En die mis ik dan eigenlijk bij het wonen.

[0:25:34] En het wonen is naar mijn begrijp toezicht op de corporaties.

[0:25:38] dan weet ik niet of ik de 10% inzet op 170 man zou moeten zetten, FTE notabene, dus dat zullen er waarschijnlijk nog wel wat meer zijn, ten opzichte van een 0% risico erop.

[0:25:51] Is dat dan dat de corporaties kostendekkend betalen?

[0:25:58] Hoe zie ik dat?

[0:25:59] Want anders zou je zeggen van nou een 10% inzet op iets wat een 0% risico heeft, dan weet ik er nog geen.

[0:26:09] Die heeft de toelichting een belangrijke onderbouwing van de keuze.

[0:26:12] Hoe wij capaciteit verdelen, gaat over die inspectiebede risicoanalyse, wat mevrouw Arduino aangaf.

[0:26:21] Die is opgebouwd op die 190 verschillende onderwerpen waar we toezicht houden, is gekeken naar historische schade.

[0:26:29] En als die schade heel groot is, dan zouden we daar eigenlijk meer aan moeten doen.

[0:26:32] Is die schade klein, minder aan moeten doen.

[0:26:35] Bij de meeste onderwerpen lukt dat.

[0:26:37] Dus bij afval kunnen wij redelijk berekenen dat dat per jaar tot een miljard of vier aan milieuschade leidt, wat we nu met ons afval in Nederland doen.

[0:26:46] Er zijn ook kleinere onderwerpen, bijvoorbeeld busgevoer.

[0:26:50] Je kunt kijken naar het aantal ongelukken in Nederland en daar een bedrag aan hangen en dat is substantieel lager.

[0:26:56] Dus daar is het toezicht dan minder.

[0:26:58] Toen zegt de woningcorporaties, is het lastig om die schade in geld uit te drukken.

[0:27:05] En daarom ziet u in deze tabel daar een nul staan.

[0:27:08] Daar zitten uiteindelijk wel schades, daar zit ook wel risico, er zijn ook wel misstanden geweest in de woningcorporatiesector de afgelopen jaren, maar hij is niet zo eenduidig in geld uit te drukken zoals we dat bij de andere onderwerpen wel kunnen.

[0:27:21] Dat betekent dat we die financiële benadering wel gebruiken als onderbouwing voor onze prioriteitsstelling,

[0:27:27] maar ook wel even met verstand daarnaar kijken.

[0:27:29] Want soms is het nul, omdat we er geen geld aan kunnen hangen, maar is dit er nog wel risico's voor?

[0:27:34] Daarnaast geldt, dit is een hele financiële benadering, hebben wij ook gewoon een aantal wettelijke taken in de uitvoering van ons toezicht.

[0:27:41] En dat geldt ook voor woningcoöperaties.

[0:27:44] Op het moment dat er een nieuwe bestuurder of een nieuwe commissaris aangezocht wordt bij een woningcoöperatie, moeten wij beoordelen of die fit and proper is, heet dat dan.

[0:27:53] Dus of die voldoet aan de vereist om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen.

[0:27:57] Zaken die niet terug te zien zijn in zo'n inspectiebrede risicoanalyse, wel leiden tot werk en dus ook de inzet van onze mensen.

[0:28:05] Ik hoop dat dat een antwoord is op uw vraag.

[0:28:10] Dank.

[0:28:10] Dank opnieuw aan de heer Wassenaar.

[0:28:12] We hebben nog... We zitten op een half uur, dus er is nog ruimte voor een tweede ronde vragen.

[0:28:17] Ik kijk even naar de leeftijd behoefte aan is.

[0:28:19] Ik zie dat dat het geval is, dus dan zou ik graag de heer Sjoeds opnieuw het woord willen geven.

[0:28:24] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:28:26] Ik blijf nog even bij die prioritering zitten, maar dan van een heel ander perspectief.

[0:28:31] Even los van middelen.

[0:28:32] Als we kijken naar uw inhoudelijke werkveld, wat zijn van uw beiden, dus het is één vraag aan u beiden, wat zijn de twee grootste inhoudelijke zorgpunten in uw werkveld?

[0:28:43] Waar wordt u s'nachts van wakker?

[0:28:51] Mevrouw Arduin.

[0:28:53] Ja, vanuit mijn beeld gaat dat inderdaad over het milieu.

[0:28:58] Ik vind dat inderdaad zorgwekkend.

[0:29:00] Naast dat ik werk bij de ILT ben ik zelf natuurlijk ook een inwoner.

[0:29:04] En als ik zie dat er zo'n opeenstapeling is van schadelijke stoffen, ja, dan maak ik me daar wel zorgen om.

[0:29:10] Ik denk dat het heel belangrijk is dat we met alle partijen in het stelsel zorgen dat we in de toekomst ook nog schoon drinkwater hebben.

[0:29:19] Dat de grootste vervuilers ook worden aangepakt.

[0:29:22] Dus dat is een zorg.

[0:29:24] Mijn tweede pet gaat natuurlijk wel heel erg over digitalisering.

[0:29:26] Ik ben ook CIO en dat gaat over de weerbaarheid en digitale weerbaarheid.

[0:29:31] We zien dat er een toename is van het aantal dreigingen.

[0:29:35] We zien ook dat de kosten enorm stijgen om die infrastructuur, die digitale infrastructuur weerbaar te maken.

[0:29:42] En daar zit voor mij het tweede zorgpunt.

[0:29:47] Dank voor de beantwoording.

[0:29:50] Er is een aanvulling van de heer Elsenaar.

[0:29:51] Ik heb ook even nadenken over twee aansprekende onderwerpen die uiteindelijk in de lijst die mevrouw Ardijn aangaf ook al terugkwam.

[0:29:58] Vanuit burgerperspectief vind ik het nog steeds heel moeilijk hoe wij met Schiphol omgaan.

[0:30:03] We hebben daar als ILT een aantal signalen over afgegeven.

[0:30:06] Daar worden geluidsgrenzen overschreden en er ligt uiteindelijk een politiek opdracht.

[0:30:11] Dat mag allemaal in een democratie, dat is prima, maar de omwonenden van Schiphol worden hiermee onvoldoende beschermd.

[0:30:19] Dat hebben wij als ILT al een aantal jaren aangegeven.

[0:30:22] Er is wetgeving aanstaande om dat te verbeteren, maar dat vind ik echt nog wel een heel groot punt.

[0:30:27] Het tweede, het raakt een beetje aan het punt wat mevrouw Arduin aangeeft over milieu.

[0:30:33] De bodem praat niet, wordt vaak gezegd.

[0:30:36] En we zijn ook wel een beetje hoede van wat er in die bodem gebeurt.

[0:30:39] En daar schrik ik van.

[0:30:40] Wat wij met staalslakken doen, daar heb ik een aantal keren ook voor in de Kamer gezeten.

[0:30:45] Maar hetzelfde geldt voor PFAS.

[0:30:47] We zien een enorme belasting van de bodem, wat op lange termijn echt hele grote effecten gaat hebben.

[0:30:54] En daar maak ik me hele grote zorgen over.

[0:30:58] Dank voor het duidelijke antwoord.

[0:31:01] Kijk ik even of de heer Schutz tevreden is met zijn antwoord.

[0:31:03] Dat is het geval.

[0:31:04] De heer de Hoop.

[0:31:06] Dank u voorzitter.

[0:31:06] Ik was wel nieuwsgierig naar iets waar we het niet zo vaak meer over hebben met IOT, omdat het eigenlijk vaak best wel goed gaat, namelijk de spoorveiligheid in Nederland.

[0:31:14] Maar ik kan me best voorstellen met alle uitdagingen op het spoor dat het de komende jaren ook wel meer onder druk komt te staan.

[0:31:20] Vervoer van giftige stoffen over het spoor.

[0:31:21] We hebben ook nog best een aantal nabo's in Nederland, onbewaakte spoorwegen.

[0:31:26] Ik ben benieuwd wat de uitdagingen volgens u zijn de komende periode als het gaat over de spoorveiligheid en waar u ons misschien voor wilt alarmeren.

[0:31:37] De heer Wassenaar.

[0:31:39] Spoorveiligheid is een van die staten van de signaalrapportage die mevrouw Ruin aangaf.

[0:31:44] We hebben eind vorig jaar een rapportage over, dat doen we elk jaar, over wat zien wij in het spoor.

[0:31:51] Dat is altijd een beetje dubbel signaal.

[0:31:52] Aan de ene kant is het heel veilig.

[0:31:54] Als je kijkt, ook internationaal, hoeveel ongelukken er in Nederland zijn, is dat relatief weinig.

[0:31:59] Gaat er heel veel goed.

[0:32:01] En tegelijkertijd zijn het best hele grote risico's.

[0:32:03] Je noemt zelfs de NABO's inderdaad al.

[0:32:06] De komende jaren, decennia zal het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor enorm gaan toenemen, ook met gevaarlijker stoffen dan op dit moment, als je kijkt naar de hele energietransitie.

[0:32:17] Daar zitten we hele grote zorgen over.

[0:32:20] En sowieso, het spoor in Nederland is behoorlijk vol en daarmee heel kwetsbaar.

[0:32:24] En dat is een aantal signalen die we in die rapportage ook hebben aangegeven.

[0:32:28] Volgens mij is die ook geagendeerd voor het komende commissiedebat over spoorveiligheid.

[0:32:35] Dank.

[0:32:36] Mevrouw Spinkels.

[0:32:39] Ja, dank.

[0:32:39] Ik had ook nog wel een vraag.

[0:32:41] Ik was wel benieuwd als je kijkt naar de rollen die iedereen heeft.

[0:32:44] We vinden het heel belangrijk dat toezichthouding gewoon

[0:32:47] ja, eenduidig is dat je niet naar te veel organisaties toegaat daarin.

[0:32:54] En tegelijkertijd zien we ook wel dat uitvoerende organisaties in de toezicht ook steeds vaker die complexiteiten op zich af zien komen en daarmee ook, misschien ook onbedoeld ook, beleidsmatiger zich inzetten.

[0:33:11] En ik was benieuwd hoe jullie die uitdaging zien, dat we ervoor kunnen zorgen dat, ja,

[0:33:15] ...dat jullie organisatie ook echt slagvaardig blijft op die uitvoeringskant.

[0:33:23] GESPREKSLEIDER.

[0:33:23] Voorzitter, mevrouw Ardern.

[0:33:25] Ik vind het een hele mooie vraag.

[0:33:27] Ik denk dat dat in de eerste plaats ook te maken heeft met welke rol wij pakken.

[0:33:33] Het goede voorbeeld geven is daarin ook een hele belangrijke.

[0:33:36] We zien heel veel mogelijkheden om ook juist met onze expertise bij te dragen... ...aan allerlei stekenholders in dat veld, zodat we met elkaar die complexiteit kunnen reduceren.

[0:33:46] Ik denk dat kennis wel een heel belangrijk onderdeel daarin is.

[0:33:50] Er is heel veel kennis nodig om te begrijpen wat die complexiteit inhoudt.

[0:33:54] En om ook vooruit te kijken, te anticiperen op wat er op ons af kunt komen.

[0:33:58] En wij investeren dus ook echt in die kennisinfrastructuur.

[0:34:01] en roepen onze partners ook nadrukkelijk op om dat met ons te doen, zodat we ook samen sterker kunnen zijn.

[0:34:08] Daarnaast zie ik ook heel veel mogelijkheden om met de inzet van data en AI ook die complexiteit te kunnen reduceren.

[0:34:15] Het ging net al even over het spoor.

[0:34:17] Daar zijn we al bezig met een aantal toepassingen waardoor we niet elke dag meer fysiek langs het spoor hoeven te lopen.

[0:34:23] maar ook met behulp van die moderne technologie dat stukje veiligheid kunnen garanderen en daarmee ook een stukje complexiteitsreductie.

[0:34:32] En ik denk dat dat heel erg gaat helpen om ook in de uitvoering slagvaardiger te kunnen zijn.

[0:34:39] Dank mevrouw Hardijn.

[0:34:41] Ik kijk even naar mevrouw Swinkels of de vraag is beantwoord.

[0:34:45] Korte vervolgvraag, ja.

[0:34:47] Ja, zeker.

[0:34:47] Ja, ik kan me voorstellen dat we ook nog langer over deze vragen kunnen spreken met elkaar.

[0:34:52] Maar ik was dan wel ook benieuwd... Het ging natuurlijk in de presentatie ook heel sterk over de middelen die nodig zijn en dat dat juist minder lijkt te worden.

[0:35:02] En ik was ook wel benieuwd, onderzoek je dan ook welke alternatieven denkbaar zijn om samen te werken met die stakeholders om toch tot hoogwaardige kwaliteit van die toezichten te komen?

[0:35:14] zonder dat de opgave bij ILT blijft groeien en groeien en wij elk jaar met elkaar deze discussie voeren.

[0:35:22] Dus zijn er alternatieven denkbaar?

[0:35:25] Mevrouw Oorduin.

[0:35:27] Ik denk dat dat ook een gesprek is wat we met elkaar moeten voeren.

[0:35:30] Ik denk dat dat niet alleen aan de ILT is.

[0:35:32] Dat is echt ook een vraag aan het stelsel.

[0:35:35] Wat onze rol is en zal blijven, is dat wij wel de verantwoordelijkheid nemen om dat gesprek te initiëren en om te zorgen dat het gesprek er komt.

[0:35:43] Misschien ook wel goed om te vermelden in dat verband dat we ook als inspectie samen in onze miljarenstrategie ook daar aan aandacht besteden van hoe gaan we dan om met dit soort uitdagingen in een situatie dat de middelen steeds minder worden.

[0:35:58] Maar ergens is natuurlijk ook wel een ondergrens dat dat geld ook wel echt nodig is, want anders komen we niet verder.

[0:36:04] En dat is wel een belangrijke randvoorwaarde ook voor de toekomst om dat te kunnen waarborgen.

[0:36:08] Dus we zetten ons in, maar ergens is er ook wel een grens.

[0:36:14] Tijdelijk, hartelijk dank mevrouw Arduin.

[0:36:17] Even naar mevrouw Boelsma Hoekstra of zij nog een vraag heeft.

[0:36:20] Ja kort hoor, want ik ben natuurlijk geïnteresseerd in de infrastructuur.

[0:36:24] Ik heb net al even het spoor bij de kop gehad, maar waar zien u daar de grootste risico's en eigenlijk een beetje in het verlengde van, dat is ook een hele opgave om die inspectie te doen, zijn daar ook nog efficiëntieslagen te halen?

[0:36:39] Op het gebied van infrastructuur gaat het onder meer ook over drinkwater.

[0:36:45] Dat is natuurlijk een hele belangrijke, maar het gaat ook over buisleidingen.

[0:36:49] Daar zien we natuurlijk ook wel een verschuiving naar nieuwe manieren van energie en nieuwe stoffen.

[0:36:54] Dus daar moet het ook geschikt voor gemaakt worden.

[0:36:57] Daar zijn we ook mee bezig.

[0:37:00] Maar ook daar is het best wel uitdagend om te zorgen dat we dat ook wel op een goede manier kunnen blijven doen.

[0:37:05] En dat gaat ook gepaard met hoge investeringen.

[0:37:09] Wat ook onder infrastructuur valt, gaat over toezicht op cybersecurity.

[0:37:15] En dan met name bij de aanbieders van essentiële diensten.

[0:37:18] Denk aan drinkwaterbedrijven, maar denk ook aan spoorbedrijven, havenbedrijven.

[0:37:23] En daar intensiveren we ook onze capaciteit.

[0:37:28] Juist ook om te kijken van is het allemaal nog wel veilig?

[0:37:30] Zijn we daar weerbaar genoeg?

[0:37:32] En dat doen we enerzijds door ook te kijken naar de besturing van dat soort bedrijven.

[0:37:37] Worden daar de juiste maatregelen en waarborgen getroffen om te zorgen dat we ook veilig zijn tegen aanvallen van buitenaf.

[0:37:44] Maar daarnaast hebben we natuurlijk ook wel een adviserende taak, juist omdat we ook expertise hebben.

[0:37:50] En die kunnen we ook inzetten om te zorgen dat we op infrastructuurgebied de boel goed onder controle blijven houden.

[0:37:58] Dank voor de beantwoording.

[0:38:00] Ik kijk even naar mevrouw Moornaak.

[0:38:02] Ik heb een vraagje inzake Defensie ook uit het jaarplan.

[0:38:07] Daar valt te lezen dat de vergunningen verouderd zijn en dat u gaat toezien op het actualiseren van die vergunningen.

[0:38:14] Maar over wat soort vergunningen moeten wij dan denken dat die verouderd zijn en welke dan vernieuwd moeten worden?

[0:38:27] De situatie zelfs volgt als een normaal bedrijf een vergunning aan, vraagt rond bedrijfsactiviteiten hinder voor omgeving, loopt dat via een omgevingsdienst.

[0:38:37] Alleen bij defensieinrichtingen loopt dat via de ILT.

[0:38:40] Dus het gaat bijvoorbeeld over geluidshinder, het gaat over het opslaan van gevaarlijke stoffen, het gaat over geluidshinder, al dat soort zaken die gaan over

[0:38:52] Defensieinrichtingen, een marinebasis in een helwe, een schietkamp.

[0:38:56] Al dat soort zaken liggen uiteindelijk bij ons op het bordje.

[0:39:00] En een vergunning is wel belangrijk om te realiseren.

[0:39:02] Het is uiteindelijk een soort bestuurlijke afspraak.

[0:39:04] Wat mag een bedrijf als Defensie aan overlast geven voor de omgeving?

[0:39:10] We weten allemaal dat er jarenlang bezuinigd is op Defensie en dat zien we ook terug in dat hele proces van vergunningverlening.

[0:39:15] Dus Defensie heeft te maken gehad met een enorm achterstand in vergunningen.

[0:39:21] Dat betekent dat er ook heel veel niet toegestaande situaties waren, dat Defensie dus meer hinder veroorzaakte, meer geluid maakte, meer aan gevaarlijke stoffen opsloeg, dan feitelijk was toegestaan.

[0:39:33] Daar is ook een heel handhavingstraject op geweest.

[0:39:36] En we zijn nu bezig met Defensie om dat vergunningenbestand weer actueel te krijgen.

[0:39:42] En dan gaat het niet primair om de vergunning, maar het gaat uiteindelijk om het bewaken van de balans tussen aan de ene kant de belangen van Defensie, ze moeten kunnen oefenen, ze moeten gevaarlijke stoffen kunnen opstaan, en aan de andere kant de belangen van de omgeving.

[0:39:56] Daar zijn de komende jaren echt nog wel investeringen voor nodig, zeker als je kijkt naar de groei van Defensie,

[0:40:01] waar het ruimtebeslag en dus ook de hinder voor de omgeving alleen maar zal toenemen.

[0:40:06] Dus hier gaat het primair om.

[0:40:09] Dank.

[0:40:10] Dan gaan we naar de heer Van Tijvervoorde namens Forum voor Democratie.

[0:40:15] Ja, net dacht ik, ik moet doen alsof ik hier heel veel van weet, want dat weten jullie wel, maar ik weet eigenlijk niet zo heel veel van de IOT, dit is nieuw voor me.

[0:40:22] Eigenlijk de basale vraag die ik heb is,

[0:40:25] de dynamiek tussen de wetgever en IOT.

[0:40:28] Dus is het zo dat de wetgever met allerlei open normen komt en dat de IOT vervolgens moet gaan interpreteren en moet gaan onderbouwen waarom jullie bepaalde maatstaven zetten?

[0:40:35] Is dat hoe die dynamiek werkt tussen de twee?

[0:40:37] Dat is echt de vraag.

[0:40:40] De heer Wassenaar.

[0:40:42] Dat is een mooie vraag.

[0:40:44] Dat verschilt heel erg per type onderwerp.

[0:40:47] Als ik kijk naar het hele transportdomein,

[0:40:50] zijn die normen vrij duidelijk en zijn ze vaak ook internationaal bepaald.

[0:40:56] De luchtvaart is mondiaal qua wetgeving en hebben wij eigenlijk toezicht te houden op de wetgeving die mondiaal is vastgelegd.

[0:41:04] Als ik kijk naar onderwerpen als PFAS of hoe gaan we om met staanslakken, is dat meer een Nederlandse wetgeving, vaak wel met een Europese onderbouwing of achtergrond.

[0:41:20] En daar is het aan de wetgever om te bepalen hoe die kaders zijn.

[0:41:23] En naarmate de wetgever die meer openlaat,

[0:41:26] Is het aan ons om dan te zeggen, wij moeten wel op een of andere manier beoordelen of het mag of niet mag.

[0:41:32] En moeten wij die open normen gaan invullen.

[0:41:35] Uiteraard is daar heel veel interactie over met de beleidswetgever in dit geval.

[0:41:44] En is het uiteindelijk ook een politieke keuze hoe strak die normen worden neergezet.

[0:41:49] Niet zozeer voor de toezichthouder alleen, maar ook voor de bedrijven die daarna moeten handelen.

[0:41:54] Maar zeker in het leefomgevingdomein zijn die normen vaak open en is het uiteindelijk ook aan de toezichthouder om dat in de praktijk dan handen en voeten te geven.

[0:42:04] Uiteraard wel een afstemming met het debattement en uiteindelijk ook wel met de politiek daarachter.

[0:42:11] Ja, een vervolgvraag van de heer Van Dijk.

[0:42:15] Dus er zou een

[0:42:17] Even geen voorbeeld, maar zou er zo'n correctie kunnen voortkomen uit de Kamer, vanuit de wetgevende macht, die zegt, jullie doen dit te streng bijvoorbeeld, of te zacht, en dan kunnen wij dus wel een correctie doorvoeren bij jullie, ook al zijn jullie onafhankelijk.

[0:42:27] Ja.

[0:42:29] De heer Wassenaar.

[0:42:30] Wij zijn onafhankelijk, maar wel binnen wetgevend kader.

[0:42:33] En uiteindelijk bepalen jullie dat wetgevend kader.

[0:42:38] Dank voor de beantwoording.

[0:42:40] De heer Van Asten.

[0:42:41] Ja, dank.

[0:42:43] Nog even over het jaarplan 26.

[0:42:46] Aan het begin wordt er redelijk scherp gezet dat er minder geld is.

[0:42:50] Dat zult u gaan merken en daarvoor zullen wij dus ook zeker grote keuzes moeten maken.

[0:42:57] ILT zal uiteindelijk minder effectief zijn en de maatschappelijke schade kan groter worden.

[0:43:03] Speelveld even goed neergelegd.

[0:43:05] En dan is het keuzes.

[0:43:07] En dan heb ik even het wegverkeer erbij gepakt om dan eigenlijk op zoek te gaan naar welke keuzes worden hier nou echt gemaakt waar we dus gaan merken dat er minder inzet gaat plaatsvinden.

[0:43:22] En dan lees ik, en misschien is dat simpelweg omdat het het stuk over het wegvervoer is en dat die bezuiniging op hele andere vlakken zit, maar ik lees hier niet in dat we iets minder gaan doen.

[0:43:33] Hooguit dat we het nog effectiever gaan inzetten, maar niet dat we het minder gaan inzetten.

[0:43:37] Lees ik dit hoofdstuk, is dit toevallig de uitzondering?

[0:43:40] Komen die keuzes scherper in de andere hoofdstukken erbij?

[0:43:44] Hoe moet ik die keuzes zien?

[0:43:47] Dank, de heer Wassenaar voor de beantwoording.

[0:43:50] Voor de deel zitten die in het jaarplan voor 2026, maar het is uiteindelijk ook in de medianenstrategie en de presentatie ook wel de voorbode van wat er nog gaat komen.

[0:43:59] Het jaarplan is in september opgesteld.

[0:44:02] We zien de kosten alleen maar toenemen, dus we zitten eigenlijk in een voortdurende procesgang om die keuzes te maken.

[0:44:09] Ik heb de letterlijke tekst niet voor me, maar we gaan ook in wegvervoer wel minder doen.

[0:44:13] Dat betekent gewoon minder inspecties.

[0:44:15] Uiteindelijk, en ook een beetje raakend aan de vraag van de heer Van Duivenvoorde, daar hebben we wel internationale verplichtingen, dus daar zit wel een soort onbegrensbare aan te voldoen, maar er zullen minder inspecties ook op dat vlak gaan plaatsvinden.

[0:44:27] En dat is uiteindelijk wel maatschappelijke schade, maatschappelijk risico dat daardoor minder wordt beheerst.

[0:44:35] Dank voor die uitleg, ik zal het nog scherper gaan lezen in het jaarplan.

[0:44:43] Daar komt dan uiteindelijk een resultaat uit en dan neem ik aan dat net als in de inleiding hiervan staat dat er redelijk scherp wordt gesteld wat er op dit moment dreigt te gebeuren, dat dan ook bij de resultaten niet staat van er zijn zoveel minder overdredingen geconstateerd, dat er dan in ieder geval wel bij staat, dat kan in ieder geval komen door veel minder controles.

[0:45:06] Helder.

[0:45:07] De heer Wassenaar.

[0:45:09] Het is altijd een hele spannende, want het is niet een-op-een-relatie tussen wat de ILT doet en hoe veilig het in de maatschappij is.

[0:45:15] Er spelen ook een aantal andere dingen een rol in.

[0:45:17] Maar je hebt nu het jaarplan gekregen.

[0:45:20] In mei komt het jaarverslag en daar leggen we daar verantwoording over af.

[0:45:23] Dat klopt.

[0:45:25] Dank.

[0:45:27] Dan zijn we al aan het einde van de tweede ronde.

[0:45:29] Ik zou de leden even willen verzoeken om hun hand op te steken als ze nog een vraag hebben.

[0:45:33] Dan gaan we die nog beantwoorden.

[0:45:35] Ik zie de heer Schutz.

[0:45:37] Dan is het woord aan u. Ja, over middelen en opdrogen.

[0:45:45] Welke taakvelden houdt het budget als eerste op wanneer zijn die tijdelijke fondsen beëindigd en in welke jaren is dat?

[0:46:00] De grote brokken, wat ik net zei over de werk- en uitvoering en zo'n

[0:46:05] De vraagstuk speelt er ook aan de bodem, hebben we het over 2028, 2029.

[0:46:11] Dan zijn het echt budgetten die stoppen.

[0:46:13] Wat we nu wel zien, is dat budgetten steeds in de loop van de jaren meer onder druk komen te staan.

[0:46:18] Dus dat is meer de geleidelijke krimp die er komt.

[0:46:26] Dank.

[0:46:27] Dan kijk ik even naar de heer Schiets of hij een zorgmakend antwoord heeft gehad voor de vraag.

[0:46:32] Ja, wat gezegd werd wel, maar dat is dus het enige...

[0:46:35] werkveld, wat u zo even noemde, als grote brok.

[0:46:41] Kunt u via de microfoon spreken?

[0:46:46] Dit gaat over de grote brok, de miljoenen die eindigen in 2026 en 2027 zijn er op taakniveau, dat gaat soms om enkele tonnen, zijn er ook taken die al stoppen.

[0:46:58] Dank voor de heldere beantwoording.

[0:47:00] Ik kijk nog één keer rond naar de leden of er nog prangende vragen zijn of nabranders hier niet aan bod zijn gekomen.

[0:47:06] Dat is volgens mij niet het geval.

[0:47:08] Dan gaan we afronden.

[0:47:10] Ik dank de vertegenwoordiger van het ILT voor deze technische briefing.

[0:47:14] Ik deel mee aan de leden dat wij deze informatie volgende week betrekken bij de plenaire behandeling van de begroting Infrastructuur en Waterstaat.

[0:47:21] En ik sluit deze technische briefing.

[0:47:22] Dank aan de aanwezigen en de mensen thuis.