IOB-Periodieke Rapportage Multilaterale Samenwerking

[0:00:00] Goedemorgen en welkom bij de technische briefing over het IOB.

[0:00:07] Welkom aan de Kamerleden en in het bijzonder welkom aan de heer Van der Knaap, mevrouw Maillard, mevrouw Bouwman en de heer Rademakers.

[0:00:17] Het is een technische briefing.

[0:00:18] We doen het als volgt.

[0:00:19] Eerst krijgen jullie 15 minuten de tijd om de presentatie te doen.

[0:00:25] De verdeling laat ik even aan jullie, hoe jullie dat precies doen.

[0:00:27] En dan vervolgens aan de collega's de mogelijkheid om vragen te stellen en dan het verzoek om de vragen kort en kernachtig te formuleren.

[0:00:39] Het is een technische briefing, dus geen politieke vragen.

[0:00:42] En ook even aan te geven aan wie je de vraag richt.

[0:00:46] Dan wil ik bij deze jullie het woord geven.

[0:00:49] Ja, hartelijk dank.

[0:00:50] Ook dank voor de uitnodiging.

[0:00:51] Niets is leuker voor onderzoekers dan om onderzoek te mogen toelichten in het huis van de democratie.

[0:00:57] Mijn naam is Peter van den Knaap, inderdaad Robert Rademakers, Aziza Mayar en Stephanie Bouwman.

[0:01:02] Het is een bijzondere evaluatie.

[0:01:03] Het is een synthese evaluatie.

[0:01:05] Hij is gebaseerd op zeer veel onderliggend onderzoek.

[0:01:08] Dat is de eerste reden.

[0:01:10] Het is een zogenaamde periodieke rapportage, verplicht ook vanuit

[0:01:13] de Comptabiliteitsraad.

[0:01:15] En het tweede is het bijzonder dat hij onder auspicie is uitgevoerd door de Stichting Economisch Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, onder auspicie van onder andere projectleider Aziza Mayar.

[0:01:27] Dit zijn de onderzoekers, de ware helden van het onderzoek.

[0:01:30] Zij zullen dan ook vooral het woord hebben, voorzitter.

[0:01:38] Nederland zet verschillende instrumenten in om ontwikkelingssamenwerking en hulp te bevorderen.

[0:01:45] Dit gebeurt via bilaterale hulp, waarbij Nederland rechtstreeks samenwerkt met partnerlanden.

[0:01:52] En via multilaterale samenwerking, waarbij hulp van meerdere donorlanden wordt gebundeld via multilaterale instellingen.

[0:02:00] Binnen multilaterale samenwerking kunnen donorlanden kiezen voor geoormerkte bijdragen.

[0:02:06] Daarbij stellen donoren duidelijke voorwaarden om hun bijdragen te besteden aan specifieke thema's of regio's.

[0:02:15] Daartegenover staan ongeoormerkte bijdragen, waarbij organisaties binnen hun mandaat zelf bepalen waar zij hulp of samenwerking inzetten.

[0:02:24] Zonder aanvullende voorwaarden.

[0:02:26] Dit wordt ook wel kernfinanciering genoemd.

[0:02:30] Dit onderzoek gaat over artikel 5.1 van de BHOS Begroting en daarmee de steun aan multilaterale instellingen via ongeoormerkte bijdragen in de periode 2017 tot en met 2023.

[0:02:44] Zoals jullie in de figuur zien,

[0:02:49] Gaat er ook steun naar multilaterale instellingen buiten dit begrotingsartikel?

[0:02:56] Dit gebeurt bijvoorbeeld via geoormerkte of thematische steun.

[0:03:00] Of via bijdrage aan instellingen die onder andere ministeries vallen.

[0:03:05] Zoals de Wereldbank onder het ministerie van Financiën.

[0:03:09] Deze steun valt dus buiten de scoop van dit onderzoek.

[0:03:14] De aanname in het Nederlands beleid was dat ongeoormerkte bijdrage aan multilaterale instellingen specifieke voordelen heeft en dus complementair is met andere vormen van hulp en samenwerking.

[0:03:27] Deze voordelen worden beschouwd als voorwaarden voor het behalen van de volgende vijf PHOS-doelstellingen.

[0:03:35] Het uitbanden van extreme armoede en het bieden van noodhulp.

[0:03:40] Het aanpakken van de grondoorzaken van armoede en irreguliere internationale migratie.

[0:03:46] Het bevorderen van klimaatmitigatie en klimaatadaptatie.

[0:03:50] Het bijdragen aan een weerbare wereldeconomie.

[0:03:54] En het versterken van het multilaterale systeem.

[0:03:58] Het doel van dit onderzoek is om te beoordelen of de vooronderstelde voordelen van multilaterale samenwerking daadwerkelijk optreden en of ongeoormerkte bijdragen een effectief, oftewel doeltreffend, en efficiënt, oftewel doelmatig instrument was om de WHOS-doelstellingen te realiseren.

[0:04:19] Tijdens de evaluatieperiode ging 1,2 miljard euro naar ongeoormerkte bijdrage aan multilaterale instellingen onder begrotingsartikel 5.1.

[0:04:30] Dat is 5,1 procent van de totale BHOS-begroting.

[0:04:36] Ruim 80 procent van deze inzet ging naar vier instellingen.

[0:04:41] Dat zijn twee VN-organisaties, UNICEF en UNDP, en twee regionale ontwikkelingsbanken, de Afrikaanse en de Aziatische ontwikkelingsbanken.

[0:04:51] Wanneer er in het onderzoek wordt gesproken over multilaterale instellingen, dan worden daarmee primair deze instellingen bedoeld.

[0:04:59] Het is belangrijk te benadrukken dat ontwikkelingsbanken en VN-organisaties bestaan uit niet doorlopende fondsen, waaruit fysieke hulp wordt geboden en subsidies en leningen onder gunstige voorwaarden worden verstrekt aan kwetsbare landen.

[0:05:17] Dit betekent ook dat deze fondsen regelmatig moeten worden aangevuld.

[0:05:22] Dit gebeurt via zogenoemde middelaanvullingen, waarbij Nederland zich voor meerdere jaren committeerde aan een jaarlijks bedrag.

[0:05:29] Daarnaast beschikken de regionale ontwikkelingsbanken over een bank, die vooral wordt ingezet voor leningen aan overheden en financiële instellingen in middeninkomenslanden.

[0:05:41] Deze banken zijn hierdoor wel doorlopend.

[0:05:45] Donoren kunnen soms via extra kapitaal inleggen, waardoor de bank haar activiteiten kan uitbreiden.

[0:05:51] Met het aankopen van kapitaal verwerft Nederland tegen steemrecht.

[0:05:56] Aanvullend kan Nederland openbaar kapitaal versterken, waarbij Nederland samen met andere donoren garant staat zonder direct geld over te maken.

[0:06:06] Dit stelt de ontwikkelingsbanken in staat aanvullende financiering aan te trekken op de kapitaalmarkten.

[0:06:12] Hierdoor ontstaat een hefboomeffect.

[0:06:15] En donorbijdragen leidt tot een veelvoud aan ontwikkelingsfinanciering.

[0:06:21] Ik ga jullie meenemen in de onderzoeksaanpak.

[0:06:24] En zoals net is uitgelegd, is het doel van het onderzoek dus om de bijdragen van de Nederlandse beleidsinzet, de 1,2 miljard ongeommerkte bijdragen, om die bijdragen te evalueren aan het behalen van de BEOS-doelstellingen.

[0:06:42] Het directe effect van deze bijdragen is echt heel lastig vast te stellen.

[0:06:47] Een belangrijke reden hiervoor is dat de donorbijdragen van Nederland gezamenlijk met de donorbijdragen van andere landen worden geïnvesteerd in programmalanden.

[0:06:56] Dat noemen we ook wel de ondeelbaarheid van donorbelangen.

[0:07:01] Daardoor kan uiteindelijk niet worden bepaald welke resultaten in programmalanden kunnen worden toegeschreven aan de Nederlandse beleidsinzet.

[0:07:10] Onze onderzoeksaanpak probeert dit op te lossen met drie stappen om toch indirect hier iets over te kunnen zeggen.

[0:07:19] In de eerste stap maken we inzichtelijk wat het belang is van ongeoormerkte bijdragen in algemene zin.

[0:07:26] Nederland was tijdens de evaluatieperiode een groot voorstander van ongeoormerkte bijdragen ten opzichte van geoormerkte bijdragen.

[0:07:33] Er is in de wetenschappelijke literatuur vrij veel bekend over wat ongeoormerkte bijdragen betekenen.

[0:07:40] De tweede stap in het onderzoek, en dat is eigenlijk de kern van het onderzoek, is om te evalueren wat de multilaterale instellingen hebben bereikt in programmalanden.

[0:07:50] Dit doen we aan de hand van twaalf thema's die relevant zijn voor Nederland, zoals infrastructuur, water en voedselzekerheid.

[0:07:58] We doen deze analyse op basis van 85 meta-evaluaties.

[0:08:02] Meta-evaluaties zijn eigenlijk overkoepelende evaluaties die soms tientallen of honderden onderliggende projectevaluaties meenemen en die inzichten bundelen op een bepaald thema of op een bepaalde regio.

[0:08:16] Deze meta-evaluaties worden meestal uitgevoerd door de onafhankelijke evaluatieafdelingen van de multilaterale instellingen.

[0:08:24] En deze worden beoordeeld als van... Het is niet het brandalarm, dus we kunnen gewoon dollen.

[0:08:34] Het is de bel dat de plenaire vergadering gaat beginnen.

[0:08:37] Dat is heel meditant, maar negeer hem.

[0:08:40] Deze onafhankelijke evaluatieafdelingen en de meta evaluaties worden allemaal van voldoende kwaliteit beschouwd.

[0:08:52] En dan de derde stap is eigenlijk om te bepalen wat dan die resultaten in programma landen, wat dat dan betekent voor het behalen van de Nederlandse BEOS-doelstellingen.

[0:09:02] Dus stel een multilaterale instelling heeft bereikt om infrastructuur te verbeteren, wat betekent dat dan voor het behalen van bijvoorbeeld het aanpakken van de grondoorzaken van armoede.

[0:09:15] Dan geef ik nu weer graag het woord terug aan collega Meijer.

[0:09:20] Uit het onderzoek blijkt dat multilaterale samenwerking via ongeoormerkte bijdragen inderdaad belangrijke voordelen kent.

[0:09:28] Omwille van de tijd presenteren we vandaag drie overkoepelende conclusies en aansluitende aanbevelingen.

[0:09:36] Het onderzoek laat zien dat multilaterale instellingen overwegend doeltreffend waren in hun bijdrage aan het behalen van de BHOS-doelstellingen.

[0:09:46] Ongeoormerkte bijdragen waren een belangrijk instrument

[0:09:49] voor de flexibiliteit en crisisbereidheid van de instellingen.

[0:09:56] En bij het bieden van noodhulp gelinkt aan de eerste BOS-doelstelling.

[0:10:02] Bij geoormerkte bijdragen liggen middelen te veel vast, terwijl een crisis per definitie onvoorspelbaar is.

[0:10:09] Ook konden multilaterale instellingen door hun permanente aanwezigheid vaak snel en gericht hulp bieden, zoals bij distributie van vaccins.

[0:10:20] Een tweede voordeel was dat multilaterale instellingen schaalvoordelen hadden.

[0:10:24] Door hun omvang

[0:10:26] konden zij investeren in grootschalig projecten, zoals internationale infrastructuur.

[0:10:32] Dit voordeel was van belang bij het aanpakken van de grondoorzaak van armoede en de bijdrage aan klimaatmitigatie, de tweede en derde BHOS-doelstellingen.

[0:10:43] Ten slotte droegen multilaterale organisaties bij aan een weerbare wereldeconomie.

[0:10:48] Zij beschikten over politieke legitimiteit onder programmalanden.

[0:10:52] Zo hebben Afrikaanse landen gezamenlijk circa 60 procent van het stemrecht binnen de Afrikaanse ontwikkelingsbank.

[0:11:01] Hierdoor sloten deze organisaties beter aan bij reguliere structuren, zoals de Afrikaanse Unie, en kon ook worden gewerkt aan het wegnemen van handelsbelemmeringen.

[0:11:17] Doeltreffendheid ten aanzien van sommige andere thema's was minder eenduidig.

[0:11:23] Het onderzoek laat zien dat multilaterale instellingen niet op alle thema's even sterk presteerden.

[0:11:29] Het heeft deels te maken met hun comparatieve voordelen in hun track record.

[0:11:35] De consequenties als gevolg van de coronapandemie waren hierdoor een aanvullende verklaring.

[0:11:41] Namelijk in die periode trokken multilaterale organisaties extra thema's naar zich toe, buiten hun expertise of mandaat.

[0:11:49] Een ander belangrijk voorbeeld waar de resultaten niet in duidig waren, was bij het aanpakken van de grondoorzaken van irreguliere internationale migratie.

[0:11:59] Multilaterale instellingen kunnen daarbij op lange termijn effectief zijn.

[0:12:04] Ze bevoordelen economische groei en investeren in onderwijs en leveren zo indirect een bijdrage aan het aanpakken van de grondoorzaken.

[0:12:12] Tegelijkertijd laten wetenschappelijke studies zien dat de effecten op korte termijn niet altijd eenduidig zijn.

[0:12:18] Zeker wanneer economische kansen nog niet aansluiten bij de aspiraties van inwoners in programmalanden.

[0:12:27] De derde overkoepelende conclusie is dat multilaterale organisaties overwegend doelmatig waren en ongeoormerkte bijdragen daaraan een belangrijke contributie leverden.

[0:12:38] Multilaterale samenwerking bood een aantal voordelen.

[0:12:41] Bijvoorbeeld doordat uitvoeringskosten per geïnvesteerde euro relatief laag zijn.

[0:12:47] Het onderzoek laat zien dat ongeomerkte bijdragen ook instrumenteel waren voor het versterken van het multilaterale systeem.

[0:12:55] De vijfde BHOS-doelstelling.

[0:12:58] Ongeomerkte bijdragen geven instellingen financiële ruimte om hervormingen door te voeren en hun rol doeltreffender en doelmatiger in te vullen.

[0:13:07] Daarnaast laat het onderzoek zien dat er voor Nederland belangrijke verdienkansen zijn, doordat deze organisaties Nederlandse bedrijven inschakelden bij de uitvoering van projecten.

[0:13:16] Tegelijkertijd werden multilaterale instellingen steeds afhankelijker van een kleine groep betrouwbare donoren, wat deze organisaties op termijn kwetsbaar maken.

[0:13:27] Op basis van de overkoepelende conclusies zijn meerdere aanbevelingen geformuleerd.

[0:13:32] We lichten er drie uit.

[0:13:34] Gezien de Nederlandse inzet,

[0:13:36] gedeeld was over verschillende ministeries, is de aanbeveling om de comparatieve voordelen van multilaterale instellingen systematisch in kaart te brengen en interdepartementaal af te stemmen waar de focus per gesteunde organisatie ligt.

[0:13:51] Zo kan Nederland BHOS-doelstellingen, waarop VN-organisaties en ontwikkelingsbanken minder eenduidig presteerden, wellicht beter bereiken via andere multilaterale instellingen.

[0:14:05] Ten tweede is het van belang dat het mandaat van multilaterale organisaties wordt bewaakt.

[0:14:12] Organisaties presteren het beste op thema's waar ze een goede track record op hebben.

[0:14:17] Nederland kan hierop sturen via deelname aan de Raad van Bestuur en werkgroepen van de organisaties.

[0:14:23] Ten derde is het belangrijk te blijven inzetten op meerjarige, ongeoormerkte financiering en andere donoren daartoe aan te moedigen.

[0:14:32] Dit ondersteunt hervormingen en versterkt hun financiële stabiliteit.

[0:14:43] Dank u wel.

[0:14:45] Dat is echt keurig binnen de tijd ook.

[0:14:47] Dan kijk ik gelijk naar de collega's en dan wil ik allereerst mevrouw Kreuger het woord geven.

[0:14:53] Dank u wel, voorzitter, en dank voor dit onderzoek en deze aanbevelingen.

[0:14:58] En misschien op de eerste aanbeveling over die interdepartementale visie.

[0:15:04] Dat is, denk ik, op een heleboel onderwerpen iets wat we vaker als aanbeveling krijgen.

[0:15:09] En wat zou dat praktisch moeten betekenen?

[0:15:12] Ik probeer even te zoeken naar... Er werd geschetst van de Wereldbank valt natuurlijk onder het ministerie van Financiën.

[0:15:20] Gaat het dan om een soort coördinerende rol vanuit BHO?

[0:15:25] Hoe zou dat handen en voeten kunnen krijgen?

[0:15:29] Dank u wel.

[0:15:30] De heer Bamenga.

[0:15:33] Dank u wel voor de toelichting.

[0:15:35] Zeer verhelderend.

[0:15:37] Ik had een vraag over de ongeoormerkte bijdrage.

[0:15:41] Als ik u bijdraag, zo hoor dan.

[0:15:43] hoor ik vooral heel veel positiviteit als het daarom gaat.

[0:15:47] Volgens mij gaat dat samen met vertrouwen.

[0:15:51] Je moet wel vertrouwen hebben dat het ook inderdaad goed besteed wordt.

[0:15:56] U heeft zojuist ook aangegeven dat de partnerlanden zitting kunnen nemen in de Raad van Bestuur.

[0:16:05] Hoe kun je dat vertrouwen nog meer vergroten

[0:16:08] Naast de deelname aan de Raad van Bestuur waar je dus enigszins kan sturen.

[0:16:17] Dank u wel.

[0:16:18] Mijn vraag gaat eigenlijk over de verdienkansen waar u naar refereert.

[0:16:23] U zegt sommige multilaterale instellingen werken ook samen met Nederlandse bedrijven, dus daar zitten nog verdienkansen.

[0:16:30] Hoe staat dat eigenlijk met ook de samenwerking met Nederlandse maatschappelijke organisaties?

[0:16:35] Gebeurt dat ook?

[0:16:36] Zitten daar ook nog kansen in?

[0:16:38] Daar ben ik wel benieuwd naar.

[0:16:42] Dank u wel.

[0:16:42] Ik had de opdracht nog meegegeven om nog te adresseren aan wie.

[0:16:46] Dat is niet nageluisterd.

[0:16:48] Dus ik geef jullie de vrijheid om op de vragen te reageren.

[0:16:59] Eén is denk ik ook goed om kennis te nemen van de reactie van het ministerie, van het kabinet.

[0:17:06] Ik denk dat de systematiek, waarbij de ongeoormerkte lange termijn middelen, dat je dat op een manier inzet dat ze ook echt kunnen bijdragen aan waar het voor bedoeld is.

[0:17:18] Bijvoorbeeld noodhulp, waarbij de voordelen toch wel inderdaad, en dat is een positieve uitkomst, onderzoek na onderzoek worden bevestigd.

[0:17:26] dat professionele grote organisaties met voldoende slagkracht en ook financiële stabiliteit echt in staat zijn om snel noodhulp, daar waar dat nodig is, te organiseren, is, denk ik, belangrijk om dat rijksbreed te realiseren.

[0:17:39] En verder denk ik dat die systematiek ook rijksbreed dan ook financiën, BZ bijvoorbeeld, ondersteund moet blijven worden.

[0:17:47] Ik denk dat een tweede, en dat raakt aan die aanbeveling van ons om het kermandaat van multilaterale organisaties scherp in de gaten te houden, dat dat een tweede is waar je ook interdepartementaal elkaar moet vinden.

[0:17:59] Daar sta je ook, denk ik, sterker als je dat inbrengt.

[0:18:03] En als laatste denk ik de beleidsprioriteit, we noemen er een aantal.

[0:18:06] Ja, dat is natuurlijk bij uitstek iets waar je als verschillende vakdepartementen elkaar moet weten te vinden.

[0:18:12] ...om te zorgen dat je daar ook via ongeoormerkte financiering... ...op de lange termijn de beste resultaten kunt boeken.

[0:18:21] Een deelname van de stuur, maar dat is Robert, jezelf, die vraag beantwoord ik graag... ...is daarbij uitstek een manier om daar inhoudelijke invloed uit te oefenen.

[0:18:32] Ik neem aan dat jij ook op de Mopan-systematieking gaat.

[0:18:36] Ja, dus dank voor de interessante vragen en ik zal verder ingaan op hoe we dat vertrouwen eigenlijk binnen met organisaties kunnen verbeteren.

[0:18:46] En het is eigenlijk een hele belangrijke voorwaarde van multilaterale samenwerking.

[0:18:51] Dat laat de studie ook zien.

[0:18:53] We geven geld aan een multilaterale organisatie en we gaan er eigenlijk van uit dat dat geld dan goed wordt besteed.

[0:19:01] En daar zijn een aantal belangrijke voorwaarden voor, zoals goed bestuur, transparante beslissingen, et cetera.

[0:19:09] En er is een organisatie, die is opgericht door 21 donorlanden, de MOPAN, Multilateral Organization for Performance Assessment Network.

[0:19:19] Daar heb ik op geoefend.

[0:19:22] En die houdt bij wat die organisaties allemaal presteren.

[0:19:28] Op verschillende dimensies die belangrijk zijn voor dat vertrouwen.

[0:19:33] Dus blijven bijvoorbeeld de organisaties bij hun kernmandaat.

[0:19:38] Is er een reflectie richting de begunstigden?

[0:19:41] blijven projecten grotendeels binnen tijdsbesteding en binnen budget.

[0:19:47] Eigenlijk allemaal belangrijke informatie waar donorlanden aan kunnen zien dat hun geld goed wordt geïnvesteerd.

[0:19:56] En uit onze evaluatie blijkt dat die MoPAN-assessments enorm waardevol zijn voor dat vertrouwen.

[0:20:03] Misschien nog ter aanvulling, net werd al gesproken over de raad van bestuur.

[0:20:08] Er zijn nog een aantal andere manieren waarop Nederland invloed kan uitoefenen op de organisaties.

[0:20:15] Dat doen we bijvoorbeeld via onze ambassades in bepaalde programmalanden.

[0:20:20] En er is ook informeel contact.

[0:20:27] Nederland heeft bijvoorbeeld binnen de ontwikkelingsbanken leveren wij soms de vise afgevaardigde binnen de raad van bestuur.

[0:20:38] Er zijn allemaal manieren waarop Nederland toch kan bijsturen in die nodig.

[0:20:47] GESPREKSLEIDER 1 Ik heb een vraag over de Nederlandse bedrijven en NGO's.

[0:20:49] Dus de verdienkansen, de derde vraag, dat is ook een zeer terechte en interessante vraag.

[0:20:57] Ons onderzoek laat zien dat de verdienkansen significant zijn.

[0:21:06] Dus bijvoorbeeld in 2023 haalden de Nederlandse bedrijven en organisaties

[0:21:14] bij UNDP en UNICEF alleen al 100 miljoen euro aan opdrachten op.

[0:21:21] Bij EFDB en ESDB was het in de periode van, uit mijn hoofd, 2020, 2024 was dat ook gezamenlijk 100 miljoen.

[0:21:29] Dus dat zijn behoorlijke bedragen.

[0:21:34] En daar vallen bijvoorbeeld ook ondersteuning bij vanuit stichtingen en andere NGO's die daarvoor worden ingeschakeld.

[0:21:43] Kennisinstellingen bijvoorbeeld.

[0:21:45] En aanvullend weet ik dat de Aziatische Ontwikkelingsbank een aantal memoranda van begrip, MVO,

[0:22:00] understanding heeft met een aantal universiteiten bijvoorbeeld in Nederland, met Leiden Universiteit en juist om meer samenwerking te zoeken op onderwerpen waar Nederland heel sterk op is, bijvoorbeeld water- en voedselzekerheid.

[0:22:24] Dank u wel.

[0:22:25] Dan gaan we naar een tweede ronde.

[0:22:27] Mevrouw Kreuger.

[0:22:28] Ja, dank u wel.

[0:22:30] Ik was nog even benieuwd naar wat gezegd werd over de coördinatie op beleidsprioriteiten, dat dat een heel duidelijke manier zou zijn om rijksbreed te zorgen dat we zoveel mogelijk impact maken.

[0:22:43] En hoe die coördinatie op beleidsprioriteiten zou dat dan vanuit BAO... Hoe zouden we dat praktisch vorm kunnen geven, aangezien dat nu toch wel hele verschillende sporen zijn?

[0:22:57] Dank u wel, voorzitter.

[0:23:01] Vanuit mij uit de laatste vraag, omdat ik zo naar het planneren zaal moet.

[0:23:07] Ik hoor echt heel veel positiviteit en voordelen als het gaat om die ongeoormerkte bijdragers.

[0:23:14] Waarom zou een partnerland dan toch geoormerkte bijdragen leveren als dat in wat voor situaties

[0:23:23] zou dat toch nog wel een voordeel kunnen opleveren.

[0:23:30] Mevrouw Van Ark.

[0:23:32] Mijn vraag sluit daar goed op aan, volgens mij.

[0:23:35] Mijn vraag is, volgens mij investeert Nederland ook een combinatie soms met ongeoormerkt en geoormerkt.

[0:23:42] Als ik het goed heb, is dat bijvoorbeeld bij de ILO het geval.

[0:23:48] SZW valt ILO onder als het gaat om de Nederlandse steun en dat is ongeoormerkt en geoormerkt zit bij buitenlandse zaken.

[0:23:57] Heeft het onderzoek daar ook iets over gevonden?

[0:23:59] Is dat ook effectief, volgens jullie, zo'n combinatie?

[0:24:03] Dank u wel.

[0:24:04] Dan kijk ik weer even naar onze gasten.

[0:24:08] Ja, voordat ik het gras wegmaai van de voeten van collega's.

[0:24:13] Jullie eerst.

[0:24:18] Ja, dan begin ik met de eerste aanvullende vraag over hoe we de interdepartementale coördinatie beter in kaart kunnen brengen.

[0:24:30] Er is vorig jaar ook een vergelijkbare periodieke reportage uitgebracht over de multilaterale instellingen die worden gesteund door het ministerie van Financiën.

[0:24:39] Dat is de Wereldbankgroep, dat is de Oost-Europa Bank of formeel de European Bank of Reconstruction and Development, dat is de Aziatische Infrastructuurbank en dat is het IMF.

[0:24:52] En uit dat onderzoek komt bijvoorbeeld naar voren dat de wereldbankgroep heel erg doeltreffend is op het gebied van private sectorontwikkeling.

[0:25:01] En dat is iets wat uit ons onderzoek blijkt dat multilaterale instellingen die wij hebben onderzocht niet altijd even doeltreffend waren.

[0:25:11] En het begint denk ik om in kaart te brengen, systematisch in kaart te brengen, wat die comparatieve voordelen van de verschillende organisaties zijn die wij allemaal steunen.

[0:25:21] Nou, Buitenlandse Zaken heeft het beleidskader mondiaal multilateralisme.

[0:25:28] Dat geeft daar een hele mooie aanzet toe.

[0:25:31] Maar daar kan vervolgonderzoek naar gebeuren.

[0:25:34] En onze aanbeveling is om heel goed te bedenken wat nu die comparatieve voordelen zijn per organisatie.

[0:25:42] Dus zoals ik net al benoemde, de Wereldbankgroep is goed in private sectorontwikkeling.

[0:25:48] Het IMF is goed in schuldsanering, dus om probleemschulden bij programmalanden, bij partnerlanden te verminderen.

[0:25:56] Afrikaanse Ontwikkelingsbank is ontzettend goed in infrastructuur.

[0:26:00] UNICEF in gezondheid van kinderen, maar daar beveelt het onderzoek echt aan om vervolgonderzoek te doen.

[0:26:08] De tweede vraag gaat over waarom dat landen nog steeds kiezen voor geoormerkte bijdragen.

[0:26:17] Als we kijken naar de data dan zien we in 2010 ten opzichte van 2020 een sterke toename van het aantal OESO-landen dat geoormerkte bijdragen geeft.

[0:26:29] ...ten opzichte van ongeoormerkte bijdragen.

[0:26:32] Dus in 2010 was dat nog zo'n 30 procent.

[0:26:35] In 2020 is dat grofweg 50 procent.

[0:26:39] Dus een toename van 20 procentpunt.

[0:26:42] En het OESO-rapport die dat in kaart brengt... ...die zegt dat de belangrijkste overweging van landen is... ...omdat landen dan meer sturing kunnen geven.

[0:26:52] Dus ze kunnen meer direct...

[0:26:55] richting geven aan de multilaterale organisaties zodat wat zij doen in programmalanden aansluit bij hun doelstellingen.

[0:27:05] Tegelijkertijd laat ons onderzoek zien dat het verschaffen van geoormerkte bijdragen de doeltreffendheid en de doelmatigheid van multilaterale organisaties verslechtert.

[0:27:19] En hiervoor is grootschalig empirisch onderzoek uitgevoerd in wetenschappelijke artikelen.

[0:27:24] Dus die discussie gaat al heel lang terug.

[0:27:26] Dus het wetenschappelijke bewijs is vrij eenduidig dat geoormerkte bijdragen de doeltreffendheid en de doelmatigheid niet altijd ten goede komen van organisaties.

[0:27:39] En dan komen we denk ik terug bij het eerdere punt.

[0:27:43] Zodra die voorwaarden goed zijn en we weten dat multilaterale instellingen bij hun kernmandaat blijven en voldoen aan de andere belangrijke voorwaarden van goed bestuur, dan zijn die zorgen misschien wat minder evident.

[0:28:06] Ik denk dat het inderdaad... Nog een aanvulling?

[0:28:12] De laatste vraag, de combinatie van geoormerkt en ongeoormerkt.

[0:28:17] Ook een hele terechte vraag.

[0:28:20] Het onderzoek laat inderdaad ook zien dat op bepaalde thema's de multilaterale instellingen niet altijd eenduidig doeltreffend waren.

[0:28:31] Het blijkt ook uit andere evaluaties van bijvoorbeeld het IMF, die hebben een Trust Fund, dus dat is een geoormerkte bijdrage waar Nederland ook aan levert, of in andere donerlanden, de Revenue Mobilization Trust Fund en de Poverty Reduction and Growth Trust, nou het zijn twee voorbeelden, dat die bijvoorbeeld

[0:28:52] erg doeltreffend zijn in het verbeteren van instituties en de capaciteiten van overheden.

[0:28:56] Dat zijn bijvoorbeeld onderwerpen waaruit onze studie blijkt dat de multilaterale instellingen wat minder eenduidig presteerden en zo zou

[0:29:09] Dat is ook een van onze aanbevelingen ten aanzien van de interdepartementale afstemming, om dat goed in kaart te brengen.

[0:29:17] Dus op punten waar misschien de gesteunde multilaterale instellingen minder presteren, om mogelijk hier te kijken naar geoormerkte bijdragen.

[0:29:28] Maar daarvoor is aanvullend onderzoek nodig, uiteraard.

[0:29:33] Verder denk ik dat het belangrijk is om ons te realiseren dat het natuurlijk heeft veel voordelen om geoormerkt geld te geven.

[0:29:41] Ik denk dat dat voor de herkenbaarheid en ook de zeggingskracht direct over wat met de middelen gebeurt uiteraard vergroot.

[0:29:48] Dat kan in specifieke gevallen kan je daarvoor kiezen.

[0:29:52] Algemeen geldt en dat

[0:29:54] Ja, dat zei collega al, dat het toch een relatief goedkope en effectieve manier is van de doelen nastreven, zeker op de langere termijn.

[0:30:02] En onze aanbeveling om nou te kijken van welke specifieke organisaties kun je nou het beste inzetten voor welke doelen, omdat het systematisch aan de begrotingsartikelen te koppelen, die is daaraan gerelateerd.

[0:30:12] Nog één opmerking over het vertrouwen.

[0:30:15] Wij adviseren ook om de onafhankelijke evaluatieafdelingen van deze organisaties, om die te blijven koesteren en van voldoende middelen te blijven voorzien.

[0:30:24] Dat zijn echt goed aangeschreven, hoog aangeschreven organisaties die ook qua onafhankelijkheid en kwaliteit van hun rapporten, denk ik, nodig zijn om ook intern, binnen de internationale organisaties, voldoende kritiek te blijven hebben.

[0:30:45] Dank u wel.

[0:30:47] Dank u, heer Bominga.

[0:30:47] Die moest inderdaad naar de plenaire.

[0:30:49] Veel succes daar.

[0:30:51] Mevrouw Kreuger heeft geen vragen meer.

[0:30:53] Ongelooflijk, u heeft mevrouw Kreuger uitgespeeld dat we dit nog meemaken.

[0:30:57] Dan kijk ik nog even naar mevrouw Van Aurink.

[0:30:59] U heeft nog wel een vraag.

[0:31:01] Klein vraagje.

[0:31:03] U geeft net aan van blijf ook die onafhankelijke evaluatieafdelingen financieren.

[0:31:09] Begrijp ik het goed dat als Nederland ongeoormerkte financiering geeft dat dat dus bijdraagt aan die evaluatieafdelingen of moet dat apart gefinancierd worden?

[0:31:24] Als het financiering is die op de instituties en dus op het multiratelare systeem gericht is, dan zit daar ook een deel in wat gebruikt kan worden door de organisaties voor die onafhankelijke evaluatieafdelingen.

[0:31:33] Dus dat zit erin gekoppeld.

[0:31:35] Het is alleen binnen die organisaties belangrijk en daar kan je dan via je bestuur of je zetel of je kiesgroep invloed op uitoeferen dat het ook daadwerkelijk daarvoor bestemd blijft.

[0:31:50] Dank u wel.

[0:31:51] Mevrouw van Arkers ook?

[0:31:52] Kijk, ja, fantastisch.

[0:31:54] Dan wil ik u heel erg hartelijk danken.

[0:31:56] Sowieso allereerst voor het onderzoek en nu ook voor de presentatie hier in de Tweede Kamer.

[0:32:02] De collega's zullen er vast een goede invulling aan geven.

[0:32:05] Dank jullie wel.

[0:32:07] Graag gedaan.

[0:32:08] Nogmaals dank voor de gelegenheid.