Onderzoek TU Delft “A theoretical upper limit for offshore wind energy extraction”

[0:00:00] Graag heet ik iedereen welkom bij deze technische briefing van de Vaste Commissie voor Klimaat en Groene Groei.

[0:00:05] Ik heet de heer Van den Berg van JA21, welkom, mevrouw Van Oosterhout van GroenLinks, P van de A, en de heer Ferreira van de Technische Universiteit Delft.

[0:00:14] Ik begrijp dat online er twee mensen aanwezig zijn, namelijk de heer Larssen van de

[0:00:20] Danmarks Technische Universiteit en professor Soerensen, ook van diezelfde universiteit.

[0:00:28] En ik heb ook begrepen dat de voortuig van deze briefing in het Engels is.

[0:00:33] Dus ik zou graag willen vragen aan meneer Ferreira om te beginnen.

[0:00:38] Ik neem aan dat u een korte presentatie geeft.

[0:00:42] Ja, ongeveer vijftien minuten.

[0:00:43] Vijftien minuten, en dan kunnen de members van het parlement vragen.

[0:00:47] Oké.

[0:01:45] Er is een technische probleem, dus ik denk dat we een minuut moeten wachten.

[0:03:35] Ja, ik denk dat we ook technisch klaar zijn.

[0:03:38] Dus ik zou het graag willen bieden aan meneer Ferreira.

[0:03:43] Heel erg bedankt voor de goede invloed om vandaag hier te zijn en te presenteren.

[0:03:48] Eerst nogmaals, ik wil mijn twee collega's ontmoeten.

[0:03:52] Ze hebben dit onderzoek al veel langer gedaan.

[0:03:56] Vanuit de Technische Universiteit van Denemarken.

[0:03:58] Meestal op de papieren.

[0:04:00] Dit is gepresenteerd als een QDELF-studie, maar er is lange internationale coöperatie.

[0:04:05] Vandaag gaan we praten over de ideeën van wat de limiet is van hoeveel afschuwelijke windenergie je kunt extrageren.

[0:04:13] En we gaan een beetje focussen op wat het betekent voor Nederlandse scenario's.

[0:04:18] En tot een punt van dat, een eerste ontdekking is aan het team van RVO, de Rijksdienst voor Ondernemende Nederlanders, en het team van het ministerie van Klimaat in Groenlo.

[0:04:29] We hebben samen gewerkt sinds het papiertje kwam uit.

[0:04:32] en ze hebben alle informatie voor de scenario's toegevoegd en ze hebben alle waarden gecheckt die we je vandaag gaan laten zien, omdat de scenario's blijven ontwikkelen.

[0:04:42] Dus vandaag wat we je kunnen laten zien van wat dit zal betekenen voor de landbouw tot 2024, tot 2050, zullen de meest opgelegde cijfers van ons BO en van het ministerie zijn.

[0:04:55] Eerlijk, een tafel van content.

[0:04:56] Ik ben verteld dat de Commissie grotere kennis heeft over het onderwerp.

[0:05:02] Dus we gaan heel snel over de fysiek en wat daarachter ligt.

[0:05:08] We gaan over de echte data van bestaande windvelddaten en hoe die met de verwachtingen passen en hoe we daarop kunnen vertrouwen.

[0:05:17] En dan benchmarkeren we de politieke scenario's met een focus op Nederland en doen we een korte analyse van het Nederlandse afsluitingswindsysteem, het verleden en het present, en wat de toekomstige scenario's zijn en wat de beperkingen zijn om de politieke objectieven te ontmoeten.

[0:05:36] De eenvoudigste manier om over een offshore windfarm te denken is een bos, een bos met windbomen.

[0:05:44] Wat er gebeurt als we deze grote offshore windfarms bouwen, is dat we de zwaarheid van de omgeving veranderen.

[0:05:52] We veranderen de atmosfeer, dus we veranderen welk soort wind de windturbines voorzien.

[0:05:59] Dus in plaats van het te bekijken als

[0:06:01] een windboerderij.

[0:06:03] Je kunt het als een groot bos zien, waar je een aantal buitenlandse windturbines hebt, die al het schone lucht krijgen.

[0:06:09] En als je binnen in het bos beweegt, zijn deze windturbines omgeven door bomen die de windsnelheid verminderen.

[0:06:18] En wat betekent dit in de realiteit?

[0:06:22] De buitenlandse windturbines krijgen nog steeds hoge windsnelheid, maar de binnenlandse turbines krijgen lage windsnelheid en lage kracht.

[0:06:29] Nu, als de windturbines groter en zwaarder worden, en dichter bij elkaar in grote clusters, verliezen de momentelijke kleine voordelen die we hebben van deze echte windturbines.

[0:06:41] De efficiëntie van de windturbines verlaat, en we krijgen minder en minder energie per km2.

[0:06:46] Het idee is dat je denkt, hoe zwaarder we de omgeving maken, hoe lager de windvloer.

[0:06:55] Hier kunnen we plotselen wat er gebeurt met de windsnelheid als we niets doen.

[0:07:00] Dit is de hoogte en aan de hoogzijde heb je de windsnelheid.

[0:07:05] Als je een windturbijn in zo'n offshore omgeving zet, zonder ergens rondom, dan ziet de windturbijn ongeveer 10 meter per seconde.

[0:07:15] Als je het als een offshore windturbijn zet, dan ziet het ongeveer 9 meter per seconde.

[0:07:20] Daarom moeten offshore windturbijnen meer produceren.

[0:07:24] Als je het bijvoorbeeld in het midden van de hek zet, dan krijgt het ongeveer 8 meter per seconde.

[0:07:32] Maar nu, als je het in een offshore windfarm zet, dan is het een slechtere wind dan om het in het midden van de hek te zetten.

[0:07:39] Dus dan zie je het ongeveer 7,4 meter per seconde.

[0:07:42] Ik weet dat dit niet veel betekent, maar misschien kunnen we kijken wat het betekent in termen van kracht.

[0:07:49] Dus als je denkt over wat de krachtkurve van een windturbijn is, als het in het midden van de zee is,

[0:07:54] en er is niets rondom.

[0:07:56] Het zal deze mooie blauwe curve hebben, dus het zal beginnen op ongeveer 3 meter per seconde, het zal versterken en op ongeveer zijn snelheid zal het zijn maximum bereiken en omdat we de turbine niet willen overladen, zal het op dit maximum blijven voor ongeveer de helft van zijn leven.

[0:08:16] en we krijgen dit geweldige capaciteitsfactor van 61% dat is wat veel mensen gebruiken als ze politieke scenario's maken ze beginnen met 61% we nemen het af en daar krijg je de cijfers van 50-iets procent op de politieke scenario's maar als je kijkt naar wat er echt gebeurt met deze windturbine in het midden van de windveld de krachtkurve verandert dramatisch dus in het midden van de windveld dit is je krachtkurve

[0:08:46] Deze oranje lijn.

[0:08:49] Nu, alle energie die je verliest, is je meest waardevolle energie.

[0:08:54] Het is de energie van de lucht op lage snelheden.

[0:08:57] Dus als we over lagere capaciteitsfactoren praten, dan praten we niet alleen over minder energie, we praten ook over het moeilijker te worden geïntegreerd op de grond.

[0:09:07] Want de energie die we verliezen, is de energie die als de wind snelheid laag is, dus wanneer het systeem het meest nodig heeft, omdat de onzeerwind en andere windstroms het meest produceren.

[0:09:17] En de energie die we overblijven, is de energie die tegenwoordig al wordt gesteld.

[0:09:22] Omdat het systeem niet zoveel windenergie kan nemen.

[0:09:27] En dit is wat het betekent om bijvoorbeeld een capaciteit van 39% te hebben.

[0:09:31] Dus het is niet alleen dat we veel energie verliezen, we verliezen de meest waardevolle energie.

[0:09:38] Nu, deze simpele modellen, of zeer analytische modellen, zijn sinds 1974 ontworpen door veel mensen.

[0:09:46] In het begin waren ze niet nodig, omdat de windbomen te klein waren.

[0:09:52] Maar nu de windbomen groot genoeg zijn, zijn ze nodig.

[0:09:56] En niet alleen zijn ze nodig, ze zijn ook precies nodig, omdat ze al deze effecten ontvangen.

[0:09:59] Het voordeel van een eenvoudig analytisch model is dat je kunt zien hoe de verschillende effecten en trade-offs het resultaat van je hele systeem veranderen.

[0:10:12] Het is dus geen blak-box-computatief model.

[0:10:15] Je kunt snel veranderen.

[0:10:17] Het is zo snel, zo goedkoop, dat je het hele systeem kunt berekenen.

[0:10:21] Het duurt meer tijd om een tekening te maken dan het berekenen.

[0:10:26] Wat ook belangrijk is, is dat we nu genoeg data hebben om te valideren en een zeer duidelijk beeld te hebben van wat er aan de hand is.

[0:10:35] Dus we namen de echte windvelddata van deze 72 windvelden in de Baltische, Noordzee en IJsselse zee op een totaal van 420 jaar productiedata, inclusief Duitse windvelden.

[0:10:49] De productiedata van Duitse windvelden is niet publiek.

[0:10:53] Het is tegen de wet om het publiek te maken.

[0:10:56] Je hebt alleen de integrale data.

[0:10:59] Maar de eigenaars van de windmolens hebben de data op hun jaarlijke rapporten gepubliceerd.

[0:11:04] Dus door de financiële informatie konden we eigenlijk weten wat elke specifieke windmolensproduceerde.

[0:11:12] En wanneer we dat doen, kunnen we vergelijken met wat het model predicteert

[0:11:17] Wat is de verschil?

[0:11:21] De verschil is dat in de echte leven

[0:11:29] De echte windfarmen produceren ongeveer 10% minder dan het model verwacht.

[0:11:36] Dat zijn de operatief verliezen, de tijd voor behouding en de energie die op de grond verliezen.

[0:11:43] Je zult ook meerdere windfarmen zien die veel minder produceren dan het model verwacht.

[0:11:49] Maar dat zijn de effecten van kortelement.

[0:11:52] Dat zijn de Skotse windfarmen.

[0:11:54] die een slechte grondintegratie hebben, dus ze hebben een erg lage integratie in het systeem, en dat is opgeleid door de Kronenstaat, die ze beheerst.

[0:12:04] En ook de Duitse windmolens hier in de buurt met Nederland, die ook veel problemen hebben met integratie op de grond.

[0:12:13] Later zullen we zien wat dat betekent.

[0:12:16] Dus we hebben het model erg goed gevalideerd met echte data.

[0:12:19] En de volgende stap die we wilden doen is, omdat we een model hebben dat is analytisch, we kunnen bepalen wat de beperking is.

[0:12:31] Dus we kunnen alle verschillende windbomen nemen en nemen wat het ontwerp van de windturbine is, wat de lokale windbedingingen zijn en hoe we ze beperken in het ontwerp en layout van de windbomen.

[0:12:41] En we zetten dat op een enkele waarde.

[0:12:43] We noemen de windbomen de windfactor.

[0:12:46] En dan op de verticale kant hebben we de capaciteitsfactor van de windfarm.

[0:12:51] En we kunnen zeggen, niets kan die lijn sluiten.

[0:12:55] Dat is onmogelijk.

[0:12:57] Fysiek is het onmogelijk.

[0:13:00] Maar in de realiteit moeten ze die lijn niet sluiten.

[0:13:02] Ze moeten minstens 90% van de lijn proberen te zijn.

[0:13:06] Want je hebt altijd ongeveer 10% operatieverlies.

[0:13:09] Dus we kunnen deze lijn van ongeveer 90% uitdraaien.

[0:13:13] En er zijn altijd al deze soorten beperkingen, dus wanneer we de existerende 72 windfarmen plotselen, dan doen ze het behoorlijk goed.

[0:13:24] Ze proberen dit 90% beperking te bereiken, en de meeste tijd bereiken ze het.

[0:13:29] En wanneer ze er beneden zijn, zijn er allerlei beperkingen.

[0:13:32] Er is griezelige integratie, er is afdeling.

[0:13:35] Dus iedereen doet een heel goed werk om het te ontwerpen.

[0:13:40] De volgende stap die we deden was

[0:13:42] Als we kijken naar nationale projecten en scenario's, zijn de mensen overdreven?

[0:13:48] Zijn de nummers die worden gebruikt fysiek onmogelijk?

[0:13:52] We kunnen natuurlijk over de vragen over wat er gebeurt voor elke land en project.

[0:13:57] Maar voor jullie is het Nederlands het interessantst, dus we gaan daar direct naar.

[0:14:02] Wat we daar plotten, was wat voldoende was tot eind juli.

[0:14:08] Dat is het Noordzee-programma.

[0:14:10] Dat zegt dat in de toekomst het doel is om op ongeveer 10 megawatt per kilometer te bouwen.

[0:14:18] En ze verwachten een capaciteitsfactor van 51 tot 52 procent.

[0:14:22] En dat zet ze daar.

[0:14:25] terwijl als we denken dat al deze verschillende projecten moeten vervallen om te komen waar iedereen anders is en wat reëel is om te verwachten, dan zullen we een capaciteitsfactor van ongeveer 35% toevoegen.

[0:14:39] Recentelijk, ook in juli, toen we het papier bekeken en daarom het als comment in het papier bevatten, kwam het windprogramma.

[0:14:48] Dus de windenergie-infrastructuurplan Noordzee.

[0:14:52] Daar was de capaciteitsfactor van de scenario's die werden gebruikt 52,3% en het werd geassumeerd dat het nu ongeveer 10,5 MW per km2 zou zijn.

[0:15:04] Dus we gaan de verkeerde richting van

[0:15:06] Zwaarder, maar nu zelfs efficiënter.

[0:15:10] Er werd ook gezegd dat er een variant van sommige scenario's was, op 42%, maar dat werd afgesloten als een pessimistisch scenario en werd niet gebruikt in het opstelden van de scenario's voor energie.

[0:15:27] Wat we nu kunnen doen, is kijken naar wat er in 2040 zal gebeuren, maar ook naar wat er vandaag gebeurt.

[0:15:34] Dus we hebben de data over de afgelopen 15 jaar van de productie van de hele Nederlandse vliegtuig.

[0:15:45] En we weten dat we nu in 2024, 2025 al 36, 37 zijn.

[0:15:49] En we kunnen de geschiedenis doorgaan en na de vragen kunnen we uitleggen hoe elke windfarm de efficiëntie van de hele vliegtuig verandert.

[0:15:58] Dus in 2010 hadden we Ekman Nasir en Ekman Anzel in Prinsessa Mali, in 2015.

[0:16:08] En het deed precies wat we hadden verwacht.

[0:16:12] Wat de model zegt dat de windfarm zou moeten doen en wat de aandacht van de historische data is, is precies hetzelfde.

[0:16:20] Er zijn altijd wat oscillaties vanwege de windjaren.

[0:16:23] In dat jaar van 2010 hadden we een soort baby teet problemen, een start-up van leven, dus we konden ze waarschijnlijk ignoreren.

[0:16:32] We verlaten alle jaren waar nieuwe capaciteit wordt gebouwd... ...omdat de capaciteitsfactor artificieel laag is.

[0:16:39] Ze beginnen in het midden van het jaar.

[0:16:43] Dat is niet eerlijk.

[0:16:44] De volgende jaar bouwen we Luchten in Gemini.

[0:16:47] Gemini is de ster van de vliegtuig.

[0:16:52] Het is in het noorden.

[0:16:54] Het is klein.

[0:16:55] Het zijn bijna alle vrije luchtwindturbines.

[0:16:58] Het is ook de grootste, het is meer dan alle anderen gecombineerd, en het bracht de capaciteitsfactor bijna op 44%.

[0:17:08] En het model zegt, dat is waar je moet zijn.

[0:17:13] In 2020 bouwden we Borsla 1-5 op basis van alle Belgische windvelden.

[0:17:21] Dus het produceert veel minder.

[0:17:24] En het model zegt dat het de capaciteitsfactor van het hele vliegtuig moet verminderen.

[0:17:31] Maar dan begint het systeem het model te ondersteunen.

[0:17:35] In 2021 kunnen we nog steeds zeggen dat het een laagvliegjaar was.

[0:17:40] Er zijn misschien ook wat problemen met het starten van de kartelen.

[0:17:43] Dus we kunnen het ignoreren of het model een beetje optimistisch is.

[0:17:48] We kunnen dat aanzien.

[0:17:49] Maar we kunnen dan naar 2054, 2055, nadat we Ollenskoost, Noord en Zuid hebben gebouwd.

[0:17:55] En nogmaals, de historische data is ongeveer 10% lager dan wat het model verwacht.

[0:18:04] En nu werken we al met een capaciteitsfactor van ongeveer 36 of 37%, terwijl we verwachten dat we op 40% werken.

[0:18:14] Dit is natuurlijk al veel minder dan zelfs de pessimistische variant van de windscenario's en behoorlijk minder dan 53% van de aandacht van scenario's die we zouden verwachten voor 2040.

[0:18:26] Zoals we ook verwachten, hoe meer windvelden we bouwen, hoe minder de capaciteitsfactor moet stijgen.

[0:18:32] Er is geen andere manier waarop het magisch gaat omhoog.

[0:18:36] Dus wat we kunnen zien is, eerst en vooral, waarom de verschil?

[0:18:40] Hebben we al kortelement?

[0:18:42] Dus we kunnen kijken naar wat er de laatste twee jaar gebeurde met de buitenlandse landen.

[0:18:50] Dit is de capaciteitsfactor voor Denemarken, Verenigde Staten, Nederland, Duitsland en België.

[0:18:58] Voor het hele systeem, dus het echte data, tegen de model.

[0:19:02] Zoals je kunt zien voor Denemarken, Verenigde Staten, Nederland en Duitsland, iedereen is lager dan de model.

[0:19:10] Voor de Verenigde Staten en Duitsland hebben we zeer goed gereporteerde uitstralingsproblemen.

[0:19:16] Voor de Verenigde Staten, vooral de Schotse boeren, brengen ze het systeem helemaal naar beneden in termen van prestatie.

[0:19:25] Voor Duitsland is het ook zeer goed gereporteerd.

[0:19:27] Bijvoorbeeld, het wordt geestimeerd dat in 2024-2023 de uitstraling ongeveer 25% van de buitenlandse energie afsluit, nu een beetje minder.

[0:19:35] Voor Denemarken weten we dat de grote hoeveelheid onzeerweten een bepaald element veroorzaakt.

[0:19:41] Voor Nederland is het niet gereporteerd, dus we kunnen niet zeggen hoeveel het is.

[0:19:45] We kunnen alleen het resultaat zien.

[0:19:46] Voor België is het systeem klein.

[0:19:49] Ze kunnen alle energie absorberen.

[0:19:52] Dus ze hebben de hele tijd op hetzelfde niveau geopereerd.

[0:19:56] Dat betekent dat alle waarde die we je in de volgende slijden laten zien over de toekomst van het windenergie systeem voor Nederland, een beetje optimistisch zijn, omdat ze voorstellen dat we een systeem van opslag of iets hebben dat alle energie kan absorberen.

[0:20:16] En dan kunnen we praten over wat dat betekent.

[0:20:21] Dit is wat we verwachten in termen van groei.

[0:20:25] voor de afschuwelijke wind in Nederland nu, in 2014-2050, volgens de windscenario's.

[0:20:32] Nu hebben we 4,7 gigawatt op 15,2 terawatt en in 15 jaar moeten we 108 terawatt uur bereiken, waarschijnlijk met 40,4 gigawatt.

[0:20:46] Dat betekent dat we elk jaar 11,1 terawatt moeten vergroten of ongeveer twee derde van wat we nu kunnen doen.

[0:20:55] Elk jaar vergroten we twee derde van wat we nu kunnen doen, dus de uitdaging is duidelijk.

[0:21:03] Maar de verschil tussen de hoeveelheid gigawatten die we willen hebben en de gigawatten van kleine turbines die we voorstellen dat we nodig hebben,

[0:21:14] is omdat de cijfers niet passen.

[0:21:17] Dus we zouden zeggen dat we in 2040 ongeveer 12,5 keer meer energie hebben, maar we zouden alleen 8,5 keer meer turbines gebruiken.

[0:21:27] en er is geen magische turbijn, dan worden ze zo veel efficiënter.

[0:21:32] Die cijfers werken niet en daarna zal ik alle vragen die je hebt over de cijfers beantwoorden.

[0:21:37] Wat we je willen geven is wat we moeten doen om de hoeveelheid energie te bereiken, want de optie om de hoeveelheid energie niet te bereiken, is onvoorstelbaar.

[0:21:48] We hebben de energie nodig om eruit te komen.

[0:21:53] Dus wat is de grootste uitdaging?

[0:21:54] Onze grootste uitdaging is de ruimte.

[0:21:57] We nemen op dat het potentieel van alle gebieden die al uitgelegd zijn voor offshore windfarmen en op de nieuwe bezoekersgebieden, de gebieden 6 en 7, dus Doggerbank, als we daar Doggerbank nemen tot het maximale beperking van alle mogelijkheden, kunnen we toegang krijgen tot 5.880 km2.

[0:22:25] En dit is wat we zien als we de natuurgebieden uitkijken.

[0:22:29] Dit is de map van RVO, die ook publiek beschikbaar is.

[0:22:34] Je kunt het zien in de rode lijn, de economie van Nederland.

[0:22:39] Het is ook belangrijk om te zien dat alle Duitse windmolens een grotere cluster zijn, met Engelse windmolens en Duitse windmolens.

[0:22:52] Ze leven dus niet alleen en dat is belangrijk in termen van hun performace.

[0:22:59] We begonnen met een groot groots gebied, maar veel van het moet worden gegeven voor andere processen.

[0:23:05] Dus dit is wat we hebben, ongeveer 6.000 m2, als we het hele gebied omdraaien.

[0:23:13] Dit betekent dat om de targeten van energie voor 2040-2050 te ontmoeten, de cijfers erg simpel zijn.

[0:23:25] Als we 188 terawattuur per jaar willen en we hebben bijna 6000 km2, dan moeten we 32 gigawattuur per jaar per km2 krijgen.

[0:23:40] Als we dat kunnen bereiken, dat is veel meer dan we nu doen,

[0:23:45] Let's assume that by 2040 we exhaust all the area that is currently allocated.

[0:23:50] Then afterwards we need to find some additional 3,242 km and I draw there, just try to put some of that on available space so you could have a visual interpretation of what does that mean.

[0:24:06] Dus dit is onze uitdaging en dat nummer, 32 gigawatt per jaar per square kilometer, is wat onbetaalbaar is.

[0:24:17] Tenzij je wil meer ruimte toevoegen en dat op je gebied gebruiken.

[0:24:20] Dus het is niet zoveel over windturbines en de efficiëntie.

[0:24:23] Kunnen we 32 gigawatt uur per square kilometer per jaar?

[0:24:29] om de cijfers te maken werken.

[0:24:32] Dus wat we meer gaan praten is hoeveel we zetten in termen van turbines per km2, hoeveel we in termen van geowattuur per km2 krijgen en hoe de cijfers opbouwen.

[0:24:45] Dus dit is de Wind24 uitzicht op de huidige situatie.

[0:24:49] Het is gebouwd op het idee dat we in de volgende 15 jaar van een samenleving gaan verhuizen die 170 terawattuur per jaar gebruikt, tot een samenleving die meer dan drie keer die hoeveelheid gebruikt, 370 terawattuur per jaar, in 15 jaar.

[0:25:09] en dat van de CO2-vrije energie, ongeveer 300 terawattuur per jaar, 61% komt van de afschuwelijke wind.

[0:25:21] De afschuwelijke wind is de grote motor voor de transition naar een schoon energie.

[0:25:29] Dus we moeten die 108 krijgen.

[0:25:31] Maar dit werd gebouwd op... Waar is de pointer?

[0:25:37] O, sorry.

[0:25:37] Ik ga u snel uitdrukken, want we zijn nu in de helft van onze totale tijd voor deze sessie.

[0:25:43] Oh, ik ga heel snel uitdrukken.

[0:25:44] Ja, en ik besef dat er nog veel slijden zijn, en ik zou ook graag de members de kans geven om een vraag te stellen.

[0:25:51] Oh, dat zou ik graag willen.

[0:25:54] Ja.

[0:25:54] Dus ik denk dat het committee deze cijfers goed kent.

[0:25:58] Het probleem is dat we nu al veel minder efficiënt en veel minder energie gebruiken.

[0:26:03] Samen met het RVO en het ministerie produceren we een slide.

[0:26:10] De realiteit is dat we nu alleen windturbines installeren met een intensiteit van 4,4 megawatt per km2.

[0:26:19] Dus veel minder dan de uitgelegde 10 of 10,5.

[0:26:23] En dan krijgen we alleen 17 gigawattuur per jaar per km2.

[0:26:29] Dus de helft van waar we moeten zijn.

[0:26:33] En dit is al veel minder dan wat ons model verwacht.

[0:26:37] Dus het is al ongeveer 10% minder dan ons model.

[0:26:40] Maar we blijven met het model.

[0:26:42] En op behalve de RVO-administratie hebben we de 21 gigawatt-scenario voor 2032 gecalculeerd.

[0:26:50] nu met de nieuwe gebieden en de nieuwe densiteiten en dan komen we tot een capaciteitsfactor van 39,2 maar het belangrijkste is dat we tot ongeveer 26 gigawatt uur per square kilometer komen omdat we alleen instellen op 6,4, dus veel onder de 10.

[0:27:09] Dan vraagt RVO hun top scenario dat is door

[0:27:13] In 2040 gebruiken we 5.000 km2, met ongeveer 7 punten door 3 MWh per km2.

[0:27:21] We krijgen ongeveer 28.8, dus we komen daar niet bij.

[0:27:27] Toen gebruikten we het meeste van de ruimte die we hadden op laag intensiteit.

[0:27:31] Dus wanneer we dat extra ruimte gebruiken, moeten we naar een zeer hoge densiteit.

[0:27:39] Dat is wat we daarna voorstellen.

[0:27:41] We noemen het de weg naar 188 kWh.

[0:27:45] We komen tot 32,5, ongeveer 8,8 megawatt per square kilometer.

[0:27:50] Dus erg ver van de 10, maar we komen daar.

[0:27:53] Maar dan is er een penalty om te betalen en we laten zien wat de penalty is.

[0:27:58] Dit betekent natuurlijk dat we de toekomstige kwetsbaarheid herkennen.

[0:28:04] Dus als we de kwetsbaarheid behouden die we tegenwoordig zien, dan veranderen de cijfers naar links.

[0:28:11] Maar voorlopig nemen we aan dat we een goed systeem hebben en dat we op de mooie groene cijfers blijven.

[0:28:17] En we blijven misschien een beetje optimistisch.

[0:28:20] En laten we zien wat we kunnen doen.

[0:28:22] Nu, wat is belangrijk?

[0:28:23] Een van de grote problemen is dat we nu die laagdrukte windbomen maken, omdat het het prijs van energie laag houdt.

[0:28:34] Het maakt het bidden voor nieuwe projecten makkelijker.

[0:28:38] Maar het betekent dat na 2040, wanneer we dit eerste rondje afsluiten, als we meer energie willen krijgen,

[0:28:47] We zullen een absurde hoeveelheid meer densiteit vragen om te compenseren voor wat we nu niet doen.

[0:28:55] Dus als het zo blijft, wordt het gemakkelijker in deze eerste ronde.

[0:28:59] We zullen het moeilijker maken in de volgende ronde.

[0:29:03] En dit is voor het scenario van onze test dat de objectieven niet bereiken.

[0:29:09] En als we echt proberen de objectieven te bereiken en proberen om naar de grote 188 te gaan, dan zullen we echt moeten drukken wanneer we naar Doggerbank komen.

[0:29:19] In plaats van de huidige scenario van RVO, die is 10 plus 8, een windfarm van 18 gigawatts, moeten we een windfarm van 20 tot 30 gigawatts hebben, met een lage densiteit, om te compenseren voor wat we tot nu toe doen.

[0:29:37] We kunnen beter dan dit doen.

[0:29:39] We kunnen net door een beetje vroeger te werken onmiddellijk 8% besparen en dat is gemakkelijk ongeveer 2 miljoen euro per jaar.

[0:29:47] Zelfs als we lage energieprijzen aanzien.

[0:29:50] En een punt voor reflectie was

[0:29:52] Het model zorgt ervoor dat je een makkelijke toegang krijgt, dat je niet afhankelijk bent van duurzame modellen en dat je duidelijk kijkt of twee dingen lukken of niet.

[0:30:05] Het is goed gevalideerd en de vraag is hoe je zo'n makkelijke model kan maken die toegankelijk is voor iedereen bevolkt.

[0:30:11] Dus je bent niet afhankelijk van waar het is.

[0:30:13] Je kunt je eigen cijfers bekijken aan de achterkant van de enveloppe.

[0:30:18] De confrontatie met deze onwaardelijke scenario's.

[0:30:20] De resultaten laten zien dat

[0:30:22] Veel van de vragen die nu worden gebruikt zijn volledig onvoordelbaar.

[0:30:28] En hoe kunnen we de gemeenschap ondersteunen?

[0:30:31] Want nu gaan we het afhalen, betalen, angst, depressie en accepteren.

[0:30:37] Dus hoe kunnen we dit doorgaan zodat we oplossingen kunnen maken?

[0:30:41] Kunnen we de planten veranderen?

[0:30:43] Wat gaan we doen met de eerste 21 gigawatt om de volgende te kunnen verbeteren?

[0:30:49] Ik en mijn collega's zijn professoren in windenergie.

[0:30:51] We willen een robuste windenergie systeem voor 2032, 2040 en 2050.

[0:30:59] Kunnen we beginnen te zien dat dit beperking een mogelijkheid is?

[0:31:05] Omdat het betekent dat wat je aan je systeem doet, niet veel verandert.

[0:31:09] Je maakt het niet veel slechter, je maakt het niet veel beter en je kunt langdurige dialogen met de industrie beginnen, met langdurige prijzen en langdurige

[0:31:20] Biddenprocessen.

[0:31:22] In plaats van dit moeilijke biddenproces nu, elke project, waardoor niemand bidt en niemand bouwt, omdat er een mismatch is tussen het prijs dat het waard is, de risico's voor de overheid en de risico's.

[0:31:40] Dus als nu iedereen kan beginnen, zelfs als ze ongemakkelijke cijfers accepteren, dan kan het de proces snel opgaan.

[0:31:46] Ik hoop dat het niet te veel tijd was en dat we tijd hebben voor de vragen.

[0:31:51] Heel erg bedankt.

[0:31:54] Ik wil de eerste vraag aan Mr. Van den Bergh geven.

[0:31:59] Ja, bedankt om de kans te nemen om een vraag te stellen.

[0:32:04] Er zijn dus wat kritiekers door de Ministerie van Klimaat en Grootte op uw onderzoek.

[0:32:13] En ik vroeg me af of er een reden is waarom het model te douden is, of is er een andere reden waarom de ministerie recht zou kunnen nemen aan het niet-agreeren met uw model?

[0:32:27] Minister Ferreira.

[0:32:30] Ik denk dat het beste wat ik kan doen, zonder de redenen van de minister te onthouden, is om snel naar de punten die de minister stelde.

[0:32:39] Ik denk dat we ze in de volgende tien minuten kunnen afsluiten.

[0:32:42] Als het committee denkt dat het goed is, kunnen we dat doen.

[0:32:46] Ik denk dat een van de commentaar van de minister... Kunnen we terug naar de presentatie gaan?

[0:32:55] Sorry, ik was...

[0:32:57] Ik weet niet, de presentatie is verdwenen en het zou makkelijker zijn om je te laten zien, in plaats van te praten.

[0:33:04] Ja, ze hebben de presentatie voor hen.

[0:33:06] Dus als we terugkijken naar de plot met de ballen, de minister zei dat er geen windveld groter zou zijn dan 1 gigawatt.

[0:33:16] Maar dat is niet waar.

[0:33:18] Dus zelfs de planen van RUO zetten de blokken al op 4, 6, 8 en 10 gigawatt.

[0:33:26] En dat is nog steeds een accounting-exercise.

[0:33:30] Want als je naar de map van de vorige slijden kijkt, dan zie je dat ze in clusters die nog groter zijn.

[0:33:36] En als je de invloed van de

[0:33:40] Ze strijden tegen de Engelse, dus wat je hebt in DoggerMag is een cluster van minstens 18 gigawatts, met een gat in het midden.

[0:33:49] Wat je hebt in HygmanVir is een cluster van 6, 6 plus 2, plus alle Engelse, dus het is weer rond de 10.

[0:34:01] En de andere zijn ook.

[0:34:02] En zelfs, bijvoorbeeld, je moet betalen dat ze elkaar beginnen te strijden, want ze zijn erg dicht.

[0:34:08] Rabiet 6-7 is dus maar 50 kilometer verder dan Heimen-Veer.

[0:34:16] Dat lijkt me veel, maar eigenlijk zullen ze de wake van de zuidelijke windverens zien.

[0:34:22] Dus Heimen-Veer en Niederbeek, oh sorry, Niederbeek ben ik vergeten, het is een deel van de cluster, zullen een beetje van de kracht van Doggerbank nemen.

[0:34:32] Het is een beetje als zeggen dat Den Haag niet de stad is, maar een groep afgesloten huizen die niets te maken hebben met elkaar, alleen omdat ze verschillende eigenaars hebben.

[0:34:43] Het maakt niet uit wie de windverens behoort.

[0:34:46] Het maakt uit dat ze collectief twee grote blokken zijn, een van 18 of meer, de andere van ongeveer 10 met de Engelse, en de andere zijn groot genoeg, dus de effect is daar.

[0:34:58] Dus, en, alstublieft.

[0:34:59] Ja, dus net voordat we doorgaan, wil ik zeggen dat we online nu mevrouw Lars en mevrouw Soerensen hebben, zowel vanuit de Technische Universiteit in Denemarken.

[0:35:11] Dus als ze een antwoord willen toevoegen, is het mogelijk als ze hun handen omhooghalen of dat op een of andere manier indiceren.

[0:35:19] Minister van der Berg, do you have a follow-up question, or could I give the floor to mevrouw van Oosterhout?

[0:35:23] A small follow-up question, because I can only acknowledge that because I've read the studies that the ministry have referenced to, which is the Wiffel study and the Agora study, and they state that the wind effect has an impact of up to 150 kilometers, actually making it one wind area.

[0:35:45] So that aligns with your statement, right?

[0:35:47] Just short.

[0:35:48] Ja, dus dat is een deel van een windfarm die energie neemt van een windfarm die ver weg is, maar zelfs de windfarms nu, die in de buurt zijn, zijn groot genoeg om dit te doen.

[0:36:02] De enige verschil tussen de scenario's die we je vandaag hebben laten zien, die tussen 36 en 38 zijn,

[0:36:08] is omdat we niet naar de 10 tot 10,5 megawatt komen die op de politieke documenten staan, zoals u zag.

[0:36:15] We zijn op lage densiteiten.

[0:36:17] Dus dat extra 2%, van 35 tot 37, is gewoon een directe effect.

[0:36:25] ...dat we veel meer ruimte zullen gebruiken.

[0:36:29] Dus er zijn hier geen gratis lunchen.

[0:36:32] We krijgen die 35 tot 37... ...omdat we het systeem niet op 10, 10,5 houden... ...maar op 7, 8 houden.

[0:36:39] En dat is een keuze.

[0:36:41] We hebben geen preferens tussen het een en het ander.

[0:36:43] Dat is een trade-off tussen het prijs van land... ...en de capaciteitsfactor die je nodig hebt.

[0:36:49] Jouw keuze.

[0:36:49] Oké, ik denk dat professor Larsen online wil ondersteunen.

[0:36:59] Ja, kun je me horen?

[0:37:00] Ja, luid en duidelijk.

[0:37:02] Oké, bedankt.

[0:37:04] Ik heb een kort comment over de duidelijkheid van het model.

[0:37:06] Je kunt natuurlijk altijd zeggen dat het model

[0:37:09] op basis van enkele aansluitingen en hoe precies dan echt het resultaat is.

[0:37:16] Maar een deel van het onderzoek, en helaas kon ik de presentatie niet zien, maar ik weet natuurlijk waar je voor wordt gepresenteerd.

[0:37:22] Dus een van deze slijden toont alle voedselboeren die bestaan met deze voedselboerfactor en je kunt zien dat alle voedselboeren die bestaan, 72 voedselboeren,

[0:37:33] vallen ze erg dicht bij deze predicteerde lijn.

[0:37:41] Wij nemen dat als een test van de modellen.

[0:37:45] En daarna komt de predictie voor de toekomst, natuurlijk.

[0:37:55] Oké.

[0:37:56] Heel erg bedankt.

[0:37:56] Dan wil ik mevrouw van Oosterhout de kans geven om vragen te stellen.

[0:38:00] Dank u wel en bedankt voor uw presentatie.

[0:38:03] U begint uw onderzoek met de belangrijke en kritische rol... ...die de afsluitende windenergie speelt in de energietransitie.

[0:38:10] In uw presentatie, in een van de slides... ...staat u ook dat een van de risico's korteel is.

[0:38:16] Kun je een beetje meer vertellen... ...over de oorlog van korteel voor de windenergie in Nederland... ...en misschien ook een beetje meer... ...over de rol die de opslag speelt?

[0:38:32] Het is erg belangrijk dat we in Nederland, en in de andere landen, niet als windenergie bedrijven denken, maar als wind- en zolarenergie bedrijven.

[0:38:48] En ook de opslag, als je de cijfers bekijkt, zal niet bedrijven worden door windenergie.

[0:38:54] Je zal de opslag nodig hebben om de zolarenergie te laten werken,

[0:38:58] En dan wordt de opslag nodig door de wind teruggepakt op de bestaande opslag.

[0:39:06] En als je naar het profiel kijkt, en ik ben verantwoordelijk dat ik het vandaag kan voorbereiden, maar daarna kan ik het je sturen als je wil.

[0:39:13] Het seizoenlijke match tussen wind en zon werkt erg goed.

[0:39:17] Ze complimenteren elkaar.

[0:39:19] Dus de existentie van de wind zal je helpen om de problemen van opslag en variabiliteit van de zon te combateren.

[0:39:29] Ze gaan erg goed samen.

[0:39:31] En daarna, als je de nukleus in het midden wilt plaatsen, kun je dat doen.

[0:39:34] Maar het is een beetje als...

[0:39:38] om melk te produceren.

[0:39:39] Als je me de analogie toelaat, tot nu toe hebben we fossiele brandstof gegeten.

[0:39:44] Dat is zoals cerealen die onze oorspronkelingen hebben gezet en op de silo geplaatst.

[0:39:50] En tegenwoordig moeten we van melk leven, wat betekent dat we een bepaalde hoeveelheid kilometer per plaats op zand en bovenkant hebben.

[0:39:57] Het land is niet groot, het zeegebied is niet groot en we kunnen alleen zoveel energie direct van de zon of indirect van de zon door de wind en het wordt proportioneel

[0:40:07] naar het gebied waar we zijn.

[0:40:09] En met melk, hoe meer koeien je op het land zet, hoe meer melk je per km2 krijgt, hoe minder melk je krijgt per koe.

[0:40:17] En dat is de capaciteitsfactor.

[0:40:20] En dan hebben we op dezelfde manier storage nodig.

[0:40:22] We hebben refrigeratoren nodig.

[0:40:24] Het agrarische systeem werkt niet zonder refrigeratoren.

[0:40:27] Het elektriciteitssysteem werkt niet zonder opslag.

[0:40:30] En er is geen echte manier om er omheen te werken.

[0:40:34] Het belangrijkste element is dat we melk produceren wanneer de koe het melk doet en we het drinken wanneer we het willen drinken en de refrigerator zal dat actie balanceren.

[0:40:47] Dus ons advies, en dat zetten we op de slijtjes, is veel te bouwen met lichtdurigheid, want je moet elke gigawattuur die je nodig hebt per square kilometer krijgen.

[0:40:58] Dat is een soort van je echte limiet.

[0:41:00] en dan een opslagbouw bouwen, anders zullen de ontwikkelaars van de windfarmen je opsturen om de densiteit te verminderen, wat goed is voor de kortere tijd van de ontwikkeling van de windfarmen, want het vermindert de subsidie, maar dan rijdt je uit de ruimte.

[0:41:20] Dat is, daarna ga ik nog meer over praten, maar dat is het voordeel dat je politiek moet doen.

[0:41:25] En nu je de cijfers en de kosten weet, kun je langdurig negociëren.

[0:41:30] Toen we deze cijfers bij RVO hadden gepresenteerd, bijna twee jaar geleden, dus ze kennen dit al twee jaar, en we hebben ze ook bij de bedrijven gepresenteerd, en ze zeiden, ga alstublieft en publiceer dit, want wat we weten is het echte, en wat zijn de verwachtingen?

[0:41:51] Als de afstand te groot is, kunnen we geen echte prijs negocieren, want er is geen vertrouwen.

[0:41:59] Daarom is het belangrijk dat we echte cijfers zetten, wat nu politiek moeilijk lijkt.

[0:42:05] Maar het is wat nodig is, zodat iedereen kan zeggen dat dit een realiteit is en dat we het moeten overleven.

[0:42:19] Laten we het doen.

[0:42:20] Heb je een volgende vraag?

[0:42:22] Nee.

[0:42:22] Heb je nog een vraag?

[0:42:24] Oh, ja.

[0:42:25] Ja, bedankt nogmaals.

[0:42:26] We hebben veel gesproken over de capaciteitsfactoren, dus de hoeveelheid koeien die je kunt spelen op één veld.

[0:42:34] Er werd een vergelijking gemaakt door TNO die in een vergelijking tussen nukleaire energie en windenergie op zee stelde dat de capaciteitsfactor van de wind 57% zou moeten zijn.

[0:42:49] En ik vroeg me af hoe op aarde ze ooit tot 57% kwamen, hoewel alle onderzoeken die de ministerie naar ons heeft gestuurd, nu meer dan 47% komen.

[0:43:06] Ik werk met mensen van TNO.

[0:43:07] Ik weet de nummers van TNO, waar ze vandaan komen.

[0:43:11] Ik weet de rapporten van Wiffel en alle beperkingen en wat er gebeurt.

[0:43:16] Als het nodig is, kunnen we al die cijfers ontwikkelen en waarom ze niet werken en waarom de cijfers die ik soms zet, of zelfs de letter van de minister, niet werken.

[0:43:27] Ik zou graag willen praten over wat echt is en wat niet echt is.

[0:43:31] Dus zonder direct naar TNO te gaan, kan ik je vertellen, bijvoorbeeld, dat dit probleem niet uniek is voor Nederland.

[0:43:38] Als je naar de WK-websites gaat, heb je de Crown Estate, die alle windfarmen beheerst, en ze publiceren volledige informatie.

[0:43:47] En daar zie je hun capaciteitsfactor.

[0:43:50] in het Verenigd Koninkrijk, 39%, 40%.

[0:43:54] Wat gebeurt er dan?

[0:43:56] Je gaat naar de website van de ministerie in het Verenigd Koninkrijk, die de planning doet, en je downloadt hun modellen voor het kosten van energie en planning, capaciteitsfactor 65%.

[0:44:05] Dus dit is niet alleen het probleem van Nederland, het is het probleem van communicatie.

[0:44:12] Dat mensen een aantal horen, de mensen die de onderzoeken doen en de data behandelen, en de mensen die

[0:44:19] De planning en de services voor de overheid over systeem zijn niet hetzelfde.

[0:44:26] Als ik praat, en ik wil niet dat iedereen het weet, maar ik weet dat de mensen die met me praten zeggen dat ze niet luisteren.

[0:44:33] Ze zijn niet dezelfde mensen.

[0:44:37] Ik heb vandaag de data van CBS laten zien, die ook op de overheidse website van RVO wordt gepubliceerd.

[0:44:45] Maar wanneer ik die cijfers aan de mensen in het ministerie laat zien, is het een verrassing.

[0:44:51] Want iedereen praat altijd over modellen in de toekomst en zo.

[0:44:55] En niemand neemt vijf minuten om te kijken, hé, wat is er gebeurd in 2024?

[0:44:59] Wat is er gebeurd in 2025?

[0:45:02] Omdat voor al deze supercomputers, al deze vreemde dingen, de eenvoudigste manier om te kijken is, wat gebeurt er nu?

[0:45:10] Kunnen we begrijpen wat het veroorzaakt?

[0:45:13] En wat kan veranderen in de toekomst?

[0:45:14] En dat is het werk dat we gedaan hebben, want dit model is heel simpel.

[0:45:18] Ik kan je vertellen, dit is wat dit veroorzaakt.

[0:45:21] Dit is wat dat veroorzaakt.

[0:45:22] Dit is hoeveel je kunt betalen voor de toekomst.

[0:45:25] En deze scenario's zijn onmogelijk, omdat je het niet kunt veranderen.

[0:45:35] Dus je krijgt de verkeerde cijfers.

[0:45:39] Omdat mensen cijfers hoorden.

[0:45:40] Veel makkelijker, 53% is wat je krijgt.

[0:45:46] Als je begint met 63% capaciteitsfactor, zoals ik aan het begin zei, als een windturbijn isoleerd, en je leest wat papieren van 30 jaar geleden, die zeggen, misschien zullen er 5 tot 10% kwetsbaar zijn.

[0:45:59] Maar dat was toen ze een paar turbines per kilometer zetten.

[0:46:07] Ze waren klein.

[0:46:07] En laten we geven 7% voor operatiele kwetsbaren.

[0:46:11] Dus als je dat zet, je neemt 60-70%, min 8% of min 7%, boef, 53%.

[0:46:16] Dat zijn alle afbeeldingen daarachter.

[0:46:20] Dat zijn cijfers die al 20 jaar worden verteld.

[0:46:25] Maar niemand heeft gekeken.

[0:46:26] Oh, laten we kijken naar de productiedata.

[0:46:28] Maar het is ook omdat de productiedata vreemd is om te vinden.

[0:46:35] Al het data van wat er gebeurt in energie, in al deze landen, zelfs als het door de wet is,

[0:46:40] om te maken dat het beschikbaar is.

[0:46:44] Het is alsof je paswoorden en apps nodig hebt, en het is moeilijk om te proceseren.

[0:46:49] Ik ben een expert, duidelijk, en het was extreem moeilijk om de data te verzamelen die ik vandaag nam.

[0:46:58] De collega's van TNO vroegen de eerste keer hoe ik de data kreeg.

[0:47:05] Dus niemand probeert iemand te vermoeden.

[0:47:06] Er is slechte informatie.

[0:47:08] en slechte aansluitingen die door de decennia doorgaan zonder goed gecriticiseerd te worden.

[0:47:13] Ook omdat, zoals u ziet van de letter van de minister, als u naar voren komt, wordt u een beetje getrokken.

[0:47:21] Dus er is geen verantwoordelijkheid om te zeggen dat dit veel slechter gaat zijn dan we verwachtten.

[0:47:32] Heb je nog een vraag?

[0:47:35] De laatste vraag van de minister Van der Berg.

[0:47:38] Dank u, dus de Staten, neem de messenger niet op.

[0:47:43] Maar om te concluderen, ik heb het data bekeken en de capaciteitsfactor voor 2024 was, denk ik, 39%.

[0:47:54] Als dat de echte situatie is, en we hebben met 57% gecalculeerd,

[0:48:01] Kunnen we stellen dat windenergie op zee ongeveer 50% meer kost dan nu verwacht?

[0:48:12] De capaciteitsfactor in 2024 was 36% of 36,5%.

[0:48:18] Je kunt natuurlijk, en dat hebben we op het papier gepubliceerd, dat de prijs van energie, zolar en wind,

[0:48:30] ze hebben weinig marginale kosten, dus het is kapitaalkosten en dan verdelen we door de hoeveelheid energie die je hebt.

[0:48:35] Dus wat het is, de energie die je verwacht, is proportioneel.

[0:48:38] Als je de termen wilt bespreken, in termen van kosten van energie, ja, maar je houdt niet van opslag en je houdt niet van variabiliteit en zelfs andere technologieën

[0:48:53] Even een basale technologie, zoals het nukleair, werkt niet zonder een sterke opslagsysteem.

[0:49:01] Het werkt niet, dus je hebt de zon nodig.

[0:49:04] Je kunt zoveel of minder wind toevoegen, het nukleair kan om zich heen spelen.

[0:49:08] Maar zonder integratie werken die dingen niet.

[0:49:13] Uiteindelijk, de aantallen extra kosten die je hebt van zon, of zon of zon of zon of nukleair,

[0:49:20] Het wordt bijna theoretisch.

[0:49:23] Laten we zeggen dat deze 300 terawattuur kleine energie kost 100 euro per megawattuur of 120 euro per megawattuur.

[0:49:37] Laten we zeggen dat we hier een verschil hebben van 6, 7, 10 of 16 miljard euro per jaar.

[0:49:45] Dat klinkt als veel geld.

[0:49:46] Maar we praten nog steeds over 1% van het nationale grootsproduct van Nederland.

[0:49:53] Dus wat de kosten zijn, is veel minder dan de economische waarde van de risico's van geen energie wanneer je wil.

[0:50:04] Maar dit is politieke advies.

[0:50:05] Ik voel me makkelijker om je technische advies te geven.

[0:50:08] Maar ik zie geen scenario waar je probeert geld te besparen hier en daar.

[0:50:13] Dat is beneficiair met de kosten van de mogelijkheden, van het gewoon doen.

[0:50:17] Hoeveel mogelijk.

[0:50:19] En als je een beetje meer nukel nodig hebt, meer wind of zo, gewoon het doen.

[0:50:24] Als je heel blunt en heel kort wil zijn.

[0:50:26] En dan de kosten.

[0:50:27] Oké, we betalen een beetje meer, maar... Het is beter om het feit te accepteren en het te doen, dan te verduren.

[0:50:34] Nou, dat was een duidelijk advies.

[0:50:38] Ik denk dat... Ik kijk of de twee personen online, professor Lars en professor Soerensen, iets willen toevoegen.

[0:50:48] Anders sluit ik deze technische briefing.

[0:50:54] Ik denk niet dat ik meer vragen of comments heb.

[0:50:57] Dank u.

[0:51:00] Misschien nog een laatste vraag voor mij.

[0:51:04] Als het om kosten gaat, dan moet je de capaciteitsfactor zien van de bestaande windfarmen.

[0:51:13] De economie daar is oké, dus je zou daar niets slechters aan moeten verwachten.

[0:51:24] Dat is al goed, dus ik zie geen zorgen.

[0:51:25] Oké.

[0:51:26] Heel erg bedankt, zowel voor uw online contributies als voor uw presentatie hier en een duidelijke presentatie.

[0:51:34] Bedankt aan de members van het parlement.

[0:51:36] En hiermee sluit ik deze sessie.