Begrotingsonderdeel Jeugd

[0:00:00] de vergadering.

[0:00:01] Welkom allemaal.

[0:00:06] Uiteraard alsnog welkom, meneer Rutte.

[0:00:12] We gaan beginnen.

[0:00:13] Welkom meneer, ook.

[0:00:16] Ik heet u allen van harte welkom, alle aanwezigen hier, iedereen die dit debat op afstand volgt.

[0:00:23] Alle Kamerleden, de bewindspersonen, ook welkom.

[0:00:27] We hebben tot ongeveer vijf uur.

[0:00:32] Er is een goede opkomst van de zijde van de Kamer.

[0:00:36] Daarom wil ik ook voorstellen om in de eerste termijn van de Kamer maximaal zes interrupties toe te staan.

[0:00:47] U heeft de spreektijden aangegeven, dat is natuurlijk indicatief.

[0:00:51] Het is wel belangrijk dat dat inclusief de tweede termijn is, dus hou daar ook voor jezelf rekening mee.

[0:00:57] U kent mij als een voorzitter die niet heel streng is, dus als het debat ook gewoon gericht is en dingen niet altijd maar in herhaling komen, dan ben ik altijd bereid om u wat meer tijd te geven, u kent mij.

[0:01:10] Maar ik probeer wel te koersen op vijf uur, dus daar zal ik mijn best voor doen, samen met u,

[0:01:16] om er zo goed mogelijk doorheen te gaan.

[0:01:18] We hebben de begrotingsvolgeorde op basis van de huidige twee coalitiepartijen.

[0:01:27] Dat betekent dus dat we straks starten met D66, VVD, etc.

[0:01:31] Dus dat is even de volgeorde.

[0:01:33] Waarom verspringt het?

[0:01:34] Nou, dat heeft dan daarmee te maken.

[0:01:37] Aangeschoven zijn diverse fracties, om te beginnen met mevrouw Seinha van de D66, de heer Hamstra, CDA-fractie, mevrouw Westerveld, GroenLinks Partij van de Arbeid, de heer Stoffer, SGP, de heer Van Houwelingen, Forum voor Democratie, mevrouw Coen Radie, JA21,

[0:01:59] Mevrouw Van Metele, PVV-fractie, de Heer Zee, de ChristenUnie.

[0:02:02] Mevrouw Moena, Moena, sorry, ik ga het vanzelf een keer goed doen.

[0:02:07] Groep Markersouwer, mevrouw Dobbe, SP-fractie en mevrouw Wendel, VVD-fractie.

[0:02:13] Ik begin, ik geef het woord aan mevrouw Steinhout.

[0:02:19] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:02:21] Voorzitter, de afgelopen weken sprak ik met jongeren van binnen en buiten de jeugdzorg.

[0:02:26] Met jonge mensen die hun leven in de jeugdzorg achter de rug hebben.

[0:02:29] En met ouders.

[0:02:31] En ter voorbereiding op dit debat stelde ik mezelf de vraag, wat was nu de constante in al die gesprekken?

[0:02:38] En het antwoord is, moedige keuzes durven maken.

[0:02:42] De moed van de jonge vrouw die me vertelde dat zijn nagesloten jeugdzorg dakloos werd.

[0:02:47] Al verslapen op een bankje in het park en de moed om toch hulp te vragen op de plek waar ze al zo vaak was afgewezen.

[0:02:55] Moedig was de moeder die beschreef de moeder waarvan haar zoon uit huis is geplaatst en die in alle openheid beschreef welke beslissingen ze nam.

[0:03:03] Soms helpend, soms niet.

[0:03:06] De moed van de ouder op het schoolplein.

[0:03:09] In gesprek met een andere ouder die zei, ik hoorde dat het thuis niet altijd even makkelijk is.

[0:03:14] Maar als het even zwaar is, bel me dan.

[0:03:16] Je hoeft het niet alleen te doen.

[0:03:19] Moed is niet de afwezigheid van angst en onzekerheid, maar het overwinnen daarvan.

[0:03:24] En die moed hebben wij ook nodig.

[0:03:27] Want ik geloof dat het wel kan.

[0:03:29] Dat we ervoor kunnen zorgen dat alle kinderen die dat nodig hebben, snel en goede zorg kunnen krijgen.

[0:03:35] En dat begint met erkennen dat het huidige jeugdhulpsstelsel niet werkt voor onze meest kwetsbare kinderen.

[0:03:42] En als de jeugdzorg niet doet wat zij belooft, verdwijnt het vertrouwen van kinderen en ouders.

[0:03:48] En zonder dat vertrouwen wordt elk systeem hol.

[0:03:52] In een systeem dat ieder voor zich ademt, gaat iedereen er individueel het maximale uit proberen te halen en vergeten we het collectief.

[0:04:01] Moed is de keuzes durven maken, de keuzes voor een systeem waar we wel in geloven en dat stap per stap voor elkaar krijgen.

[0:04:08] Soms twee stappen vooruit, één stap terug.

[0:04:12] En dat doen we wat mij betreft langs twee lijnen.

[0:04:15] Vanuit principes en vanuit pragmatisme.

[0:04:18] Ik begin met de principes.

[0:04:21] Principe 1 raakt aan de meest wezenlijke vraag.

[0:04:25] Voor wie is de jeugdzorg bedoeld?

[0:04:28] Jeugdzorg is er voor die hulp vragen waar professionele hulp onmisbaar is.

[0:04:33] En dat betekent dat jeugdzorg zich moet richten op de meest kwetsbare kinderen.

[0:04:37] Kinderen die vaak al veel te veel hebben meegemaakt in hun jonge leven en ernstig getraumatiseerd zijn.

[0:04:44] Juist voor hen schiet het stelsel nu tekort.

[0:04:47] In tien jaar tijd is dat stelsel verdubbeld in omvang en in kosten.

[0:04:51] Van 3,6 naar meer dan 8 miljard euro per jaar.

[0:04:55] Van 1300 aanbieders naar meer dan 7000 aanbieders.

[0:04:59] En ondertussen krijgen de meest kwetsbare kinderen nog steeds niet de zorg die zij nodig hebben.

[0:05:06] En als de jeugdzorg niet onze meest kwetsbare kinderen beschermt, dan falen we in onze meest fundamentele opdracht.

[0:05:12] Als Kamer, als gemeente, als professionals, als samenleving.

[0:05:17] Het tweede principe.

[0:05:19] Problemen in de jeugdzorg lossen we vooral buiten de jeugdzorg op.

[0:05:24] De afgelopen jaren hebben we een systeem opgetaagd waarin steeds meer hulp bij ongemak, kwetsbaarheid en afwijking is geprofessionaliseerd en georganiseerd.

[0:05:34] Vanuit de beste bedoelingen.

[0:05:35] Maar daarmee hebben we ook iets fundamenteel menselijks uit handen gegeven.

[0:05:40] Namelijk het vermogen van onszelf om als samenleving zelf te zorgen.

[0:05:45] We moeten leren verschillen te omarmen in plaats van ze te behandelen.

[0:05:50] en ik ben ervan overtuigd, minder jeugdzorg begint bij meer samenleven.

[0:05:56] We hebben een taak die we als maatschappij hebben bij de jeugdzorg neergelegd en om dat tijd te keren zullen we veel scherper moeten kijken wie wel en wie geen jeugdzorg krijgt.

[0:06:05] Moeten we durven investeren buiten de jeugdzorg in onderwijs, in gezonde keuzes, in fijne buurten, in de aanpak van armoede.

[0:06:12] Het derde principe.

[0:06:14] Het perspectief van kind en gezin moet leidend zijn.

[0:06:18] We hebben het systeem kapot geïnstitutionaliseerd.

[0:06:21] Een ouder vertelde mij hoe zij in drie jaar tijd meer dan vijftien verschillende wijkteammedewerkers toegewezen kreeg en meer dan dertig professionals ontmoette aan al die verschillende overlegtafels om te praten over haar kind.

[0:06:34] En dan heb ik nog niet de jeugdstartprofessionals meegerekend die daadwerkelijk contact hadden met haar kind.

[0:06:40] En uiteindelijk voelde van al die mensen zich niemand echt verantwoordelijk.

[0:06:46] Ik geloof niet dat meer geld in de jeugdzorg de oplossing is.

[0:06:50] Integendeel.

[0:06:51] Ik geloof dat meer geld juist een systeem dat onvoldoende functioneert in stand houdt.

[0:06:58] Wat is er dan wel nodig om die stappen voorwaarts te zetten?

[0:07:02] Pragmatisme.

[0:07:04] En pragmatisme omvat voor mij twee elementen.

[0:07:07] Als eerste niet jarenlang praten over plannen, maar gaan doen.

[0:07:12] En als tweede in dat doen focussen op die onderdelen waar onze impact om dat verschil te maken het grootst is.

[0:07:20] We moeten veel sneller opschalen wat werkt en stoppen met datgene waarvan we weten dat het niet werkt.

[0:07:25] En als we weten dat er misstanden zijn, direct aanpakken.

[0:07:29] Ik wil daadkracht zien, ook van deze staatssecretarissen.

[0:07:33] En in dat kader heb ik vragen aan de staatssecretarissen.

[0:07:36] Ik neem eerst even een slok water.

[0:07:44] Ik begin met het voorstel Rijkwijten.

[0:07:47] Waarom stuurt de staatssecretaris pas eind 2026 het wetsvoorstel Rijkwater, jeugdhulp naar de Kamer, terwijl dit al afgesproken was in de hervormingsagenda jeugd en die is in 2023 vastgesteld?

[0:08:00] Waarom duurt het meer dan drie jaar om dit wetsvoorstel naar de Kamer te krijgen?

[0:08:05] Daarnaast, dit wetsvoorstel heeft pas toegevoegde waarden als we ook echt durven zeggen wat wel jeugdzorg is en wat niet.

[0:08:13] En als ik de voortgangsbrief jeugd lees, bekruipt me het gevoel dat we weer niet gaan kiezen.

[0:08:18] Gemeenten, jeugdautoriteit en de NZA vragen ons juist om heel scherp af te bakenen en te kiezen, ook met een wettelijk kader.

[0:08:26] En daar lijkt de staatssecretaris nu niet voor te kiezen.

[0:08:29] Waarom niet?

[0:08:30] En haalt de staatssecretaris daarmee niet het fundament onder deze wet vandaan, namelijk het beantwoorden van de vraag tot hoever de jeugdwet reikt.

[0:08:40] Dan over de ervaringscertificaten.

[0:08:44] Er werken mensen met nepdiploma's met onze meest kwetsbare kinderen en jongeren.

[0:08:49] Dat weten we.

[0:08:50] En we weten ook dat het om ongeveer 800 mensen gaat.

[0:08:53] En een deel van hen is daar kinderen en jongeren aan het ronselen voor de criminaliteit.

[0:08:57] Ook dat weten we.

[0:09:00] En dat weet het kabinet al meer dan een jaar.

[0:09:02] Wat heeft de staatssecretaris het afgelopen jaar gedaan voor de veiligheid van die honderden, misschien wel duizenden kwetsbare kinderen?

[0:09:08] Om hun veiligheid te waarborgen.

[0:09:11] En wij lezen in de antwoorden vooral de afwachtende houding van een kabinet en een gebrek aan daadkracht.

[0:09:15] We zullen dan ook met een amendement komen om direct die mensen met valse diplomas op te sporen en te zorgen dat zij niet meer met kinderen mogen werken en daar ook het geld voor vrij te maken om dat te regelen.

[0:09:26] Dan wil ik naar de klachten in de jeugdzorg.

[0:09:29] Uit onderzoek klachtbehandeling bij organisaties in het jeugdzorgdomein blijkt dat er grote verschillen zijn in hoe met klachten wordt omgegaan en dat voor kinderen en ouders vaak niet duidelijk is waar ze terecht kunnen met een klacht.

[0:09:41] In het rapport met de titel Onderzoek klachtbehandeling bij organisaties in het jeugdzorgdomein worden vier wetswijzigingen geadviseerd.

[0:09:50] Graag een reflectie van de staatssecretaris hoe ze tegen deze voorstellen voor wetswijzigingen aankijkt en welke ze al dan niet al in gang heeft gezet.

[0:10:00] Dan over pleegzorg.

[0:10:02] Ik zei het twee jaar geleden al in deze kamer.

[0:10:05] We zijn druk in de weer met het werven van nieuwe pleegouders.

[0:10:09] Maar we moeten veel meer aandacht hebben voor het behoud van pleegouders.

[0:10:13] Veel pleegouders haken af omdat de zorg voor een pleegkind toch te zwaar blijkt te zijn.

[0:10:18] Dat is traumatisch voor een kind, want die moet weer naar de volgende plek toe.

[0:10:22] Maar ik geloof dat het ook vaak traumatisch is voor pleegouders zelf, want zij beginnen niet met de intentie om op voortuigde te stoppen.

[0:10:30] Twee jaar geleden nam ik in deze Kamer het initiatief om Mockingbird breder te verspreiden in Nederland.

[0:10:36] Een belangrijke manier om te zorgen dat minder pleegouders uitvallen omdat er een stevig informeel netwerk omheen pleegkinderen wordt gezet.

[0:10:44] De afgelopen twee jaar is naar aanleiding van deze motie Mockingbird uitgebreid van één pleegorganisatie naar zeven pleegorganisaties en van een handvol pleeggezinnen naar meer dan veertig pleeggezinnen en het werkt.

[0:10:55] Er zijn minder crisisplaatsingen, pleegouders houden het langer vol en pleegkinderen vinden het fijn.

[0:11:03] Twee vragen aan de staatssecretaris.

[0:11:04] Als eerste, zijn er andere initiatieven in het land, dus anders dan Mockingbird, die net zo effectief leiden tot minder uitval van pleegouders door het inzetten op informele ondersteuning?

[0:11:15] En als tweede, welke stappen zet VWS momenteel om Mockingbird beschikbaar te maken voor meer pleeggezinnen?

[0:11:20] En wanneer verwacht zij dat voor iedere pleegouder die dat wil een informeel steunnetwerk, dat mag in de vorm van Mockingbird, mag ook een andere vorm zijn, beschikbaar is?

[0:11:31] Dan de uithuisplaatsingen.

[0:11:33] Er werd deze ochtend opnieuw aandacht voor gevraagd vanuit Stichting Het Vergeten Kind en dat is niet meer dan terecht, want jaarlijks worden in Nederland duizenden kinderen uithuisgeplaatst, een van de meest ingrijpende interventies.

[0:11:47] Terwijl we weten dat uithuisplaatsingen vaak te voorkomen zijn en dat blijkt ook weer uit het gepubliceerde onderzoek van Inzicht naar Uitvoering, het verminderen van het aantal uithuisplaatsingen door het Vrijjonker Instituut in opdracht van Het Vergeten Kind.

[0:12:00] Daaruit blijkt dat we eigenlijk heel goed weten wat wel en niet werkt.

[0:12:05] Om kinderen veilig en zo thuis mogelijk te laten opgroeien.

[0:12:09] Welke stappen zetten staatssecretaris nu om het aantal uithuisplaatsingen te verminderen?

[0:12:14] En hoe reflecteert de staatssecretaris op dit rapport dat stelt dat kennis niet wordt toegepast door versnippering van verantwoordelijkheden, onvoldoende samenwerking en financiële prikkels die korte termijn boven duurzame oplossingen stellen?

[0:12:30] Dan ga ik naar het toekomstscenario.

[0:12:32] Wat betreft het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming heb ik op dit moment vooral één prangende vraag.

[0:12:37] Ik zie een interruptie bij het vorige punt, meneer Van Houweling.

[0:12:40] Oké, check.

[0:12:41] Nee, dan laat ik hem... Ja, een korte interruptie.

[0:12:45] Wij maken ons ook zorgen over het aantal uithuisplaatsingen en ik ben heel blij dat D66-Motie voor ons heeft gesteund om dat wettelijk kader daarvoor aan te passen.

[0:12:52] We vragen mevrouw Sijnavens eigenlijk van hoe kijkt mevrouw Sijnaven aan tegen uithuisplaatsen die niet

[0:12:56] voortkomen bijvoorbeeld uit mishandeling en gewel, maar bijvoorbeeld omdat een van de ouders, dat hoor je heel vaak, een van de ouders heeft psychische problemen en in plaats van dat gezin dan te ondersteunen wordt er gekozen voor uithuisplaatsing.

[0:13:06] Ik vraag me gewoon af hoe kijkt D66 daar, is dat wenselijk of niet?

[0:13:10] Ik ben ervan overtuigd dat we hier hetzelfde beeld bij hebben.

[0:13:13] Natuurlijk is dat niet wenselijk.

[0:13:15] Dus we gaan kijken hoe het gezin ondersteund moet worden.

[0:13:18] Dat is wat we moeten doen.

[0:13:20] En dat betekent dat waar we nu heel vaak kijken naar het kind waarvan alles mee aan de hand is, dat we veel meer moeten kijken wat is er in het gezin aan de hand en hoe kunnen we juist het gezin ook ondersteunen.

[0:13:30] Dus daar vindt u ons nog steeds aan uw zijde.

[0:13:36] Zet u voort.

[0:13:37] Ik wil over het toekomstscenario.

[0:13:40] De problemen bij Jeugdbescherming Noord.

[0:13:43] Die zijn zo groot en ze duren al zo lang dat ik betwijfel of ze op te lossen zijn.

[0:13:48] Heeft de staatssecretaris het scenario uitgewerkt waarin Jeugdbescherming Noord haar certificering verliest?

[0:13:54] Zo nee.

[0:13:55] Waarom is dat scenario niet uitgewerkt?

[0:13:57] En zo ja.

[0:13:58] Hoe ziet dat scenario eruit?

[0:14:01] Dan naar gesloten jeugdzorg.

[0:14:04] Er was het bedrag van 180 miljoen gereserveerd voor de afbouwgesloten jeugdzorg en de opbouw van alternatieven gesloten jeugdzorg.

[0:14:13] Ik zie op enkele uitzonderingen na nog weinig kwalitatief goede alternatieven.

[0:14:20] Een aantal vragen aan de staatssecretaris.

[0:14:21] Als eerste, hoeveel van die 180 miljoen is er nog over?

[0:14:26] En als tweede, van het geld wat is uitgegeven, hoeveel geld is er nou echt besteed aan de opbouw van alternatieven?

[0:14:33] En hoeveel is er gegaan naar frictiekostenopvangen?

[0:14:38] We weten dat er vele jongeren in gesloten jeugd zorgschade hebben geleden op de plek waar we hen juist hadden moeten beschermen.

[0:14:44] Dat vraagt om erkenning van de fouten die zijn gemaakt en ruimte bieden voor herstel.

[0:14:50] En herstel is geen knop, het is een proces.

[0:14:54] En dat proces hoort menselijk en betrouwbaar te zijn.

[0:14:58] Hierover heb ik volgende vragen aan de staatssecretaris.

[0:15:01] Hoe ver staat de staatssecretaris met het hersteltraject voor kinderen die in gesloten jeugdzorg hebben gezeten?

[0:15:07] En daarnaast wil ik graag een reflectie van de staatssecretaris op het proces tot nu toe.

[0:15:12] Twee jaar geleden is Kamerbreed gevraagd om een hersteltraject.

[0:15:16] Vindt de staatssecretaris dat het proces van de afgelopen twee jaar menselijk en betrouwbaar was?

[0:15:21] En hoe reflecteert zij daarbij op het feit dat we in die periode verschillende jonge mensen die juist in gesloten jeugdzorg hebben gezeten, hebben verloren aan zelfdoding en aan euthanasie door psychisch lijden?

[0:15:37] Voorzitter, vele kinderen in gesloten jeugdzorg, ik zei het net al, die raken getraumatiseerd door wat ze meemaken in gesloten jeugdzorg.

[0:15:45] In dat kader maak ik me ernstig zorgen over het wetsvoorstel waar de staatssecretaris aan werkt om kinderen s'nachts weer op te sluiten in een kamer en de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen mogelijk te maken.

[0:15:57] Ik weet dat de staatssecretaris aangeeft dat het om een afgebakend wetsvoorstel met zeer strenge voorwaarden gaat en dat het maar om een handvol kinderen gaat.

[0:16:06] Maar dat zeiden we ook bij de start van gesloten jeugdzorg.

[0:16:09] Het zal gaan om maximaal 50 kinderen per jaar en we zijn nu meer dan 10.000 kinderen verder.

[0:16:15] Als we ervoor kiezen om kinderen die die s'nachts zorg nodig hebben op te sluiten,

[0:16:21] Ik ben er zelf nog niet van overtuigd dat dat nodig is, maar als dat nodig is, dan moet dat met de hoogst mogelijke zorgvuldigheid gebeuren.

[0:16:30] Kan de staatssecretaris toezeggen eerst de lopende onderzoeken naar de impact van nachtopsluitingen af te wachten en ook de dialoog spreken waar ze naar verwijst in haar brief?

[0:16:41] en die met de Kamer te delen voordat ze aan de slag gaat met de uitwerking van het wetsvoorstel gericht op het s'nachts opsluiten van kinderen.

[0:16:51] En neemt ze daarbij in die uitwerking ook expliciet mee wat de alternatieven zijn voor het s'nachts opsluiten van kinderen die zorg nodig hebben.

[0:17:00] Voorzitter, ik rondaf.

[0:17:03] We moeten aan de slag en dat vraagt moedige keuzes.

[0:17:07] Ik wil werken aan de wezenlijke oplossingen die ook gevolgd worden.

[0:17:12] Problemen die lang vooruit zijn geschoven lossen we op vanuit heldere principes en pragmatisme.

[0:17:18] En daarbij blijf ik spreken met de jonge mensen om wie het gaat.

[0:17:22] Ik wil hun namen kennen.

[0:17:23] Ik wil hun gezichten zien.

[0:17:25] Ik wil hun verhalen horen.

[0:17:27] En dat is wat leidend zal zijn om tot wezenlijke veranderingen te komen.

[0:17:31] Hun verhalen zijn onze toetssteen of wij hier de goede dingen aan het doen zijn.

[0:17:35] Dank u wel.

[0:17:37] Ik kom zo bij u. Ik zag eerst mevrouw Dobbe en dan mevrouw Westerveld.

[0:17:41] Ja, dank u wel.

[0:17:43] Mevrouw Seinhaven van D66 zegt meer geld is niet de oplossing.

[0:17:46] Ik snap dat ze dat zegt als partij die ruim 10 miljard wil bezuinigen op de zorg de komende jaren.

[0:17:53] Die presentatie hebben we allemaal met interesse gevolgd dit weekend.

[0:17:58] Het is nu zo dat er dit jaar al een half miljard, bijna een half miljard wordt bezuinigd op de jeugdzorg.

[0:18:04] Zonder dat al die hervormingen, waar mevrouw Seinhaven van D66 over spreekt, zijn gehaald.

[0:18:11] De commissie van ARK noemde dit het zwaard van Damocles boven de jeugdzorg.

[0:18:15] En toch heeft D66 er niet voor gekozen om deze bezuiniging terug te draaien.

[0:18:20] En waar denkt mevrouw Seinhaven dat deze bezuiniging terecht komt?

[0:18:23] Want wij weten het wel.

[0:18:24] Dit komt terecht op de werkvloer, bij de kinderen en bij de gezinnen die de hulp nodig hebben.

[0:18:28] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:18:37] En dank ook voor deze vraag.

[0:18:39] Kijk, en ik begrijp de zorg.

[0:18:41] En we zijn volgens mij vanuit verschillende rollen, pleiten we al jaren voor betere jeugdzorg.

[0:18:48] Maar de vraag die we ons moeten stellen is, hoe helpen we nou echt?

[0:18:52] En het automatisme om direct te kijken naar meer geld.

[0:18:56] Ik geloof niet dat dat nog gaat werken.

[0:18:59] Ik geloof dat we daarmee juist het systeem in stand houden wat onvoldoende functioneert.

[0:19:05] En maak ik me zorgen over hoe we die ombouw gingen gaan realiseren?

[0:19:09] Ja, natuurlijk maak ik me daar zorgen om, juist omdat ik niet wil dat het de meest kwetsbare jongeren raakt.

[0:19:15] Maar dat betekent wel keuzes durven maken en dat betekent wat mij betreft keuzes maken in die aanspraken verminderen, zodat we naar die één op de tien jongeren gaan, zodat we voor de jongeren die het echt nodig hebben de allerbeste zorg voor elkaar kunnen krijgen.

[0:19:29] Gaat het vanzelf?

[0:19:30] Nee, natuurlijk niet.

[0:19:31] Daarom ook de vragen die ik net gesteld heb, want we moeten heel snel meters gaan maken.

[0:19:38] Ja, voorzitter, dit is gewoon willens en wetens natuurlijk bezuinigen op een kapot stelsel zonder dat het stelsel is hersteld en toch daar een half miljard euro uit trekken.

[0:19:48] En het is het antwoord op mijn vraag is nog niet gekomen, want wij weten waar deze bezuinigingen terechtkomen.

[0:19:53] Mijn vraag was aan mevrouw Seinhard van D66.

[0:19:56] Waar denkt zij dat deze bezuinigingen nu terecht gaan komen die dit jaar al ingaan?

[0:20:02] Want wij zeggen dat komt terecht bij de kinderen, bij de gezinnen en bij de mensen die de zorg geven.

[0:20:08] En ik heb daar nog geen ontkenning van gehoord, omdat het ook niet kan.

[0:20:11] Omdat we weten dat die bezuiniging daar terecht gaat komen.

[0:20:14] Dus daar nog één antwoord op graag.

[0:20:18] Kijk, ik heb in mijn pleidooi aangegeven... Kijk, we moeten hervormen.

[0:20:23] En dat doen we vanuit principes, vanuit pragmatisme.

[0:20:27] En een van die principes was... problemen in de jeugdzorg gaan we toch vooral buiten de jeugdzorg oplossen.

[0:20:32] We hebben morgen het debat over het coalitieakkoord, maar daar hebt u ook in kunnen zien dat we juist heel veel investeren in die cirkel omheen de jeugdzorg.

[0:20:41] Er gaat meer dan anderhalf miljard naar onderwijs.

[0:20:44] We zorgen voor veel meer versterking van de buurt.

[0:20:47] We zorgen voor de aanpak van armoede.

[0:20:49] Dat is waar we het verschil gaan maken.

[0:20:51] Ik geloof dat de impact van daar investeren uiteindelijk veel groter is dan blijven geld stoppen in een jeugdzorgsysteem wat op dit moment onvoldoende functioneert en waarvan we moeten erkennen dat het nu al ten koste gaat van onze meest kwetsbare kinderen.

[0:21:08] Mevrouw Dobbel tot slot.

[0:21:10] Ja, tot slot, voorzitter.

[0:21:12] Kijk, wat D66 natuurlijk doet, is met heel veel woorden, mooie woorden over wat allemaal de plannen zijn voor de komende tijd, de zorg helemaal kapot maken.

[0:21:20] Dat is wat er gebeurt.

[0:21:21] En mevrouw Steinhaven, die zegt ik begrijp de zorgen.

[0:21:23] Nee, ik heb geen zorgen meer.

[0:21:25] Ik heb boosheid.

[0:21:26] Ik maak me niet bezorgd omdat ik weet wat er gaat gebeuren.

[0:21:29] Ik ben er vooral boos over.

[0:21:30] wat er komende tijd gaat gebeuren in de zorg, wat D66, CDA en VWD samen hebben bekokstoofd en zonder dat er erkenning komt dat ook de bezuiniging die op de jeugdzorg voor dit jaar nog steeds staat, dat dat kinderen, gezinnen, mensen die in de zorg werken keihard gaat raken, ondanks de mooie woorden van mevrouw Seinhaven.

[0:21:51] En mijn slotvraag is alsnog,

[0:21:53] Over de eigen bijdrage, daar heb ik niks over teruggelezen.

[0:21:56] Blijft die nu staan of gaat D66 zich houden aan de eerdere belofte om deze te schrappen?

[0:22:05] Dat waren heel veel vragen en opmerkingen in één reactie.

[0:22:14] We maken de zorg niet kapot.

[0:22:17] We maken de zorg niet kapot.

[0:22:19] We zetten juiste stappen om de zorg voor onze meest kwetsbare jongeren te verbeteren.

[0:22:24] En dat gaat heel veel moedige keuzes vragen, maar die gaan we wel zetten.

[0:22:28] En ik hoop heel erg dat we dat samen met verschillende partijen vanuit deze Kamer kunnen doen.

[0:22:34] Dan de eigen bijdrage.

[0:22:35] De eigen bijdrage blijft staan, want u zal ook gelezen hebben in het akkoord dat het basispad, dat we dat blijven volgen.

[0:22:44] Daar zit ook de eigen bijdrage in.

[0:22:47] Daar wil ik toch even kort bij stilstaan, want ik geloof... Als u me vraagt, diep in mijn hart, word ik blij van die eigen bijdrage?

[0:22:54] Nee, daar word ik niet blij van.

[0:22:57] Want ik heb diezelfde rapporten gelezen, ik heb diezelfde mensen gesproken die zich zorgen maken over... ...raakt dat nu niet onze meest kwetsbare kinderen?

[0:23:05] Maar ik zie ook dat...

[0:23:09] in de mix van wat er nodig is, die eigen bijdrage waarschijnlijk wel nodig zal zijn.

[0:23:13] En wat mij betreft zetten we vol in op die aansprakenvermindering.

[0:23:16] Ik denk dat dat een veel betere route is.

[0:23:19] Maar dat neemt niet weg dat als dat onvoldoende oplevert, ik wel degelijk naar die eigen bijdrage zal kijken.

[0:23:25] En dat doen we wat mij betreft heel zorgvuldig door heel goed na te denken over

[0:23:30] verschillende scenario's, door daarin de consequenties uit te denken, door te kijken wat zou je daarmee kunnen ombuigen, maar door ons daar vooral bij de vraag te stellen van hoe waarborgen we dat kinderen in de meest kwetsbare situaties altijd toegang blijven houden tot de zorg die nodig is.

[0:23:50] Die eigen bijdrage heeft jarenlang boven de markt gehangen.

[0:23:53] Dat gaat tegen het kinderrechtenverdrag.

[0:23:55] Er zijn rapporten waaruit blijkt dat hij a-voor-rechts werkt en uitvoeringsorganisaties zeggen dat het niet kan en toch komt hij telkens weer terug.

[0:24:02] Ik vind dat geen voorbeeld van een moedige keuze en daar gaat mijn vraag ook over.

[0:24:05] Want ik zou graag van mevrouw Sijnaven willen weten wat dan wel die moedige keuzes zijn die ook deze coalitie gaat maken.

[0:24:13] Want als ik kijk naar de bezuinigingen op sociale zekerheid, als ik kijk naar alle bezuinigingen op de zorg, dan weten we welke gezinnen dit gaat treffen.

[0:24:22] En ik ben bang dat dat niet gaat leiden tot minder instroom in de jeugdzorg.

[0:24:26] Ik lees ook in het coalitieakkoord teksten terug die ik al acht jaar lees en hoor.

[0:24:31] Dus mijn vraag is welke moedige keuzes gaat de komende coalitie dan maken?

[0:24:43] Eerst kort over de eigen bijdrage.

[0:24:46] Ik gaf het net al aan, die zorgen hoor ik ook.

[0:24:48] En die zorgen heb ik ook gezien.

[0:24:49] En wat mij betreft is dat ook precies de bril waarnaar we kijken als het kabinet met scenario's voor de uitvoering komt.

[0:24:57] Want het spreekt voor zich dat wat we hier ook invoeren, dat geldt op alle terreinen, dat mag niet indruisen tegen het kinderrechtenverdrag.

[0:25:04] En dat gebeurt in de praktijk wel en te vaak.

[0:25:09] Dan welke moedige keuzes we moeten maken.

[0:25:11] Kijk, ik denk dat dat op twee lijnen zit.

[0:25:14] Dus ik denk dat dat deels zit in die beweging naar voren maken.

[0:25:18] Dat is zo'n verschrikkelijke holle term, maar dat is wat ik probeerde te beschrijven met dat tweede principe van hoe zorgen we nou

[0:25:26] De problemen in de jeugdzorg gaan we vooral buiten de jeugdzorg oplossen.

[0:25:31] En ik denk dat we daar wel degelijk een aantal heel moedige keuzes in maken.

[0:25:34] Door fors te investeren in wonen, in het programma Leefbaarheid, 135 miljoen per jaar.

[0:25:40] Door anderhalf miljard per jaar erbij te doen bij onderwijs.

[0:25:43] En al die bezuinigingen die gericht waren op het vergroten van klantsegelijkheid.

[0:25:49] Daar waarop bezuinigd is, dat draaien we nu terug.

[0:25:53] Door een gemeenschapsfonds, door jeugd en school en preventie, door aanpak armoede en problematische schulden.

[0:25:59] Als we die bedragen optellen, dan zitten we op een stuk hogere bedragen dan wat we nu aan het ombuigen zijn in de jeugdzorg.

[0:26:04] En ik geloof dat we daar het verschil gaan maken.

[0:26:08] Maar dat was de eerste lijn.

[0:26:10] Dus zorg... De jeugdzorg verbeteren we vooral buiten de jeugdzorg.

[0:26:15] En de tweede lijn is hoe kunnen we ook veel...

[0:26:18] durven we ook keuzes te maken in hoe we de jeugdsoorvervolgers georganiseerd hebben.

[0:26:23] En ik denk dat we daar heel scherp moeten gaan naar aanspraken verminderen.

[0:26:28] De druk moet eraf en dat betekent gewoon echt minder kinderen in de jeugdzorg, zodat er ook ruimte komt voor de kinderen die hele complexe zorg nodig hebben.

[0:26:36] Dat betekent meer standaardiseren, dat betekent af en toe scherpere wet- en regelgeving.

[0:26:41] Dat is wat we moeten doen en ik denk, u hebt ook de vragen gehoord die ik aan de staatssecretarissen heb gesteld, dat zijn daarmee wat mij betreft ook die belangrijke knop om aan te draaien om vanuit pragmatisme het grote verschil te maken voor de kinderen die het het meest nodig hebben.

[0:26:57] Het lastige van dit antwoord is dat ik een heel aantal woorden en zinnen hoor die ik al echt acht jaar hoor.

[0:27:07] De beweging naar voren maken, vooral zoeken buiten, de jeugdzorg, preventie enzovoort, dat is niet nieuw.

[0:27:12] Dat wil ook iedereen hier trouwens, daar is helemaal geen discussie over.

[0:27:15] Het probleem is alleen dat het maar niet gebeurt.

[0:27:18] Omdat het te weinig concreet wordt.

[0:27:22] Als we het hebben over het terugdraaien van... Of investeren in onderwijs, noemt mevrouw Sejnave.

[0:27:28] Ik ben er blij mee, maar feitelijk is het gewoon het terugdraaien van de bezuiniging van het afgelopen kabinet.

[0:27:33] En zijn we nu weer op hetzelfde punt als anderhalf jaar geleden.

[0:27:37] Dus ik hoor helemaal niets specifieks

[0:27:39] Welke moedige keuzes er nou specifiek zijn voor die gezinnen waar het nu al niet goed gaat, die te maken hebben met jeugdzorg?

[0:27:47] En ik ben op zoek naar dat concrete antwoord.

[0:27:50] Rosijnhaven.

[0:27:54] Ja, kijk, in alle eerlijkheid, ik heb mezelf natuurlijk ook de vraag gesteld.

[0:27:57] Waarom is dit... Volgens mij zitten we hier van links tot rechts, willen we de afgelopen tien jaar al dat het beter gaat in de jeugdzorg.

[0:28:03] En volgens mij verschillen onze beelden niet eens zo heel erg met hoe wij denken dat we daar moeten komen.

[0:28:09] En ik heb mezelf ook de vraag gesteld van ja, maar waarom lukt het dan niet?

[0:28:13] Dus en die vragen hebt u mij ook horen stellen aan een algemene rekenkamer en de andere gremia die we gesproken hebben.

[0:28:20] En ik denk dat dat toch te maken heeft, dat het deels te maken heeft met hoe wij vanuit deze kamer sturen.

[0:28:26] Dus ik denk dat we veel scherpere doelen moeten neerzetten, dat we ook veel duidelijkere afspraken met een kabinet moeten maken over

[0:28:33] wat wanneer geregeld wordt.

[0:28:35] Bijvoorbeeld als het gaat om zo'n rijkwaardendiscussie, dat we daarin ook veel scherper afspreken wat we daar dan terug in willen zien en dat we ook een kabinet niet weg laten komen met mooie vage omschrijvingen die uiteindelijk geen zolder aan de dijk zetten.

[0:28:50] Dus ik denk dat het deels daarin zit en ik denk dat het ook deels zit in durven wij als politiek ook te zeggen

[0:28:59] We gaan het niet allemaal meer oplossen.

[0:29:01] Sommige problemen moeten toch echt elders worden opgepakt.

[0:29:05] En dat neemt niet weg dat mensen nog steeds zorgen hebben en dat die zorgen heel terecht zijn.

[0:29:09] Maar dat hoeft geen zorgvraag te zijn.

[0:29:12] En hoe we dat precies voor elkaar krijgen, daar ben ik ook in aan het puzzelen.

[0:29:15] Want dat krijgen we ook niet 1, 2, 3 voor elkaar.

[0:29:19] Ik ga u allemaal hoortvolg vragen.

[0:29:20] Het antwoord moet iets korter, anders halen we vijf uur niet, vrees ik.

[0:29:24] Maar ik probeer ook echt de vraag te beantwoorden.

[0:29:27] En ik zie dat de heer Seder ook een vraag heeft aan D66.

[0:29:32] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:29:33] Toen ik de jeugdzorgparagraaf las, was ik wel teleurgesteld.

[0:29:37] Er zijn een aantal dingen gebeurd die me wel enorm met zorg gebaren.

[0:29:41] Allereerst het rapport van ARK wordt gewoon niet uitgevoerd.

[0:29:44] Die bezuiniging blijft staan en wordt nu gericht op jeugdhulp buiten de jeugdzorg.

[0:29:49] Terwijl je eigenlijk daarmee de generatie die nu al last heeft of nu al vorm heeft van jeugdzorg eigenlijk wordt opgegeven.

[0:29:55] Want er wordt geïnvesteerd in de volgende generatie.

[0:29:58] Maar er wordt niets gedaan voor de huidige generatie.

[0:30:00] Er wordt niets gedaan voor de medewerkers die nu al elk jaar zeggen het water staat aan de lippen.

[0:30:04] Helemaal niets.

[0:30:07] En dat vind ik wel teleurstellend, omdat als ik de partijlijnen ken, weet ik dat VVD hier lange tijd voor gepleit heeft, maar het CDA en D66 niet.

[0:30:16] En ik ben het eens dat we inderdaad meer moeten insteken in het stabiliseren van gezinnen, zoals de ChristenUnie altijd ook overhoorde.

[0:30:24] Maar u bent het toch met mij eens, even los van de afspraken die nu al vastgelegd zijn, dat dit toch onverantwoord beleid is, even los van de vraag of we dit nog kunnen terugdraaien,

[0:30:38] D66?

[0:30:39] Nee, ik werp van me af dat het onverantwoord beleid zou zijn.

[0:30:44] Ik denk dat we juist keuzes maken die wijzen op verantwoord beleid.

[0:30:51] En overigens scheelt nog steeds dat in 2026 en 2027 met een half miljard per jaar de ombuigingen dempen.

[0:30:59] Dus dat is onveranderd gebleven.

[0:31:02] En u vroeg om een kort antwoord.

[0:31:03] Bij deze een kort antwoord.

[0:31:05] Dank u wel, daarvoor ook.

[0:31:07] De heer Seder.

[0:31:09] Ja, voorzitter.

[0:31:11] Oké, het staat genoteerd dat D66 de financiële paragraaf verantwoord vindt.

[0:31:16] Die vraag zal ik ook bij het CDA neerleggen.

[0:31:18] Ik had gehoopt dat in de lijn van verwachting zou zeggen, nou, het is niet onze keus, misschien heeft de VVD hier wat scherper op ingezeten en wij hebben andere keuzes gemaakt.

[0:31:26] Maar D66 zegt gewoon, dit vind ik verantwoord.

[0:31:29] Het is goed om dat te noteren.

[0:31:31] Mijn vraag is als het gaat om het eigen risico.

[0:31:34] Daar hebben we volgens mij zelfs technische briefings over gehad en daar is continu gezegd het is onverstandig.

[0:31:42] Het is onverstandig op elke manier dan ook.

[0:31:44] Kunt u uitleggen, los van dat we buiten de jeugdzorg gaan investeren, waarom in de afgelopen maanden D66 toch van mening is geworden dat het wel een verstandige keuze is dat leidt tot de verbetering van de jeugdzorg?

[0:31:56] Eigen risico in relatie tot de jeugdzorg, of de eigen bijdrage, want ik denk dat u de eigen bijdrage... Sorry, ik zei eigen risico, ik bedoel de eigen bijdrage.

[0:32:03] Nee, maar dan weten we het waar we het over hebben.

[0:32:05] Mevrouw Zijnhaven.

[0:32:08] Ja, ik vind de keuzes die we maken verantwoord, omdat we het koppelen aan maatregelen.

[0:32:14] En ik geloof dat steeds geld blijven oplussen, dat gaat hem gewoon niet worden.

[0:32:20] Dus in combinatie met de maatregelen die we voorstaan, ja, zeker vind ik dan dat we verantwoorde keuzes maken.

[0:32:26] Wordt dat makkelijk?

[0:32:27] Zeker niet.

[0:32:29] Dan de eigen bijdrage.

[0:32:31] Voorzitter, ik ga toch in herhaling vallen, want die vraag heb ik al beantwoord.

[0:32:34] Dus daarmee verwijs ik naar mijn eerdere antwoord.

[0:32:38] Tot slot, de heer Seder.

[0:32:40] Tot slot.

[0:32:41] Kan D66 aangeven welke extra maatregelen en beter maar liggen genomen worden, anders dan de maatregelen die al door het kabinet PVV, NSC, BBB en VVD waren ingezet?

[0:32:53] Want de rijkwijdte aanpassen werd al genoemd.

[0:32:56] Eigen bijdrage werd al genoemd.

[0:32:57] Gezinnen meer stutten werd al genoemd.

[0:32:59] De beweging naar terugplaatsing of minder uithuisplaatsingen werd ook genoemd.

[0:33:05] Ik kan het niet uit het coalitieakkoord halen.

[0:33:07] Dus welke extra maatregelen bent u nou trots op die niet al eerder ingezet zijn door het vorige kabinet?

[0:33:15] Dat we meer dan ooit investeren in preventie en dat ook financieel duidelijk is, want daar maken we geld voor vrij.

[0:33:25] Dan ga ik naar de volgende spreker van de zijde van de Kamer en dat is dus de begrotingsvolgorde.

[0:33:31] En dan gaan we dus naar mevrouw Wendel, die zit aan de andere kant.

[0:33:33] Anders denkt iedereen, waarom is dat?

[0:33:36] We hanteren een sprekersvolgorde op basis van de begroting.

[0:33:40] Aan u het woord.

[0:33:42] Dank, voorzitter.

[0:33:45] Van jongs af aan heb ik van mijn ouders meegekregen dat ik zelf verantwoordelijk ben voor mijn eigen leven.

[0:33:50] Dat als je je best doet op school, respect hebt voor anderen en bereid bent hard te werken, je kunt worden wie je wil zijn.

[0:33:57] Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar voor mij is het heel bepalend geweest.

[0:34:01] Het heeft ervoor gezorgd dat ook als ik geen zin had, ik toch naar school ging.

[0:34:05] En dat ik altijd bijbaantjes had na school en studie.

[0:34:08] Dat maakt mij tot wie ik nu ben.

[0:34:10] De versie van mezelf die ik wil zijn.

[0:34:13] En dat gun ik ieder kind.

[0:34:15] Voorzitter, hard je best doen en keihard werken is belangrijk, maar dat kan alleen als de randvoorwaarden op orde zijn.

[0:34:22] De les van mijn ouders geldt alleen als je als kind opgroeit in een veilig en liefdevol thuis.

[0:34:29] Je kunt pas het beste uit jezelf halen als je veilig bent, als je gezien wordt en als er hulp is wanneer dat nodig is.

[0:34:37] Dat kan een steuntje in de rug zijn of intensieve hulp.

[0:34:40] Ieder kind verdient een veilige en liefdevolle plek om op te groeien, om zichzelf te kunnen ontwikkelen.

[0:34:45] En wanneer een kind echt hulp nodig heeft, dan moet die hulp beschikbaar zijn.

[0:34:50] Dat is nu te vaak niet het geval.

[0:34:52] De druk op de jeugdzorg is enorm.

[0:34:56] Er zijn torenhoge wachtlijsten.

[0:34:59] Als een kind dringend hulp nodig heeft en eindeloos moet wachten, dan richt dat nog meer schade aan.

[0:35:04] En dat is niet het probleem van de afgelopen weken, maanden, maar dat is een probleem dat al jaren speelt.

[0:35:11] Sinds een paar weken mag ik mij als Kamerlid bezighouden met jeugdzorg en jeugdbescherming.

[0:35:15] En ik geef toe, dat laat me niet koud.

[0:35:18] De verhalen die ik hoor, de situaties die ik lees, de incidenten die geen incidenten zijn, deze raken me enorm.

[0:35:28] Samen met mijn collega's in de Kamer wil ik mijn stinkende best doen om ervoor te zorgen dat geen enkel kind zich onveilig voelt of aan zijn lot wordt overgelaten.

[0:35:36] Hoewel ongetwijfeld onze visies over hoe dit het beste kan zullen verschillen, zullen we zij aan zij moeten staan.

[0:35:42] En ik geloof dat we dat met elkaar kunnen.

[0:35:45] De agentie die maakt ongeduldig.

[0:35:47] En ja, dat brengt de verleiding met zich mee om steeds nieuwe ideeën of nieuwe regels te verzinnen.

[0:35:53] En toch, voorzitter, ga ik dat nu niet doen.

[0:35:56] Want kinderen help je niet met telkens nieuwe plannen, maar met doen wat is afgesproken.

[0:36:01] De VVD steunt dan ook de herformingsagenda jeugd en het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

[0:36:06] Ik wil de staatssecretarissen bedanken voor de voortgang die is geboekt en de routekaarten die naar de Kamer gestuurd zijn.

[0:36:12] Dit zorgt voor een beter beeld bij de concrete acties die het kabinet onderneemt.

[0:36:16] Dat geeft vertrouwen.

[0:36:18] Ik wil de staatssecretarissen wel vragen, zijn er stappen die sneller gezet kunnen worden?

[0:36:24] Voorzitter, we zijn blij dat de wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg op 1 januari 2026 in werking is getreden.

[0:36:30] De VVD ziet dit als een belangrijke stap in het oplossen van de problemen in de jeugdzorg, maar toch is het slechts het begin.

[0:36:36] Het grote probleem in de jeugdzorg is namelijk dat de vraag veel te hoog is.

[0:36:40] Waar een aantal jaren geleden 1 op de 27 kinderen gebruik maakte van de jeugdzorg, geldt het nu voor 1 op de 7.

[0:36:47] En voor jongens tussen de 8 en de 12 jaar zelfs 1 op de 4.

[0:36:51] Dat kan en dat moet echt minder.

[0:36:54] Niet elk probleem is een jeugdzorgprobleem.

[0:36:57] De VVD vindt dat we niet onnodig een label moeten plakken op een kind.

[0:37:00] Niet iedere vorm van afwijkend gedrag is een probleem dat in de jeugdzorg opgelost moet worden.

[0:37:07] Daarom is de Rijkwijtenwet ook zo cruciaal.

[0:37:10] Die bepaalt wat wel en geen jeugdzorg is.

[0:37:12] Met deze wet zorgen we ervoor dat het aantal kinderen in de jeugdzorg afneemt en dat de jeugdzorg beschikbaar is voor de kinderen die dat echt nodig hebben.

[0:37:21] We hebben een groot tekort aan medewerkers.

[0:37:23] De medewerkers die er zijn, die moeten zich kunnen richten op de zware en meest complexe gevallen.

[0:37:29] Bestuurders in het land vragen hier al jaren om en deze wet had er eigenlijk allang moeten zijn.

[0:37:33] Nu staat de behandeling gepland voor eind 26.

[0:37:37] Ik wil de staatssecretaris vragen of dit echt niet sneller kan en hoe voorkomt zij in ieder geval verdere vertraging?

[0:37:45] Ik zal hierover in de tweede termijn ook een motie indienen.

[0:37:48] De VVD wil dat er vaart gemaakt wordt met hervormingsagenda en het toekomstscenario.

[0:37:53] Tegelijkertijd wil ik ook oproepen om niet enkel in de vergadersstand te blijven zitten met vergezichten, maar ook te kijken naar wat er nu al kan op de korte termijn.

[0:38:01] Ik wil de staatssecretaris vragen of zij concrete ideeën hebben bij wat ze dan ook op de korte termijn kunnen doen om de druk op de jeugdzorg en ook specifiek op de jeugdbescherming nu al te verminderen en ervoor te zorgen dat we de kwaliteit op korte termijn ook al verbeteren.

[0:38:17] dan die kwaliteit zelf.

[0:38:19] In juni 2024 werd grootschalige fraude met EVC certificaten blootgelegd.

[0:38:24] Mensen konden met een gekocht diploma in de jeugdzorg aan de slag zonder echte opleiding of ervaring.

[0:38:30] Dat is onacceptabel.

[0:38:32] Een systeem dat bedoeld was om mensen gemakkelijker aan het werk te laten gaan in de jeugdzorg wordt misbruikt door mensen met verkeerde bedoelingen.

[0:38:40] In plaats van jongeren een liefdesvolle zorg te bieden, werd het geld witgewassen en werden jongeren geworven voor criminele activiteiten.

[0:38:47] Om deze fraude aan te pakken zal ik de motie van deze 60 collega's Seinhaven dan ook mede indienen.

[0:38:53] Voorzitter, al jaren horen we dat de regeldruk in de jeugdzorg omlaag moet en toch besteden jeugdzorgwerkers nog steeds bijna 40 procent van hun tijd aan administratie.

[0:39:04] De administratieve regeldruk is zelfs nergens zo hoog als in de jeugdzorg.

[0:39:09] Hoe kan het dat deze regeldruk nog steeds zo hoog is?

[0:39:12] En wat gaat de staatssecretaris concreet doen om deze regeldruk nu wel te verminderen?

[0:39:16] Welke concrete regels kunnen we schrappen om jeugdzorgwerkers meer lucht te geven, om ervoor te zorgen dat zij hun aandacht kunnen besteden aan de jeugd in plaats van aan papierwerk?

[0:39:26] Als de staatssecretaris niet direct het antwoord heeft, kan de staatssecretaris dan toezeggen hier onderzoek na te doen en voor de zomer dit per brief toe te sturen.

[0:39:35] Dan de gesloten jeugdzorg.

[0:39:37] De staatssecretaris heeft aangegeven dat nachtelijke insluiting in uitzonderlijke gevallen nodig blijft.

[0:39:43] Hoe pijnlijk dat ook is, de VVD steunt deze lijn.

[0:39:47] Soms is het noodzakelijk om jongeren, hun omgeving en hun medewerkers te beschermen.

[0:39:53] Ik wil de staatssecretaris vragen hoe zij dit vorm wil geven en of dit kan worden geregeld binnen het huidige budget.

[0:39:59] Tot slot, voorzitter, kindermishandeling.

[0:40:03] Naar schatting worden ieder jaar 119.000 kinderen slachtoffer van mishandeling en ieder jaar overlijden er ook tussen de 40 en 50 kinderen aan dat geweld dat in 96 procent van de gevallen wordt gepleegd door ouders.

[0:40:21] De staatssecretaris voert een aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.

[0:40:25] Ik wil de staatssecretaris vragen hoe effectief die programma's zijn.

[0:40:28] Besteden we het geld aan de juiste dingen en kan zij dit ook onderbouwen?

[0:40:32] Voorzitter, ik sluit positief af.

[0:40:34] Iedere dag werken vele jeugdzorgwerkers keihard om jongeren vooruit te helpen.

[0:40:40] Ze werken dag in, dag uit onder een hoge werkdruk.

[0:40:43] Zij verdienen onze waardering.

[0:40:46] Want wat misgaat, dat haalt de kranten, maar het vele goede werk, dat blijft vaak onzichtbaar.

[0:40:50] Daarom zeg ik hier, dank jullie wel.

[0:40:54] En hetzelfde geldt voor de vele pleegouders in Nederland.

[0:40:57] Vaak horen we de verhalen waar het misgaat, maar in de meeste gevallen gaat het juist heel erg goed.

[0:41:02] Ik kreeg meerdere berichten van mensen die zeiden, dankzij mijn pleegouders kreeg ik de kans om in veiligheid op te groeien en mezelf te ontwikkelen.

[0:41:10] Die pleegouders verdienen onze waardering en steun en daarom, voorzitter, wil ik afsluiten met een oprecht dankwoord aan hen.

[0:41:18] Dank u wel.

[0:41:21] Dank u wel.

[0:41:22] U hebt aan het einde gekomen van uw inbreng en ik had eerst een interruptie van mevrouw Westerveld en dan mevrouw Dobbe.

[0:41:30] Ja, mevrouw Wendel zegt ook best wel veel dingen die we volgens mij met elkaar vinden.

[0:41:35] Niemand vindt dat kinderen onnodig gelabeld moeten worden, om maar eens een voorbeeld te noemen.

[0:41:40] Ze zegt ik ga niet voortdurend nieuwe regels bedenken.

[0:41:42] Volgens mij wil ook niemand dat hier.

[0:41:44] Maar ze noemde twee punten waarvan ze zei als we afspraken maken, dan moeten we dat doen.

[0:41:47] En toen verwees ze naar een rapport van de commissie van ARC en naar het toekomstscenario.

[0:41:52] Maar laat het nou zo zijn dat de commissie van ARC bijvoorbeeld

[0:41:56] Zij zeggen dus, neem nou die bezuinigingen op als PM-post in de begroting.

[0:42:01] Dat is één van de hele concrete aanbevelingen die ze doen.

[0:42:04] En het toekomstscenario, ja dat budget is vervallen vanaf 2027, wordt nou voortgezet, maar dan zonder deze middelen die ook zijn beloofd.

[0:42:12] Dus die twee dingen die ze belooft, die we volgens haar moeten doen om beloften ook na te komen, om ons aan afspraken te houden, die worden niet nagekomen.

[0:42:19] Wat vindt ze daarvan?

[0:42:22] Mevrouw Westfield, de interruptie is iets korter.

[0:42:24] Ik zal er iets scherper op letten.

[0:42:25] Nee, maakt niet uit.

[0:42:26] Mevrouw Wendel.

[0:42:30] Ja, voorzitter, dank voor de vraag aan mevrouw Westerveld.

[0:42:35] En ik denk dat u terecht opmerkt wat ik zeg, is dat ik nu geen nieuwe zaken wil bedenken, maar dat ik echt wil vasthouden aan de uitgezette paden.

[0:42:44] En wat ik daar zelf ook erg lastig aan vind, is dat dat al heel lang duurt.

[0:42:48] Dus dat is ook wat u mij hoort zeggen in mijn bijdrage.

[0:42:52] Er moet meer tempo op.

[0:42:53] Het moet sneller, zodat we ook niet steeds nieuwe

[0:42:56] zaken hoeven te bedenken, maar dat het ook daadwerkelijk bijdraagt aan een betere kwaliteit in de jeugdzorg.

[0:43:02] En dan uw specifieke vraag over de financiën.

[0:43:06] Ik heb afgelopen weken vele gesprekken gevoerd over dit onderwerp, over wat moeten we nou met de financiën?

[0:43:13] En toch steeds meer bekruipt mij het idee dat we de impopulaire keuzes moeten maken in plaats van steeds ieder jaar maar weer geld, weer meer geld

[0:43:24] toevoegen, want we zien dat de uitgaven in de jeugdzorg echt uit de pas lopen en dat de kwaliteit van de jeugdzorg niet beter wordt.

[0:43:33] Westerveld.

[0:43:36] Ja, dat vind ik ook, vinden we allemaal.

[0:43:40] Maar dat is geen antwoord op mijn vraag.

[0:43:42] Mijn punt is, mevrouw Wendel zegt hier heel duidelijk dat er twee dingen moeten gebeuren, die dingen gebeuren niet en ik vraag haar wat.

[0:43:49] Wat vindt u daarvan?

[0:43:51] Misschien moet ik hem ook anders stellen, net als mevrouw Seinaven.

[0:43:55] Want ik begrijp best dat dit een technisch ingewikkelde vraag is.

[0:43:58] Wat gaat het komende kabinet dan doen om ervoor te zorgen dat die moedige keuzes gemaakt worden of zodat het echt beter gaat straks met jongeren en jeugdzorgen?

[0:44:06] Even heel concreet dan, want al die algemeenheden, die vinden we echt allemaal.

[0:44:11] Daar schiet niemand maar wat mee op, maar even heel concreet.

[0:44:15] VVD-fractie.

[0:44:16] Het nieuwe kabinet gaat ervoor zorgen dat zo snel mogelijk de Rijkwijtenwet wordt ingevoerd, waardoor we echt de keuze maken welke problemen moeten we in de jeugdzorg oplossen en welke problemen horen daarbuiten.

[0:44:27] En dat kan zijn door niet onnodig te labelen, maar met name ook door in de lokale teams kinderen en hun gezinnen vroegtijdig goed te ondersteunen.

[0:44:44] of gaat u uw eigen inbreng doen?

[0:44:46] Nee, dan ga ik eerst aan mevrouw Dobbe.

[0:44:49] Dank u wel.

[0:44:49] Ja, het nieuwe kabinet gaat ook de zorgen kapot bezuinigen, dat dat ook even geconstateerd wordt.

[0:44:55] De VVD hoor ik over jeugdzorgmedewerkers verdienen waardering.

[0:44:58] Dat is goed om te horen, denk ik, voor jeugdzorgmedewerkers, want ze gaan morgen in actie komen, onder andere tegen de gevolgen van het beleid van de VVD.

[0:45:05] Dus het is fijn om te horen dat ze in ieder geval de steun van de VVD daarin hebben.

[0:45:08] In het begin van het betoog hoorde ik de randvoorwaarden moeten op orde zijn en mijn collega Westerveld die zei het ook al.

[0:45:16] De commissie van ARK noemde de bezuinigingen een zwaard van Damocles boven de jeugdzorg.

[0:45:20] Een zwaard van Damocles boven de jeugdzorg.

[0:45:23] De randvoorwaarden zijn niet op orde en toch wordt er een half miljard euro bijna uit de jeugdzorg gesloopt al dit jaar.

[0:45:29] En mijn vraag ook aan de VVD is waar denkt zij

[0:45:33] dat deze bezuinigingen terechtkomen en is er een aanleiding om aan te nemen dat het niet terechtkomt bij kinderen, bij gezinnen en bij de medewerkers die elke dag het werk doen in de jeugdzorg?

[0:45:47] Voorzitter, waar ik in alle eerlijkheid moeite mee heb, is de harde uitspraken die gedaan worden.

[0:45:52] Het nieuwe kabinet gaat de zorg kapot bezuinigen.

[0:45:55] Kijk, het nieuwe kabinet neemt de impopulaire beslissing en die ziet dat we vanwege demografische ontwikkeling geen andere keuze hebben dan het stelsel te hervormen om ervoor te zorgen dat we op de lange termijn er kunnen zijn voor de mensen die dat het hardste nodig hebben.

[0:46:10] En dat geldt dus ook voor de jeugdzorg.

[0:46:12] We moeten keuzes maken over wat we wel en niet gaan doen om er te kunnen zijn voor de meest kwetsbare kinderen.

[0:46:19] Dat noem ik niet kapotbezuinigen, maar dat noem ik inderdaad een moedige keuze en zorgen dat we er kunnen zijn voor die kinderen die dat nodig hebben.

[0:46:27] En ook proberen even niet buiten de microfoon om dingen te zeggen.

[0:46:31] Echt, je moet echt via de microfoon.

[0:46:33] Ik zeg het maar even algemeen.

[0:46:35] Mevrouw Dobbe, ga ik eerst naar de heer Hou... Nee, mevrouw Kouradi.

[0:46:39] Excuus.

[0:46:40] En dan ga ik naar de heer Van Houwelingen.

[0:46:42] Ja, voorzitter, dank en eigenlijk toch een beetje een punt van orde, omdat, en ik snap wel waar dat vandaan komt, maar we hebben het wel steeds over het nieuwe kabinet en het lastige in dit verhaal is dat het een beetje, de timing is een beetje onhandig, laat ik het maar even zo zeggen, maar tegelijkertijd wordt het debat daar wel morgen over gevoerd.

[0:47:03] Dus ik zou zo graag willen dat we onze kostbare tijd,

[0:47:06] en de interrupties daar vooral aan willen besteden.

[0:47:10] Ik kijk u dan even als voorzitter aan om dat toch eigenlijk te handhaven.

[0:47:13] Dus als dat mogelijk is, heel graag.

[0:47:18] Wij stemmen pas in maart over de begroting.

[0:47:22] Dan is er opvallend kabinet, of in ieder geval de impact van de keuzes die vorige week gepresenteerd zijn, kunnen dan eventueel alleen doorlopen.

[0:47:30] Ik heb amendementen gezien, maar niet van die orde dat er fundamentele wijzigingen plaatsvinden.

[0:47:34] Dus hen bevragen daarop heeft wel degelijk te maken met de huidige begroting.

[0:47:40] Dus ik snap dat we moeten gaan filosoferen over wat het nieuwe kabinet gaat doen.

[0:47:45] Dat snap ik.

[0:47:45] Maar ik vind wel dat we het debat met de Kamerleden onderling, niet met de bewindspersonen, maar onderling zouden wel moeten bevragen op waarom bepaalde keuzes wel gemaakt worden of bepaalde stappen juist niet gezet worden.

[0:47:58] Juist ook omdat er afspraken zijn gemaakt voor de komende jaren.

[0:48:01] Dus in die zin zou ik daar toch nog wel wat ruimte voor willen laten.

[0:48:05] Ik begrijp mevrouw Coenraad heel goed.

[0:48:09] Ik snap die opmerking.

[0:48:11] Er zijn twee dingen die we uit elkaar moeten halen.

[0:48:13] Ik denk gewoon dat we nu een kabinet hebben dat hier zit, dus dat punt klopt.

[0:48:18] Wat onontkoombaar is, dit is mijn derde, vierde periode als Kamerlid, is dat als er een akkoord ligt,

[0:48:25] dat het debat met de Kamerleden onderling ook mag gaan over wat er ligt.

[0:48:30] En dan is het wel belangrijk, mevrouw Couret heeft uw punt, dat de Kamerleden in hun toekomstige coalitierol worden aangesproken en niet het kabinet, want dat kabinet is er feitelijk nog niet.

[0:48:42] Het moet nog op een bordet staan.

[0:48:43] Dus laten we dan het debat vooral onderling heel gericht op de keuzes die voorliggen.

[0:48:49] En als het woord kabinet valt, wel even beseffen dat er hier een kabinet zit.

[0:48:54] en nog geen nieuw kabinet is.

[0:48:55] Ik denk dat dat wel ook voor de kijker belangrijk is.

[0:48:58] Daar zal ik iets scherper op letten.

[0:49:00] Maar ik laat wel toe dat de keuzes die gemaakt worden in het regeerakkoord, die betrekkingen hebben, wel belangrijk op dit begrotingsonderdeel.

[0:49:07] Dat laat ik toe, maar laten we niet te veel erbij halen inderdaad, want dat gaan we morgen uitvoerig bespreken.

[0:49:13] Ik moet even de verdere maatregelen op VWS-terrein, laten we dan ook echt richten op dit onderdeel.

[0:49:19] Volgens mij ging dat vooralsnog best goed en waar het af en toe niet helemaal goed gaat, zal ik daar wat van zeggen.

[0:49:27] Ik zet het debat voort, dan moet ik even naar hem.

[0:49:29] Mevrouw Coura, die had u zelf nog een interruptie?

[0:49:31] Of was het punt van orde?

[0:49:32] Check.

[0:49:32] Dan ga ik naar de heer Van Houwelingen.

[0:49:34] Dank u voorzitter.

[0:49:35] Ja, over keuzes gesproken.

[0:49:36] Ik ben wat verbaasd dat de PVV zegt zojuist, ja jeugdzorg het is niet anders, we moeten erop bezuinigen.

[0:49:41] De VVD.

[0:49:43] De VVD, excuse de VVD.

[0:49:44] Dank.

[0:49:45] De VVD zegt dat we moeten erop bezuinigen, maar er zijn natuurlijk wel degelijk keuzes te maken.

[0:49:50] De VVD heeft ervoor gekozen bijvoorbeeld om dus miljarden over te maken naar Oekraïne, eind december nog.

[0:49:55] Binnen 48 uur 700 miljoen.

[0:49:57] Dus die keuzeskunningen, maar alleen de VVD kiest iets anders.

[0:50:00] Het stuurt graag miljarden, dus bijvoorbeeld naar Oekraïne, naar de massimigratie, naar kankerzinnig klimaatbeleid.

[0:50:05] Wees daar dan eerlijk over.

[0:50:06] En dan hou je niet veel over voor de jeugdzorg, ja.

[0:50:11] Voorzitter, allereerst, ik heb niet gezegd dat we er niet bij wegkomen om te bezuinigen op de jeugdzorg, want ik wil inderdaad benadrukken, we buigen de kosten om, maar nog steeds gaat er ieder jaar meer geld naar de jeugdzorg dan het jaar daarvoor.

[0:50:25] Dat ten eerste.

[0:50:28] Daarnaast begrijp ik natuurlijk dat iedere partij een andere visie op Nederland heeft.

[0:50:32] Dat kan en ik denk dat we dat morgen in het debat van onze partijleiders ook zeker gaan horen.

[0:50:37] Alleen de VVD staat inderdaad voor een land waarin we zorgen dat de veiligheid op orde is, zowel nationaal als internationaal, maar ook voor onze kinderen.

[0:50:48] Meneer Van Houten, ik moet echt wel gericht zijn op de jeugdzorg.

[0:50:51] Anders gaan we... Nou ja, ik snap het allemaal, maar anders is het ook een beetje onafvolgbaar voor degenen die het op afstand volgen.

[0:51:00] Dan ga ik...

[0:51:01] Zijn er nog andere interrupties voor, mevrouw Weddel, voordat ik naar de volgende spreker ga, en dat is mevrouw Westerveld namens GroenLinks Partij van de Arbeid.

[0:51:10] Dank, voorzitter.

[0:51:12] Het ging er net ook al even over in het interruptiedebat dat het doel van dit wetgevingsoverleg, en dat is natuurlijk het controleren en ook het bijsturen van het kabinet, dat ons gewoon vrij lastig wordt gemaakt vanwege de timing.

[0:51:24] Omdat we hier de begroting van 2026 bespreken, terwijl het al 2026 is,

[0:51:29] begroting bespreken van een demissionair kabinet, waar afgelopen vrijdag het concept regeerrecord werd gepresenteerd.

[0:51:36] Dus dat maakt gewoon het best wel onhandig om hier de demissionaire staatssecretaris te bevragen.

[0:51:41] En tegelijkertijd vind ik het ook heel actueel, omdat we zien dat ook in de keuzes die nou de nieuwe coalitie maakt, dat er niet zoveel lijkt te veranderen.

[0:51:51] En volgens mij is dat dus wel degelijk iets waar we het vandaag goed met elkaar over moeten hebben.

[0:51:56] Want als we kijken naar die grote belangen, naar alle grote problemen die er spelen bij jongeren, bij gezinnen, bij hulpverleners, dan moeten wij die taak heel serieus nemen.

[0:52:06] En ik geloof ook helemaal niet zo dat de verschillen in hoe we kijken naar jeugdzorg in deze commissie nou zo verschillend zijn, want niemand die zit hier als woordvoerder

[0:52:14] Omdat we hopen dat het straks nog slechter gaat met kinderen.

[0:52:16] Iedereen wil dat het beter gaat met kinderen.

[0:52:19] Iedereen wil dat het snel zo beter wordt.

[0:52:21] Iedereen wil dat hulpverleners hun werk gewoon goed kunnen doen.

[0:52:25] Dat er kwalitatief goede hulpverleners zijn.

[0:52:28] Dat er genoeg zijn.

[0:52:29] Dat willen we allemaal.

[0:52:29] Er zit helemaal geen licht tussen.

[0:52:32] Maar dan moeten er wel keuzes gemaakt worden en dan hoor ik je dat de hele tijd, er moeten keuzes gemaakt worden, maar volgens mij gaat het er dan om welke keuzes maken we dan met elkaar.

[0:52:42] Welke moedige keuzes maken wij straks met elkaar om ervoor te zorgen dat wat we allemaal willen echt gaat gebeuren.

[0:52:49] En dan denk ik dat er een heel groot probleem is waar jeugdzorg en misschien wel zorg in het algemeen tegen aanloopt, is dat wij het misschien wel met elkaar belangrijk vinden, maar dat gewoon niet alle partijen dat belangrijk vinden.

[0:52:59] En dat zien we volgens mij ook aan de keuzes die het nieuwe kabinet maakt, waarbij ik zie dat maatregelen wel degelijk gezinnen keihard raken, waar nu ook al grote problemen zijn.

[0:53:08] Want als je gaat tornen aan bestaanszekerheid,

[0:53:11] natuurlijk raakt dat die gezinnen waarbij het thuis al niet goed gaat.

[0:53:15] Als we mensen die tijdelijk geen werk hebben, als we daar de uitkering nog verder gaan verlagen, natuurlijk zorgt dat voor stress.

[0:53:21] En al die keuzes die raken ook de jongeren die nu in de jeugdzorg zitten.

[0:53:26] En daarom verbind ik dus ook dat soort vragen met dit debat vandaag.

[0:53:30] Want voorzitter, terwijl de staatssecretaris ons vorige week woensdag nog schreef dat ze, en ik citeer, ze zegt in de brief dat ze het tij wil keren en alles op alles gaat zetten zodat niet meer 1 op de 7 jeugdigen gebruik maakt van jeugdzorg, maar maximaal 1 op de 10 jeugdigen in jeugdzorg eind 2028.

[0:53:47] Ja, lees ik dus in het conceptregeerakkoord allemaal maatregelen waarvan ik denk, dit gaat alleen maar voor zorgen dat er nog meer gezinnen en jongeren hulp nodig hebben.

[0:53:56] Mensen die al in een kwetsbare positie zitten, functiebeperkingen, licht verstandelijke beperkingen, gezinnen in armoede, dat zijn de mensen die het hardst straks te klappen krijgen als er weer verder bezuinigd wordt.

[0:54:06] Want we weten allemaal dat stress, dat psychische problemen, armoede enzovoort, dat dat gewoon leidt, dat gedoe in gezinnen en uiteindelijk ook dat de grote beroep

[0:54:15] op jeugdhulp.

[0:54:15] Dus mijn eerste vraag aan de staatssecretaris en aan de coalitiepartijen is hoe gaat ze nou die doelstelling en de ambitie om in 2028 van 500.000 jongeren en gezinnen die jeugdhulp nodig hebben dat te verlagen naar 350.000.

[0:54:27] Dat staat in de brief.

[0:54:29] Hoe gaat ze dat voor elkaar krijgen?

[0:54:31] Ook in de wetenschap dat eigenlijk alles wat we hier horen, al die beloften zijn ook de afgelopen jaren gedaan.

[0:54:37] en het is de afgelopen jaren ook onvoldoende gelukt.

[0:54:39] En ik lees ook in het conceptregeerakkoord niets nieuws ten opzichte van die belofte.

[0:54:44] Dus wat betekent dat voor de eigen bijdrage?

[0:54:46] We hoorden net al dat hij blijft staan.

[0:54:48] Ik hoor dat ook graag van de staatssecretaris.

[0:54:50] En waarom staat er ook niets over dakloosheid in het regeerakkoord en in de plannen in de wetenschap dat ook het aantal dakloze jongeren flink is gestegen en veel dakloze jongeren en jongvolwassenen een verleden in de jeugdzorg hebben.

[0:55:03] Voorzitter, ik heb veel vragen en ik begrijp ook dat de staatssecretaris waarschijnlijk niet ingaat op de vragen die ik stel over concept-regeerakkoord, maar ik wilde die toch benoemd worden.

[0:55:13] Want ook in de voortgangsbrief die we vorige week kregen en het interview dat de staatssecretaris gaf in de Telegraaf, daar werd gezegd dat er een plan zou komen om de instroom te verlagen.

[0:55:21] En ook dat plan, dat is niet nieuw.

[0:55:24] Ik hoor dit al jaren.

[0:55:25] Iedere bewindspersoon die ik heb meegemaakt op jeugd, die zegt dit.

[0:55:28] En geen van die bewindspersonen heeft dat plan uiteindelijk ook geleverd.

[0:55:31] In 2018, dat is al een hele tijd geleden, toen was daling van de instroom het stokpaardje van minister Hugo de Jonge, die een grote beleidswijziging aankondigde.

[0:55:41] Na hem wilde poop Blokhuis precies hetzelfde.

[0:55:44] Na hem kwam Maart van Oje, die ons ook echt in ieder debat voorhield dat die instroom echt omlaag zou moeten, dat er een grote maatschappelijke discussie zou moeten komen en dat er een wet zou komen.

[0:55:54] En na hem kwam Vincent Carmans, die dit ook voortdurend verkondigde.

[0:55:58] En voorzitter, dit kan niet acht jaar lang

[0:56:01] telkens de meest genoemde oplossing zijn voor alle problemen, terwijl er acht jaar lang geen concreet voorstel komt.

[0:56:07] En zo zie ik in de brief van de staatssecretaris vol van dit soort zinnen die ook acht jaar geleden in brieven hadden kunnen staan.

[0:56:13] Bijvoorbeeld, de kern van het plan is dat er een cultuuromslag moet komen.

[0:56:18] Hulp dichterbij gezinnen en specialistische jeugdzorg alleen inzetten als het echt nodig en effectief is.

[0:56:23] Ja, dat willen we allemaal.

[0:56:25] Dat willen we ook al acht jaar allemaal.

[0:56:27] Maar wat betekenen deze zinnen dan?

[0:56:29] Wat gaat er dan precies gebeuren?

[0:56:33] Want dit zijn echt zinnen die ik letterlijk in alle brieven heb gelezen de afgelopen jaren.

[0:56:37] Sterker nog, toen ik ook in de gemeenteraad zat en in 2015 de jeugdzorg werd gedecentraliseerd, toen was dit ook al het adagium.

[0:56:44] En dan vraag ik mij toch af, wat moet ons dan het vertrouwen geven dat er nu wel echt

[0:56:48] een goed plan gaat komen, dat er een doorbraak gaat komen, dat er echt keuzes gemaakt worden.

[0:56:52] En welke keuzes zijn dat dan?

[0:56:54] En kan de staatssecretaris in haar antwoorden ook ingaan op de verschillende groepen jongeren die nu onder de jeugdwet vallen?

[0:57:00] Want waar ik die beweging natuurlijk steun, dat opvoedvragen en vooral kleinere opvoedvragen helemaal niet thuis horen in de jeugdhulp.

[0:57:07] Ik zie bijvoorbeeld wel dat de context voor kinderen met een verstandelijke beperking en hun ouders anders is.

[0:57:11] Daar kan lichte hulp wel helpen om zwaardere hulp te voorkomen.

[0:57:14] Dat geldt ook voor kinderen waarbij een van de ouders psychische problemen heeft of verslaafd is.

[0:57:19] Bij RTL afgelopen weekend konden we zien dat het gaat om naar schatting zo'n 900.000 kinderen die opgroeien in een gezin waarbij een of beide ouders psychische problemen hebben of verslaafd is.

[0:57:30] Daar kwam ik aan het woord Joseph, die opgroeide bij een moeder die er niet voor hem kon zijn.

[0:57:34] En hij vertelde dat er gewoon niemand was die naar hem omkeek.

[0:57:38] En zoals hij, en daarom vond ik het zo knap dat hij zijn verhaal deed, zijn er dus heel veel meer kinderen die gewoon er behoefte aan hebben dat er iemand naar hen omkijkt en hen helpt.

[0:57:46] En dat zijn dus die kleinere kinderen.

[0:57:48] die kleinere opvoedvragen, zou je kunnen zeggen, die wel grotere problemen voorkomen.

[0:57:52] Dus hoe kijkt de staatssecretaris daarnaar?

[0:57:55] Voorzitter, dan naar het blokje geld, want we praten vandaag over de begroting.

[0:58:00] En daarna ga ik naar een aantal amendementen die we vandaag hebben ingediend en andere inhoudelijke onderwerpen.

[0:58:05] En dan eerst geld.

[0:58:06] Het demissionaire kabinet heeft de afgelopen voorjaarsnota fors geïnvesteerd in jeugdzorg en opnieuw dit gedaan bij de begroting.

[0:58:13] Dat is mooi, maar

[0:58:14] Even met als kanttekening dat het bedrag dat erbij kwam bij deze begroting, 728 miljoen, kwam er natuurlijk bij om de jeugdzorgkorten bij gemeenten uit 2023 en 2024 te compenseren.

[0:58:26] Bij het extra geld uit de voorjaarsnota kwamen ook drie extra bezuinigingsposten vanaf 2028.

[0:58:33] Deze extra bezuinigingsposten tellen op tot een besparingsopgave van ongeveer 1,8 miljard vanaf 2028 structureel.

[0:58:41] Je kan dus feitelijk zeggen dat het dimensionaire kabinet het ravijnjaar heeft opgeschoven van 2026 naar 2028, ook omdat jeugdzorg niet de enige post is waarop gemeentelijk wordt bezuinigd vanaf dat jaar.

[0:58:54] Ik wil aan de staatssecretaris van BWS vragen of ze dit erkent.

[0:58:58] En ook dat het ravijnjaar nu opnieuw in de boeken staat vanaf 2028.

[0:59:02] In hoeverre acht zij dit in lijn met het advies van de commissie van ARC?

[0:59:06] Teruggrijpend op het interruptie debatje met mevrouw Wendel.

[0:59:09] Want de commissie van ARC die stelde heel duidelijk dat het niet wenselijk en haalbaar is om de beoogde besparing vanaf 2028

[0:59:16] zoals opgenomen in het financieel kader van de Reformsagenda te handhaven.

[0:59:20] Zij adviseerden het Rijk de besparingen tot 2028 als PM-post in de Rijksbegroting op te nemen.

[0:59:26] Ik kan de staatssecretaris uitleggen waarom dat niet is opgevolgd.

[0:59:30] En de commissie van Anric, die adviseerde ook om in de periode 2025-2028 te komen

[0:59:36] tot reële en meetbare besparingsdoelstellingen.

[0:59:40] Is dit gebeurd, is dan mijn vraag.

[0:59:42] En zo ja, op welke manier achter staatssecretarissen drie extra besparingsopgaven, zoals bijvoorbeeld eigen bijdrage, een reële en meetbare besparingsdoelstelling?

[0:59:52] Want het is nog totaal onduidelijk hoe deze eigen bijdrage zou worden ingevuld en wat deze gaat opbrengen, maar toch staat er al vanaf 2028 260 miljoen euro in de boeken.

[1:00:02] En is dat niet de omgekeerde wereld, vraag ik de staatssecretaris.

[1:00:05] En waarom is ze nog steeds met dit wetsvoorstel aan het uitwerken, terwijl een Kamermeerderheid zich in een motie heeft uitgesproken hier tegen.

[1:00:13] En dan, voorzitter, het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

[1:00:17] Want hier geldt eigenlijk hetzelfde verhaal als over de wet rijkwijten.

[1:00:20] Al jaren wordt dit ook voortdurend door opvolgende bewindspersonen als de oplossing gezien voor de grote problemen in de jeugdbescherming.

[1:00:26] En ook in het debat over die afschuwelijke mishandeling van het pleegmeisje in Vlaardingen noemde de toenmalige bewindspersoon dit eigenlijk voortdurend als

[1:00:34] als iets dat hij ging doen.

[1:00:37] En daarom was onze verbazing groot dat er in de laatste voorjaarsnota geen geld was vrijgemaakt voor de incidentele transitiekosten.

[1:00:43] Is het nog opvallender dat dit demissionaire kabinet het budget hiervoor volledig laat vervallen vanaf 2027.

[1:00:50] En we hebben hier al eerder in het plenaire debat een groot punt van gemaakt.

[1:00:55] Want ik vind als je als kabinet de Kamer wat belooft, dan moet je het nakomen, ook financieel.

[1:00:59] En toen was het de staatssecretaris Rutte die, vond ik, te makkelijk onze zorgen weg wuifde.

[1:01:05] En hij zei ja, we gaan er binnen de huidige financiële kaders proberen.

[1:01:10] De inspectie zei nog dit najaar dat die uitvoering van het toekomstscenario uiterst onzeker wordt door het wegvallen van het geld.

[1:01:17] En zij riepen op tot stevig leiderschap vanuit het Rijk.

[1:01:21] En ik wil graag een reactie daarop van de staatssecretaris Rutte.

[1:01:25] Want voorzitter, het gaat hier ook om jongeren die in een lastige thuissituatie zitten, soms geen huis hebben, slachtoffer zijn van ernstige verbaarlozing of mishandeling,

[1:01:34] of soortgelijke problemen die groot genoeg zijn om door de staat onder bescherming te worden gebracht.

[1:01:40] En dan vind ik het ronduit kwalijk en ook schadelijk dat ze vervolgd hele lange tijd in die onzekere situatie blijven zitten.

[1:01:49] En het is ook een strijd met kinderrechten.

[1:01:51] Juist deze kinderen die verdienen urgentie en die verdienen duidelijkheid en die verdienen middelen als er een oplossing wordt aangekondigd, want dat kan niet anders.

[1:01:59] En is staatssecretaris Rutte het met ons eens dat deze kinderen ook meer verdienen dan een, ja we zien wel en misschien druk ik hem daarmee iets te makkelijk uit, maar dan hoor ik het graag van ze in zijn beantwoording.

[1:02:10] Kan hij uitleggen waarom dat geld in 2027 volledig afloopt en hoe worden de goede voorbeelden uit de proeftijden voortgezet als het geld voor die proeftijden eind 2026 stopt?

[1:02:21] Wat zijn de alternatieven ook voor deze groep jongeren en kinderen?

[1:02:24] En wat gaat er gedaan worden om alle problemen die echt allang bekend zijn?

[1:02:28] En verschillende collega's herhaalden dat al, dus ik ga ook om tijd te besparen niet al die vragen herhalen.

[1:02:33] Ik sluit me daarbij gewoon aan.

[1:02:34] Maar wat gaat er dan nu gebeuren om echt die knopen door te hakken?

[1:02:39] voor hen tot oplossingen te komen.

[1:02:40] Hoe zit het met de beloofde verbetering om de rechtspositie van deze jongeren en ouders te versterken?

[1:02:45] En hoe kan het dat jongeren die het huis zijn geplaatst en voor wie het van belang is dat ze naar de eigen school blijven gaan, het leerlingenvervoer niet altijd wordt geregeld?

[1:02:53] En voelt deze staatssecretaris ook daarvoor een verantwoordelijkheid?

[1:02:56] En kan de staatssecretaris ook ingaan op de eerdere toezeggingen om knooppunten in de bijzondere kosten voor pleegouders weg te nemen?

[1:03:03] Dat was een toezegging trouwens van staatssecretaris Thielen.

[1:03:06] Dus die vraag stel ik dan ook aan haar.

[1:03:08] Dan nog een vraag over jeugdbescherming Noord, waar ook veel verhalen over zijn.

[1:03:12] Ik las de voortgang ervan in de voortgangsbrief, maar het sluit niet helemaal aan bij de signalen die ik krijg.

[1:03:19] Dus mijn vraag is dan ook of je ook met de mensen van het meldpunt is gesproken.

[1:03:24] Is je ook met ouders gesproken over hoe zij het ervaren?

[1:03:28] Voorzitter, nog een paar fundamentele punten.

[1:03:32] Want hoe kan het ook dat er nog steeds te veel kinderen uit huis worden geplaatst?

[1:03:36] En ik weet dat we niet te makkelijk over dit onderwerp moeten denken, moeten praten.

[1:03:40] Ik weet dat er soms complexe situaties aan de gang zijn.

[1:03:42] Ik weet ook de lastige situatie waar hulpverleners vaak voor staan.

[1:03:47] Maar als ik dan

[1:03:48] het onderzoek van inzicht naar uitvoering van het VW Jonk Instituut lees in opdracht van het Vergeten Kind, en ze stonden hier ook vanochtend met hun manifest, dan vraag ik me wel af waarom zoveel dingen die we al niet weten, die er uitgebreid in staan beschrijven, gewoon niet worden uitgevoerd.

[1:04:03] En waarom ook al die punten waarover helemaal geen politieke discussie is, die vinden we allemaal.

[1:04:08] Waarom die nog steeds niet van de grond komen, waarom gezinshoop vaak onvoldoende van de grond komt, waarom nog niet iedere jongere ook iemand heeft zoals een Jim of een informele steunfiguur die die jongeren bijstaat.

[1:04:19] Waarom lezen we dat scholing, bijhouder van actuele kennis en vaardigheden, niet overal goed gebeurt?

[1:04:24] Wordt dat hoorrecht van kinderen niet overal goed geborgd, terwijl we inmiddels ook wel weten wat er wel en niet werkt en wat je wel en niet van een kind kan en mag vragen?

[1:04:34] Wordt er soms nog te weinig tijd genomen voor een verklarende analyse en zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan en dat doe ik niet vanwege de tijd, maar kan de staatssecretaris daar nou een eerste reactie op geven zodat we niet de volgende keer weer gewoon diezelfde vragen opnieuw moeten

[1:04:47] stellen en wat is ook de stand van zaken als het gaat over de afbouw van de gesloten jeugdzorg.

[1:04:52] En ik sluit me aan bij de vragen van mevrouw Sejnaven.

[1:04:55] Wij hebben ook voortdurend opgehamerd dat die bekostiging moet worden aangepast.

[1:04:59] Meerdere keren moties daarover ingediend.

[1:05:01] Maar waarom is hier zo weinig op gebeurd?

[1:05:03] Ik ben heel benieuwd naar de antwoorden van de staatssecretaris en ook of ze dan kan reageren op de

[1:05:09] Ja, op het recente onderzoek voor het platform Sociaal Domein, die hebben een onderzoek met als titel Bekostiging jeugdzorg werkt transformatie tegen, met ook een interessante analyse.

[1:05:20] Heeft de staatssecretaris die gelezen kansen daarop reageren?

[1:05:26] Voorzitter, dan ga ik verder met een onderwerp waarover we het hier al heel vaak hebben gehad, namelijk gesloten jeugdzorg.

[1:05:33] We hebben het hierover.

[1:05:34] Vorig jaar een debat gehad en dat ging onder meer over het rapport van Jason Boegwanders over de ziekelsinstelling.

[1:05:43] Jongeren die jarenlang niet zijn geloofd, die kregen door zijn rapport en door zijn verhalen eindelijk een stem.

[1:05:50] En die werden daardoor ook eindelijk serieus genomen hier in de Tweede Kamer.

[1:05:53] Maar ik maak me wel enorme zorgen over hoe het gaat met deze jongeren, want ik denk dat de staatssecretaris ook recent het interview heeft gelezen in de Volkskrant, waar Indra werd geïnterviewd samen met Jason voor haar overlijden.

[1:06:06] En zij is eigenlijk een van de vele kinderen die aangeeft door alles wat ik heb meegemaakt,

[1:06:11] Voor de jeugdzorg, maar ook in de gesloten jeugdzorg heb ik zoveel schade opgelopen dat ik niet meer weet hoe ik verder moet leven.

[1:06:18] En dat is niet alleen haar lot, dat is het lot van heel veel andere jongeren die zo getraumatiseerd zijn.

[1:06:26] Het is een lastig onderwerp, maar daarom horen we het hier ook te bespreken, want ik weet ook dat veel van deze jongeren teleurgesteld zijn, dat er wel een debat is geweest in de Tweede Kamer, dat ze nou ook echt wachten op erkenning, dat ze wachten op excuses.

[1:06:38] Dan hoor ik mooie punten over dat, mooie dingen over het nazorgtraject waar we vorig jaar in de begroting

[1:06:44] een amendement voor hebben aangenomen gekregen, maar dan kan het vervolgens niet stil blijven.

[1:06:49] Ik hoor heel graag van de staatssecretaris wat zij nu gaat doen, wat nou echt die invulling wordt van dat erkenningstraject en van die excuses, want het is nou het bijbehorende debat en het rapport van Thiersen was al in maart 2024.

[1:07:04] Ik zei net vorig jaar, maar het is dus al twee jaar geleden en in die twee jaar is het gewoon grotendeels stilgebleven.

[1:07:11] En heeft het kabinet ook door dat het juist voor deze groep jongeren, die al zoveel teleurstelling heeft meegemaakt en al zo lang moest wachten dat het voor hen extra pijnlijk is, dat zij nu weer het gevoel krijgen dat ze niet serieus genomen worden.

[1:07:26] En dan nog iets.

[1:07:26] Ik las in die brief uit december

[1:07:28] dat de toegezegde aanbeveling uit het rapport van Jason dat er een onafhankelijk onderzoek zou komen naar ziekelsafdelingen, dat dat niet uitgevoerd kon worden.

[1:07:36] En ik werd er eigenlijk heel boos van toen ik het las.

[1:07:38] Niet op de staatssecretaris, want volgens mij is zij ook ontstemd hierover, maar wel op de instellingen die voorheen ziekelsafdelingen hadden en die niet wilden meewerken.

[1:07:48] Mijn vraag is dan aan de staatssecretaris.

[1:07:50] Hoe kunnen we regelen dat dit wel gaat gebeuren?

[1:07:52] Want zij wil dit, de Kamer wil dit.

[1:07:54] We zijn het ook aan de jongeren verplicht, vind ik.

[1:07:56] Dan werken instellingen niet mee.

[1:07:58] Wat kunnen wij dan gezamenlijk doen om ervoor te zorgen?

[1:08:01] En bij deze wil ik ook hier de oproep wel doen dat ik hoop dat de instellingen alsnog gaan meewerken, want ik vind dat zij het aan deze jongeren verplicht zijn, omdat deze jongeren zaten bij voorgangers van deze instellingen.

[1:08:12] Dus vandaar deze oproep.

[1:08:14] Een interruptie, mevrouw Westveld, van de heer Van Houweling.

[1:08:17] Heel kort, dus inderdaad, die instellingen werken niet mee.

[1:08:19] Zou dat ook zo kunnen zijn?

[1:08:20] Dat is eigenlijk mijn vraag, omdat ze er financieel wel echt belang bij hebben.

[1:08:23] Moeten we dan gewoon niet die financieringstromen afknijpen?

[1:08:28] Ja, nou instellingen die schermen achter privacy las ik in de brief van de staatssecretaris.

[1:08:35] En het zijn natuurlijk de voorlopers van deze instellingen geweest die niet meewerkten.

[1:08:39] Dan kan je de vraag stellen, zijn dan niet de huidige instellingsbestuurders wel verantwoordelijk voor deze groep?

[1:08:44] Ik zou vinden van wel.

[1:08:45] Dus dat zou mijn oproep zijn waarom ik vind dat ze moeten meewerken.

[1:08:49] Ik denk niet dat het werkt om te zeggen dan leggen we jullie een bestuurlijke boete op, maar daar kan de staatssecretaris wellicht op ingaan omdat ik bang ben dat dat weer ten koste gaat van personeel en van dingen die we juist niet met elkaar willen.

[1:09:01] Dus ik ben benieuwd naar de reactie van de staatssecretaris hierop, maar ik denk dat wat ik vind wel duidelijk is dat ik vind dat deze jongeren verschuldigd zijn dat ze

[1:09:10] openheid krijgen dat het onderzoek dat we met elkaar willen gewoon wordt uitgevoerd en dat ik hoop dat dat er echt alles op alles wordt gezet om die gegevens boven water te krijgen.

[1:09:21] Mevrouw van Metelen.

[1:09:23] Ja, dank u voorzitter.

[1:09:24] Dan heb ik toch hierop volgende vraag aan mevrouw Westerveld.

[1:09:27] Want als u zegt toch geen bestuurlijke boetes ofzo, want dat zult u duidelijk in mijn tekst.

[1:09:32] Ik kijk nou juist heel erg naar op welke manier kunnen we nou juist die verantwoordelijkheid gaan pakken en neer gaan leggen daar waar het is.

[1:09:40] Dus als u zegt geen boetes of wat dan ook, wat dan wel?

[1:09:42] Wat vindt u dan wat billijk is in uw optiek?

[1:09:47] Wat we moeten doen om dan bijvoorbeeld bepaalde organisaties te dwingen dat ze betere resultaten gaan en dat de veiligheid van die kinderen wordt geborgen.

[1:09:58] Ja, voorzitter, volgens mij gaat het hier niet zozeer nu om veiligheid van kinderen, maar gaat het dan bijvoorbeeld het openstellen van archieven, zodat onderzoekers daarin kunnen en dat gegevens kunnen achterhalen, omdat er een onderzoek was toegezegd.

[1:10:11] En daarom lijkt het mij ingewikkeld.

[1:10:13] Maar ik weet de staatssecretaris waarschijnlijk beter om nu boetes op te gaan leggen aan instellingsbestuurders, want dan ben ik bang dat er bijvoorbeeld extra mensen worden ontslagen die we juist zo hard nodig hebben in de jeugdzorg.

[1:10:24] Dus dat lijkt mij dan een nadeel.

[1:10:25] Maar ik ben aan het speculeren hier.

[1:10:28] Ik hoop eigenlijk dat er gewoon juridische mogelijkheden zijn om deze instellingen alsnog te vragen om mee te werken.

[1:10:35] Misschien helpt het dat wij het hier in de Tweede Kamer over hebben.

[1:10:39] Ik denk dat dat een betere weg is.

[1:10:43] Mevrouw Westerveld, u kunt doorgaan met uw betoog.

[1:10:48] Ja, ik ga verder met het blokje trauma's bij kinderen.

[1:10:53] Dit is een best wel zwaar onderwerp eigenlijk in mijn hele betoog, maar dat moeten we juist ook bespreken.

[1:11:01] Trauma's bij kinderen die ook in het buitenland zijn geplaatst.

[1:11:04] Nederlandse kinderen.

[1:11:06] Daarover lazen we in de Telegrafen en Dagblad van het Noorden een paar artikelen met afschuwelijke misstanden en uitbuiting van kinderen die dus zijn geplaatst bij gasgezinnen in Frankrijk.

[1:11:17] Ik heb ook schriftelijk een vraag gesteld met wat meer details, want wat we daarover lezen is nietmals dat kinderen basale rechten worden ontnomen, dat ze echt keihard uitgebuit werden, dat contact hen werd ontnomen, dat ze te maken kregen met straf, met dwang enzovoort, met opsluiting.

[1:11:32] En ik wil voor in dit debat een paar dingen alvast weten.

[1:11:35] De belangrijkste vraag is volgens mij, zijn alle kinderen daar nu weggehaald?

[1:11:39] Zijn er geen andere kinderen meer in het buitenland die onveilig zijn?

[1:11:43] Dat wil ik heel graag weten vandaag van de staatssecretaris.

[1:11:46] En zijn er ook eerder signalen gekomen bij bijvoorbeeld de inspectie?

[1:11:49] Want hoe kan het dat onze inspectie geen bevoegdheid om in te grijpen heeft in het buitenland?

[1:11:53] Ik heb gelezen hoe dat zit, maar ik blijf het ook wel wonderbaarlijk vinden dat dat daar zo lang zo weinig toezicht

[1:12:01] En ik vind dat daar ook een verantwoordelijkheid in zit voor de Nederlandse overheid.

[1:12:06] En is er ook nazorg voor deze kinderen en voor hun families, is een vraag die ik graag vandaag beantwoord wil worden.

[1:12:13] En wat is nu het vervolgtraject en hoe gaat de minister ook voorkomen dat dit vaker gebeurt?

[1:12:19] En die laatste is natuurlijk lastig om te beantwoorden, maar ik ben benieuwd wat er in het vervolgtraject gaat gebeuren.

[1:12:24] Hoe zou de minister, de staatssecretaris moet ik zeggen, hoe zij dit verder ziet.

[1:12:29] En dan kom ik nog een keer terug op het debat over het Vlaardings pleegmeisje.

[1:12:33] Want dat hebben we een tijd geleden gevoerd.

[1:12:35] Er waren de hele Kamer, ook bewindspersonen, boos, ontstemd.

[1:12:40] Iedereen vond het ongelooflijk naar en die emotie is echt wel oprecht.

[1:12:44] en we vonden allemaal dat kinderen beter gehoord moesten worden.

[1:12:47] In onze motie destijds, daarin vroegen we om te zorgen dat externe vertrouwenspersonen bekend zijn bij alle pleegkinderen, die kreeg brede steun.

[1:12:56] Maar tot mijn verbazing hoorde ik van Jeugdstem, de organisatie die die externe vertrouwenspersonen levert, dat twee relatief kleine subsidieaanvragen die ze hadden gedaan voor het weer 2026 niet zijn toegekend door het ministerie.

[1:13:09] Met oog op dat debat vond ik dat wonderlijk, want het gaat hier over

[1:13:13] 186.000 euro om een toegenomen aantal gezinshuizen te bezoeken.

[1:13:17] In 2025 kreeg jeugdstem daarvoor extra geld, maar die subsidieaanvraag is voor 2026 afgewezen.

[1:13:24] Ik begrijp dat totaal niet, zeker niet naar alle beloftes die ook in dat debat over het Vlaardingspleegmeisje zijn gedaan, maar ook naar aanleiding van de schijnende situaties afgelopen weken nog in het nieuws.

[1:13:36] Afgelopen week alleen nog drie keer een bericht gehoord dat kinderen in een gezinshuis afschuwelijk, ja, dat er misstanden waren.

[1:13:44] Laat mij ook helder zijn.

[1:13:46] Verreweg de meeste van alle pleegouders, gezinshuisouders, die doen echt fantastisch werk.

[1:13:51] Daar vinden kinderen die tijdelijk of langer niet thuis kunnen wonen een hele fijne plek.

[1:13:55] Maar als het misgaat,

[1:13:56] Ja, dan is er vaak een heel groot probleem omdat deze kinderen zich wel loyaal voelen aan hun gezinshuizenouders of plegenouders.

[1:14:03] En dan staat een kind er ook vaak alleen voor dan helemaal kinderen die al zoveel hebben meegemaakt.

[1:14:08] En daarom hebben wij een amendement ingediend voor de collega's die is afgelopen vrijdag naar jullie toegestuurd.

[1:14:15] En het gaat hier om 186.000 euro op die hele VWS begroting van 114 miljard.

[1:14:20] Dus ik hoop dat we dat toch met elkaar voor deze jongeren

[1:14:24] over kunnen hebben, want ik vind het belangrijk dat iemand, dat een kind dat uit huis is geplaatst, een verhaal kan doen bij een externe vertrouwenspersoon, ontzettend groot.

[1:14:33] En we hebben ook nog een tweede amendement rondom vertrouwenspersonen, want we begrijpen dat Jeugdstem ook een subsidieaanvraag heeft gedaan om de wachtlijst van ouders en pleegouders terug te dringen.

[1:14:41] Gaat het ook om een bedrag dat niet heel groot is op die hele VWS-begroting, 2,5 ton.

[1:14:47] Ook dit is afgewezen de VWS, terwijl snellere hulp escalatie kan voorkomen.

[1:14:53] Terwijl we ook weten en horen dat ouders en pleeghouders nu maanden op de wachtlijst staan, waardoor onveilige situaties voor kinderen kunnen ontstaan.

[1:15:00] En daarnaast zorgt later hulp ook vaak voor complexere en duurdere hulp.

[1:15:05] Dus ook hier hebben we een amendement op ingediend.

[1:15:07] Het gaat weer om een relatief klein bedrag op die hele grote VWS-vergroting van 114 miljard.

[1:15:13] Dus ik kijk bij deze ook even de collega's indringend aan.

[1:15:17] Ik vraag hen om hier serieus naar te kijken.

[1:15:19] Voorzitter, we hebben een derde amendement ingediend en dat gaat over meer inspraak geven aan jongeren.

[1:15:26] Want jongeren die hebben het recht om mee te praten over beleid dat hen raakt.

[1:15:31] En dat hebben we op heel veel ministeries hebben dat prima geregeld.

[1:15:34] Ze hebben bij het ministerie van Onderwijs

[1:15:36] hebben we de studenten- en scholierenorganisaties die praten met de bewindspersonen die daar zitten mee als een nieuwe wetgeving aankomt.

[1:15:46] Die zijn goed georganiseerd, hebben full sprit in het hele land, gaat hartstikke goed.

[1:15:50] De meeste van onze partijen hebben ook een politieke jongerenorganisatie, die valt ook onder zo'n regeling bij het ministerie van OCW.

[1:15:57] Dat zijn ook degene die onze partijen af en toe bij de les houden, die soms ook in eigen wijze eigen koersen.

[1:16:02] varen en daar hebben ze groot recht op, maar dat werkt dus.

[1:16:04] Als je jongeren laat meepraten, dat werkt hartstikke goed.

[1:16:07] Daar wordt beleid beter van, daar wordt inspraak beter van en soms krijg je een kritische spiegel voorgehouden die op dat moment ook ontzettend nodig is, al is die niet altijd even fijn.

[1:16:17] Maar daarom hebben we jonge organisaties.

[1:16:19] Maar wat mijn verbazing schetst is dat we dat bij VWS eigenlijk helemaal niet hebben geregeld voor jongeren die in de jeugdhulp zitten, jongeren die dakloos zijn, jongeren die een beperking hebben.

[1:16:28] En ik weet natuurlijk dat de jongere clubs die er zijn en de initiatieven die er zijn, die goed werk doen, dat vaak incidentele subsidie krijgen.

[1:16:36] Hartstikke mooi dat VWS dat doet.

[1:16:38] maar van incidentele subsidies kan je niet een organisatie opbouwen, want je bent elke keer weer afhankelijk van het volgende jaar.

[1:16:44] Je kan geen netwerk opbouwen, je kan geen kennis opbouwen en daardoor op langere termijn meepraten over alle wetten die er spelen, want je bent heel de tijd afhankelijk van blijft dat bedrag dat we krijgen volgend jaar nog wel bestaan en ik ben ook bang dat

[1:16:59] Organisaties zijn daardoor eerder geneigd om dingen te vertellen die het ministerie graag wil horen, omdat het gewoon je subsidie daarvan afhangt.

[1:17:06] Ik weet dat die voorwaarden niet worden gesteld, maar soms wordt het wel zo gevoeld.

[1:17:11] Daarom hebben wij daar ook een amendement op ingediend, want afgelopen maart hebben we in de jeugdwet

[1:17:16] een haakje opgenomen waarin staat, eigenlijk hebben we toen gekeken wat staat er in onderwijswetten, hebben we gekopieerd naar de jeugdwet en gelukkig stemde de Kamer voor dat amendement, dus jongeren moeten nou ook inspraak leveren, mogen met de staatssecretaris of de minister om tafel, maar laten we dan ook gewoon met elkaar fixen dat ze dit kunnen gaan doen en daar gaat ons derde amendement over.

[1:17:37] En dan voorzitter ben ik bijna klaar, sluit ik af met een hartekreed.

[1:17:43] En die gaat over kinderen die hier naartoe zijn gevlucht.

[1:17:47] Want ik ben sinds de afgelopen verkiezing ook woordvoerder asiel en migratie.

[1:17:52] Ik heb me al eerder verbaasd over hoe we in Nederland omgaan met kinderen die in de asielopvang zitten, die vaak de hele tijd worden doorverhuisd, die vaak weer nieuwe trauma's krijgen, ook als ze worden opgevangen op een boot, terwijl ze hier bijvoorbeeld als vluchteling via een boot naartoe zijn gekomen.

[1:18:07] Dat doet ontzettend veel met deze kinderen.

[1:18:09] Ik weet dat het niet formeel de portfeuille is van deze staatssecretaris, maar ik vind dat het gewoon niet in goede handen is bij haar collega's.

[1:18:19] Dus ik wil deze staatssecretaris vragen om de tijd die ze nog in het kabinet zit ook hierbij mee te kijken en te staan voor deze kinderen, want alle kinderen die in Nederland zijn hebben gewoon de allerbeste hulp nodig.

[1:18:31] En dat ontbreekt veel te vaak, zeker ook voor deze groep kinderen.

[1:18:37] Ik begin gewoon even bij het begin.

[1:18:39] Mevrouw Steinhaven eerst en dan loop ik het zo af.

[1:18:42] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:18:44] Mevrouw Westerveld heeft gelijk.

[1:18:45] We horen al acht jaar dezelfde teksten.

[1:18:47] Het zijn mooie woorden, het zijn weinig daden en het gaat inderdaad om kosten van onze meest kwetsbare kinderen.

[1:18:55] waar dat anderen misschien moed losmaakt, geeft mij dat juist energie om te laten zien dat we het wel degelijk anders kunnen doen en dat we dat ook gaan tonen de komende jaren.

[1:19:05] Maar ik geloof dat dat niet zit in allerlei grote nieuwe plannen maken, maar doen wat we beloven.

[1:19:10] En dan de vraag aan mevrouw Westerveld.

[1:19:12] Vinden we GroenLinks, P van de A, dan ook aan onze zijde op het moment dat we die moeilijke keuzes gaan maken, bijvoorbeeld door te zeggen wat wel en geen jeugdzorg meer is?

[1:19:24] Absoluut.

[1:19:25] Sterker nog, al sinds Hugo de Jonge minister was, dus dat ze inmiddels acht jaar geleden hebben wel gezegd, kom nou alsjeblieft met betere wetgeving en laten we het beter afbakenen.

[1:19:37] En laten we zorgen dat juist die jongeren die echt

[1:19:39] hulp van de allerbeste professionals nodig hebben, dat ze helemaal klem zitten die hulp krijgen en dat niet zomaar alles jeugdhulp wordt.

[1:19:46] En dat zit hem niet alleen in jeugdzorg, dat zit ook deels in onderwijs, dat zit ook deels in hoe we met elkaar omgaan.

[1:19:54] We moeten ook met elkaar, vind ik, kinderen kansen geven om af en toe eens domme dingen te doen, te struikelen, te blijven zitten op school enzovoort.

[1:20:01] Zit er niet heel veel, maar dus onze steun daarvoor.

[1:20:05] Sterker nog, zei ik net, we hebben daar al, we dringen er al heel lang op aan.

[1:20:10] Zijnhaaf, dan ga ik naar de heer Hamstra.

[1:20:14] Voorzitter, dank.

[1:20:15] Ik sluit een beetje aan wat collega Westveld zei over dat we hier al zo lang over praten dat er eigenlijk te weinig lijkt te veranderen.

[1:20:25] De instroom zie je dat we zien dat de financiën alleen maar alleen maar toenemen.

[1:20:29] Dat delen we volgens mij allemaal hier.

[1:20:31] Ik zou u graag dezelfde vraag willen stellen die ik u heb horen stellen aan een aantal collega's.

[1:20:36] Wat zijn vanuit uw visie dan de concrete veranderingen die nu wel bij gaan dragen aan het feit dat we het tij gaan keren?

[1:20:44] Welke concrete keuzes zou u dan maken?

[1:20:48] Volgens mij begint dat bij verschillende wetten en toezeggingen die eerder zijn gedaan eindelijk eens naar ons toe sturen.

[1:20:57] We hadden het net al even over de wet Rijkwijten, maar er zijn veel meer wetten aangekondigd.

[1:21:02] Daar vragen we al heel lang over als Kamer, die zijn nog niet naar ons toegestuurd.

[1:21:05] Daarnaast zou ik ook willen dat er veel grotere stappen worden gezet om de marktwerking uit het stelsel te halen.

[1:21:10] om te zorgen dat de echte specialistische hulp beter wordt bekostigd dan alle laagdrempelige hulp, want daar zit een groot verdienmodel achter.

[1:21:21] Ik zou willen dat we hulpverleners veel meer mogelijkheden geven om hun werk te doen zoals zij dat zouden willen.

[1:21:28] Ik zou ook heel graag willen dat we, en dat voor ze hebben we een aantal jaar geleden al gedaan, bijvoorbeeld in het land een aantal specialistische centra neer te zetten met de allerbeste specialisten zoals we dat ook in de medische zorg hebben.

[1:21:40] Ik noem wel eens, als je kind kanker heeft, dan kan je echt naar de aller allerbeste specialisten in Utrecht, een plek wat een fijne plek is voor jongeren, waar ook onderwijs bij zit, waar ook ouders kunnen blijven slapen, waarbij heel erg is gedacht over de ontwikkeling van een kind, hoe gaan we nou om met een kind.

[1:21:56] als het hier weer uitkomt.

[1:21:58] Als ik dat vergelijk bij bijvoorbeeld de gesloten jeugdzorg, dat soms letterlijk oude gevangenissen zijn, dan zie ik daar een wereld van verschil.

[1:22:05] Ik zou willen dat we de big five zorgen dat heel veel belangrijke dingen voor jongeren op orde zijn, zoals een woning, zoals een opleiding of werk, een sociaal netwerk, al die punten, terwijl er nog steeds in de jeugdzorg een harde knip zit.

[1:22:20] die door sommige gemeenten wat minder hard wordt ingevuld, van 18.

[1:22:24] Dus dat zijn een paar voorstellen die we de afgelopen tijd hebben gedaan.

[1:22:27] Ik wil even doorgaan, maar ik zie de voorzitter dat hij wil druk afrond.

[1:22:31] Maar ik hoop ook dat daar ruimte voor is de komende jaren, want dat vraagt wel iets meer dan wat er nu in het coalitieakkoord staat.

[1:22:38] Ja, een korte vervolgvraag.

[1:22:42] Mooi, want ik denk dat dit heel veel punten zijn waar we elkaar ook wel in kunnen vinden, dus dat is denk ik heel erg goed.

[1:22:47] Vanuit uw visie en ook wel ervaring, heeft u het idee dat dit voldoende is om terug te gaan naar 1 op de 10 en misschien ook wel naar een hoger aantal, zodat er minder instroom is?

[1:23:00] Antwoord specifiek op deze vraag, anders gaan we...

[1:23:03] Het gaat echt om van terug naar één op tien, is eigenlijk de vraag.

[1:23:07] Ja, ik heb daar gewoon een hard hoofd in.

[1:23:09] En dat ligt niet aan de wil.

[1:23:12] Want iedereen wil dat.

[1:23:14] En iedereen... Nou, jarenlang willen we dat met elkaar.

[1:23:19] Maar vanochtend werd bijvoorbeeld de petitie ook aangeboden van het Vergeten Kind.

[1:23:23] En toen vroeg ik aan de jongeren die daar stond...

[1:23:27] Ja, wat zou jij nou willen?

[1:23:29] Toen zei hij dat niet alleen maar wordt gekeken naar een kind en naar psychische problemen, maar veel meer ook naar het gezin.

[1:23:35] En stress, armoede enzovoort, dat leidt gewoon toe tot veel meer jeugdhulp.

[1:23:38] En ik vond dat een hele goede opmerking van hem.

[1:23:41] En ik heb dus... Ja, ik denk dus dat een heel aantal plannen die nu worden aangekondigd zorgen voor alleen maar meer stress en alleen maar meer gedoe in gezinnen.

[1:23:51] Ik zat... Ik ga even door.

[1:23:53] Had iemand... Nee, dan kom ik bij mevrouw Moana.

[1:23:57] Ja, dank voorzitter.

[1:23:57] Ik heb één korte vraag aan mevrouw Westerveld.

[1:24:00] Ik heb de amendementen niet ontvangen, dus ik zou ze graag alsnog van u ontvangen als nieuwe woordvoerder jeugdzorg.

[1:24:06] Ja, die staan in Parlis als het goed is.

[1:24:09] Dus ja, tenminste, ik heb daarvoor een aparte map op mijn... Voor de mensen die kijken, we krijgen echt mega veel mails.

[1:24:16] Dus heel vaak als je kamerstukken krijgt, dan verzuipt dat een beetje in de hoeveelheid mails die je krijgt.

[1:24:22] Maar we krijgen ook mails van Parlis en daar staan ze als het goed is gewoon tussen.

[1:24:26] Ik weet dat er ook onmisbare ondersteuning is bij onze Griffie, dus alle vragen die u heeft als commissie met betrekking tot stuk en dergelijke kunnen gesteld worden.

[1:24:40] De heer Van Houwelingen.

[1:24:42] Ja, dank u voorzitter.

[1:24:43] Mooi betogen.

[1:24:43] En ik denk ook dat we een aantal van de amendementen kunnen steunen die mevrouw Westerveld aankondigde.

[1:24:47] En mevrouw Westerveld trekt zich net zoals ons het lot van de kinderen in pleeggezinnen erg aan.

[1:24:51] We hebben daar natuurlijk een debat over gehad, over dat Vlaarderse pleeg.

[1:24:53] Maar als je dan toch even een vraag, want daaruit bleek dat er onvoldoende betekenisvol contact is, vanuit die gecertificeerde instelling.

[1:24:58] En het toezicht door de inspectie wordt opvervolgd, alleen op die gecertificeerde instellingen vindt dat plaats.

[1:25:03] U weet waarschijnlijk al welke vraag ik wil gaan stellen, namelijk zou het niet dan heel logisch en een goed idee zijn als die inspectie ook rechtstreeks toezicht gaat houden op die pleeggezinnen en gezinshuizen?

[1:25:13] Dus dat is mijn vraag.

[1:25:16] Ja, we hebben die discussie al weleens eerder gevoerd en wat ik hier best wel ingewikkeld aan vind is de afweging van hoe zorg je nou dat een kind zo thuis mogelijk woont, dat ook een gezinshuis of een pleeggezin gewoon thuis is voor zo'n kind zonder dat er elke maand of elke twee weken iemand op de stoek komt staan die je niet kent en je komt vragen hoe het met je gaat.

[1:25:37] Naar de andere kant, als het misgaat, dan kan het ook goed misgaan.

[1:25:41] Dus daar zit volgens mij heel erg de balans die we moeten zoeken.

[1:25:45] En ook voor gezinshuizenouders, pleegouders.

[1:25:47] Het lijkt me heel onwenselijk dat je... In een gewoon gezin staat ook niet elke week iemand op de stoep die vraagt en komt kijken of een kind wordt mishandeld.

[1:25:56] Dat is ook een reden waarom we dat met elkaar volgens mij niet willen.

[1:26:00] Maar dat is ook de reden dat we heel erg hebben ingezet op vertrouwenspersonen, omdat dat...

[1:26:05] vaste gezichten kunnen worden voor kinderen en omdat kinderen ook als ze oud genoeg zijn zelf die stap dan kunnen zetten.

[1:26:11] Dus dan komt er niet per se, wordt je elke keer in je mouw getrokken bij van gaat het wel goed thuis, maar dan dan weet je wel waar je naartoe kan gaan op het moment dat het

[1:26:20] dat er iets aan de hand is.

[1:26:22] En dat is ook waarom we daar flink op hebben ingezet, want andere manieren van toezicht zijn er ook al, alleen misschien niet zoveel als de heer Van Houwelingen zou willen.

[1:26:30] De heer Van Houwelingen.

[1:26:31] Nee, dank u voorzitter.

[1:26:32] Ik begrijp ook wat mevrouw Westerveld zegt.

[1:26:34] Niemand zal er natuurlijk voor pleiten dat het er niet eens elke week of elke maand plaatsvindt, maar toch, er gaat heel veel mis.

[1:26:39] Dat zal mevrouw Westerveld wel met mij eens zijn.

[1:26:41] We kennen de incidenten.

[1:26:42] Ik vraag me af of het incidenten zijn trouwens.

[1:26:45] En zou het dan niet

[1:26:46] Dat zou toch georganiseerd moeten kunnen worden, al is het maar één keer per jaar.

[1:26:49] Dus dat je het los weet, ook van die gecertificeerde instellingen, dat iemand van buiten, dat lijkt me een inspectie, gewoon even aanklopt, aangekondigd of onaangekondigd, om zelf polshoogte te nemen, gezien wat we allemaal weten wat er gebeurd is.

[1:27:01] Bij die zorgboerderij is dat niet het minste, want als de staat een kind uit huis plaatst, dan moet de staat er toch ook alles aan doen om dat kind volst te beschermen.

[1:27:09] Dus is dat niet het minste wat we zouden moeten kunnen willen doen?

[1:27:11] Volgens mij is uw vraag helder, mevrouw Westerveld.

[1:27:14] Ja, maar die hebben we het vorig jaar ook over gehad.

[1:27:16] Maar ik heb dus liever dat dat bij vertrouwenspersonen komt te liggen, zo'n taak.

[1:27:20] En om redenen die ik in dat debat destijds, maar ook nu weer opnieuw noem.

[1:27:25] Helder.

[1:27:26] Eh, naar de volgende spreker.

[1:27:29] En dat is mevrouw Van Metelen namens de BVV-fractie.

[1:27:32] Dank u voorzitter, na het enorm lange en vlammend betogen van mevrouw Westerveld zal dat voor mij een andere insteek hebben.

[1:27:41] Ik zit ook wat korter op dit dossier als mevrouw Westerveld, maar desalniettemin denk ik dat iedereen zich dit wel eigen kan maken, want dit voel je allemaal.

[1:27:53] Voorzitter, dit is een wetgevingsoverleg over de VWS-begroting.

[1:27:58] Maar voor duizenden kinderen in Nederland is deze begroting geen beleidstuk, geen tabel en geen abstracte verdeling van middelen.

[1:28:06] Voor hen gaat het over veiligheid.

[1:28:08] Of beter gezegd, over het structurele gebrek daaraan.

[1:28:11] Ze groeien op in onveilige situaties die vaak al lang bekend zijn.

[1:28:15] Bij hulpverleners, bij instanties, bij jeugdzorgorganisaties, soms zelfs bij meerdere partijen tegelijk.

[1:28:22] En toch wordt er te weinig effectief ingegrepen.

[1:28:26] Voorzitter, huiselijk geweld en kindermishandeling zijn geen incidenten die ons verrassen.

[1:28:31] Het zijn processen die zich over maanden en jaren uitstrekken.

[1:28:35] Met signalen, met meldingen, met dossiers, met betrokken professionals.

[1:28:40] En juist daarom is het zo ernstig als het faalt.

[1:28:44] Want als signalen bekend zijn en kinderen toch onveilig blijven, dan hebben we niet te maken met domme pech, maar met nalatigheid.

[1:28:53] En voorzitter, de afgelopen jaren hebben we eindeloos onderzoek gedaan, rapporten, evaluaties, voortgangsbrieven, analyses.

[1:29:02] Het blijft maar doorgaan.

[1:29:04] En uiteindelijk is de analyse glashelder.

[1:29:07] We weten.

[1:29:08] Dat geweld vaak langdurig is.

[1:29:10] Dat signalen zelden ontbreken.

[1:29:13] Dat meerdere instanties vaak betrokken zijn.

[1:29:15] Niet altijd, maar...

[1:29:17] en dat het toch misgaat.

[1:29:19] En de vraag is dus niet wat we nog meer moeten weten, maar de vraag is wie is er eindverantwoordelijk als het misgaat.

[1:29:26] En die vraag blijft telkens onbeantwoord.

[1:29:29] En voorzitter NSOW rapport legt dit toch wel pijnlijk bloot.

[1:29:34] En niet omdat professionals hun werk niet doen, want laat het duidelijk zijn, er zijn echt hele goede hardwerkende mensen hierin, dus laat dat duidelijk zijn, maar omdat het stelsel gewoon geen heldere verantwoordelijkheidslijn kent.

[1:29:47] Verantwoordelijkheden zijn te verspreid.

[1:29:49] Taken zijn gedeeld.

[1:29:51] Aansprakelijkheid is verdund.

[1:29:54] Het gevolg is dan voorspelbaar.

[1:29:56] Als iedereen een beetje verantwoordelijk is, is uiteindelijk niemand verantwoordelijk.

[1:30:03] Dat is geen detail.

[1:30:04] Dat is gewoon de kern van het probleem.

[1:30:07] Voorzitter, dat zien we ook terug in de praktijk.

[1:30:09] In recente zaken van ernstige kindermishandeling, onder meer binnen de pleegzorg, kinderen die langdurig mishandeld zijn terwijl ze onder toezicht stonden, terwijl instellingen betrokken waren, terwijl signalen bekend waren.

[1:30:21] En wat gebeurt er daarna?

[1:30:23] Er volgen onderzoeken, er volgen rapporten, er volgen verbeterplannen.

[1:30:27] Maar wat niet volgt zijn echte consequenties.

[1:30:30] De instellingen blijven bestaan, de bestuurders blijven zitten en het systeem draait door alsof het falen een natuurverschijnsel was.

[1:30:38] En dat kunnen we gewoon niet meer accepteren.

[1:30:41] Voorzitter, in andere sectoren accepteren we dit niet.

[1:30:44] Als een zorginstelling structureel faalt, volgen sancties.

[1:30:48] Als bestuurders ernstig nalatig zijn, worden ze aangesproken of weggestuurd.

[1:30:53] Als veiligheid in het geding is, grijpt de overheid in.

[1:30:57] Maar in de jeugdzorg, waar het gaat om de bescherming van kinderen,

[1:31:03] Het lijkt valenzelder tot echte gevolgen te leiden.

[1:31:08] Dat ondermijnt niet alleen het vertrouwen van ouders en kinderen, maar ook de norm dat kinderbescherming geen vrijblijvende taak is.

[1:31:16] Ik kijk naar artikel 5 van de VWS-begrotingjeugd.

[1:31:18] We zien ambities.

[1:31:20] We zien programma's, we zien middelen die via gemeenten lopen, maar wat we niet zien is precies wat essentieel is, wie eindverantwoordelijk is wanneer een kind ondanks bekende signalen onveilig blijft.

[1:31:33] Hoe die verantwoordelijkheid afdwingbaar is en welke gevoel gevaren heeft voor instellingen en bestuurders.

[1:31:39] En zo blijft deze begroting bestuurlijk leeg op het punt waar het om draait.

[1:31:45] Kan de staatssecretaris van VWS vandaag expliciet aangeven wie zij politiek en bestuurlijk verantwoordelijk acht wanneer een kind ondanks bekende signalen van onveiligheid niet wordt beschermd?

[1:31:56] En waarom die verantwoordelijkheid nu niet zichtbaar en toetsbaar is vastgelegd in beleid en begroting?

[1:32:02] Voorzitter, kinderbescherming raakt onlosmakelijk aan justitie en veiligheid.

[1:32:07] Niet omdat alles strafrecht moet worden.

[1:32:10] maar omdat bescherming zonder consequenties hol is.

[1:32:13] Als instellingen weten dat falen zelden gevolgen heeft, als bestuurders weten dat zij persoonlijk nooit worden aangesproken, dan verdwijnt de prikkel om structureel beter te handelen.

[1:32:24] En dat is wat we nu zien gebeuren.

[1:32:26] Deelt de staatssecretaris voor Justitie en Veiligheid onze analyse dat het huidige juridisch kader onvoldoende mogelijkheden biedt om ernstig nalaten door jeugdzorginstellingen en de bestuurders effectief te sanctioneren?

[1:32:40] Zo ja, waarom is dit op heden niet hersteld?

[1:32:44] De PVV stelt vandaag twee fundamentele vragen.

[1:32:47] Ten eerste, wie is eindverantwoordelijk wanneer een kind ondanks bekende signalen onveilig blijft?

[1:32:53] Niet procedureel, niet in algemene termen, maar concreet, toetsbaar en zichtbaar in beleid, in begroting en waar nodig, wetgeving.

[1:33:04] Welke mogelijkheden zijn er om falende jeugdzorginstellingen en hun bestuurders daadwerkelijk aan te pakken?

[1:33:10] Als die mogelijkheden onvoldoende zijn, wanneer worden die dan serieus ontwikkeld?

[1:33:17] Zolang falen geen gevolg heeft, zolang verantwoordelijkheid verdampt in overlegstructuren en zolang bestuurders buiten schot blijven, blijft elk verbeterplan een herhaling verzetten.

[1:33:31] De kinderen betalen daar de prijs voor.

[1:33:33] De PVV vraagt beide staatssecretaris hoe zij rechtvaardigen dat jeugdzorginstellingen en hun bestuurders na ernstige en aantoonbare tekortkomingen in de bescherming van kinderen in de praktijk zelden bestuurlijk, juridisch of financieel worden aangesproken.

[1:33:48] Voorzitter, de Kamer heeft het budgetrecht niet om goede bedoelingen te belonen, maar om duidelijke keuzes af te dwingen.

[1:33:54] De keuze die vandaag voorlicht is deze.

[1:33:57] Blijven we accepteren dat ernstige nalatigheid zonder consequenties blijft of durven we eindelijk vast te leggen wie verantwoordelijk is en wie aangesproken wordt als het systeem faalt?

[1:34:08] De PVV kiest voor het laatste.

[1:34:14] Eerst mevrouw Wendel en dan de heer Van Houwelingen.

[1:34:17] Dank voorzitter en dank aan mevrouw van Metelen voor haar verhaal uiteraard.

[1:34:23] Het is mij heldig geworden dat de PVV in ieder geval bestuurders wil aanpakken na incidenten.

[1:34:29] Maar wat ik eigenlijk via de voorzitter aan mevrouw van Metelen wil vragen is wat de PVV wil doen op korte en op lange termijn om de problemen in de jeugdzorg op te lossen.

[1:34:39] En kan ik mevrouw Van Metel ook aan mijn zijde vinden als we hopelijk zo snel mogelijk de Rijkwijtenwet willen invoeren om ervoor te zorgen dat jeugdzorg ook beschikbaar is, juist voor de kinderen die dat het allerhardste nodig hebben?

[1:34:53] PVV-fractie.

[1:34:55] Dank u voor de vraag.

[1:34:57] Je hoort constant ambities en instrumenten, maar er zijn geen expliciete uitkomstdoelen gesteld voor de veiligheid van het kind.

[1:35:09] De middelen zijn onvoldoende gekoppeld aan afdwingbare verantwoordelijkheden.

[1:35:14] Dat is waar we naar toe willen.

[1:35:15] Wat betreft de wet Rijkwijten, daar ben ik heel eerlijk in en moet ik er nog beter naar gaan kijken.

[1:35:22] Ik durf nu geen ja of nee te zeggen, maar in ieder geval is de PVV wel alles vanzins om het zo goed mogelijk te verbeteren, vooral voor de veiligheid van de kinderen.

[1:35:31] Ik denk dat dat voorop moet staan in deze hele discussie.

[1:35:37] Ja, dank voorzitter.

[1:35:39] En ik wil mevrouw Van Meter inderdaad vragen om zo snel mogelijk dan goed in te lezen op die Rijkwijtenwet, want volgens mij is dit een heel belangrijk onderdeel om de problemen in de jeugdzorg aan te pakken.

[1:35:52] En ik heb het idee dat de staatssecretaris die er nu zit wel degelijk stappen heeft gezet de afgelopen tijd en ook met een concreet tijdspad is gekomen voor de invoering van een aantal maatregelen.

[1:36:03] Dus ik wil mevrouw Van Meter vragen hoe zij daarnaar kijkt.

[1:36:06] Zal ze dit steunen?

[1:36:09] Ja, mevrouw Vermeter.

[1:36:10] Ja, dank u voorzitter.

[1:36:11] Zoals al juist gezegd over die rijkwijd zeg ik nog niks.

[1:36:14] Ik kan wel bevestigen inderdaad.

[1:36:15] Ik zie ook wel dat de staatssecretaris stappen heeft ondernomen en ook denk ik goede.

[1:36:23] Desalniettemin gaat het hierom.

[1:36:25] Wij willen gewoon dat de consequenties worden verbonden als er gewoon

[1:36:29] zo'n valen is in het systeem.

[1:36:31] Vooral bij die bestuurders.

[1:36:33] Hoe kan het bestaan dat er zulke ernstige misstanden zijn en dat er niemand eigenlijk verantwoordelijk voor is?

[1:36:40] In ieder geval is het niet duidelijk en die verantwoordelijkheid willen wij gewoon echt gaan verankeren dat je daar ook gewoon op kan toetsen en dat je daar op terug kan komen en dat is wat we willen.

[1:36:52] Ja, voorzitter, tot slot.

[1:36:54] Ja, het is wat ik al zei.

[1:36:56] Het is helder dat de PVV wil kijken naar wie zijn verantwoordelijk voor misstanden.

[1:37:01] Als het fout gaat.

[1:37:02] Ik begrijp die zoektocht ook heel erg, maar ik zou toch de PVV ook echt op het hart willen drukken om samen met ons en andere partijen hier in de Kamer de komende tijd echt samen op te trekken om vooruit te kijken.

[1:37:14] Hoe zorgen we nou dat zaken niet meer gebeuren?

[1:37:16] Dus niet alleen terugkijken, veroordelen en kijken waar de schuld ligt, maar ook echt vooruit kijken.

[1:37:21] met welke stappen kunnen we nou zetten om te zorgen dat die jeugdzorgketen dat in zijn geheel verbetert?

[1:37:28] De vraag eigenlijk dus aan de PVV, gaan we dat samen doen komende tijd?

[1:37:32] Ja, eigenlijk een herhaling van die vorige vraag, of de PVV deze richting kan steunen, dat is eigenlijk de vraag.

[1:37:38] Dan herhaal ik het antwoord dat ik daar geen antwoord op geef.

[1:37:42] Daarbij kan ik zeggen voor de aankomende tijd, want ik wilde er van weg blijven, maar we gaan er dan toch naar.

[1:37:48] Gezien wat er nu ligt, ook haar regeerakkoord, denk ik dat wij niet zo heel snel elkaar gaan vinden.

[1:37:53] Duidelijk.

[1:37:56] De heer Van Hauerling, uw laatste interruptie.

[1:37:58] Ja, mooi betoogd.

[1:37:59] Ik ben het helemaal eens met mevrouw Vermetelen.

[1:38:00] Hoe kan het toch zijn, na al die gruwelijke incidenten, dat iedereen op z'n post blijft zitten?

[1:38:04] Het is echt ongelofelijk.

[1:38:05] Ik denk zelf, maar we gaan het horen straks van de staatssecretaris, dat eind verantwoordelijke lijkbaar weer de inspectie, want die moet toezicht houden.

[1:38:11] En dat is nu eigenlijk mijn vraag aan mevrouw Vermetelen.

[1:38:12] Bijvoorbeeld in het geval van dat Vlaarings meisje.

[1:38:14] Een gruwelijk incident.

[1:38:15] Zou het dan niet zo moeten zijn?

[1:38:16] Misschien kunnen we dat regelen, dat als dat plaatsvindt, dat dan bijvoorbeeld de directeur van de inspectie, dat die

[1:38:21] standaard onslagen wordt.

[1:38:23] Want dat zal ze misschien motiveren om uit zichzelf, want de staatssecretaris zal straks wel zeggen, ik wil niet met de inspectiebewoners, dan gaan ze misschien uit zichzelf zeggen, nou, moeten we wat meer toezicht gaan houden.

[1:38:31] Is dat een idee?

[1:38:33] Ja, dank u voorzitter.

[1:38:34] Nou, dat is zeker een idee.

[1:38:35] Kijk, de PVV is er gewoon sterk voor dat als je fouten maakt en die zijn aantoonbaar en jij bent daar verantwoordelijk voor, dan moet je die verantwoordelijkheid nemen.

[1:38:44] En als je die niet neemt, dan moet het opgelegd worden.

[1:38:46] Zo simpel is het.

[1:38:49] Duidelijk.

[1:38:49] Dan gaan we eerst de heer Hamstrijk gaan... Ik dacht dat ik uw hand had gezien.

[1:38:55] Maakt niet uit.

[1:38:55] Mevrouw Steinhaven.

[1:38:58] Volgens mij zijn wij het er allemaal over eens dat als er misstanden zijn dat je dat moet aanpakken en dat daar consequenties aan verbonden moeten zijn.

[1:39:04] Een hele concrete vraag.

[1:39:06] Vind ik de PVV dan ook aan onze zijde als wij het amendement indienen om juist te achterhalen welke mensen met nepdiploma's op dit moment in die jeugdzorg aan de slag zijn?

[1:39:17] Ja, dank u voorzitter.

[1:39:18] Nou, in principe wij geven, ik geef eigenlijk nooit aan of we wel of niet abonnement steunen, maar u heeft ook mijn schriftelijke vragen misschien gezien hierover en ik heb in ieder geval een hele positieve grondhouding, laat ik het zo zeggen, naar dit abonnement.

[1:39:36] Oké.

[1:39:37] Anderen nog?

[1:39:38] Nee, dan gaan we naar de volgende spreker en dan dank ik mevrouw Van Meter voor haar inbreng en dat is de heer Hamstra namens het CDA.

[1:39:49] Voorzitter, sinds anderhalf jaar ben ik vader en geen rol in het leven maakt mij trotser dan dat.

[1:39:57] Het Kamerlidmaatschap is mooi, maar het vaderschap daar kan echt niets aan tippen.

[1:40:01] En ik weet het nog goed, de blijdschap toen mijn vrouw zwanger bleek te zijn.

[1:40:05] De eerste echo, het hartje, dat klopt.

[1:40:08] De twintig weken echo waarop te zien was dat gelukkig alles goed was.

[1:40:12] En toen hij er eenmaal was, het eerste lachje, de eerste woordjes en de eerste stapjes.

[1:40:18] Maar om eerlijk te zijn was het niet alleen maar mooi.

[1:40:21] Het is niet alleen maar een roze wolk geweest, want de zorgen waren er ook.

[1:40:25] Zeker als je voor de eerste keer ouder wordt.

[1:40:28] De nieuwe rol is wennen en misschien went het wel nooit.

[1:40:31] Opvoeden en opgroeien brengt uitdagingen met zich mee.

[1:40:34] Niet alleen voor het kind zelf, maar ook voor de opvoeders en eigenlijk de hele omgeving daaromheen.

[1:40:41] Voorzitter, ik denk dat iedereen hier aan tafel het inmiddels kan dromen.

[1:40:45] It takes a village to raise a child.

[1:40:47] Want hoe fijn is het als je in je omgeving liefdevolle opa's en oma's, ooms en tantes, andere familieleden, vrienden, buren hebt die kunnen helpen.

[1:40:56] Bijvoorbeeld met advies of om te helpen met oppassen.

[1:41:00] Alleen al het idee dat je er niet alleen voor staat kan al helpen.

[1:41:03] En dat is nou juist de kracht van de samenleving waar het CDA zo in gelooft.

[1:41:08] Of in dit geval de pedagogische civil society.

[1:41:12] En voorzitter, die pedagogische civil society gaat feitelijk over iedereen die betrokken is bij het opvoeden en opgroeien van onze kinderen.

[1:41:19] Natuurlijk zijn ouders of opvoeders, en ik kan het niet vaak genoeg zeggen, primair verantwoordelijk.

[1:41:25] Zij zijn verantwoordelijk voor de opvoeding in een veilige omgeving, voor het bijbrengen van waarden en normen en het overdragen van vaardigheden.

[1:41:33] En hierin zijn liefde, veiligheid, grenzen stellen en het stimuleren van emotionele, sociale en persoonlijke groei van belang.

[1:41:43] Naast familie kan een belangrijke rol spelen, net als de buurt waarin het kind opgroeit.

[1:41:50] En verder hebben we het over scholen, kinderopvangorganisaties, sportverenigingen, culturele organisaties en kerken.

[1:41:56] Het CDA vindt het belangrijk dat deze pedagogische civil society, dus eigenlijk het gewone leven, wordt versterkt.

[1:42:02] Daar begint het.

[1:42:03] Dat is de basis.

[1:42:05] Hoe deze omgeving van het kind eruit ziet, daarin spelen gemeenten een belangrijke rol.

[1:42:10] En ik begrijp dat niet iedereen een netwerk heeft waarop hij of zij kan terugvallen.

[1:42:14] En daar kunnen gemeenten helpen en ondersteunen.

[1:42:17] Netwerken bouwen met en voor ouders.

[1:42:20] Leer elkaar kennen op sport, in de wijk of help in de schooltein.

[1:42:24] Onze partij vindt dat gemeenten de vrijheid moeten hebben om deze pedagogische civil society mede vorm te geven.

[1:42:31] Deelt de staatssecretaris dit en kan zij dit proces ondersteunen?

[1:42:35] Wij lezen bijvoorbeeld in de voortgangsbrief dat er een vastgesteld minimumniveau van pedagogische basisvoorzieningen nodig is.

[1:42:41] Kan de staatssecretaris vertellen wat zij hiermee bedoelt?

[1:42:44] Want hoe ziet zo'n minimumniveau er dan precies uit?

[1:42:48] Voorzitter, teleurstelling hoort bij het leven en dus ook bij opvoeden en opgroeien.

[1:42:54] Natuurlijk is dat niet leuk, maar dat betekent niet meteen dat een jeugdhulp, laat staan, jeugdzorg aan te pas hoeft te komen.

[1:43:00] En dat brengt mij op de visie van het CDA dat jeugdzorg niet het eerste, maar het laatste redmiddel is.

[1:43:05] Althans, dat zou zo moeten zijn.

[1:43:08] Dat is helaas nog niet zo.

[1:43:10] De jeugdzorg kent een open-einde-regeling.

[1:43:12] Waar het begin van deze eeuw nog 1 op de 27 kinderen gebruik maakte van de jeugdzorg, is dat nu 1 op de 7.

[1:43:17] Er is al eerder aan gerefereerd.

[1:43:19] In elke klas 4.

[1:43:20] Voorzitter, het CDA is van mening dat niet 1 op de 7 kinderen in Nederland een probleem heeft.

[1:43:25] De bandbreedte van wat wij problematisch vinden, is breder dan de gehanteerde norm op dit moment.

[1:43:31] Want de samenleving is pluriform, veelzijdig en veelkleurig.

[1:43:35] En als we dat omarmen, komen we tot het besef dat niet ieder kind dat afwijkt van de te smal gehanteerde norm een probleem heeft.

[1:43:42] Bij deze vraag ik de staatssecretaris hoe ze aankijkt naar het aantal van 1 op de 7 en het realisme van 1 op de 10 waar ze naartoe wil eind van 2028.

[1:43:53] Op dit moment is het nog zo dat kinderen met lichte zorgvragen kunnen aankloppen bij gemeenten.

[1:43:57] Bijvoorbeeld wanneer het gaat om eenzaamheidsklachten, kinderen die bewegelijk zijn, die krijgen al snel het stempel ADHD of kinderen die vaalangstig zijn.

[1:44:05] Maar ik vraag aan de staatssecretaris, vindt zij dat dit de bedoeling was van de wet die in 2015 van kracht is gekomen, de jeugdwet?

[1:44:13] Naast het feit dat gemeenschappen veel zelf kunnen is de ondersteuning veel of moet ik zeggen vooral gericht op kind of de jongeren zelf.

[1:44:22] Terwijl in veel gevallen het kind wordt geconfronteerd met de gevolgen van de problemen van volwassenen of problemen elders.

[1:44:29] Ik noem vechtscheidingen, langdurige of bijvoorbeeld langdurige armoede of schulden.

[1:44:34] Zoals ik eerder aangaf groeit het kind op in zijn omgeving en is het dus belangrijk om het gezin

[1:44:40] de ouders en de opvoeders, te ondersteunen of hulp te bieden.

[1:44:42] En niet alleen het kind.

[1:44:45] Daar is ruimte en lef voor nodig.

[1:44:48] En dat brengt mij bij de Rijkwijten van de jeugdzorg.

[1:44:51] Voorzitter, dit is misschien wel het belangrijkste punt van mijn bepoog.

[1:44:54] De Rijkwijten.

[1:44:55] Op dit moment is het zo dat gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdwet zorgplicht hebben.

[1:45:01] En we weten dat de staatssecretaris eind van dit jaar met de nieuwe wet Rijkwijten komt.

[1:45:06] En we lezen in de voortgangsbrief ook enkele contouren van die nieuwe wet, waarvoor dank.

[1:45:11] We zien bijvoorbeeld het versterken en het verankeren van de lokale teams en de samenwerking onderwijs, jeugdhulp en zorg.

[1:45:17] En onze vraag aan de staatssecretaris, vindt u dit voldoende om eind 2028 naar 1 op de 10 te gaan?

[1:45:25] Hoe monitoren we dit?

[1:45:28] En welke scenario's heeft de staatssecretaris klaar liggen als we achterlopen op schemen?

[1:45:33] En daarnaast is onze fractie benieuwd of er daadwerkelijk iets gedaan gaat worden aan de Rijkwijk er zelf.

[1:45:38] Kan de staatssecretaris iets zeggen of er straks groepen zijn die bijvoorbeeld niet meer onder de jeugdwet vallen?

[1:45:44] zijn benieuwd naar het inzicht van de staatssecretaris.

[1:45:47] Voorzitter, een van de conclusies in het rapport van de commissie van ARC is dat waar geld nu nog als grootste probleem wordt gezien en sturend mechanisme, zal de komende jaren de beschikbaarheid aan gekwalificeerd jeugdprofessionals een veel groter vraagstuk zijn.

[1:46:00] De commissie stelde dat de consequenties van de toenemende krapt op de arbeidsmarkt nadrukkelijker meegewogen moeten worden in de keuzes die voor een solide toekomst van de jeugdzorg worden gemaakt.

[1:46:10] Deelt de staatssecretaris dit punt?

[1:46:13] Wordt de beschikbaarheid van personeel meegenomen bij de verdere uitwerking van de wet Rijkwijten?

[1:46:18] Want het CDA wil juist de kinderen die jeugdzorg het hardst nodig hebben, dat ze wel de jeugd wil krijgen.

[1:46:23] Ik heb dat meerdere collega's al horen zeggen.

[1:46:25] Dus we moeten keuzes durven maken, juist omdat we meer samenredzaam moeten zijn en problemen die kinderen en jongeren raken niet altijd binnen de jeugdzorg hoeven of kunnen worden opgelost.

[1:46:38] Voorzitter, ik had het al over de kracht van de samenleving.

[1:46:41] Een mooi voorbeeld hiervan is pleegzorg.

[1:46:43] Pleegouders stellen hun huis en hun hart open voor een kind waarbij het thuis niet lukt.

[1:46:49] Soms kort en soms wat langer.

[1:46:52] En dat vraagt soms veel van het gezin.

[1:46:54] De ondersteuning van pleeggezinnen is enorm belangrijk om hun onmisbare taak vol te houden.

[1:46:59] En de afgelopen maanden is er veel aandacht geweest voor pleegouders waar het niet goed gaat en het toezicht op die pleegouders niet op orde was.

[1:47:07] Maar het gaat bij veel pleegouders en pleeggezinnen goed en dat mogen we niet vergeten.

[1:47:11] En het CDA draagt deze pleeggezinnen een warm hart toe.

[1:47:14] Toch zien we het aantal pleegouders afnemen terwijl er nog 900 kinderen op de wachtlijst staan en die wachten op een warm plekje binnen een gezin.

[1:47:22] En daar wil het CDA iets aan doen.

[1:47:25] We weten dat er een campagne loopt voor het werven van nieuwe pleegouders en dat die aan het eind van dit jaar afloopt.

[1:47:31] Daarom vraagt het CDA om een aanpak waarbij er meer aandacht is voor het behoud van pleeggezinnen die er nu zijn.

[1:47:37] Denkrichtingen die mijn partij graag mee wil geven in het kader van het behoud is goede ondersteuning aan bijvoorbeeld netwerkpleeggezinnen en goede aansluiting bij hulp of ondersteuning daarbij.

[1:47:47] Ik zal hier in de tweede termijn een motie over indienen.

[1:47:50] Voorzitter, daar wil ik graag bij laten in de eerste termijn.

[1:47:52] Dank u wel.

[1:47:58] Mevrouw Westerveld en dan mevrouw Dobbe.

[1:48:03] Dank, voorzitter.

[1:48:06] En we hoorden een warme pleidooi voor gezinnen.

[1:48:09] Nou, daar ben ik het ook mee eens en ik denk iedereen hier.

[1:48:12] Maar er zijn natuurlijk ook jongeren die groeien niet op in een stabiel gezin of ook jongeren die helemaal niet opgroeien in een gezin of jongeren waarbij een of meerdere ouders al zijn overleden.

[1:48:23] En als ik dan kijk naar de plannen waar ook het CDA de handtekening onder heeft gezet, dan ben ik wel bang dat het juist die gezinnen weer treft die het al moeilijk hebben.

[1:48:32] En dan is mijn vraag, welke concrete maatregelen gaan er nou de komende tijd gebeuren om juist deze gezinnen te ontlasten?

[1:48:42] Voorzitter, dank.

[1:48:43] Dank ook aan de collega voor de vraag.

[1:48:46] Kijk, wat u in de plannen, en daar gaat morgen verder over gedebatteerd worden, ook ziet, is dat wij jeugdzorg verder zien dan alleen maar domein jeugdzorg waar we het vandaag over hebben.

[1:48:54] Dus het stutten of het ondersteunen van die gezinnen, waaronder de investeringen die we doen in het NPLV,

[1:48:59] de aanpak voor armoede en schulden, dus gemeenschapsfonds, waarin we die pedagogische civil society, die niet alleen bij mijn inbreng staat, maar ook in het coalitieakkoord, dat we daar geld voor vrijmaken.

[1:49:11] Zo ziet het CDA dat.

[1:49:12] Dus dat is inderdaad niet alleen maar slechts die gezinnen, maar ook die hele omgeving daaromheen.

[1:49:18] Tevens uw laatste, mevrouw Westerveld.

[1:49:20] Ja, voorzitter, weet ik.

[1:49:22] Maar ook dat vindt iedereen.

[1:49:23] Ook dat is niet nieuw.

[1:49:25] Wordt al heel lang gezegd.

[1:49:26] Hugo de Jonge, die ik al in mijn eigen bijdrage noemde, was notabene CDA-bewindspersoon, die wilde dit allemaal ook al.

[1:49:33] Dus dat zijn allemaal geen nieuwe dingen, terwijl de problemen wel vele malen groter zijn geworden.

[1:49:39] Misschien kan ik om konkretiseren.

[1:49:41] Als er dan een eigen bijdrage bijvoorbeeld wordt ingevoerd voor jeugdhulp, dan zijn er toch ook weer juist die gezinnen waar het dan moeilijker gaat, voor wie dit helemaal geen oplossing is.

[1:49:50] ziet het CDA dat?

[1:49:54] Voorzitter, twee punten.

[1:49:56] Het eerste, ik denk dat u daar gelijk in heeft.

[1:49:58] Ik heb u ook zelf die vraag gesteld.

[1:50:00] Ik ben zelf ook niet, ik ben hiervoor wethouder geweest van de school dat nieuw altijd beter is.

[1:50:06] Het hoeven ook niet per se nieuwe plannen te zijn, alleen volgens mij delen we de constatering dat de plannen die nu in de pijplijn zitten en naar deze Kamer komen, dat die

[1:50:15] misschien niet verrijkend genoeg zijn.

[1:50:17] Dat is daarom ook de vraag die ik gesteld heb in het kader van de Rijkwijten.

[1:50:20] En dat ze nog onvoldoende uit de verf komen.

[1:50:22] Dus dat we daar volgens mij misschien wel kamerbreed actie op moeten ondernemen, dat geloof ik.

[1:50:27] In het kader van de eigen bijdrage.

[1:50:32] Ja, als ik daar naar kijk, dan ben ik ook maar gewoon heel eerlijk.

[1:50:37] Als voormalig wethouder en sociaal domein doet hij bij mij ook pijn.

[1:50:41] Ik ken ook de gezinnen wie dit gaat raken.

[1:50:43] Dat is ook een van de redenen waarom we gezegd hebben.

[1:50:45] We willen de meest kwetsbare ontzien en daarom ook investeren in armoede en schulden.

[1:50:50] Hij staat nu in het basispad, dus we laten hem er ook zo in staan.

[1:50:53] Hij heeft de CDA's handtekening ondergezet, heeft u gelijk in.

[1:50:55] Hij doet wel pijn, daar ben ik ook heel eerlijk in.

[1:50:59] Dan ga ik naar mevrouw Dobbe.

[1:51:01] U heeft nog twee interrupties.

[1:51:04] Ja, dank u wel.

[1:51:05] Als ingrijpende maatregelen zoals de eigen bijdrage, waar we ook van alle kanten horen dat dat een negatief effect zal hebben op de zorg en op gezinnen en op kinderen en op jeugdzorg, medewerkers en iedereen die daadwerkelijk bezig is met jeugdzorg, als dat pijn doet, die eigen bijdrage, dan zou mijn oproep zijn, doe dat dan niet.

[1:51:24] Wij hebben eerder met het CDA samen een motie ingediend om de gevolgen in kaart te laten brengen.

[1:51:31] voor de bezuinigingen op de jeugdzorg die nog staan.

[1:51:34] Dat hebben we samen met de CDA gedaan.

[1:51:37] En dat hebben we gedaan omdat we ook de adviezen van bijvoorbeeld de commissie van ARK zagen.

[1:51:41] Die zeiden dit is een zwaard van Damocles boven de jeugdzorg.

[1:51:44] En dan wil je dus weten wat zijn de gevolgen daarvan.

[1:51:47] En wij weten dat dit gevolgen gaat hebben dit jaar, omdat de hervormingen niet zijn doorgevoerd, maar de bezuinigingen er wel nog staan.

[1:51:54] We weten dat dit gevolgen gaat hebben voor de mensen die in de jeugdzorg werken, voor de kinderen, voor de gezinnen.

[1:51:59] En is het CDA nu van gedachte veranderd of hebben zij andere informatie dan wij over dat zij wel de gevolgen anders beoordelen hiervan?

[1:52:08] En zo niet, waarom zetten ze dit dan alsnog door?

[1:52:14] Ja, voorzitter, ik heb niet andere informatie dan u heeft, dus in die zin kan ik u hopelijk daarin gerust stellen.

[1:52:23] Ik sluit een beetje aan wat collega Seinhaven hierover zegt.

[1:52:27] Het feit dat we met z'n allen hervormingen voor ons zien en dat die gepaard zijn gegaan met een bepaalde financiële consequentie.

[1:52:36] Dat die hervormingen niet voldoende effect gesorteerd hebben, betekent niet dat je daardoor elke keer maar moet zeggen, dan plussen we op.

[1:52:45] En dat zeg ik ook vanuit mijn voormalige professie.

[1:52:50] We zagen dat het Rijk gemeenten gecompenseerd heeft in de afgelopen jaren.

[1:52:56] Maar gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de jeugdzorg moeten zelf ook bepaalde stappen zetten.

[1:53:02] Bijvoorbeeld in het investeren van die pedagogische civil society.

[1:53:04] Bijvoorbeeld in het versterken van die lokale teams.

[1:53:07] Daar verschilt het niveau van onder andere die sociale basis of pedagogische civil society per gemeente.

[1:53:12] Daar zien we ook dat het niveau van de wijk- en de buurtteams ook verschilt.

[1:53:17] Dat je daar echt nog stappen te zetten hebt.

[1:53:19] En dan heb ik nog niet eens over die wet Rijkwijten.

[1:53:21] Dan ben ik ervan overtuigd dat de financiële consequenties wel ingeboekt kunnen worden.

[1:53:28] Alleen, we zien nu nog dat het te weinig effect sorteert.

[1:53:30] Dus ja, dat zou denk ik beter kunnen.

[1:53:35] Tot slot.

[1:53:37] Ja, dank u wel.

[1:53:37] Kijk, dat er stappen gezet kunnen worden, daar zijn we het hier allemaal over eens.

[1:53:41] Omdat we ook allemaal de debatten hebben gevoerd en weten, dit stelsel is kapot.

[1:53:45] De jeugdzorgstelsel is kapot.

[1:53:47] Dus we moeten dat hervormen.

[1:53:48] Dat klopt helemaal.

[1:53:49] En dan kunnen we over van mening verschillen.

[1:53:51] Wij vinden bijvoorbeeld dat de markt eruit gehaald moet worden en dat dat een hele belangrijke stap is.

[1:53:55] Kun je over een mening verschillen, maar dat die hervormingen moeten komen zijn we het allemaal over eens.

[1:53:59] Maar volgens mij is het ook een feit dat die hervormingen er dit jaar nog niet zullen komen.

[1:54:04] En dat heeft ook de commissie van ARK gezegd.

[1:54:06] Boek dat nou niet te vroeg in en ga pas het geld weghalen op het moment dat je ook weet dat die besparingen daadwerkelijk worden gehaald.

[1:54:12] En dat gebeurt nu niet.

[1:54:14] En daarom is mijn vraag.

[1:54:16] Waarom denkt het CDA dat dit niet terecht gaat komen bij de kinderen, bij de gezinnen, bij de jeugdzorgmedewerkers?

[1:54:23] Want wij weten dat het wel gebeurt, omdat het op geen andere manier die half miljard euro die nu uit de zorg wordt getrokken, zal worden gehaald.

[1:54:32] Het CDA.

[1:54:33] Ja, voorzitter, ik snap ook de vraag die mevrouw Dobbers stelt en ik heb meermaals gehoord, ook collega van de VVD, collega van D66 kreeg dezelfde vraag.

[1:54:43] Ik moet hetzelfde antwoord geven als wat ik net ook aangaf.

[1:54:47] Dat het nog geen effect gesorteerd heeft, betekent niet dat dat het niet zou moeten.

[1:54:51] En waar ik bang voor ben, is dat als je elke keer bij blijft bussen, dat je elke keer, om met mevrouw Westerveld te spreken, dat je over acht jaar nog hetzelfde debat voert.

[1:55:02] Het is best interessant waarom je klaarblijkelijk acht jaar lang in deze Kamer al de discussie voert en dat acht jaar lang het geen effect sorteert.

[1:55:11] Ja goed, ik kan allemaal kwalificaties eraan geven, maar dat is best wel shocking.

[1:55:16] Ja, oké.

[1:55:19] Dan komen we bij de volgende spreker en dat is mevrouw Conradi.

[1:55:24] Aan u het woord.

[1:55:26] Voorzitter, vandaag spreken wij over de staat van onze jeugd, over kinderen, maar ook over moeders en vaders, over het beschermen van hen die thuis te kampen hebben met moeilijke situaties.

[1:55:37] Kindermishandeling, huiselijk geweld en in het ergste geval moord.

[1:55:42] Vaak voorafgegaan door structurele voorspelbare patronen van geweld met signalen, meldingen en dikke dossiers die daaraan voorafgaan.

[1:55:51] De kern van het probleem is niet een gebrek aan betrokken professionals, maar een gebrek aan regie.

[1:55:58] In dossiers die laten ontsporen zien we steeds hetzelfde patroon.

[1:56:02] Meerdere instanties zijn betrokken.

[1:56:04] maar niemand is eindverantwoordelijk.

[1:56:06] Iedereen ziet een deel van het probleem, maar niemand heeft de doorzettingsmacht om te zeggen nu grijpen we in.

[1:56:13] Dit is een systeemfout veroorzaakt door versnippering, onduidelijke mandaten en teveel schotten tussen zorg, veiligheid en justitie.

[1:56:22] Daarom mijn eerste vraag aan het kabinet.

[1:56:24] Hoe kijkt het kabinet aan tegen het werken met één gezamenlijk systeem of het schrappen van onnodige privacybelemmeringen zodat informatie sneller en effectiever kan worden gedeeld wanneer de veiligheid in het geding is?

[1:56:37] Voorzitter, huiselijk geweld escaleert zelden plotseling.

[1:56:41] Het volgt herkenbare fases.

[1:56:43] De risicovactoren zijn bekend, maar worden onvoldoende gebundeld en opgevolgd.

[1:56:48] En dat leidt tot te late interventies.

[1:56:51] En daarom vraag ik het kabinet.

[1:56:53] Waarom bestaat er nog steeds geen landelijk verplicht risicotaxatiekade bij herhaalde meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling?

[1:56:59] En is het kabinet bereid om bij aantoonbaar hoog risico sneller en dwingender interventies mogelijk te maken?

[1:57:05] Hoe wordt dit concreet vormgegeven?

[1:57:07] Vandaag hangt de kwaliteit van bescherming te veel af van de gemeente waar je woont.

[1:57:13] De ene gemeente heeft expertise, capaciteit en korte lijnen.

[1:57:18] En de andere worstelt met tekorten en versnipperingen.

[1:57:21] Dat betekent dat veiligheid berust op toeval.

[1:57:24] Op andere veiligheidsdomeinen accepteren we dat niet.

[1:57:27] Daarom mijn vraag, hoe gaat het kabinet zorgen voor meer regie en uniformiteit bij gemeenten?

[1:57:34] Welke landelijke minimumvereisten gelden momenteel voor gemeenten bij de aanpak van huiselijk geweld en zijn die toereikend?

[1:57:40] Voorzitter, we weten niet alleen wat niet werkt, we weten ook wat wel werkt.

[1:57:44] De Philomena-aanpak laat zien dat samenwerking, snelle informatieuitwisseling, één regisseur en doorzettingsmacht daadwerkelijk levens kunnen redden.

[1:57:54] Ontzettend waardevol.

[1:57:56] Philomena verdient het om landelijk te worden uitgerold.

[1:57:59] Wat mij betreft is dat iets waar wij, ofwel in deze VWS-begroting of op een ander moment, zo snel mogelijk werk van maken.

[1:58:06] Ik heb hierover de volgende vragen.

[1:58:09] Welke resultaten ziet het kabinet op plekken die met Philomena werken en welke lessen zijn daaruit getrokken?

[1:58:15] Waarom is Philomena nog steeds afhankelijk van lokale initiatieven?

[1:58:19] En is de minister bereid Philomena landelijk uit te rollen met structurele financiering en een uniforme werkwijze?

[1:58:26] Voorzitter, de grootste systeemfout is misschien wel deze.

[1:58:29] Bij huiselijk geweld moeten slachtoffers vaak verdwijnen, verhuizen of onderduiken.

[1:58:35] En dat is de wereld op zijn kop.

[1:58:37] De veiligheid van slachtoffers en kinderen moet altijd voorop staan.

[1:58:42] Wat jaar 21 betreft verleggen we de focus naar de dader.

[1:58:47] Daarom vraag ik het kabinet.

[1:58:48] Deelt men de analyse dat het systeem nu te vaak de last bij het slachtoffer legt?

[1:58:53] Is men bereid pilots of een landelijke verkenning te starten naar afkoelhuizen voor daders, gekoppeld aan verplichte therapie en toezicht?

[1:59:00] En welke juridische, uitvoerings- of financiële knalpunten ziet het kabinet en welke oplossingen zijn denkbaar?

[1:59:07] Bescherming achter de voordeur kan niet los worden gezien van de staat van de jeugdzorg.

[1:59:12] En daar moeten we eerlijk over zijn.

[1:59:14] Die kraakt in de kern.

[1:59:16] Wachtlijsten lopen op, professionals haken af en hulp komt te laat.

[1:59:21] Dat vergroot problemen en leidt uiteindelijk tot zwaardere ingrepen.

[1:59:25] Daarom mijn vraag, hoe groot is de uitstroom van jeugdzorgprofessionals en wat doet het kabinet om die trend te keren?

[1:59:31] Welke concrete maatregelen neemt het kabinet om administratieve lasten te verlagen en professionals weer ruimte te geven om hun werk te doen?

[1:59:40] Maar voorzitter, hiermee zijn we er niet.

[1:59:42] In het debat over jeugdzorg kijken we vrijwel uitsluitend naar de overheid.

[1:59:46] Wat moet de overheid beter doen?

[1:59:48] En die vraag is terecht, maar onvolledig.

[1:59:52] Want we zien ook ouders die structureel weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor de opvoeding van hun kinderen.

[1:59:57] En we zien jongeren die zich niet aantrekken van gezag, regels of grenzen.

[2:00:02] Thuis niet, op school niet en op straat niet.

[2:00:05] Als opvoeding volledig faalt, kan de overheid niet blijven wegkijken.

[2:00:09] Dan is ingrijpen geen straf, maar noodzaak.

[2:00:12] Wat jaar 21 betreft mag daar ook meer stevigheid in komen.

[2:00:16] Praten is niet altijd de remedie.

[2:00:18] Soms is duidelijk gezag nodig en daarom wil ik van het kabinet weten, deelt het kabinet de analyse, dat opvoedingsverwaarlozing en structureel probleemgedrag onvoldoende worden benoemd als oorzaak van ontsporing.

[2:00:31] Is het kabinet bereid te onderzoeken welke zwaardere, dwingende vormen van heropvoeding mogelijk zijn voor jongeren die structureel onhandelbaar zijn en elk gezag afwijzen, bijvoorbeeld in de vorm van intensieve heropvoedingsprogramma's zoals gesloten jeugdzorg of tuchtscholen?

[2:00:46] En is het kabinet bereid ouders die structureel falen in opvoedende taak nadrukkelijker aan te spreken en waar nodig te confronteren met consequenties?

[2:00:55] De staatssecretaris schetst een ambitieus en ingrijpend hervormingsplan dat moet leiden tot minder instroom in de jeugdzorg en uiteindelijk ook tot minder uithuisplaatsingen.

[2:01:05] Over dat realisme kunnen echter wel vragen worden gesteld.

[2:01:08] In hoeverre beschikt de staatssecretaris over een concreet tijdspad en waarop is dat gebaseerd?

[2:01:13] Wat zeggen professionals en organisaties in het jeugdzorgveld over de haalbaarheid van deze plannen gezien de huidige personeelstekorten en wachtlijsten?

[2:01:22] En hoe wil de staatssecretaris dit verandertraject begeleiden?

[2:01:26] Welke mogelijke pijnlijke keuzes zijn er nodig bij het schrappen van hulpvormen

[2:01:31] of het herverdelen van middelen zijn er nodig volgens de staatssecretaris.

[2:01:35] En is de staatssecretaris het met ons eens dat er meer landelijke regie nodig is in plaats van de versnippering die wij nu zien op lokaal niveau?

[2:01:45] Voorzitter, tot slot.

[2:01:47] Wie spreekt over de staat van onze jeugd kan niet wegkijken van een harde realiteit.

[2:01:52] Het aantal zelfmoorden en pogingen tot zelfmoord onder jongeren en jongvolwassenen stijgt.

[2:01:58] De Suicide Preventie Hulplijn 113 luidt hierover nadrukkelijk de noodklok.

[2:02:04] Signalering is er vaak vroeg, bij school, huisarts, jeugdzorg en wijkteams.

[2:02:10] Maar te vaak blijft opvolging uit.

[2:02:12] Daarom heb ik de volgende vragen aan het kabinet.

[2:02:15] Is het kabinet bereid suicidepreventie steviger te verankeren in de jeugdzorgketen en zo ja hoe?

[2:02:21] Herkent het kabinet het model van universele, selectieve en geïndiceerde preventie en sluit het huidige beleid hierop aan?

[2:02:28] Wie is eindverantwoordelijk voor samenhang en doorzettingsmacht binnen het zorgnetwerk?

[2:02:34] Dank.

[2:02:34] Tot zover.

[2:02:47] U heeft nadrukkelijk over wanneer de opvoeding faalt en of er dan meer stevigheid gepast is in het kader van heropvoeding en of de overheid daar dan een rol in zou moeten spelen.

[2:03:03] Vanuit uw analyse heeft u het idee dat dat voldoende bij gaat dragen om uiteindelijk te komen tot bijvoorbeeld de 1 op de 10 waar de staatssecretaris het over heeft in het kader van instroom van jeugdzorg?

[2:03:15] En als de antwoord daarop nee is, heeft u zelf ideeën wat we daaraan kunnen doen om die instroom toch naar beneden te krijgen?

[2:03:25] Ja, voorzitter.

[2:03:26] Kijk, het plan dat er nu ligt, daar ben ik aan zich wel enthousiast over, want ik denk dat je maar aan twee knoppen kunt draaien als je het hebt over het op orde krijgen van van alle problemen in het hele stelsel, in ieder geval in de hele jeugdzorg.

[2:03:40] Dus ik ben daar positief over als we het aantal uit de huisplaatsingen wel weten terug te dragen, draaien, weten te draaien.

[2:03:46] Tegelijkertijd merk ik in heel veel discussies dat we vaak kijken naar de overheid, maar dat er ook wat mij betreft, en dat raakt wel een beetje volgens mij de

[2:03:55] Het eerste punt wat u benoemt, is het gedrag van kinderen waarbij ook ouders en de opvoeding een belangrijke rol speelt.

[2:04:08] En ik vind ook dat we daarin goed moeten kijken, wat doen we daarmee?

[2:04:12] Los van het kijken naar de overheid, maar hoe gaan we daarmee om met deze kinderen die

[2:04:17] Maling aan gezag hebben, aan politie, aan opvoeding en tegelijkertijd ouders die steeds meer hun grip verliezen en ook geen idee meer hebben hoe of wat.

[2:04:27] Is uithuisplaatsingen daarvoor een oplossing?

[2:04:30] Nee.

[2:04:30] Ik geloof dus heel erg in dat je naast het gezin gaat staan en dat we hiermee uithuisplaatsingen kunnen terugdraaien.

[2:04:36] Maar enkel praten, dat zie ik niet als een remedie.

[2:04:39] Ik denk dat we veel meer moeten doen.

[2:04:40] En dat zou in de vorm van, nou ja, ik noem het tuchtscholen, geef het misschien een andere naam vanwege de waarde die er ook wel eens in het verleden aangegeven is.

[2:04:51] Maar ik denk wel dat we meer kunnen doen dan dat we nu doen.

[2:04:55] Heer Amsterdam.

[2:04:56] Ja, korte vervolgvraag.

[2:04:58] Dat denk ik ook.

[2:04:59] Dat laatste deel ik zeker met u. Als het gaat om het gedrag van de jongeren en dat we dan denken aan heropvoeding.

[2:05:08] Kunnen we ook aan onze zijde vinden wanneer het gaat om bijvoorbeeld het stutten en ondersteunen van de gezinnen, de omgeving versterken, ook in het kader van bestaanszekerheid, dat dat ook een bijdrage kan leveren aan dat het gedrag van de jongeren verbetert en daardoor de gezinnen beter kunnen opvoeden.

[2:05:27] Ja voorzitter, ik weet met mijn achtergrond op Rotterdam-Zuid dat heel veel zaken een kwestie zijn ook van multiproblematiek en dat het zo ontiegelijk complex is en dat we aan meerdere knoppen moeten draaien om uiteindelijk de jeugd van nu straks weer een goede toekomst te geven.

[2:05:46] Daarbij denk ik dat je

[2:05:48] als overheid om onze jeugd moet gaan staan en dat we vooral daarnaar moeten kijken en tegelijkertijd ook moeten kijken waar ligt dan de verantwoordelijkheid wel zelf bij de jeugd en bij de opvoeders en hoe kunnen we hen echt nog veel meer ondersteunen en veel beter begeleiden in die zelfredzaamheid die we dan toch ook als overheid wel steeds vragen.

[2:06:08] Want de opvoeding ligt niet bij de overheid, die ligt wel bij de ouders zelf.

[2:06:12] Dus ja, wij vinden denk ik hetzelfde hierin.

[2:06:17] Dank u wel, mevrouw Seinhaven.

[2:06:20] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:06:23] Ik hoorde jaar 21 net zeggen dat gesloten jeugdzorg een heropvoedingsprogramma is.

[2:06:29] En ik dacht zelf, nou, volgens mij zitten daar toch echt kinderen met hele complexe problemen.

[2:06:34] Dat kunnen gedragsproblemen zijn, ernstige getraumatiseerd thuisproblemen, kinderen die thuisproblemen hebben.

[2:06:40] Ik denk en ik vraag dus ook aan jaar 21.

[2:06:44] Bent u niet met me eens dat de term heropvoedingsprogramma ongepast is als het gaat om kinderen met

[2:06:49] intensieve zorg vragen.

[2:06:52] Nou, voorzitter, dan zouden we het cenogram denk ik van dit debat moeten terugkijken, omdat ik denk ik niet heb gezegd dat jeugdzorg wat mij betreft hetzelfde is als heropvoeding, want daarmee zou ik en tekort door de bocht vliegen en totaal geen recht doen aan jeugdzorg en waarvoor kinderen ook in de jeugdzorg zitten.

[2:07:07] Laat ik dat even vooropstellen.

[2:07:09] Waar ik het wel specifiek over heb, is dat wanneer kinderen thuis een stuk opvoeding missen, daardoor het verkeerde pad opgaan,

[2:07:18] dat het, denk ik, ook raadzaam is om te kijken waar er dan wel plek is om deze kinderen weer herop te voeden.

[2:07:24] Als blijkt dat het niet mogelijk is om naast het gezin te staan, dan wel dat het gezin dit zelfstandig oppakt.

[2:07:32] Duidelijk.

[2:07:33] Dank u wel.

[2:07:33] En dan kom ik bij de volgende spreker van de zijde van de Kamer.

[2:07:39] Toch?

[2:07:39] Ik check even.

[2:07:40] Ja, dat is Dave van Houwelingen namens Forum voor Democratie.

[2:07:44] Uw tijd gaat in.

[2:07:46] Dank u, voorzitter.

[2:07:48] Het afgelopen jaar ben ik regelmatig benaderd door leden bij partijenbijeenkomsten, maar zelfs op straat door ouders die zich zorgen maken, dus over de jeugdzorg en dan specifiek over gedwongen uithuisplaatsingen, tegen de zin van ouders in.

[2:08:00] Wat ons betreft is het echt het laatste redmiddel, een gedwongen uithuisplaatsing.

[2:08:04] Dat is iedereen hier in de Kamer wel over eens, want natuurlijk een uithuisplaatsing betekent dat het kind sowieso schade oploopt.

[2:08:08] Het wordt uit zijn natuurlijke omgeving gerukt.

[2:08:10] Het verliest misschien contact met broertjes en zusjes, moet van een andere school, dus daar maken we ons heel veel zorgen over.

[2:08:16] Maar het gebeurt toch ook als er niet sprake is van bijvoorbeeld mishandeling, maar als er sprake is van ouders die dus niet optimale zorg kunnen verleden.

[2:08:24] Ik wil kort even, want ik heb een aantal leden gesproken die dat dus hebben meegemaakt, en ik wil kort even twee citaten oplezen uit een brief die een van die leden ons gestuurd heeft, toen was ze al volwassen.

[2:08:34] maar daarin bliksen ze terug op haar ervaringen met een uithuisplaatsing.

[2:08:39] En dit verhaal is dus symptomatisch voor iets wat ik veel vaker gehoord heb.

[2:08:42] Ik lees even de twee korte stukken voor.

[2:08:44] Citaat hij dus, helaas heb ik zelf, schrijft ze, ook meerdere malen in mijn jeugd ondervonden dat de Nederlandse jeugdzorg haar eigen waarheid hanteert.

[2:08:52] Zelf heb ik het gevoel dat het doel van de jeugdzorg was om mij uit huis te plaatsen en dat ze alles in het werk stelde om dat doel te bereiken.

[2:08:59] Dat heb ik heel vaak gehoord.

[2:09:00] Er wordt dus naar een uithuisplaatsing toegeredeneerd door de jeugdzorg.

[2:09:03] Een van de dingen die ik daarbij zelf ervaarde was dat ze alles zo negatief mogelijk probeerden op te schrijven in het dossier.

[2:09:09] Positieve dingen werden achterwege gelaten.

[2:09:11] Zo haalde ik vroeger ondanks mijn thuissituatie altijd goede cijfers op school, maar dat is nooit in het dossier van mij benoemd.

[2:09:16] In de tijd dat ik uit huis geplaatst was, had ik regelmatig gesprekken met mijn pleegmoeder en jeugdzorgmedewerkers.

[2:09:21] Zelf heb ik dit nooit als fijne gesprekken ervaren, maar eerder als politie verhoorden.

[2:09:26] Ze bleven net zo lang doorvragen tot ze je aan het huilen kregen en je precies zei wat ze wilden horen.

[2:09:30] Als je dan uiteindelijk had gezegd wat ze wilden horen, schreef ze dat op in het dossier.

[2:09:33] En dan nog een kort citaat.

[2:09:34] Als ik nu terugkijk op mijn uithuisplaatsing, vind ik dat deze uithuisplaatsing onterecht was.

[2:09:39] Mijn moeder, waarbij ik toen woonde, had op dat moment weliswaar psychische problemen.

[2:09:43] Naar mijn mening hadden deze problemen echt opgelost kunnen worden met ambulante hulp van bijvoorbeeld een gezinsvoogd.

[2:09:48] Dus dit heb ik ook heel vaak gehoord.

[2:09:50] Ik kan er nog veel meer voorbeelden van geven.

[2:09:51] Daarnaast had ik nog een vader die zowel fysiek als psychisch helemaal gezond was en dat mijn moeder een netwerk van familie en vrienden die haar wilde ondersteunen bij de opvoeding van mij.

[2:10:00] Einde citaat.

[2:10:01] Dus ja, dit is denk ik, dit heb ik veel vaker gehoord, voorzitter.

[2:10:03] Dus de gevallen zijn natuurlijk bekend.

[2:10:05] Dus van mensen die uit huis worden geplaatst, niet omdat de

[2:10:08] mishandeld worden of wat dan ook, maar omdat het gezin niet optimaal functioneert.

[2:10:13] Ja, welke gezin doet het wel, voorzitter?

[2:10:15] En in plaats van dat, dat gezin vervolgens wordt ondersteund, wordt er dus voor gekozen, wordt er door de jeugdzorg toegewerkt naar een uit de huisplaatsing met alle gevolgen van dit.

[2:10:23] Dus wat ons betreft

[2:10:25] En ik heb hierover zeven vragen, voorzitter.

[2:10:27] Want ons betreft is het zo dat ja, een uithuisplaatsing, dit heel veel partijen die ook inmiddels wel mee eens zijn, echt het allerlaatste redbeeld zou moeten zijn.

[2:10:33] En dat is mijn eerste vraag aan de staatssecretaris.

[2:10:35] Hoe kijkt zij daartegen aan de staatssecretaris?

[2:10:38] En zou het niet zo?

[2:10:38] We hebben een motie aangenomen gekregen, zo waar, voorzitter, waarin wordt gevraagd om een verscherpt wettelijk kader voor uithuisplaatsing.

[2:10:44] Zou dan bijvoorbeeld niet, doe maar even een suggestie, dat kader moet worden opgenomen.

[2:10:47] gedwongen uit de huisplaatsing alleen kan als er echt sprake is van mishandeling en niet als bijvoorbeeld een gezin een probleem heeft en een ouder heeft psychische problemen, maar met wat hulp kan het gezin nog overeind worden gehouden en moet dat daar toch altijd voor worden gekozen.

[2:11:01] De tweede vraag die ik heb die gaat over oneigenlijke financiële prikkels, want dat heb ik ook heel vaak gehoord in mijn gesprekken dan met mensen die jeugdzorg hebben ontvangen en die maken zich daar dan ook zorgen over, dat is het zo, dat is mijn vraag, volgens mij is dat zo, dat de jeugdzorg betaald krijgt.

[2:11:14] Die krijgt betaald voor een ondertoezichtstelling, die krijgt betaald voor een uithuisplaatsing.

[2:11:18] Hetzelfde geldt natuurlijk voor gezinshuizen en pleeggezinnen.

[2:11:23] En is dat, dat is bij vraag aan de staatssecretaris, is dat niet, dat is enerzijds onvermijdelijk denk ik, maar geeft dat niet een ongezonde financiële prikkel en kan het daardoor ook niet

[2:11:32] dat ervoor zorgen dat er ontegen mensen uit huis wellicht worden geplaatst of dat mensen te lang uit huis blijven, dat kinderen niet snel genoeg terug worden geplaatst in hun biologische gezin.

[2:11:41] Dus dat is mijn tweede vraag.

[2:11:42] Mijn derde vraag, voorzitter, ja, dat begrijp ik dus ook niet.

[2:11:45] Dat heb ik dan ook gehoord.

[2:11:47] Hoe kan het nou zo zijn dat, want dat komt regelmatig voor, dat blijkt ook uit onderzoek, seksueel misbruik in pleeghuizen, pleeggezinnen.

[2:11:53] Dus dan zou je toch verwachten dat in pleeghuizen, pleeggezinnen, dat daar kinderen geplaatst worden, tenzij het boertjes of zusjes zijn, van hetzelfde geslacht?

[2:12:01] Maar dat gebeurt niet.

[2:12:02] Dus mijn vraag aan de staatssecretaris, waarom gebeurt dat niet?

[2:12:04] Dat is voor mij onbegrijpelijk.

[2:12:06] Vierde vraag, en daar hebben we het net al in een interruptiedebat met mevrouw Westerveld over gehad, ook eerder met de staatssecretaris toen, naar aanleiding van die vreselijke casus van een Vlaanse meisje wat zo mishandeld is.

[2:12:17] Hoe kan het nou zo zijn, want dat blijft voor mij onbegrijpelijk, dat de toezichthouder, want die kan alleen toezicht houden, de enige die toezicht kan houden is de IgE, de inspectie, dat die toezicht houdt op gecertificeerde instellingen.

[2:12:28] ...die sowieso niet weten wat daar speelt vaak... ...omdat er dus te weinig zinvol contact is met die pleeghuizen en pleeggezinnen... ...en die natuurlijk ook een belang bij hebben... ...om die pleeggezinnen en pleeghuizen waar ze verantwoordelijk voor zijn... ...om die positief te voorstellen aan de inspectie natuurlijk... ...omdat zij daar verantwoordelijk voor zijn.

[2:12:45] Dus waarom gaat die inspectie niet, al is het maar één keer per jaar... ...op bezoek bij pleeghuizen en pleeggezinnen... ...om daar zelf toezicht te houden, wat ze als toezichthouder ook zouden moeten doen?

[2:12:55] en met eigen ogen te aanschouwen wat daar gebeurt.

[2:12:59] Dus dat is een vraag die ik heb.

[2:13:00] Dat is de vierde vraag.

[2:13:02] Vraag vijf.

[2:13:04] Is het wellicht het idee om een enquête te houden onder

[2:13:10] volwassenen dan, die dus in een pleeggezin hebben gezeten of in een gezinshuis, en om daar hun ervaringen te vragen.

[2:13:17] Voor zwerken achterhalen is dat nog niet gebeurd.

[2:13:19] Ik zou heel benieuwd zijn, want er wordt vaak gezegd, ja, het is een incident, nou oké, dat kan, maar ik krijg het zo vaak door dat ik onmiddellijk denk, daar is misschien wel structureel iets mis.

[2:13:27] Dus je zou willen weten van mensen die volwassen zijn, ik heb net een voorbeeld gegeven van zo'n getuigenis, om het maar zo te zeggen, hoe zij daarop terugkijken als volwassenen.

[2:13:35] Dus daar kunnen die ook veel van leren, is dat niet een idee?

[2:13:38] Vraag zes, dat betreft de contra-expertise die zo belangrijk is, waar ouders in principe, begrijp ik, ook recht op hebben als er sprake is van een gedwongen uit de huisplaats.

[2:13:45] Maar wat ik hoor, is dat het vaak voorkomt bij de kinhechter dat er niet is, die contra-expertise.

[2:13:50] En die is ontzettend belangrijk.

[2:13:51] Want anders krijg je natuurlijk die tunnelvisie, waar ik het net al in het voorbeeld wat ik heb voorgelezen over had, en dat dat niet wordt toegewezen door de rechter.

[2:13:57] Dus zou het niet zo moeten zijn, en misschien moet dat ook in de wet worden opgenomen,

[2:14:00] dat zo'n kinderrecht in zich moet baseren, niet alleen op de jeugdzorg, want daar gaat de rechter natuurlijk altijd met de jeugdzorg mee.

[2:14:06] Dat krijgen we altijd te horen.

[2:14:07] Maar het zich ook moet laten adviseren door een contra-expertise voor de rechtbank, zodat het iets van een gelijkspeelveld is.

[2:14:14] Voor mij is dat heel belangrijk om dus onterecht uit huisplaatsen te voorkomen.

[2:14:17] En tot slot, voorzitter, mijn laatste vraag.

[2:14:19] We krijgen straks natuurlijk weer de begrotingsverantwoording van VWS.

[2:14:22] In de memorandum van toelichting zitten er natuurlijk allemaal mooie tabellen in.

[2:14:25] Ja, ik zou wel geïnteresseerd zijn, dat is nou mijn laatste vraag aan de staatssecretaris.

[2:14:28] Zou daar niet standaard in kunnen worden opgenomen?

[2:14:30] per jaar, en over de afgelopen paar jaar, het aantal ondertoezichtstellingen.

[2:14:35] Want die cijfer is heel moeilijk te achterhalen.

[2:14:36] Het aantal keer dat bijvoorbeeld de gezag wordt beëindigd, het aantal uit huisplaatsing.

[2:14:41] Zodat we een beetje beeld hebben als Kamer, want we willen allemaal af van die gedrongen uit huisplaatsing, en volgens mij hoe dat verloopt.

[2:14:47] Dus dat is mijn laatste vraag aan de staatssecretaris, voorzitter, en ik kijk uit naar de beantwoording.

[2:14:53] Dank.

[2:14:54] U heeft een interruptie van de heer Stoffer.

[2:14:58] Dank, voorzitter.

[2:14:59] Mijn interruptie gaat over het punt van de ondertoezichtstellen.

[2:15:09] Het gaat eigenlijk over de toetsing op die gecertificeerde instellingen.

[2:15:14] We hebben daar eerder een interruptiedebat over gehad bij een planeerdebat.

[2:15:18] Toen had ik de indruk dat de heer Van Houdingen eigenlijk wilde dat de inspectie bij ieder gezin en ieder gezinshuis ging toetsen.

[2:15:25] En als ik nu de bijdrage van de heer Van Houweling hoort, dan is het eigenlijk zo'n idee van, doe af en toe gewoon een steekproef bij een aantal gezinnen.

[2:15:32] Zou hij aankunnen, want dat maakt denk ik heel veel uit van hoeveel capaciteit je even nodig hebt, zou de heer Van Houweling aankunnen geven of hij nu bedoelt dat ieder gezin en ieder gezinshuis bezocht moet worden of dat er gewoon een aantal steekproeven plaats moeten zitten om te kijken van, doen die gecertificeerde instellingen nu eigenlijk

[2:15:49] Wat de bedoeling is, en klopt het ook wat ze aanleggen?

[2:15:52] De vraag lijkt me duidelijk.

[2:15:53] De heer Van Houwelingen?

[2:15:54] Ja, heel veel dank voor de vraag.

[2:15:56] Het liefst zouden wij zien dat minstens één keer per jaar alle gezinshuizen en pleeggezinnen bezocht worden.

[2:16:01] Maar als dat niet haalbaar is, dan is het natuurlijk een steekboef.

[2:16:03] Dat is ook al geweldig.

[2:16:04] Dus u heeft een heel goed idee ben ik hier te bergen, denk ik.

[2:16:06] Dus laten we dan een steekboef doen zoals de...

[2:16:08] Zo is dat bij zoveel bedrijven ook gebeurd, als ze iets moeten controleren.

[2:16:12] Dus dat zou een heel goed idee zijn.

[2:16:14] Maar in ieder geval, iets is beter dan niets.

[2:16:17] Want nu zit het allemaal binnen die instellingen, die dus vaak niet functioneren, die gecertificeerde instellingen.

[2:16:21] Dus je moet van buiten een controle hebben.

[2:16:22] Dat kan alleen de toezichthouder doen.

[2:16:24] En dat zal eventueel ook... Dat zal een hele grote verbetering zijn, als ze aan het werk gaan daar bij de inspectie.

[2:16:28] In plaats van, waar ze nu vaak hun tijd mee kwijt zijn, voorzitter, volgende laat ze achter hun boek aan zitten, omdat ze off-label medicijnen voorschrijven.

[2:16:36] Ja.

[2:16:37] Dank u wel.

[2:16:37] Dan komen we bij de volgende spreek van de Kamer.

[2:16:40] Dat is de heer Stoffer namens de SGP-fractie.

[2:16:44] Dank, voorzitter.

[2:16:46] Gezinnen vormen de ruggegraat van een goede samenleving en het opgroeien in een stabiel gezin vergroot aanzienlijk de kans op een evenwichtige persoonlijke ontwikkeling.

[2:16:54] En omgekeerd zijn veel individuele maatschappelijke problemen te herleiden tot het gebrekkig functioneren van gezinnen.

[2:17:00] Gezonde gezinnen zijn dus van groot belang voor ons allemaal.

[2:17:04] Voorzitter, de SGP juicht er toe dat het kabinet jeugdzorg stapje voor stapje lijkt te verbreden naar gezinszorg.

[2:17:09] En ik zie dat ook terug in de routekaart die de staatssecretaris vorige week heeft gepresenteerd.

[2:17:14] Meer kijken naar de oorzaken van jeugdhulp en de context van gezinnen en de ontwikkeling van een sociale agenda voor Nederland.

[2:17:20] Het kabinet zet in op een sterke sociaal-pedagogische basis en wil stevige lokale teams die zelf hulp bieden en wil het aanvullende jeugdhulp terugdringen.

[2:17:30] Ook wordt er hard gewerkt aan het afbakenen van de jeugdhulpplicht.

[2:17:33] Van harte steun hiervoor.

[2:17:35] Voorzitter, een mooi voorbeeld van een effectieve preventieve aanpak is de gemeente Kampen.

[2:17:40] Kampen maakt gebruik van gezinswerkers en zij voeren de eerste gesprekken met gezinnen om hun vragen en zorgen te verkennen.

[2:17:46] Ook kunnen gezinswerkers ouders ondersteunen om zelf oplossingen te vinden.

[2:17:50] Gezinswerkers hebben een vrije rol en kijken nadrukkelijk breder dan alleen naar de jeugdhulp.

[2:17:56] Als een kind zich meldt, is niet de eerste vraag wat voor hulp heb je nodig, maar bijvoorbeeld, doe je eigenlijk aan sport of ben je lid van een vereniging?

[2:18:03] En de gezinswerkers blijken ook financieel nog eens een succesvolle business case.

[2:18:07] Mijn vraag is dan ook, kan de staatssecretaris deze aanpak breder onder aandacht brengen?

[2:18:11] En gemeenten houden een sleutelpositie, maar welke rol kan de staatssecretaris spelen via het faciliteren van leernetwerken of andere vormen van kennisdeling?

[2:18:21] Ook de laagdrempelige inzet van schoonmaatschappelijk werk blijkt een belangrijke sleutel om vroegtijdig op te kunnen treden.

[2:18:27] Dit werd in veel gemeenten gefinancierd vanuit de tijdelijke gelden van het Nationaal Programma Onderwijs.

[2:18:32] En als het kabinet wil inzetten op een sterke sociale basis, en dat is gelijkertijd mijn vraag, is het dan ook bereid om hier structureel in te investeren?

[2:18:41] Voorzitter, vorig jaar werd mijn motie aangenomen die verzocht om een samenhangende jeugd- en gezinsaanpak op te stellen voor de behandeling van deze jeugdbegroting.

[2:18:49] Mijn vraag is, hoe staat het hiermee?

[2:18:51] Ik heb de stukken nog eens goed nagekeken, maar ik zie geen expliciete uitwerking.

[2:18:54] Mijn vraag is, pakt de staatssecretaris dit alsnog op of wordt het meegenomen in de routekaart?

[2:19:00] Voorzitter, dan de agenda voor het hart.

[2:19:02] Een netwerk van experts en organisaties heeft een prachtig rapport geschreven over het versterken van liefdevolle en veilige partnerrelaties in Nederland.

[2:19:10] Duurzame relaties zijn niet alleen een privézaak, maar ook een publieke waarde waar de samenleving zorg voor draagt.

[2:19:16] En als relaties sterk zijn, dan bloeien mensen op.

[2:19:19] En als relaties breken, zien we dat overal in de samenleving terug.

[2:19:23] Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook of ze wil reageren op de analyse en daarbij expliciet in te gaan op de afzonderlijke aanbevelingen van de Agenda voor het Hart.

[2:19:32] Een van die aanbevelingen is om relaties te erkennen als beleidsdomein, zodat hiervoor ook preventieve maatregelen getroffen kunnen worden.

[2:19:39] Feitelijk gebeurt dit lokaal ook al op veel plaatsen.

[2:19:42] Veel gemeenten hebben een lokale aanpak voor relatie- en of scheidingsproblematiek.

[2:19:46] Mijn vraag is hoe kijkt de staatssecretaris hierna als stelselverantwoordelijk vanuit het wettelijk kader van de jeugdwet en bijvoorbeeld ook de wet publieke gezondheid?

[2:19:55] De Agenda voor het Harder noemt ook de maatschappelijke kosten van verbroken en gebroken relaties en stelt voor om dit meer in kaart te brengen.

[2:20:02] Dat kan bijvoorbeeld door de kosten op casusniveau in kaart te brengen.

[2:20:06] Mijn vraag is welke rol ziet de staatssecretaris voor zichzelf weggelegd bij een dergelijke onderzoek?

[2:20:11] Voorzitter, we vinden het heel normaal dat mensen periodiek naar de sportschool gaan.

[2:20:16] Nou ja, daar zou ik zelf wat meer mogen doen.

[2:20:19] Maar wie weet goed voornemen voor dit jaar of gebruikmaken van een leefstijlcoach.

[2:20:24] Maar de vraag is, hoe maken we het net zo gewoon om aan je relatie te werken als aan je conditie?

[2:20:29] En waarom voelt relatiehulp voor veel mensen nog steeds als een laatste redmiddel in plaats van periodiek onderhoud?

[2:20:34] Kortom, wat kan de overheid doen om relationele fitness te normaliseren?

[2:20:40] Ja, het is stevig in de spiegel kijken.

[2:20:46] De andere staatssecretaris begint al... Volgens mij moeten wij samen wat gaan doen.

[2:20:53] Voorzitter, ik ga weer serieus verder.

[2:20:56] Ik vraag de heer Stoffer verder te gaan met zijn betoog.

[2:20:58] Dat ga ik doen.

[2:20:59] De Jeugdwet bepaalt dat gemeenten bij het bepalen van de aangewezen vorm van jeugdhulp redelijke wijze rekening moeten houden met de godsdienstige gezindheid en de levensovertuiging van de jeugdige en zijn ouders.

[2:21:12] Ook in lokale jeugdverordeningen is dit geborgd, maar in de praktijk blijkt dat gemeenten nauwelijks zicht hebben op de manier waarop dit wettelijk recht wordt uitgevoerd.

[2:21:19] En mijn vraag is, is de staatssecretaris bereid om samen met de VNG een handreiking op te stellen voor gemeenten, hoe ze bij de indicatiestelling daadwerkelijk rekening kunnen houden met de godsdienstelijke gezindheid en levensovertuiging van gezinnen?

[2:21:32] Voorzitter, de SGP vraagt ook aandacht voor ondertoezichtstellingen bij ongeboren kinderen.

[2:21:37] Uit recent onderzoek blijkt dat die mogelijkheid internationaal gezien uitzonderlijk is.

[2:21:41] Er zijn slechts twee andere landen waar dit kan.

[2:21:44] Ook het aantal ondertoezichtstellingen in Nederland is hoog.

[2:21:47] In andere landen is gedwongen ingrijpen zeldzaam, maar in Nederland gebeurt het honderden keren per jaar.

[2:21:52] Eerdere publicaties geven bovendien aan dat de wetgever

[2:21:56] meer rechtszekerheid zou moeten bieden door een duidelijke wettelijke basis, bijvoorbeeld als het gaat om de wekengrens.

[2:22:01] Juist in Nederland ontbreekt een duidelijke regeling.

[2:22:04] Zou een regeling voor jeugdbescherming en ook strafrecht, gelet op onderzoek en adviezen, niet wenselijk zijn?

[2:22:10] En zouden vrijwillige maatregelen niet vaker actiever mogelijk gemaakt moeten worden, zowel voor de moeder als voor het kind?

[2:22:16] Voorzitter, ik wil tot slot de schijnwerpers richten op de uiterst belangrijke positie van jeugdbeschermers.

[2:22:21] De overheid draagt een bijzonder zware verantwoordelijkheid bij het ingrijpen in gezinnen en de jeugdbeschermers zijn dus eigenlijk onze elite troepen.

[2:22:29] Maar helaas ervaren ze dat niet zo en staan ze vaak onder grote druk.

[2:22:33] Hun verantwoordelijkheid is zwaar, het ziekteverzuim hoog en de uitval ook.

[2:22:37] En dat betekent onvermijdelijk ook iets voor de kinderen en hun ouders.

[2:22:41] Soms wachten honderd kinderen op een jeugdbeschermer zonder in beeld te zijn.

[2:22:45] En als we de jeugdbeschermers echt verder willen helpen, mogen we ons niet beperken tot de keesloot, maar zullen we ook naar de rechtspositie moeten kijken.

[2:22:52] Want veel jeugdbeschermers kiezen een andere baan, simpelweg omdat ze daar meer verdienen.

[2:22:57] In het onderwijs of bij gemeenten krijg je al snel meer salaris.

[2:23:01] En mijn slotvraag is dan ook, denkt de staatssecretaris ook dat een exclusieve, aantrekkelijke positie van de jeugdbeschermer in de CAO een belangrijke rol zou kunnen vervullen?

[2:23:10] Dank u wel.

[2:23:12] Meneer Stoffer, dank u wel.

[2:23:14] Dan komen wij de volgende spreker van de zijde van de Kamer en dat is de heer Seder namens de ChristenUnie.

[2:23:19] Ja, voorzitter, dank u wel.

[2:23:20] Kortshalve wil ik me aansluiten bij de zorgen rondom de jeugdzorgen mee de werkers.

[2:23:26] Het afgelopen jaar hebben we gezien

[2:23:27] dat zij aan de noodklok trekken en zeggen het is zwaar werk en de randvoorwaarden zijn gewoon niet op orde.

[2:23:33] Dus ik ondersteun de vragen van de heer Stoffer en ook de vele vragen overigens die door mijn andere voorgangers zijn gesteld.

[2:23:39] Voordat ik deze vanochtend ontvang als andere Kamerleden ook, het manifest van het vergeten kind.

[2:23:44] Een beweging wat al jaren bezig is om uithuisplaatsingen te verminderen en gezinshulp eerst te plaatsen.

[2:23:50] Voorzitter, ik ondersteun dit al jaren, nu ook.

[2:23:53] Ik hoop dat we ook met de nieuwe Kamerleden en een nieuwe coalitie ook echt die stap met elkaar kunnen gaan maken en zichtbaar resultaat zien.

[2:24:00] Want als we in het land echt zeggen dat het welzijn van onze jeugd voorop staat, dan vraagt het ook iets van politieke moed.

[2:24:06] Dan moeten we durven kijken naar onderwerpen waar we soms liever omheen lopen.

[2:24:10] En één daarvan, voor de ChristenUnie, is het gezinsleven.

[2:24:15] Niet als interessante bezuinigingspost, maar omdat de intrinsieke meerwaarde van het gezin doorwerkt in alle vezels, alle haarfaten van onze samenleving.

[2:24:25] En te vaak spreken we over jongeren, ook in deze commissie, als het al is misgegaan.

[2:24:29] Als er al sprake is van jeugdzorg, uitval op school, mentale problemen of contact met justitie.

[2:24:35] Maar de vraag die we ons vaker zouden moeten stellen is, wat doen we aan de voorkant?

[2:24:39] Voorzitter, onderzoek na onderzoek laat zien dat een stabiele thuissituatie een enorme beschermende factor is in het leven van een kind.

[2:24:46] Jongeren die opgroeien in een omgeving met voorspelbaarheid, betrokkenheid en veiligheid hebben simpelweg een grotere kans om stabiel op te groeien.

[2:24:54] Dat betekent uiteraard niet dat elk gezin perfect is of moet zijn.

[2:24:58] Niemand hier gelooft dat, maar wel dat de basis telt en er dus ook een rol is voor de overheid om juist die basis en wat goed gaat te versterken.

[2:25:08] Voorzitter, ik wil ook expliciet vandaag stilstaan bij een onderwerp dat wat mij betreft nog steeds te weinig aandacht krijgt, maar ook zo belangrijk.

[2:25:16] Dat is positief betrokken vaderschappen.

[2:25:20] En ik begin voor dit punt bij mezelf.

[2:25:22] Ik ben opgegroeid bij mijn moeder en zij heeft het geweldig gedaan in haar eentje.

[2:25:27] Zoals vaak gezegd wordt over eenoudergezinnen, ze nam zowel de rol van de moeder als de vader op zich.

[2:25:33] Zij was niet de enige.

[2:25:35] Er zijn ongeveer 800.000 kinderen in Nederland die opgroeien in een eenoudergezin.

[2:25:41] Ik ben er ook trots op mijn moeder, die er niet meer is.

[2:25:44] Ze heeft gedaan wat ze kon.

[2:25:46] En dat heeft ze goed gedaan.

[2:25:48] Toch kwam er ook een punt in mijn leven dat ik realiseerde dat de afwezigheid van een vader thuis wel degelijk impact heeft gehad.

[2:25:55] En als kind zocht ik net als vele jongens een mannelijke rolmodel.

[2:25:58] Mensen aan wie je kan optrekken.

[2:26:01] En als je die thuis niet hebt, zoek je die buiten de deur.

[2:26:04] En ik groeide op in de Amstramse Bijlmer, destijds een zeer kwetsbare wijk.

[2:26:08] Zo werden mijn rolmodellen snelle jongens met veel geld.

[2:26:12] Ze gaven je aandacht, maar je liep ook kans meegestuurd te worden in de criminaliteit.

[2:26:17] Mij bleef dat lot bespaard, anderen niet.

[2:26:21] Maar in gesprekken met veel generatiegenoten komt telkens naar voren dat afwezig vaderschap al degelijk impact op ons heeft gehad.

[2:26:28] Het is dus goed en een belangrijk punt om betrokken vaderschap te versterken waar het kan.

[2:26:34] Een internationaal onderzoek lijkt dit ook te bevestigen.

[2:26:37] Betrokken vaders dragen aantoonbaar bij aan het emotioneel welzijn, de weerbaarheid, het zelfbeeld van kinderen, jongens en meisjes.

[2:26:44] Als we vaderschap blijven negeren in het jeugdbeleid, laten we kansen liggen die we ons simpelweg niet kunnen permitteren.

[2:26:51] Onze jongeren zijn daar te kostbaar voor.

[2:26:54] Zeg ik hiermee dat we moeders minder gaan waarderen?

[2:26:56] Nee, in tegendeel.

[2:26:58] Het betekent wel dat we erkennen dat kinderen gebaat zijn bij gedeelde verantwoordelijkheid, meerdere veilige hechtingsfiguren en ook als er aanwezige positieve betrokken vader figuren kunnen zijn.

[2:27:10] En ik begrijp heel goed dat dit niet altijd even makkelijk is of kan.

[2:27:13] Denk aan samengestelde gezinnen of situaties waar contact met vader niet mogelijk is.

[2:27:17] Of zelfs niet veilig of verstandig.

[2:27:20] Dat erkennen we.

[2:27:21] Dat vraagt ook om een andere benadering.

[2:27:24] En er zijn ook zeer verdrietige situaties waar vaders wel een rol willen en kunnen spelen, maar dit niet mogelijk wordt gemaakt.

[2:27:31] Zoals ouderverstoting.

[2:27:32] Voorzitter, maar vaderschap is een onderwerp dat te belangrijk is om niet te negeren.

[2:27:36] Daarom presenteer ik vandaag ook een manifest genaamd Betrokken Vaders, Bloeiende Samenleving.

[2:27:41] Omdat ik graag voorstellen wil doen richting de samenleving en het kabinet om te versterken wat goed gaat, maar ook te ondersteunen wat momenteel kwetsbaar is.

[2:27:50] En ik ben niet voor overheidsbemoeienis met het gezinsleven.

[2:27:53] De overheid moet daar zo ver mogelijk vandaan blijven als kan.

[2:27:57] Maar de gevolgen van instabiele en gebroken gezinnen werken wel door.

[2:28:01] in het onderwijs, jeugdzorg, het veiligheidsdomein.

[2:28:04] En om die reden heeft de overheid een goede reden om samen met maatschappelijke partners op gepaste wijze ook te kijken hoe we hier aandacht aan kunnen geven.

[2:28:13] Ik roep ook het kabinet op en mijn collega-Kamerleden hier om het gezinsbeleid niet te reduceren tot een voetnoot of een bezuinigingspost, maar het serieus te nemen als belangrijke steen

[2:28:24] voor preventief jeugdbeleid.

[2:28:27] Als we het welzijn van jongeren echt centraal willen stellen, dan begint dat niet bij het loket, maar thuis.

[2:28:32] We laten ook de politieke moed tonen om dit ook bespreekbaar te maken.

[2:28:35] Daarom heb ik een aantal vragen.

[2:28:37] Want betrokkenheid van vaders in de eerste levensfase vergroot juist hechting, welzijn van de moeder en stabiliteit van het gezin.

[2:28:43] En de ChristenUnie wil vaderbetrokkenheid bij kraamzorg en geboortezorg vergroten waar het kan.

[2:28:48] En de staatssecretaris wil ook die wilvarenbetrokkenheid in de eerste duizend dagen vergroten.

[2:28:52] Hoe wil ze dat doen, vraag ik.

[2:28:54] En het vraagt ook iets in de opleiding en bijschoning van professionals in de geboortezorg, kraamzorg, het onderwijs, kinderopvang.

[2:29:00] Kan de staatssecretaris toezeggen dit te bespreken met de minister van OCW?

[2:29:05] Er is vooral veel buitenlands onderzoek naar het belang van vaderschap en de impact van vaderafwezigheid, maar minder vanuit de Nederlandse context.

[2:29:13] Ik zou graag zien dat de overheid en kennisinstituten systematisch ook onderzoeken wat ook het belang van positief vaderschap is, wat de impact van vaderafwezigheid kan zijn en waar je ook kan helpen, welke interventies zouden kunnen helpen.

[2:29:28] Alleen zo kunnen we ook een goed beeld krijgen over wat echt preventief werkt om te voorkomen

[2:29:33] dat kinderen onnodig kwetsbaar zijn dan nodig.

[2:29:36] Maar vraag aan de staatssecretaris of zij kan toezeggen dit te laten onderzoeken.

[2:29:41] Daarnaast zijn er veel losse initiatieven die vaderschappen versterken, maar ze zijn versnipperd en velen proberen opnieuw het wiel uit te vinden.

[2:29:48] In de databank effectieve jeugdinterventies van het NJI staan vier interventies waar vaders worden genoemd, maar drie ervan gaan voornamelijk over moeders.

[2:29:56] Dat is goed, maar de vierde, van Trias Pedagogica, is nog in het erkenningstraject.

[2:30:02] Kan er een been worden bijgetrokken, vraag ik aan de staatssecretaris.

[2:30:06] Ik dank de staatssecretaris ook voor haar reactie op het rapport Agenda voor het hart, voor sterke partnerrelaties.

[2:30:12] Een belangrijk initiatief.

[2:30:14] Ook de eerdere brief over de aanpak rond scheidingen, complexe scheidingen, dat waardeer ik.

[2:30:19] De ChristenUnie heeft zich daar

[2:30:20] samen met de SGP weet ik en ook andere partijen jaren voor ingezet.

[2:30:24] Ik vind het ook hoopvol om te zien welke stappen de afgelopen jaren zijn ingezet om te voorkomen dat scheidingen escaleren met alleen maar verliezers.

[2:30:31] Ik ga goede beschreven methodes en handreikingen voor gemeenten om daarmee aan de slag te gaan.

[2:30:36] Steeds meer gemeenten hebben een scheidings- of relatieloket.

[2:30:39] De staatssecretaris schrijft dat ze professionals, organisaties en gemeenten aanmoedigt hiermee aan de slag te gaan in de eigen lokale aanpak.

[2:30:46] Betekent dit dat wat de staatssecretaris betreft de inzet van de landelijke overheid op dit thema stopt?

[2:30:51] Ik zou graag zien dat de staatssecretaris periodiek zich laat informeren over hoe het nu gaat en dan de Kamer informeert.

[2:30:56] Kan ze dit toezeggen?

[2:30:57] Complexe scheidingen kunnen wel 46.000 euro kosten.

[2:31:01] Dat is in 2020 berekend aan jeugdbescherming, zorg, ondersteuning.

[2:31:05] En naast deze kosten zijn er ook maatschappelijke kosten.

[2:31:08] Het zijn tegelijkertijd ook maatschappelijke baten van sterke relaties of op een goede manier uit elkaar gaan.

[2:31:13] De ChristenUnie vindt het een belangrijke stap om hier iets meer zicht op te krijgen, zodat we goed kunnen wegen welke interventies gerechtvaardig zijn om deze relaties te versterken.

[2:31:21] Ik kan de staatssecretaris ook toezeggen hiermee aan de slag te gaan.

[2:31:24] Tot slot op dit punt vraag ik aandacht voor hoog conflict, scheidingen, waar huiselijk geweld aan de orde is.

[2:31:28] Dat heb ik ook als oud-advocaat meegemaakt, zeg ik erbij.

[2:31:32] Helaas.

[2:31:34] En als er reguliere jeugdhulp over de vloer komt voor de kinderen, terwijl dit huiselijk geweld niet bekend is, kan gemakkelijk de verkeerde hulp worden geboden.

[2:31:40] Deze professionals zijn daar ook niet voor opgeleid en toegerust, terwijl het wel goed is om er daarop voor te bereiden.

[2:31:46] Welke mogelijkheden heeft de ouder om in dit soort situaties passende ondersteuning te krijgen?

[2:31:51] Ik begon met uithuisplaatsingen en mijn strijd voor het inperken van het aantal uithuisplaatsingen waar het kan, gaat door.

[2:31:58] We hebben als Kamer ook de staatscommissie jeugdzorg in het leven geroepen via een motie.

[2:32:04] Maar is deze al ingevuld?

[2:32:06] Wanneer gaat dit gebeuren?

[2:32:08] Of legt de staatssecretaris dit op de plank voor zijn opvolger?

[2:32:11] Voor het weekend stond het inspirerende voorbeeld van Flevoland in het NRC, waar ze uithuisplaatsingen voorkomen door het hele gezin hulp te geven.

[2:32:18] Ik word heel blij van zulke methoden en vooral ook de positieve resultaten.

[2:32:23] Is het de ambitie van de bewindspersonen om deze beweging overal in het land te krijgen en is dat zo duidelijk al onderdeel van het toekomstscenario?

[2:32:30] Tot slot, het is goed dat we met het rapport gezinshuizen in Nederland meer inzicht hebben in aantallen en karakteristieken van gezinshuizen.

[2:32:37] In het debat in december hebben we het gehad over meer toezicht en kwaliteitseisen.

[2:32:42] Dat is gewoon nodig.

[2:32:43] Het lijkt me nog steeds logisch als we een gemeente, voordat ze een contract afsluiten met een gezinshuis, een bezoek op locatie laten brengen.

[2:32:52] Wat vindt de staatssecretaris daarvan?

[2:32:55] Verder sluit ik me aan bij de al vele gestelde vragen en kijk uit naar de beantwoording.

[2:32:59] Dank u wel.

[2:33:00] Dank u wel, Mercedes, voor uw inbreng.

[2:33:04] Voordat we naar de lunch gaan, hebben we nog twee sprekers aanzijde van de Kamer.

[2:33:07] Die wil ik ook nog gewoon het woord geven.

[2:33:09] En dan schorsen we voor de lunchpauze.

[2:33:11] De volgende spreker is mevrouw Dobbe namens de SP.

[2:33:16] Dank u wel, voorzitter.

[2:33:17] Het is altijd lastig om tussen mensen en de lunch te zitten, maar vooruit.

[2:33:21] Ik zal proberen om er toch een bevlogen betoog van te maken.

[2:33:25] Vorige week sprak ik met een aantal jeugdzorgmedewerkers en jeugdbeschermers over het debat van vandaag.

[2:33:31] En stuk voor stuk zijn zij enorm betrokken bij hun werk met liefde voor wat zij elke dag doen.

[2:33:38] Voor de kinderen, de jongeren, de gezinnen waarmee zij werken.

[2:33:41] En toch gaan zij vanaf morgen actie voeren.

[2:33:43] En dat doen zij niet zomaar.

[2:33:45] Zij voeren actie vanwege hun liefde voor de jeugdzorg.

[2:33:48] De werkdruk is gigantisch, net als de verantwoordelijkheden die zij dragen.

[2:33:51] En zij lopen de gaten dicht

[2:33:53] die werkgevers, maar ook de politiek laat vallen in de gemeente, maar ook hier in Den Haag.

[2:33:59] En een van de jeugdzorgmedewerkers zei ze schuiven alle tekorten en problemen op ons af.

[2:34:04] En uiteindelijk zijn de gezinnen en de kinderen om wie het gaat de dupe.

[2:34:07] En de jeugdzorgmedewerkers lopen de gaten dicht van slecht beleid en falend jeugdzorgstelsel.

[2:34:11] En dat is hoe het nu gaat in de praktijk.

[2:34:15] Een jeugdzorgstelsel dat vooral wordt overgelaten aan de markt, waardoor winsten, bureaucratie, concurrentie belangrijker zijn geworden dan de belangen van het kind.

[2:34:24] En daar wordt al jaren niks aan gedaan.

[2:34:25] En aan het systeem om de werkdruk en de jeugdzorgmedewerkers krijgen er dan ook nog niet eens een fatsoenlijke loonsverhoging voor of een aanpak van de problemen waar zij in hun werk tegenaan lopen.

[2:34:35] En de SP staat vierkant achter onze jeugdzorgmedewerkers en we hopen dat deze Kamer dat ook doet en dat zij de voorstellen van de SP hiervoor zullen steunen.

[2:34:45] En iedereen zegt het al jaren, het kind moet centraal staan en niet het systeem.

[2:34:50] En ondanks die mooie woorden gebeurt al jaren het tegenovergestelde.

[2:34:55] Zoals jeugdzorgmedewerkers dat zelf vertellen.

[2:34:58] Ik ben wettelijk verantwoordelijk om te bepalen welke hulp een kind nodig heeft.

[2:35:01] En toch gebeurt het te vaak dat ik een bepaalde organisatie of behandeling wil inzetten, maar de gemeente die dat moet betalen die weigert dat.

[2:35:08] Dit terwijl de jeugdwet duidelijk zegt dat de gezinsvogel bepaalt welke hulp nodig is.

[2:35:13] En dit ondermijnt onze rol en de veiligheid van het kind.

[2:35:17] Of als we dan eindelijk ergens een plek hebben gevonden, dan moet er weer onderhandeld worden met die instelling.

[2:35:23] En dat duurt allemaal weer maanden.

[2:35:25] En ondertussen moet het kind en het gezin wachten, wachten en wachten.

[2:35:29] En dat komt ook omdat gemeenten inzetten op zo goedkoop mogelijke hulp.

[2:35:34] Dat moet als eerste worden geprobeerd.

[2:35:37] Soms langs een hele reeks aan zorgbedrijfjes of zelfs zorgcowboys die zeggen dat de zorg goedkoop geleverd kan worden.

[2:35:45] En die zorg past dan het kind en het gezin niet.

[2:35:47] En dan na tig organisaties en zoveel tijd die er overheen is gegaan, komt het kind dan eindelijk op een plek die wel past en die eerst te duur was bevonden, maar die dan wel past.

[2:35:58] Maar dan zijn er zoveel hulpverleners verder.

[2:36:00] Zoveel wisselingen zijn er dan geweest van hulpverleners bij het kind en het gezin dat het nog lastiger is om een vertrouwensrelatie op te bouwen met het kind en het gezin.

[2:36:11] Want waarom zou je hulpverleners dan nog vertrouwen als er zoveelste is die voorbij komt en die dan ook wel weer weg zal gaan?

[2:36:18] Dit brengt het kind schade toe, het gezin schade toe en maakt de zorg zoveel duurder.

[2:36:24] De wanhoop ook van sommige jeugdzorgmedewerkers als zij vertellen

[2:36:28] Wij hebben het alleen nog maar over geld.

[2:36:31] Zij hebben het alleen nog maar over geld.

[2:36:33] We zijn de hele tijd aan het onderhandelen over geld.

[2:36:36] Kan het niet goedkoper?

[2:36:38] Kan het niet ergens anders goedkoper?

[2:36:39] En het gaat niet meer over het kind.

[2:36:41] Het gaat niet meer over het gezin die hulp nodig heeft, terwijl we daar zo hard voor werken.

[2:36:46] Nogmaals, iedereen zegt het al jaren, het kind moet centraal staan in dit systeem.

[2:36:50] En ook in het nieuwe coalitieakkoord lezen we weer hetzelfde.

[2:36:54] Maar concreet is het niet en met vage mooie woorden komen we er echt niet.

[2:36:59] Dus laten we dan nu ook echt concrete stappen gaan zetten als de coalitiepartijen het menen.

[2:37:05] moet uit de jeugdzorg gehaald worden.

[2:37:08] En daarom willen wij nu een commissie aanstellen die moet onderzoeken hoe de jeugdzorg kan worden vormgegeven zonder marktwerking, zonder aanbestedingen, zonder open house procedures en in plaats daarvan meer te werken via langdurige subsidierelaties met vaste tarieven.

[2:37:24] En wij zijn niet de enigen die oproepen om de markt uit de jeugdzorg te halen.

[2:37:28] Ook Jeugdzorg Nederland doet die oproep naast de vele jeugdzorgmedewerkers die hier gewoon echt heel veel last van hebben.

[2:37:35] En als de voorbeelden die ik hierboven aanhaalde nog niet overtuigen dat dit nodig is, dan toch dit.

[2:37:40] Ik sprak een aanbestedingsspecialist van een landelijke jeugdzorgaanbieder hoe dit nu allemaal werkt.

[2:37:47] Zij hebben, hun organisatie, heeft 85 FTE in dienst aan mensen die alleen maar bezig zijn met het circus van aanbestedingen en inkoop.

[2:37:56] 85 FTE, één aanbieder.

[2:38:00] En dat zijn mensen die alleen maar bezig zijn met het aflopen van marktconsultaties en het invullen van eindeloze formulieren.

[2:38:07] Een aanbestedingstraject zijn ze zo'n heel jaar druk mee voor één gemeente of één instelling.

[2:38:13] En elke gemeente met wie zij moeten onderhandelen hebben ook weer aanbestedingsspecialisten in dienst.

[2:38:19] Ook weer mensen die marktconsultaties aflopen.

[2:38:22] Kom op zeg.

[2:38:23] Dit zijn allemaal mensen die worden betaald van zorggeld en vindt de staatssecretaris en vindt de Kamer.

[2:38:28] Dit echt een goede manier om zorggeld te besteden.

[2:38:31] Graag een antwoord.

[2:38:33] Heeft de staatssecretaris eigenlijk enig idee hoeveel dit kost?

[2:38:37] Hoeveel mensen hier elke dag mee bezig zijn?

[2:38:40] Die worden betaald van zorggeld, maar geen zorggeven.

[2:38:43] En als ze dat niet weet, waarom weet de staatssecretaris dat dan eigenlijk niet?

[2:38:48] En weet u wie dat aanbestedingcircus vaak wint?

[2:38:51] Zorgcowboys, want die kunnen het zo lekker goedkoop.

[2:38:55] Een jungle aan zorgbedrijfjes die het goedkoop kunnen aanbieden.

[2:38:58] En we weten allemaal waar dat toe leidt.

[2:39:00] En willen we echt dat het kind centraal staat en niet het systeem, laten we dan een einde maken aan dat aanbestedingscircus.

[2:39:06] En ik reken op steun vanuit de Kamer hiervoor.

[2:39:09] Dan nog wat losse vragen.

[2:39:12] Hoe staat het met de uitvoering van onze motie om te zorgen dat gemeenten niet op de stoel van jeugdzorgmedewerkers gaan zitten en dus verwijzingen van jeugdzorgmedewerkers niet gaan afwijzen of heroverwegen om de kosten te drukken?

[2:39:26] En als we het kind centraal willen stellen en niet het systeem, waarom is er dan nog steeds private equity in de jeugdzorg?

[2:39:34] Springhaankapitalisten die alleen geld willen verdienen en wie het helemaal niet om zorg voor kinderen en gezinnen gaat.

[2:39:41] Graag een reactie, want hier zijn namelijk al tig moties over aangenomen.

[2:39:45] En omzetplafonds in de jeugdzorg.

[2:39:48] Kom op, wat is daar nu de toegevoegde waarde van en zullen we die gewoon uit de jeugdzorg halen?

[2:39:54] Dan, voorzitter, ik heb ook een aantal interrupties aangeweid.

[2:39:58] De bezuinigingen.

[2:39:59] Vrouw Doorn, voordat u daarnaartoe gaat, zag ik een interruptie van de heer Seder.

[2:40:04] Ja voorzitter, ik heb als gemeenteraadslid Amsterdam ook enorm gestoord aan het eindeloos moeten aanbesteden.

[2:40:12] Voor mij is toen tegelijkertijd wel ook uitgelegd dat boven een bepaald bedrag dat gewoon Europese wetgeving is, dat je moet aanbesteden.

[2:40:19] Dus dat we overgeleverd zijn in Europa, zeg ik even heel extreem.

[2:40:24] Maar volgens mij is het wel een situatie.

[2:40:26] Je hebt een paar constructies mogelijk opengehouden, maar dat is als het om vrij kleine gunningen gaat.

[2:40:33] Mijn vraag is hoe u dat dan voor zich ziet, want ik ben hier ook benieuwd naar.

[2:40:36] Tegelijkertijd ben ik tegen de muur aangelopen.

[2:40:40] Ja, we hebben deze vraag ook eerder ook gesteld aan de staatssecretaris of de minister.

[2:40:44] Ik weet niet meer wie het was.

[2:40:45] En we hebben hierin ook bevestiging gekregen, ook in schriftelijke vragen.

[2:40:48] Het hoeft niet.

[2:40:49] Aanbesteden hoeft niet.

[2:40:51] Gemeenten kiezen er wel voor om het te doen, maar het hoeft niet.

[2:40:55] Het gebeurt wel en daar willen we vanaf.

[2:41:02] Duidelijk antwoord.

[2:41:04] U was bij bezuinigingen.

[2:41:06] Wij zijn niets liever dan duidelijk, voorzitter.

[2:41:09] Dan de bezuinigingen, want ondanks dat er tijdelijk wat extra geld beschikbaar was gesteld voor de jeugdzorg, blijven er bezuinigingen ingepland staan die oplopen tot wel 1,8 miljard euro in 2028.

[2:41:21] En ook op het gebied van de gehandicaptenzorg voor jongeren staan er vanaf volgend jaar nog steeds

[2:41:27] bezuinigingen ingepland.

[2:41:29] En de commissie van ARK noemde de ingeboekte bezuinigingen een zwaard van Damocles over de jeugdzorg.

[2:41:34] En nu is 2026 al begonnen en hebben wij het hier over de begroting en moet dit jaar al een half, bijna een half miljard euro bezuinigd worden op de op de jeugdzorg, terwijl de hervormingen helemaal nog niet bezig zijn en nauwelijks zijn bereikt.

[2:41:48] Waar gaat dat geld vandaan komen?

[2:41:50] Wij weten dat de rekening komt te liggen bij de kinderen, bij de gezinnen en bij de jeugdzorgmedewerkers.

[2:41:56] En we weten inmiddels ook dat deze nieuwe coalitie, ondanks de mooie woorden over optimisme en ondanks de mooie woorden over kind centraal en het systeem centraal, gewoon doorgaat met deze draconische bezuinigingen op de jeugdzorg.

[2:42:11] net zoals ze de desastreuze en onmogelijke bezuinigingen 10 miljard euro extra op de hele zorg willen bezuinigen.

[2:42:20] Bovenop alle onmogelijke bezuinigingen die al ingepland staan, van alle dingen die je kan kapotmaken, de zorg de rekening laten betalen.

[2:42:27] Het is een grove schande.

[2:42:28] net zoals het gewoon doorzetten van de eigen bijdrage in de jeugdzorg, voorzitter.

[2:42:33] En de SP stelt nu voor om deze bezuinigingen op jeugdzorg van tafel te halen, net zoals we voorstellen zullen doen om de afbraak op de hele zorg door deze coalitie ongedaan te maken.

[2:42:43] Want dit zullen we niet en kunnen we niet accepteren.

[2:42:48] Vlak voor het debat sprak ik, net zoals een aantal mensen hier, met Emilio aan het vergeten kind.

[2:42:55] Op zijn 11e is Emilio uit huis geplaatst.

[2:42:59] Hij sprak ook aan het gebrek aan gezinsondersteuning en dat hij uit huis is geplaatst en wat dat met hem heeft gedaan.

[2:43:06] En zij vragen om meer regie.

[2:43:08] Zij vragen om regie op uithuisplaatsingen, zodat we onnodige uithuisplaatsingen kunnen voorkomen.

[2:43:13] En natuurlijk kunnen wij dat steunen.

[2:43:15] En ik sluit me ook graag aan bij de vragen die bijvoorbeeld zijn gesteld over hoe het gaat in Flevoland, hoe we die uithuisplaatsingen kunnen voorkomen.

[2:43:25] En dan, voorzitter, wil ik afsluiten met de woorden van een jeugdbeschermer over dit debat.

[2:43:30] Zonder fundamentele veranderingen kunnen wij als jeugdbeschermers niet doen wat nodig is.

[2:43:36] Dit gaat ten koste van de veiligheid en toekomst van de meest kwetsbare kinderen.

[2:43:41] We zijn echt veel kinderen met potentie aan het verliezen.

[2:43:45] En zij zullen opgroeien met wantrouwen in het systeem en wantrouwen in de overheid.

[2:43:49] En dat kun je later in het leven niet zomaar herstellen.

[2:43:53] En ik sluit mij ook graag aan bij de vragen die zijn gesteld over de erkenning en de excuses waar de Kamer om heeft gevraagd, naar aanleiding van het rapport van Jason.

[2:44:03] Want zorgvuldigheid is goed, zorgvuldigheid is belangrijk.

[2:44:07] Maar als je er te lang over doet, dan is dat niet meer zorgvuldig.

[2:44:10] En dat verdienen deze mensen wel.

[2:44:12] Dank u wel.

[2:44:15] Dank u wel.

[2:44:16] En dan komen we bij de volgende spreker.

[2:44:19] En dat is mevrouw Moina namens groep Markeshouw.

[2:44:23] Aan u het woord.

[2:44:25] Dank u wel, voorzitter.

[2:44:27] Sinds vorige week ben ik woordvoerder op deze portefeuille.

[2:44:31] Een belangrijke portefeuille, zeker als oud-pleegmoeder, waarin ik vijf jaar lang voor mijn pleegzoon heb gezorgd, is dit een heel belangrijk deel.

[2:44:41] van VWS.

[2:44:44] Een op de zeven kinderen in Nederland ontvangt jeugdhulp.

[2:44:47] Dat is een zeer hoog aantal en wat onze fractie betreft veel te veel.

[2:44:51] Daarbij plaatsen Nederlandse zorgaanbieders op basis van afspraken tussen gemeenten en provincie kinderen ook in het buitenland, maar verliezen ze vervolgens grotendeels uit het zicht.

[2:45:01] Dit is geen incident, maar een systeemfout.

[2:45:04] Waarom plaatsen we nog steeds tijdelijk kinderen in het buitenland om ze bijvoorbeeld uit een risicovol omgeving te halen?

[2:45:09] Is de staatssecretaris het met ons eens dat gezien de ernstige incidenten van mishandeling en erger, die al meerdere keren naar voren zijn gekomen, deze vorm van hulp ook in Nederland kan plaatsvinden?

[2:45:20] Zonee, waar een hecht staat aan zoveel waarde dat deze plaatsing toch in het buitenland kan doorgaan.

[2:45:25] De staatssecretaris stelt dat Nederland eindverantwoordelijk blijft.

[2:45:28] Hoe ziet dat tot zich dan concreet uit?

[2:45:31] Wie kijkt mee?

[2:45:32] Wie grijpt in?

[2:45:33] En wie is aanspreekbaar als het misgaat?

[2:45:36] Kant zou bevestigen dat de IGJ niet standaard wordt geïnformeerd aan voor buitenlandse plaatsingen en dat er geen verplichte registratie of meldplicht bestaat bij incidenten zoals mishandeling.

[2:45:45] Zo ja, vindt zij het dan aanvaardbaar dat kinderen die onder Nederlandse verantwoordelijkheid vallen feitelijk buiten het zicht van de toezichthouder kunnen verblijven en daar mishandeld kunnen worden zonder ingrijpen.

[2:45:55] Als we kinderbescherming serieus nemen, vraagt dit om afdwingbare keuzes in plaats van goede bedoelingen.

[2:46:02] Is deze zorg op afstand eigenlijk wel nodig?

[2:46:05] Kinderen kunnen, die in een andere omgeving nodig hebben, niet tijdelijk terecht in bijvoorbeeld Friesland of Limburg, zodat ze in beeld blijven bij de IgE en niet verdwijnen onder een buitenlandse macht.

[2:46:15] Kinderen vallen onder onze eigen jurisdictie en zitten niet 500 kilometer of meer verderop bij een tijdelijk gezin.

[2:46:23] Kan zij vandaag toezeggen dat bij ieder signaal van mishandeling of ernstig veiligheidsrisico een buitenlandse plaatsing per direct wordt opgeschort tot onafhankelijk is vastgesteld dat het kind veilig is?

[2:46:34] Of beter nog, kijk of deze kinderen zo snel mogelijk in een plaats in Nederland terecht kunnen zodat toezicht voorhanden is.

[2:46:40] En wie is aanspreekbaar als dit niet gebeurt?

[2:46:43] Welke partij wordt verantwoordelijk gehouden als mishandeling niet wordt gezien, niet wordt gemeld en niet leidt tot ingrijpen?

[2:46:50] Wie een kind uit huis plaatst, dan wel tijdelijk, ook in het buitenland, draagt wat ons betreft de volledige verantwoordelijkheid voor de veiligheid en gezondheid van het betreffende kind.

[2:46:59] Dat vraagt om toezicht een echte stopknop.

[2:47:02] Alles minder dan dat is volgens ons onvoldoende.

[2:47:05] Onze fractie zal daarom ook een motie indienen die verzoekt om de plaatsing van kinderen voor jeugddom in het buitenland in het beginsel te stoppen.

[2:47:13] Dan over de berichtgeving over gemeenten die dakloze moeders onder druk zetten met de dreiging van veilig thuis is ronduit schrijnend.

[2:47:20] Het is goed dat de staatssecretaris van buur- en maatschappelijke zorg helder stelt dat dakloosheid nooit een reden mag zijn voor een melding bij veilig thuis en nooit als dreigmiddel mag worden gebruikt.

[2:47:29] Die norm onderschrijven wij volledig.

[2:47:32] Tegelijkertijd constateren wij dat de staatssecretaris daar vooral wijst op bestaande wetten, kaders en verantwoordelijkheden van de gemeente.

[2:47:39] Terwijl het probleem juist is dat deze kaders in de praktijk onvoldoende bescherming bieden.

[2:47:43] Als moeders hulp meiden uit angst een kind kwijt te raken, dan faalt het systeem ongeacht goed de regels op papier zijn.

[2:47:51] De groep Markuszau vindt dat het Rijk hierin niet kan volstaan met gesprekken en pilots.

[2:47:55] Gemeenten moeten actief worden aangesproken als zij gezinnen weren of druk uitoefenen.

[2:48:00] Wij missen concrete handhaving, duidelijke landelijke instructies en zicht op consequenties bij overtredingen.

[2:48:06] Kan de staatssecretaris toezeggen dat zij expliciet richting gemeenten vastlegt dat het dreigen met veilig thuis onacceptabel is en hier actief toezicht op houdt?

[2:48:16] Want wie om hulp vraagt moet bescherming krijgen, geen angst dat een kind wordt afgepakt.

[2:48:22] Vandaag wil ik ook nog stilstaan bij de hervorming van de jeugdzorg.

[2:48:25] We horen steeds weer bekende woorden.

[2:48:27] Het kind is niet het probleem.

[2:48:28] Het gezin staat centraal.

[2:48:30] Groepsgerichte hulp eerst.

[2:48:31] Dat klinkt mooi, maar de kernvraag is gaat het werken?

[2:48:35] Groepshulp is goedkoper, maar goedkoper is niet automatisch beter.

[2:48:38] Kan de staatssecretaris concreet aangeven bij welke problematiek groepshulp aantoonbaar effectiever is dan individuele zorg?

[2:48:45] En hoe wordt voorkomen dat groepshulp vooral een extra wachtrij wordt?

[2:48:49] Het risico is groot dat kwetsbare kinderen te lang in lichte trajecten blijven hangen, waardoor hun problemen verergeren en de zorg uiteindelijk zwaarder en duurder wordt.

[2:48:58] Kinderen met een kleine hulpvraag belanden soms zo in langdurige trajecten, terwijl ze aan de voorkant bijvoorbeeld met een luizend oor van een praktijkondersteunde huisarts heen gezet, bij de huisarts al voldoende geholpen hadden kunnen zijn.

[2:49:10] Gemeenten blijven verantwoordelijk, maar krijgen opnieuw geen echte regie.

[2:49:14] Dit voelt als een stuurloze visie voor beleidstukken in plaats van concrete, direct werkende oplossingen voor kindergezien.

[2:49:20] En ik kan het weten, voorzitter, aangezien ik als raadslid bijna acht jaar de maatschappelijke kant heb gedaan.

[2:49:28] U voorkomt niet dat we kinderen op wachtlijsten belanden, inclusief de vaak vergeten wachtlijsten na de intake.

[2:49:33] De staatssecretaris spreekt over een cultuuromslag, maar cultuur verandert niet door nota's.

[2:49:38] Zonder harde keuzes dreigt het weer te eindigen in nieuwe woorden voor hetzelfde probleem.

[2:49:43] Onze fractie wil geen volgende ronde goede bedoelingen, maar een jeugdvoorstelsel dat echt werkt voor kinderen, gezinnen en professionals.

[2:49:49] En dat ook daadwerkelijk luistert naar kind- en jeugdpsychologen die pleiten voor vroege consultatie in het voorveld om het kind direct de juiste hulp kan krijgen.

[2:49:58] Licht waar het kan, zwaar waar nodig.

[2:50:00] Dus meteen concreet kijken en goed doorverwijzen.

[2:50:03] Niet elk kind heeft immers meteen jeugdhulp nodig.

[2:50:05] Is de staatssecretaris op de hoogte hoe lang de wachtlijsten en de wachtlijsten na de intake zijn in de gemeente?

[2:50:12] Mocht de staatssecretaris hier nu geen actueel beeld van hebben, is zij bereid om met de gemeente in overleg te gaan en deze informatie zo snel mogelijk met de Kamer te delen?

[2:50:21] Ik dank u voor uw aandacht.

[2:50:26] Ik dank mevrouw Monaf voor haar inbreng.

[2:50:31] Zo zijn we ook gekomen aan het einde van de eerste termijn van de zijde van de Kamer.

[2:50:36] Gelet op ook de vele vragen en de beantwoording en de lunchpauze schors ik tot vijf voor twee, dus een uur.

[2:50:43] En dan zien we elkaar straks en dan gaan de staatssecretarissen hun inbreng doen.

[2:50:49] Dan kijken we naar uit.

[2:50:51] Ik schors de vergadering tot vijf voor twee.

[3:54:45] Ik heropen het wetgevingsoverleg van begrotingsonderdeel jeugd, gekomen aan de eerste termijn van de zijde van het kabinet.

[3:54:56] De staatssecretarissen van VWS en JNV hier zullen dat in blokken doen en ik geef als eerst het woord aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om ons even mee te nemen door de indeling van de beantwoording, zodat u

[3:55:11] Uw interrupties kunt richten en voordat ik het woord geef, goed om te weten dat ik begin met maximaal zes en dan kijken we gewoon af hoe de tijd loopt.

[3:55:20] Vijf uur, daar zult u mij aan kunnen houden en ik u, de staatssecretaris.

[3:55:26] Dank u wel, voorzitter.

[3:55:28] Ik heb een zo kort mogelijke inleiding.

[3:55:31] Dan een blokje over hervormingsagenda jeugd en de versterking daarvan.

[3:55:36] De wet Rijkwijten is het tweede.

[3:55:38] Het derde gaat over de residentiële jeugdhulp, dus zoals gesloten, jeugdzorg, pleegzorg en gezinshuizen.

[3:55:45] Dan een vierde, die noem ik maar even overig bedrijfsvoering, dus regels, contracten, afspraken.

[3:55:51] En dan heb ik ook nog wat reciterende, wat nog best wel een

[3:55:54] Een dik mapje is heel eerlijk.

[3:55:58] En dan is de staatssecretaris van JNVD aan de beurt.

[3:56:02] Dank u wel, mevrouw Tiele.

[3:56:04] Aan u het woord.

[3:56:05] Voorzitter, het eerste debat dat ik in de Tweede Kamer deed als Tweede Kamerlid ging over jeugd en in dat debat heb ik in mijn medespietsje gerefereerd aan de film Siske de Rat, dat de eerste bioscoopfilm was waar ik ooit naartoe was geweest.

[3:56:17] En wat dat betreft vind ik het ook wel aansprekend dat

[3:56:21] Stichting Het Vergeten Kind hun manifeste Siske hebben genoemd en wat dat betreft is dat misschien wel een mooi startpunt van het eerste begrotingsdebat als staatssecretaris jeugd.

[3:56:35] Voorzitter, vooruitkomen in het leven begint met gehecht en veilig opgroeien in goede gezondheid en een veilige omgeving.

[3:56:42] En opgroeien is per definitie een weg vol pieken en dalen.

[3:56:46] Dat is heel normaal.

[3:56:47] En als er vragen of zorgen zijn over dat opgroeien, dan helpt het als er een warm en vertrouwd netwerk is rondom het kind en zijn gezin, want dat werkt nou helemaal het allerbeste.

[3:56:57] En dat is natuurlijk, en verschillende van uw leden gaven dat ook al aan, als allereerste rol van de ouders en de opvoeders.

[3:57:05] Maar ook anderen zijn heel belangrijk.

[3:57:07] We kunnen ons allemaal wel mensen herinneren die een rol hebben gespeeld bij ons opgroeien.

[3:57:13] Op school, in de familie en vrienden, op de sportvereniging of andere mensen in de buurt.

[3:57:19] Maar als er extra hulp nodig is, dan moet die ook op tijd en laagdrempelig beschikbaar zijn.

[3:57:24] En dat kan in een buurt- of wijkteam of met de huisarts, samen met een docent of een mentor of de kinderopvang, om samen te kijken wat nodig is om ondersteuning te bieden aan gezond opgroeien.

[3:57:35] En als dat niet voldoende is, dan is het belangrijk dat er aanvullende specialistische hulp wordt ingeschakeld en dat die ook beschikbaar is en van goede kwaliteit.

[3:57:45] En ook daar refereerden verschillende Kamerleden al aan.

[3:57:50] Dat is niet nieuw.

[3:57:51] Het is geen nieuw inzicht of een nieuwe visie.

[3:57:54] We zijn er al jaren met elkaar mee bezig.

[3:57:57] Maar het is wel belangrijk dat we er meer kracht op zetten.

[3:58:00] dat we echt gaan zorgen dat die beweging naar de voorkant, wat ik zelf een verschrikkelijke beleidsterm vind, maar goed, wat wel enigszins zegt wat we bedoelen, namelijk van zwaardere problemen en zwaardere zorg terugbrengen naar, in en om het gezin ondersteuning en lichte hulp bieden.

[3:58:16] Het is wel belangrijk dat die beweging echt steviger wordt ingezet.

[3:58:20] En in sommige gemeenten gebeurt dat al.

[3:58:23] Dus er werd ook hier en daar gesuggereerd dat het nieuw is en dat we iets gaan creëren wat er nog niet is, maar het gebeurt al.

[3:58:29] Ik was vorige week in Sint-Michels-Gestel waar de gemeente Den Bosch samen met VUGT en Sint-Michels-Gestel een heel mooi zorgaanbod hebben, een jeugdhulpaanbod, dat heet Groen, waar jongeren en ouders snel en zonder wachtlijst op weg geholpen kunnen worden.

[3:58:47] in collectief verband.

[3:58:49] En ouders die ik daarover sprak waren ook heel blij om zich niet alleen te voelen in hun vraagstukken.

[3:58:54] En kinderen hoefden eigenlijk geen aanvullende specialistische jeugdhulp meer.

[3:59:00] En ook andere voorbeelden in Veendam, in Utrecht en Oudewater.

[3:59:04] Ik zal een aantal keren refereren in mijn antwoorden.

[3:59:07] Er gebeuren al heel veel goede dingen, maar het is zaak dat in

[3:59:09] alle gemeentes in Nederland dit ook nodig is en neergezet wordt, zodat we inderdaad terug kunnen van nu 1 op de 7 jongeren die een vorm van jeugdhulp krijgen, 500.000.

[3:59:21] Iemand zei het al, in elke schoolklas 4 kinderen, dat we dat terug gaan brengen.

[3:59:27] Ja, en dat is een financieel vraagstuk, maar financiën volgen het beleid en volgen het resultaat.

[3:59:32] Dus het is voor mij geen financieel doel, maar vooral eentje voor al die kinderen en hun gezinnen om te zorgen dat je gewoon in de buurt geholpen wordt met je vraagstukken en dat we dus terug kunnen gaan naar minder druk op de jeugdzorg.

[3:59:45] En dat is ook goed voor de medewerkers die daarin zitten.

[3:59:49] De hervormingsagenda kende vijf lijnen.

[3:59:52] Het versterken van ouderschap.

[3:59:54] Het creëren van stevige lokale teams.

[3:59:56] Het terugdringen van aanvullende hulp.

[3:59:57] Het verbeteren van de kwaliteit.

[3:59:59] En het verminderen van het aantal uithuisplaatsingen en gesloten jeugdhulp.

[4:00:03] Nou, nogmaals, het is niet nieuw, maar daar gaan we wel steviger mee aan de bak.

[4:00:07] Dat heeft u in mijn brief kunnen lezen.

[4:00:09] En een van de dingen die daarvoor nodig is, is het wetsvoorstel Rijkwijd.

[4:00:13] En over die beide dingen zijn vragen gesteld.

[4:00:15] Dus laat mij toegaan tot vragen.

[4:00:20] Allereerst over de hervormingsagenda jeugd.

[4:00:24] Enkele van u vroegen hoe realistisch is nou die doelstelling om van 500.000 terug te gaan naar 350.000 in een paar jaar tijd.

[4:00:34] En dan gaat het over kinderen en hun gezinnen die gebruik moeten maken van jeugdhulp en jeugdzorg.

[4:00:42] En voorzitter, ja, het is een ambitieuze doelstelling.

[4:00:45] Daar ben ik de eerste om naartoe te geven, maar ik geloof echt dat het haalbaar is.

[4:00:50] En ik wil het niet overdrijven, maar als je denkt aan een man op de maan in die tijd, was dat een bijna onmogelijke doelstelling om het voor elkaar te krijgen.

[4:00:59] En het is wel gelukt.

[4:00:59] En dat gaat niet vanzelf.

[4:01:01] Dat betekent dat we dat samen moeten doen.

[4:01:03] Ik als staatssecretaris voer daar de koers op, maar ik kan het niet alleen.

[4:01:11] Ik doe dat samen met gemeentes, met jeugdzorgaanbieders, met professionals, met cliëntenorganisaties, met andere departementen van de Rijksoverheid.

[4:01:19] En als we gezamenlijk die visie hebben op waar we naartoe willen, en dan heb ik net uitgeleind hoe we dat in de hervormingsagenda hebben opgeschreven, dan denk ik dat we dat ook met verenigde krachten echt voor elkaar kunnen krijgen.

[4:01:32] Maar het is wel ambitieus en betekent ook echt wel een verschil met het, ja, een beetje aanzien wat we misschien de afgelopen jaren teveel hebben gedaan of het verschillend kijken naar dingen waardoor we afgeleid zijn van de richting.

[4:01:46] En die vraag was door verschillende mensen gesteld, dus ik hoop dat dit het antwoord is.

[4:01:54] Want dan kan ik namelijk door naar de vragen die daarop aansloten.

[4:02:00] Zijn er stappen die nu al sneller gezet kunnen worden?

[4:02:04] In de brief heb ik een routekaart opgenomen met de verschillende elementen die eraan moeten bijdragen om die hervormingsagenda wat meer kracht te zetten.

[4:02:14] Maar dat betekent dus dat ondertussen is er al van alles aan de gang.

[4:02:19] Ik gaf net aan welke gemeentes al veel gebeurt, welke jeugdzorgaanbieders daar ook actief bij betrokken zijn.

[4:02:26] En heel veel gemeentes zijn dus ook al bezig om te kijken wat ze kunnen doen om die stevige lokale teams meer kracht en professionaliteit te geven.

[4:02:35] Hoe ze met inkoop en contractering ook betere afspraken kunnen maken over wat je mag verwachten van aanvullende jeugdhulp.

[4:02:43] Het Conferent Stevige Lokale Teams, daar is heel veel over gesproken, heel veel over op papier gezet, maar daar zijn heel veel gemeentes mee aan de bak en ook in overleg met de huisartsen in de gemeente om te zorgen dat daar ook gezamenlijk aan wordt gezorgd voor die ondersteuning en hulp aan jeugd en gezinnen.

[4:03:01] En wat ik zeg zijn al hele mooie voorbeelden.

[4:03:05] Dus het is niet dat er niks gebeurt totdat er iemand ergens op een knopje drukt.

[4:03:08] Er gebeurt al heel veel, maar ik denk dat we dat veel meer gelijkgerichter moeten doen.

[4:03:12] En daar heb ik ook de afgelopen maanden samen met al die partijen die ik al noemde afspraken over gemaakt.

[4:03:19] Er werd gevraagd welke pijnlijke keuzes er dan nodig zijn.

[4:03:23] En dat klinkt altijd misschien wel makkelijk.

[4:03:29] We moeten stevige keuzes maken, die kunnen soms pijnlijk zijn.

[4:03:33] Maar het gaat natuurlijk over wat bied je en hoe doe je dat in overleg met gezinnen en kinderen en gezinnen.

[4:03:42] Is jeugdzorg altijd nodig?

[4:03:45] Nee.

[4:03:46] En soms ziet een professional dat al.

[4:03:48] Die zegt, nou eigenlijk is het niet nodig, maar zou dit of dat kunnen helpen?

[4:03:51] Maar dat is lang niet altijd het antwoord wat mensen graag willen horen.

[4:03:55] Dus dat op zichzelf is pijnlijk, dat je daarover met elkaar in gesprek moet.

[4:04:00] En dat betekent dus ook dat die stevige lokale teams in de gemeentes goede professionals moeten hebben die

[4:04:06] Aan de ene kant kwaliteit hebben, om inzicht te hebben in wat daadwerkelijk de problematiek is, of het bij het kind ligt, of bij de opvoedstijl, of toch eigenlijk bij anderen.

[4:04:14] En ook daar is al eerder aan gerefereerd, andere problemen die in het gezin spelen, zoals armoede en schulden, verslaving, psychiatrische problematiek.

[4:04:23] En wat dan de beste oplossing is.

[4:04:25] En dat is niet iets van, ik ga erheen, ik heb een gesprek van tien minuten en dan heb ik het goede antwoord.

[4:04:30] Dit zijn natuurlijk gewoon echt gesprekken waar kwaliteit voor nodig is.

[4:04:35] Is dat meteen pijnlijk?

[4:04:37] Nou, in ieder geval is het niet altijd makkelijk, laat ik het zo zeggen.

[4:04:41] En er zijn natuurlijk, we kennen ook allemaal wel voorbeelden van ouders die om hulp vragen en eigenlijk verwachten dat ze het meteen krijgen in de manier waarop ze denken dat het het beste is, terwijl professionals met een bredere blik soms zien dat andere oplossingen beter voor de hand liggen.

[4:04:58] of in ieder geval beter effectief zijn.

[4:05:00] Nou, dat is misschien het pijnlijke wat we bedoelen door echt gewoon de goede analyses te hebben en daar op basis daarvan de goede hulp te kunnen bieden.

[4:05:11] Een interruptie van mevrouw Westerveld.

[4:05:14] Ja, voorzitter, want een aantal mensen, waaronder ik, vroegen inderdaad over de doelstelling en of die haalbaar is.

[4:05:20] En dan hoor ik de staatssecretaris zeggen dat er veel gebeurt en ik hoor haar zeggen dat er keuzes gemaakt moeten worden, stevige lokale teams.

[4:05:28] Dat zijn allemaal woorden die volgens mij iedereen hier onderschrijft.

[4:05:31] Maar mijn vraag is dan aan de staatssecretaris.

[4:05:33] Waar baseert ze dan op dat die doelstelling nu wel haalbaar is?

[4:05:36] Als dit de afgelopen jaren sinds ik in de Kamer zit voortdurend wordt gezegd en ook daarvoor al.

[4:05:42] Ik denk dat de mensen die hier in de zaal zitten dit misschien nog wel veel langer horen.

[4:05:46] terwijl we ook weten dat de problemen groter zijn dan ooit.

[4:05:49] De hulpverleners, de jeugdzorgmedewerkers gaan de komende tijd weer staken omdat er weer enorme problemen zijn of gaan actievoeren.

[4:05:56] Dus waar baseert zij het dan op dat er nu echt wat anders gedaan gaat worden dan de afgelopen jaren is beloofd?

[4:06:02] Want dat heeft overduidelijk voor onvoldoende resultaten gezorgd.

[4:06:11] Heel eerlijk denk ik dat in de betrokken organisaties dat we heel veel tijd besteden aan met elkaar belangen afwegen.

[4:06:23] En iedereen zit daar en terecht, dat vind ik ook terecht vanuit zijn eigen belang.

[4:06:27] Maar het is soms misschien ook wel eens goed om het eigen belang van de organisatie en de aangesloten organisaties

[4:06:35] niet per se helemaal bovenaan te zetten, maar eventjes weer te kijken naar waar het om gaat.

[4:06:39] En dan, en dat zei u ook allemaal, zien we allemaal waar het om gaat, namelijk kinderen en hun gezinnen waar de problematiek gewoon te groot is om het zelf op te lossen.

[4:06:48] En daar moeten we mee aan de slag.

[4:06:50] En dat betekent dat we voorbij moeten gaan aan eindeloze

[4:06:57] Nou, eindeloos, dat zeg ik misschien iets te stevig, maar er is natuurlijk heel veel worden deze tafels gebruikt om te onderhandelen met elkaar over van alles en nog eens wat.

[4:07:05] En onderhandelen betekent per definitie dat je ervan uitgaat dat je een verschillend belang hebt en die zijn er.

[4:07:11] Maar dan moet je niet wegduwen, maar je kan wel met elkaar zeggen, laten we nu weer even voorop stellen waar het om gaat.

[4:07:18] We hebben een highformingsagenda, daar is door allerlei slimme mensen heel veel over opgeschreven.

[4:07:21] Ze hadden allemaal goede dingen in.

[4:07:22] De deskundige commissie heeft daar ook in zitten.

[4:07:24] Als we dat nou eens even als basis pakken en dan met elkaar afspreken, dat is ook, en daar licht ik vast een tipje van de sluier op voor het blokje nummer twee over de wet Rijkwijten, dat is ook waarom die wat langer heeft geduurd.

[4:07:38] Want ik kan van alles uitroepen en uitzeggen, maar uiteindelijk, ik kan niet een meentje oplossen.

[4:07:43] Ik heb gemeentes nodig.

[4:07:44] Ik heb jeugdzorgaanbieders nodig, ik heb professionals nodig, ik heb cliëntenorganisaties nodig om echt met elkaar diezelfde visie te omarmen of in ieder geval te onderschrijven en met elkaar te zorgen dat het voor elkaar komt.

[4:07:56] En ik kan dat niet heel hard meetbaar maken, maar ik zie wel vooruitgang in het met elkaar zoeken naar de manier waarop we dat gezamenlijk doen.

[4:08:06] En dat is uiteindelijk volgens mij de enige methodiek om het met elkaar ook voor elkaar te krijgen.

[4:08:10] En dan heb ik er dus vertrouwen in dat het ook lukt als we dat allemaal onderschrijven.

[4:08:15] Ook dit zijn geen nieuwe woorden en met alle respect voor deze staatssecretaris, ook dit zeggen we al heel lang tegen elkaar, vinden we al heel lang enzovoort, maar waar mijn zorgen zitten is dat er wel een ambitieuze doelstelling op tafel ligt, maar dat de plannen die nodig zijn om tot die maatregelen te komen, dat die niet worden uitgevoerd.

[4:08:35] Als ik nou weer kijk naar het komende coalitieakkoord, er staat helemaal niets nieuws in, niets nieuws ten opzichte van wat er de afgelopen acht jaar is gezegd.

[4:08:43] Als ik kijk naar de commissie van ARK, dan zegt iedereen ja we onderschrijven wat er in dat rapport staat, een stevig rapport, maar vervolgens wordt die ook niet uitgevoerd.

[4:08:51] Heel aantal aanbevelingen van de commissie van ARK, nou ik heb natuurlijk die routekaart enzovoort allemaal goed bestudeerd, ja wordt gewoon niet opgevolgd wat daar staat.

[4:09:00] En daar zit mijn zorg, dat iedereen wel hetzelfde vindt,

[4:09:03] Maar dat vervolgens exact hetzelfde blijven doen als afgelopen jaren.

[4:09:08] En ik ben dus bang dat met de maatregelen van de komende coalitie dit nog erger wordt.

[4:09:12] Maar ik snap dat de staatssecretaris daar niks over gaat zeggen.

[4:09:16] Maar waar baseert zij het dan op dat nu wel die doelstelling wordt gehaald?

[4:09:20] Wat gaat er dan nu echt fundamenteel anders worden?

[4:09:26] Ja, mevrouw Westerveld verwijst naar dingen die niet gedaan worden.

[4:09:31] Het punt is dat het wel gedaan wordt, maar lang nog niet overal.

[4:09:34] En dat is denk ik het grote verschil.

[4:09:35] Er zijn echt een aantal gemeenten waar dingen heel goed gaan.

[4:09:39] Waar stevige lokale teams zijn die breed kijken.

[4:09:43] Waar collectief aanbod voorliggend is, waardoor kinderen ook letterlijk zeggen, haal mij maar van die wachtlijst af, want ik ben eigenlijk al geholpen met wat ik doe.

[4:09:50] waarbij ouders goed betrokken zijn, waarbij ook de andere elementen uit het sociaal domein worden aangepakt als het nodig is.

[4:09:58] Die zijn er, alleen er zijn nu nog te weinig gemeentes waar dat heel goed lukt.

[4:10:02] En volgens mij wat we nu met elkaar in de Vijfhoek...

[4:10:06] hebben afgesproken, is dat we dat gewoon breder uit gaan rollen.

[4:10:09] Dus ik hoef ook helemaal niet origineel te zijn en we hoeven niet allemaal nieuwe dingen te hebben, want volgens mij we delen de analyses, we delen de oplossingen, daar zit het probleem niet.

[4:10:18] Het probleem zit in het gewoon daadwerkelijk het daad bij het woord voegen en overal in Nederland stevige lokale teams en dat soort zaken.

[4:10:28] Dan heb ik een interruptie van mevrouw Coenradie.

[4:10:31] Ja, voorzitter, dan daar toch nog even voortbedurend, want er zijn dus blijkbaar ook gemeentes waar dat dan dus nog niet op orde is of waardoor het lastig is.

[4:10:38] En ik zou eigenlijk aan deze staatssecretaris willen vragen of het mogelijk is dat wij eens een overzicht krijgen waar dat dan blijkbaar toch nog best wel ingewikkeld is.

[4:10:45] Want het kan niet zo zijn dat in het ene deel van Nederland het wel eigenlijk goed geregeld is en het andere deel niet.

[4:10:50] Die signalen waar het niet goed gaat, die bereiken ons natuurlijk wat sneller dan de signalen waar het wel goed gaat.

[4:10:56] Dus ik zou graag in de vorm van een brief dan in ieder geval willen zien waar gaat het dan wel goed en waar gaat het nog niet goed en waarom gaat het daar dan nog niet goed.

[4:11:05] Inclusief ook, en het woord gebruikte ik al in mijn eigen bijdrage, een tijdspad, daar zometeen gaan we het ook hebben over de wet Rijkwijten.

[4:11:12] maar het tijdspad wanneer we wat kunnen verwachten, want om te voorkomen dat we op een gegeven moment wel die eindeloze, ik ga het woord maar wel gebruiken, eindeloze discussies gaan krijgen over wanneer wat wel gebeurt en de afrekenbaarheid daarin, ja, dat gesprek heeft niet zoveel nut als we niet weten wanneer we nou exact wat kunnen verwachten en waar we dan ook het volgende kabinet dan waarschijnlijk op kunnen aanspreken.

[4:11:39] Dus eigenlijk een paar vragen, maar wel hier gericht over.

[4:11:42] Voor de tijdpad verwijs ik toch gewoon naar de routekaart.

[4:11:46] Volgens mij heb ik die vorige week gestuurd, dus laten we die gewoon eventjes als basis gebruiken.

[4:11:51] Ja, en voorzitter, ik hoop dat mevrouw Kouradi mij niet vraagt om van 342 gemeentes een soort van rood-geel-groen-overzichtje te maken, met daarbij de uitleg wat er dan precies wel en niet goed gaat, want dat gaat me enorm veel administratieve lasten opleveren.

[4:12:08] En niet alleen mij, dan zou ik nog denken, oké,

[4:12:10] Maar wel al die gemeentes, terwijl we volgens mij, en dan kom ik straks bij het andere, juist willen dat we die hele administratieve last in ieder geval niet willen doen opgeven.

[4:12:22] Dus wat ik kan doen, en ik noemde al een aantal voorbeelden, we kunnen een aantal voorbeelden geven van waar dingen goed gaan.

[4:12:27] En de rode draad daar is toch vaak ook dat ook daar partijen elkaar weten te vinden.

[4:12:33] Dat gemeentes samen met professionals en de lokale teams met de verschillende expertise's vanuit andere sociale domeinen met elkaar een manier vinden om dicht bij het gezin, laagdrempelig in zicht te krijgen in wat er niet zo goed gaat en wat dan de beste oplossing is.

[4:12:51] Dus daar kan ik een aantal goede voorbeelden, als mevrouw Koeradi dat na dit debat nog nodig heeft, op papier zetten.

[4:12:58] Maar ik ga geen stoplichtmodel van alle 342 gemeentes toezeggen.

[4:13:06] Voorzitter ja en toch zou ik dat wel willen want kijk aan een aantal goede voorbeelden die wil ik best geloven en dat is natuurlijk ook fijn om daarover te praten over de goede voorbeelden maar we zitten hier vandaag niet over de goede voorbeelden althans als ik zo alle verhalen beluister van iedereen dan zijn er een tal namelijk van niet goede voorbeelden en dat is nou precies waar ook de zorgen liggen.

[4:13:25] Op het moment dat wij veel meer inzicht krijgen waar zaken niet goed gaan, kunnen we ook veel beter zien, maar waar gaat het dan mis?

[4:13:33] Wat is er dan nodig?

[4:13:34] En wat is er nodig vanuit ons, vanuit de Tweede Kamer, vanuit dus niet de lokale overheid, maar die landelijke overheid, om dat bij te sturen?

[4:13:42] En nu blijven we gewoon geen grip hebben, weten we dat het daar wel een beetje goed gaat, maar overal eigenlijk niet zo goed gaat.

[4:13:48] Het blijft voor mij gewoon heel erg wazig.

[4:13:50] Misschien ben ik de enige in dit debat, maar ik

[4:13:52] Ik krijg hier gewoon niet het gevoel van grippen en ik wil daar dat gevoel wel hebben.

[4:13:59] Ja, voorzitter, en ik hou ervan, hoor, van grip en ik hou ook van regie en dat soort zaken.

[4:14:04] En tegelijkertijd denk ik dat we dat één van de... één van de aspecten, zeg maar, rondom opvoeding en jeugd en gezin en daadwerkelijk goede, passende jeugdzorg bieden, juist ook eentje is dat lang niet alles in vakjes en criteria en cijfertjes te vangen is.

[4:14:27] Dat is precies misschien wel een van de kernproblemen waar we nu als samenleving naar kijken als we het hebben over jeugdhulp.

[4:14:34] We proberen alles te normaliseren, binnenbandbreedtes te krijgen en alles wat er van afwijkt, daar moet iets mee.

[4:14:42] Terwijl ik denk dat we juist een deel van de oplossing zitten in iets waar we überhaupt geen grip op hebben, maar wat wel heel belangrijk is en waar we met elkaar als samenleving ook een dialoog over moeten voeren, van wat vinden we acceptabel en wat niet.

[4:14:56] Iemand noemde al in de eerste termijn, de perfecte opvoeding of het perfecte gezin bestaat niet.

[4:15:03] Nee, en ik denk zelfs namelijk dat dat je ook helemaal niet brengt tot een vrije, zelfstandige volwassenen.

[4:15:13] Dus ja, ik begrijp heel erg de neiging op grip, zeker omdat we het hebben over,

[4:15:19] jongeren in sommige gevallen in heel kwetsbare situaties en we willen dat we als samenleving en zeker ook als rijksoverheid daar in ieder geval alles aan doen om daar een vangnet voor te hebben om te zorgen dat dat dingen niet uit de hand lopen maar laten we ook niet onszelf

[4:15:36] voor de gek houden en denken dat als we een overzicht hebben met alle cijfers en alle gemeenten enzovoort, dat we dan ook alles in handen hebben om de jeugdhulp tot een hoger niveau te krijgen.

[4:15:47] Want ik denk niet dat dat de route is.

[4:15:49] Sorry, dit was een lang antwoord voor.

[4:15:51] Ja, met hetzelfde antwoord ook.

[4:15:55] Dus ik kijk ook naar mevrouw Couradi, derde interruptie.

[4:16:04] Ja voorzitter, dan inderdaad de derde interruptie.

[4:16:07] Kijk, de vraag die een beetje onder zit is, hebben we nou eigenlijk inzichtelijk waar het wel goed gaat en waar het niet goed gaat?

[4:16:14] En als we weten, als het antwoord daarop is ja, dan is het volgens mij ook niet ingewikkeld om inderdaad de Kamer te voorzien van een overzicht.

[4:16:22] Ik vraag niet allerlei cijfers of allerlei, daar kan je met elkaar naar kijken.

[4:16:27] Wat is er dan precies nodig voor een overzicht?

[4:16:29] Ik wil gewoon weten waar gaat het niet goed en waar is er dus aandacht nodig?

[4:16:33] Gaat het om heel veel gemeentes of gaat het om meer een deel niet heel veel gemeentes?

[4:16:37] Gewoon ik heb nu geen idee.

[4:16:38] Gaat het over twee gemeentes in het land of gaat het eigenlijk over

[4:16:41] 80% van de gemeentes.

[4:16:43] Waar hebben we het nou eigenlijk over?

[4:16:44] En dat moet gewoon niet ingewikkeld zijn om dat boven tafel te lepelen, want anders is er inderdaad geen gip, geen regie en zitten we hier de volgende keer weer hetzelfde gesprek te voeren.

[4:16:54] Ja, voorzitter, en ik zei al, als mevrouw Couradi die 342 kleurtjes wil, dan krijgen ze die van mij, want mij betreft niet, maar ik snap wel wat mevrouw Couradi zegt.

[4:17:03] Dus laat ik kijken, zeg maar, hoe ik dat dan op kan schrijven.

[4:17:06] Want kijk, de goede voorbeelden die ik noem zijn natuurlijk de voorlopers die gewoon heel goed doen.

[4:17:11] En we hebben allemaal voorbeelden van achterlopers, om maar zo te zeggen.

[4:17:15] De grote kunst is volgens mij om met elkaar om die hele middengroep mee te krijgen met de voorhoeden.

[4:17:19] Dat is denk ik waar we naar zoeken.

[4:17:22] En dat is waar we onder andere met de lijnen in de hervormingsagenda richting aan willen geven.

[4:17:27] Mevrouw Coenraad die dan zegt van goed is volgens mij, en ik hoop dat we elkaar daar vinden, is volgens die lijnen van de hervormingsagenda loopt dat op orde, laat ik maar even zo zeggen, dan denk ik dat ik daar wel een enigszins kwalitatieve duiding aan kan geven.

[4:17:41] Inderdaad, ook met het doel om juist die hele middengroep die misschien nog een beetje zoekt naar waar kan ik het voorbeeld vinden of hoe moet ik het doen, om die inderdaad mee te krijgen in die voorlopers, daar ben ik zeker bereid om dat inzichtelijk te krijgen.

[4:17:55] Kunnen we dat inzichtelijker verwachten, ik noem maar wat, voor het zomerreces?

[4:18:02] Een brief... Nou, u weet hoe het werkt, staat zich thuis.

[4:18:06] Ja, en dat is het ingewikkelde van de dag van vandaag, natuurlijk.

[4:18:11] Maar later voorjaar, is dat wat?

[4:18:13] Ja, later voorjaar, zeg maar, als we...

[4:18:16] Ik kijk en dat is nog zeker voor de zomer.

[4:18:19] Dus ja, ik weet dat de termijnen in de Kamer altijd allerlei mooie termijnen hebben.

[4:18:26] Is het voor het zomer de zes of niet voor de zomer?

[4:18:31] We zijn bezig met een soort monitor om inderdaad wel enigszins de uitvoering van de hervormingsagenda gewoon wat meer body te geven met de eerstvolgende keer dat we daarover schrijven.

[4:18:41] Zal ik hier wat meer woorden aan breiden in de aanvraag daarop.

[4:18:45] Dus ik had u niet onthouden.

[4:18:50] En mevrouw Dobbe, uw interruptie.

[4:18:53] Ja, dank u wel.

[4:18:54] Want het late voorjaar of voor de zomer horen wij dan hoe het loopt met de hervormingsagenda.

[4:19:00] Maar ondertussen wordt wel de bezuiniging die erbij hoort, of de besparing die ingeboekt zou moeten worden, op basis van die hervormingen wordt al wel gewoon 100% doorgevoerd.

[4:19:08] Bijna een half miljard euro.

[4:19:10] En de commissie van Ark, ik zei het hier al eerder, en mevrouw Westerveld zei het ook, die zei, doe dat nou niet.

[4:19:16] Dus ga eerst besparen en als dat lukt, dan boek je hem in.

[4:19:20] Dus boek hem in als een PM-post.

[4:19:22] Dat heeft dit kabinet niet gedaan.

[4:19:24] En als ik dan de staatssecretaris hoor zeggen, er is een middengroep en een achtergroep, er gebeuren goede dingen, maar lang niet overal.

[4:19:31] Het gebeurt op te weinig plekken en het probleem is dat er op te weinig plekken daad bij woord wordt gevoegd.

[4:19:37] Dan is het toch wel duidelijk dat die hervormingsagenda niet op alle plekken op niveau loopt zoals we hadden gepland.

[4:19:44] Maar wel wordt die bezuiniging ingeboekt en dat kan toch niet zonder gevolgen blijven.

[4:19:48] En dan zou ik wel van de staatssecretaris willen horen wat zij denkt dat dat voor gevolgen heeft.

[4:19:52] Zeker voor die middengroep en die achtergroep die het nu dus blijkbaar al niet lukt.

[4:19:58] Conceptueel theoretisch zou ik best kunnen zeggen PM is interessant, want ik vind echt ook dat financiën uiteindelijk beleid moeten volgen.

[4:20:08] Maar zo werkt dat natuurlijk niet.

[4:20:10] Bovendien helpt het soms ook wel om te weten dat die reforming die als doel heeft om echt daadwerkelijk minder jeugdhulpgebruik nodig te hebben, om daar gewoon ook mee te beginnen om het voor elkaar te krijgen.

[4:20:21] En een aantal van die echte voorlopers die laten ook zien dat het kan.

[4:20:25] Dus we gaan dat niet veranderen wat mij betreft.

[4:20:29] En ik geloof zelfs dat het echt kan helpen.

[4:20:35] Dus theoretisch gezien is het een goed idee, maar in de praktijk doen we het anders.

[4:20:39] Maar dan mis ik toch wel de erkenning van deze staatssecretaris dat dit ook heel erg kan beschadigen, dat dit gezinnen kan beschadigen, dat het jongeren kan beschadigen, dat het het werk van jeugdzorgmedewerkers kan beschadigen, omdat je een bezuiniging oplegt die niet is gebaseerd op een maatregel, want die maatregel is misschien nog niet doorgevoerd.

[4:20:56] Maar die erkenning alsof dit allemaal zonder gevolgen kan blijven, zonder schade aan onze jeugdzorg, die mis ik.

[4:21:02] En dat vind ik heel kwalijk, want die komt natuurlijk wel.

[4:21:05] De vraag is wat mevrouw Dobbe mij nu precies vraagt.

[4:21:13] Uiteindelijk hebben wij in 2015 een aantal afspraken gemaakt.

[4:21:18] Is er op een gegeven moment een hervormingsagenda jeugd uit voortgevloeid met de lijnen zoals ik die net ook al aangaf?

[4:21:24] En inmiddels gaat er gewoon steeds heel veel meer geld naar de jeugdzorg en deels komt dat niet bij jongeren terecht omdat het aan administratieve lasten en dat soort dingen is.

[4:21:35] Daar zijn we hard mee bezig om dat in te dammen.

[4:21:38] En deels is het nog steeds heel veel meer geld dan het ooit was.

[4:21:42] Volgens mij zei iemand anders dat ook.

[4:21:44] Elk jaar komt er meer geld bij.

[4:21:48] Ja, maar dat is het punt wat we altijd bereiken in elk zorgdebat, waarbij er wordt bezuinigd.

[4:21:55] Want op het moment dat er dan geen concreet antwoord kan worden gegeven, dan komt het antwoord ja, maar eigenlijk besteden we elk jaar toch meer aan zorg, maar toch bezuinigen we.

[4:22:04] En dat is wel wat er gebeurt.

[4:22:05] In de praktijk wordt er nu bezuinigd op de jeugdzorg bijna een half miljard euro dit jaar.

[4:22:13] En de staatssecretaris weigert te erkennen dat dat negatieve gevolgen heeft voor kinderen, voor gezinnen en voor mensen die het werk doen.

[4:22:20] En dat vind ik heel kwalijk, want dan dat is gewoon niet eerlijk.

[4:22:23] Dus wees er dan ook eerlijk over en zeg deze bezuinigingen hebben gevolgen, is heel pijnlijk, maar wij kiezen hiervoor, want we kunnen er ook voor kiezen om dit niet te doen.

[4:22:32] Wees er dan eerlijk over.

[4:22:35] Wij geloven dat heel veel van de oplossingen voor juist die kinderen in kwetsbare situaties ligt in de route die we met de hervormingsagenda neerzetten.

[4:22:43] En dat betekent dus dat er gewoon minder zware jeugdhulp nodig moet zijn.

[4:22:48] En veel meer in het voorportaal, bij de lokale teams enzovoort.

[4:22:53] Dat kan echt.

[4:22:55] Dus we kunnen het geld gewoon veel beter besteden met z'n allen als we allemaal dezelfde pad lopen, dezelfde visie hebben daarop en met elkaar ook optrekken.

[4:23:05] En ik ben ervan overtuigd dat we daarmee de jeugdzorg kunnen verbeteren en zeker de toegang voor al die kinderen die er nu in kwetsbare situaties te langer moeten wachten.

[4:23:21] En daarmee zijn een aantal vragen ook alweer beantwoord.

[4:23:28] De vraag over de eigen bijdrage als onderdeel van de ambities die er staat, onder andere gesteld door mevrouw Westerveld.

[4:23:39] En dit is ook niet de eerste keer dat we hierover van woorden wisselen in een debat, maar ik snap de vraag.

[4:23:47] Kijk, uiteindelijk hebben we in het bredere pakket van maatregelen rondom de hervormingsagenda jeugd en de versterking daarvan afgesproken dat er een eigen bijdrage komt.

[4:23:59] Hoe die er precies uit zou zien is destijds niet met elkaar besproken.

[4:24:03] We zien dat het beroep op de individuele jeugdhulp best wel hard gegroeid is, terwijl dat vaak echt niet de enige of de beste oplossing is voor de problemen van die kinderen, terwijl het wel een grote druk legt op de beschikbaarheid.

[4:24:16] Dat is de reden, zeg maar, om te werken aan een eigen bijdrage waarbij met name het doel is om bewuster te kijken naar is nou de vervolghulp die we nu kiezen, is die passend en effectief?

[4:24:27] Hij is voor 260 miljoen euro opgeschreven, een besparing daarvan.

[4:24:35] We zijn nu verschillende vormen op een rijtje aan het zetten van op welke manier het allemaal kan.

[4:24:43] Ook indachtig de vraag die vanuit de Kamer zeker een aantal keer is gesteld van hou nou oog voor juist die kwetsbare gezinnen en kinderen die op andere vlakken ook al veel problemen voor de kiezen krijgen.

[4:24:57] Dat zijn we nu op een rijtje aan het zetten en dat komt naar uw Kamer later dit jaar.

[4:25:02] Dat waren de vragen over de eigen bijdrage.

[4:25:09] Meneer Stoffer vroeg naar een brede jeugd- en gezinsaanpak en hoe het daarmee staat.

[4:25:18] En volgens mij, zeg maar, is juist in die hele richting stevige lokale teams de brede jeugd- en gezinsaanpak geïncorporeerd, om maar zo te zeggen.

[4:25:29] En daarnaast, zoals ook in de brief stond, zijn we bezig met die sociale agenda voor Nederland, waarbij ook de andere domeinen bij betrokken zijn.

[4:25:37] en het prachtige woord integraliteit, maar wat betekent dat we naast zorg ook oog hebben voor wonen, gezondheid, veiligheid en onderwijs, om op die manier rondom gezinnen ook laagdrempelige hulp te kunnen geven.

[4:25:51] Die sociale agenda voor Nederland die wordt later in dit kalenderjaar naar uw Kamer gestuurd, de voortgang daarvan.

[4:25:59] En we hebben een ontwerp van de Nationale Jeugdstrategie opgeleverd, waarbij we zeker met name voor jongeren tussen 12 en 29 kijken hoe we op al die domeinen het stappen kunnen zetten.

[4:26:14] En daar samen met andere departementen van de Rijksoverheid, maar ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Nationale Jeugdraad zijn er gesprekken over.

[4:26:23] Dus dat loopt volgens mij.

[4:26:24] Maar ik zie meneer Stoffer niet, dus ik kan niet zien of hij dat ook zo herkent.

[4:26:29] De financiering van een sterke pedagogische basis, die sterke sociaal-pedagogische basis, enkele van uw Kamerleden refereerden daar ook al aan, dus dat je zorgt dat eigenlijk, ja, it takes a village to raise a child werd al genoemd, waarbij op meerdere domeinen gewoon een stevige stem is.

[4:26:50] een stevige sociale basis is, heeft natuurlijk te maken met de lokale teams die daarin een rol in spelen, maar ook de samenwerking met scholen, welzijnsorganisaties in de gemeente enzovoort enzovoort.

[4:27:02] Dus dat is onderdeel ook van de afspraken met de gemeente.

[4:27:08] Vraag maar na, vroeg wanneer is groepshulpen effectief of beter?

[4:27:13] Nou, we zien dat het helpt.

[4:27:15] Oh, er is een vraag.

[4:27:16] Voordat u daarbij gaat, interruptie van de heer Hamstra, CDA-fractie.

[4:27:19] Ja, voorzitter, dank.

[4:27:20] Mijn vraag zag erop dat in uw voortgangsbrief gesproken wordt over een minimumniveau van die pedagogische sociale basis.

[4:27:30] Wat ziet u dan als minimum en waarom is dat dan het minimum, zeg maar?

[4:27:34] Kunt u daar een adequate onderbouwing voor geven?

[4:27:38] Ja, we hadden het net al eventjes over gemeentes, hoe het wel en niet goed gaat.

[4:27:42] En elke gemeente heeft natuurlijk nagedacht over, in 2014, 2015 al, van hoe past het het beste, zeg maar, in onze gemeente?

[4:27:50] Wat moeten we inrichten?

[4:27:52] En wat we nu proberen te doen, ook in overleg met gemeenten, om te zeggen van, nou, in ieder geval heb je dit nodig om aan de ene kant je lokale team goed in te richten en aan de andere kant je sociale basis.

[4:28:04] En dan gaat het dus aan de ene kant om zorgen dat er een

[4:28:08] verbinding is in ieder geval in de afspraken tussen welzijnsorganisaties, inloop- en ontmoetingsplekken, een infrastructuur voor informele steun, ja dat klinkt al wat weer, maar hoe zorg je dat informele steun ook betrokken wordt bij problematiek en bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg, die gewoon bijna 100% van alle gezinnen ziet bij jonge kindjes.

[4:28:31] Dus hoe die samenwerking zit, dat je dat in ieder geval met elkaar hebt afgestemd in de gemeentes en daarnaast ook inderdaad dat in die lokale teams de mogelijkheid is om zelf als team laagdrempelige hulp te kunnen bieden en ook breder te kijken dan alleen problematiek rondom het kind, maar ook rondom armoede en schulden, geestelijke gezondheidszorg, problematiek, al die dingen die we

[4:28:54] eerder hebben genoemd, maar we proberen dat zo vast te leggen zodat elke gemeente zich ook op kan trekken of kan baseren op, is eigenlijk beter gezegd, dit wordt van ons verwacht.

[4:29:03] Ja, tot slot.

[4:29:06] Er komt in het late voorjaar een brief naar onze kamer toe.

[4:29:11] Misschien is het goed om daar ook de best practices van hoe bepaalde gemeenten de sociale pedagogische basis hebben ingericht, zeg maar, om die mee te nemen van hoe we het dan wat breder zouden zien.

[4:29:24] Ik heb daar zelf ook wel wat voorbeelden bij, maar ik denk dat dat heel erg gaat helpen voor de andere gemeenten, zeg maar.

[4:29:31] Ja, en dan hoop ik dat meneer Amstrad oké vindt dat we ook daar dus niet alle 302 voor het gemeentegemeente op een rijtje zitten, want dan wordt die brief ook veel te dik.

[4:29:39] Maar inderdaad ook op deze manier.

[4:29:41] Dus welke gemeentes lopen daar nou in voorop en hebben dat zeg maar volgens die normen en afspraken goed ingeregeld?

[4:29:47] Welke lopen echt achter om inderdaad ook de gemeentes allemaal in het midden?

[4:29:51] Dat is waarschijnlijk de grootste groep handreikingen te geven om om daar zelf ook met hun eigen gemeente raden ook over in gesprek te gaan.

[4:30:00] Want zo zou ik het ook willen zien.

[4:30:03] En de laatste vraag van dit blokje hervormingsagenda ging over groepshulp.

[4:30:08] Mevrouw Monev vroeg daarnaar.

[4:30:11] We zien dus dat het werkt.

[4:30:13] Waar in gemeentes, zeg maar, soms bijvoorbeeld tussen welzijn en het lokale team, al een voorbeeld van hoe die pedagogische basis kan ingevuld worden,

[4:30:23] jongeren in groepen met elkaar spreken onder begeleiding van professionals over hun eenzaamheidsproblematiek, angst of depressieachtige stoornissen, waardoor ze soms op hun wachtlijst staan en waar gewoon in de voorbeelden, dus dat is geen gequantificeerd onderzoek, maar waar ongeveer de helft van de jongeren ook zegt dit helpt mij enorm.

[4:30:49] Ik weet dat ik niet alleen ben, ik ben met peers daarover, dus we weten dat dat helpt.

[4:30:55] Er blijven natuurlijk altijd sommige vraagstukken die je niet in groepsverband oplost.

[4:31:01] Dus er moet altijd de weg open blijven voor jongeren en ouders die alsnog individuele hulp nodig hebben.

[4:31:11] Maar we willen eigenlijk stimuleren om te beginnen met collectief aanbod, omdat dat vaak gewoon echt heel veel helpt.

[4:31:25] Ga ik naar het volgende thema en dat is de wet Rijkwijten.

[4:31:32] Ik had er al een paar tipjes van de sluier van opgelicht.

[4:31:36] Waarom kan het niet sneller?

[4:31:39] Ons was beloofd 2023 en nu krijgen we hem pas eind van het jaar te zien.

[4:31:47] Ik heb al gezegd,

[4:31:48] Ik vind het heel belangrijk dat wat we doen met die hervormingsagenda, dat we dat gezamenlijk doen.

[4:31:54] Dus dat niet het Rijk verzint hoe het moet en dat de rest dan maar wordt geacht mee te gaan, maar dat het echt zeker met gemeenten een gezamenlijk proces is, want we verwachten heel veel van die gemeentes daarbij.

[4:32:06] Dus we hebben gewoon heel zorgvuldig gekeken, zowel in de diepte als in de breedte, van wat verwachten we nou van die wetsvoorstelrijk wijten.

[4:32:15] Want het is eigenlijk een aanscherping van de jeugdwet waarbij we proberen eigenlijk de kwaliteit en het toegang van jeugdzorg te verbeteren.

[4:32:25] Daar zijn we uitgebreid over in gesprek geweest, tussen gemeente en Rijk, met andere departementen, met jeugdzorgaanbieders, met cliëntorganisaties, met professionals, om uiteindelijk te kijken dat die ook daadwerkelijk effectief gaat zijn.

[4:32:41] Want ik hou niet van wetten waar we uiteindelijk niet mee kunnen, dus moet ik echt effectief zijn.

[4:32:47] Hij zit nu in de afrondende fase en wat mij betreft gaat hij zo snel mogelijk in consultatie zodat ook de rest van Nederland mee kan lezen en daar zijn ideeën en opmerkingen bij kan geven.

[4:33:00] Dus wat mij betreft doe ik dat nog, om het maar zo te zeggen.

[4:33:06] Mevrouw Kourani.

[4:33:07] Voorzitter, de ervaring leert dat dit soort zaken al enigszins vooruit worden gepland, dus is al helder vanuit het ministerie wanneer deze internetconstatie gaat.

[4:33:19] Ja, we zijn een demissionair kabinet, dus dat betekent dat hij door de ministerraad moet.

[4:33:25] Maar we verwachten dat hij eind van de maand in internet consultatie is.

[4:33:28] Dan verwachten we ongeveer twee maanden consultatie, acht weken.

[4:33:33] En daarna hebben we een aantal weken nodig om alle opmerkingen en vragen te verwerken.

[4:33:39] Dan gaat hij naar de Raad van State.

[4:33:40] Dat is dan hopelijk in de zomer, zodat hij na de zomer het liefst is zo snel mogelijk maar in de laatste

[4:33:48] De laatste helft van het jaar.

[4:33:50] Interruptie van mevrouw Kouradi.

[4:33:52] Ja, check.

[4:33:53] Mevrouw Seynaam.

[4:33:55] Ja, dank u wel, voorzitter.

[4:33:56] En ik hoor de staatssecretaris zeggen van het heeft tijd gekost omdat we het zorgvuldig willen doen, samen met andere partijen.

[4:34:02] De vraag die dat wel bij me oproept is, maar maken we dan ook echt keuzes?

[4:34:06] Zorgvuldigheid is goed, maar zeggen we ook wat wel, wat niet?

[4:34:09] Want dat is waarom gevraagd wordt.

[4:34:12] In de brief heeft mevrouw Steinhaven kunnen lezen welke elementen er in de wetrij kwijten zitten en als mevrouw Steinhaven verwacht dat er in de wet al komt staan wat we niet gaan scharen onder de definitie jeugdhulp en dan bedoel ik met name echt gewoon

[4:34:30] zorgvormen of trajecten of zo.

[4:34:33] Dat gaan we niet doen.

[4:34:34] Wat we gaan doen is in de wet de mogelijkheid creëren om die lijst wel te maken, maar die nemen we niet in de wet op.

[4:34:41] Waarom?

[4:34:42] Omdat er nu nog in dit stadium te veel verschillende

[4:34:47] vormen en beschrijvingen en uitvoeringsteksten, zeg maar, zijn rondom verschillende zorgvormen.

[4:34:56] Dus het, hoe noem je dat, het nu al in een wet daar strikte criteria aan gaan geven, dat gaat waarschijnlijk niet helpen.

[4:35:06] Of tenminste strikte beschrijvingen niet, maar criteria wel.

[4:35:09] En dat is wat we proberen te doen om uiteindelijk te zorgen dat er wel dat soort keuzes gemaakt kunnen worden.

[4:35:20] Als die lijst met strikte criteria dus niet in het wetsvoorstel landt, maar we ze alsnog nodig hebben, kan er dan een toezegging komen vanuit deze staatssecretaris dat we daar wel parallel aan werken?

[4:35:32] Dat we niet eerst moeten wachten op dat wetsvoorstel en dat we dan gaan nadenken over hoe we dat specifiek gaan afbakenen?

[4:35:38] Ja, want wat we gaan doen, dus we nemen in de wet de mogelijkheid op om bij algemene maatregelen van bestuurreed dat dan officieel bij per ANVB zo'n soort lijsten te maken.

[4:35:50] En ik nodig graag uit inderdaad ook iedereen ook om daarover mee te denken, om te kijken hoe we dat zo goed mogelijk doen.

[4:35:56] Dus ik kan me aansluiten bij mevrouw Steinhaver dat we daar geen serieel, maar meer een parallel proces van zouden moeten maken.

[4:36:06] De vraag van meneer Hamstra was of met lichte hulpvragen bij de gemeente aankloppen of dat de bedoeling was van de jeugdwet, als ik de vraag goed begrepen heb.

[4:36:20] En ja, dat is het.

[4:36:21] Dus we willen heel graag dat bij lichte hulp- of ondersteuningsvragen, en dat geldt voor

[4:36:26] Kinderen, maar natuurlijk ook de opvoeding en het gezin eromheen, dat je daarvoor makkelijk in de buurt terecht kan.

[4:36:33] En de vraag is of het dan moet leiden naar individuele jeugdhulp traject en daar zou ik liever nee op zeggen.

[4:36:39] Dat is waarom we zeg maar dat in de Rijkwijtenwet wat steviger opschrijven.

[4:36:44] Dus het faciliteren van collectieve voorzieningen voor lichte vragen wordt onderdeel van het wetsvoorstel Rijkerwijd en ook een afwegingskader voor de situaties waarin jeugdhulp bedoeld is, waar we net eigenlijk al een beetje aan refereerden.

[4:36:59] De vraag van zowel het CDA als GroenLinks PvdA was, wie vallen er nu straks niet meer onder de jeugdwet?

[4:37:10] Tenminste, als ik ook die vraag goed heb begrepen.

[4:37:14] De jeugdwet is bedoeld voor jeugdigen en ouders met uiteenlopende problematiek.

[4:37:19] Dat varieert van chronische beperkingen tot mentale klachten tot opvoedproblemen enzovoort.

[4:37:25] En al die hulpvragen vragen om passende antwoorden.

[4:37:28] En dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

[4:37:30] En dat is volgens mij precies waarom we zijn waar we zijn.

[4:37:33] Want dat kan natuurlijk per situatie verschillen.

[4:37:36] En dus wat we willen is vooral dat de afweging of je echt...

[4:37:41] aanvullende zorg nodig hebt, hoe die wordt gemaakt, dat proberen we scherper te krijgen ten opzichte van de jeugdwet.

[4:37:50] Dus we hebben bijvoorbeeld een ernst criterium, hebben we het al maar even genoemd, een criterium hoe ernstig is iets opgenomen in het wetsvoorstel Rijkwijten.

[4:38:02] De sterke pedagogische basis, daar heb ik al een aantal vragen over beantwoord, dus ik denk dat ik daarmee ook aan het eind van dit thema gekomen ben.

[4:38:11] Het vraagt om een interruptie van de heer Hamstra.

[4:38:14] Voorzitter, dank.

[4:38:15] Een vraag die ik nog gesteld had, hoe monitoren we het en heeft de staatssecretaris scenario's klaar liggen als we achterlopen op schema?

[4:38:22] 2028 eindt uiteindelijk de 1 op de 10.

[4:38:25] Ik hoorde u net iets zeggen over de ANVB en de lijst met criteria.

[4:38:28] Is dat dan één van die scenario's die u klaar heeft liggen zodat we kunnen intensiveren wanneer we het niet gaan redden?

[4:38:34] Of heeft u nog andere scenario's daaromtrekt?

[4:38:38] In de routekaart hebben we opgenomen met welk tempo we dingen doen en ook hoe we dat een beetje bijhouden.

[4:38:46] Hoe we dan monitoren dat we ook dat tempo halen.

[4:38:49] En er is ons ook alles aangelegen, vooral ook met oog op al die kinderen en hun ouders in die gezinnen om ze vooruit te helpen.

[4:38:57] om die ook te halen.

[4:38:59] En als we inderdaad onderweg erachter komen, samen met u waarschijnlijk, dat we toch niet op het tempo lopen dat we willen, dan zullen we daar op een of andere manier versterking in moeten aanbrengen.

[4:39:11] Ik heb nu niet een rijtje met als dit, dan dat of als dus.

[4:39:14] geen beslisboomen achter zitten, maar de urgentie en de wens en die ligt niet alleen bij mij, maar ook bij de partners met wie we dit doen en ik hoor hem ook bij uw kamer.

[4:39:26] Volgens mij kunnen we daar dan samen echt wel alert op zijn en ook scenario's op maken als het nodig is.

[4:39:37] Dan kom ik bij het thema residentieel, waar dus onder andere ook gesloten jeugdzorg in besloten zit en daar begin ik dan ook mee.

[4:39:47] Want de vraag onder andere van mevrouw Westerveld was wat de stand van zaken was met betrekking tot de transformatie van de gesloten jeugdhulp.

[4:39:56] Daar is best wel hard aan afgebouwd de afgelopen jaren.

[4:40:00] Als je kijkt in 2019 kenden we 1680 plaatsingen in de gesloten jeugdhulp.

[4:40:08] En afgelopen jaar, 2025, waren dat er 656.

[4:40:13] Dus daar is echt hard aan gewerkt.

[4:40:15] En tegelijkertijd zijn we nog niet waar we willen zijn natuurlijk, dus we zijn nog niet klaar.

[4:40:20] Voor een heel groot deel van de jongeren die vroeger, zou ik bijna zeggen, in gesloten jeugdhulp terechtkwamen, is het gelukt om een andere manier jeugdhulp te bieden.

[4:40:33] en we benodigen bescherming en veiligheid.

[4:40:37] En dat gaat niet zomaar, dus dat vergt echt wel wat.

[4:40:40] Ik hoorde de shout-outs, om het in goed Nederlands te zeggen, van een aantal van uw Kamerleden al richting de professionals, maar laat mij daar dan bij aansluiten, want het heeft ook echt veel gevraagd van professionals en organisaties om dat ook echt deescalerend, relationeel, zorgen dat jongeren zich ook veilig genoeg voelen om het ook voor medewerkers goed te houden.

[4:41:03] Maar we willen door met afbouwen en dat betekent dus ook dat jeugdigen en gezinnen eerder passende hulp nodig hebben en moeten kunnen krijgen om je residentiële jeugdhulp te voorkomen en dat we dus ook door blijven gaan met het ontwikkelen van alternatieve vormen van jeugdhulp.

[4:41:21] Dat hangt natuurlijk een beetje af van wat er aan beschikbaar zorg in de regio is en ook de problematiek van jeugdige zelf.

[4:41:33] En dat betekent soms kun je intensief ambulante hulp opzetten, soms zijn kleinschalige woonlocaties een goede oplossing, maar dat is dus verschillend en ook per regio verschillend.

[4:41:45] en Het Veld, zoals we dat soms noemen, maar dus de organisaties en de professionals hebben daar een consortium kleinschaligheid voor opgezet, dus een samenwerkingsverband om het opzetten van kleinschalige woonlocaties mogelijk te maken en die worden ook ondersteund door het programmateam Transformatie Gesloten Jeugdhulp.

[4:42:07] De vraag van deze 60 fractie was over de middelen die daarvoor beschikbaar waren gesteld.

[4:42:14] Er is 176 miljoen via een specifieke uitkering verstrekt aan de zeven coördinerende gemeentes om deze transformatie voor elkaar te krijgen.

[4:42:23] En die zijn dus primair bedoeld voor de afbouw van gesloten jeugdhulp en de ombouw naar kleinschalige gesloten jeugdhulp.

[4:42:32] Nou, die middelen kunnen gemeentes dus zeg maar zelf inzetten, bijvoorbeeld voor, ja, dat heet dan frictiekosten, als je kosten hebt omdat je iets afbouwt, of om inderdaad die ombouw te doen.

[4:42:45] Ik kan nu niet zeggen waar precies het geld aan besteed is, omdat verantwoording achteraf is.

[4:42:51] En we hebben dus vanuit Rijk nu geen inzicht in hoe dat wel of niet besteed is.

[4:42:56] Dat zullen we krijgen op het moment dat dat is afgerond.

[4:43:01] Daarover die middelen.

[4:43:09] Daarnaast vroeg mevrouw Westerveld naar de reflectie op het onderzoek van de zogenoemde PPRC, dat die bekostiging van de jeugdzorg die transformatie tegenwerkt.

[4:43:20] De vraag was volgens mij, heeft de staatssecretaris dat gelezen?

[4:43:24] Ja, dat heb ik ook gelezen.

[4:43:25] Ik heb de aanbevelingen ook gezien.

[4:43:27] en waar ze in de aanbevelingen ook aan bevelen om registratie en inzet van jeugdhulp op regionale schaal te coördineren en regionale plaatsingscoördinatie in te richten.

[4:43:41] Waar we mee bezig zijn is om die gespecialiseerde jeugdzorg te standardiseren.

[4:43:46] Dat hebben we ook in de hervormingsagenda afgesproken.

[4:43:49] En wat we daaruit leren, dat zullen we ook meenemen in die aanbevelingen of samenvoegen met die aanbevelingen van de PPRC.

[4:43:59] Want we evalueren nu ook de plaatsingscoördinatie die al loopt.

[4:44:04] En ook daar zullen we kijken in hoeverre we die aanbevelingen aansluiten bij onze evaluatiepunten.

[4:44:11] En we zullen daar uiteraard ook bij u op terugkomen.

[4:44:14] Dat wordt later dit kalenderjaar.

[4:44:19] Ja, ik ben benieuwd.

[4:44:24] Mag ik daar in de tweede termijn op terugkomen?

[4:44:26] Ik heb meegekregen dit jaar, maar ik begrijp het wel, want het is pas februari, dus dat kan variëren van februari tot december.

[4:44:34] Dus dat is best wel een omrijden spreiding.

[4:44:36] Ik kom daar op terug.

[4:44:38] Straks in de tweede termijn?

[4:44:39] Ja, daar kom ik straks op terug.

[4:44:40] Mevrouw Sienave had vragen over de nachtelijke kamer in sluiting en terecht, denk ik.

[4:44:48] Er lopen nu twee... Ja, het klinkt alweer alsof we verder zijn dan dat we zijn, als ik het zo zeg.

[4:44:56] Er zijn twee wetstrajecten.

[4:44:57] Er gaat er één over de nachtelijke kamerinsluiting in de gesloten jeugdzorg en de vrijheidsbeperkingenmaatregelen in de open jeugdhulp.

[4:45:06] Dat zijn eigenlijk twee wetten die, zeg maar, parallel lopen aan elkaar.

[4:45:13] Als je het hebt over die in de gesloten jeugdzorg...

[4:45:18] Waar we nu mee bezig zijn is gewoon echt heel veel gesprekken voeren met aanbieders, met jongeren, met professionals, met experts.

[4:45:26] Omdat wat mevrouw Sennave denk ik heel goed benoemd is, we moeten hier heel zorgvuldig mee aan de slag zijn.

[4:45:35] Veiligheid voor iedereen, dat is zeg maar het uitgangspunt en het doel wat we hierbij willen.

[4:45:42] Dus dat geldt voor de jongeren, dat geldt voor de professionals, dat geldt voor andere jongeren die in de gesloten jeugdzorginstelling verblijven.

[4:45:54] Dus daarom hadden we ook al aangegeven, echt in uitzonderlijke situaties.

[4:46:00] En dan nog een aantal waarborgen.

[4:46:02] Daar hebben we dus nu al die gesprekken over en ik zou willen toezeggen dat we voor de zomer een verslag doen van wat we uit die gesprekken ophalen en wat we daarmee willen rondom dit wetstraject.

[4:46:19] En als we het hebben over de vrijheidsbeperking, de maatregelen in de open jeugdhulp, daar loopt nu een pilot.

[4:46:26] Onder andere maatregelen met toestemming.

[4:46:28] Daar ben ik ook een paar weken geleden een kijkje genomen en met jongeren in gesprek daarover.

[4:46:34] En die pilot wil ik eerst afwachten, wat daar de uitkomsten van zijn.

[4:46:38] Ook daar wordt u uiteraard over geïnformeerd.

[4:46:41] En die zijn uiteraard ook van groot belang voor het vervolg van dat wetstraject.

[4:46:47] Mevrouw Wendel vroeg daarover van hoe wilt u het vormgeven?

[4:46:54] Op basis van de expertise van alle mensen die daarbij betrokken zijn en met wie we nu uitgebreide gesprekken aangaan om te kijken hoe we dat zo zorgvuldig mogelijk en zo goed mogelijk kunnen vormgeven.

[4:47:08] En het gaat echt over...

[4:47:10] Dan wil ik er ook nog maar bij zeggen, het gaat echt over een heel beperkt aantal situaties waarin dit wellicht nodig zou zijn.

[4:47:20] Dus des te zorgvuldiger moeten we dat ook doen.

[4:47:24] Maar ik verwacht dus ook geen grote financiële consequenties daarvan.

[4:47:30] En het is misschien wel goed om ook nog te zeggen dat de motie Dobbe over het verminderen van noodzaken, insluiting,

[4:47:37] dat we die daar uiteraard voortdurend bij in de hand houden.

[4:47:43] Mevrouw Steenhaven vroeg ook over alternatieven zijn, waar nu wel mee wordt gewerkt met deurverklikkers of camera toezicht.

[4:47:54] Die maken ook onderdeel uit van alle gesprekken om te kijken hoe we aan de ene kant die veiligheid en aan de andere kant de zorgvuldigheid van eventuele wetgeving goed neerzetten.

[4:48:03] Interruptie van mevrouw Steenhaven.

[4:48:05] Ja, dank u wel, voorzitter.

[4:48:06] Ik zat nog even bij de vorige toezegging, want als ik hem goed begrepen heb, en die gaat dus over de nachtelijke kamerinsluiting in gesloten jeugdzorg.

[4:48:15] Daarvan hoorde ik de toezegging.

[4:48:16] Voor de zomer kom ik met een verslag over de uitkomsten van die gesprekken.

[4:48:21] Dat was niet de toezegging, daar ben ik ook al blij mee, maar was niet de toezegging waar ik om gevraagd, want wat ik gevraagd heb is eerst verlopende onderzoeken naar de impact van deze nachtopsluitingen en de uitkomsten van de gesprekken af te wachten die ook met de Kamer te delen al voor als er onontkoombare stappen gezet worden in dit nieuwe wetsvoorstel.

[4:48:41] Ja, het is gekoppeld aan die onontkoombare stappen.

[4:48:43] Ja, ik denk dat we dezelfde taal spreken hier, dus volgens mij begrijpen we hetzelfde.

[4:48:50] Ja, zeker?

[4:48:51] Akkoord.

[4:48:52] Helemaal goed.

[4:48:53] Dus die toezegging gaat over zowel de uitkomsten van die gesprekken... als wat er verder uit het onderzoek is opgehaald... en niet onomkeerbare stappen nemen.

[4:49:02] Ja, nee.

[4:49:04] Dat vind ik eigenlijk heel logisch.

[4:49:06] Dus ja.

[4:49:07] Een aantal vragen van zowel GroenLinks, PvdA, SP en D66 over de hersteltraject en het vervolg op het rapport van Jason Burgwanda's.

[4:49:23] Erkenning en herstel.

[4:49:25] En de vraag is waarom duurt dat lang?

[4:49:31] Laat me allereerst nog even inderdaad, want ik denk dat het mevrouw Westerveld was die refereerde naar het interview met Indra en Jayce.

[4:49:41] Dus ik denk dat het ook gewoon altijd nog wel weer even goed is om daarbij stil te staan hoe ontzettend vreselijk dat is voor de betrokkenen en mensen die van Indra hielden, bij wijze van spreken, maar voor ons allemaal.

[4:49:58] Laat me dat hierbij nog zeggen, dat het verschrikkelijk is en dat mijn gedachten uitgaan naar al die mensen die inderdaad van me hielden.

[4:50:07] Tegelijkertijd snap ik ook heel goed dat erkenning en herstel, dat we daarmee voort moeten, maar het is dus ook weer typisch iets wat niet vanuit een ministerie of zo geregeld moet worden, maar juist in gesprek met mensen die het betreft.

[4:50:22] En wat we gedaan hebben, is gesprekken gevoerd met mensen die het betreft, dus ervaringsdeskundigen heet dat dan, ook met de Vereniging Nederlands Gemeente en ook Jeugdzorg Nederland om te kijken

[4:50:33] verwachten we hetzelfde en hoe kunnen we dat nou vormgeven op een manier die ook recht doet aan de vraag.

[4:50:42] We hebben een zestal pilots gestart die ook volgens mij voortkomen uit het amendement van mevrouw Westerveld, zoals menselijk lotgenotencontact, erkenningsdagen, dat soort

[4:50:55] ja, hoe noemen we dat, activiteiten, om daar ook uit te leren wat ja, daadwerkelijk recht doet aan wat we met elkaar verwachten.

[4:51:07] En vanuit die pilotprojecten voeren we de gesprekken en uiteindelijk daar, op basis daarvan, willen we dat erkenning- en hersteltraject zeg maar echt tot een, ja, tot een

[4:51:18] conclusie, hoe noem je dat, vormen en we verwachten dat het in mei ter beschikking is dat we daarover met u kunnen informeren.

[4:51:32] Hierbij vind ik het typisch lastig, want aan de ene kant wil je gewoon dat er vaart in zit, dat je ziet dat het gebeurt en tegelijkertijd moet het ook wel recht doen aan alle verschillende tempi die ook alle verschillende betrokkenen daarbij verwachten.

[4:51:48] Iedereen die zegt het kan sneller denkt ja u heeft gelijk.

[4:51:51] Iedereen zegt ja maar het moet ook wel zorgvuldig en met oog voor degene zeg ik hij heeft ook gelijk en dat is waar we nu het tempo dat we proberen te volgen.

[4:52:03] Dan kom ik bij mockingbeurt.

[4:52:05] En pleegzorg.

[4:52:07] Mevrouw Seynaven vroeg naar Mockingbird.

[4:52:09] Ik ben daar ook heel enthousiast over, moet ik heel eerlijk zeggen.

[4:52:13] Het ziet er gewoon echt heel effectief uit.

[4:52:16] Dat het echt goed werkt voor pleeggezinnen.

[4:52:19] En daarmee dus ook voor de jongeren en de ouders die het betreft.

[4:52:22] Dus dat is heel mooi.

[4:52:24] Vorig jaar juni hebben we een soort maatschappelijke business case gepubliceerd over de Mockingbird methode.

[4:52:34] En uit dat rapport zit een aantal handvatten voor de sector om Mockingbird verder in te richten, te ontwikkelen en ook toekomstbestendig te maken.

[4:52:42] Maar het is wel aan de gemeente in samenwerking met de pleegzorgaanbieders om dat te doen.

[4:52:47] Dat kan ik ze niet opleggen, maar ik wil ze graag toe enthousiasmeren om daarmee aan de slag te gaan, laat ik het zo zeggen.

[4:52:53] Er was een vraag over de bijzondere kosten rondom pleegzorg.

[4:53:00] In 2025 hebben we 2,5 miljoen euro vrijgemaakt om te zorgen dat pleegouders in het vrijwillig kader ook recht hebben op vergoeding van bijzondere kosten.

[4:53:09] En dat is per dit jaar ook als recht opgenomen in de regeling jeugdwet.

[4:53:14] En gemeenten en aanbieders hebben dan afspraken te maken over de uitkeringen daarvan.

[4:53:18] En als ik spreek met de Vereniging Nederlandse Gemeente of Jeugdzorg Nederland, dan benoem ik dat ook, zodat ze daar ook mee aan de slag zijn.

[4:53:29] Meneer Van Houwelingen vroeg naar pleeghuizen en pleeggezinnen en seksueel misbruik daarin, hoe dat kan.

[4:53:40] Daar heb ik natuurlijk geen eensluidend antwoord op.

[4:53:44] Mijn meneer Van Houdelingen doet eigenlijk de suggestie om alleen kinderen van hetzelfde geslacht te plaatsen en daarmee suggereert hij alsof daarmee die ellende ook uit te sluiten is en ik denk dat dat niet zo is.

[4:53:58] Dus wat we vooral wel proberen is uiteraard seksueel grensoverschrijdend gedrag voorkomen.

[4:54:06] en zo vroeg mogelijk in beeld als het voorkomt.

[4:54:12] We kunnen dat nooit helemaal uitsluiten, helaas.

[4:54:15] We kijken wel bij de matching tussen pleeggezinnen en kinderen ook de risico's daarop.

[4:54:24] Het is onderdeel van het kwaliteitscriteria gezinshuizen en de matchingsmodellen in pleegzorg en op basis daarvan doen we er denk ik het mogelijke aan om te proberen te voorkomen.

[4:54:38] Een interruptie van de heer Van Houten.

[4:54:40] Heel veel dank voor de antwoord en de staatssecretaris heeft natuurlijk gelijk.

[4:54:43] Het is nooit uit te sluiten, maar het risico lijkt me om voor de hand liggende reden wordt wel veel kleiner.

[4:54:47] Dus dat is het dan toch al waard om het risico veel kleiner te maken.

[4:54:53] Ik weet niet of ik de aanname van meneer Van Houwelingen helemaal onderschrijf.

[4:54:57] Dus daar zouden we dan echt meer over moeten weten of dat zo is.

[4:55:02] Maar wat ik al zeg, als je kijkt naar hoe de kwaliteitscriteria gezinshuizen en matchingsmodellen in de pleegzorg opgebouwd zijn volgens kwaliteitscriteria die gebaseerd zijn op professionele kennis en onderzoek, denk ik dat we daar voldoende aan hebben.

[4:55:18] Spijtig, het kost me dan ook weer twee interrupties.

[4:55:21] De aanname is dat in het algemeen man op vrouw, vrouw op man, dat is de aanname.

[4:55:27] Zoveel zal spreken.

[4:55:28] Dus dat is de aanname die ik dan heb.

[4:55:30] Ik weet niet of dat een discutabele aanname is.

[4:55:32] Dus als je de skinner van hetzelfde geslacht neemt, dat kan.

[4:55:36] Het spreekt toch zo voorzichtig, dat moet je uitleggen.

[4:55:38] Wie heeft de punt gemaakt?

[4:55:39] Staatssecretaris?

[4:55:40] Het is niet in honderd procent van de gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag dat het alleen in man op vrouw, vrouw op man gaat.

[4:55:48] Meneer Van Houwelingen vroeg ook waarom de inspectie niet één keer per jaar langs gaat bij de pleeggezinnen.

[4:55:54] Daar was ook wat interruptiedebat over met een aantal andere Kamerleden.

[4:55:58] Wat we nu vooral doen om te zorgen dat pleegkinderen in veiligheid zeg maar in hun pleeggezin zijn, begint natuurlijk bij goede pleegouders.

[4:56:09] Nou, daar wordt alles aan gedaan om pleegouders daar ook, hoe noem je dat, vaardig in te maken om die veiligheid en warmte te bieden.

[4:56:16] En laat me ook dan dit moment gebruiken om te zeggen dat er honderden pleegouders dat echt met volle overgave, warmte doen om te zorgen dat kinderen een heel veilig, bijna net als thuis opgroeien ervaren.

[4:56:32] En dat is heel erg fijn.

[4:56:35] Daarnaast is er een pleegzorgbegeleider die het pleegkind begeleidt en zijn er onafhankelijke vertrouwenspersonen.

[4:56:41] Dus op die manier zeg maar echt een veiligheidsnet rondom de pleeggezin.

[4:56:47] IGA houdt landelijk toezicht op de pleegzorgaanbieder door informatie op te vragen, door met betrokkenen te spreken en bij de aanbieders langs te gaan.

[4:56:58] En het is niet de rol van de inspecties om ook bij de pleeggezinnen achter de voordeur te komen.

[4:57:02] In het thematisch toezicht pleegzorg van de inspectie gezondheidszorg en jeugd staan aanbevelingen over hoe het contact met pleegkinderen betekenisvol wordt vormgegeven en hoe hun stem mee kan worden genomen.

[4:57:14] Maar ik voorzie dus niet dat het beter wordt als de IGJ bij alle pleeggezinnen langs gaat.

[4:57:21] De heer Van Houwelingen.

[4:57:22] Dank voor deze beantwoordingen.

[4:57:23] Ik begrijp tussen veiligheidsnetten zijn natuurlijk maatregelen om te voorkomen dat kinderen mishandeld worden in pleeggezinnen, maar dat heeft niet gewerkt.

[4:57:31] De incidenten zijn ook bij de staatssecretaris bekend en ik begrijp oprecht niet, als ik hier een suggestie doe die in ieder geval die kans dan verder vermindert, waarom dan de staatssecretaris zegt van ja, de inspectie heeft die rol niet.

[4:57:43] Misschien zou het dus een goed idee, dat is mijn vraag, zou het een goed idee zijn om aanvullend dan de inspectie ook die rol te geven.

[4:57:48] Dat is mijn vraag.

[4:57:50] Nou, daar kan een antwoord op komen.

[4:57:53] Dat kan en mijn overtuiging is dat dat niet per se zo is.

[4:57:59] Meneer Van Houwelingen suggereerde ook om een enquête te houden onder volwassenen die in een pleeggezin hebben gezeten.

[4:58:04] Er is al heel veel kennis over.

[4:58:07] Er is een heel best dik rapport verschenen in 2019 van de commissie De Winter waarin heel veel aandacht ook wordt besteed

[4:58:16] aan slachtoffer en ervaringen en andere ervaringen.

[4:58:20] Dus ik denk heel eerlijk niet dat we met een nieuwe enquête nog weer hele nieuwe dingen ophalen.

[4:58:27] Laat onverlet dat wat meneer Van Houwelingen zegt, dat we ook langer termijn moeten blijven kijken naar wat gebeurt er in de jeugdzorg en wat voor effect heeft dat ook op het latere leven natuurlijk gewoon echt een belangrijk thema hoort te blijven zijn in hoe we naar jeugdzorg kijken en hoe we dat inrichten met elkaar.

[4:58:44] Meneer Seder vroeg naar de kwaliteit van gezinshuizen, hoe we die verbeteren.

[4:58:50] De kwaliteitscriteria gezinshuizen worden op dit moment ook weer geactualiseerd om ze beter te laten aansluiten op de praktijk.

[4:58:58] Dan gaat het bijvoorbeeld op het screen op vaardigheden en deskundigheid.

[4:59:02] Zorgen dat gezinsouders goed geschoold zijn en ook extra deskundigheid in kunnen zetten.

[4:59:08] En het platform Gezinshuiszorg, Nederlands Jeugdinstituut, de gemeente, aanbieders en professionals zijn daarbij betrokken bij het updaten van die kwaliteitscriteria.

[4:59:18] En we hebben een kenniscentrum blijvend leren dat dat ondersteunt.

[4:59:22] En verder ga ik graag in overleg met de sector om te kijken hoe we nog verder inderdaad gezinshuiszorg kunnen versterken.

[4:59:30] En ja, gemeentes kunnen daar een belangrijke rol in spelen, dus die neem ik daar graag in mee.

[4:59:38] Dan tot slot van dit thema, voorzitter, de vraag van mevrouw Westerveld over het onderzoek naar aanleiding van het Sikos onderzoek.

[4:59:47] En de ontlettende kijker zag aan mijn non-verbale communicatie al dat mevrouw Westerveld en ik hier, ik denk, dezelfde emoties bij hebben.

[4:59:56] Ik ben juridisch, maar ook dus kennelijk persoonlijk niet in staat geweest om medewerking aan het onafhankelijke onderzoek af te dwingen zonder tekort te doen aan de onderzoekscriteria, om het maar zo te zeggen.

[5:00:14] Een bestuurlijke boete is niet iets wat ik in kan zetten, heel eerlijk.

[5:00:20] En ik weet ook niet of het helpt.

[5:00:23] Maar ik ben er eigenlijk ook nog niet zo erg bereid om een punt achter te zetten.

[5:00:28] Dus laat mij kijken hoe we ook met de brancheorganisaties samen kunnen kijken welke oplossingen er nog liggen om te kijken of we toch onafhankelijk vervolgonderzoek kunnen doen.

[5:00:40] Want ja, uiteindelijk denk ik dat we allebei al gewoon graag inzicht willen hebben in wat er foutjes kunnen gaan, in welke gevallen en in wat er voorkomen zou worden.

[5:00:54] Dan ga ik naar de overige bedrijfsvoeringachtige vragen.

[5:00:59] Te beginnen met de administratieve lastenvraag van mevrouw Wendel en ook van mevrouw Coenradie over het verminderen van de regeldruk.

[5:01:06] Een belangrijk onderwerp.

[5:01:10] Wat we aan het doen zijn, moet ik zeggen, want we zijn nog niet klaar.

[5:01:14] Maar we hebben in ieder geval afspraken gemaakt over standardiseren in de jeugdzorg.

[5:01:19] Een nadeel nu is dat je, het is ook niet gek dat het kan, maar we willen dat toch eigenlijk wat verminderen, maar elke gemeente en elke gemeenteraad kunnen weer hun eigen set van eisen opstellen als het gaat over jeugdzorg en wat we gaan doen is landelijk standardiseren van producten en registratie eisen en dat moet die administratieve last voor een groot deel verminderen.

[5:01:42] En wat ik graag zou doen, en daar hebben we ook afspraken over gemaakt, is om het aantal onderling verschillende uitvragen van gemeentes te verminderen.

[5:01:51] Bijvoorbeeld door het uniformeren van uitvragen als het gaat om kostprijzen, wachttijden, dat soort dingen.

[5:01:56] Dus we proberen gewoon meer standaardisatie rondom alle criteria in de jeugdzorgaanbod te doen.

[5:02:04] Mevrouw Couray vroeg ook naar de uitstroom van professionals en wat we doen om de arbeidsmarkt vitaal te houden, zou ik maar zeggen.

[5:02:13] Als je kijkt naar het jaar 2024, dus tussen het eerste kwartaal van 2024 en het eerste van 2025, zijn er 5.190 medewerkers begonnen in de jeugdzorg.

[5:02:28] En in diezelfde periode zijn er 4.130 jeugdzorgmedewerkers de branche uitgegaan.

[5:02:35] Dus gelukkig een netto groei.

[5:02:38] Maar ook daar geldt dat we dan niet tevreden achterover kunnen leunen, want het blijft gewoon een groot vraagstuk.

[5:02:43] En ik denk, nou ja, morgen gaan we dat ook waarschijnlijk horen van de medewerkers zelf.

[5:02:50] Het blijft gewoon een groot belang dat personeel naar tevredenheid kan werken in de sector, want ze doen belangrijk werk.

[5:02:57] Dat doen we deels door administratietijd proberen te halveren, beter inzet van personeel en technologie, meer opleiden, sneller opleiden, beter opleiden en vooral werkplezier inzetten om medewerkers te behouden.

[5:03:13] Vorige week zagen we dat in de hele zorg ook zeggenschap een belangrijk element is om grip op je werk te hebben en daarmee ook plezier in het werk.

[5:03:23] Dat zijn allemaal elementen die passen bij het totale plan arbeidsmarkt in de zorg en welzijn.

[5:03:29] Maar met speciale aandacht voor jeugd is een goede.

[5:03:34] Meneer Hamstra vroeg of we wel hebben meegenomen in de uitwerking van de Rijkwijtenwet als het gaat om personeel.

[5:03:41] En ja, ons doel van die hele wet is natuurlijk om het gebruik te verminderen en daarmee ook de druk op die jeugdhulp en jeugdzorg te verminderen.

[5:03:51] En daarmee hopen we ook in ieder geval voor de arbeidsmarkt, de medewerkers, de zorg ook te verbeteren en daarmee ook het werk te kunnen verbeteren.

[5:04:02] Dank u wel.

[5:04:02] Ik had nog een interruptie van mevrouw Dobbe.

[5:04:05] Ja, dank u wel.

[5:04:06] Want ik ga natuurlijk rechtop zitten als de staatssecretaris het heeft over de arbeidsmarkt vitaal houden.

[5:04:10] En zij zegt dus inderdaad ook refereert ze naar de jeugdzorg medewerkers die morgen in actie komen.

[5:04:16] Dus het lukt nog niet zo heel erg goed om die arbeidsmarkt vitaal te houden, want mensen moeten in actie komen voor de meest basis, de meest basis dingen die hun werk aantrekkelijk maken.

[5:04:25] En dat is niet alleen maar fatsoenlijk loon, maar dat is ook zeggenschap.

[5:04:29] Inderdaad, het is werkdruk.

[5:04:30] Het zijn een heleboel factoren die nu, ja, die c-onderhandelingen liggen vast.

[5:04:34] En ze zijn wel cruciaal als het gaat om het behoud van de jeugdzorg en alle plannen die we hier hebben om de jeugdzorg beter te maken.

[5:04:42] Nu hebben we eerder bijvoorbeeld toen de cao, ook zo'n belangrijk cao van de apotheekmedewerkers, vastliep, hebben wij de minister opgeroepen om een bemiddelende rol te spelen.

[5:04:51] En ik wilde eigenlijk aan de staatssecretaris vragen of zij bereid is om hetzelfde te doen.

[5:04:55] En voordat zij het antwoord geeft, ik ga niet over de CAO's.

[5:04:57] Ja, dat snap ik.

[5:04:59] Helemaal mee eens.

[5:05:00] En dat moeten we ook vooral niet doen.

[5:05:01] Maar we hebben ook eerder gezien dat een bemiddelende rol daar niet op intreedt.

[5:05:05] Het treedt niet in op de verantwoordelijkheden van de CAO en de onderhandelende partijen.

[5:05:10] Maar dat het wel heel erg kan helpen.

[5:05:11] En het is ook eerder gedaan.

[5:05:12] Dus mijn vraag is, is de staatssecretaris bereid om dat te doen?

[5:05:17] Ik ben blij dat mevrouw Dobbe zegt dat we het ook niet zouden moeten willen dat de politiek ze gaat bemoeien met de CO-onderhandelingen.

[5:05:23] Dat lijkt me echt iets voor tussen werkgevers en werknemers.

[5:05:28] En ondertussen kunnen wij als kabinet samen met de onderhandelingenkamer wel oog blijven houden voor wat nodig is in de arbeidsmarkt, zoals dingen als zeggenschap en dat soort zaken.

[5:05:39] Maar ik ga me echt niet bemoeien met de CO.

[5:05:47] Toch nog wel?

[5:05:48] Jammer, het kost mij een interruptie omdat de staatssecretaris gewoon niet antwoord op mijn vraag.

[5:05:52] Mijn vraag was heel concreet.

[5:05:53] Is de staatssecretaris bereid om een bemiddelende rol te spelen?

[5:05:57] En dat kan zonder inbreuk te doen op de onderhandelende partijen, want dat is ook eerder gedaan.

[5:06:04] Dus de minister van VWS heeft dat ook eerder gedaan bij de apotheekmedewerkers.

[5:06:07] Het kan heel erg helpen om die COO onderhandelingen los te trekken.

[5:06:11] Mijn vraag is heel concreet niet te bemoeien met COO, maar wel een bemiddelende rol die deze staatssecretaris prima

[5:06:17] kan nemen.

[5:06:19] Staatssecretaris?

[5:06:20] In mijn verwachting, maar misschien moet mevrouw Dobbe dat dan een andere keer weten, maar bemiddelen is natuurlijk bemoeien.

[5:06:26] Dat is natuurlijk precies wel wat het is.

[5:06:28] Dus heel eerlijk kan ik daar geen ja op zeggen.

[5:06:34] Ik ga door met de vragen over de EVC-fraude.

[5:06:39] Ook iets waar ik emotioneel wel wat van zou willen zeggen, maar ik ga heel proberen heel zakelijk over te zijn.

[5:06:48] Fraude is überhaupt onacceptabel, maar zeker als het hier om gaat, is echt onuitstaanbaar ook.

[5:06:55] Afgelopen jaar, dus de vraag van mevrouw Feyenoord, wat heeft de staatssecretaris gedaan als het gaat over die nep diploma's?

[5:07:02] Wat we vorig jaar hebben gedaan is 1 miljoen euro aan de SKJ verstrekt om onderzoek te doen naar registraties van EVC-houders.

[5:07:13] Ik heb u daarover geïnformeerd wat daar ongeveer uitkwam en daar werden we niet heel vrolijk van, kan ik u zeggen.

[5:07:20] De minister van VWS heeft collega's opgeroepen om wat terughoudend te zijn met werken op basis van EVC-certificaten en inmiddels is dat ook zeg maar even omhold gezet.

[5:07:32] Ik kan niet zeggen hoeveel kinderen hierdoor wel of niet risico hebben gelopen.

[5:07:39] Dat is ook lastig inzichtelijk te krijgen, denk ik.

[5:07:42] Maar het is ook belangrijker wat mij betreft om te zorgen dat dit gewoon niet meer kan.

[5:07:47] En te zorgen dat als er evc's zijn, dat die ook gewoon geldig zijn.

[5:07:52] Mochten mensen signalen zien, zorgen hebben over kwaliteit van zorg, dan kan dat uiteraard altijd gemeld worden bij de landelijke meldpunt zorg.

[5:08:05] Mevrouw Koen... Ja, u gaat nu.

[5:08:08] Eerst mevrouw Seinhaven.

[5:08:11] Ja.

[5:08:12] Ja, dank u wel, voorzitter.

[5:08:15] Kijk, waar ik me nu vooral zorgen om maak, is al die mensen die nu met een nepdiploma in de zorg werken.

[5:08:21] En daar mis ik de actie vanuit het kabinet, vanuit deze staatssecretaris, van wat gaan we nou doen om hen op te sporen, om te zorgen dat ze niet meer met deze kinderen kunnen werken.

[5:08:30] En daar is ook het amendement wat ik nu heb ingediend op gericht, omdat ik het idee heb dat die stappen nu niet gezet worden en dat daar ook geen budget voor vrij is gemaakt.

[5:08:41] Ja, want inderdaad, wij hadden gehoopt natuurlijk dat met 1 miljoen euro dat we het allemaal inzichtelijk hadden, maar nog in tijd, nog in geld is dat helemaal afgerond.

[5:08:54] We hebben wel heel veel inzicht gekregen die ook, en daar heeft mevrouw Sijnaven wel, denk ik,

[5:09:00] terecht opmerking over die ook wel vervolgstappen vragen.

[5:09:05] Daarover zijn we in gesprek met gemeente en jeugdzorg samen om te kijken hoe we dat gezamenlijk ook oplossen, want ik denk ook een gezamenlijk probleem, in ieder geval is een gezamenlijke oplossing het beste.

[5:09:16] En hoe en wat, daar moet ik even in tweede termijn op terugkomen wat we daar precies aan doen.

[5:09:25] Ik heb nog een andere interruptie van mevrouw van Metelen.

[5:09:28] Ja, dank u voorzitter.

[5:09:29] Heel even hierop doorgaan, want ik had natuurlijk ook schriftelijke vragen hierover gesteld en die zijn ook keurig netjes beantwoord.

[5:09:36] Maar ik had daar natuurlijk ook de vraag in om, als het op dit moment gewoon, het is niet bekend hoeveel, wie, waar, en daar heb ik ook in mijn vraag gesteld, waarom niet direct gewoon iedereen met zo'n certificaat op non-actief te zetten?

[5:09:50] Uiteindelijk weten we nu niet of er eventueel kinderen zijn die misschien nog onder zorg zijn van iemand met zo'n verkeerd certificaat.

[5:10:03] Dat haal ik niet uit de beantwoording uit.

[5:10:06] Wat nu de bedoeling is en hoe gaan we hiermee verder?

[5:10:10] Ik snap de vraag van mevrouw Van Meterland.

[5:10:16] Soms denk ik ook meteen van, laten we dat doen.

[5:10:18] En tegelijkertijd zijn er ook heel veel mensen die met een EVC-certificaat werken die wel gewoon valide en ook gewoon met goede kwaliteit van zorg aan de slag zijn.

[5:10:28] Dus om die dan zomaar de wacht aan te zetten, dat kan niet.

[5:10:31] En dat kan juridisch ook niet.

[5:10:32] Maar het zou ook niet eerlijk zijn, denk ik.

[5:10:34] Dus we proberen dit wel echt op een goede manier te doen die klopt, juridisch klopt, maar ook recht doet aan al die mensen die het wel van goede wil, maar ook van goede kwaliteit zijn.

[5:10:46] Dus dat vergt gewoon net iets meer stappen.

[5:10:54] Ja, dat snap ik voorkomen en u heeft natuurlijk helemaal gelijk en het is ook oneerlijk.

[5:10:58] Maar wat natuurlijk veel oneerlijker is, als er eventueel kinderen verkeerde zorg krijgen of dat er dus nog meer worden gerondsteld of wat dan ook op wat voor manier.

[5:11:06] Dat lijkt mij vele malen schadelijker dan dat we iemand even een tijdje op non-actief zetten.

[5:11:12] Het lijkt mij dat de zorg voor die kinderen voorop moet staan.

[5:11:14] Dus ik vraag nog een keer, waarom doen we dit niet?

[5:11:19] En deels verwijs ik naar mijn eerste antwoord en daarnaast.

[5:11:22] Jeugdzorg Nederland, de brancheorganisatie, heeft ook gezegd... we houden even op met EVC-certificaten.

[5:11:30] Dus de branche zelf heeft daar zelf ook een rol in en die pakken ze ook... op basis onder andere van het onderzoek.

[5:11:36] En dan verwijs ik ook weer naar wat ik zei.

[5:11:39] Dit is ook iets waar we echt met gemeente, jeugdzorg en Rijk samen... gewoon goede stappen in moeten zetten, denk ik.

[5:11:46] Zodat we ook weer...

[5:11:46] met z'n allen op de goede koers zijn.

[5:11:51] Een vraag van mevrouw Coenradie over de landelijke en de regie en de lokale versnippering.

[5:12:01] Dat vergt om een balans.

[5:12:04] In elke gemeente zijn dingen gewoon anders, ook omdat het anders is om op te groeien in Appelscha dan in Rotterdam-Zuid.

[5:12:10] Dat weet mevrouw Kourani misschien zelf nog wel het beste.

[5:12:13] Dus wat we proberen te doen is landelijke kaders neer te zetten.

[5:12:18] En waar nodig op regionaal niveau bindende afspraken te maken.

[5:12:24] Daar hebben we de wet voor aangenomen.

[5:12:26] Of u heeft hem aangenomen en de Eerste Kamer ook.

[5:12:29] En die is dit jaar van kracht.

[5:12:31] De wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en om daar enige mate van... Hoe noem je dat?

[5:12:37] Ja.

[5:12:37] versnipperingen, problemen tegen te gaan.

[5:12:40] Met de wet voor stelrijk wijten gaan we ook proberen om wat meer kaders te geven, maar uiteindelijk blijft er natuurlijk ook wel van belang om lokale verschillen aan te pakken als het kan, als het nodig is.

[5:12:56] Want nogmaals, er zijn gewoon heel veel verschillende gemeenten, dus gewoon ook andere vraagstukken, andere problemen.

[5:13:04] Mevrouw Dobbe vroeg naar de aanbestedingen.

[5:13:09] Gemeenten zijn niet verplicht om aan te besteden.

[5:13:10] Volgens mij kwam dat in de interruptiedebatjes ook al even terug.

[5:13:15] De manier van inkopen moet passen bij de visie van de gemeente en bij de type jeugdzorg dat nodig is.

[5:13:21] We hebben vanuit een ketenbureau, dat heet dan E-Sociaal Domein, maar goed.

[5:13:27] Het is een ketenbureau dat gemeenten en regio's kan helpen bij het kiezen van een bepaalde inkoopstrategie.

[5:13:34] En ondertussen zijn we bijvoorbeeld bezig met het wetsvoorstel integriteit bedrijfsvoeringszorg en jeugdhelpaanbieders.

[5:13:42] Om aan de ene kant te zorgen dat de gemeente hand valt te krijgen om ook goede aanbieders in te kopen.

[5:13:52] Daarnaast doen we standaardisatie om administratieve lasten te verminderen.

[5:13:58] Mevrouw Dobbe zou ook graag willen om een commissie in te stellen, een staatscommissie, om te zoeken naar jeugdzorgoplossingen die anders georganiseerd zijn.

[5:14:11] Elk stelsel kent voor- en nadelen, of je dat nou helemaal overheidsgestuurd doet of marktgeoriënteerd of wat dan ook.

[5:14:19] Je kunt overal voor- en nadelen opzetten en dan heeft mevrouw Dobbe waarschijnlijk een net een iets ander rijtje dan ik zou hebben.

[5:14:26] Maar waar het om gaat is dat we een volledige stelselwijziging dat wat ons betreft nu niet aan de orde is.

[5:14:33] Wat volgens mij belangrijk is om negatieve effecten te voorkomen.

[5:14:37] Dus zijn we bezig, daar heb ik net al iets over gezegd, over het wetsvoorstel in tegen bedrijfsvoeringszorg en jeugdhulpaanbieders, om meer te kunnen borgen dat de kwaliteit van aanbieders goed is.

[5:14:49] Standardisatie van de specialistische jeugdzorg en kijken of een vergunningplicht van toepassing is en ook daadwerkelijk effectief kan zijn.

[5:14:58] En nogmaals, je hoeft niet aan te besteden als gemeente als je dat niet zou willen.

[5:15:02] Er zijn andere vormen voor.

[5:15:04] Daar kan wat bij geholpen worden.

[5:15:07] Een andere vraag van mevrouw Dobbe was, naar aanleiding van haar motie, dat gemeenten niet op de stoel van jeugdzorgmedewerkers zou moeten gaan zitten.

[5:15:18] En wat ik heel erg met mevrouw Dobbe eens ben, is dat we moeten zorgen dat gemeenten goed samenwerken met lokale teams, met gecertificeerde instellingen, met andere

[5:15:31] professionals en verwijzers.

[5:15:34] En dat ze goed van elkaar weten wat hun rol is, maar ook gezamenlijk kijken naar dat gezin waar het om gaat.

[5:15:40] En gemeentes hebben vaak, omdat ze een bredere beeld hebben, zeker met goede lokale teams, hebben een goed beeld van wat er in gezinnen eventueel aan oplossingen mogelijk zou zijn.

[5:15:53] En het is dus ook aan die lokale teams om daar goed op samen te werken.

[5:15:58] De motie vraagt om gemeentes hierop aan te spreken.

[5:16:02] Nou, en dat doen we natuurlijk in alle overleggen die we hebben als Rijk met gemeentes, met gecertificeerde instellingen en met aanbieders.

[5:16:12] En er komt een aanpak, maar daar zal de staatssecretaris JNV als het gaat om toekomstscenario nadroping in gaan.

[5:16:17] Ik zie mevrouw Dobbe knikken, maar die heeft toch nog een vraag.

[5:16:20] Mevrouw Dobbe.

[5:16:21] Nee, het is heel goed denk ik om de gemeente aan te spreken op, zoals de motie ook vraagt, om niet op de stoel van de jeugdzorgverlener te gaan zitten of de gecertificeerde instelling te gaan zitten.

[5:16:30] Daar vroeg de motie ook om en ik vroeg me wel af of de staatssecretaris dan nog kan zeggen hoe effectief dat aanspreken is.

[5:16:37] En over dat markt in de zorg, ja, we hebben het hier natuurlijk al tijden over.

[5:16:41] En de voorbeelden die ik noemde, ja, het is echt één instelling die ik dan spreek, die dan zegt ik heb 85 FTE aan aanbestedingsmensen in dienst.

[5:16:50] Mensen die alleen maar bezig zijn met inkoop.

[5:16:53] Mensen die bezig zijn om marktconsultaties voor te bereiden en af te lopen.

[5:16:57] Eén jaar per aanbestedingstraject en dan hebben ze er tientallen per jaar.

[5:17:01] En ik vind het dan wel iets te makkelijk om te zeggen van ja, wij kijken er misschien wat anders naar.

[5:17:06] Is er dan ook wel erkenning bij deze staatssecretaris dat dit gewoon niet de ideale situatie is en niet de ideale besteding is van zorggeld?

[5:17:14] En we weten dat het niet verplicht is, maar moeten we dan gewoon ook zorgen dat het gemeentes het niet meer gaan doen?

[5:17:20] Staatssecretaris.

[5:17:23] Het waren twee vragen.

[5:17:24] De eerste vraag was, is het effectief om gemeenten aan te spreken?

[5:17:30] Uiteindelijk moeten we het samen doen.

[5:17:31] Dus gemeenten en Rijks staan samen aan de lat om te zorgen dat de jeugdzorg goed is ingeregeld.

[5:17:36] Ik vind dat het best effectief is, maar ik wilde best ook...

[5:17:41] aan hun vraag of zij dat ook vinden.

[5:17:43] Nee, dat is flauw gezegd, maar ik denk daadwerkelijk dat we daar echt samen in op moeten trekken.

[5:17:48] En we hebben bijna maandelijks, geloof ik, overleg met de gemeente echt formeel om het hierover te hebben.

[5:17:54] Dus ik zal daar op terugkomen.

[5:17:59] En wat mevrouw Dobbe zegt, ik denk dat wij inderdaad op sommige dingen een ander lijstje hebben, maar niet als het gaat over zorg geldt dat naar administratie en dingen.

[5:18:14] Volgens mij hebben we daar best wel dezelfde verwachting bij.

[5:18:17] In 2019 hebben we op een rijtje gezet en toen bleek dat ongeveer 30% van het jeugdzorgbudget... 30% van het jeugdzorgbudget wordt besteed aan coördinatiekosten en dat is natuurlijk gewoon ook waar mevrouw Dobben naar refereert.

[5:18:33] Op dit moment zijn we nog wat fijner aan het kijken naar de administratieve lasten binnen de specialistische jeugdzorg, zodat ik dat ook weer kan actualiseren, want 2019 is natuurlijk ook alweer een tijdje geleden.

[5:18:44] We verwachten de uitkomsten van dat onderzoek eind september.

[5:18:47] We hoeven niet op te wachten om te blijven werken aan het verminderen van administratieve last, dus dat doen we ook.

[5:18:53] Maar in het najaar kunnen we wellicht nog wel doorgaan op de uitkomsten van dit onderzoek.

[5:19:00] Mevrouw Dobbe vroeg ook naar de private equity.

[5:19:06] Ja, er is niet... Kijk, het punt is, er is niet zo heel veel private equity in de jeugdzorg, als je het meet.

[5:19:13] Maar dat is niet waar volgens mij mevrouw Dobbe per se naar refereert.

[5:19:17] Waar ze volgens mij naar refereert, is cowboys, organisaties die het eigenlijk niet om het kind te doen is, maar om heel veel andere dingen, dat soort zaken.

[5:19:27] De minister van VWS is bezig met die wet integen bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders.

[5:19:36] In december heeft hij daar een brief over geschreven en daar zitten een aantal antwoorden op de vragen van mevrouw Dobbe in.

[5:19:43] We zijn nu wel aan het kijken, ook naar aanleiding van de discussies en de debatten daarover,

[5:19:48] precies in die wet Integere Bedrijfsvoering Zorg- en Jeugdhulpaanbieders op kunnen en moeten nemen om inderdaad ervoor te zorgen dat uiteindelijk wat we aan jeugdhulp aan te bieden hebben, dat dat ook daadwerkelijk gericht is op oplossingen voor kinderen en hun gezinnen.

[5:20:06] En daar zult u later dit voor de zomer over worden geïnformeerd.

[5:20:14] Mevrouw Dobbe vroeg ook naar omzetplafonds.

[5:20:16] Ja, daar gaan wij er natuurlijk niet over.

[5:20:19] Het is een gemeente om met jeugdhulpaanbieders afspraken te maken.

[5:20:24] Dus ik kan niet zoveel zeggen over budget of omzetplafonds.

[5:20:30] Anders dan dat het uiteindelijk... Even weer, waar doen we het ook weer allemaal voor?

[5:20:35] Om te zorgen dat kinderen en gezinnen die jeugdhulp nodig hebben, dat die die ook kunnen krijgen.

[5:20:41] En dat zou het doel van ons allemaal moeten zijn.

[5:20:46] Daarover gesproken vroeg mevrouw Moana nog naar de wachttijden.

[5:20:52] Uiteindelijk heb ik geen landelijk inzicht op alle wachttijden.

[5:20:57] Dat zit vooral bij de gemeenten en de regio's.

[5:21:02] Zeker als het gaat over de wet beschikbaarheid regionale jeugdzorg is dat echt daar ook geregeld.

[5:21:10] Wij zijn ook bezig met die standardisatie waar ik eerder naar verwees en wat dat betreft zal dat ook meer inzicht geven in wachttijden op landelijk niveau en dat past ook bij de afspraken die we in de hervormingsagenda hebben gemaakt.

[5:21:32] Ja, dank u voorzitter.

[5:21:33] Ik denk even wakker worden weer met z'n allen.

[5:21:37] Ik wil de staatssecretaris nogmaals vragen.

[5:21:40] Met de wachtlijsten bedoel ik de wachtlijst zeg maar na de intake.

[5:21:45] Ik heb als gemeenteraadslid hebben wij meermaals geld moeten uittrekken.

[5:21:49] Dan heb ik het echt over een miljoen om die wachtlijst weg te krijgen.

[5:21:53] En dan kom je er later achter dat eigenlijk de wachtlijst, dan noem ik hem na de wachtlijst, ook weer overvol is.

[5:21:59] Dus dan roept een wethouder bijvoorbeeld van de wachtlijst is

[5:22:02] verkort en dan vraag je naar de wachtlijst, naar de wachtlijst en dan is die ook mega.

[5:22:07] Dus ik zou aan de staatssecretaris vragen of ze die ook wil meenemen, want ik denk dat het veel gemeentes ook met dat soort wachtlijsten werken.

[5:22:16] Ik herken dat probleem heel erg.

[5:22:18] Het speelt namelijk ook in de geestelijke gezondheidszorg waar we echt iedereen werkt met andere definities, criteria.

[5:22:27] Dus ik herken het heel erg en ik heb het ook niet zo opgelost, dat moet ik ook maar zeggen.

[5:22:32] Maar soms is het bewustzijn al de helft van de oplossing.

[5:22:35] Dus ik herken het heel erg.

[5:22:37] En we proberen ook in afspraken met de gemeente in ieder geval door die standardisatie ook daar wat gelijkluidende definities op te krijgen.

[5:22:47] Maar ik kan ook niet beloven dat dat binnen nu en een paar maanden opgelost is.

[5:22:50] Maar ik denk dat mevrouw Morna wel echt een terecht punt aanwijst.

[5:22:54] En dat zullen we ook meenemen in de manier waarop we verder uitvoering geven aan afspraken.

[5:23:02] Maar zoals ik al aankondigde, voorzitter, is dat nog best veel.

[5:23:06] Ja, maar ik hoor ook heel af en toe overlap, omdat veel over... Er zijn veel beleidsterreinen.

[5:23:11] Ik hoor weer Rijkwijd een paar keer.

[5:23:13] Ik ben niet heel streng, maar als oud-woordvoerder weet ik ook waar deze materie over gaat.

[5:23:17] Dus dan hoor ik ook... Ja, goed.

[5:23:19] Met een strikte filter van Mohandes had ik er 20 procent uit kunnen filteren, maar dat heb ik niet gedaan.

[5:23:24] Maar misschien bij Overig wel.

[5:23:26] Dus aan nu.

[5:23:28] Spannend.

[5:23:30] En dan moet ik de neiging onderdrukken om sneller te gaan praten, dat is niet... Je moet vooral effectiever... Ja, en... Ja.

[5:23:38] Vraag van meneer Stoffer over de leernetwerken en kennisdeling.

[5:23:42] Nou, superbelangrijk, hè.

[5:23:44] Het is een van de lijnen van de hervormingsagenda om ook die kwaliteit te verbeteren en daar hebben we ook echt veel meer kennis voor nodig.

[5:23:50] Er is structurele financiering aan de werkorganisatie met de naam kwaliteit en blijvend leren en dat loopt op tot 13 miljoen structureel per jaar en bij ZON en WEE en het Nederlands Jeugdinstituut als kennisinstituut is ook geld om kennisdeling en kwaliteitsbevordering te ondersteunen.

[5:24:10] Mevrouw Coura die vroeg naar de Philomena aanpak, een hele mooie aanpak waar ook de staatssecretaris van langdurige en maatschappelijke zorg ook in december ook een kijkje is komen nemen en zij geeft ook aan om met Philomena samen te kijken hoe slachtoffers beter, hoe ondersteuning van slachtoffers beter kan worden ingericht vanuit die Philomena visie zal ik maar zeggen.

[5:24:34] Zij betrekt ook de inzichten van het houdbaarheidsonderzoek WMO daarbij en kijken hoe we daar ook synergie kunnen vinden met hervormingsagenda jeugd.

[5:24:43] En uiteindelijk is het wel aan gemeente zelf om een Philomena of een Philomena-soortgelijke aanpak in te richten.

[5:24:52] Mevrouw Koura die vroeg ook naar suïcide preventie.

[5:24:57] Heel belangrijk onderwerp en ook fijn dat het ook hier aan de orde komt.

[5:25:02] Want elke suïcide is verdrietig en één teveel.

[5:25:08] En wat kan je dan doen vanuit hier?

[5:25:10] Onder andere de landelijke agenda suïcidepreventie die 113 uitvoert.

[5:25:16] Een aantal specifieke aandachtspunten als het gaat over jongeren en ook jongeren in de jeugdzorg.

[5:25:22] Die landelijke agenda die loopt nu dus voor de vierde keer en daar is ook geld voor beschikbaar gesteld.

[5:25:29] En de wet integrale suïcidepreventie waarin ook gemeentes een rol hebben

[5:25:33] Ze zal daar ook op voortbouwen om die preventiemaatregelen in te zetten.

[5:25:42] Wie is dan eindverantwoordelijk, vraagt mevrouw Coenradie ook.

[5:25:49] Ja, de doorzettingsmacht ligt vooral bij de gemeente als het gaat over regie, verantwoordelijkheid en toereikend aanbod van jeugdhulp.

[5:25:57] En met de wet Integrale Suïcidepreventie krijgen alle partijen, maar ook gemeenten, handvatten voor een suïcidepreventieaanpak.

[5:26:05] Vooral ook dichtbij de leefomgeving van mensen die risico's lopen.

[5:26:10] Daar is ook geld voor beschikbaar gesteld.

[5:26:13] En er is een regionaal expertteam van de jeugdregio die daar ook mee kan helpen en handvatten kan helpen geven.

[5:26:22] Over verantwoordelijkheid gesproken, mevrouw van Metelen vroeg naar wie er politiek en bestuurlijk verantwoordelijk is bij onveilige situaties thuis, oftewel kindermishandeling.

[5:26:34] De jeugdwet maakt dat het college van burgemeester en wethouders in de gemeente de plicht heeft om te zorgen dat kinderen hulp krijgen.

[5:26:41] Nou, dat is waar we dus zeg maar ook met de wetten rijkwijd ook weer meer handvatten voor moeten kunnen geven.

[5:26:46] De verplichte meldcode bestaat voor professionals en veilig thuis als centraal advies en meldpunt en natuurlijk ook de gecertificeerde instellingen nemen een rol.

[5:26:58] Als we het hebben over geweld in afhankelijkheidssituaties, dus huiselijk geweld, kindermishandeling, ook het actieplan geweld tegen vrouwen.

[5:27:05] Maar goed, daar kan de staatssecretaris van JNV misschien meer over zeggen, maar er komt ook een nationaal coördinator die daar ook een rol in heeft.

[5:27:13] Veilig Thuis heeft overigens bij elke melding de verantwoordelijkheid om een nieuwe beoordeling te maken van situaties als het gaat over huiselijk geweld en kindermishandeling.

[5:27:25] En Veilig Thuis is ook degene die moet verbinden met informatie van eventueel eerdere meldingen en samen met politie, jeugdbescherming en ook de opvang zoeken naar instrumenten om dat risico ook goed in te kunnen schatten.

[5:27:39] Met betrokken organisaties, dus dan heb je het over veilig thuis, politie, raad voor de kinderbescherming, reclassering, mevrouw opvang, wordt gekeken hoe die taxaties ook goed uitwerken en hoe we daar ook nog beter ook weer in kunnen samenwerken.

[5:27:56] Welke gemeente, of welke minimum vereisten hebben gemeenten nu, oh sorry.

[5:28:00] Sorry, nee, maar het maakt niet uit.

[5:28:02] Ik hou van tempo, dus dat blijft al doen.

[5:28:05] Mevrouw Vermeter.

[5:28:06] Om het tempo erin te houden, als er nog een vervolg op zit, dan wil ik het best afwachten.

[5:28:10] Anders heb ik nu een interruptie.

[5:28:14] Stelt u de vraag.

[5:28:16] Zoals we net al hoorden, allerlei instanties en waar het om gaat, het is niet als er kindermishandeling is, maar als er dus echt iets duidelijk misgaat.

[5:28:25] Door het plaatsen van instanties.

[5:28:27] We hebben een paar hele slechte voorbeelden al gezien.

[5:28:30] We willen geen herhaling van zetten, maar niemand weet hoe het verder gaat.

[5:28:34] Dat is waar we om vragen.

[5:28:36] Wie is op dat moment verantwoordelijk en wat kunnen we daaraan doen dat er gewoon ook mensen verantwoordelijkheid nemen of opgelegd krijgen?

[5:28:45] Dat is de vraag.

[5:28:48] Eindverantwoordelijkheid in de keten.

[5:28:59] Het ingewikkelde is natuurlijk dat ik niet een heel eenvoudig antwoord heb op die vraag.

[5:29:08] Omdat een jeugdzorgorganisatie naar wie een kind is doorverwezen, is verantwoordelijk.

[5:29:14] Is ook eindverantwoordelijk, eigenlijk.

[5:29:17] Daar zit het.

[5:29:23] Mevrouw Van Metelen nog?

[5:29:24] Nou, en dat is volgens mij dus de kern van het probleem, want uiteindelijk is dan dus niemand echt verantwoordelijk en wordt het een afschuifsysteem en houden we dus bepaalde dingen in stand.

[5:29:35] En dat is dus precies waar wij iets als PVV aan willen doen.

[5:29:41] Dus ja, ik heb dadelijk twee moties.

[5:29:43] Ik hoop ook dat die niet ontraden worden en dat ze gesteund worden, want we moeten hier echt wat aan gaan doen.

[5:29:49] We kijken uit naar de moties.

[5:29:50] De staatssecretaris.

[5:29:52] Het punt is, de jeugdzorgorganisatie is gewoon een verantwoordelijk punt.

[5:29:57] Daar zit hem in.

[5:30:01] Minimum vereisten.

[5:30:02] De minimum vereisten voor gemeentes als het gaat over aanpak huiselijk geweld zijn dat elke gemeente een veilige thuisorganisatie heeft ingericht, dat er passende hulp is op basis van het wetsvoorstel beschikbaarheid jeugdzorg.

[5:30:16] Dat er een integrale lokale aanpak is.

[5:30:21] Daarvoor hebben we dat confidant stevige lokale teams dat u ook gezien heeft.

[5:30:26] En uniformiteit en samenwerking op landelijk niveau.

[5:30:30] Waarbij veilig thuis verkend of een landelijk dekkende functie ook van toepassing kan zijn.

[5:30:36] En we blijven voortdurend verbeteren.

[5:30:41] Als het gaat over opvoedverwaarlozing, een ingewikkeld woord denk ik, omdat we daar misschien allebei niet precies hetzelfde beeld bij hebben.

[5:30:52] Ouders verwaarlozen hun kinderen vrijwel nooit bewust of expres.

[5:30:58] Vaak is het een optelsom van omstandigheden waardoor

[5:31:02] dingen niet gaan zoals we ze idealiter wel zouden zien.

[5:31:06] Dat betekent dus ook dat er breder moet gekeken worden naar de gezinsproblematiek.

[5:31:10] Daarvoor zijn die stevige lokale teams die opgezet worden en in sommige gemeentes gewoon ook al heel goed werken en die spelen ook een rol in de toekomstscenario maar dan verwijs ik naar de staatssecretaris justitie en veiligheid.

[5:31:26] Dan jeugdhulp in het buitenland.

[5:31:29] Ja, ik las dat artikel ook en dacht, huh?

[5:31:35] Hoe kan dit?

[5:31:36] Wat heftig voor Nederlandse jongeren die in deze gevallen in Frankrijk jeugdhulp tussen aangsttekens kregen.

[5:31:47] Kijk,

[5:31:48] Hulp in het buitenland kan wel eens passend zijn, maar dat is natuurlijk nooit de meest logische logische.

[5:31:56] Soms is het goed om kinderen echt ver uit hun omgeving te halen.

[5:31:59] Laat ik mij vertellen door experts, bijvoorbeeld als het gaat rondom drugs, drugs problematiek.

[5:32:07] Maar het klinkt, het klinkt niet als het meest logische en voor de hand liggende.

[5:32:13] En bovendien moeten we ook zeker weten dat die kwaliteit goed is.

[5:32:18] Uiteindelijk gaat dit ook weer over inkoopafspraken tussen gemeenten en jeugdzorgaanbieders.

[5:32:27] En daarnaast gaat het om toezicht.

[5:32:30] En u zult het ook niet helemaal met mij oneens zijn dat het best logisch is dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een Nederlandse instantie bevoegdheden heeft in Nederland en dus niet zomaar in het buitenland toezicht kan houden.

[5:32:44] Als een gemeente dus kiest om een jeugdhulpaanbieder in het buitenland in te zetten,

[5:32:49] moet hij dus eigenlijk ook wel weten, net zoals hij dat met andere Nederlandse instanties hebben, dat de hulp voldoet en dat het ook kwalitatief goed is.

[5:32:59] Het platform Jeugdhulp in het buitenland, IGJ en de Vereniging Nederlandse Gemeenten hebben daar ook afspraken over gemaakt in het afsprakenkader Buitenlands Zorgaanbod Jeugd.

[5:33:08] En de gemeente wordt verwacht dat ze die afspraken ook volgen bij de inkoop van deze zorg.

[5:33:14] In dat afsprakenkader hebben we ook afgesproken dat de jeugdhulpaanbieder verplicht is aan de IgE door te geven wie de lokale toezichthouder is, in dit geval de Franse, en hoe het toezicht op de kwaliteit is vormgegeven.

[5:33:29] En men is verplicht om af te stemmen met de centrale autoriteit internationale kinderagelegenheden om instemming of goedkeuring te geven aan een lokale centrale autoriteit, voordat er jeugdhulp verleend kan worden.

[5:33:44] Eigenlijk hebben we het best wel goed geregeld, maar er blijken toch dit soort ernstige misstanden te zijn gebeurd.

[5:33:54] Dus ik kijk nu samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de inspectie wat er gebeurd is, wat er met het afsprakenkader is gebeurd en wat we nodig hebben om het te voorkomen in de toekomst.

[5:34:05] En met de Vereniging Nederlandse Gemeenten zal ik ook, zij hebben het afsprakenkader opgesteld, zal ik ook kijken in hoeverre zij ook daar nog wat over kunnen zeggen ten aanzien van de gemeentes.

[5:34:22] Ja, mevrouw.

[5:34:24] Ik ga toch even vragen om het even op te sparen.

[5:34:31] Nog een paar vragen en dan doen we de interrupties.

[5:34:33] Doe ik nog een slotronde, zeg maar.

[5:34:37] Gaat zo kan.

[5:34:39] Er komt nog, misschien... Ik heb er nog een paar, met inderdaad daarboven fractie GroenLinks.

[5:34:46] Mevrouw Westerveld wilde weten hoe het vervolgtraject eruitziet.

[5:34:48] Nou, dat zei ik net al, met inspectie en VNG in gesprek.

[5:34:52] Kijken of dat afsprakenkader nog moet worden verbeterd.

[5:34:55] En ik wil ook dat die verplichte procedures bij de centrale autoriteit internationale kinderaangelegenheden beter worden nagevolgd.

[5:35:02] Dus daar ga ik ook mee aan de slag.

[5:35:04] Is er nazorg voor de jongeren?

[5:35:06] Dat weet ik niet.

[5:35:09] En daar ga ik over in gesprek met de Vereniging Nederlandse Gemeente.

[5:35:14] Want ik vind het belangrijk genoeg.

[5:35:15] Mevrouw Westerveld vroeg ook over de trauma's bij kinderen die in het buitenland zijn geplaatst.

[5:35:21] En of er nu nog andere kinderen in het buitenland zijn die onveilig zijn.

[5:35:25] Wat ik zei, we hebben die centrale autoriteit met verplichte procedures.

[5:35:30] In deze gevallen lijken die procedures niet gevolgd te zijn, waardoor je dus ook geen zicht op hebt en ik dus ook verbaasd was erover.

[5:35:39] En dat maakt dat ik nu ook niet kan garanderen dat het niet aan de hand is.

[5:35:43] Maar nogmaals, ik ga met de inspectie en de Vereniging Nederlandse Gemeenten in gesprek om opvolging te geven aan wat er nu gebeurt, maar ook om te kijken wat we eventueel nu nog niet gezien hebben.

[5:35:53] Dus ik neem dit wel hoog op, om maar zo te zeggen.

[5:35:56] Vervolgvraag mevrouw Westerveld.

[5:35:59] Heel fijn hoor en ook dat de minister dit serieus neemt.

[5:36:01] Maar wat daar is gebeurd is afschuwelijk genoeg.

[5:36:06] Dat vinden we ook allemaal.

[5:36:10] Ik begrijp aan de hand van hoe het stelsel in elkaar zit dat de minister of de staatssecretaris niet kan zeggen ik garandeer dat alle jongeren veilig zijn tegelijkertijd.

[5:36:20] Hoop ik wel dat er echt nu, misschien kan ze een brief uit doen gaan naar alle gemeenten met de vraag, hebben jullie jongeren in het buitenland zitten?

[5:36:28] Zo ja, dan wil ik meteen een terugkoppeling of die in dit soort situaties terecht kunnen komen, want volgens mij is het daar echt serieus genoeg voor.

[5:36:38] Dus dat is klaar.

[5:36:39] Ja en als mevrouw Wessenveld met me eens is dat of het een brief moet zijn of iets anders, maar dat ik met de VNG samen zeg maar probeer dit zeg maar zo'n dergelijke opvolging te geven, ja.

[5:36:50] En dat is ook een van de dingen die in het gesprek met de VNG wat mij betreft op de agenda staan.

[5:36:57] Mevrouw Moornaam vroeg naar de dakloosheid, met name rondom moeders met kinderen als ik het goed heb begrepen en dat dat dan gedreigd wordt met veilig thuis.

[5:37:14] Ik begrijp heel goed wat mevrouw Mona zegt en vraagt, want ik voel dat hetzelfde.

[5:37:20] De staatssecretaris van Langdurige Maatschappelijke Zorg, mevrouw Nikkie Pauw-Verweij, heeft in december een brief gestuurd daarover, om dat nog eens te bevestigen, dat we dat ook vinden.

[5:37:30] En dat is ook besproken met de VEG, er zijn ook afspraken over gemaakt.

[5:37:37] In die gesprekken heeft de VEG toegezegd om het gesprek met de gemeente te organiseren, om dat ook niet bij een bestuurlijke tafel te houden, maar ook in de praktijk te brengen.

[5:37:46] En de staatssecretaris heeft aangegeven dat als ze een nieuw signaal heeft, dat ze dat opnieuw onder de aandacht brengt.

[5:37:56] Mevrouw Westerveld vroeg naar gezinshulp en een informele steunfiguur.

[5:38:03] Ontzettend belangrijk dat je iemand in je omgeving hebt, of dat nou vrienden, familieleden of wie dan ook is, waar je een steun aan kan ontlenen.

[5:38:13] We zijn bezig met het versterken van het samenwerken met informele steun, onder andere via de ondersteuning van de Landelijke Gympact, de eigen gekozen mentor.

[5:38:26] Er zijn veertien jeugdhulporganisaties aangesloten en meer dan 3000 professionals zijn opgeleid om samen te werken met informele steunfiguren.

[5:38:36] En die leeragenda waar ik het eerder over had, kwaliteit en blijvend leren in de jeugdhulp, is ook een expliciete leerlijn daarover opgezet.

[5:38:43] En er zijn al veel gemeenten die inzetten op informele steun voor gezinnen, zoals Homestart, buurtgezinnen, steunouder, goede voorbeelden daarvan.

[5:38:54] Mevrouw Westerveld vroeg waarom er over jongerendakloosheid niet in het regeerakkoord staat.

[5:39:00] Ja, dat vind ik natuurlijk een ingewikkelde vraag, want daar ga ik niet zo erg over.

[5:39:04] Maar wat ik wel kan zeggen, is dat op dit moment de Nationaal Actieplan Dakloosheid met de titel Eerst en Thuis loopt.

[5:39:11] En daarin zijn jongeren als bijzondere doelgroep benoemd.

[5:39:15] Dus dat loopt.

[5:39:17] Dus blijft onze aandacht houden.

[5:39:21] Mevrouw Wendel vroeg de programma's tegen kindermishandeling of we ons geld goed besteden.

[5:39:28] Dat laten we regelmatig onderzoeken of aanpakken of daadwerkelijk helpen of ze effecten hebben en hoe we de verbeterd kunnen hebben.

[5:39:36] We zien uit dat soort onderzoeken dat bij twee derde van de gezinnen, waar eerder sprake was van huiselijk geweld, er een jaar na een melding bij Veilig Thuis en inzet van hulp, dat het nog niet weg is, om maar zo te zeggen.

[5:39:52] Dus dat is best wel hardnekkig.

[5:39:57] Maar we zien wel dat ernstig en vulvuldig geweld afneemt.

[5:40:02] Dus het effect is nog niet wat we willen, maar er is wel een beweging in.

[5:40:06] En we onderzoeken dat verder om te kijken hoe we dat echt nog verder kunnen verbeteren.

[5:40:11] En met de hervormingsagenda jeugd en toekomstscenario zetten we daar ook in om dat ook samen te pakken en daar het effect te vergroten met de kennis die we hebben opgedaan.

[5:40:23] Het klachtrecht, vraag van D66, staatssecretaris van JNV en ik hebben onderzoek laten doen naar die klachtbehandeling.

[5:40:34] Op half december is daar een rapport van naar uw Kamer gestuurd en daar zitten ook een aantal aanknopingspunten in om dat klachtrecht te verbeteren.

[5:40:42] En we kijken hoe we dat later dit kwartaal ook met VNG samen en de brancheorganisaties in gang kunnen zetten.

[5:40:51] Uiteraard ook in gesprek met jongeren als onderdeel van de kinderrechtentoets.

[5:40:55] En voor de zomer krijgt u daarover een brief.

[5:40:58] Mevrouw Wendel.

[5:41:01] Ja, dank voorzitter.

[5:41:04] Ik wil de staatssecretaris graag vragen of dat onderzoek over of er nog effectiever beleid kan komen voor of effectievere programma's tegen kindermishandeling, of dat ook meegenomen kan worden in de brief die wij aan het einde van het voorjaar of voor de zomer zullen kunnen verwachten.

[5:41:23] Ik weet niet of het in die brief moet.

[5:41:27] Dat doe ik graag hoor.

[5:41:30] Ik wil het ook graag wel ook nog weer als extra aandachtspunt meegeven aan de nationale coördinator als het gaat over het brede geweldsvraagstuk rondom afhankelijkheidsrelaties.

[5:41:43] Als mevrouw Wendel dat ook oké vindt, dan kan ze het onder dat kopje terugvinden in die tijd.

[5:41:49] Dan de vader.

[5:41:52] Oh, sorry.

[5:41:52] Zijn naam.

[5:41:53] Ja, dank u wel, voorzitter.

[5:41:55] Nog even terug naar die klachten in de jeugdzorg.

[5:41:59] Want ik hoor de staatssecretaris zeggen van we gaan later dit kwartaal ook in gesprek met VNG en jongeren.

[5:42:04] Nou, dat lijkt me uitstekend, maar ik zie in dat rapport echt hele concrete voorstellen voor wetswijzigingen.

[5:42:10] Dus mijn vraag aan de staatssecretaris is volgens mij kunnen we die alvast in gang gaan zetten.

[5:42:14] En natuurlijk moeten we dat in overleg doen, zeker met jongeren.

[5:42:18] Maar laten we niet steeds wachten tot we al die verkennende gesprekken gevoerd hebben.

[5:42:23] Oh, maar laat er ook geen misverstand over bestaan.

[5:42:26] Dit soort dingen doen we ook wel parallel.

[5:42:27] Er zijn twee dingen wat mij betreft heel erg belangrijk.

[5:42:31] Hier zijn meerdere bij betrokken en ik vind het belangrijk dat we allemaal op dezelfde koers zitten.

[5:42:36] En tegelijkertijd... Ik kan niet als staatssecretaris bepalen hoe het allemaal gaat.

[5:42:42] Ik heb echt de anderen daarbij nodig.

[5:42:43] Daarom is het ook wel onderdeel van de gesprekken.

[5:42:45] Maar ondertussen zijn we natuurlijk al aan de slag met aanbevelingen om te kijken hoe dat er dan ook uit zou moeten zien.

[5:42:52] Dus ik denk dat mevrouw...

[5:42:53] Zijnaar vind ik elkaar wel goed begrijpen.

[5:42:57] De vader, zei ik al.

[5:43:00] Meneer Seder deed een heldere oproep voor vaderbetrokkenheid met een mooie persoonlijke toon in dat verhaal.

[5:43:09] Dus dat waardeer ik heel erg.

[5:43:11] Ik denk dat dat ook heel krachtig is.

[5:43:12] Hij had een aantal vragen aan mij, onder andere over kansrijke start, wat gericht is op die eerste duizend dagen.

[5:43:20] En hij vroeg hoe kunnen we zorgen dat ook vaders daarna drukkelijk in worden gezien als sleutelpersoon.

[5:43:27] Dat doen we onder andere door zowel de gemeentes als de medisch als de sociaal professionals goed toe te rusten, om het dan zo te zeggen, om ouders te informeren over het belang van die eerste duizend dagen.

[5:43:40] En daar is ook echt nadrukkelijk en expliciet aandacht voor vaders en vaderschap.

[5:43:45] En dat staat ook op het kennisplatform, kunt u daar wat meer over teruglezen.

[5:43:51] van kansrijke start.

[5:43:54] Het vraagt iets in de opleiding, zei meneer Seder al, en voor een deel hebben wij geen invloed op de inhoud van de programma's die op hoge scholen en universiteiten worden gedraaid, maar nogmaals, vanuit dat kansrijke start hebben we daar wel expliciet aandacht voor en ook in de e-learningprogramma's die rondom kansrijke start als na- of bijscholing voor professionals worden gegeven.

[5:44:21] Meneer Seder refereerde aan ervaringen en onderzoeken en we weten inderdaad uit onderzoek dat vaderrol heel belangrijk kan zijn.

[5:44:35] Ik weet niet of extra onderzoek nodig is omdat eigenlijk heel veel wetenschappelijk onderzoek al beschikbaar is en volgens mij met name belangrijk is om al die inzichten te verwerken in onder andere kansrijke start.

[5:44:47] Maar ik denk ook breder in de jeugdzorg en ook het stevige lokale team, om maar zo te zeggen.

[5:44:54] Heeft u nog meer vragen van de HEC?

[5:44:57] Niet over de vaders.

[5:45:00] Ik wacht nog even als ik het goed vind dat u ook de andere vragen van de heer Seder worden meegenomen.

[5:45:03] Wel over de over relaties en scheidingen van meneer Seder en ook meneer Stoffer.

[5:45:10] Netwerk agenda voor het hart over partner relaties en we weten ook uit onderzoek wel dat een scheiding ingrijpende gevolgen kan hebben voor kinderen en ook voor de

[5:45:20] stabiliteit in een gezin en de gevolgen daarvan.

[5:45:25] Uiteraard is dat primair aan ouders om daar verantwoordelijkheid in te nemen.

[5:45:29] Soms is ondersteuning nodig en steeds meer gemeentes bieden ook die ondersteuning met een lokale aanpak scheidingen.

[5:45:37] En het is dan weer ook aan gemeentes om te kijken hoe dat het beste binnen hun gemeente ook aansluit bij onder andere de lokale teams.

[5:45:44] Wij proberen ook daar goede voorbeelden te delen, zodat gemeentes daar inspiratie uit kunnen putten.

[5:45:53] En afgelopen najaar hebben de staatssecretaris en ik een landelijk congres over scheidingen georganiseerd.

[5:45:59] En vanaf dit voorjaar ontstaan er, of onderstaan er, alsof het een natuurlijke wet is, maar worden regiobijeenkomsten georganiseerd over scheidingen.

[5:46:11] is er zicht op de kosten en baten van complexe scheidingen.

[5:46:16] In 2020 heeft Significant een onderzoek gedaan en dan zie je dat er aanzienlijke kosten meekomen.

[5:46:22] En in dat rapport is ook gesteld dat het best wel lastig is om te bepalen welke kosten door de scheiding komen en welke door andere aanpalende problemen.

[5:46:31] Een totale kostenberekening is dan ook indicatief en een optelsom van verschillende bronnen.

[5:46:41] Maar dat het kost is zeker en dat vooral in de persoonlijke sfeer uiteraard.

[5:46:48] Vanuit de staatssecretaris van JNV, meneer Rutte, en ik hebben veel voorbeelden voor het programma als het gaat over landelijke aandacht voor scheidingen.

[5:47:02] En ook in lokale teams is er al brede aandacht voor.

[5:47:05] En uiteraard moet die toegankelijk zijn, heb ik net wat over gezegd.

[5:47:08] Het is onderdeel van het jeugdbeleid.

[5:47:11] Meneer Stoffer vroeg ook of het niet, ik geloof dat het een relatie fitness test of zoiets, zei hij.

[5:47:17] Ik weet niet.

[5:47:18] Ik weet niet precies.

[5:47:21] Ik weet het niet precies.

[5:47:22] Uiteindelijk is het uiteraard natuurlijk aan mensen zelf om te kiezen met wie je een relatie wil en hoe lang en op welke manier.

[5:47:30] Daar moeten we als overheid ons niet mee tegenaan bemoeien.

[5:47:35] Tenzij als mensen hulp nodig hebben om zeker voor hun gezin en hun kinderen

[5:47:41] een relatiehulp toepasselijk te vinden voor de duurzaamheid daarvan.

[5:47:47] En dat is aan ouders en zoals ik al zei, sommige gemeentes hebben daar ook aanbod op.

[5:47:54] De laatste vraag, denk ik.

[5:47:57] Is CEDA nog beloofd om te interrumperen?

[5:48:01] Het ging over het onderzoek, dat positieve elementen van vaderschap of juist afwezigheid en de kenmerken daarvan onderzoekt.

[5:48:09] Het klopt dat er internationaal best veel onderzoek is, maar het viel mij ook op bij het opstellen en uitzoeken hiervan dat er juist heel weinig Nederlands onderzoek is.

[5:48:18] Dat is wel belangrijk, omdat de Nederlandse context een ander is dan bijvoorbeeld de Amerikaanse.

[5:48:24] en ik wil me best beroepen op Amerikaanse onderzoeken, maar volgens mij willen we effectief preventiebeleid.

[5:48:29] Zou het ook handig zijn, goed denk ik, om juist ook vanuit een Nederlandse context daar onderzoek naar te doen.

[5:48:35] Dus vanuit daaruit is mijn vraag geboren, juist omdat ik denk dat we zo beter en gerichter preventiebeleid kunnen uitvoeren, want meten is weten.

[5:48:44] Dus ik hoop dat met deze context de noodzaak daarvan bij de staatssecretair misschien nog urgentere wordt en zelfs nog een onderzoek zou willen toezeggen.

[5:48:53] Nou voorzitter, onderzoek moet je doen als je al een idee hebt wat je met de uitkomsten zou willen doen.

[5:49:00] Vanuitgaande dat die uitkomsten anders zouden zijn dan wat we nu weten.

[5:49:06] En meneer Seder verwijst al naar mogelijke interventies.

[5:49:11] Volgens mij, het belangrijkste is zeg maar

[5:49:14] rondom gezinnen en stevige lokale teams is om te zorgen dat gezinnen zelf in staat zijn om een warm en veilige opgroeimogelijkheden te bieden en in welke vorm dat precies wel en niet moet is aan de gezinnen zelf in overleg met die professionals vanuit het lokale team.

[5:49:36] Ik heb nu gewoon nog niet zo'n heel erg beeld wat extra onderzoek zou moeten opleveren aan andere of extra interventies anders dan wat we wel doen.

[5:49:52] Ja, voorzitter, even punt van orde.

[5:49:53] Gelet op de tijd, want dit gaan we natuurlijk never... Ja, maar we gaan het gewoon niet redden.

[5:49:57] Want een motie is te worden geschorst en we hebben nog de staatssecretaris die moet reageren.

[5:50:02] En er zijn ongetwijfeld ook vragen gekomen.

[5:50:04] Hoe gaan we hiermee om?

[5:50:05] Daar heb ik even behoefte aan.

[5:50:07] Want vijf uur is volgens mij vijf uur, maar dat gaan we dus niet redden.

[5:50:09] Nou ja, we kunnen een half uurtje langer doorgaan, alleen ik kan niet in uw agenda's kijken.

[5:50:14] Dat zou het makkelijkste zijn, anders moet u terugkomen allemaal.

[5:50:17] Kijk, gemiddeld genomen zijn er iets minder kamerleden aanwezig bij WGO's en nu zijn er er iets meer, dat is hartstikke goed.

[5:50:23] Er is ook heel veel vraag gesteld over heel veel losse onderwerpen en er is vrij nog best rap door de antwoorden gegaan en we krijgen nog een twintig minuten, kwartier, staatssecretaris en dan kunnen we naar de tweede termijn.

[5:50:38] Dus ja, nogmaals, het is aan u, dat probleem lossen we altijd samen op.

[5:50:42] Dus als we schorsen, komt u terug en dan

[5:50:45] We zitten hier over twee weken weer.

[5:50:46] Dat is natuurlijk altijd... Als het al lukt, hè.

[5:50:55] En het risico daarvan is wel dat je weer met... We weten niet wie er dan zit.

[5:51:01] Om het maar even zo te zeggen.

[5:51:02] Daar hebben we ook geen invloed op.

[5:51:05] Maar laten we in ieder geval doorgaan voorlopig.

[5:51:08] De heer Seder.

[5:51:09] Ja, volgens mij is het goed om door te gaan.

[5:51:10] Laten we kijken waar we om vijf uur staan.

[5:51:12] Zou je eventueel de appreciaties van tweede termijn redden, denk ik wel.

[5:51:15] Misschien nog eventueel schriften kunnen doen.

[5:51:17] Als er aanleiding is voor vragen, zou je wellicht nog een opening kunnen doen.

[5:51:21] Maar misschien hebben we daar al genoeg geduiding aan.

[5:51:25] Appreciatie schriftelijk bedoelt u toch op de moties?

[5:51:27] Ja, dat zou kunnen, zeker.

[5:51:28] Ik stel toch even voor om nog even, mevrouw Coura heeft een terecht punt, maar het is een ambitieus tijdspad met zoveel Kamerleden.

[5:51:36] Dat is de laatste punt.

[5:51:39] En ik vind het ook heel mooi trouwens hoor, dat er zoveel had ik aan het begin moeten zeggen natuurlijk.

[5:51:43] Gewoon echt belangrijk genoeg, zoveel fracties wij betrokken.

[5:51:46] Mijn laatste antwoord is op de laatste vraag van meneer Seder over de interventies van vaderschap.

[5:51:54] Die hoorden eigenlijk bij de vaders natuurlijk.

[5:51:57] In de databank effectieve interventies.

[5:52:03] Ja, dat kost gewoon tijd om goed te toetsen op effectiviteit.

[5:52:08] Nu doen ze hun uiterste best.

[5:52:10] En binnen kansrijke start zijn ook wat effectieve interventies gericht op beide ouders.

[5:52:14] Dus ik zou iets positiever willen zijn over het aantal richting meneer Seder.

[5:52:20] Ook in ondersteuning voor zijn pleidooi.

[5:52:23] Ja, ik dank de staatssecretaris van VWS.

[5:52:26] We gaan snel door naar de staatssecretaris van JNV.

[5:52:30] Er is al heel veel gezegd.

[5:52:31] Die heeft ook een mooie overlap tussen deze twee portefeuilles, interdepartementaal.

[5:52:36] Aan u het woord, meneer Rutte.

[5:52:39] Voorzitter, dank u wel.

[5:52:40] Ik zal niet in herhaling proberen te vallen.

[5:52:42] Als het wel gebeurt, grijpt u dan vooral in.

[5:52:46] Mijn collega Thiele van VWS heeft uitgebreid net stilgestaan bij het vrijwillige kader en daarmee kun je vaak veel oplossen en heel soms lukt dat dan niet.

[5:52:58] En dan is ingrijpen door de overheid soms noodzakelijk om de veiligheid van het kind te borgen, omdat ouders soms echt niet in staat zijn om voor een veilige opgroeissituatie te zorgen.

[5:53:06] En ook internationale verdragen zijn er duidelijk over.

[5:53:09] En dan spreken we inderdaad over het gedwongen kader, met een duidelijke uitspraak van de rechter die een machtiging afgeeft voor gedwongen hulp.

[5:53:14] En de hulp is verplicht en ouders kunnen dit niet weigeren.

[5:53:18] En als er wordt ingrepen door de overheid, dan is het belangrijk dat ouders en kinderen zich gehoord voelen dat het traject met alle rechtswaarborgen omgeven is en dat passende hulp en bescherming beschikbaar is.

[5:53:29] Veel hebben daar wat over gezegd.

[5:53:31] Om de problematiek in de jeugdbescherming echt op te lossen moet het fundamenteel anders.

[5:53:35] En met het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming werken we samen met de sector aan structurele verbeteringen van jeugd- en gezinsbescherming.

[5:53:42] In een groot interdepartementaal programma is de afgelopen periode hard gewerkt aan een echt andere manier van werken.

[5:53:51] Gezinsgericht, eenvoudig, transparant, rechtsbeschermend en vooral ook lerend.

[5:53:56] In proeftuinen door heel Nederland zijn nieuwe gezinsgerichten en eenvoudige werkwijzen ontwikkeld en uitgeprobeerd.

[5:54:01] In de proeftuinen leidt de gezinsgerichte integrale benadering aan toonbaar tot betere ondersteuning van gezinnen.

[5:54:08] Ik moet ook zeggen dat ik bij mijn aantreden een stevige verschilling van inzicht met onze partners aantrof of constateerde over de gekozen richting.

[5:54:18] In de afgelopen periode hebben we de ruimte genomen om intensieve gesprekken te voeren met alle betrokken partners.

[5:54:24] Dat heeft geresulteerd in een veranderstrategie met concrete veranderstappen voor korte en lange termijn en een manier waarop we daarbij willen samenwerken.

[5:54:33] Dat betreft de veranderstrategie binnen de huidige financiële kaders en bij die strategie

[5:54:37] maken we niet alleen verbinding met de Reformersagenda Jeugd, maar ook met de aanpak van geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandeling en het samenwerksverband tussen veilig thuis, politie- en justitieorganisaties.

[5:54:47] En ik verwacht dat de strategie dit voorjaar naar uw Kamer wordt gestuurd.

[5:54:52] Voorzitter, dat was mijn korte inleiding en het brengt mij langs een aantal blokjes.

[5:54:58] En dat klinkt heftiger dan het is, want ik hou allemaal kort dingen.

[5:55:01] We gaan het eerst hebben over rechtsbescherming bij uithuidsplaatsingen.

[5:55:05] Dan apart over JB Noord.

[5:55:07] Ik wil het hebben over huiselijk geweld en kindermishandeling.

[5:55:10] Dan het toekomstscenario en tot slot, u vermoedt het al, overig.

[5:55:14] Laat ik beginnen met de rechtsbescherming.

[5:55:18] Mevrouw Westerveld.

[5:55:19] Vroeg, hoe zit het nou met die beloofde verbetering van de rechtsprecies van jongeren en ouders?

[5:55:25] Daarvoor is een wetsvoorstel in de maak.

[5:55:28] Dat hopen we begin dit jaar ter advisering voor te kunnen leggen aan de Raad van Staat.

[5:55:32] Dus daar zijn we ver geforderd.

[5:55:34] Dus ongeveer nu, ja.

[5:55:35] Ja, ja, ja.

[5:55:37] Maar mevrouw Westen, wat weet ik, moet je wel eens door een hoepeltje springen en zo, maar geen vertraging op die lijn.

[5:55:43] Mevrouw Seienhaven verwijst naar een rapport van het Vrije Jonker Instituut Inzicht en Uitvoering.

[5:55:53] En ook wil zij weten welke stappen zetten we nu om uithuisplaatsingen te verminderen en hoe reflecteer ik dan op de aanbevelingen in dit rapport.

[5:56:00] Nou, die aanbevelingen van Van Wijnjonker zijn herkenbaar.

[5:56:06] Systeemdrukken eerder en gezinsgericht handelen en kinderen en ouders beter horen.

[5:56:10] Eigenlijk is het ondersteuning van beleid.

[5:56:12] Het is echt precies op de koers die wij met elkaar willen gaan voeren.

[5:56:15] Ook het voorkomen van uithuisplaatsing is een belangrijk streven in de jeugdzorg.

[5:56:19] En dat sluit aan.

[5:56:20] maar wat we doen rondom het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

[5:56:23] En daar zit de hele strategie achter met versterken van lokale wijkteams en vervolgens daarmee zoveel mogelijk afvangen en alleen opschalen als het nodig is en ook dat doelgericht en efficiënt doen.

[5:56:33] We hebben dus in beeld wat er moet gebeuren.

[5:56:35] Het is nu echt tijd voor actie.

[5:56:37] En daarom werken we nu met partners uit wat we op korte termijn al doen,

[5:56:41] En wat kan pas echt op langere termijn?

[5:56:44] Dit komt in een veranderingsstrategie die dit voorjaar naar uw Kamer komt.

[5:56:46] Dat is het verhaal dat ik net vertelde.

[5:56:48] Echt proberen nu op korte termijn vooruit te komen en datgene te doen wat op korte termijn kan en een beetje weg te stappen bij hele grootse toekomstgezichtspunten maken.

[5:56:59] En het wetsvoorstel rechtsbescherming is zeer ver onderweg, zoals ik net al aangaf.

[5:57:05] De heer Van Houwelingen geeft aan dat uithuisplaatsingen het laatste redmiddel zouden moeten zijn.

[5:57:10] Nu kijk ik daar tegenaan.

[5:57:12] In het wetsvoorstel Versterke rechtsbescherming in de jeugdbescherming wordt de rechtsgrond voor uithuisplaatsingen aangeschermd met als doel te borgen dat deze maatregel uitsluitend wordt ingezet wanneer dit noodzakelijk is.

[5:57:23] Daarmee bevestigt het kabinet dat een uithuisplaatsing een ultieme remedium blijft.

[5:57:29] Daar heb ik nog iets meer over te zeggen.

[5:57:30] Misschien kan ik die erbij pakken.

[5:57:31] Dan laat ik even nog dit, zeg maar, we doen het na het blokje.

[5:57:36] Gaat u even door.

[5:57:38] Ik heb een paar dingen namelijk bij van de heer Vanhouden achter elkaar.

[5:57:42] De financiële prikkels, daar vroeg ik naar.

[5:57:44] waarin de jeugd wordt betaald voor uithuisplaatsingen en hetzelfde geldt voor gezinshuizen en pleeggezinnen.

[5:57:49] Is dat niet ongezond?

[5:57:50] Ik ben het echt eens met de heer Van Houwelingen dat we uithuisplaatsingen zoveel mogelijk moeten voorkomen.

[5:57:55] En het goede nieuws is, er is echt sprake van een dalende trend.

[5:57:58] Tussen 2022 en 2024 is het aantal uithuisplaatsingen met 10 procent gedaald.

[5:58:03] En sinds 2009 is het aantal ondertoezegstellingen al gehalveerd.

[5:58:07] Dus we moeten niet doen alsof het een steeds groter wordend probleem is.

[5:58:10] Het is vervelend, maar het neemt echt af.

[5:58:13] In ons stelsel ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van ondertoezegstellingen en uithuisplaatsingen bij de GIs en de GIs krijgen per cliënt betaald.

[5:58:21] Of er alleen een OTS is of een OTS met uithuisplaatsing is dus niet relevant.

[5:58:24] Dat levert niet tot extra uitbetalingen.

[5:58:27] En voor de rest wordt de uithuisplaatsing onafhankelijk getoetst door de rechter.

[5:58:33] Daar wou ik het even hierbij laten.

[5:58:35] En dan kom ik in datzelfde kader ook tot het verzoek van... zou er dan niet altijd sprake moeten zijn van een contra-expertise?

[5:58:40] Toegang tot onafhankelijke deskundigheid in kinderbeschermingsprocedures is wettelijk geborgd.

[5:58:45] Betrokkenen kunnen de kinderrechten verzoeken om een onafhankelijk deskundige onderzoek.

[5:58:49] Dus dat kan.

[5:58:50] Maar de uitvoeringspraktijk kampt wel met beperkte capaciteit voor dat deskundige onderzoek.

[5:58:54] Dus daar knelt wel de schoen.

[5:58:56] Daarom werken we aan een business case voor een landelijke voorziening voor bestidsdiagnostiek in de jeugdbescherming om kwaliteit, beschikbaarheid en doorlooptijd te verbeteren.

[5:59:07] Tot zover het blokje.

[5:59:08] De heer Van Houweling.

[5:59:10] Als ik dat zo zou kunnen stellen.

[5:59:11] Ja, dank.

[5:59:11] Heel veel dank voor de beantwoording.

[5:59:13] Als het gaat om die contra-expertise, want we hebben heel vaak gehoord, dus dat is een tunnelredenering, dat het ontzettend belangrijk is voor die ouders om zo'n contra-expertise te hebben.

[5:59:21] Wat mij betreft, voorzitter, is het hetzelfde als...

[5:59:24] net zo noodzakelijk als het hebben van een advocaat, als u me kan volgen.

[5:59:27] Dus dan mijn vraag aan de staatssecretaris, is het dan niet zo dat dat dat dat vanwege de zoveelheid dat er echt moet zijn zo'n grondexpertise, dat we er gewoon geen genoegen mee kunnen nemen vanuit de rechtszekerheid ook dat dat er niet is, als er geen capaciteit is?

[5:59:41] Voorzitter, daar verschillen we een beetje van mening.

[5:59:44] Belanghebberen kunnen erom vragen en dan wordt het ook, dan wordt dat deskundig onderzoek ook gedaan.

[5:59:49] Om het over de stalmat te doen, gaan we net wat ver.

[5:59:52] Tot slot.

[5:59:55] Ja, voor ons is dat dus teleurstellend.

[5:59:57] En dan de staatssecretaris zegt zojuist, dat is natuurlijk de vraag, alleen zo noodzakelijk is dat plaatsen van mensen uit huis.

[6:00:03] Daar is iedereen het hier natuurlijk over eens.

[6:00:05] Maar het voorbeeld dat ik gaf, en ik las iemand een brief voor, van iemand die dus tegen haar zin uit huis is geplaatst.

[6:00:10] De ouders wilden het ook niet, omdat de moeder, dat hoor je vaak, en de moeder is dan mentaal ziek of de vader.

[6:00:15] Maar in ieder geval, er kan een goede zorg geleverd worden met wat hulp.

[6:00:17] Kan dat straks onder de nieuwe wet gebeuren?

[6:00:20] Is dat dan voldoende rechtsschot of niet?

[6:00:26] De klassistiek is buitengewoon ingewikkeld om te bespreken hier.

[6:00:30] Ik heb in de periode dat ik hier staatssecretaris ben, menig werkbezoek afgelegd in het speelveld van de jeugdbescherming.

[6:00:37] En wat daarin opvalt, is dat het negen van tien keer bepaalt niet zwart-wit ligt.

[6:00:41] Er zijn ook gevallen waarin gemeenten en andere hulpverleners denken, dit moet echt een uithuisplaatsing worden, kan uiteindelijk ook de Raad van de Kindersbescherming bijvoorbeeld een andere weging maken.

[6:00:50] En de zaak, op basis van de is-meer-mogelijk, juist ook terugverwijzen.

[6:00:54] En andersom zal ongetwijfeld ook wel eens gebeuren dat iedereen eerst denkt, dit moet nog opgelost kunnen worden, maar uiteindelijk de weging de andere kant uitvalt.

[6:01:01] En ik wil die weging graag bij professionals houden in de wetenschap, dat het aantal uithuisplaatsingen en ondertoezegstellingen dus wel degelijk afneemt.

[6:01:12] Een vraag van mevrouw Westerveld.

[6:01:14] Waarom wordt het hoorrecht niet overal goed geborgd?

[6:01:17] Vanaf 1 juli 2025 wordt door de rechtspraak iedereen vanaf acht jaar uitgenodigd voor een gesprek met de rechter.

[6:01:24] En deze verlaging van twaalf naar acht jaar wordt ook in het wetsvoorstel voor sterkere rechtsbescherming in de jeugdbescherming geborgd, maar eigenlijk loopt de praktijk daar nu al wel op vooruit en ik denk dat dat ook goed is.

[6:01:33] Maar we gaan het ook wettelijk borgen.

[6:01:38] Mevrouw van Metele wil weten, wil dat onderzocht wordt op welke wijze ernstig falen kan worden gekwalificeerd en bestraft.

[6:01:44] en welke aanpassingen in wet- en regelgeving daarvoor nodig zijn.

[6:01:48] De aanpak van ernstige falen loopt via de IGJ en de IJNV en die kunnen besluiten toezicht in te stellen naar aanleiding van een melding of op eigen initiatief, bijvoorbeeld een inspectiebezoek of eigenstandig onderzoek door de inspecties.

[6:02:00] Dat kan vervolgens resulteren in het opleggen van een aanwijzing, een cliëntenstop of een boete.

[6:02:05] Ook een tugzaak is mogelijk als een IKJ- of BICH-geregistreerde zorgverlener is betrokken.

[6:02:13] En als de inspectie in de toezicht strafbare feiten vaststelt, dan delen ze dit met het Openbaar Ministerie voor mogelijke strafrechtelijke vervolging.

[6:02:23] Ik ga door naar de vraag van de heer Seder over de Staatscommissie Jeugdzorg.

[6:02:29] Is die al ingevuld?

[6:02:30] Gaat dat al gebeuren?

[6:02:32] Of ligt dat op de plank voor een volgende bewindspersoon?

[6:02:36] Officieel ligt dat op de plank voor een volgende bewindspersoon, maar die hoeft het er alleen maar af te pakken en af te stoffen.

[6:02:41] Er zit geen stof op.

[6:02:42] Het is klaar om in beweging te gaan.

[6:02:46] Mijn opvolger zal door de ministerraad begeleiden.

[6:02:48] Het streef is dat de commissie op 1 april kan beginnen.

[6:02:51] Dat is alle voorbereidingen daarvoor.

[6:02:55] Ik hoor net de beantwoording, maar ik heb toch nog heel even een ander soort vraag.

[6:03:01] De voortgangsbrief erkent dat strafrechtelijk ingrijpen, beschermingsmaatregelen en kernsamenwerkingen cruciaal zouden zijn.

[6:03:10] In de VWS-begroting ontbreekt eigenlijk een expliciete gezamenlijke sturing en financieringslogica samen met JNV.

[6:03:19] Dus de vraag is nu hoe u, de staatssecretaris op JNV, verantwoordelijkheid kan nemen voor de veiligheid van die kinderen als die verantwoordelijkheid niet herkenbaar is en dus ook toetsbaar in die begrotingscyclus.

[6:03:33] Wij willen gewoon echt dat gaan zien, terug gaan zien, ook in de begroting.

[6:03:37] Wat gaan we eraan doen als het misgaat?

[6:03:39] Het toezicht en het optreden op het moment dat er dingen misgaan, dat ligt echt bij de twee inspecties, de IGJ en de IJNV, en die doen dat ook.

[6:03:51] En die geven ook niet aan om daar te weinig middelen voor te hebben.

[6:03:53] Dus ik herken niet helemaal de zorg van mevrouw Van Metelen.

[6:03:58] Ik wilde in zijn algemeenheid, dat je natuurlijk ziet dat dingen misgaan en treden we goed op, maar die inspecties die zijn er toch wel behoorlijk scherp aan de wind.

[6:04:06] Ik denk dat het daarmee voldoende geborgd is.

[6:04:09] Gaat u door.

[6:04:18] Dat is maar goed ook.

[6:04:18] Ik kom bij JB Noord.

[6:04:19] En dat gaat mij aan het hart, want ik ben zelf inwoner van Groningen.

[6:04:22] Dus dit is de jeugdbeschermingspartij in mijn eigen provincie.

[6:04:26] En daar is van alles over gezegd, geschreven en gelezen.

[6:04:29] Ik ga gewoon snel door de antwoorden heen.

[6:04:31] Niet omdat ik het wil afraffelen, maar ook omdat we krap in de tijd zitten.

[6:04:36] Mevrouw Westerveld vraagt, is er met mensen van het meldpunt gesproken en met ouders?

[6:04:42] JB Noord heeft het zeker gesproken met mensen van het meldpunt en met ouders.

[6:04:45] Ze voeren op gesprekken met de mensen die zich hebben gemeld om te kijken wat er in hun geval is gebeurd en wat beter kan.

[6:04:51] Daarnaast worden ouders betrokken bij de uitvoering van de maatregelen uit het verbeterplan van JB Noord, naar aanleiding van het inspectierapport.

[6:04:57] En dat vind ik ook heel belangrijk.

[6:04:58] Veel gebeurt, dus via die contacten moet het ding ook echt beter gaan.

[6:05:02] En als stelselverantwoordelijke volgen we de situatie nauwgezet en hebben we regelmatig contact met gemeenten en met JB Noord.

[6:05:10] Mevrouw Seinhaven gaat ook uitgebreid in op de problemen bij JB Noord en vooral de zorg over wat nou als JB Noord het certificaat verliest.

[6:05:23] En het is duidelijk dat de afgelopen periode bij JB Noord veel zaken niet goed zijn gegaan.

[6:05:28] En niet voor niks heeft het Keurmerk Instituut eind 2024 het certificaat ingetrokken en staat Jeugdbescherming Noord nog steeds onder bescherpt toezicht van de IGJ.

[6:05:37] En inmiddels heeft JB Noord dat certificaat weer terug en is op zich wel de weg omhoog gevonden.

[6:05:42] Hoe goed dat is, moet uiteindelijk ook uit het inspectierapport blijven.

[6:05:45] Dat verwachten wij deze maand.

[6:05:47] En JB Noord werkt hard aan een herstel

[6:05:50] en verbeter trajecten dat toe moet leiden dat jeugdigen en gezinnen in alle gevallen de ondersteuning krijgen waar ze recht op hebben.

[6:05:56] De betrokken gemeentes steunen Jebi Noorti op dit moment in en zitten er ook bovenop.

[6:06:00] en ook financieren de gemeente aanvullende uitvoeringscapaciteit.

[6:06:05] En indien JB Noord het certificaat zou verliezen, gelukkig niet, is dat niet gebeurd, dan voltrekt zich wel een heel beroerd scenario, want dan moeten alle kinderen naar een andere GI en dat moet telkens via de rechter.

[6:06:18] En dat is eigenlijk een rampscenario, want ook de andere GIs zitten overvol, alles moet via de rechter, dus er is alles op gericht om dat te voorkomen,

[6:06:24] En ook daarvoor liggen scenario's klaar om te voorkomen dat we hierin vervallen.

[6:06:30] Dus dat is wel allemaal nagekeken.

[6:06:32] Ik wil daarover niet te veel in detail treden.

[6:06:34] Maar het mag duidelijk zijn dat we alles op alles moeten zetten om dat te voorkomen.

[6:06:39] Tot zover.

[6:06:40] Jeugdbescherming Noord.

[6:06:48] Ja, over dit punt, want de staatssecretaris geeft aan dat JB Noord wel met de mensen van het mailpunt heeft gesproken.

[6:06:55] Ik krijg in ieder geval signalen dat zij zich niet voldoende betrokken voelen, ook dat ouders onvoldoende betrokken worden.

[6:07:01] Dus mijn concrete vraag aan de staatssecretaris is dan of hij

[6:07:06] kan zorgen, misschien dat mensen op zijn ministerie dat kunnen doen, dat ook nog eens expliciet degenen, de mensen van het meldpunt aangehaakt blijven.

[6:07:15] Zij hebben ontzettend veel verhalen verzameld.

[6:07:17] Ze zijn ongelooflijk betrokken en ze willen ook graag meedenken om te zorgen dat het straks beter wordt.

[6:07:22] Dus kan hij zorgen dat ergens die connectie wordt gelegd?

[6:07:26] Ik denk dat die verhalen te waardevol zijn om niet mee te nemen.

[6:07:30] Ja, dat ben ik volstrekt met mevrouw Besteveld eent.

[6:07:31] Dat gaan we doen.

[6:07:35] Dank, net als staatssecretaris woon ik ook in Groningen en dat betekent ook dat veel mensen bij mij hier ook over de lijn komen.

[6:07:45] Wat ik zie is dat gemeenteraden, wethouders echt massaal worstelen met wat er nu plaatsvindt bij JB Noord met de centrale vraag wanneer is het genoeg?

[6:07:55] Wanneer moeten wij als gemeenteraden en wethouders wellicht ook de verantwoordelijkheid nemen om te zeggen we trekken de stekker eruit, want we accepteren het niet langer meer dat er toch wel veel instanten hier plaatsvinden.

[6:08:09] Ik wil uitdrukkelijk niet pleiten hiervoor vandaag, maar wat ik wel de staatssecretaris wil vragen is om dit niet alleen op de voet te volgen, maar ook proactief op de lijn te gaan bij zowel JB Noord als de betrokken wethouders, om te kijken hoe jullie hier samen uit kunnen komen.

[6:08:24] Voorzien wel heel veel problemen als hier echt de stekker uit getrokken wordt.

[6:08:27] Staatssecretaris.

[6:08:29] Mevrouw Wendel, ik deelde dat volgens mij.

[6:08:31] Ik heb net gezegd, als je de stekker uittrekt, dan hebben we een bijna niet overzien probleem.

[6:08:36] Ik heb wel veel begrip voor de grote zorgen die er spelen in de regio waar je binnenhoort werkzaam is en de gemeenteraadsleden die dat ook zien.

[6:08:45] Maar je moet je voorstellen, als problemen langdurig heel groot zijn geweest, dan heb je ook een hele lange nasleep van diezelfde problematiek.

[6:08:51] En ook dat zien we hier.

[6:08:53] Dus het is helaas niet zomaar opgelost.

[6:08:56] Je keurmerk terugkrijgen betekent niet dat de problemen zijn opgelost.

[6:09:00] Er is niet van niks verscherpt toezicht.

[6:09:02] We gaan deze maand horen of dat wel beter gaat.

[6:09:04] Wat ik wel zie, is dat de bestuurlijke

[6:09:06] Al forse interventies zijn geweest, andere mensen aan het roer die dingen anders doen.

[6:09:11] Dat schept wel wat vertrouwen, maar we moeten de vinger aan de pols blijven houden.

[6:09:14] Dat gebeurt vanuit mijn ministerie bijna op dagelijkse basis.

[6:09:18] Richting de wethouders is dat wel iets meer op afstand, maar als die behoefte bestaat, dan zijn we er absoluut toe bereid om dat te doen.

[6:09:25] Ja, voorzitter, dank in ieder geval voor de inzet die de staatssecretaris hierop wil plegen.

[6:09:30] En waarom ik hier zo hard op zit, is dat ik in verschillende gemeenteraden al moties ingediend zie om de stekker uit JB Noord te trekken.

[6:09:36] En die consequenties zijn niet te overzien.

[6:09:40] En daarom zou ik inderdaad de toezegging graag willen van de staatssecretaris, voorzitter.

[6:09:45] Ja, voorzitter, volgens mij heb ik die ook gedaan.

[6:09:48] Wij blijven dit contact doen.

[6:09:49] Ik kan me voorstellen dat we ook nog wat extra contact met gemeenten gaan leggen om te kijken van hoe trekken we hier de boel dicht tegen elkaar.

[6:09:57] En krijgen we daar dan een uitkomst van, staatssecretaris?

[6:09:59] Ja, dat is een ongewisse uitkomst.

[6:10:02] Dus ik kan toezeggen dat wij die contacten nog intenser maken dan nu.

[6:10:06] En de uitkomst daarvan, ja, als iemand dat helemaal concreet kan maken, vind ik het prima, maar... Oké, ja, als u het in een soort van rapportage mee kunt nemen in de terugopening... Laten we kijken, dat doen we dan in een volgende brief.

[6:10:19] Ja, oké.

[6:10:21] Daarna zal u behalve de status van JB Noord een plek krijgen.

[6:10:23] Gaat u door.

[6:10:24] Ja, dan kom ik bij huiselijk geweld en kindermishandeling.

[6:10:28] En we gaan van de ene gezelligheid naar de volgende, maar het is niet anders.

[6:10:31] Ook al uitgebreid aan de orde geweest vorige week bij de begroting Justitie en Veiligheid.

[6:10:37] En vandaag opnieuw, dat kan ik me goed voorstellen, want het is nogal wat.

[6:10:41] Als je niet veilig bent in je eigen huis en als je daar geconfronteerd wordt met mishandeling of nogal ergere dingen.

[6:10:47] Mevrouw Coenraad vroeg daar uitgebreid naar en daar heb ik alle begrip voor.

[6:10:50] Er zijn vragen.

[6:10:52] Hoe kijkt het kabinet aan tegen het werken met één gemeenschappelijk systeem of het eventueel zelfs schrappen van onnodige privacybeschermingen?

[6:11:00] sneller en effectiever kan worden gedeeld.

[6:11:03] Onder de regie van het ministerie van Justitie en Veiligheid worden de betrokken organisaties, waaronder Veilig Thuis, politie en justitieorganisaties, sinds 2023 stap voor stap aan verbetering van de onderlinge informatieuitwisseling, onder de noemen samen onderhand bereik.

[6:11:17] Daarmee gaan we niet alle informatie in één systeem stoppen, maar wordt wel gezorgd dat de noodzakelijke informatie onderling

[6:11:24] toegankelijk is ter inzage.

[6:11:26] De eerste resultaten zijn inmiddels bereikt.

[6:11:28] Vanaf 2026 kan elke Veilig Thuis-organisatie digitaal checken of één of meer netwerkpartners bekend zijn met iemand over wie Veilig Thuis een melding heeft ontvangen.

[6:11:38] Dan de vraag, moeten we misschien niet dwingender interventies bij hoog risico huizengeweld en kindermishandeling toepassen?

[6:11:48] En hoe doen we dat dan concreet?

[6:11:49] Momenteel loopt het traject ter verbetering van een betere inzet van het tijdelijk huisverbod.

[6:11:54] Deze maand zijn de pilots gestart in Den Haag, Rotterdam, Groningen en Utrecht.

[6:11:58] Een uitgangspunt is dat het tijdelijk huisverbod niet alleen in acute crisissituaties wordt opgelegd, maar ook bij onderbouwde signalen van structurele veiligheid.

[6:12:06] En ook zijn we aan het kijken hoe we aanvullende bestuursrechtelijke beschermingsmaatregelen kunnen worden ingezet om slachtoffers beter te beschermen.

[6:12:12] Daar worden bijeenkomsten over georganiseerd, er wordt ontzettend veel kennis uitgewisseld.

[6:12:16] Ook mevrouw Kuurade weet, volgens mij, dat het echt lastig is om het strafrecht met het bestuursrecht goed te verknopen.

[6:12:21] Er zijn goede voorbeelden van en we willen kijken of en hoe we dit goed kunnen borgen en kunnen opschalen.

[6:12:27] En in hetzelfde kader heb ik de vraag, deelt het kabinet de analyse dat het systeem nu te vaak de los bij de slachtoffer legt in plaats van de dader, en waarbij bijvoorbeeld zo'n uithuisplaatsing van de dader je wel de dader laat voelen?

[6:12:40] Het eerlijke antwoord is dat kan niet altijd worden voorkomen, omdat bij hoge veiligheidsrisico's niet altijd voldoende veiligheidsgaranties worden geboden, moeten ook veiligheidsmaatregelen voor het slachtoffer soms worden ingezet.

[6:12:50] Maar ik werk wel hard aan de interventies richting plegers, zoals elektronische monitoring in combinatie met een contact- of locatieverbod en een slachtofferdevice.

[6:12:59] En dus ook uitbreiding van het tijdelijke huisverbod.

[6:13:03] En mevrouw Coenraad kwam met een voor mij wat nieuwe term, het afkoelhuis.

[6:13:07] Dat is niet een soort grote diepvries, vermoed ik, maar vooral een plek waarop de daderig kan worden uitgeplaatst.

[6:13:13] En welke oplossingen zijn dan denkbaar en wat zijn dan de juridische en financiële knelpunten?

[6:13:20] Dat is nog niet een kaart gebracht, dus ik kan het nog niet tot in detail beantwoorden.

[6:13:26] In januari gestart de pilots, die moeten daar echt inzicht in gaan geven.

[6:13:32] Het mogelijk knelpunt zal zijn dat het wettelijk kader moet worden uitgebreid om gedwongen opvang mogelijk te maken en dan zullen we daar financiële middelen voor moeten vinden.

[6:13:39] We staan nog een beetje in het begin van het onderzoek en het denken.

[6:13:45] En het is wel, Frank Coenraad vraagt ook naar landelijke pilots met die afkoelhuizen, dat is wel onderdeel van deze pilots om dat te doen.

[6:13:54] Tot zover in dit blokje.

[6:13:57] Geen extra vragen, dan ga ik namelijk door met het toekomstscenario, waar mevrouw Westerveld bij meerdere vragen zegt, ja, die financiering van dat toekomstscenario, die vervalt bij 2027 en dat brengt gewoon de uitvoering

[6:14:14] Je maakt je onzeker.

[6:14:16] En wat gaan we dan doen met die proeftuinen?

[6:14:19] In ieder geval, in 2026 worden die proeftuinen nog wel gefinancierd en zijn ook enorm nuttig.

[6:14:25] Nieuwe werkwijzen.

[6:14:26] Ik hoorde mensen bijvoorbeeld heel erg enthousiast zijn over de werkwijze in Flevoland, ook een van de proeftuinen.

[6:14:30] Daar leren we echt ontzettend veel van.

[6:14:33] En ook belemmeringen die er dan zijn, hoe kunnen we die met elkaar oplossen?

[6:14:37] Dat is precies wat we in die proeftuinen ophalen.

[6:14:39] En of en hoe de proeftuinen doorgaan en hoe we de beproefde regio's kunnen ondersteunen in 2027 en verder, dat komt in de veranderingsstrategie die mijn opkogel naar de Kamer zal sturen.

[6:14:49] Dat gaat niet heel lang duren.

[6:14:50] Ik verwacht het wel in de eerste helft van het jaar, toch?

[6:14:53] Ja, de eerste helft van het jaar.

[6:14:57] En ook is duidelijk dat de veranderingsstrategie vooralsnog binnen het huidige financiële kader uitgevoerd zal moeten worden.

[6:15:03] Dus het is wel een spannende strategie, maar het is ook al zo, je kunt er niet eeuwig door blijven gaan met proeftuinen.

[6:15:10] Op een bepaald moment moet je ook durven zeggen van dit is de beste werkwijze.

[6:15:14] Het is ook niet altijd zo dat iedere verandering altijd moet leiden tot extra geld.

[6:15:19] Je kunt je ook voorstellen dat veranderen soms bij een normale bedrijfsvoering hoort.

[6:15:23] Of dat helemaal lukt of niet, dat zal in de veranderingsstrategie naar voren moeten komen.

[6:15:27] Dan kom ik bij Flevoland, waar de heer C. eraan refereerde.

[6:15:33] Dat is inderdaad een van die proeftuinen.

[6:15:37] in Flevoland, waar uithuisplaatsingen worden voorkomen door het hele gezin hulp te geven.

[6:15:41] Wat vind ik daarvan?

[6:15:42] Is dat dan ook mijn ambitie?

[6:15:43] Ik kan echt zeggen, dat is een veelbelovende aanpak.

[6:15:45] Dus inderdaad, daar word ik echt heel enthousiast van, als het op die manier kan.

[6:15:49] En het hele idee daarvan past ook helemaal bij hoe we bij toekomst denken.

[6:15:53] Integrale hulp aan het gezin en daarmee zoveel mogelijk voorkomen dat je diep in dat gedwongen kader en uithuisplaatsingen terecht gaat komen.

[6:16:01] En ik zie dit echt als een van de voorbeelden

[6:16:03] waarvan je zegt ja, dit zou ik ook over andere regio's willen verspreiden en als norm willen stellen en blemmering wegnemen die daarmee te maken hebben.

[6:16:12] En dan in dit razende tempo kom ik door, ga ik door in het blokje overig en de heer Van Houwelingen

[6:16:25] Die zou graag een overzicht willen hebben in de VWS-begroting van de aantallen om toezichtstelling en aantal uit huisplaatsingen, et cetera.

[6:16:34] Ze staan misschien niet in de begroting, maar ze zijn wel eenvoudig te vinden en het CBS houdt ze bij.

[6:16:38] Dus je kunt daar gewoon naar zoeken en er worden keurige overzichtjes van gemaakt.

[6:16:43] En de rapportages worden vervolgens ook door het ministerie van VWS en JNV aangeboden aan de Tweede Kamer.

[6:16:48] Dus ze worden op zich, al zal niet in de begroting staan, ze worden wel gedeeld en zijn eenvoudig vindbaar.

[6:16:55] Mevrouw Wendel, maar ik heb het op meer mensen horen zeggen, het kan allemaal niet wat sneller, het kan allemaal niet wat concreter.

[6:17:01] En daar vind ik wel een goede hart te creëren, daar voel ik wel in mee.

[6:17:08] In ieder geval komt in het voorjaar de veranderstrategie naar de Kamer met daarin de prioriteiten waar we ons op korte termijn en daar hebben we het over de komende drie jaar en de lange termijn op gaan richten.

[6:17:17] We werken met alle organisaties toe naar concrete acties die ook zien

[6:17:19] op het verminderen van de jeugdbescherming.

[6:17:22] En in de kern gaat het erom dat als de problemen van kinderen en gezinnen tijdig en effectief worden aangepakt, kinderbeschermingsmaatregelen minder vaak nodig zijn, daardoor de druk op de jeugdbescherming afneemt.

[6:17:32] We zitten veel meer nu in een werkwijze die echt werkende wijze iedere keer zegt, wat is de kern?

[6:17:38] De kern is dat wij een goed team rondom het gezin willen hebben, dat we daarmee proberen zoveel mogelijk van de problemen op te lossen, lopen we dan vervolgens ergens tegenaan.

[6:17:45] En moeten we daardoor echt verandering in gang zetten, dan doen we de eerstvolgende verandering op dat moment.

[6:17:50] Dat is een klein tipje van de sluier van die veranderstrategie.

[6:17:52] Dus het zal steeds vaker kleine stappen vooruit zijn, maar wel iedere keer vooruit, in plaats van hele groteske plannen, visies en meer van dat al.

[6:18:01] Los daarvan, in de categorie korte termijn hopelijk toch al wat resultaat, gaan we in ieder geval de subsidieregeling voor zij-instromers in de jeugdbescherming verlengen.

[6:18:09] zodat de GIs aan goede jeugdbeschermers kunnen blijven komen.

[6:18:14] Maar voor de rest wordt het echt een ander soort van werken.

[6:18:17] Minder grootse plannen, meer moedig voorwaarts, stap voor stap, maar elke keer wel een stukje beter.

[6:18:24] Mevrouw Van Metelen zegt ook eens dat juridische kader om het nalaten van bestuurders te sanctioneren niet te beperkt is.

[6:18:34] En waarom is dat niet hersteld?

[6:18:36] Kijk, bij onregelmatigheden of incidenten staat aansprakelijkheid van de betrokken organisatie voorop.

[6:18:41] En mijn collega gaf net al aan, die betrokken organisatie is dan de jeugdzorgorganisatie waar een iemand is toevertrouwd.

[6:18:47] In het geval van ernstige en bewuste nalatigheid biedt het huidige juridische kader al mogelijkheden om bestuurders aansprakelijk te houden.

[6:18:53] Bestuurdersaansprakelijkheid is toch wel een stevige middel.

[6:18:55] En het oordeel of het zou gaan om ernstige en bewuste nalatigheid is uiteraard aan de rechter.

[6:19:02] Dan kom ik bij een vraag van mevrouw Westerveld.

[6:19:09] De verklarende analyse, daar is weinig tijd voor genomen.

[6:19:12] Kan ik daar reactie op geven?

[6:19:15] Een methodiek om samen met een gezin en een sociale omgeving beter in beeld te krijgen welke problemen er in het gezin spelen.

[6:19:21] Die methodiek is een opkomst en organisaties en professionals zijn er nog lerend in.

[6:19:26] Het kan wel een belangrijke bijdrage leveren aan het organiseren van de juiste hulp en het voorkomen van beschermingsmaatregelen.

[6:19:31] Dus wat dat betreft past het wel heel erg in de visie die we voor ogen hebben.

[6:19:35] En het doen van de verklarende analyse vraagt een zorgvuldig proces van samenwerking, afstemming en de juiste deskundigheid.

[6:19:41] En daar zetten we op in het kader van de leeragendas, van de hervormingsagenda en het toekomstscenario.

[6:19:46] Dus ik kan me heel goed voorstellen dat hij daarin een heel nadrukkelijke plek krijgt.

[6:19:50] En ik zie ook wel af en toe bij werkbezoeken regio's waarin zeggen... dit is de manier waarop wij werken.

[6:19:54] Ik geloof daar wel heel erg in.

[6:19:56] Dus blijf daar vooral op vragen en op drukken.

[6:20:00] Dan een heel ander onderwerp, dat is het ondertoe zich stellen van een ongeboren kind.

[6:20:07] De heer Stoffer vroeg daarnaar.

[6:20:09] Hij gaf aan dat wij het in Nederland misschien wel erg veel doen vergeleken met andere landen en zouden we wellicht ook niet wat meer aandacht moeten hebben voor eventuele vrijwillige maatregelen in dit kader.

[6:20:20] Zou dat niet beter zijn?

[6:20:22] Ik zie in ieder geval geen noodzaak voor een nadere wettelijke regeling voor ondertoezichtstelling bij ongeboren kinderen.

[6:20:29] De huidige wetgeving biedt de rechter voldoende ruimte om maatwerk te leveren met inachtneming van de belangen van zowel moeder als het kind.

[6:20:37] Tegelijkertijd, en dat deel ik wel met de heer Stoffer, ik hecht groot belang aan vroegtijdige vrijwillige en preventieve ondersteuning.

[6:20:45] En dat sluit wel aan bij het toekomstscenario waarin wordt ingezet op eerder signaleren, betere samenwerking en het versterken van lokale wijkteams, zodat gedwongen maatregelen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen.

[6:20:58] En dan eindig ik met, maar misschien wel een van de belangrijkste onderwerpen, de mensen die het werk moeten doen, in dit geval, binnen mijn portfeil, de jeugdbeschermers, en kunnen nog wat doen om... Kan nog een rol vervullen voor een aantrekkelijke CAO.

[6:21:15] En dat is altijd reuze lastig, want nadat ik onderhandel niet over cao's, ga ik dat ook niet doen.

[6:21:23] Wel blijf ik me inzetten, net als de afgelopen jaren, voor het verlagen van de werkdruk.

[6:21:28] Dat hebben we ook echt gericht gedaan.

[6:21:29] We hebben de werklasten verlaagd en ook landelijk campagnes ter verbetering van het imago van jeugdbeschermers.

[6:21:38] En tot slot wil ik ook wel mijn grote dank uitspreken voor iedereen die dit ontzettend ingewikkelde, maar ook mooie werk doet.

[6:21:45] Uiteindelijk zijn de jeugdbeschermers wel degenen die in een heel ingewikkelde situatie, waarin je soms ook al maatregelen moet nemen, die eigenlijk niemand wil, toch in het belang van het kind optreden, handelen en dingen doen.

[6:21:57] En daar ben ik ze uitermate dankbaar voor.

[6:22:00] Tot zover.

[6:22:01] Ja, ik dank u zeer.

[6:22:02] Mevrouw Westerveld nog een vraag.

[6:22:04] En dan heer Stoffer.

[6:22:06] Ja, over het toekomstscenario en de proeftuin.

[6:22:09] Op geen enkele manier zou ik willen dat we voortdurend tijdelijk

[6:22:13] tijdelijk nieuwe projecten opzetten.

[6:22:16] Volgens mij is juist het doel dat wat er werkt, dat dat moet worden ingezet.

[6:22:20] En als ik dan kijk naar wat de inspectie schrijft, die schrijven het najaar dat ze zich grote zorgen maken over het toekomstscenario omdat dat budget is weggevallen.

[6:22:28] Dus dan is de vraag aan de staatssecretaris waarom denkt hij dan wel dat je die verbeteringen allemaal kan inzetten terwijl budgetten weg zijn?

[6:22:35] Want volgens mij is hier weer hetzelfde doel.

[6:22:37] Alleen snap ik gewoon niet hoe hij daar zo makkelijk overheen kan lopen of wat de inspectie zegt.

[6:22:43] wat gemeenten zeggen, wat ook de GI's aangeven enzovoort.

[6:22:52] Maar dat is niet een reden om te stoppen met stappen vooruitzetten.

[6:22:56] Ik kan me best voorstellen dat als je meer middelen zou hebben, dat je dat sneller kunt doen, gerichter kunt doen.

[6:23:01] Dus daar zit het een beetje in.

[6:23:03] Maar het is niet zo dat we niet kunnen veranderen, dat we niet vooruit kunnen.

[6:23:06] Ik denk ook echt dat het nu ook tijd is om misschien nog één keer het netje op te halen in proeftuinen, maar dan op een bepaald moment ook de bemoedigde keuze te maken

[6:23:15] Dit is een betere werkwijze.

[6:23:17] Deze is doelmatig, beter voor het kind, beter voor het gezin en misschien ook wel in sommige gevallen voordeliger.

[6:23:23] Dat is waar we doorheen moeten, maar van best wel gelijk.

[6:23:26] Met meer middelen kun je daar meer projectmatige kracht achter zetten.

[6:23:31] Voorzitter, dank dat de staatssecretaris zulke waarderende woorden uitspreekt over de jeugdbeschermers.

[6:23:39] Waarbij ik natuurlijk snap dat hij zelf geen CAO-onderhandelingen gaat doen.

[6:23:42] Dat gaf de collega-staatssecretaris naast hem straks ook al aan in een andere...

[6:23:47] maar ten aanzien van andere vragen.

[6:23:50] Mijn vraag was eigenlijk van of hij denkt, en dat zou toch een mooie uitspraak zijn als een van de laatste daden als staatssecretaris in dit kabinet, dat zo'n exclusieve aantrekkelijke positie van de jeugdbescherming in een CAO wellicht wel een belangrijke rol zou kunnen vervullen.

[6:24:04] En als een staatssecretaris dat zegt, dan doet dat wel heel wat.

[6:24:07] Dus hoeft het niet te doen, maar als hij uitspreekt dat dat zo zou zijn, ja, ik denk dat dat al zou kunnen helpen.

[6:24:12] Wilt u het uitspreken, staatssecretaris?

[6:24:16] Ik blijf me houden aan de warme woorden die ik eerder gesproken heb.

[6:24:19] Daar meen ik ook van alles van.

[6:24:20] Maar alles wat de CAO raakt, daar blijf ik even van weg.

[6:24:25] Duidelijk.

[6:24:28] Mevrouw Wendel nog.

[6:24:30] Ja, dank, voorzitter.

[6:24:31] En ik had de staatssecretaris vragen gesteld over wat hij op de korte termijn al gaat doen, naast het toekomstscenario en de vergezichten die er zijn.

[6:24:41] En het antwoord was eigenlijk, nou, binnen drie jaar ga ik dit en dat doen.

[6:24:46] En in alle eerlijkheid, ik verslikte hem in mijn koffie, omdat ik dacht, dit meen je toch niet?

[6:24:50] Dit is precies mijn punt.

[6:24:52] Het moet sneller en als ik dan een antwoord krijg over de korte termijn en dan hebben we het over binnen drie jaar dan denk ik ja is dat dan de korte termijn.

[6:24:59] Dus ik zou toch nog de staatssecretaris willen vragen hoe kunnen we zorgen dat we nu al niet alleen drie jaar lang gaan vergaderen en plannen maken maar dat we ook al stappen zetten stukje bij beetje.

[6:25:11] Als dat het beeld is dat beklijft, dan heb ik me niet goed uitgedrukt.

[6:25:16] Dus het papier is geduldig en we zullen absoluut zowel over dingen die binnen drie jaar moeten zijn gerealiseerd en op langere termijn allemaal keurig aan papier toe vertrouwen.

[6:25:24] Maar ik gaf mevrouw Wendel net aan en ik hoop ook dat ze dat ook gelooft als ik dat zeg, dat we toegaan naar een andere manier van werken waarin werkelijkbaar

[6:25:32] Iedere maand, iedere dag wordt gekeken, wat kan anders, wat kan beter?

[6:25:36] Hebben we een verbetering gevonden?

[6:25:38] Dan gaat die ook gewoon in zonder dat we juist weer een nieuw plan voor hebben, een nieuw besluit, et cetera.

[6:25:42] Dus die incrementele werkwijze, dat zal de veranderingsstrategie zijn, is ook al begonnen, heeft ook partijen weer aan tafel gekregen daar waar ze vorig jaar waren weggelopen.

[6:25:51] Dus dat werkt nu al en dat houden we vol.

[6:25:54] Dus alle begrip, we mogen niet nog langer praten, niet nog meer papier produceren,

[6:25:59] We moeten, ja, er schijnt ook op boven het regeerrecord te staan, maar dit is wel aan de slag, ja.

[6:26:06] Ik, met oog op de klof, we zijn aan het einde gekomen van de... Ik moet even nadenken nu.

[6:26:13] Eerste termijn van de zijde van het kabinet.

[6:26:15] We gaan snel door naar de tweede termijn.

[6:26:17] Ik zeg erbij, er zijn veel vragen gesteld, ook al ligt u echt op de moties of het afconcluderen, ellenlange betogen, dat mag,

[6:26:25] dan gaan we het helemaal niet redden.

[6:26:26] Dus ik stel ook voor om het echt te beperken tot die moties.

[6:26:30] En ik hou ook voor dat ik de mogelijkheid openhoud dat het kabinet dan schriftelijk antwoord op de moties en de amendementen, in ieder geval daarop apprecieert.

[6:26:41] En ik wijs ook de Kamerleden op dat dat nog een begrotingsbehandeling VWS is, waar altijd nog vragen kunnen worden gesteld.

[6:26:49] indien gewenst.

[6:26:51] Ik ga gelijk door en ik zeg nu alvast, uitloop tot half zes is waar ik nu naar streef.

[6:26:58] Dat gebeurt heel vaak bij een opkomst als deze.

[6:27:02] We hebben geen spelregels in het huis dat u moet aangeven of u aanwezig bent bij een WGO of niet.

[6:27:07] Het is altijd afvragen wie er komt of niet, dat zeg ik er ook maar even bij.

[6:27:11] Mevrouw Sejnhaven.

[6:27:14] Ja, dank u wel voorzitter.

[6:27:16] En voorzitter, we gaan de komende jaren laten zien dat we de zorg voor de meest kwetsbare kinderen wel goed kunnen regelen.

[6:27:23] Door te focussen op die kinderen die de zorg het meest nodig hebben, door problemen in de jeugdzorg vooral buiten de jeugdzorg op te lossen en door het perspectief van kinderen en gezinnen weer leidend te maken.

[6:27:35] En dat betekent inzetten op preventie om te komen tot die gezondste generatie ooit.

[6:27:41] door te investeren in onderwijs, sport, bewegen en het vergroten van kansengelijkheid.

[6:27:47] Het betekent ook dat wij, en het is al vaker gezegd vandaag, maar niet allemaal nieuwe plannen gaan maken, maar gaan doen en daarbij inzitten op die maatregelen waarvan we weten dat ze een grote impact hebben in het leven van jonge mensen.

[6:27:59] En in dat kader ben ik blij met de toezeggingen van het kabinet rond nachtelijke kamerinsluiting, dus zij gaan pas stappen zetten in het wetsvoorstel als we ook de uitkomsten van de onderzoeken en de gesprekken mee kunnen nemen.

[6:28:11] Ten aanzien van het wetsvoorstel Rijkwijten, heel fijn om parallel aan het wetsvoorstel ook te kijken van wat willen we in die ANVB gaan regelen en kunnen we dat nu al voorbereiden met elkaar?

[6:28:29] Ik ben blij met de toezegging dat gemeenten gewezen worden op het belang van een informeel steunnetwerk voor pleegouders, bijvoorbeeld in de vorm van Mockingbird.

[6:28:39] En ik ben blij met de toezegging die het kabinet eerder deed tijdens de mondelingenvragen over suïcidepreventie bij jongeren, namelijk dat er een apart onderzoek komt, echt gericht op het stijgende aantal suïcides bij jongeren, met name jonge vrouwen.

[6:28:54] Daarnaast zullen we samen met de VVD en hopelijk ook met andere partijen bij de begroting een amendement indienen die mensen met nepdiplomas opspoort.

[6:29:03] Eerder stelden we namens D66, en dat hebben ook een aantal andere partijen gedaan, vragen over de EVC-certificaten in de jeugdzorg.

[6:29:11] Naar schatting werken daardoor zo'n 800 mensen met nepdiplomas met kwetsbare jongeren.

[6:29:17] Dat is onacceptabel.

[6:29:19] Daarom dienen we een amendement in om deze mensen op te sporen, diploma's in te trekken, de database op te schonen en jongeren te beschermen tegen misbruik en criminaliteit.

[6:29:29] Voorzitter, ik rond af.

[6:29:31] Achter deze cijfers en misstanden gaat het over jongeren die ons nodig hebben.

[6:29:35] Wij maken deze keuzes juist voor hen.

[6:29:38] En ik hoop en ik ben ervan overtuigd dat we dat de komende jaren vanuit deze Kamer breed kunnen doen.

[6:29:45] Ik dank u wel en ik wijs erop dat het amendement Seinhaven-Wendel reeds is ingediend, dus die is onderdeel van de beraadslaging.

[6:29:53] De heer Amstra.

[6:29:55] Voorzitter, dank.

[6:29:57] Wat wel weer duidelijk is geworden, is dat... Excuus, ik heb een commissie-debat.

[6:30:03] We gaan wel de begrotingsvoorgoording aantrekken.

[6:30:06] Anders wordt het helemaal... Excuus, ik ging te snel.

[6:30:09] Mevrouw Wendel van de VVD-fractie.

[6:30:11] Dank voorzitter.

[6:30:12] Ik zat er al helemaal klaar voor.

[6:30:14] Ik zal het kort houden.

[6:30:16] De staatssecretaris vertelde in haar eerste termijn dat de Rijkwijdtewet in de afrondende fase is en hopelijk eind van de maand in consultatie zal gaan.

[6:30:24] Nu is er natuurlijk een nieuw kabinet in wording en het zou zo kunnen zijn dat die voor het eind van deze maand op het bordes staat.

[6:30:31] De Rijkbuitenwet is al jaren vertraagd, zoals vandaag ook uitgebreid besproken.

[6:30:35] En ik wil voorkomen dat door een kabinetswissel met mogelijk een nieuwe bewindspersoon die zich weer moet inlezen, de wet nog weer een aantal maanden vertraging oploopt.

[6:30:44] En daarom dien ik ook vandaag samen met collega's Hamstra en Stoffer de volgende motie in.

[6:30:49] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de wachtlijsten in de jeugdzorg enorm zijn.

[6:30:54] Constaterende dat kinderen te vaak niet op tijd de hulp krijgen die ze zo hard nodig hebben.

[6:30:59] Constaterende dat 1 op de 7 kinderen gebruik maakt van jeugdzorg.

[6:31:02] Overwegende dat 1 op de 7 kinderen in de jeugdzorg veel te veel is, waardoor jeugdzorg niet beschikbaar is voor de kinderen die dit het hardst nodig hebben.

[6:31:09] Overwegende dat de Rijkwijtenwet bepaalt wat wel en geen jeugdzorg is en ervoor zorgt dat jeugdzorg beschikbaar is voor kinderen die dit het hardst nodig hebben.

[6:31:16] overwegen dat deze wet al in 2024 ingevoerd zou worden en de situatie al te lang zorgwekkend is dat er geen tijd te verliezen is, verzoek de regering vaart te maken met de Rijkwijtenwet en uiterlijk voor het aftreden van het huidige kabinet in consultatie te laten gaan en gaat over tot orde van de dag.

[6:31:33] En uiteraard sta ik open voor nog meer mede-ingedienders.

[6:31:36] Mede-ingediend door?

[6:31:38] De heer Hanstra en de heer Stoffer.

[6:31:40] Nee, ik denk, check.

[6:31:42] Oké, dan is die compleet.

[6:31:44] Dank u wel.

[6:31:46] Dan gaan we naar de volgende spreker en dat is mevrouw Westveld namens GroenLinks Partij van de Arbeid.

[6:31:53] Ja, voorzitter, ik kan heel veel zeggen, maar laten we dat maar niet doen vanwege de tijd.

[6:31:58] Ik heb nog drie korte vragen.

[6:31:59] Eerst één over de eigen bijdrage.

[6:32:01] Er ligt gewoon een aangenomen motie van de Kamer.

[6:32:03] Waarom is er nou doorgegaan met het wetsvoorstel?

[6:32:06] Twee, het onderzoek naar PPRC.

[6:32:08] Daar vroeg ik de staatssecretaris van VWS naar.

[6:32:11] Ze gaf als antwoord dat de plaatsingscoördinatie wordt geëvalueerd.

[6:32:14] Maar onze vraag ging eigenlijk over beschikbaarheidsfinanciering.

[6:32:17] Dus zou ze daar nog op kunnen ingaan?

[6:32:19] Dus de vraag, waarom wordt daar niets op gedaan?

[6:32:22] En vraag drie is wanneer krijgen we als Kamer echt inzicht in die wachttijden?

[6:32:26] Want dit is een vraag die nu wordt gesteld, maar die we ook de afgelopen acht jaar al hebben.

[6:32:30] Dan heb ik twee moties.

[6:32:32] Daar ga ik ook rap doorheen, voorzitter.

[6:32:35] En de eerste motie die dien ik in, die gaat over de hervormings... Die gaat over de onafhankelijke deskundige commissie.

[6:32:42] Ik lees hem eerst voor, dan leg ik me even kort toe.

[6:32:45] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constateren dat bij 1 januari 2026 de externe en onafhankelijke deskundige commissie voor de hervormingsagenda jeugd opnieuw is geïnstalleerd en het tweede advies van deze commissie begin 2027 wordt verwacht.

[6:32:59] Constateren dat ondanks brede steun voor deze deskundige commissie de aanbevelingen uit het eerste advies onvoldoende zijn opgevolgd.

[6:33:05] Ik verzoek de regering te voorkomen dat er budgettaire belemmeringen zijn.

[6:33:09] De aanbeveling van het tweede advies van de deskundige commissie adequaat uitvoeren gaat over tot de orde van de dag.

[6:33:15] Er komen wellicht nog meer ondertekenaars onder.

[6:33:18] De reden is dat ik niet wil dat geld de belemmerende factor is.

[6:33:22] Want anders heeft het geen zin om advies te vragen.

[6:33:24] Dan een tweede motie.

[6:33:26] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constateren dat de Kamer is toegezegd de aanbeveling uit het rapport eenzaam gestoot van Jason Boegwanders over te nemen om onafhankelijk onderzoek te doen naar ziekenhuisafdelingen, constateren dat deze belofte niet waargemaakt kan worden omdat de instellingen geen toezage

[6:33:42] geen toegang tot inzagen en dossiers wil geven aan onderzoekers.

[6:33:46] Overwegende dat het gaat om jongeren die veel bemeegemaakte rechten zijn ingeperkt, lang niet serieus zijn genomen en zij in alle opzichten erkenning verdienen, verzoekt de regering te onderzoeken welke juridische instrumenten er zijn om de benodigde informatie boven water te krijgen.

[6:33:59] Het over tot de orde van de dag.

[6:34:02] En we hebben drie amendementen ingediend.

[6:34:03] Ik hoop dat iedereen daar even heel goed naar kijkt, want het zijn hele goede amendementen.

[6:34:08] Ja, die lagen, die zijn ook onderdeel van het van dit debat.

[6:34:11] Daar kom ik bij.

[6:34:12] Dank u wel.

[6:34:12] Dan kom ik bij de volgende spreker en dat is mevrouw van Metelen, PVV Frank.

[6:34:17] Ja, dank u. Go, go, go.

[6:34:20] Voorzitter, al eerst de staatssecretarissen dank ik allebei voor de beantwoording.

[6:34:24] Wat de PVV betreft ontbreekt er gewoon nog steeds een gedeelte in het debat en dat is verantwoordelijkheid, consequenties.

[6:34:30] We denken daar gewoon verschillend over.

[6:34:32] Er is gesproken over samenwerking, verbeteringen, maar nog steeds niet vast.

[6:34:35] Iedereen is een beetje verantwoordelijk.

[6:34:36] Uiteindelijk is er niemand echt verantwoordelijk.

[6:34:39] En de gevolgen blijven wat ons betreft ook gewoon

[6:34:43] Ik heb twee moties.

[6:34:48] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat bij ernstige onveiligheid van kinderen de signalen bekend kunnen zijn, maar dat bij falen van jeugdzorginstellingen en hun bestuurders zelden juridische verantwoording volgt.

[6:34:59] overwegende dat effectieve kinderbescherming vereist dat ernstig nalaten niet zonder consequenties blijft, verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze ernstig valen van jeugdzorginstellingen en hun bestuurders juridisch kan worden gekwalificeerd en bestraft en welke aanpassingen in wet en regelgeving daarvoor nodig zijn, en de Kamer hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

[6:35:22] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat kinderen ondanks bekende signalen van onveiligheid onbeschermd kunnen blijven doordat verantwoordelijkheden tussen betrokken instanties niet heldig zijn vastgelegd.

[6:35:35] Overwegende dat effectieve bescherming vereist dat eenduidig vaststaat wie eindverantwoordelijk is wanneer het systeem faalt, verzoekt de regering om

[6:35:43] ondubbelzinnig vast te leggen wie eindverantwoordelijk is wanneer een kind ondanks bekende signalen onveilig blijft en deze verantwoordelijkheid zichtbaar en toetsbaar te verankeren in beleid, begroting en in die nodig wetgeving en de Kamer hierover zo spoedig mogelijk informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[6:36:01] Dank.

[6:36:04] Ook wel, mevrouw Van Metelen.

[6:36:06] Ik kom bij de volgende spreker en dat is nu wel de heer Hamstra.

[6:36:08] Aan u het woord.

[6:36:09] Voorzitter, dank.

[6:36:10] Nu ben ik er ook mee klaar voor.

[6:36:11] Dus dat is helemaal goed.

[6:36:13] Wat mij opvalt vanuit de eerste termijn is dat we wel kunnen constateren dat jeugdzorg geen exacte wetenschap is.

[6:36:20] Geen jeugd is hetzelfde.

[6:36:21] Geen gemeente is hetzelfde.

[6:36:22] Dat geldt overigens ook voor de pedagogische civil society.

[6:36:24] Dat is afhankelijk van heel veel verschillende factoren.

[6:36:27] Demografisch, sociaal, economisch, de mate van sociale cohesie, de financiële positie van de gemeente.

[6:36:32] Dus daarom ben ik blij dat de staatssecretaris heeft gezegd dat er dan een schrijver onze kant op komt in het late voorjaar en dat het ook op hoofdlijnen is en precies om de redenen die ik net aangegeven heb.

[6:36:44] Het tweede punt is dat ik blij ben dat er tijdens het WGO en ook door de staatssecretaris zoveel warme woorden is gezegd over pleegzorg en pleegouders.

[6:36:53] pleeggezinnen, dus dat doet mij goed.

[6:36:55] Dat brengt me ook meteen bij de motie die ik nu wil indienen.

[6:36:59] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de uitstroom van pleegouders sinds 2021 groter is dan de instroom van nieuwe pleegouders, constaterende dat problemen met het pleegzorgssysteem en te weinig ondersteuning redenen zijn voor pleegouders om te stoppen als pleegouders, constaterende dat er sinds

[6:37:14] eind 2024 meer dan 900 kinderen op een wachtlijst staan van pleegzorg, constateren dat de wervingscampagne voor pleegouders eind 2026 afloopt, overwegen dat het behoud van pleegouders even belangrijk is als het werven van nieuwe pleegouders, verzoekt de regering voor 2027 met een plan te komen voor de werving van nieuwe pleegouders en het behoud van bestaande pleegouders en de Tweede Kamer hierover te informeren voor het wetgevingsoverleg van 2026.

[6:37:39] Het gaat over tot de orde van de dag.

[6:37:41] Is getekend ondergetekende Hamstra namens CDA en mevrouw Wendel namens de VVD.

[6:37:46] Voorzitter, dank u wel.

[6:37:56] Voorzitter, ik heb vijf moties.

[6:37:58] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constateren dat Filomena een belangrijke rol speelt bij ernstige en herhaaldelijke vormen van huiselijk geweld, stalking en dreigende femicide, overwegend dat effectieve bescherming vraagt om tijdige, volledige en wederkerige informatieuitwisseling tussen zorg, veiligheid en justitie.

[6:38:12] Verzoekt de regering te verkennen of een eigenstandige grondslag voor gegevensdeling van Filomena of soortgelijke organisaties met openbaar ministerie en rechtspraak mogelijk en of nodig is, en gaat over tot de orde van de dag.

[6:38:21] De Kamer, de gehoorteberaadslaging, constaterende dat in de praktijk slachtoffers regelmatig moeten verhuizen of onderduiken, terwijl daders in de woonomgeving blijven.

[6:38:28] Overwegende dat de veiligheid en stabiliteit van slachtoffers en kinderen leidend moet zijn en dat dadergerichte maatregelen de dreiging kunnen verminderen.

[6:38:35] Verzoekt de regering te onderzoeken wat nodig is om juridisch, financieel en praktisch werk te maken van afkoelhuizen voor daders, gekoppeld aan verplichte behandeling en passend toezicht, en gaat over tot de orde van de dag.

[6:38:45] De Kamer gehoort de beraadslaging overwegende dat in onze samenleving groepen minderjarig onhandelbaar zijn en zich herhaaldelijk onttrekken aan gezag met ernstige gevolgen voor henzelf en hun omgeving.

[6:38:54] Overwegende dat bestaande vrijwillige vormen van hulpverlening in deze gevallen onvoldoende effectief blijken.

[6:38:59] Overwegende dat het in het belang van de jongeren en de samenleving kan zijn om zwaardere en meer dwingende vormen van heropvoeding te verkennen.

[6:39:05] Verzoekt de regering te onderzoeken welke zwaardere dwingende vormen van heropvoeding juridisch en praktisch mogelijk zijn.

[6:39:10] waarom de intensieve heropvoedingsprogramma's zoals gesloten jeugdzorgen en terugscholen en de Kamer hierover te informeren, gaat over tot de orde van de dag.

[6:39:17] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat bij ernstig gevallen van huiselijk geweld en kindermishandeling cruciale informatie vaak versnipperd is over meerdere instanties, overwegende dat onduidelijkheid en terughoudendheid rondom

[6:39:27] rond privacyregels effectieve en tijdige bescherming in de weg kunnen staan, overwegende dat de veiligheid van slachtoffers en kinderen altijd zwaarder moet wegen dan procedurele belemmeringen, verzoekt de regering om concreet in kaart te brengen welke privacyregels en interpretaties effectieve informatieuitwisseling belemmeren en uiterlijk binnen zes maanden met voorstellen te komen om deze belemmeringen weg te nemen en gaat over tot de orde van de dag.

[6:39:50] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de jeugdzorg onder extreme druk staat, mede door hoge keesloods en administratieve lasten, met uitstroom van professionals tot gevolg, overwegend dat professionaliteit en continuïteit essentieel zijn voor effectieve zorg en bescherming, verzoekt de regering concrete maatregelen te nemen om administratieve lasten substantieel te verminderen en professionele ruimte te vergroten en hierover binnen zes maanden aan de Kamer te rapporteren hoe men dit gaat aanpakken en gaat over tot de orde van de dag.

[6:40:15] Dank u wel.

[6:40:15] En ook voor het tempo.

[6:40:17] Ik dank u zeer.

[6:40:19] Ik ga naar de volgende sprekers.

[6:40:21] De heer Van Houwelingen, Vorm voor Democratie.

[6:40:24] Dank u voorzitter.

[6:40:24] Dank voor de beantwoording.

[6:40:25] Ik heb drie moties.

[6:40:26] Ik begin maar.

[6:40:26] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat bij een gedwongen uithuisplaats niet altijd sprake is van contra-expertise.

[6:40:32] Verzoekt de regering in de wet versterking rechtsbescherming in de jeugdbescherming zorg voor te dragen dat bij de behandeling door de kinderrechter van een gedwongen gedwongen uithuisplaatsing er altijd sprake moet zijn van een contra-expertise.

[6:40:42] Gaat over tot de orde van de dag.

[6:40:44] Ons betreft is er niet sprake van een zorgvuldig proces als dat er niet is.

[6:40:48] De Kamer, tweede motie.

[6:40:48] Gehoord de beraadslaging, constateren we dat seksueel misbruik in pleeggezinnen en gezinshuizen een risico is.

[6:40:54] We overwegen dat alles gedaan moet worden om dit risico te minimaliseren.

[6:40:56] Verzoek de regering er zorg voor te dragen dat kinderen, tenzij er sprake is van een natuurlijke broer-zusrelatie, in een pleeggezin of gezinshuizen hetzelfde geslacht hebben.

[6:41:03] Dat gaat over tot de orde van de dag.

[6:41:04] Tot slot, voorzitter.

[6:41:05] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat gecertificeerde instellingen vaak onvoldoende betekenisvol contact kunnen onderhouden met pleeggezinnen en gezinshuizen waar ze verantwoordelijk voor zijn.

[6:41:15] Constaterende dat gecertificeerde instellingen zelf belang bij hebben dat de pleeggezinnen en gezinshuizen waarvoor ze verantwoordelijk zijn door de inspectie goed beoordeeld worden.

[6:41:21] constaterende dat de IGJ slechts toezicht houdt op de gecertificeerde instellingen en niet rechtstreeks op pleeggezinnen en gezinshuizen, constaterende dat er de afgelopen jaren ernstige misstanden zijn geweest bij diverse pleeggezinnen en gezinshuizen, overwegend dat de staat een speciale verantwoording heeft om kinderen te beschermen die door de staat gedwongen aan het natuurlijke gezin zijn ontrokken, verzoekt de regering de IGJ te verzoeken rechtstreeks toezicht te gaan houden op pleeggezinnen en gezinshuizen, bijvoorbeeld door pleeggezinnen en gezinshuizen steeksproefsgewijs te bezoeken en de IGJ daarvoor de benodigde ondersteuning te geven.

[6:41:50] over tot de orde van de dag en deze ook ondertekend door de heer Stoffer.

[6:41:54] Dank u zeer, meneer Van Auerling.

[6:41:56] En dan komen we naar de volgende spreker en dat is de heer Stoffer namens de SGP.

[6:42:00] Dank, voorzitter.

[6:42:01] Twee moties.

[6:42:02] De eerste laat ons volgend.

[6:42:03] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de regering inzet op het versterken van de sociaal-pedagogische basis, overwegende dat in verschillende gemeenten, waaronder de gemeente Kampen, goede ervaringen zijn met het laagdrempelig beschikbaar stellen van gezinswerkers en schoonmaatschappelijk werk, overwegende dat hiervoor een sluitende business case kan worden opgesteld, maar dat gemeenten deze investeringen vanuit eigen middelen moeten financieren en financiering hiervan vanuit het Rijk vaak incidenteel is, verzoekt de regering in overleg te treden met de gemeente om te bezien hoe structurele financiering

[6:42:30] ...van een sterke sociaal-pedagogische basis gewaarborgd kan worden... ...en gaat over tot de orde van de dag... ...en die dien ik in samen met mevrouw Monnet en de heer Seder.

[6:42:38] En de tweede motie.

[6:42:39] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat artikel 2.3... ...vierde lid van de jeugd werd bepaald tot de gemeente.

[6:42:45] Bij het bepalen van de aangewezen vorm van jeugdhulp redelijkerwijs rekening houden met de godsdienstelijke gezindheid en de levensovertuiging van de jeugdige en zijn ouders, constaterende dat deze verplichting verder is verankerd in de lokale jeugdverordeningen, overwegend dat gemeenten in de praktijk onvoldoende kunnen bieden over de wijze waarop dit wettelijk recht daadwerkelijk wordt betrokken bij de indicatiestelling voor jeugdhulp, overwegend dat het

[6:43:08] Ontbreken van duidelijke handvatten kan leiden tot ongelijke toepassing en onvoldoende rechtszekerheid voor gezinnen.

[6:43:14] Ik verzoek de regering om samen met de VNG te bezien wat in de uitsvoering nodig is voor gemeenten om bij de toeleiding naar jeugdhulp daadwerkelijk en zorgvuldig rekening te houden met de godsdienstelijke gezindheid en levensovertuiging van jeugdigen en hun ouders en de Kamer hierover te informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[6:43:31] Deze ding ik in samen met de heer Seder.

[6:43:32] Dank u wel.

[6:43:34] Ik dank u zeer.

[6:43:36] en dan komen we de volgende week van ZWK met de CRC er.

[6:43:40] Dank u wel, voorzitter.

[6:43:41] Dank voor de beantwoording.

[6:43:42] Ik heb drie moties.

[6:43:43] De Kamer voor de beraadslaging overwegende dat zelfstandige gezinshuisaanbieders door de gemeente worden gecontracteerd, overwegende dat de SKJ of een BIG-registratie voldoende is om het gezinshuis te starten en gecontracteerd te worden en dat een beoordeling op locatie van de kwaliteitscriteria slechts plaatsvindt als het gezinshuis in bedrijf is.

[6:44:00] Ik verzoek de regering samen met stakeholders in de gezinshuiszorg en de gemeente, dan wel VNG, in gesprek te gaan over de aanvullende kwaliteitseisen die gemeenten kunnen stellen in contractering

[6:44:10] waar onder andere fysiek bezoek op locatie van het gezinshuis en de Kamer hierover voor de zomer van 2026 te informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[6:44:18] De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat ouders in veel gevallen zelf in staat zijn om hun kinderen goed op te voeden, maar dat er in kwetsbare situaties ondersteuning van anderen gepast is, overwegende dat de regering volgens de aangenomen motie Ceder-Bruining bewezen effectieve interventies om gezinnen te ondersteunen bij het opgroeien en opvoeden betrekt en verwerkt in de continuering van de hervormingsagenda,

[6:44:38] Overwegend dat het rapport Agenda voor het Hart aanbevelingen doet voor maatschappelijke partners, zorg en de overheid om relatieergezinnen te versterken, zoekt de regering om in gesprek te gaan met de opzetters van Agenda voor het Hart om te bespreken welke aanbevelingen passend zijn bij de rol en inzet vanuit de Rijk en de Kamer die over naar de zomer van 2026 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

[6:44:59] De heer Stoffer staat er ook onder.

[6:45:01] En dan de Kamer, gehoord de blaadslaging, overwegend dat vaders volwaardige opvoeders zijn, net als moeders, maar dat dit in de zorg en ondersteuning in de eerste duizend dagen van een kind nog niet altijd een plek heeft, overwegend dat betrokkenheid van vaders in de eerste levensfase, hechting, welzijn van moeder en stabiliteit van het gezin vergroot, zoekt de regering om samen met partij Uituit het Veld, onder andere via de Ouderschapscoalitie, waar ook het expertiseteam vaders onderdeel van uitmaakt, te werken aan actieve vaderbetrokkenheid in het leven van een kind, en gaat over tot orde van de dag.

[6:45:27] C. de Stoffer.

[6:45:28] Dank u wel, voorzitter.

[6:45:30] Dan komen we naar de volgende spreker, mevrouw Dobbe, SP-fractie.

[6:45:37] Dank u wel, voorzitter.

[6:45:38] Ik heb een tweetal moties.

[6:45:39] De Kamer gehoord de beraadslaging, constaterende dat de personeelstekorten in de jeugdzorg verder dreigen op te lopen naar 5900 in 2034.

[6:45:47] Overwegende dat jeugdzorgverleners vanaf deze week actie voeren voor een CAO met een fatsoenlijke loonstijging, betere en veiligere arbeidsomstandigheden en minder werkdruk.

[6:45:56] Overwegende dat een goede CAO voor jeugdzorgverleners essentieel is om te voorkomen dat er 80.000 jongeren zonder hulp komen te zitten.

[6:46:03] ...verzoekt de regering om met werkgevers en werknemers in de jeugdzorg... ...in gesprek te gaan om te kijken wat er nodig is om te komen tot een goede cao... ...waarmee enorme personeelsdekorten kunnen worden afgewend... ...en wat de overheid daar zelf aan kan bijdragen... ...en verzoekt de regering om een bemiddelaar aan te stellen... ...om de onderhandeling voor de cao jeugdzorg vooruit te helpen... ...en gaat over tot de orde van de dag.

[6:46:21] En voordat de staatssecretarissen gaan zeggen... ...dat dit tegen de caotafel en het mandaat op de caotafel ingaat... ...dit is vorig jaar ook gedaan bij de apotheekmedewerkers...

[6:46:33] In 2025 heeft Martin van Rijn dit heel succesvol gedaan en ook aangesteld door het kabinet.

[6:46:37] Dus daar was iedereen heel erg blij mee.

[6:46:39] Doe dat nu dan toch weer.

[6:46:41] Dus het kan gewoon.

[6:46:43] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er steeds meer kritiek komt vanuit de samenleving op de marktwerking in de jeugdzorg.

[6:46:49] overwegende dat de invoering van marktwerking vooral heeft geleid tot stijgende kosten en winsten zonder gezinnen de zorg te geven die ze nodig hebben, verzoekt de regering om een commissie aan te stellen die moet onderzoeken hoe de gehele jeugdzorg kan worden vormgegeven zonder marktwerking, zonder aanbestedingen en openhoudprocedures en wat voor aanpassingen aan het stelsel daarvoor nodig zijn.

[6:47:09] En gaat over tot de orde van de dag.

[6:47:11] En voorzitter, ik wil hier ook nog gezegd hebben dat ik geloof ik wel acht keer heb gevraagd aan niet alleen de staatssecretaris, maar ook aan de partijen die het regeerakkoord gisteren hebben gepresenteerd, wat zij denken dat de gevolgen zullen zijn op het moment dat die bezuinigingen van een half miljard die dit jaar al ingaan, zullen ingaan voor de kinderen, voor de gezinnen en voor de mensen die de zorg verlenen.

[6:47:31] En daar krijg je dan gewoon geen antwoord op.

[6:47:33] En hetzelfde geldt voor de bezuinigingen van 10 miljard euro extra op de zorg.

[6:47:38] En dat is

[6:47:38] onacceptabel en wat de SP betreft moet dat van tafel.

[6:47:41] Dank u wel.

[6:47:43] Dank u wel.

[6:47:43] En dan komen we bij mevrouw Mona namens Groep Markussen.

[6:47:48] Dank u wel, voorzitter.

[6:47:49] Ik wil daarbij de staatssecretaris aan bedanken voor de beantwoording.

[6:47:52] Ik heb wel wat open vraagjes, maar die zal ik netjes schriftelijk naar u toe doen.

[6:47:58] Ik heb één motie.

[6:47:58] De Kamer gehoord de beraadslaging constaterende dat kinderen voor jeugdhulp in het buitenland worden geplaatst, terwijl de IGN geen toezicht kan uitoefenen in het buitenland.

[6:48:06] overwegende dat recent ernstige misstanden bij buitenlandse jeugdhulp aanbieders aantonen dat het toezicht tekort kan schieten, overwegende dat jeugdhulp in het beginsel dient plaats te vinden in volledig Nederlandse juridictie en toezicht, verzoekt de regering in beginsel jeugdige in Nederland te plaatsen terzij plaatsing in het buitenland in het belang is van het kind, er geen passend alternatief in Nederland beschikbaar is en de plaatsingsprocedure verloopt via regels van de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden en het afsprakenkader Buitenlands Zorgaanbied Jeugd.

[6:48:34] Mede ingediend door de heer Stoffer, mevrouw Coenradie en de heer Van Houdingen.

[6:48:42] Dank u wel.

[6:48:43] Ik dank u allen ook voor uw medewerking en dan schors ik nu voor vijf minuten en dan gaan we luisteren naar het kabinet met de appreciaties.

[6:48:52] Ik doe ze niet schriftelijk.

[6:48:53] Ik denk dat het gewoon prima kan.

[6:48:55] Ik heb ook gevraagd om dat gewoon bondig te doen en dan kunt u allemaal gaan stemmen op 10 februari.

[6:49:01] Vijf minuten schorsing.

[6:55:46] Ik.

[6:55:48] Her.

[6:55:49] Open.

[6:55:50] De.

[6:55:52] Ver.

[6:55:53] Eh, mevrouw Thiele, u begint?

[6:55:58] Toch?

[6:55:59] Ja?

[6:56:01] Oh, stop, stop, stop.

[6:56:05] We hebben nog, eh, ik, ik...

[6:56:10] Ik heropen de vergadering.

[6:56:12] Ik hoorde net trouwens van onze onmisbare bode dat ik sneller wil beginnen dan de printer meedoet.

[6:56:19] Dus ik heb inmiddels wel een stapel, maar niet alle Kamerleden.

[6:56:23] Dus dat gaat nu gewoon.

[6:56:25] Moordjesmuisels, nog enkele ogenblikken.

[6:56:26] Ik schors nog enkele ogenblikken.

[6:56:40] Oh wacht, ik stel toch voor, er waren nog wat vragen.

[6:56:42] Ik stel toch voor om even met de openliggende vragen te beginnen.

[6:56:46] Staatssecretaris Sun, wie ik mag... Dan beginnen we alvast en dan komen we zo bij de moties.

[6:56:50] Dan dank voor het meedenken.

[6:56:53] Dank u wel, voorzitter.

[6:56:55] En zoals in de eerste termijn al was, de combinatie van principes en pragmatiek, daar hou ik ook van.

[6:57:01] En het principe is dat we aangekomen zijn bij de tweede termijn vanzij de kabinet en de pragmatiek is dat we gewoon beginnen.

[6:57:08] En ik had nog een paar openstaande vragen, onder andere van GroenLinks PvdA over de financiering beschikbaarheid.

[6:57:15] En in relatie ook tot dat rapport van de PPRC.

[6:57:20] Ja, en ik zie mevrouw Westerveld knikken, dus we hebben het over hetzelfde.

[6:57:24] Die aanbeveling loopt mee in het programma van de standardisatie.

[6:57:28] En daarbij betrekken we dus ook een aantal van die evaluatiepunten.

[6:57:31] Dus dat hoort echt bij elkaar.

[6:57:33] En in de volgende voortgangsbrief zullen we daar een update over beschrijven.

[6:57:38] Dan was er nog een vraag over inzicht in de wachttijden, want daar hebben we het al zo lang over.

[6:57:43] Dat herken ik.

[6:57:49] Wat we nodig hebben om een goed beeld te krijgen, en ik probeerde dat al een beetje in mijn antwoorden mee te geven, is inderdaad standaardisatie.

[6:57:57] Dus ook het programma Standaardisatie gaat ook daar hulp bij bieden om ook vergelijkingen te kunnen maken tussen verschillende vormen en verschillende wachtlijsten.

[6:58:07] Dus lokaal en regionaal hebben we best wel in beeld, maar die kunnen we nog niet zomaar bij elkaar op een stapel zetten.

[6:58:14] En daar zal die standaardisatie bij helpen.

[6:58:16] En ook daar kunnen we volgens mij in de volgende brief gewoon echt concreet een antwoord op geven.

[6:58:20] Want de wens is hetzelfde, maar we moeten het ook voor elkaar krijgen.

[6:58:24] Maar daar doen we dus hard ons best voor.

[6:58:27] Mevrouw Westerveld had ook nog een vraag over de eigen bijdrage.

[6:58:34] Waarom is de staatssecretaris doorgegaan met voorbereidingen als er een motie ligt om te stoppen?

[6:58:43] stoppen met de eigen bijdrage überhaupt betekent een beslag van 260 miljoen euro per jaar en in die motie zat daar geen oplossing voor, geen dekking noemen we dat dan in kamertermen.

[6:58:56] Dat betekent dat ik die niet zeg maar dat deel van de motie kan doen maar u heeft ondertussen nog geen voorstellen gezien dus wat we bedacht hebben is om wel door te gaan met welke verschillende vormen er zijn juist ook omdat andere oproepen uit de kamer ook zijn om in ieder geval met oog

[6:59:13] voor kwetsbare gezinnen of in ieder geval gezinnen in kwetsbare situaties te houden.

[6:59:19] Daarmee zijn we aan het zoeken gegaan.

[6:59:21] Dus dat is het antwoord op die vraag.

[6:59:26] Dank u wel.

[6:59:27] En dan nog een open vraag van mevrouw Senhaver over de EVC-fraude.

[6:59:33] Wat we eigenlijk gedaan hebben als het gaat om die aanpak.

[6:59:39] Waar we op gericht zijn is om te zorgen dat er überhaupt geen professionals meer werkzaam zijn in de jeugdhulp als die een fraudeleuze EVC-certificaten hebben.

[6:59:48] De standaard die er nu is voor de EVC is ingetrokken, dus er kunnen geen nieuwe EVC trajecten gestart worden.

[6:59:55] En zowel aanbieders als werkgevers zijn opgeroepen om ook geen nieuwe werknemers meer aan te nemen als het gaat om puur op basis van EVC's.

[7:00:03] De brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland heeft samen met andere betrokkenen een taskforce opgericht.

[7:00:09] Hierin werken ze samen om een betrouwbaar alternatief te gaan ontwikkelen voor mensen met ervaring, om die toch veilig te kunnen laten instromen.

[7:00:20] Als je kijkt naar wat er nu aan professionals met EVC-certificaten aan het werk zijn,

[7:00:26] is in ieder geval ingezet dat de SKJ professionals met een fraudeleus EVC certificaat, zoals dat is vastgesteld, om die uit te schrijven.

[7:00:38] Er zijn nu 55 registraties uitgeschreven en iedereen kan dat ook terugvinden in het register.

[7:00:45] En we zijn bezig met het vervolg van het onderzoek.

[7:00:47] Dat doen we dus samen met de gemeente en Jeugdzorg Nederland om dat verder te trekken.

[7:00:53] En als ik dan alvast het amendement van mevrouw Seinaven daarin kan appreciëren, begrijp ik heel goed wat mevrouw Seinaven toe oproept.

[7:01:09] Zie ik ook dat ze daar inderdaad ook in opneemt, dat het ook niet iets is van puur het Rijk, maar echt wel samen met gemeente- en jeugdzorgaanbieders.

[7:01:17] En volgens mij is de dekking ook oké, dus dat betekent dat ik dat oordeel Kamer kan geven.

[7:01:21] Oké, het amendement Seinhaven-Wendel, nummer 34, is oordeel Kamer.

[7:01:30] Dan de moties, voorzitter.

[7:01:33] Er liggen nog drie amendementen.

[7:01:36] Doen we die gelijk eerst en daarna de moties.

[7:01:39] Het amendement nummer 19, dat is van de Socialistische Partij.

[7:01:44] Ik kijk even naar mevrouw Dobbe of zij dat herkent als nummer.

[7:01:48] Maar dat amendement moet ik ontraden.

[7:01:50] De voorgestelde dekking past niet binnen de begrotingsregels zoals we die hebben afgestemd, want uitgaven worden gedekt met inkomen.

[7:02:00] We hebben uitgebreid over gedebatteerd over wat geld wel en niet kan doen, maar ik denk dat mevrouw Dobbe en ik daar gewoon een andere visie op hebben.

[7:02:07] Ontraden.

[7:02:08] Amendement 29 van mevrouw Westerveld, of in ieder geval van GroenLinks B.V.A.

[7:02:15] gaat over jeugdstem, over het bezoek van gezinshuizen.

[7:02:22] En ik denk, heel eerlijk, in het debat wat daarover gevoerd werd, is misschien niet het hele plaatje neergezet, want in totaal krijgt Jeugdstem ruim 12,5 miljoen euro subsidie per jaar.

[7:02:36] En wat ons betreft is die subsidie best wel ruim om passende manier invulling te geven aan het belangrijke vertrouwenswerk dat zij doen bij verschillende type aanbieders.

[7:02:48] En tegelijkertijd zijn we bezig met de digitalisering van de dienstverlening die vanuit VWS wordt gefinancierd zodat ook de wachttijd voor ouders teruggedrongen kan worden.

[7:03:00] Dus dat helpt in het, hoe noem je dat, doelgerichter en efficiënter maken van het werk van jeugdstem.

[7:03:05] Dus we denken dat het niet nodig is, maar ik ontraad het ook, ook omdat de financiële dekking er niet is.

[7:03:14] Amendement 30 van GroenLinks PvdA gaat over 250.000 euro voor het personeel voor jeugdstem.

[7:03:24] Daar sluit ik eigenlijk aan bij de vorige appreciatie en die ontraad ik ook.

[7:03:33] Amendement 33 gaat over het vrijmaken van geld voor inspraak en zeggenschap van jongeren.

[7:03:44] Mevrouw Westerveld legt dat al uit in haar inbreng, dat het ook bij OCW op een soortgelijke manier wordt ingeregeld en waarom dat dan niet bij VWS is.

[7:03:55] Het is wel deels bij VWS, dus er is structureel overleg met jongeren en ervaringsdeskundigen, zoals we dat ook overigens in de jeugdwet hebben afgesproken in artikel 1a.4.

[7:04:10] De jongerenparticipatie wordt gefinancierd via de Nationale Jeugdraad.

[7:04:14] Dit jaar staan zij op de rol voor 2,6 miljoen ruim.

[7:04:19] en ervaringsdeskundigen betrekken bij de om- en afbouw.

[7:04:23] Gesloten jeugdhulp is ook, zeg maar, gefinancierd.

[7:04:27] Het amendement vraagt nu om een structurele financiële dekking, maar de dekking nu, die mevrouw Westerveld voorstelt, is geen structurele dekking.

[7:04:37] Dat is ingewikkeld, dus dan kan ik het ook niet... Terwijl ik de richting heel goed snap.

[7:04:42] Heel kort, mevrouw Westerveld.

[7:04:44] Ja, sowieso een vraag over de dekking, want ons amendement over jeugdstem wordt ook ontraden, omdat de dekking niet zou kloppen, terwijl dat dezelfde dekking is als het amendement van D66 en VVD.

[7:04:55] Dus dat vind ik een argument dat volgens mij niet klopt.

[7:04:59] Als we het hebben over, ik ben, en dat gaf Coca mijn bijdrage aan, ik weet wat er gebeurt, ook richting NJR, maar dat zijn niet de jongeren, de ervaringsdeskundigen en de jeugdzorg.

[7:05:10] Dus daar gaat het mij specifiek om, om die groepen ook een stem te geven.

[7:05:15] Dat structureel incidenteel, volgens mij zit daar het verschil tussen de beide amendementen waar mevrouw Westerveld naar verwijst.

[7:05:26] Het ene is incidenteel en ook met een incidentele dekking.

[7:05:29] Het andere is structureel met een incidentele dekking.

[7:05:33] Nou ja, zoiets.

[7:05:36] Over het amendement 33.

[7:05:41] Kijk, we hebben 60.000 euro per jaar om ervaringsdeskundigen te betrekken bij om hun afbouw jeugdzorg, dus dat is deels structureel, in ieder geval voor een aantal jaren.

[7:05:56] Maar mevrouw Westerveld wil voor een langere termijn, daar zit de mismatch met de dekking.

[7:06:05] Het blijft ontraden, maar tegelijkertijd, de richting snap ik heel goed, dus wellicht kunnen we daar ook nog over nadenken.

[7:06:13] Ik weet niet of het weer helemaal uitkomt nu.

[7:06:15] Mevrouw Westerveld, heel kort tot slot, want we moeten echt tempo maken.

[7:06:18] Ja, ik begrijp het maar.

[7:06:19] Dit gaat om amendementen over de begroting.

[7:06:22] Volgens mij het relevantste onderdeel.

[7:06:24] Jeugdstem zijn twee incidentele amendementen.

[7:06:29] Hetzelfde als D66 en VVD.

[7:06:32] Als het gaat over de jongeren, dus dat is mijn tweede opmerking, ja, daar vragen we inderdaad structureel, want we willen dat er een organisatie wordt opgebouwd.

[7:06:40] Tot slot nog heel kort.

[7:06:41] Ja, een jeugdstem krijgt dus 12 miljoen structureel.

[7:06:47] Daarom ontraad ik die.

[7:06:50] En om het amendement 33, ja, misschien moeten we daar gewoon nog even... We hebben nog wel tijd.

[7:06:54] Het amendement wordt alvast in maart in stelling gebracht.

[7:06:57] Moties.

[7:06:58] Motie 1 van mevrouw Wendel, meneer Hamstra en meneer Stoffer.

[7:07:07] Ja, ik kan heel goed de overwegingen, constateringen en ook het verzoek begrijpen.

[7:07:13] Het zou overbodig moeten zijn, maar als mevrouw Wendel wil, wil ik hem wel Ordeel Kamer geven.

[7:07:24] Ordeel Kamer, niet overbodig.

[7:07:29] Soms moet ik niet zeggen wat er in mijn hoofd zit.

[7:07:33] Motie 2 van mevrouw Westerveld.

[7:07:39] Het rapport is nog niet gereed, dus ik zou het te voorbarig vinden om daar nu op te vooruit te lopen.

[7:07:48] Dus wat dat betreft ontraad ik deze motie.

[7:07:52] Motie 3 van mevrouw Westerveld over de juridische, ja, ja, ja graag zou ik zeggen, oordelkamer.

[7:08:02] Oordelkamer.

[7:08:03] Daar zijn we natuurlijk deels al mee bezig, maar het kan nooit kwaad om daar nog wat stevige aandacht versporing op te krijgen.

[7:08:09] Motie vijf van mevrouw van Metelen.

[7:08:14] Ik neem aan dat u vier overslaat omdat staatssecretaris... Sorry, ja.

[7:08:17] Vier, acht, tien en twaalf worden door staatssecretaris Rutte geappliceerd.

[7:08:21] Oké, gelder.

[7:08:22] Dank u wel.

[7:08:22] Nummer vijf.

[7:08:23] Vijf van mevrouw van Metelen.

[7:08:26] Gaat over de eindverantwoordelijkheid.

[7:08:29] Die ontraad ik.

[7:08:31] Bij één organisatie alle risico leggen gaat zeg maar alle checks en balances die we juist volgens mij heel goed hebben geïnstitutionaliseerd geregeld te buiten.

[7:08:45] Dus dit is te eenvoudig om te raden.

[7:08:50] Motie 6 van meneer Hamstra over pleegzorg.

[7:08:55] Ik vind het heel mooi dat meneer Hamstra zowel werving als behoud benoemd.

[7:08:59] Dus ik ben ook wel bereid om daar nader op door te gaan.

[7:09:03] Oordeel Kamer.

[7:09:06] Motie 7 van mevrouw Coenradie heb ik uiteraard even overlegd ook met de andere staatssecretaris, want zij is vooral met deze problematiek bezig.

[7:09:22] En zij erkent, dat gaf ik eigenlijk in mijn inbreng al aan, het belang hiervan.

[7:09:28] En samen zeggen wij oordeel Kamer.

[7:09:31] Motie 9 over dwingende vormen van heropvoeding.

[7:09:37] Ja, die ga ik echt ontraden.

[7:09:40] Ik begrijp het probleem wat mevrouw Koenraad hiermee wil benoemen, maar de oplossing is volgens mij niet de oplossing.

[7:09:48] Nog even los van welke kant we dan helemaal heen gaan.

[7:09:50] Dus volgens mij moeten we zorgen dat stevige lokale teams dichtbij gezinnen al in een vroeg stadium opvoedondersteuning kunnen bieden en daarmee hopelijk een hoop ellende voorkomen.

[7:10:00] Bijvoorbeeld op straat.

[7:10:02] Motie 11 van mevrouw Coenradie gaat over de administratieve lasten.

[7:10:09] Nou, dat vinden we allemaal dat we daarmee aan de slag moeten.

[7:10:13] Zijn we ook hard mee bezig vanuit die drive.

[7:10:18] Maar nogmaals, soms is het gewoon fijn om vanuit de Kamer ook een aansporing te krijgen.

[7:10:22] Dat helpt dus hier ook door de Kamer.

[7:10:27] Motie 13 van meneer Van Houwelingen over het zelfde geslacht in een pleeggezin of gezinslijst.

[7:10:35] Met verwijzing naar het debat ontraad ik die motie.

[7:10:40] Motie 14 van meneer Van Houwelingen gaat over

[7:10:45] De inspectietoezicht, hoe dat ingevuld zou moeten worden, nog even los van dat wij gelukkig een onafhankelijke inspectiestelsel hebben, maar we hebben ook verwijzing naar het debat ook ontraden.

[7:11:00] Motie 15 van meneer Stoffer.

[7:11:03] over de sterke pedagogische basis.

[7:11:06] Dat is onderdeel van de hele hervormingsagenda jeugd.

[7:11:09] Er staat ook heel veel over in mijn brief, in de afspraken daarover.

[7:11:13] Dus dat is al geïncorporeerd in alle afspraken, ook de financiële, die we daarin hebben genomen, dus ontraden.

[7:11:21] Motie 16 van meneer Stoffer over de gezindheid.

[7:11:28] Ja, dat hebben we dus ook al afgesproken.

[7:11:31] Dat erkent meneer Stoffer ook, maar die vraagt eigenlijk zo met deze motie om daar nog eens gewoon even extra aandacht aan te besteden in de overleggen.

[7:11:39] En daar ben ik uiteraard toe bereid.

[7:11:42] Al vind ik het altijd jammer dat we moties nodig hebben voor dingen die ook wel toegezegd kunnen worden, maar dat is terzijde.

[7:11:50] Motie 17.

[7:11:52] Van ChristenUnie over gezinshuizen en de extra kwaliteitscriteria.

[7:11:59] Ik refereerde daar al even over en in mijn inbreng dat we bezig zijn om die ook te updaten, die kwaliteitscriteria.

[7:12:07] Dus ik snap heel goed wat meneer Seder daarin mee wil laten lopen en dat kunnen we ook gewoon doen.

[7:12:12] Dus de oordeel Kamer.

[7:12:14] Motie 18 van de ChristenUnie over de agenda voor het hart.

[7:12:19] Ook daar geldt een beetje.

[7:12:21] Ja, ik wil daar best toezeggen om met ze in gesprek te gaan.

[7:12:23] Dus het is jammer als er een notie voor nodig is, maar soms kan het helpen.

[7:12:27] Oordeel Kamer voor motie 18.

[7:12:30] Motie 19 over vaders.

[7:12:35] Ook daar heb ik al wat gezegd waar we mee bezig zijn.

[7:12:39] Werken aan actieve vaderbetrokkenheid binnen de mogelijkheden die er zijn heel graag.

[7:12:45] Dus laten we dat oordeel kamer geven en dan kijken wat uw kamer daarvan vindt.

[7:12:51] Motie 20 over de CAO ga ik ontraden.

[7:12:56] Net als motie 21 van mevrouw Dobbe over een nieuwe commissie lijkt me ook niet nodig ontraden.

[7:13:05] En de laatste motie voor mijn appreciaties is de motie van mevrouw Moana over jeugdzorg in het buitenland.

[7:13:13] Daar hebben we natuurlijk al enige dingen over in het debat gezegd.

[7:13:17] Het is primair aan de gemeente om daar ook afspraken over te maken.

[7:13:20] Maar we hebben allerlei kaders daaromheen.

[7:13:24] Maar net als uw Kamer ben ik echt wel geschrokken wat er ligt.

[7:13:27] Dus het lijkt mij prima om dit als leidraad te pakken.

[7:13:32] Dus ik zou deze motie ook graag de oordeelkamer willen geven.

[7:13:35] Dank u zeer.

[7:13:37] En dan vraag ik de staatssecretaris van JNV om de andere moties door te lopen.

[7:13:43] Ik zal er met het oog op de tijd snel doorheen gaan.

[7:13:46] Ten eerste motie nummer 4 van mevrouw Van Metelen om te onderzoeken op welke wijze ernstig falen van jeugdzorginstellingen en hun bestuurders juridisch kan worden gekwalificeerd en bestraft.

[7:13:54] Die wil ik ontraden.

[7:13:55] Ik heb er in het debat net ook aandacht aan gegeven.

[7:13:58] Het kan wel op vele manieren.