Ontvangst in bijzondere procedure journalisten uit Oost-Timor, Indonesië en Egypte in het kader van de Sander Thoenes Scholarship en RNTC trainingsprogramma door lid Don Ceder

[0:00:23] Hallo, goedemiddag iedereen.

[0:00:26] Ik wil u welkom nemen bij de speciale procedure-meeting van het Standing Committee on Foreign Affairs.

[0:00:31] Ik wil een warm welkom geven aan de mensen in de publieke galerie en aan iedereen die deze meeting volgt via de livestream.

[0:00:40] Vandaag heb ik het plezier om journalisten van East Timor te welkomen.

[0:00:44] van Indonesië en Egypte, die in Nederland zijn onderdeel van het Sanders-Tunis Scholarship en het RNTC-trainingprogramma.

[0:00:53] We zullen onder andere de rol van media en journalisme in Nederlandse buitenlandse politiek en de impact van digitale technologie en artificiële intelligentie op journalisme bespreken.

[0:01:04] Ik wil de vloer geven aan een van de representanten van de Sanartunis Scholarship, de RNTC, of aan een van de scholars zelf.

[0:01:13] Maar voordat ik dat doe, wil ik mezelf introduceren.

[0:01:14] Ik heb dat nog niet gedaan.

[0:01:16] Mijn naam is Don Cedar.

[0:01:17] Ik ben een member van het parlement voor de ChristenUnie.

[0:01:21] Op dit moment hebben we een debat, omdat er een nieuwe coalitie-regering is gevormd.

[0:01:25] Ze hebben hun coalitie-document uitgelegd.

[0:01:28] En we hebben een debate, dus alle parlementariërs zijn op dit moment in de plenary-kamer.

[0:01:33] Ik kwam daar net vandaan, omdat ik je wilde ontmoeten en je moest beheersen.

[0:01:38] Dus het is leuk om je als parlementariër te ontmoeten en ook welkom in Nederland.

[0:01:43] Wie wil eerst de vloer nemen?

[0:01:49] Ik zal kickstarten.

[0:01:49] Oké.

[0:01:50] Heel erg bedankt voor het houden van ons vandaag, specifiek omdat het zo'n belangrijke dag is, met veel aan de hand hier in het parlement.

[0:01:57] We hebben net de journalisten uit Egypte, Indonesië en Timor-Leste informeerd over wat er aan de hand is.

[0:02:05] Ideal, na vandaags debate, zullen we een nieuwe regering hebben die wordt gevormd, dus het is spannend dat u vandaag tijd hebt voor ons.

[0:02:11] Ik ben hier als CEO van R&W Media en R&TC.

[0:02:16] R&W Media klinkt misschien als een acronoom, maar het reageert op Radio Nederlands Wereldwijd.

[0:02:22] Dus we zijn de foundatie die op het legaal van Radio Nederlands Wereldwijd wordt gebouwd.

[0:02:26] de internationale broadcaster die sinds 1946 wereldwijd werkt, maar ook op behalve het trainingscentrum, RNTC.

[0:02:34] Vandaag bezoeken we twee toekomstige delegaties van journalisten die een trainingsprogramma doorgaan.

[0:02:41] Het is een ongemakkelijke combinatie van journalisten uit Egypte, Indonesië en Timor-Leste.

[0:02:47] Maar omdat we het programma in parallel bezochten, vroegen we ons om ze allemaal samen te inviteren.

[0:02:51] De reden waarom we in het begin uitkwamen, was heel erg verbonden met de Sonnertunis Scholarship.

[0:02:57] Sonnertunis is een Nederlandse journalist, op zijn behalve hebben we een fellowship of scholarship programma gecreëerd in zijn legende.

[0:03:06] Stepfas is hier om dat programma in meer detail te introduceren.

[0:03:11] Later geven we de vloer aan de journalisten.

[0:03:15] Een van de onderwerpen die we vandaag willen beoordelen... is een onderwerp dat ons sinds laat heeft aangenomen.

[0:03:24] De ontwikkeling van digitale technologie in het media-landschap.

[0:03:28] En waarom is dat belangrijk voor de Verenigde Verenigde Staten-Committee?

[0:03:31] Omdat we pleiten voor het feit dat het werk op cyberverenigingen, dat uit de ministerie van Verenigde Staten-Committee komt, heel erg moet verbinden met het werk op media-resilientie.

[0:03:40] Want het is eigenlijk digitale technologie die het informatie-landschap invadert.

[0:03:44] En dat doet het ook in Nederland.

[0:03:46] Dat werd gerefereerd door een enorme conglomeratie van Duitse media-organisaties die een letter stuurden

[0:03:51] aan de coalitiepartners, maar het is ook zo voor onze mediapartners over de hele wereld.

[0:03:58] Digitale technologie vervormt hun werk.

[0:04:01] Het zet veel druk op hun werk.

[0:04:02] Het maakt hun werk minder veilig.

[0:04:04] Het heeft ook een grote impact op de samenlevingen waarin ze werken.

[0:04:09] Als de media niet meer wordt vertrouwd, of de publiek is makkelijk verkeerd door AI of mis- en onbeleefde informatie, dan stopt niet alleen de vertrouwen in de media, maar ook in de publieke instellaties.

[0:04:21] Daarom vragen we hier vandaag over de integratie van media-resiliënce als deel van het agenda van cyberverhoudingen in de Nederlandse buitenlandse politiek.

[0:04:31] We willen ook zeggen dat wat we hier in Nederland tegenstellen, hetzelfde is als wat veel journalisten tegenstellen over de hele wereld, specifiek onze mediapartners hier vandaag.

[0:04:39] Dus, in plaats van mij te spreken op hun behalve, geven we hen de vloer om te uitleggen hoe digitale technologie hun werk invadeert, hoe het hun nieuwskamer afspeelt.

[0:04:47] en hoe we hopen dat Nederland een partner kan worden voor hen.

[0:04:51] We zullen het graag overgeven, maar eerst De Vries.

[0:04:56] Dank u. Heel erg bedankt, meneer de heer, dat u ons hebt gevraagd.

[0:04:59] Ik ben er zeker van dat onze internationale gasten enthousiast zijn om in de Huis van Democratie te zijn, hier in Nederland, en te zien wat er hier gebeurt, alle spannende tijden.

[0:05:09] En bedankt voor uw tijd tijdens deze erg drukke dag.

[0:05:12] Mijn naam is Stab Faas en ik ben journalist, correspondent voor 29 jaar, de laatste 20 jaar voor Al Jazeera English, die nu Europa beoordeelt, maar ik was gebaseerd in Indonesië toen Sandor Tunis, mijn vriend en collega, werd vermoord in 1999.

[0:05:28] We waren allemaal op bezoek in Oost-Timor toen, want er was een referendum over onafhankelijkheid en ja, we kwamen allemaal op diezelfde dag toen hij werd vermoord.

[0:05:39] Het was een evenement dat natuurlijk

[0:05:41] ...heeft de rest van mijn carrière vermoord... ...om een vriend of collega te verliezen... ...die zo dicht bij ons was... ...en dezelfde verhalen heeft overleefd.

[0:05:53] We hebben voor justice gevochten... ...omdat er politiereporten waren... ...en we wisten wie van de Indonesische militairen het had gedaan.

[0:06:02] Maar na al deze jaren... ...hebben we besloten om een andere oplossing te nemen.

[0:06:08] En deze oplossing is om het op een positieve kant te nemen, op een constructieve manier, zodat Sander's legenis blijft, waar hij voor stond als journalist.

[0:06:19] Hij was een jonge journalist, hij was 30 jaar oud toen hij werd vermoord.

[0:06:22] Hij was een zeer briljante jonge journalist.

[0:06:25] Ik bedoel, ik was behoorlijk trots op hoe smart hij was.

[0:06:28] Hij is nu een van bijna 2.000 journalisten die in de afgelopen decennia worden vermoord voor het doen van hun werk.

[0:06:41] En vaak is er geen geval, er is niemand die het doet.

[0:06:45] om dit juist te brengen.

[0:06:47] Dus voor mij is dit scholarschap niet alleen een verandering van Indonesië en Oost-Timorese journalisten, maar het staat ook voor een grotere ding, en dat is dat we niet alleen onze levens meer risicoeren als journalisten, maar ook dat journalisme steeds meer onder druk is, zoals Wouter al uitlegde.

[0:07:07] We zien veel

[0:07:08] democratieën rondom de wereld.

[0:07:11] Ik bedoel, Indonesië gaat ook niet in de juiste richting, denk ik.

[0:07:15] We zien wat er in de Verenigde Staten gebeurt.

[0:07:18] Heel vaak zijn de journalisten de eerste vliegtuigen als het komt naar erodische democratieën.

[0:07:24] We zien censorship, maar we zien ook wat ik in Nederland zie.

[0:07:28] Ik werk in Nederland in de afgelopen jaren.

[0:07:31] Er is ook veel zelfcensorship.

[0:07:33] de verhalen die je doet niet versterken de narratief die tegelijkertijd gemakkelijk is.

[0:07:40] Dus het is erg moeilijk om kritischer te zijn, om te criticeren, als je niet met de mainstream gaat.

[0:07:47] En dat was niet het geval, denk ik, in de

[0:07:49] 20 of 10 jaar geleden.

[0:07:51] Dus dingen veranderen.

[0:07:53] En we hebben een ophillende oefening om te vechten.

[0:07:58] Daarom vind ik het belangrijk om samen te komen en deze discussies te hebben, omdat we allemaal dezelfde oorlog ontmoeten.

[0:08:04] Natuurlijk kan ik hierover lang over praten, maar ik wil twee punten uitleggen.

[0:08:12] We voelen ons als journalisten niet genoeg beschermd en ondersteund door de overheid en politici om voor ons te staan.

[0:08:24] Want het is vaak zo dat de journalistische associaties het recht van journalisten moeten verdedigen om te werken.

[0:08:31] Maar ik denk dat het regering hetzelfde moet doen.

[0:08:34] En ik denk dat politici ons moeten steunen.

[0:08:37] Omdat we een deel van het democratische systeem zijn.

[0:08:42] Zonder ons is er geen democratie.

[0:08:44] En mijn andere punt is dat ik denk dat... ...recentelijk zie je dat de rol van journalisten niet meer verstaanbaar is.

[0:08:53] Waarom zijn we hier?

[0:08:54] Waarom doen we het werk dat we doen?

[0:08:56] Het is niet omdat we entertainment bieden... ...of omdat we geld willen verdienen.

[0:09:02] Het heeft een belangrijke rol.

[0:09:04] En ik denk dat we meer moeten praten over deze rol, ook consistent door de regeringen.

[0:09:12] En ik denk dat dat ook iets is wat ik wil vertellen aan u.

[0:09:17] en nu aan de scholars.

[0:09:20] We hebben voor de scholarschap van Sander Tunis gekozen.

[0:09:24] Drie mensen daar en een daar.

[0:09:28] Twee Indonesiërs en twee uit Oost-Timor, allemaal erg jong.

[0:09:33] En ook een van de dingen, omdat ik de jurist was, is omdat ze allemaal werken voor digitale platforms.

[0:09:39] En ik denk dat dat ook...

[0:09:40] de toekomst van journalisme, waar we heen gaan.

[0:09:43] Ik werk voor tv en niemand kijkt meer tv.

[0:09:47] Dus dit is de toekomst en dat is waar Sander Tunis ook voor staat.

[0:09:52] Ik ben heel blij dat zijn naam weer wordt genoemd na al die jaren.

[0:09:57] Het is voor mij heel emotioneel dat we na 26 jaar dit scholarshipschip hebben.

[0:10:01] Ik dank R&W en ook de buitenlandse politiekommuniteit in Indonesië en de Nederlandse ambassade om dit mogelijk te maken.

[0:10:10] Heel erg bedankt.

[0:10:13] Heel erg bedankt.

[0:10:13] Als je kunt sluiten of stoppen met het microfoon.

[0:10:17] Wie kan ik eerst het plafond geven?

[0:10:20] Kunnen we met jou beginnen?

[0:10:23] Oké, ik ga eerst.

[0:10:24] Heel erg bedankt.

[0:10:25] Peace be upon us all.

[0:10:30] Honorable Mr. MP Don, en ook onze beroemde journalisten van over de hele wereld, mag ik zeggen.

[0:10:39] Het is voor mij ook de grootste kans om vandaag hier te zijn.

[0:10:45] Mijn naam is Retian Sekar.

[0:10:50] Ik ben journalist van digital media in Kumbaran, Indonesië.

[0:10:56] Het is een van de leidende digitale media... waar we ook politieke en digitale literatie in sociale media promoten.

[0:11:05] Het is een lange weg voor Indonesië en Nederland.

[0:11:11] We hebben een lange geschiedenis gedeeld.

[0:11:15] Ik ben blij dat we vandaag hier zijn om te participeren, om te praten en om te discussiëren.

[0:11:25] ...collaboration, in plaats van, zoals je weet... ...in de toekomst deden we spijtjes en chips.

[0:11:32] Dus... ...we hadden misschien onze grapjes met elkaar... ...tussen Nederlandse vrienden.

[0:11:40] Ja, dus dit is hoe het voelt om thuis te zijn in onze eigen kolonisatoren.

[0:11:44] Maar dan, we weten... ...hier hebben we niet alleen deze one-way communicaties, maar we...

[0:11:52] En nu, in de digitale eeuw, hebben we dezelfde struggelen.

[0:12:00] We weten dat Indonesië het woord is voor de grootste democratie... ...en een van de meest digitale samenwerkingen in de wereld.

[0:12:11] En wat er gebeurt in de digitale media ecosysteem in Indonesië... ...en wat we ook hebben geleerd... ...in veel landen, zoals in Egypte, in Istanbul... ...is hoe onze jonge generaties... ...nu meer aan digitale platformen zetten.

[0:12:31] En in de digitale wereld... ...bevinden we ons en zien we verschillende content.

[0:12:38] De technologie, de politiek en het publieke vertrouwen... ...interageren vaak met het ontstaan van een democratie.

[0:12:52] In Indonesië is digitaal media ook de primaire zoektocht naar informatie.

[0:13:01] En hoe we het verbruiken is door korte video's, reels.

[0:13:08] Elke video heeft nu zijn eigen...

[0:13:12] Zoals... ...Vermula en hoe we dit kregen om f.y.p.

[0:13:18] te worden, om viraal te worden, enzovoort.

[0:13:22] En het wordt nu vaak domineerd door influencers... ...in plaats van door bewaarde journalisten.

[0:13:27] Ik denk dat dit ook gebeurde, met de algoritmes van de platforms.

[0:13:33] De algoritmes beperken steeds meer wat duidelijk is... en wat ook niet duidelijk is.

[0:13:44] Tijdens de ontwikkeling van de artificiële intelligentie... intensieveerde dit ook de dynamiek, zoals AI, de deepfake...

[0:13:54] Maar het is cruciaal en ook stressend genoeg voor ons... ...dat de AI niet de acteur is.

[0:14:04] De AI is een oplossing.

[0:14:05] Het is de uitkomst van wat we als mens zijn gebouwd... ...als systeem tegenwoordig.

[0:14:13] Dus we kunnen het niet gewoon vergeten.

[0:14:15] Het systeem is ontworpen en gebruikt door de mens zelf.

[0:14:26] In Indonesië wordt AI gebruikt voor politieke en economische zaken.

[0:14:31] We noemen het buzzers.

[0:14:34] Het is een soort misbruik en misinformatie... ...voor het voordeel van een bepaalde agenda, een politieke agenda.

[0:14:47] En ongelukkig is de ontwikkeling van de AI... ...een impact op vrouwen en kinderen in ons land.

[0:14:55] De grootte van de AI is gestorven.

[0:14:59] de AI-checkpoint in X. En we herkennen dat het niet alleen veroorzaakt door misinformatie, maar ook manifesteert in seksueel vermoordheid.

[0:15:16] Ook niet alleen veroorzaakt het de online gemeenschap, maar ook in je privéleven.

[0:15:22] En Indonesië was het eerste land

[0:15:28] We kunnen dit snel veranderen door de grok te blokkeren.

[0:15:34] De eerste stap die Indonesië moest doen op dit moment... ...was om de grok te blokkeren.

[0:15:41] Op dit moment kunnen we de AI-innex helemaal niet gebruiken.

[0:15:47] Er zijn ook andere vragen.

[0:15:49] Wat als de AI eigenlijk gebruikbaar is... ...maar niet veroorzaakt, maar tegelijkertijd verorzaakt?

[0:15:56] Dus... Het wordt onze eigen verantwoordelijkheid en ook een grote vraag... ...hoe we deze verantwoordelijkheid moeten ophouden... ...om onze eigen grenzen te verdwijnen.

[0:16:09] Vooral als regering, als journalist zelf.

[0:16:14] Het is... Welke rol moeten we spelen in deze situatie?

[0:16:19] Zijn we de watchdog?

[0:16:20] Of zijn we de echo chamber?

[0:16:23] Of zijn we gewoon...

[0:16:26] om een vorm van mensenkracht te bouwen.

[0:16:30] Niet alleen om het te opleiden, maar ook om de AI-regulatie te reguleren.

[0:16:36] In Indonesië is er al veel debate over deze AI-regulatie.

[0:16:41] AI is een soort innovatie en het is heel snel.

[0:16:46] Het is een snelle innovatie.

[0:16:47] De regulatie kan niet meteen gemaakt worden.

[0:16:52] We zullen altijd...

[0:16:54] als we deze regulaties maken voor de huidige situatie.

[0:17:01] Dus dit is een belangrijke dialoog.

[0:17:04] En de belangrijkheid van hoe we onze toekomstige generatie... en ook de toekomstige generaties voorzien van dit probleem.

[0:17:13] En ik heb de nieuws hier in Nederland gelezen... over dezelfde oorlog van AI-emergenten.

[0:17:21] En ook, ja, ze worden nu het hoogste debat in Indonesië.

[0:17:27] En ik wil dat dit scholarshipschip, dit programma en onze dialoog vandaag de discussie kan openen.

[0:17:34] En het is niet alleen, je weet, na dit programma en het is geen communicatie meer.

[0:17:40] Ik hoop dat we kunnen samenwerken in de toekomst over dit.

[0:17:44] Dus bedankt voor deze kans om vandaag te praten.

[0:17:48] En ik denk...

[0:17:51] Ik wish all the best for all of us.

[0:17:53] Thank you.

[0:17:55] Thank you.

[0:17:55] Could you please close your microphone so we can give the floor to the next speaker?

[0:18:00] Sure.

[0:18:02] All right.

[0:18:03] Good afternoon, Mr. Che, and all of my colleagues, journalists, and also NW Media.

[0:18:12] Mijn naam is Ekaru.

[0:18:14] Ik ben de founder van Digital Media called Gen Z Talk Timor-Leste, gebaseerd in Dili.

[0:18:21] Ik ben hier niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn collega Antonia.

[0:18:24] Ze is ook de founder van Digital Media, ook gebaseerd in Dili, called Dili Genti.

[0:18:30] We zijn hier voor Timor en alle journalistische collega's thuis.

[0:18:36] Ik wil mijn opmerkingen beginnen met een beetje Timor-context.

[0:18:46] Timor-Leste is een eilandstaat.

[0:18:49] We delen een landbord met Indonesië en een maritiem bord met Australië.

[0:18:56] We zijn een erg jonge land, maar onze democratie is erg duurzame.

[0:19:03] We hebben tot nu toe vijf politieke partijen in de Nationale Assemblée.

[0:19:07] De twee zijn de oppositie en de drie zijn de regeringspartijen.

[0:19:14] Onze nationale focus op dit moment is de ASEAN Pass of post-accession, jobcreation, economische ontwikkeling, jonge mensen, maar ook grote infrastructuurontwikkelingen.

[0:19:29] En spreken we van de digitale media, context in Timor.

[0:19:33] Vorig jaar stond Timor-Leste op de top 40 wereldwijd.

[0:19:40] En deze markt is de nummer één in Zuid-Azië.

[0:19:44] Maar dan weer, de uitdagingen blijven er nog steeds.

[0:19:51] Zoals zelf-censuur tussen journalisten.

[0:19:55] limited access to public information, and then also the... the struggle of independent media.

[0:20:11] And these weaknesses become more exposed in the digital environment.

[0:20:16] And speaking of AI and digital media, legal frameworks are there.

[0:20:22] zoals dataprotectie, cybersecurity en artificiële intelligentie.

[0:20:28] Maar de mensen die digitale platformen en AI-tools gebruiken zijn zeer intensief, vooral bij jonge mensen.

[0:20:40] Dit creëert grote afstanden tussen de mensen in het land.

[0:20:48] En...

[0:20:49] Om je ook een beetje te geven over de gevoelens in Timor.

[0:20:53] De laatste gevoelens laten zien dat er een video is gegeven waarin een minor wordt vermoord.

[0:20:59] Dat wordt op social media gecirculeerd.

[0:21:02] En de meeste reacties zijn om de vluchteling te verantwoorden.

[0:21:11] Die is een vrouw.

[0:21:11] Dit laat zien hoe digitale platforms misogynie en gender-basierte vreugde versterken.

[0:21:15] en hoe meisjes en jonge vrouwen worden veroorzaakt door online veroordeelingen.

[0:21:22] Een ander voorbeeld is de kopie van officiële media-outlets in Timor.

[0:21:27] Activisten spreiden fake nieuws en deze informatie.

[0:21:30] Dit zijn niet isoleerde problemen.

[0:21:33] Het reflecteert systemische risico's in een fragile informatiesysteem.

[0:21:37] Waarom is dit belangrijk?

[0:21:40] AI en digitale technologie bewegen sneller dan regulatie.

[0:21:43] Maar dan moet er weer een dialoog zijn tussen alle partijen.

[0:21:49] Deze risico's bevat de normalisatie van vreemdheid en hate speech, de manipulatie van publieke mening en de erosie van vertrouwen in journalisme en democratische instellingen.

[0:22:00] Voor een kleine democratie als ons land is deze informatie gewoon een media-issue.

[0:22:06] Het is een democratie- en veiligheidsverkeer.

[0:22:10] Information threats do not respect borders.

[0:22:13] Democratic resilience today depends on independent journalism, media literacy, ethical and inclusive AI governance.

[0:22:21] International cooperation is important, especially partners that support local and young journalists, upcoming journalists, women and young people.

[0:22:31] En ik wil ook deze opmerking uitspreken om eerlijk te bedanken aan het Koninkrijk van Nederland, het Nederlandse Parlement, het Centerton Fellowship, die deze mogelijkheden bieden.

[0:22:44] En we zien deze mogelijkheden om journalisten te verbeteren met journalistencoöperatie en een democratisch verandering tussen Timor en Nederland.

[0:22:54] En we hopen dat dit het begin is

[0:22:56] ...meer coöperatie, gedeelde leerlingen tussen journalisten... ...en een gemeenschappelijke oefening om de democratie in de digitale eeuw te beschermen.

[0:23:09] En ik denk dat om dit te beëindigen... ...mijn vriend en ik komen met het gedacht... ...dat democratie niet alleen afhankelijk is van de vrije electie... ...maar van vrije, veilige en waarheidige informatie, meneer.

[0:23:22] Ik bedank u.

[0:23:25] Heel erg bedankt voor uw opmerkingen.

[0:23:28] Ik wil het vloer aan uw collega geven.

[0:23:30] Dat was mevrouw... Oh, voorlopig.

[0:23:36] Gaan we naar de volgende?

[0:23:37] Of wil je dat ik een eerste opmerking geef?

[0:23:40] Heel erg bedankt voor uw elaborate antwoorden.

[0:23:44] U zei aan mijn eerste spreker dat het leuk was om hier te zijn... ...omdat er een historische relatie is tussen Indonesië en Nederland.

[0:23:54] Ik denk dat dat juist is.

[0:23:55] Ik denk dat voor vele decennia de historische relatie tussen Nederland en Indië, Indonesia, behoorlijk onbesloten is geweest.

[0:24:06] Maar in de laatste jaren hebben Nederlanders ook geprobeerd hun verleden te herkennen en ook Indonesië.

[0:24:14] En ik denk dat die stappen voor de diplomatie, maar ook voor de normalisatie, zijn opgegaan.

[0:24:21] Dus ik ben heel blij dat je hier bent.

[0:24:23] Ik denk dat we in de toekomst van de digitalisatie en de digitalisatie in de toekomst van de digitalisatie

[0:24:37] De Europese continent voelt zich voldoende veilig met zijn actie op Amerikaanse plattformen.

[0:24:45] De reden daarvoor is dat we de afgelopen weken en maanden... ...een soort agressie hebben gezien vanuit de Verenigde Staten... ...die naar een escalatie heeft geleid...

[0:25:00] Ik denk dat het belangrijkste voor ons is dat we de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken, de technologieën die we gebruiken.

[0:25:24] Als je naar sociale platformen kijkt, zoals X, zoals u al zei, maar ook andere digitale of AI-platformen, zijn we er erger van als het komt naar een competitieve alternatief voor de Amerikaanse digitale platformen, zelfs cloud-based services.

[0:25:47] Dat is dezelfde discussie die we politicaal hier in Nederland hebben, maar ook in Europa.

[0:25:55] Je noemde dat Graak geblokt werd.

[0:25:57] Is dat nog steeds zo?

[0:26:01] Nee.

[0:26:01] Vandaag is het nieuws dat Indonesië het al aannemt.

[0:26:05] Oké.

[0:26:06] Ja, want... Met de condities, ja.

[0:26:11] Ja, oké.

[0:26:12] Nou, misschien is dat iets, want datzelfde ding, Grok, met niet alleen deze informatie, maar ook met expliciete beelden van mensen die niet consentierden, dat was een probleem.

[0:26:26] En dat is nog steeds een probleem.

[0:26:28] Dus dat leidde ook naar de discussie of we ook niet moeten nemen voor Grok.

[0:26:35] We hebben dat nog niet gedaan, ook omdat

[0:26:38] We hebben een heleboel regulaties op een Europese niveau.

[0:26:44] Dit betekent Europese communicatie en een bepaalde deal.

[0:26:51] Als Nederlandse parlement zijn we niet in staat om dat zelf te doen.

[0:26:57] Er is een afsluiting in het proces, want als Europa zouden we een front willen veranderen.

[0:27:03] Als we hier iets blokkeren,

[0:27:06] Het is heel moeilijk om dat in de Europese Unie te houden.

[0:27:09] We hebben dus al over deze metingen gesproken, volledig op een Europese niveau.

[0:27:17] Ik denk dat er vorig jaar of twee jaar geleden het Digitale Services Act is ingesteld.

[0:27:21] Dat is een heel interessant act om te lezen.

[0:27:25] Het creëert een basis voor beperkingen of verdere escalatie, wanneer een digitale platform, een grote, bijvoorbeeld Facebook, Meta, WhatsApp, niet voldoet.

[0:27:39] De Europese Unie heeft enkele instrumenten waar ze die bedrijven kunnen beperken, maar we weten nog steeds dat de AI-technologie sneller groeit dan de regulaties kunnen blijven.

[0:27:53] En tegelijkertijd hebben we een enorme verandering als het gaat om technologie in het algemeen, zowel hoe dat relateert met journalisme als met de factuele realiteit, en hoe democratie als gevolg daarvan kan worden afgevoerd.

[0:28:13] Ik denk dat we dat zien tijdens de electies, dat nu meer en meer AI, zelfs in Nederland, een paar parlementariërs werden gevangen door AI-messages te sturen, om mensen te beïnvloeden.

[0:28:25] Dus we zien dat dat niet belangrijk is voor de toekomst, het is iets in de hier en nu.

[0:28:30] En helaas, de democratie betekent ook dat, omdat je een majoriteit moet vinden om de legislatie te voorkomen, het wat tijd duurt om op te houden.

[0:28:39] Dus we zijn nu in die tijdsdruk.

[0:28:40] waar we zien dat we oplossingen moeten vinden, maar tegelijkertijd hebben we die oplossingen nog niet geimponeerd.

[0:28:49] Ik denk dat dat een belangrijke opmerking is die u heeft gemaakt, maar we zijn bezig met dat.

[0:28:54] AI is een van de nummer 1 onderwerpen op de lijst en wat we proberen te doen als oplossing is

[0:28:59] om een Europese alternatief te creëren, waarin we onze grenzen en ethische standaarden kunnen bepalen, zodat we geen andere plattformen moeten aanbieden die nu willen omgaan met of delen met de waarde.

[0:29:14] Als het om onze tweede spreker gaat, bedankt voor het noemen van een paar dingen.

[0:29:19] Het is indrukwekkend dat je zei dat je de nummer één bent in Saoedi-Azië als het gaat om digitale platformen?

[0:29:27] Ja, in termen van...

[0:29:30] Oké, dat is een indrukwekkend feit.

[0:29:37] Ik wist dat niet, dus bedankt.

[0:29:44] De digitale platform kan ook misogynie of abuse veroorzaken.

[0:29:49] Dat is een belangrijke topie, waar we ook mee bezig zijn.

[0:29:53] Zelfs vorige week hadden we hier een debat over violence in hoge scholen, waarin mensen zich tegen elkaar vechten.

[0:30:01] Het wordt opgenomen, maar vervoerd door de wereld.

[0:30:03] Dat is een groot probleem en we zien een grote vermindering daarvan.

[0:30:12] Schoolen en ouders weten niet hoe ze het kunnen oplossen.

[0:30:16] Dat is een belangrijk onderwerp, ook als het gaat om misogynie.

[0:30:18] Als je kijkt naar de reacties die worden geplaatst, veel van die worden vervangen.

[0:30:24] Victim blaming is very real.

[0:30:28] So that's something that we're also trying to tackle.

[0:30:31] You said something which I couldn't really understand.

[0:30:35] You said that self-censorship was one of the main problems.

[0:30:38] Could you elaborate on the reasons why journalists would impose self-censorship in your country?

[0:30:46] Yes, may I answer this?

[0:30:50] Maybe also my friend Antonia may also add.

[0:30:56] Yes, it depends on which topic that journalists decided to cover.

[0:31:04] ...wanneer het gaat om onderwijs en gezondheid, is het vrijwel veilig... ...maar niet anders dan dat.

[0:31:11] Dus anders dan dat, dan is het vrijwel iets... ...waar de journalisten twee keer over moeten denken... ...om zelfs het rapport over te doen.

[0:31:22] Ik denk dat het een belangrijke topie is die we in de wereld zien waar journalisten meer en meer onder aanval zijn.

[0:31:28] Of het gaat om politiek, regeringen of zelfs oorlogen.

[0:31:32] Dat is waar je ziet dat het erg gevaarlijk wordt voor journalisten om actief te zijn.

[0:31:39] En het wordt een probleem.

[0:31:40] Ik denk dat de eerste spreker zei dat journalisten... Nee, ik denk dat het jou was.

[0:31:43] Sorry.

[0:31:44] Journalisme is een deel van het democratische systeem.

[0:31:50] Je hebt dat nodig om te functeren, om waarheid en realiteit in verschillende manieren te presenteren.

[0:31:58] Als we geen manier vinden om journalisme te beschermen, op alle kosten, en het probleem is dat journalisme in propaganda valt, waarin er maar een paar onderwerpen zijn waarvan je zegt dat het veilig is,

[0:32:10] te bespreken, maar elke andere belangrijke onderwerp voor een democratische samenleving is nauwelijks toegevoegd.

[0:32:19] En het moet niet zo zijn.

[0:32:21] Journalisten moeten zich niet onveilig voelen.

[0:32:24] En ik denk dat het een doel is, een grote doel van regeringen om dat te promoteren.

[0:32:27] Als Nederlander weet ik dat we wat fundering hebben of wat uitvoering hebben wanneer het komt naar de vreedzaamheid van de press op de Europese in Oost-Europa.

[0:32:35] Ik weet dat we dat doen.

[0:32:38] Ik denk in Moldavia en andere landen.

[0:32:41] Ik weet niet hoe dat vergelijkt met internationale producten, ook in Saoedi-Azië.

[0:32:45] Daar moet ik naar kijken.

[0:32:47] Maar als Nederlanders vinden we de vrijheid van de pressen erg belangrijk.

[0:32:53] We proberen te investeren en zien hoe we journalisten kunnen helpen overal in de wereld.

[0:32:58] Maar het moet ook een prioriteit zijn op de regeringslijst.

[0:33:03] En hopelijk, en dat is iets wat ik met deze conversatie zal nemen, is dat we onze staatssecretaris kunnen vragen, wanneer hij diplomatieke afspraken heeft met verschillende landen, waar vrijheid is onder druk, dat hij dit onderwerp ook kan oproepen, want ik denk dat de overheid zelfbewust moet zijn dat het hun prioriteit is

[0:33:28] om journalisme te beschermen, op alle kosten.

[0:33:32] Dat is ook iets wat we niet kunnen doen.

[0:33:34] We kunnen het een beetje doen, maar we kunnen het niet beoordelen.

[0:33:37] Maar we kunnen proberen diplomatische gesprekken te starten om dat te verzekeren.

[0:33:43] Dank je wel voor je aandacht.

[0:33:44] Dit is iets wat ik met me neem, en ik probeer het vooruit.

[0:33:50] Er waren twee andere sprekers, toch?

[0:33:52] Ik zou graag anderen willen invloeden in de discussie.

[0:33:57] Misschien met een kleine introductie?

[0:33:58] Ja, tuurlijk.

[0:33:58] We zijn ook hier met de Egyptische delegatie.

[0:34:01] In november waren we gelukkig genoeg om naar de Egyptische Media Forum te worden geinvloed, waar we met veel van de Egyptische media ook over de toekomst van media hadden gesproken.

[0:34:13] En wat we hebben geleerd is dat we veel kunnen leren van landen waar media-concerns en padden snel veranderen, veel verder dan wat we hier in Nederland zien.

[0:34:21] Facebook, in vergelijking met veel dingen die er gebeuren via de televisie, is een bron van informatie geworden.

[0:34:28] Dat betekent ook dat wat we daar van de journalisten hebben geleerd, is dat de adaptatie naar dat nieuwe format kwam met allerlei voordelen, maar ook risico's.

[0:34:36] Om vertrouwen te creëren, leerden we van de journalisten dat ze de face van de verhaal moesten worden die ze vertelden.

[0:34:42] Maar het werd ook het doel van de verhaal die ze vertelden.

[0:34:45] Mensen gingen vaak na de messenger.

[0:34:49] Ik wil ook de Egyptiërs inviteren om te zien hoe de toekomst van digitale technologie heeft geïnflueerd in hun werk.

[0:34:55] En ook door het kiezen van de kanalen waarop ze werken, media en radio versus digitaal.

[0:35:00] Misschien wil je wat van de ervaringen vertellen die je hebt ontmoet, bijvoorbeeld door je publiek te bereiken via Facebook of Instagram of een van de andere kanalen.

[0:35:09] Iemand die een kleine opmerking wil maken over hoe hun werk heeft ontwikkeld?

[0:35:25] Ik heb twee vragen voor meneer Dunsider.

[0:35:35] Bedankt voor deze kans.

[0:35:39] Als je het gaat over journalisme,

[0:35:42] ...en het parlement moeten samenwerken als de pilaar van de democratie.

[0:35:47] In Indonesië is de pressen de vierde pilaar van de democratie... ...en het parlement is ook een van de pilaren van de democratie.

[0:35:54] We stemmen het gehoorloos... ...en ik denk dat we hetzelfde doen in dit context.

[0:36:01] Op basis van de RSF is Nederland de derde op het Pressfreedomindex... ...en Indonesië is de 123e.

[0:36:08] ...uit 180 landen.

[0:36:09] In Indonesië hebben we nu een moeilijke tijd in de democratie... ...met de media-operaties en alles.

[0:36:18] Het is natuurlijk een goede kans om te leren over het Nederlandse landschap.

[0:36:23] De pressen hebben natuurlijk een rol in het spelen... ...en in dit geval de publiek.

[0:36:31] ...is de publieke interesse die we op dit moment werken.

[0:36:35] En hoe engageert het Nederlandse parlement... ...met de kritiek en de vraag van de pressen... ...en heeft de pressen een belangrijke rol in de politiek in Nederland?

[0:36:46] En de tweede vraag...

[0:36:48] We bevinden ons nu in een tijd van rampant misinformatie en misinformatie, zoals Retian al zei, vooral met het AI-fenomen, over de hele wereld, niet alleen in Indonesië, maar ook in Europa en over de hele wereld bevinden we ons nu met hetzelfde probleem.

[0:37:04] Journalisten spelen natuurlijk een belangrijke rol in het debunkeren van misinformatie, misinformatie en alles andere.

[0:37:10] Onze taak is het verklaren dat de toekomstige informatie steeds moeilijker wordt

[0:37:15] en tot deze conditie.

[0:37:18] Dit is een cruciaal probleem voor het publiek en is het parlement dit als een belangrijke probleem?

[0:37:25] En sturen jullie dit probleem verder voor het publiek in Nederland?

[0:37:30] Dank u. Misschien kunnen we veel van Nederland leren en misschien kunnen we het in Indonesië toepassen en kunnen we het met andere journalisten thuis delen.

[0:37:40] Heel erg bedankt, meneer Ronseder.

[0:37:41] Dank u wel voor uw vragen.

[0:37:43] Dat zijn twee belangrijke onderwerpen.

[0:37:47] Als het gaat om de betekenis van de pressen en hoe we dat doen... We hebben politieke journalisten die hier rondlopen.

[0:37:55] Ze hebben vrije toegang, zelfs naar onze kamerhallen.

[0:38:01] Dus wanneer ik werk, knakt iemand aan de deur en het is een journalist.

[0:38:07] Ze zijn erg Kurdisch, dus ze vroegen me of ik tijd had.

[0:38:12] Maar we hebben die vrijheid geïnstitueerd.

[0:38:15] Ze kunnen rondlopen.

[0:38:16] Ze komen van verschillende pressen, agencies, nieuwspapieren, social media-platformen, ook TV.

[0:38:22] Dus ze hebben een paar van hun journalisten geïnstitueerd om politieke journalist te worden.

[0:38:28] Dat is de kamer die we ze geven.

[0:38:32] We hebben hier een cultuur waar journalisten als ze vragen stellen, via e-mail, hebben we een representant als politieke partij die de vragen antwoordt.

[0:38:44] Sommige vragen zijn gemakkelijker dan andere.

[0:38:46] Sommige zorgen voor meer onderzoek dan andere, maar we proberen de vragen zo goed mogelijk te antwoorden.

[0:38:58] Dat creëert een cultuur waar transparantie, ook voor het publiek, erg belangrijk is.

[0:39:04] Soms wordt het hectisch of moeilijk om de vraag te beantwoorden.

[0:39:09] Soms is er druk op een specifiek onderwerp.

[0:39:12] Dat gebeurt wanneer je probeert te zitten met een journalist.

[0:39:17] Bij een interview probeer je antwoorden te geven, maar na de interview

[0:39:25] Je probeert om een kamer te vinden waar er discrepancies zijn, of misschien als je iets zegt...

[0:39:32] Het is niet perfect, maar dat is hoe we proberen te creëren... ...een verbinding te creëren tussen politici en journalisten.

[0:39:43] Het is niet perfect, maar dat is hoe we proberen te creëren... ...een verbinding te creëren tussen politici en journalisten.

[0:39:53] Het is niet perfect, maar dat is hoe we proberen te creëren... ...een verbinding te creëren tussen politici en journalisten.

[0:39:58] We hebben situaties waar we als politieke partie of politici de hoeveelheid werk of de context van het werk van de journalisten kritiseren, want soms zijn de feiten niet bewust,

[0:40:21] Het is van een heel specifieke politieke perspectief en dat creëert ook kritiek.

[0:40:30] We hebben dat, maar we proberen ook als we dat doen, of wanneer dat gebeurt, we proberen ook de presselijke vrijheid te beschermen.

[0:40:37] En soms hebben we hier debatten over hoe ver je kunt gaan.

[0:40:39] Zelfs vorige week hadden we een media debat en een van de politieke partijen zei dat de staat

[0:40:45] De staatsbroadcaster broadcast vreemde nieuws als het om de Midden-Oosten-conflict met Israel-Gaza ging en zei dat er vreemde nieuws werd gebroadcast.

[0:40:59] Dat leidde naar de vraag waar de lijn is wanneer het een legitime concern wordt of wanneer het als politici ook intimiderend wordt, want als regering moet je

[0:41:12] Je moet de persvrijheid beschermen en tegelijkertijd als politici kun je ook vrij praten.

[0:41:19] Dus dat werd een van de onderwerpen waar er een beperking was over waar je je kunt uitleggen en waar je als politici ook de doen hebt om te zorgen dat de persvrijheid wordt beschermd.

[0:41:33] Dat was een interessant debate en heel belangrijk voor wat u zegt.

[0:41:40] Als het gaat om debunking, kunnen journalisten daar heel effectief in zijn.

[0:41:45] We hebben enkele onderzoeksjournalisten die niet schrijven over hun dagelijks leven, maar ze nemen wat tijd om erin te gaan.

[0:41:56] En enkele onderzoeksjournalisten laten ook zien

[0:41:58] een veel groter probleem is of er een serieus probleem is.

[0:42:03] Ik denk dat dat erg belangrijk is en daarom moet er ruimte zijn, maar ook in de financiën voor die lange investeringen.

[0:42:12] Dus ik denk dat dat ook een argument is waarom de overheid zeker niet alleen de vrijheid van de pressen moet,

[0:42:20] We moeten ook zorgen dat er genoeg fundering is, want als er genoeg fundering is, kunnen journalisten ook voor een langere periode een bepaald onderwerp onderzoeken.

[0:42:28] En dat onderzoek in het journalisme creëert, denk ik, een dieper verstaanbaarheid over bepaalde onderwerpen, waarin bepaalde onderwerpen, als nodig, kunnen worden afgesloten.

[0:42:38] Ik denk dat dat een heel belangrijke onderwerp is.

[0:42:39] Er ligt ook een dilemma, die ik in de politieke arena hoor, dat debunking of fact-checken soms ook afhankelijk is van de politieke lens van wie fact-checkt of debunkt.

[0:42:57] Ik denk dat sommige digitale platforms stopten.

[0:43:00] Ik denk dat Facebook het ook deed, want er zijn veel vermoeidheden als de fact-check een feit was of een ideologisch beeld door die persoon of entiteit fact-checking was.

[0:43:16] Ik weet dat dat werd afgesloten.

[0:43:20] Ik weet dat dat een belangrijk onderwerp is.

[0:43:23] Ik zeg niet dat dat al bepaald is, maar ik wil dat dilemma opbouwen.

[0:43:28] De debunking is erg belangrijk.

[0:43:30] Ik denk dat journalisme een belangrijke rol speelt.

[0:43:34] Maar wanneer is de lijn wanneer de debunking... ...wanneer een debunker-journalist te veel kracht heeft... ...om naar een situatie te kijken vanuit zijn eigen perspectief?

[0:43:46] Want uiteindelijk zijn we allemaal een beetje gebaasd... ...naar een bepaald ideologisch perspectief en dat kan ook invloeden...

[0:43:54] De debunking, als het niet over feiten gaat.

[0:43:58] Dat is een debate.

[0:43:59] Ik zeg niet dat dat iets is wat we veranderen, maar dat is wat ik hoor wanneer we debates hebben.

[0:44:03] Soms komt dat op en het heeft zelfs gevolgd met bepalingen van digitale platforms de laatste paar jaar.

[0:44:11] Ik denk dat Facebook het meest bekend is om dat te doen.

[0:44:14] Ik hoop dat ik je vragen heb beantwoord door dit te doen.

[0:44:20] Zijn er... Mag ik iets toevoegen?

[0:44:22] Ja, tuurlijk.

[0:44:25] Ja, bedankt, want ik werk natuurlijk ook als journalist hier in Nederland en het is waar dat we hier een goede toegang hebben in dit gebouw, het is makkelijk om te interviewen, maar de leader van de Veiligheidspartij heeft jaren geleden genoemd als scum, scum van de aarde.

[0:44:44] Wij journalisten zijn scum.

[0:44:46] En dat heeft gevolgd dat veel mensen in het publiek dit geloven en dit soort narratief overnemen.

[0:44:53] Dat maakt het soms behoorlijk onveilig en ongemakkelijk om in het veld te werken, omdat mensen ons bekijken als scum.

[0:45:02] Dat is ook iets dat we moeten beseffen, dat woorden echt belangrijk zijn en een grote impact hebben op de veiligheid van journalisten en op de manier waarop we kunnen werken.

[0:45:14] Dus ja, we hebben hier vrijheden, maar ik denk dat er

[0:45:18] En dat is ook in de traditie van wat er in de VS gebeurt.

[0:45:21] Sommige politici hier proberen dit negatieve beeld van journalisten te creëren, omdat ze niet in hun favoriet staan.

[0:45:33] Ze willen ons niet goed doen.

[0:45:35] Dat wilde ik vragen.

[0:45:36] Ja, dat is een ontwikkeling die ik zie, dus bedankt voor de toestemming, want dat betekent dat de rol en de verantwoordelijkheid van de overheid en de politici erg groot zijn.

[0:45:50] Ze kunnen een soort beeld creëren van het journalisme in het algemeen, dat de consequenties kan leiden.

[0:45:56] Dus bedankt voor de toestemming.

[0:45:58] Oké, we zijn aan het einde van onze afspraak, maar ik zie dat er nog één vraag is.

[0:46:05] Ja, alstublieft.

[0:46:06] Kun je de vraag stellen?

[0:46:07] Dank u wel.

[0:46:08] Ik ben Lucas Tambunan van de ambassade van Nederland in Jakarta.

[0:46:12] Ik wil graag bedanken voor deze kans.

[0:46:14] Voor ons in de ambassade weten we de uitdagingen die onze collega's, de journalisten, ontmoeten.

[0:46:21] En ook de vrijheid van uitdaging, vrijheid van religie, is een van onze prioriteiten.

[0:46:28] En vorig jaar, tijdens de visite van de Vastakamerkommissie... ...hebben we ook enkele journalisten gevraagd... ...en hebben zelfs de delegatie naar een van de offices gebracht.

[0:46:39] Een van de media daar.

[0:46:40] En ja, natuurlijk... ...we kijken naar uw input en suggesties... ...en voor ons, dat we meer moeten invloeden in Jakarta.

[0:46:50] Ook voor Timor-Leste.

[0:46:51] Dank u, meneer.

[0:46:53] Heel erg bedankt voor je laatste opmerking.

[0:46:57] We zijn aan het einde van onze tijd en ik moet ook terugkomen.

[0:47:01] Ik denk dat het heel leuk zou zijn om een groepfoto te hebben, als we dat kunnen doen.

[0:47:06] Ik denk dat de beste manier om dat in een logistieke, effectieve manier te doen, is om dat hier te doen.

[0:47:12] Ik denk dat als we allemaal aan deze kant kunnen staan, de fotograaf kan aan die kant staan.

[0:47:19] Oh, maar eerst ga ik de afspraak afsluiten.

[0:47:22] Dus dit is het einde van de afspraak en ik wil eerlijk bedanken aan alle sprekers en participanten voor hun waardevolle contributies en insigheden.

[0:47:30] Ik wil ook iedereen bedanken die deze afspraak gevolgd heeft, zowel hier in de kamer als natuurlijk in de live stream.

[0:47:37] En ik sluit hiermee officieel de speciale procedure voor het committee op vreemde zaken.