Kennismaking College voor de Rechten van de Mens

[0:00:00] Dames en heren, ik open de vergadering van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid.

[0:00:05] Ik ben nog steeds uw waarnemend.

[0:00:07] Voorzitter, op de agenda staat een kennismaking met het college voor de rechten van de mens en ik heet het vertegenwoordiging natuurlijk van harte welkom meneer Lawson de voorzitter, meneer Terpstra senior beleidsadviseur en mevrouw Oosters senior politiek adviseur.

[0:00:23] Ik zie drie collega's die aanwezig zijn.

[0:00:30] een papiertje van harte welkom uitdraagt.

[0:00:33] Ik zie mevrouw Straatman namens CDA, meneer Sneller namens D66 en mevrouw Abdi namens GroenLinks BVDA.

[0:00:39] En ik sta tegenwoordig de VVD, maar ik ben ook de voorzitter.

[0:00:42] Ik stel voor dat we gaan beginnen met een toelichting.

[0:00:45] We hebben ook wat papieren gehad.

[0:00:47] Het zou fijn zijn als u ook even voor de handelingen kan toelichten wat wij precies nu hebben gekregen.

[0:00:52] Hoe lang duurt uw inleiding ongeveer?

[0:00:55] Die krijgt u in 10 minuten en dan doen we gewoon tiktak vraag antwoord, korte vragen.

[0:00:59] en helder antwoorden.

[0:01:00] Meneer Lawson, aan u. Voorzitter, hartelijk dank.

[0:01:04] Fijn dat u in deze spannende drukke tijden uw gelegenheid heeft gevonden om ons te ontvangen.

[0:01:12] College voor de Rechten van de Mensen, mijn naam is Rick Lawson.

[0:01:15] Ik ben sinds september vorig jaar voorzitter.

[0:01:19] Orléon Spoon, die twee stappen naast mij zit, is de ondervoorzitter en tegelijkertijd met mij begonnen in september van dit jaar.

[0:01:27] Guido Terpstra is genoemd.

[0:01:28] U noemde ook de naam van mevrouw Oosters.

[0:01:30] Die is aanwezig.

[0:01:31] Ze zit op de publieke tribune.

[0:01:33] Zij is onze ambassadeur in Den Haag, eigenlijk de politieke liëzen tussen het college dat in Utrecht is gevestigd en onder andere de Kamer en de ministeries.

[0:01:42] En ook aanwezig is Jonas Stappers, die sinds gisteren stagiair is bij het college en met zijn neus in de botervat.

[0:01:53] Wij dachten dat het een goed idee zou zijn om, als u dat ook goed vond, hier ons opwachting te maken om ons voor te stellen.

[0:02:01] We realiseren ons, er zijn nieuwe kamerleden, er zijn ook ervaren kamerleden, maar het leek ons een goed idee om kort het college bij u te introduceren.

[0:02:09] Wat ik me voorstel, is dat ik inderdaad een kleine tien minuten praat over het college waar we vandaan komen, wat we doen, wie we zijn.

[0:02:17] Misschien dat ik kort kan worden aangevuld door mijn collega's die iets vertellen over het onderwerp waar zij zich specifiek mee bezighouden.

[0:02:23] En dan zou ik de rest van de tijd die we beschikbaar hebben graag willen gebruiken om alle vragen die u heeft te beantwoorden.

[0:02:30] We hebben zelf ook wel wat thema's voor gesprek, maar laten we maar kijken of dat nodig is.

[0:02:35] Iets over het college.

[0:02:37] Eind vorige eeuw werd opgericht de commissie gelijke behandeling, specifiek bedoeld om klachten over discriminatie, ongelijke behandeling te beoordelen.

[0:02:47] Dat paste in een trend in de Europese Unie waar richtlijnen over gelijke behandeling op de werkvloer bij het vrijverkeer van diensten, goederen en dergelijke werden aangenomen.

[0:02:58] Die commissie gelijke behandeling had de bevoegdheid om klachten in aanvangst te nemen, te beoordelen en dan niet een juridisch bindend vonnis te vellen, maar een oordeel te geven of naar haar mening er sprake was van ongelijke behandeling of niet.

[0:03:13] In 2012 is dat college omgevormd, of is die commissie gelijke behandeling omgevormd tot het college voor de recht van mens?

[0:03:21] Een wettelijke basis, een belangrijk nieuwe taak voor dat nieuwe lichaam om naast gelijke behandingsklachten ook de regering en het parlement van advies te dienen als het gaat om de mensenrechten in brede zin.

[0:03:34] Mensenrechten in Nederland.

[0:03:36] We bemoeien ons in het begin zo niet met het buitenlands beleid, maar kijken naar de bevordering van grondrechten, mensenrechten in Nederland.

[0:03:45] Dat doen we door te reageren op conceptwetsvoorstellen, op beleid van de verschillende ministeries

[0:03:51] Wij richten ons met regelmaat tot u en uw collega's als wij denken dat er iets te bespreken valt met de minister.

[0:04:00] Laat ik ook meteen bijvoorbeeld al een uitnodiging doen uitgaan.

[0:04:04] Als u op enig moment vragen heeft bij uw werk over mensenrechten, grondrechten, aarzelt u niet om contact met ons op te nemen.

[0:04:12] We zijn er voor iedereen, voor de regering, voor het maatschappelijk middenveld, maar zeker ook voor de Kamer.

[0:04:18] Naast die adviserende rol hebben we ook een aantal andere taken in de loop van de tijd gekregen.

[0:04:24] Een aantal toezichthoudende taken onder het VN-verdrag handicap, mensen met een beperking

[0:04:30] zijn wij de officiële toezichthouder.

[0:04:33] Wij moeten monitoren of de regering zich aan haar verplichtingen houdt onder dat verdrag.

[0:04:40] Sinds 2024 zijn we ook het Nationaal Preventiemechanisme, NPM.

[0:04:46] Dat is een tamelijk wijze titel voor een functie om toezicht te houden op gevangenissen, penitentiaire inrichtingen waar mensen van hun vrijheid ontnomen zijn.

[0:04:57] We brengen bezoeken aan inrichtingen, we brengen adviezen uit, alles om te zorgen voor een goede menswaardige behandeling van de gedetineerden.

[0:05:06] Bij de stukken die ik heb uitgedeeld, die door ondersteuning zijn uitgedeeld,

[0:05:14] Vindt u een paar cent publicaties van het college juist op het gebied van het NPM?

[0:05:20] Het gaat dan om een rapport dat vorige maand is uitgebracht, aan de minister is uitgebracht, over het afzonderen en separeren, impotentiëren en forensisch-psychiatische centra.

[0:05:31] Ter informatie voor u meegenomen, het is ook al per mail eerder verstuurd, maar we dachten, we brengen een mooi boekje mee.

[0:05:40] Wat u ook heeft aangetroffen bij uw stukken, is het jaarrapport van het college.

[0:05:45] Ieder jaar brengt het college een rapport uit rond een bepaald thema.

[0:05:49] Het rapport van afgelopen september, Tegenspraak onder druk, gaat over de mogelijkheden voor met name civil society, het maatschappelijk middenveld, om zich te verenigen in organisaties, om te demonstreren, om inspraak te hebben, betrokken te worden bij beleidsvorming en dergelijke.

[0:06:08] Wij zijn toezichthouder.

[0:06:09] Ik noemde al het NPM, het preventiemechanisme, en het VN-verdrag Handicap.

[0:06:15] Onder een recente EU-verordening op het gebied van kunstmatige intelligentie zijn wij met de autoriteit persoonsgegevens ook aangewezen als grondrecht en autoriteit kunstmatige intelligentie, een rol die we de komende jaren zullen moeten gaan invullen.

[0:06:30] En het nieuwste wat ons te wachten staat, is als het asiel- en migratiepact deze zomer van kracht wordt,

[0:06:37] Dan schrijft een van de verordeningen die eraan ten konst ligt, de screeningsverordening, voordat er een onafhankelijke toezichthouder is die ervoor zorgt dat de mensenrechten in acht worden genomen als zich een asielzoeker aan de buitengrenzen meldt.

[0:06:52] Dat is een functie die wij gaan vervullen samen met de inspectie, justitie en veiligheid.

[0:06:57] Elk organisatie met een eigen signatuur, eigen verantwoordelijkheid.

[0:07:00] Maar we gaan in de komende maanden dat nader vormgeven zodat we in juni klaarstaan om die rol te vervullen als het zover is.

[0:07:11] Ik denk dat ik daarmee in een vogelvlucht het college heb geschetst.

[0:07:15] Bij het college werken ongeveer honderd mensen in het totaal.

[0:07:18] Die zijn met die verschillende onderdelen van het college, verschillende activiteiten bezig.

[0:07:24] Het college zelf, in engere zin, bestaat uit vijf leden.

[0:07:28] De ondervoorzitter, Paulien Spoon, en ik.

[0:07:31] Dan zijn er twee leden die alleen maar bezig zijn met de oordelen gelijke behandeling, als een soort rechters lid zijn van het college.

[0:07:40] En het vijfde lid,

[0:07:42] Met een kleine aanstelling, één dag in de week, geeft leiding aan het NPM, dat nationale preventiemechanisme, dat naar de gevangenissen en andere centra gaat.

[0:07:51] De speciale verantwoordelijkheid van de ondervoorzitter is voor het oordelend proces, dus die klachten over vermeende ongelijke behandeling.

[0:08:00] En ik zorg een beetje voor de rest, wat daar buiten valt.

[0:08:05] Dat is, denk ik, een korte schets.

[0:08:06] Als u het goed vindt, zou ik graag het woord geven aan de ondervoorzitter, zodat ze iets kan vertellen over de processen rond oordelend gelijke behandeling.

[0:08:17] Dank u wel.

[0:08:23] Ik neem u graag mee in het oordelenproces, ik zal het daarbij kort houden, waarbij we behandelen met name individuele verzoeken van burgers.

[0:08:39] U moet dan denken aan discriminatiezaken op het werk, in het onderwijs en die mensen als consument ondervinden.

[0:08:49] En we zijn bijvoorbeeld ook bevoegd om klachten te behandelen van gedupeerde van de kinderopvangtoeslagzaken en tegen de dienstoeslagen.

[0:09:01] En daar hebben we de afgelopen periode heel veel zaken van in behandeling gehad.

[0:09:06] En over het algemeen zijn we daar tot het oordeel gekomen dat er sprake was van indirecte discriminatie bij de invordering.

[0:09:13] Dat zag men met name erop dat de gedupeerden gewoon keihard werden behandeld, geen betalingsregeling kregen, maar alles in één keer moesten terugbetalen, waardoor ze natuurlijk heel erg in problemen kwamen en met name gedupeerden met een buitenlandse afkomst daardoor getroffen werden.

[0:09:37] Wat we niet doen, dat is eenzijdige overheidshandelen.

[0:09:41] Wel doen we dat als de overheid in het ding is, betrokken is bij werkgevers, bij goed werkgeverschap.

[0:09:52] Dus dat gaat bijvoorbeeld om loonzaken.

[0:09:55] We hebben nu een zaak in behandeling, of een aantal zaken in behandeling.

[0:09:59] vanuit de rechtspraak over de gelijke beloning van rechters, waar we de komende maanden ook een oordeel zullen geven.

[0:10:08] En wij doen ook discriminatieszaken op grond van ras op het gebied van sociale bescherming.

[0:10:13] Dat zijn dus eigenlijk de kinderopvangtoeslagzaken.

[0:10:18] Hoeveel zaken doen we?

[0:10:20] Afgelopen jaar hebben we 150 oordelen gegeven.

[0:10:25] Daarnaast schikken we ook zaken op zitting, want dat is natuurlijk ook goed.

[0:10:30] Ik geef geen oordeel, maar we treffen een regeling, een schikking, waardoor partijen eigenlijk beide met een goed gevoel de zaal uitgaan bij ons.

[0:10:40] We streven er in dit jaar naar om ongeveer 200 zaken te doen.

[0:10:44] Want we hebben een behoorlijke achterstand.

[0:10:46] Door allerlei onstandigheden is die ontstaan.

[0:10:50] En we streven nu naar een afdoeningsperiode van 12 maanden.

[0:10:55] Dus dat mensen binnen 12 maanden na indiening van het verzoek... ...tot een oordeel van ons hebben ontvangen.

[0:11:03] En dat is nu ongeveer 18 maanden.

[0:11:05] En dat vinden we toch eigenlijk veel te lang.

[0:11:08] Als laatste wil ik nog iets zeggen over het opvolgingspercentage.

[0:11:13] Mijn collega heeft net al gezegd dat de oordelen niet bindend zijn, maar het is heel mooi om te constateren dat verweerders, werkgevers en organisaties toch in grote getale opvolging geven.

[0:11:32] Dat loopt op dit moment tegen de 90 procent.

[0:11:34] wat uiteindelijk opgevolgd is.

[0:11:36] Dus daar zijn we ontzettend blij mee en we geven ook vaak aanbevelingen, handvatten mee om bijvoorbeeld beleid te ontwikkelen wat discriminatie bijvoorbeeld op de werkvloer kan voorkomen.

[0:11:52] Nou, dat is even kort wat ik wilde toelichten.

[0:11:57] Mag ik nog één aanvulling doen, voorzitter?

[0:11:59] Ik heb gezegd, dat is ook waar, dat het college bevoegd is de mensenrechten in Nederland te bevorderen.

[0:12:06] Nederland, Europees Nederland, maar ook Caribisch Nederland.

[0:12:10] We hebben geen bevoegdheden ten aanzien van Curaçao, Aruba, Sint Maarten, andere landen van de Koninkrijk, maar wel ten aanzien van Caribisch Nederland, het is denk ik goed om dat hier te noemen,

[0:12:19] Eigenlijk vanaf het begin dat het college werd opgericht vanuit de commissie Gelijke Behandeling, dus 2012, is er een adviserende taak geweest ten aanzien van de Besseilanden.

[0:12:30] Bonerem, Stesha en Saba.

[0:12:34] Wij hebben sinds 1 januari van dit jaar, dus dat is gloednieuw, ook de mogelijkheid om klachten te ontvangen over ongelijke behandeling.

[0:12:41] Dus die activiteiten rond het klachtenproces gaan wij nu ook aanbieden in Krijnvis, Nederland.

[0:12:49] En een punt wat op dit moment nog voorwerp van discussie is, is of het nationaal preventiemechanisme, waarbij we dus naar gevangenissen, politiebureaus en dergelijke gaan, huisverbewaring, of dat zich ook gaat uitstrekken tot Caribisch Nederland of niet.

[0:13:03] Er is net een wetsvoorstel in voorbereiding om onze taak als nationaal preventiemechanisme vast te leggen in de wet.

[0:13:11] We hebben die taak sinds 2024.

[0:13:13] maar er wordt de wet op aangepast om dat te codificeren.

[0:13:16] En de vraag die nu nog even speelt is of dat in één keer ook voor Caribisch Nederland zou gelden.

[0:13:22] Dat zouden wij wel graag willen, maar de regering dubt daar nog over of dat in één wetswijziging wordt meegenomen of dat dat weer een separaat traject gaat worden.

[0:13:32] Dat wil ik nog even doen.

[0:13:36] Dank voor de toelichting.

[0:13:38] Dan ga ik over naar de leden voor een vraag.

[0:13:41] Het lijkt me evident dat de vraag aan het college is gericht en dan kunt u zelf bepalen wie antwoordt.

[0:13:48] Mevrouw Straten.

[0:13:50] Dank u wel en dank u wel ook voor de toelichting en heel fijn om op deze manier ook kennis te maken, zeker als nieuwkamerlid spreek ik voor mezelf, is het ook fijn om een gezicht te hebben en ook te weten hoe kunnen we elkaar goed vinden.

[0:14:01] Mijn vraag zou zijn, als het gaat over de klachtprocedures, ziet u ook bepaalde trends, dat bepaalde klachten meer

[0:14:08] toegenomen zijn de afgelopen periode en andere aanpak misschien beter gaat.

[0:14:11] En meer specifiek, vorige week kwam natuurlijk de taskforce antisemitisme ook naar buiten als het ging over de sociale veiligheid van Joodse mensen op hoge scholen en treinstations.

[0:14:23] Dat gaf wel een schrikbarend beeld.

[0:14:25] Ziet u dat ook terug in de klachten die bij u komen?

[0:14:31] Gaan we meteen naar het antwoord.

[0:14:35] Ik kan die vraag wel beantwoorden.

[0:14:39] Als het gaat om trends die je ziet bij de oordelentak, zie je eigenlijk vooral dat zwangerschapsdiscriminatie, discriminatie op grond van ethische achtergrond, en leeftijdsdiscriminatie, discriminatie op grond van handicap, chronische ziekte, dat zijn eigenlijk altijd de top vier.

[0:14:57] Het is vaak een beetje een stuivertje wisselen, waar het meeste over wordt geklaagd.

[0:15:03] En we krijgen ook klachten binnen die een antisemitisch achtergrond hebben of lijken te hebben, maar dat zijn in aantallen nooit zoveel.

[0:15:16] En dat is misschien mogelijk te verklaren omdat het college primair gaat over de sociaal-economische verhouding, dus arbeid, werkgever, werknemer.

[0:15:26] en dienstverlener-consument.

[0:15:29] En veel antisemitische gedragingen zitten vaak meer in de strafrechtelijke sfeer.

[0:15:36] Dus dan is het ook de politie de geëigende plek om daar een klacht in te dienen, want die kan daar dan iets mee doen.

[0:15:43] Maar het komt wel voor dat ook antisemitische behegingen op de werkvloer plaatsvinden, of soms in een dienstenrelatie, en dan oordelen we daar waarover.

[0:15:51] Maar numeriek zijn dat niet heel veel zaken door de jaren heen.

[0:15:57] Verschillende rondes, denk ik, hè?

[0:16:00] Misschien de eerste gaan we even over de bevoegdheden op het gebied van kunstmatige intelligentie.

[0:16:04] Wat is nou precies het instrumentarium dat u ter beschikking heeft, slash krijgt, qua onderzoeken, maar ook qua sancties?

[0:16:13] Gaat u ervan?

[0:16:15] Dwingende sanctiebevoegdheden hebben wij niet onder de E-verordening.

[0:16:20] We hebben een toezichthoudende rol, waarbij we samen met de Autoriteit Persoonsgegevens

[0:16:26] als een soort jockey op de rug van het paard zitten.

[0:16:29] Het paard is dan de marktautoriteiten die toezicht houden op bedrijven die kunstmatige intelligentie gebruiken en als ze dat op het spoor komen en ons kunnen vragen of de algoritmes die worden gebruikt of de technieken die worden gebruikt in overeenstemming zijn met de grondrechten.

[0:16:47] Het is allemaal nog erg in beweging.

[0:16:49] Er is een initiatief genomen door de Europese Commissie om een aantal vrij recente instrumenten te vereenvoudigen, te dereguleren.

[0:16:58] Er is onder geopolitieke ontwikkelingen een behoefte om een aantal regels te schrappen.

[0:17:05] Dat heeft geleid dat een aantal voorstellen, die als omnibusvoorstellen bekend staan, en op dit moment is ook de AI-verordening weer voorwerp van discussie geworden eigenlijk.

[0:17:17] Die verordening is vastgesteld, zal in 2027 daadwerkelijk rechtskracht krijgen voor bedrijven.

[0:17:25] We bereiden ons daar nu op voor.

[0:17:27] En tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat er in Brussel nog weer wordt onderhandeld over het instrumentarium dat ons ter beschikking staat.

[0:17:36] Dan gaat het om de vraag welke gebruik van de AI moet worden gemeld bij toezichthouders.

[0:17:44] Of dat alleen hoge risicotoepassingen zijn waarbij op grond van potentieel verdachte persoonskenmerken een kunstmatige intelligentie wordt getraind.

[0:17:56] bijvoorbeeld op etnische herkomst of op geloof.

[0:18:00] Nou, dit zit allemaal nog ter discussie of dit wordt gehandhaafd, uitgebreid of ingekort.

[0:18:07] De Nederlandse regering heeft ook in reactie op een discussie hier in de Kamer in december aangegeven om niet mee te werken met die voorgestelde vereenvoudiging, maar dit is allemaal op dit moment nog voorwerp van onderhandeling in Brussel.

[0:18:22] Dus het is een bewegend paneel.

[0:18:26] Heb je er iets aan toe te voegen?

[0:18:28] Misschien één aanvulling nog, dat gaat over het toezichtsgedeelte.

[0:18:31] Maar het is voor individuele burgers nog wel altijd mogelijk om een individuele klacht in te dienen.

[0:18:36] Dat kan ook zijn tegen een overheid vanwege het AI-gebruik.

[0:18:40] En dan kunnen we wel als college kijken, in de oordelen tak, of daar discriminatie heeft plaatsgevonden.

[0:18:48] De praktijk leert dat het heel ingewikkeld is voor burgers om in je eentje zo'n heel groot systeem te doorgronden en dan daar ook nog discriminerende elementen in aan te wijzen.

[0:18:56] Dus vaak lukt dat alleen als je de steun hebt van een NGO of een partij die je daarbij wil helpen of je moet zelf toevallig heel vaardig zijn.

[0:19:05] Dus dat is wel een punt, maar dat kan wel.

[0:19:09] Vrouw Abdi.

[0:19:12] Ja, dank.

[0:19:13] Ik ben heel blij dat we vandaag met jullie kunnen kennismaken en het is voor mij ook als nieuw kamerlid ook heel prettig om gezichten na te hebben bij het aantal adviezen.

[0:19:20] Ik had een vraag over een pleidooi die jullie eerder hebben gehouden om onder de wet, algemene wetgelijke behandeling, om die uit te breiden, waardoor eenzijdig overheidshandelen er ook onder valt.

[0:19:29] Nu is daar een reactie geweest uit het kabinet, alleen ik vond zelf, je kunt allebei de kanten op reöneren, dus ik was heel erg benieuwd hoe jullie daar kijken en hoe goed gesprekken jullie ook daarover lopen.

[0:19:43] Zal ik aftrappen?

[0:19:50] Aan de ene kant wil het college graag die bevoegdheid hebben.

[0:19:55] Wij denken dat het voor de relatie tussen burger en overheid goed is wanneer de burger weet dat er een rechtsgang of een procedure openstaat bij het college om te klagen over

[0:20:08] wat burgers ervaren als een ongelijke behandeling, als discriminatie.

[0:20:12] En het is lastig uit te leggen dat je wel kan klagen over het optreden van een winkelier of van een verzekeringsmaatschappij, maar niet van je eigen overheid.

[0:20:21] Dus het uitgangspunt is dat wij het eigenlijk wel logisch vinden dat die uitbreiding plaatsvindt.

[0:20:29] Tegelijkertijd...

[0:20:31] Nu zien we ook dat we op dit moment best forse werklast hebben als het gaat om de nu aanhoudige zaken.

[0:20:40] Mijn collega sprak er al even over.

[0:20:42] En het is voorspelbaar dat wanneer de bevoegdheid wordt uitgebreid er meer klachten zullen komen, bijdrage zullen krijgen.

[0:20:49] Dus we vinden het ook wel belangrijk dat als die taak wordt uitgebreid, dat we ook in staat worden gesteld om die taak op een fatsoenlijke manier uit te voeren.

[0:20:56] En dat betekent dus dat er middelen bij moeten komen.

[0:20:59] Ik wil het niet meteen reduceren tot geld, maar we begrijpen ook in de tijd van taakstellingen en dergelijke dat dat niet vanzelf spreekt.

[0:21:06] Dus dat moet zorgvuldig worden bekeken.

[0:21:09] van tevoren een goede taxatie maken, hoeveel klachten zou je kunnen verwachten en wat betekent dat voor de werkdruk van onze mensen.

[0:21:17] Dus dat zijn factoren die een rol spelen.

[0:21:20] Daarnaast is er de ombudsman.

[0:21:23] De ombudsman is natuurlijk bevoegd om klachten over onbehoorlijk bestuur in ontvangst te nemen en heeft een grote kennis en reputatie op dat terrein opgebouwd.

[0:21:34] En dat betekent dus ook dat je bij het vormgeven van zo'n klachtrecht goed moet nadenken

[0:21:39] hoe je duplicatie met de ombudsman voorkomt.

[0:21:43] Het instrumentarium van de ombudsman is het kijken naar behoorlijk bestuur en de beginselen van behoorlijk bestuur die hij heeft ontwikkeld.

[0:21:50] Ons toetsingskader zou net een andere zijn, maar je moet in ieder geval voorkomen dat er een weerwaar aan procedures komt, dat is duidelijk.

[0:21:56] En dan is het ook nog zo dat de gelijkbehandelingswetgeving die tot stand is gekomen, vanuit de Europese gemeenschappen, Europese Unie destijds, echt in een marktsituatie

[0:22:08] zijn ontwikkeld en de relatie als burg met de overheid hebt is net een wat andere dus dat vraagt ook wel het opnieuw doordenken van de gelijke behandelingswetgeving.

[0:22:18] Dus het is niet alleen maar een kwestie van een vinkje zetten bij nog een tot nu toe leeg vakje en dan gaan we aan de slag.

[0:22:25] Er zitten wel wat haken en ogen aan.

[0:22:28] Wat ik wel begrepen is dat

[0:22:30] De vraag, een aarzelingen die leefde bij de ministeries op dit punt, inmiddels wel zijn beantwoord, dat de ministeries wel om zijn, maar dat het nu ook aan het nieuwe kabinet is om vervolgstappen te zetten.

[0:22:44] Ik begeef me ook wel echt op het terrein van mijn collega Guido Terpstra, dus misschien had hij nog iets, of Paulianne?

[0:22:53] Het enige wat ik kan toevoegen is dat we natuurlijk nu al heel veel meldingen... mensen die toch een klacht bij ons indienen... en daar spraken we van eenzijdig overheidshandelen.

[0:23:04] Dus dat loopt al, denk ik, zo'n honderd per jaar... wat dan door ons kennelijk niet ontvankelijk wordt verklaard.

[0:23:12] Dus het geeft wel aan dat er natuurlijk wel toch een enorme behoefte is... nou, als het echt in de wet...

[0:23:19] letterlijk mogelijk is om een klacht in te dienen, denken wij wel dat dat aanzienlijk zal toenemen.

[0:23:25] En wat mijn collega al zei, het is wel heel goed om te kaderen in welke gevallen je nu dan bij ons terecht kan.

[0:23:35] Want anders wordt het natuurlijk wel voor ons heel groot.

[0:23:37] En zo'n grote organisatie zijn we nou ook weer niet.

[0:23:41] Maar we nemen er graag die taak op ons.

[0:23:46] Oké, ik zal zelf een vraag stellen.

[0:23:51] Uw college heeft de afgelopen jaren, denk ik, organisatorisch en bestuurlijk wel het een en ander doorgemaakt en meegemaakt.

[0:23:59] Naar uw oordeel is nu de boel op orde, is er rust gebracht en zijn er ook normale omgangsvormen, want er is nogal wat naar buiten gekomen.

[0:24:10] Daar ben ik wel benieuwd naar.

[0:24:14] Een terechte vraag.

[0:24:19] In het college wordt tegenwoordig gesproken over de bestuurlijke impasse die zich heeft voorgedaan.

[0:24:24] In de kranten zijn er ook wel andere termen voor gebruikt.

[0:24:27] Naast mij zit een survivor van die periode, dus die moet u ook maar vragen wat zijn ervaring is.

[0:24:33] Wat ik kan vertellen, is dat er in, ik denk 2023, een grote frictie in het bestuur, in het college in engere zin, zich voordeed.

[0:24:46] Het college was toen een stuk groter, er waren negen leden.

[0:24:49] Ik was daar niet bij betrokken, ik was geen lid en ik was er niet bij.

[0:24:54] De indruk die ik heb gekregen is dat de meningsverschillen die er toen waren en die escaleerden niet zozeer ideologisch van aard waren, een strijd tussen rekkelijke en precieze, maar botsende persoonlijkheden.

[0:25:08] En het lukte niet, en dat lag denk ik voor een deel aan de betrokkenen en voor een deel aan de manier waarop het college toen was ingericht, het lukte niet om dat op een normale manier te regelen en tot bedaren te brengen.

[0:25:23] Dat is zo zeer geëscaleerd dat een aantal leden aan de bel heeft getrokken, naar het ministerie is gestapt om te klagen over de situaties die het daarvoor deed.

[0:25:35] Ze zijn als klokkenluiders aangemerkt.

[0:25:37] Dat heeft geleid tot een enorm proces, waarbij uiteindelijk een externe onderzoekscommissie onder leiding van oud-minister Winnie Zorgdrager aan de slag is gegaan.

[0:25:47] Die hebben een uitvoerig rapport opgesteld.

[0:25:50] Dat rapport is vertrouwelijk.

[0:25:52] Het college heeft dat nooit gezien.

[0:25:53] Ik heb het zelf ook nooit gezien.

[0:25:54] Er is een samenvatting van gemaakt.

[0:25:57] Het heeft ermee te maken dat het om personen ging, et cetera,

[0:26:01] Maar die commissie heeft, en dat is belangrijk, een aantal aanbevelingen gedaan om een herhaling hiervan te voorkomen.

[0:26:08] Die aanbevelingen hebben betrekking op de governance, dus hoe het bestuur is geregeld, heeft geleid tot een kleiner bestuur.

[0:26:16] We zijn nu met vijf mensen, terwijl er eerder negen waren.

[0:26:20] Een duidelijkere taakverdeling.

[0:26:22] En in dat opzicht is er orde op zaken gesteld.

[0:26:26] Alle leden van het bestuur van het college in enge zin uit die periode zijn vertrokken.

[0:26:31] Hun mandaat stond een einde gekomen, zij zijn allemaal weg.

[0:26:34] Sommige van die mensen ken ik, een aantal anderen ook helemaal niet.

[0:26:37] Als ze hier in de zaal zouden zitten, zou ik denk ik wel begrijpen wie ze waren, maar ik zou ze niet herkennen.

[0:26:43] En eigenlijk hebben we met het college wat we nu hebben, vooral de behoefte om vooruit te kijken en deze bladzijde om te slaan.

[0:26:52] Opzij dat we natuurlijk lessen uit het verleden moeten trekken en moeten voorkomen dat we in eenzelfde valkuil stappen.

[0:27:00] Naar mijn beste eer en geweten zijn de verhoudingen op haar best.

[0:27:04] Wij zijn allemaal eigenlijk heel aardig en gewone mensen die proberen om een goede manier invulling te geven aan onze taken.

[0:27:13] Wat betreft de staf, het bureau, de honderd mensen die werken in de verschillende afdelingen van het college,

[0:27:19] Daar is een behoorlijk jonge aanwas geweest... ...omdat een aantal nieuwe taken aan het college is toevertrouwd.

[0:27:28] Ik noemde het net een aantal... En we hebben van de ministeries daar de middelen voor gekregen... ...om mensen aan te trekken, om invulling te geven aan die taken.

[0:27:35] Dus nogal wat mensen zijn in de afgelopen twee jaar komen werken... ...in een tijd dat het oude bestuur eigenlijk weg was... ...en een interimvoorzitter de scepters waaide... ...en de teruggang naar een normale situatie voorbereide.

[0:27:49] Een aantal mensen is vertrokken tijdens de, ik moet zeggen impasse, tijdens de crisis, is vertrokken en is bij het Openbaar Ministerie, bij andere departementen gaan werken en veilig heen komen gezocht.

[0:28:03] Mijn oprechte overtuiging is dat dit een periode is die is afgesloten.

[0:28:08] We gaan door.

[0:28:09] We begrijpen ook dat de wereld niet zit te wachten op een college dat vooral met zichzelf bezig is.

[0:28:14] Wat we wel merken nog, als een nasleep van deze heel vervelende en eigenlijk ook gênante periode, is dat de behandeling van klachten over discriminatie op zich heeft laten wachten.

[0:28:27] Het college was op een gegeven moment tamelijk dysfunctioneel en kon dus niet zoveel klachten afhandelen als je normaal gesproken zou doen.

[0:28:33] Dus de achterstanden waarmee mijn collega's nu worden geconfronteerd, die hebben eigenlijk ook daar wel mee te maken.

[0:28:40] Ik zou denken dat dat op dit moment

[0:28:42] de grootste erfenis, nasleep is van de crisis.

[0:28:47] En ik geloof naar mijn beste eer en geweten dat dat het wel is.

[0:28:54] Ik mag daar nog wel aan toevoegen dat bij Rick en mij, bij onze werving, natuurlijk wel heel erg is gekeken naar welke kwaliteiten we beschikken, ook verbindend zijn, empathisch zijn.

[0:29:10] Dat proberen we natuurlijk ook zoveel mogelijk in de praktijk te brengen.

[0:29:14] We zijn ook vooral heel erg gericht op de cultuur, intern ook in de organisatie, dat iedereen daar mag zijn, dat iedereen geluisterd wordt en dat er een veilige

[0:29:23] werkomgeving is, dus daar steken we ook veel effort in.

[0:29:31] Dank, overigens misschien goed om te benadrukken, ook wij hebben dat rapport nooit mogen zien.

[0:29:37] Ik herinner me nog wel dat we daar best nog even over gedimdampt hebben met de bewindspersoon met je kindje afvragen of wij dat niet vertrouwelijk hadden moeten kunnen inzien.

[0:29:44] Maar goed, dat is nooit gebeurd, dus wij weten wat dat betreft niet zo veel.

[0:29:48] Mevrouw Straatman, volgende vraag.

[0:29:51] Tweede vraag.

[0:29:53] Mijn kans zou zijn de klachten die bij het college komen.

[0:29:57] Kunt u daarvan zeggen, is dat bijvoorbeeld goed verspreid door heel Nederland?

[0:30:01] Is dat een beetje een representatieve groep?

[0:30:03] Of ziet u daar nog drempels dat bepaalde mensen u beter weten vinden dan anderen?

[0:30:08] En wat zouden we daaraan kunnen doen om dat goed te verspreiden door het land?

[0:30:13] Ja, dan voeg ik aan die vraag meteen gewoon een kleine aanvulling toe, want dan hoef ik zo meteen geen vraag te stellen.

[0:30:18] Vindt u zelf dat u denkt, is het college van mening dat de joodse gemeenschap, als je kijkt naar alle cijfers waar antisemitisme door het dak gaat, kunnen zij u makkelijk genoeg vinden?

[0:30:29] Laat ik het maar zo vragen, voeg ik hier even aan toe.

[0:30:35] Dus ik heb niet eigenlijk eerlijk zeg ik wel een goede vraag, maar ik heb niet paraat hoe geografisch, hoe nou precies dat de binnenkomende krachten verspreidt, maar ik denk wel dat dat ergens te vinden is.

[0:30:47] Dus als er echt behoefte aan is, dan kunnen we dat denk ik wel leveren, zeg ik even onder voorbeeld.

[0:30:53] Maar wat we wel zien is er zijn antidiscriminatie voorzieningen in Nederland.

[0:30:56] Zo hebben we ook een wettelijke basis.

[0:30:58] Het zijn regionale of gemeentelijke instanties die mensen met een discriminatie

[0:31:04] ervaring helpen en zonodig ook ondersteunen bij een procedure bij het college.

[0:31:10] En dat zien we wel, dat het uit heel het land komt.

[0:31:12] Dus het is niet zo dat het alleen een Randstad-aangelegenheid is, om maar iets te noemen.

[0:31:20] En de aanvullende vraag van hoe zit het met antisemitismeklachten.

[0:31:24] Dan kom ik toch denk ik op het antwoord wat ik net gaf, dat veel antisemitisme is, zitten we natuurlijk vaak in uitingen, bedreigingen, beledigingen, geweld.

[0:31:36] En dat zijn dingen die zich meer in de openbare ruimte afspelen dan in een arbeidsrelatie.

[0:31:42] Dus voor zover antisemitisme in een arbeidsrelatie of in een dienstenrelatie voorkomt, dan willen we absoluut dat die krachten allemaal bij ons komen.

[0:31:52] En daar doen we ook wel ons best voor.

[0:31:54] En we hebben ook wel goede contacten met bijvoorbeeld de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding, om ook te zorgen van, hey, zorg dat die klachten hier komen.

[0:32:03] We begrijpen anderzijds ook, er zijn best wel veel verschillende plekken waar je een klacht kan melden, dat als je één ervaring hebt van discriminatie, dat je niet vijf instanties langs wil, maar misschien de instantie kiest die het dichtst bij jou staat.

[0:32:17] Dus dat kan ook een reden zijn dat we niet alle klachten zien.

[0:32:20] Dus we zeggen ook niet van onze cijfers geven we een representatief beeld van alle soorten discriminatie die in Nederland voorkomen.

[0:32:26] Dat kunnen we gewoon niet zeggen.

[0:32:30] Oké.

[0:32:32] Voorzitter, op het punt van de nationaal coördinator.

[0:32:35] Afgelopen dinsdag zijn we nog bij Edo Verdonen, de nationaal coördinator, langs geweest.

[0:32:40] We hebben gekeken hoe we elkaars activiteit kunnen versterken.

[0:32:43] De banden zijn uitstekend.

[0:32:47] Het coalitieakkoord vermeldt dat er een wettelijke basis gaat komen voor de Nationale Coördinator Antisemitismebestrijding en voor de Nationale Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, wat wij toejuichen.

[0:32:59] En het was een interessant gesprek omdat hij graag van ons wilde weten hoe dat nou was om een bij wet ingesteld orgaan te zijn, hoe de governance werkt en dergelijke.

[0:33:08] Dus het was een heel leuk, productief gesprek.

[0:33:10] En verder kan ik nog melden, wij werken ook samen met het EU-grondrechtenagentschap in Wenen, het VRA, wat in zekere zin een tegenhanger is van ons college op EU-niveau.

[0:33:22] En het VRA heeft op 29 januari nog een uitvoerig rapport uitgebracht over ervaren antisemitisme in de hele Europese Unie met langjarige cijfers, trends, ontwikkelingen, buitengewoon zorgwekkend als het gaat om de toename van antisemitische uitingen en bedreigingen.

[0:33:41] En bij het opstellen van dat rapport heeft ook ons college een rol gespeeld.

[0:33:45] Dus we zijn erbij betrokken.

[0:33:48] Oké.

[0:33:48] Collega Sterre.

[0:33:51] In het rapport dat u heeft uitgedeeld, vraagt u ook aandacht voor democratische erosie en u zit ook in het Europees netwerk van mensenrechteninstituten.

[0:33:58] En ik vroeg me af, zijn er nou in dat Europese netwerk landen waarvan u zegt, ja, daar onttrekken ze zich helemaal aan die trend van erosie en dat komt door...

[0:34:07] factoren A, B, C, of daar kunt u de volgende lessen uittrekken.

[0:34:17] Ik wou dat ik daar een goed antwoord op had.

[0:34:20] Wij zien eigenlijk bij de zusterorganisaties over het algemeen een buitengewoon zorgwekkend beeld.

[0:34:29] Waarbij, anders dan in Nederland, de leden van de NS blootstaan aan persoonlijke bedreigingen, te maken hebben met een overheid die op allerlei manieren probeert om de boel te traineren.

[0:34:47] Een gebrek aan de uitvoerlegging van adviezen en aanbevelingen, dat geldt niet voor alle landen.

[0:34:56] Maar voor een fors aantal landen in Europa is de situatie echt wel zorgwekkend.

[0:35:01] Landen als Duitsland, Denemarken, Zweden, Noorwegen, IJsland hebben daar geen last van.

[0:35:10] Maar om nou te zeggen dat in die landen er geen erosie van de democratische rechtsstaat is en dat zij het ei van Columbus hebben gevonden, ik wou dat het waar was, maar daar kan ik geen antwoord op geven.

[0:35:20] Dat heb ik niet gehoord.

[0:35:24] Oké, mevrouw Di.

[0:35:25] Dan een beetje een variatie op de vraag van lid Straatman.

[0:35:30] Uit eerdere evaluaties blijkt dat jullie gewoon heel goed jullie werk doen, dat daar algemene tevredenheid is, maar wat daar ook naar voren komt is dat jullie moeilijk vindbaar zijn, dat dat niet helder is wat jullie profiel is en hoe dat

[0:35:40] Eigenlijk verschilt ten opzichte van andere toezichthoudende organen.

[0:35:43] Dus ik ben benieuwd hoe je er zelf naar kijkt en welke initiatieven je onderneemt om breder bekend te worden van de bepaalde groepen die onder druk staan, maar ook wat de toegevoegde waardes zijn van de klachten in die, je noemde net zwangerschapsdiscriminatie, dat is nou precies zoiets wat ik heel vaak hoor in mijn eigen kring als het gaat om collegerecht en mens, maar eigenlijk niet.

[0:36:00] Dus ik ben even nieuwsgierig welke stappen jullie hier zelf in ondernemen om meer bekend te raken.

[0:36:09] Dank u voor die vraag.

[0:36:11] Ik denk dat een inherente moeilijkheid van het college is dat het een instantie is met een aantal taken.

[0:36:20] Anders dan bijvoorbeeld de ombudsman die langer bestaat dan het college, maar inmiddels wel een heel duidelijk profiel heeft gekregen.

[0:36:27] Je hebt één iemand, dat is dé ombudsman, en daar kan je over klagen in de volgende situaties.

[0:36:31] Dat is een helder beeld.

[0:36:35] Wij hebben aan de ene kant de mogelijkheid om klachten in te dienen over ongelijke behandeling.

[0:36:40] Aan de andere kant zijn we ook adviseur.

[0:36:41] Aan de andere kant zijn we toezichthouders.

[0:36:43] We hebben een aantal verschillende functies en dat maakt het lastiger om één heel duidelijk profiel je aan te meten en dat te vermarkten, zeg maar.

[0:36:55] Dat is één.

[0:36:55] Twee is dat we ons realiseren dat onze belangrijkste gesprekspartner in zekere zin de overheid is.

[0:37:04] de departementen waar de professionals zitten die met wetgeving bezig zijn en waar we kijken hoe we het beleid een duwende goede richting kunnen geven.

[0:37:12] Dus het idee dat we een bekendheid zouden kunnen krijgen als Amnesty International, als een brede NGO met een groot aantal leden, dat is niet echt het profiel wat bij ons past.

[0:37:27] Tegelijkertijd wil je natuurlijk wel graag bekend zijn, wil je dat je adviezen

[0:37:31] breedwoordig lezen en vooral dat mensen weten dat ze bij ons kunnen klagen.

[0:37:36] Ik kan mij voorstellen dat de opeenvolging van eerst corona en daarna die bestuurscrisis die best wel een tijd in beslag heeft genomen, dat het college even van de radar is verdwenen.

[0:37:49] weer aan zelfvertrouwen moet winnen, een beetje de krassen in de lak wegwerken en dan weer vol zelfvertrouwen naar buiten treden.

[0:37:56] En dat is, denk ik, een van de taken die wij als nieuw bestuur hebben om weer met vers elan ons te laten gelden onder erkenning van de inherente beperkingen die we hebben als een orgaan dat zich toch vooral ook op de overheid richt.

[0:38:18] Oké.

[0:38:19] En ja, men is sneller.

[0:38:23] Wellicht dat het er is, maar anders een suggestie hierbij.

[0:38:25] Volgens mij is het ook voor de Kamerleden, maar ook voor de samenleving wel nuttig om een soort, wat is er nou allemaal?

[0:38:32] Je hebt antidiscriminatievoorzieningen, de ombudsman kwam al langs, je hebt het, je hebt het dit.

[0:38:37] Dus wat is nou de, als het ware de mapping, zoals dat dan in sommige cirkels heet, sommige kringen heet, van dit landschap en waarvoor moet je waar zijn?

[0:38:46] Ik denk dat dat ook jullie ergens kan positioneren, maar ook meteen helderheid voor de burger kan scheppen.

[0:38:51] Waar moet ik terecht met wat?

[0:38:53] Welk rechtsgevolg sorteert wat, dat zou ook nog helpen.

[0:38:59] Ik kan melden, we hebben een raad van advies en daarin zitten QQ, de ombudsman, de voorzitter, autoriteit, persoonsgegevens.

[0:39:08] van de Raad voor de Rechtspraak.

[0:39:10] Dus die banden zijn op zich heel goed.

[0:39:13] Ik zie nergens iets van concurrentie of proberen om in de spotlights te staan.

[0:39:19] Dus daar zit het in ieder geval niet in.

[0:39:21] Maar ik begrijp, het is een communicatiekwestie.

[0:39:25] We hebben een communicatieafdeling en ook een communicatie- of een educatieafdeling.

[0:39:31] En die heeft een uitdaging, dat is wel duidelijk.

[0:39:37] Sorry, toch een vervolg, omdat ik dacht, misschien is mijn vraag onduidelijk en we soms ook te lang praten.

[0:39:42] Het ging mij meer omdat uit die evaluatie heel specifiek naar voren kwam dat

[0:39:46] verschillende groepen burgers, dus dat zit vooral op dat stukje met het klachten, klachten indienen, jullie moeilijk weten te vinden.

[0:39:52] En daar sluit ook aan, wat de heer Sneller ook aangeeft, is natuurlijk een breder palet van organisaties waarbij mensen... Daar kunt u terecht als u bepaalde specifieke klachten heeft, maar het wordt daardoor wel een ding voor een heel klein groep mensen die hun weg goed weten te vinden en misschien voor heel veel mensen die er wel behoefte hebben, niet.

[0:40:07] Dus daar ging mijn vraag meer op als het ging over wat voor stappen kunnen jullie ondernemen om daarin te werken aan jullie profiel en aan jullie bekendheid dat duidelijk is

[0:40:13] Hier wel bij het College van Rechten van de Mens, hier kunt u beter bij de Ombudsman bijvoorbeeld aankloppen.

[0:40:19] Ik wil daar kort op reageren.

[0:40:22] Er is ook wel wat positief nieuws nog te melden, eigenlijk om mee te beginnen.

[0:40:27] Want wat wij zien de afgelopen periode, is dat het aantal klachten bij ons aanzienlijk toeneemt.

[0:40:33] We krijgen op dit moment, dat zat zo rond de 600 per jaar,

[0:40:37] En we zitten middels op honderd per maand, dus dat is echt wel een substantiële toename.

[0:40:44] Wij vragen ons ook af waar zit het in, maar kennelijk weten mensen ons toch beter te vinden.

[0:40:51] Er zijn van uw kant al wat aardige suggesties gedaan.

[0:40:56] We hebben natuurlijk ook intensief contact met de ADV's.

[0:41:01] Begin maart is er weer een dag dat we met elkaar in gesprek zijn om ervaringen te delen.

[0:41:06] best practices, wat doen we wel, wat doen we niet, met elkaar te bespreken.

[0:41:14] Zo hebben we natuurlijk ook met tal van belangenorganisaties, Rick en ik in deze periode, heel veel kennismakingsgesprekken, waardoor we ons natuurlijk beter op de kaart gaan zetten.

[0:41:26] Maar nogmaals, een positief signaal is wel dat het aantal klachten dus aanzienlijk toeneemt.

[0:41:33] Dank.

[0:41:34] Ik kijk naar de collega's.

[0:41:35] Wie wil nog wat vragen?

[0:41:38] Ik heb zelf ook geen vragen.

[0:41:40] Wilt u zelf nog iets zeggen tegen ons?

[0:41:44] Het is l'esprit de l'escalier, dat je achteraf denkt, oh, had ik nou maar dit gezegd.

[0:41:48] Maar gelukkig bedenk je het nu al.

[0:41:49] We hebben wel een heel leuke nieuwe podcastserie.

[0:41:54] Daar wordt met veel werk en aandacht, liefde en aandacht, werk van gemaakt.

[0:42:00] Het is een poging om onze website ook te verbeteren en nog toegankelijker te maken.

[0:42:07] Dus dat wilde ik er nog aan toevoegen.

[0:42:08] En Guido, je had misschien ook nog een...

[0:42:11] Ja, misschien toch ook nog op dat laatste punt.

[0:42:13] Kijk, de Kamer heeft zelf ook werk gemaakt van die ADV's, van dat is de bedoeling dat dat naar discriminatie.nl toe gaat, dat dat heel duidelijk wordt, dat dat wordt de plek waar je je discriminatieklacht meldt.

[0:42:24] En dat werkt dan volgens het plan via regionale kantoren, nu nog gemeentelijke voorzieningen.

[0:42:31] En via die instanties komen dan mensen bij het college.

[0:42:34] Dus het is ook wel...

[0:42:36] ook wel een afweging van moeten we nou zelfstandig dan daar nog een soort van meldprofiel.

[0:42:40] Het kan, we staan er voor open en we hebben ook een front office en we gaan er heel goed mee om.

[0:42:45] Maar het is voor ons als de manier via discriminatie.nl de meest eenduidige manier is, is dat ook niet verkeerd.

[0:42:52] Het heeft misschien zelfs een voordeel omdat daar mensen werken die ook

[0:42:55] hoe je onderscheid kunt maken van dit is een kansrijke zaak, hier kun je misschien beter mee naar de ombudsman, dit is misschien echt iets voor de politie.

[0:43:03] Dus daar hoeven wij ook niet per se tussen te zitten.

[0:43:05] Wij kunnen echt naast mensen gaan staan, mensen ondersteunen, gaan soms ook mee naar een zitting.

[0:43:10] Dus misschien is dat wel ook de meer geëigende route, ook voor de toekomst, dat dat het punt wordt.

[0:43:17] En van daaruit kun je naar de ombudsman, politie, college en wat ook de beste optie voor jouw situatie is.

[0:43:24] En daarbij nog, als het nog mag, het is natuurlijk ook zo, we hebben nu een goed mandaat, maar toch ook een beperkt mandaat tot die sociaal-economische relaties, werkgever, werknemer.

[0:43:35] Als het ook eenzijdig overwijshandelen wordt, ja, dan leidt dat ook weer tot... Ja, nu heb je soms wel frustratie dat mensen denken, ja, ik heb een discriminatieklacht en dan kom ik bij het college.

[0:43:46] Ja, dat is ook niet heel goede reclame.

[0:43:48] En ja, het college mag niks doen.

[0:43:50] Nou, daar heb je helemaal niks van.

[0:43:51] En soms kunnen wij ook niet goed uitleggen waarom dat onderscheid precies is.

[0:43:56] Van, oh, dit is voor deze grond wel en die grond niet.

[0:43:59] En, oh, het is toevallig een private organisatie.

[0:44:01] Oh nee, het is een overheidsorganisatie, daar valt het net af.

[0:44:04] Dat helpt ook niet mee, dat moeten we ook wel zeggen.

[0:44:10] Een nabrander, wat ik u wil meegeven.

[0:44:12] Ik ben zelf ook zittingen gaan doen sinds ik bij het college werk.

[0:44:15] En daar zie ik ook natuurlijk wat er voorbij komt.

[0:44:18] En wat mij is opgevallen is wel dat er een beetje een ongelijke situatie is.

[0:44:22] Want verweerdersbedrijven, organisaties, die hebben meestal advocaten.

[0:44:26] Soms ook best wel dure advocaten.

[0:44:28] En dan zie je toch dat klagers...

[0:44:30] vaak alleen komen.

[0:44:32] Of met mensen van de ADV's.

[0:44:35] Soms wou ik ook denken van, nou ja, de kwaliteit, de professionaliteit kunnen we ook wel naar een wat hoger niveau tillen.

[0:44:43] Dus dat wil ik u wel meegeven.

[0:44:45] We zijn heel laagdrempelig, want mensen hoeven geen advocaat te hebben, hoeven geen rechtsbijstand te hebben.

[0:44:51] Het kost niks om bij ons een klacht in te dienen.

[0:44:54] Maar soms is de juridische ondersteuning soms wel heel nuttig.

[0:45:01] Dus dat nog eens afleggen.

[0:45:04] All right, dan ga ik u hartelijk danken voor uw aanwezigheid en de documenten die we hebben gehad, die gaan wij natuurlijk goed verwerken.

[0:45:13] Dank ik de collega's van aanwezigheid en de geïnteresseerden, maar misschien zijn er heel veel mensen die nu naar de livestream hebben gekeken.

[0:45:20] En dan ga ik de vergadering sluiten.