Luchthavenverkeerbesluit Schiphol

[0:00:01] Dames en heren, een hele goede morgen.

[0:00:03] Welkom aan de mensen op de publieke tribune en de mensen die dit op afstand volgen.

[0:00:07] We zijn vandaag bij het begin van de dag met een technische briefing over de ontwerpwijziging van het luchthavenverkeersbesluit Schiphol.

[0:00:15] Hartelijk welkom ook aan het ambtelijk team voor deze briefing.

[0:00:20] Ik zal u zo even de gelegenheid geven om u zelf voor te stellen.

[0:00:23] Ik wil even kort stilstaan bij de leden die aanwezig zijn.

[0:00:26] Mevrouw Zinkels van het CDA, de heer Van Asten namens D66, de heer Kostis namens Partij voor de Dieren en mevrouw Kreuger namens GroenLinks Partij voor de Arbeid.

[0:00:34] En ikzelf namens de VVD.

[0:00:36] En misschien is het goed dat u uzelf eerst even voorstelt.

[0:00:38] Alvorens, we gaan eerst gaan beginnen zo meteen met een presentatie die in een keer gegeven zal worden waarna er ruimte is voor vragen.

[0:00:45] Uiteraard.

[0:00:47] Goedemorgen, dank voor de uitnodiging voor deze technische briefing.

[0:00:50] Mijn naam is Helene Groot.

[0:00:51] Ik ben directeur van het programma Omgeving Luchthaven-Schiphol bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

[0:00:59] Goedemorgen, mijn naam is Jelle van Oostrom.

[0:01:01] Ik werk bij dezelfde directie van het ministerie en ik ben daar een van de leden van het managementteam.

[0:01:07] Goedemorgen, mijn naam is Christian Enzing.

[0:01:08] Ik werk ook bij dezelfde directie en ik ben coördinator van het team wat werkt aan het LVB.

[0:01:15] Goedemorgen, mijn naam is Erik Groenewold en ik ben werkzaam als wetgevingsjurist bij het ministerie van Investituur en Waterstaat.

[0:01:21] Dank u wel, dank u wel voor uw introductie.

[0:01:23] Kijk eens, de heer Heutink sluit ook aan namens de groep Markuszauwer.

[0:01:28] En ik zou, ik denk, ja mevrouw Groot, ik zou u graag het woord willen geven voor de aftrap van de presentatie.

[0:01:36] Dank u wel.

[0:01:38] Nou, we hebben een hele berg sheets.

[0:01:40] Geen angst, dat gaat niet een heel dagvullend programma zijn.

[0:01:43] We proberen daar snel doorheen te gaan.

[0:01:45] Ik ga ook niet alle sheets voorlezen, want ik ga ervan uit dat we allemaal kunnen lezen en de sheets zijn volgens mij ook toegestuurd aan de Kamerleden of in ieder geval aan de gevier.

[0:01:53] En anders komen ze in de afloop nog.

[0:01:57] Dit is wat ons betreft de agenda.

[0:01:59] Ik zal kort beginnen met een inleiding en een context om ook iets meer te vertellen over wat is nou dit LVB en hoe is het luchthavenverkeerbesluit om niet in al te veel afkortingen te praten.

[0:02:09] En hoe is het tot stand gekomen?

[0:02:12] Daarna gaan mijn collega's in op de inhoud van het besluit.

[0:02:17] Eerst even kort iets over de MER, het milieueffectreportage die opgesteld is en dan de inhoud en dan iets over het vervolgproces.

[0:02:26] Als we kijken naar waar we nu staan, een luchthavenverkeerbesluit is eigenlijk de wetgeving die reguleert wat er op Schiphol mag gebeuren, zowel aan vliegbewegingen als ook aan wat er aan milieuparameters zit, dus geluidsnormen et cetera.

[0:02:44] Het laatste echt vastgestelde luchthavenverkeerbesluit dat dateert van 2008, dat is dus al een tijd geleden.

[0:02:52] 2010 nog een kleine wijziging geweest en daarna is er in overleg met alle betrokken partijen, dat wil zeggen zowel de luchtvaartsector als de omwonenden, als de bestuurlijke partijen, als de Kamer, als iedereen zo ongeveer, is er nagedacht over een ander stelsel om te vliegen, het zogenaamde nieuwe normen- en handhavingsstelsel heet dat.

[0:03:15] Het is allemaal heel technisch, maar dat maakt niet zo heel veel uit.

[0:03:17] Eigenlijk de kern van dat nieuwe normen- en handhavingstelsel was dat er groei van het aantal vliegtuigbewegingen mocht komen in ruil voor minder hinder voor de omgeving.

[0:03:29] De manier waarop dat is afgesproken is dat de start- en landingsbanen die het minste hinder opleveren, de zogenaamde primaire banen, dat zijn de Kaagbaan en de Polderbaan op Schiphol, daar wonen de minste mensen onder, dat die primair worden ingezet om het luchtverkeer af te handelen.

[0:03:48] In ruil daarvoor mocht Schiphol groeien naar 500.000 vliegtuigbewegingen.

[0:03:51] Dat was de afspraak.

[0:03:52] De bedoeling is altijd geweest om dit in wetgeving vast te leggen, om dit in een luchthavenverkeerbesluit vast te leggen.

[0:03:58] Daartoe zijn ook pogingen gedaan, maar om verschillende redenen is dat nooit vastgelegd.

[0:04:02] En dat betekent dat wij sinds 2015, eigenlijk al eerder sinds 2012 met een experimenteerregeling, maar helemaal sinds 2015 zitten met een gedoogssituatie.

[0:04:12] Er wordt gedoogd op, eigenlijk op twee terreinen.

[0:04:15] Er wordt gedoogd op natuur, dus op stikstof, als ik het even heel plat maak.

[0:04:20] Schiphol heeft geen natuurvergunning, zoals u weet.

[0:04:24] En er wordt gedoogd op geluid.

[0:04:25] Dus de handhavingspunten die zijn vastgelegd in het luchthavenverkeerbesluit van 2008, met daarbij grenswaarden in die handhavingspunten, die worden overgeschreden ieder jaar, als gevolg van meer vliegverkeer.

[0:04:36] En dat wordt gedoogd zolang er gebruik wordt gemaakt van het banenstelsel en in volgorde van het banenstelsel, zoals dat is afgesproken.

[0:04:45] Toen we daarmee begonnen, leek dat voor iedereen een goed idee, want dit zou beter zijn dan het oude stelsel.

[0:04:53] Intussen weten we denk ik wel een beetje beter, maar op het moment dat we daarmee begonnen, leek dat echt een goed idee.

[0:04:59] Intussen zijn we toe aan het elfde jaar gedoogbeleid.

[0:05:04] In 2021 heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport al tegen ons gezegd, zo'n gedoogsituatie dat kan voor een paar jaar, maar is nu niet langer houdbaar en daar moet wat aan gebeuren.

[0:05:15] In 2022 heeft dat geleid tot de oprichting van het programma waar ik directeur van mag zijn.

[0:05:21] Het programma Omgeving Luchthaven Schiphol.

[0:05:23] De grootste opdracht van deze directie is, beëindig de gedoogd situatie rondom Schiphol en zorgen ervoor dat er weer geldende wet- en regelgeving komt.

[0:05:33] En dat is waar we de afgelopen vier jaar aan hebben gewerkt.

[0:05:36] Dat is als ambtenaar een hele bumpy road geweest, kan ik jullie vertellen.

[0:05:40] En dat heeft er ook mee te maken.

[0:05:41] In 2022 minister Harbers aangetreden.

[0:05:44] Die had dat ook tot zijn missie gemaakt om dat te doen en heeft daarbij ook gezegd er moet een nieuwe balans komen in de afweging tussen de belangen van de omgeving en de belangen van de sector.

[0:05:58] Vele van u hebben dat van nabij meegemaakt wat dat heeft betekend.

[0:06:04] Er is een geluidsdoel gesteld 20% minder ernstige hinderden op het etmaal en 15% minder ernstige hinderden in de nacht was het doel.

[0:06:12] Daarvoor is een Balanced Approach procedure te lopen.

[0:06:16] Dat is een Europese procedure die verplicht is op het moment dat je restricties op een grote luchthaven in Europa of überhaupt in de wereld wilt opleggen.

[0:06:26] Die Balanced Approach procedure heeft uiteindelijk 3,5 jaar geduurd, met veel contact ook met de Europese Commissie, met veel contact met uw Kamer ook.

[0:06:34] Veel politieke debatten ook hierover, wat daar nou de goede afweging in is.

[0:06:39] Uiteindelijk heeft dat geleid tot een pakket aan maatregelen waardoor het ook echt stiller moet zijn.

[0:06:46] Dat zijn deze maatregelen die u hier op het scherm ziet.

[0:06:50] Waarbij natuurlijk degene die altijd het meest in het oog springt is het aantal vliegbewegingen wat dan wordt vastgelegd in een luchthavenverkeerbesluit.

[0:06:56] Dat is uitgekomen op 478.000 per jaar op het etmaal.

[0:07:00] waarvan 27.000 in de nacht.

[0:07:02] Dat is dus een vermindering.

[0:07:04] Hiervoor was het gedoogbeleid op 500.000 vliegtuigbewegingen en waarvan 32.000 in de nacht.

[0:07:12] Dit pakket en ook de andere maatregelen die erin zitten, zouden echt wat moeten doen, ook voor de omgeving.

[0:07:18] Die zijn intussen ook vastgelegd in wet- en regelgeving, in verschillende regelingen.

[0:07:22] Het aantal vliegtuigbewegingen is vastgelegd in het, wij noemen dat het versnelde luchthavenverkeerbesluit.

[0:07:29] Dat is nog steeds gedoogbeleid, maar wel op een lager niveau dan het gedoogbeleid dat hiervoor zat.

[0:07:36] Dus die 478.000 en die 27.000 in de nacht liggen al vast in een versneld LVB, wat ook via uw Kamer met een voorhangprocedure is gegaan.

[0:07:46] Maar ja, het is nog steeds gedoogbeleid.

[0:07:48] En de opdracht van mijn directie was, stop met dat gedoogbeleid.

[0:07:50] Nou, daar hebben wij meerdere pogingen ook toe gedaan.

[0:07:53] Het is helemaal onderaan deze sheet staat.

[0:07:56] Het LVB is echt nodig.

[0:07:58] De algehele LVB-wijziging is nodig.

[0:08:01] om het gedoogd beleid te kunnen stoppen.

[0:08:03] En dat is waar dit luchthavenverkeerbesluit primair over gaat.

[0:08:10] Misschien nog iets over de juridische context.

[0:08:13] Ik ben 25 jaar ambtenaar.

[0:08:16] Ik ben nog nooit zo vaak in de rechtszaal geweest als op dit dossier.

[0:08:18] En rechtszaken, ik noem het even van links tot rechts, dat klinkt een beetje raar, maar rechtszaken van omwonenden, rechtszaken van de sector, niemand die blij is met dat wat we doen.

[0:08:29] Ik denk dat dat een beetje de bottom line is.

[0:08:31] Dat is ook een beetje soms het lot van een ambtenaar en ook soms het lot van de politiek, denk ik weleens.

[0:08:35] Maar het betekent ook wel dat we intussen ontzettend klem zitten.

[0:08:39] Dus als u denkt stoppen met gedogen is gewoon terugvallen op het LVB van 2008 en gaat dat maar handhaven, dat heeft de Hoge Raad gezegd, dat kan niet.

[0:08:49] Om te kunnen stoppen met gedogen zult u een balanced approach moeten doorlopen en dat hebben we dus gedaan.

[0:08:54] Het is in die zin, de RBV-zaak, de Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder, een andere grote rechtszaak van omwonenden, waar de staat ook in is veroordeeld voor het schenden van artikel 8 van het Europese verdrag voor de rechten van de mens.

[0:09:13] Dat is best een heftige uitspraak.

[0:09:15] En daar staat in dat wij een betere bescherming moeten bieden in die uitspraken.

[0:09:20] Een betere bescherming moeten bieden ook voor omwonenden en daar een goede belangenafweging in maken.

[0:09:25] Uiteindelijk is de belangenafweging aan de politiek, maar die zal wel goed onderbouwd moeten worden.

[0:09:29] En wij moeten ook bescherming bieden aan mensen die wat verder van de luchthaven af liggen, afwonen.

[0:09:34] En dat zijn dingen die we in dit LVB proberen te doen.

[0:09:39] Proberen te doen, dat doen we in dit LVB.

[0:09:41] En het is natuurlijk straks aan uw Kamer om daar ook iets van te vinden.

[0:09:46] Laten we naar de inhoud van het LVB gaan.

[0:09:48] We beginnen met het MER.

[0:09:50] Jelle.

[0:09:51] Ja, dank je wel.

[0:09:57] Om een LVB te kunnen vaststellen, moest je ook onderzoeken wat de effecten daarvan zijn.

[0:10:02] Dat gebeurt via een zogenaamde milieueffectrapportage.

[0:10:05] Daar is eigenlijk alle effecten onderzocht.

[0:10:09] Geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid.

[0:10:13] Wat cumuleert dan uiteindelijk in gezondheid.

[0:10:15] en ook de effecten op de natuur.

[0:10:18] Je moet altijd kijken... Ja, heel goed dat u even pauzeert.

[0:10:28] We hadden net afgesproken dat bij het ingaan van de plenaire vergadering altijd een minuut de bel luidt.

[0:10:36] Wij weten uit ervaring dat doorpraten tijdens de bel hier wel kan, maar dat het dan heel slecht te volgen is op afstand.

[0:10:43] Dus we wachten dit moment even af en dan vervolgen we de presentatie.

[0:11:20] Ja, we zijn zo.

[0:11:21] Dank u wel.

[0:11:25] Je maakt de milieuinfecten inzichtelijk.

[0:11:27] Dat doe je altijd natuurlijk ten opzichte van iets.

[0:11:30] Dat is de referentiesituatie.

[0:11:33] Normaal is dat eigenlijk overzichtelijk.

[0:11:35] Je vergelijkt met de situatie zoals die er is.

[0:11:37] Maar zoals mevrouw Goot net heeft verteld, is die situatie bij Schiphol wat ingewikkelder.

[0:11:42] Omdat je een bestaand LVB hebt, maar dat wordt niet toegepast.

[0:11:45] En je hebt een praktijksituatie die gebaseerd is op gedoogbeleid.

[0:11:50] Om die reden, om daar allerlei discussie over te vermijden, hebben we beide situaties als referentie in beeld gebracht en de verschillen die dit LVB veroorzaakt ten opzichte van die beide situaties inzichtelijk gemaakt in het MER.

[0:12:08] Vervolgens kijk je in het MER van welke alternatieven onderzoek je.

[0:12:13] Dat is in het zogenaamde notitie Rijkwijd- en Detailniveau vastgelegd.

[0:12:19] Die notitie is overigens ook eerder aan uw Kamer gestuurd.

[0:12:23] Dat onderzoek zijn we begonnen voordat de Balanced Approach was afgerond, dus we wisten nog niet de precieze aantallen.

[0:12:29] We hebben daarin een bandbreedte gekozen tussen de 460.000 en 500.000 vliegtuigbewegingen, zodat we eigenlijk alle hoeken van het speelveld in beeld proberen te brengen.

[0:12:41] En daarbij zijn ook een reeks aan gevoeligheidsanalyses betrokken, dat we niet van één

[0:12:47] theoretische situatie uitgaan, maar ook van variaties in hoe er gevlogen wordt, met bijvoorbeeld verschillende weerseffecten, om zeker te weten dat we alle effecten goed in beeld hebben.

[0:12:58] Gelijktijdig met het aanbieden van het LVB aan uw Kamer is het ook ter advisering aangeboden aan de Commissie voor de MER, dus daar wordt ook nog vanuit de Commissie voor de MER een advies op uitgebracht.

[0:13:11] Een specifiek onderwerp waar ook veel vragen over zijn, dus we dachten nou laten we daar ook maar zelf op ingaan,

[0:13:16] is de relatie met de natuurvergunning.

[0:13:19] Zoals u wellicht weet, is de natuurvergunning van Schiphol vernietigd door de rechtbank.

[0:13:24] Dat betekent dat Schiphol op dit moment niet over natuurvergunning beschikt.

[0:13:28] Wij moeten wel de natuureffecten inzichtelijk maken.

[0:13:31] Normaal gesproken maak je dan gebruik van de natuurvergunning, maar omdat die er niet is, is dat apart onderzocht, dus via een eigenstandige, passende beoordeling bij dit MER.

[0:13:41] Wat we daar inzichtelijk maken is de effecten die Schiphol veroorzaakt en of de mitigerende effecten die Schiphol heeft genomen door stikstofruimte in te kopen.

[0:13:56] intern ook maatregelen te nemen of die voldoende zijn om die effecten te mitigeren.

[0:14:01] Uit de passende beoordeling blijkt dat dat het geval is.

[0:14:04] Alleen de situatie waarvoor de rechtbank de vergunning heeft vernietigd, namelijk het vraagstuk van additionaliteit, wat bij alle natuurvergunningen in Nederland speelt, dat is ook bij Schiphol nog steeds een vraagstuk.

[0:14:19] Voor de tussentijd heeft de staatssecretaris van de LVVN recentelijk een gedoofd besluit genomen voor maximaal twee jaar.

[0:14:26] En op het moment dat we aan vaststelling van het LVB toe zouden zijn, dan is het op dat moment ook aan het kabinet om af te wegen van hoe staat de situatie er nu voor en kan je op dat moment het LVB vaststellen.

[0:14:46] Dan het LVB zelf.

[0:14:48] Er wordt best een hele reeks aan onderwerpen ingeregeld.

[0:14:53] en stapsgewijs proberen we daar doorheen te gaan.

[0:14:58] Een belangrijk onderdeel is de handhavingstelsel voor geluid, omdat we, zoals mevrouw Groot vertelde, al een tijd lang in een gedoogd situatie zitten en we nu eindelijk weer toe zijn aan het vastleggen van regels die ook gehandhaafd kunnen worden door de inspectie.

[0:15:17] En het is een systeem wat verschillende aspecten kent om de bescherming van de omgeving ook goed te borgen.

[0:15:26] Dat is in de eerste plaats het maximum aantal vliegtuigbewegingen, omdat ook dat wat doet met hoe geluid het effect op mensen heeft.

[0:15:36] Er zijn een fors aantal handhavingspunten toegevoegd, ook in de veel bredere omgeving rond Schiphol, zodat ook in de bredere omgeving bescherming genoten kan worden.

[0:15:47] Er zijn ook weer zogenaamde grenswaarden, ik zal er zo iets meer over zeggen.

[0:15:51] Die zijn weer up-to-date, zodat het ook past bij de operatie die er is.

[0:15:57] Er is ook een maximum aan de totale hoeveelheid geluid.

[0:16:01] Dus ook effecten van bovenmatige vlootverzwaring worden daarmee ondervangen.

[0:16:10] En, niet onbelangrijk, ook de regels voor het baangebruik.

[0:16:13] Dus welke banen zet je nou in welke situatie het liefst in?

[0:16:17] Ook die worden vastgelegd om daar sturing aan te geven om zo min mogelijk hinder te veroorzaken.

[0:16:22] En dat hele samenstel moet zorgen voor een goede bescherming.

[0:16:31] Die baangebruiksregels worden dus al langere tijd toegepast, eigenlijk sinds 2010 via allerlei verschillende manieren.

[0:16:40] En mevrouw Goot zei het al,

[0:16:43] Dat betekent dat de polderbaan en de kaagbaan de primaire banen zijn, dus die hebben de voorkeur om in te zetten.

[0:16:50] En op het moment dat er meer verkeer is, dan kan er of een start- of een landingsbaan, afhankelijk van welk verkeersaanbod het grootste is, worden bijgezet en de regels schrijven voor in welke volgorde en in welke weersomstandigheden welke banen ingezet mogen worden, waarbij het uitgangspunt steeds is dat zo min mogelijk mensen in de invloedsfeer van die banen zouden moeten verkeren.

[0:17:16] Dan de handhavingspunten voor geluid.

[0:17:22] Ook in het huidige LVB zit al zo'n stelsel.

[0:17:26] Het punt is alleen dat wordt dus niet daadwerkelijk toegepast omdat daar sprake is van een gedoogd situatie.

[0:17:32] En die handhavingspunten zijn minder wijd verspreid over Schiphol en liggen ook niet altijd rond de omgeving van Schiphol en liggen ook niet altijd op een logische plek.

[0:17:43] Hij is ook nog in een situatie waar weinig woningen in de buurt zijn.

[0:17:51] Wat is nou zo'n handhavingspunt?

[0:17:53] Wij leggen dat eigenlijk altijd als emmertjes.

[0:17:55] Het is een maat voor hoeveel geluid er in een jaar ergens veroorzaakt mag worden.

[0:18:01] Dat is eigenlijk een soort emmertje.

[0:18:03] Naarmate er meer in de buurt wordt gevlogen, gaat dat emmertje langzaam vol en op het moment dat het vol is, dan zou je er niet meer in de buurt mogen komen.

[0:18:13] We hebben dat stelsel vernieuwd en dus ook fors uitgebreid, dus in een veel bredere omgeving rond Schiphol.

[0:18:19] Je ziet die kleine puntjes op de kaart, dat is in een veel groter gebied.

[0:18:23] En we hebben ze ook veel logischer geplaatst, namelijk zodat iedere woonplaats een punt heeft en het ook zodanig in de woonplaats en het zwaartepunt, zoals wij dat noemen, van de woningen is geplaatst, zodat eigenlijk de gemiddelde afstand van iedereen zo klein mogelijk is.

[0:18:42] En op die manier kan je in de woonkernen proberen de bescherming te bieden.

[0:18:50] Een belangrijk aspect is als je handhavingspunten, als je de locatie hebt, dan is het ook welke grens stel je daarbij.

[0:19:01] Ga ik weer wachten op de bel?

[0:19:02] Ah, kijk.

[0:19:06] Want de grens bepaalt uiteindelijk hoe vaak je er daadwerkelijk in de buurt kunt vliegen en hoeveel geluid je er kunt veroorzaken.

[0:19:13] En daarvoor hebben we, zoals ik eerder zei, weer een up-to-date set grenswaarden gemaakt, waarbij het uitgangspunt is, de operatie zoals die in het Banished Approach pakket voorzien is, die moet gevlogen kunnen worden en tegelijkertijd, het is ook niet de bedoeling dat er veel meer ruimte is dan dat.

[0:19:33] Dat is nog best een ingewikkelde exercitie, omdat je ook rekening moet houden met de variaties die in een operatie kunnen optreden, want anders maak je hem in de praktijk niet mogelijk.

[0:19:43] En tegelijkertijd wil je ook niet dat er bovenmatig veel ruimte in de handhavingspunten zit.

[0:19:49] Daarvoor is door adviesbureaus een systematiek ontwikkeld, zodat we ook op een objectieve manier die grenswaarden kunnen vaststellen zonder dat daar onnodig

[0:20:03] een marge of bijzondere keuzes in nodig zijn.

[0:20:11] En zoals ik eerder ook aangaf, die marge die er dus in handhavingspunten zitten voor de variaties in de operatie, die wil je wel ook op een andere manier borgen dat die niet op de verkeerde manier worden gebruikt.

[0:20:26] En dat is, daar speelt dat totaal volumegeluid

[0:20:30] En ook de maximum aantal vliegtuigbewegingen een belangrijke rol in, zodat in dat samenspel goed geborgd is dat je niet meer mogelijk maakt dan wenselijk.

[0:20:44] En dan geef ik het woord over aan de heer Enzi.

[0:20:52] Ik zou nog wat verder vertellen over wat verder nog in het LVB geregeld is en het vervolgproces.

[0:21:00] De handhavingspunten vroeger en nu zijn al uitgebreid aan de orde geweest.

[0:21:09] Deze sheet gaat over wat er voor de inspectie.

[0:21:14] Verder is aangescherpt in het LVB zodat de inspectie beter of scherper kan handhaven.

[0:21:20] Uiteraard hebben we het net al gehad over het antispirante handhaven en met het beëindigen van het antispirante handhaven kan de IOT überhaupt weer handhaven natuurlijk als het LVB in werking is.

[0:21:29] Dat is natuurlijk één.

[0:21:30] En dat is fijn, maar ook ILT zoekt wel naar manieren om scherper te handhaven op hetgeen in het LVB is vastgelegd.

[0:21:39] En daardoor is er eigenlijk iets nieuws geïntroduceerd in het LVB, de zogenaamde zich ontwikkelende geluidsbelasting, waarop ILT kan toezien.

[0:21:47] Wat betekent dat nou?

[0:21:49] Dat betekent dat als blijkt gedurende het gebruiksjaar, of gedurende het jaar eigenlijk, dat in de handhoudingspunten waar het net over ging,

[0:21:59] dat die vol lopen, dus dat we zien dat er eigenlijk te weinig geluidsruimte resteert voor het jaar.

[0:22:07] Dat Schiphol daarop moet acteren en daarover moet rapporteren naar IOT en ook moet aangeven in een beheersplan op wat voor manier ze voor de rest van het jaar voorkomen.

[0:22:19] Dat uiteindelijk ook aan het einde van het jaar leidt tot een overschrijding van die aantouwtjespunten.

[0:22:23] Dus dat zij maatregelen aankondigen.

[0:22:25] die ervoor zorgen dat zij de operatie netjes binnen de handhoudingspunt van het geluid kunnen blijven uitvoeren.

[0:22:33] Daar kan IOT ook op toezien en eventueel op ingrijpen.

[0:22:38] Dat zorgt ervoor dat IOT sowieso ten opzichte van nu, maar in ieder geval ook aanvullend in dit LVB, meer instrumenten heeft om netjes toe te zien op het LVB.

[0:22:50] Verdere aanscherping van die handhaving die ULT zou kunnen doorvoeren, die zijn eigenlijk alleen mogelijk met een wijziging van de wet luchtvaart.

[0:23:01] Dan zit er ook nog een aangepaste procedure voor de baanonderhoud in dit LVB.

[0:23:06] Heel veel betrokken partijen die hebben natuurlijk een beeld bij onderhoud en overlast van onderhoud als gevolg van de operatie op Schiphol.

[0:23:18] En daardoor hebben wij ook in overleg met allerlei betrokken partijen gekeken naar hoe kunnen we dat proces nu verbeteren en hoe kun je er op een betere manier voor zorgen.

[0:23:26] ...dat het onderhoud wordt uitgevoerd... ...waarbij de impact van het onderhoud gewoon beter verdeeld wordt... ...of zelfs verminderd wordt.

[0:23:36] Daarvoor hebben wij aanvullende verplichtingen in het LVB opgenomen.

[0:23:39] En het belangrijkste is eigenlijk dat een deel van het onderhoud... ...het reguliere onderhoud binnen de handhuizingspunten zoals die er zijn... ...en de verplichtingen zoals die in het LVB gewoon moeten worden uitgevoerd.

[0:23:53] En een ander deel, waar het betreft groter onderhoud... en waar normaal gesproken ook een ontheffingsproces wordt doorlopen... dat daar het proces is geoptimaliseerd... waardoor er meer tijd is om echt te kijken naar de manier... hoe je de impact van het onderhoud kan mitigeren.

[0:24:13] Die regels zijn dus aangescherpt.

[0:24:15] Die zijn nu opgenomen in het LVB.

[0:24:20] Ultimo betekent ook dat er een aanvraag kan worden geweigerd als daar geen goede onderbouwing is voor waarom de onderhoud op een bepaalde manier wordt uitgevoerd en de impact van het onderhoud op de omgeving.

[0:24:37] Dan zijn er ook nog aanvullende maximale aantallen vliegtuigbewegingen opgenomen.

[0:24:41] De CAP is 478.000 vliegtuigbewegingen handelsverkeer, waarvan 27.000 in de nacht, waar we eigenlijk al mee begonnen.

[0:24:48] Maar er zijn ook maximale aantallen bewegingen opgenomen voor general aviation, dus kleine vliegtuigen, maatschappelijk verkeer.

[0:24:59] maatschappelijk verkeer.

[0:25:02] En daarmee wordt eigenlijk meer dan in het verleden gewoon al het verkeer op Schiphol.

[0:25:09] Het is lastig om te verwijzen aan het verleden, als er in het verleden sprake was van de antispierende handhaven, maar ook dan wordt in ieder geval alle bewegingen op Schiphol worden gemaximaliseerd.

[0:25:19] Dus dat geldt voor General Aviation en dat geldt dus voor maatschappelijk verkeer.

[0:25:24] Nou, maatschappelijk verkeer moet u denken aan de politie en de kuswacht.

[0:25:27] Daar sturen we natuurlijk wel net wat anders op dan op General Aviation.

[0:25:31] General Aviation is gewoon echt een maximale aantal vliegtuigbewegingen wat past bij de prognose van 2023.

[0:25:37] Voor maatschappelijk verkeer kijken we naar een reële prognose en met daar wel een zekere marge op, omdat wij willen wel graag dat de operatie van zowel de politie als de kustwacht gewoon door kan gaan.

[0:25:48] En tegelijkertijd wil je wel gewoon een reële bescherming bieden voor de omgeving als gevolg van de impact van politie, helikopter en kustwacht op Schiphol.

[0:25:59] En dan zit er als laatste belangrijke thema ook nog een artikel in wat gaat over de gebaseerde terugkeer naar 500.000 vliegtuigenbewegingen.

[0:26:08] Dat zal niet onopgemerkt zijn voor het leven.

[0:26:11] Dat gok ik zomaar.

[0:26:14] En wat is dat nou en hoe werkt dat nou?

[0:26:16] Want los van dat hele politieke discussie die u daarover kan voeren, zijn wij hier natuurlijk gewoon om uit te leggen hoe werkt dat artikel nu.

[0:26:24] In het LVB zit een tabel opgenomen die door middel van een koninklijk besluit apart in werking kan treden.

[0:26:31] Dus daar kan later separaat toe besloten worden.

[0:26:35] En in die tabel staan aantallen vliegtuigbewegingen en een bijbehoorend zogenaamd TVG.

[0:26:41] De TVG heeft mijn collega net ook al iets over gezegd.

[0:26:43] Dat is een eendimensionale geluidsmaat die zegt wat de maximale geluidshoeveelheid als gevolg van de operatie op Schiphol mag zijn.

[0:26:52] Hoe werkt dit geheel nou als dat specifieke TVG-aantal is bereikt wat in de tabel staat?

[0:26:59] Dan kan een bewindspersoon besluiten om de tabel in werking te laten treden en daardoor dus op eenvolgende stappen het volume terug op laten lopen naar 500.000 vliegtuigbewegingen.

[0:27:11] Dat is dus niet gratis, dat moet dan wel voldaan worden aan de TVG en die correspondeert met het aantal geluidsreductie van min 20% en de stap daarboven, dus hetgeen boven die 20% wordt behaald, waarvan de helft dan slechts kan worden teruggegeven naar de omgeving.

[0:27:34] Dus dat is dan die invulling van die 50-50-principe.

[0:27:39] Dus dat betekent dat in de tabel nu in drie stappen de terugkeer naar 500.000 vliegtuigbewegingen mogelijk is.

[0:27:45] Dat daarvoor dus een verdergaande geluidsreductie per stap oplopend is bovenop de 20 procent.

[0:27:53] En dat zowel dan die nieuwe capaciteit die in die stap staat als ook de TVG die erbij hoort, dat is dus de maximale geluidsmaat, dan gaan gelden.

[0:28:08] Ik heb ook nog één sheet over het vervolgproces, volgens mij, dus op zich.

[0:28:16] Afmaken?

[0:28:22] Nou, één sheet over het vervolgproces.

[0:28:25] Ja, dit is inderdaad heel klein.

[0:28:27] Dat realiseer ik me ook.

[0:28:28] Ik moet zo ook eens gaan waar we zijn.

[0:28:30] Maar we hebben er net al iets kort over gezegd, dus een heel groot gedeelte van die eerste stappen zijn eigenlijk al te lopen en daar hebben mijn collega's ook al wat over gezegd.

[0:28:37] Het start met een NRD, waarin de notitie-rijdwijs in de dataail voorgelegd is, ook aan uw Kamer.

[0:28:46] Het opstarten van het hele MER-proces, waar wij nu het resultaat van hebben, wat ook bij uw Kamer is voorgelegd en wat nu ook naar de Commissie voor de MER is gestuurd.

[0:28:55] We zijn nu bij de fase waarbij we zowel alle stukken bij u in voorhang en ook de Eerste Kamer in voorhang hebben gelegd, in voorhangprocedure.

[0:29:04] De zienswijzeperiode is ook gestart.

[0:29:06] Alle omwonenden en alle betrokken partijen kunnen ook hun inbreng geven en advies aan de Commissie voor de Mer wordt gevraagd.

[0:29:14] Hierna wordt natuurlijk dat geheel opgehaald, zowel de zienswijze, voorhang en het advies van de Commissie voor de Mer en wordt verwerkt in alle stukken.

[0:29:22] Daarna gaan wij naar de Raad van State.

[0:29:25] Na het oordeel van de Raad van State kan dan het LVB hopelijk in werking treden.

[0:29:33] Dat was vervolgens.

[0:29:35] Dank u wel voor de presentatie.

[0:29:37] Dan gaan we nu naar de leden toe voor... Ik ga gewoon het rijtje af.

[0:29:41] Kunnen we doen vraag, meteen antwoord, zodat we op elkaars vragen kunnen doorbouwen?

[0:29:48] Ik wil gewoon de leden de gelegenheid geven om een vraag te stellen, eventuele verduidelingsvragen als dat nodig is.

[0:29:53] Mijn opmerking voor de voorstelling is dat het dan meteen een antwoord krijgt en dan de volgende, zodat je op elkaars vragen door kan.

[0:30:00] Ik vind dat lastig mevrouw Kreuger omdat ik niet precies weet welke lid dan een extra vraag heeft.

[0:30:05] Dus als we afspreken dat u gewoon één vraag mag stellen als vervolgvraag op een ander lid, dan vind ik dat prima.

[0:30:10] Nee, sorry, dat was niet m'n voorstel.

[0:30:11] M'n voorstel was, een lid stelt een vraag, dan komt er meteen een antwoord.

[0:30:15] Dus niet dat je eerst alle vragen in te vragen zet.

[0:30:17] Ja, dat wilde ik ook doen.

[0:30:18] Dat is geen enkel probleem.

[0:30:19] De heer Huiting heeft een... Ja, ik moet naar een andere afspraak, dus ik wil iedereen bedanken voor de presentatie.

[0:30:24] Ik heb geen vragen, maar de vragen die worden gesteld, die ga ik natuurlijk terugkijken, maar ik moet de tijd verdelen.

[0:30:28] Maar in ieder geval heel erg bedankt.

[0:30:31] Dan gaan we nu kijken welke vragen leven.

[0:30:33] Mevrouw Swinkels, uit de gang.

[0:30:35] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:30:36] Ja, en ook voor mij geldt dat ik straks naar een andere bijeenkomst moet, helaas.

[0:30:39] Dus ik zal ook straks voortijdig vertrekken.

[0:30:42] Ik had wel één vraag.

[0:30:43] Dank voor de presentatie.

[0:30:45] Fijn om zo'n complex dossier zo in een half uur uitgelegd te krijgen.

[0:30:49] Veel dank daarvoor.

[0:30:50] Ik was wel heel erg benieuwd naar hoe bepaalde maatregelen in elkaar grijpen.

[0:30:56] Met name ten aanzien van geluid.

[0:30:59] Ik zag nog niet iets terugkomen over tijdstippen en de nacht.

[0:31:04] Ook als we de randen van de nacht stieler willen.

[0:31:08] Dat mis ik een beetje in de presentatie.

[0:31:11] Het was wel fijn dat die vlootverzwaring even werd aangestipt.

[0:31:13] Want ik kan me ook voorstellen wanneer we naar minder vliegbeweging gaan, dat de vliegtuigen die vliegen groter worden.

[0:31:18] En dan ben ik wel benieuwd hoe reëel het is dat we ook echt tot die geluidsreductie gaan komen.

[0:31:22] Want die grotere vliegtuigen misschien ook wel meer geluid maken.

[0:31:26] Dus ik was gewoon heel erg benieuwd hoe dat in elkaar grijpt.

[0:31:29] Ik ben benieuwd met twee vragen.

[0:31:31] Dus dat heb ik genoteerd.

[0:31:32] Het waren toch hele mooie twee vragen in één vraag.

[0:31:36] Wie mag ik het woord geven?

[0:31:43] Deze sheet helpt mij om antwoord te geven op uw vraag.

[0:31:49] U vraagt naar de maatregelen voor minder geluid rondom Schiphol.

[0:31:52] Dat is eigenlijk de uitkomst van die Balanced Approach procedure.

[0:31:55] Dat zijn zes maatregelen die daar getroffen zijn.

[0:31:58] waarbij het in de Balanced Approach procedure zo werkt dat je eerst alle andere maatregelen moet hebben getroffen voordat je aan een capaciteitsreductie toekomt.

[0:32:06] En het is heel terecht dat u vraagt hoe grijpen die maatregelen in elkaar?

[0:32:09] Ja, die grijpen in elkaar.

[0:32:11] Er staan hier drie maatregelen op deze sheet die specifiek voor de nacht zijn.

[0:32:18] Dat is de derde in het rijtje, het stillere toestellen in de nacht.

[0:32:23] Wat we hier hebben gedaan is een categorie vliegtuigen, zware grote vliegtuigen, Boeing 747-800, 700, dat weet ik dan nooit, maar grote zware vliegtuigen die over het algemeen vrachtvliegtuigen zijn, die mogen in de nacht niet meer komen op Schiphol.

[0:32:37] Dus helemaal niet meer.

[0:32:38] En de nacht op Schiphol is van 23 tot 7.

[0:32:42] Dus in die periode mogen deze vliegtuigen niet landen, niet stijgen.

[0:32:45] Dat is een specifieke maatregel in de nacht.

[0:32:48] De maatregel die ernaast staat, wereldlawaaiige toestellen in de nacht.

[0:32:52] Ik draai ze trouwens om.

[0:32:53] Dit was de wereldlawaaiige toestellen.

[0:32:55] En de stillere toestellen in de nacht is een maatregel die van KLM afkomstig is.

[0:33:00] Waar KLM heeft aangeboden en dat ook zal doorvoeren.

[0:33:04] om de stilste toestellen die zij in hun vloot hebben om die in de nacht te laten vliegen en de lawaaierige toestellen die zij in hun vloot hebben om die naar de dag te verplaatsen.

[0:33:13] En dan zit er de maatregel een lager aantal vluchten in de nacht, namelijk 27.000 waar tot nog toe 32.000 mogelijk waren.

[0:33:21] En die werken op elkaar in.

[0:33:23] Dus het is ook in het berekenden van het percentage kun je niet zeggen nou de eerste maatregel is 3% en de volgende is 2% en de volgende is 8% dan heb je samen 13%

[0:33:33] Ik kan niet zo goed rekenen, maar je kunt het niet zomaar bij elkaar optellen, omdat die invloed hebben op elkaar.

[0:33:40] Er zit ook nog een maatregel in tariefdifferentiatie.

[0:33:43] Schiphol heeft verdergaande tariefdifferentiatie in het tarief aangebracht, waarbij je met name in de nacht oude lawaaiige toestellen in de nacht, die zijn echt een, ik weet de exacte factor niet, maar die zijn heel veel meer gaan betalen aan havengelden op Schiphol.

[0:33:59] En ook dat is er eentje die invloed heeft op, nou weet je, dan kun je een beetje je afvragen, is iets nou flootvernieuwing?

[0:34:06] Als een maatschappij een nieuw toestel krijgt dat stiller is dan de vorige, is dat nou flootvernieuwing?

[0:34:12] gewoon een vliegtuig is afgeschreven, er komt een nieuwe binnen.

[0:34:14] Of is dat het gevolg van die tariefdifferentiatie of is dat het gevolg van het feit dat een lawaaiig toestel niet meer mag komen.

[0:34:21] Dus in die zin zijn deze maatregelen niet zomaar bij elkaar op te tellen.

[0:34:25] Het onderzoeksbureau dat voor ons de monitoring verzorgt heeft daar een hele beslisboom van gemaakt en heeft daar goed naar gekeken.

[0:34:31] Dat doen we ook samen met Schiphol en op basis van de gegevens van Schiphol om te kijken wat het hele pakket doet.

[0:34:40] U vraagt ook specifiek naar de randen van de nacht.

[0:34:44] Randen van de nacht, wij zeggen dan tussen vijf en zeven en tussen elf en twaalf, tussen tien en elf zo'n beetje, dus dat zijn een beetje tussen elf en twaalf.

[0:34:53] Dat zijn een beetje de randen van de nacht.

[0:34:55] Dat zijn tijdstippen die op dit moment best veel gebruikt worden, met name door KLM en Transavia.

[0:35:03] Overigens niet alleen, er zitten ook andere maatschappijen in die nacht, maar die voornamelijk voor de hub-operatie best belangrijk zijn ook, en voor Transavia voor de vakantievluchten.

[0:35:11] Specifieke maatregelen daarop treffen, hebben wij op dit moment nog niet gedaan.

[0:35:17] Is ook nog best lastig, omdat de definitie vannacht is van 23 tot 7 en daar dan weer aparte tijdvakken voor definiëren, dat hebben we tot nog toe niet gedaan.

[0:35:29] Misschien nog een woord over de flootverzwaring en dan kijk ik even naar hoe dat dan werkt in totaal volume geluid, zeg maar.

[0:35:37] Dus dat is misschien voor meneer Van Oostrup.

[0:35:39] Ja, dus eigenlijk de vraag was, weten we dat wel zeker dat dat gaat gebeuren?

[0:35:44] Nou, je weet weinig zeker in het leven, maar in ieder geval, wij hebben de normen die we op hebben genomen in het concept LVB, zijn gebaseerd op het maatregelenpakket van de Banished Approach, dus 15% reductie.

[0:35:58] Op het moment dat dat niet gerealiseerd wordt, dan wordt er ergens tegen de grens van het LVB aangelopen en kan de ILT dus maatregelen treffen.

[0:36:06] Dus in die zin is wel geborgd dat het resultaat van het BNs Approach pakket gerealiseerd moet worden.

[0:36:14] Dank.

[0:36:14] Ik ga naar de heer Van Asten.

[0:36:18] Dank voor de presentatie.

[0:36:22] Ik zou nog even op de sheet die voorbij kwam over de natuurvergunning.

[0:36:27] Op het moment van besluitvorming van definitieve LVB wordt bezien wat de status van de natuurvergunning is.

[0:36:35] Hoe grijpen die twee nou eigenlijk in elkaar?

[0:36:37] Want we zoeken hier nu eigenlijk naar een oplossing om een natuurvergunning ook te kunnen afgeven.

[0:36:42] Op het moment dat we het LVB-pas hebben, gaan we kijken of daarmee een natuurvergunning te halen is.

[0:36:47] Klopt dat?

[0:36:50] Nee, het zijn twee losstaande kaders.

[0:36:54] Het luchthavenkeerbesluit is een besluit onder de wet luchtvaart, waarmee je eigenlijk de luchtvaartregels rond Schiphol vastlegt.

[0:37:04] De natuurbescherming, dat is tegenwoordig onder de Omgevingswet.

[0:37:08] Dat is een anderwettelijk kader dat beoogt de natuur te beschermen.

[0:37:12] En eigenlijk, zoals heel veel dingen in Nederland, moet je zorgen dat je aan alle regels die in dit land gelden voldoet.

[0:37:20] Dus dat moet ook Schiphol doen.

[0:37:21] Dus zij moeten aan de ene kant aan onze LVB voldoen.

[0:37:23] Aan de andere kant moeten ze aan het kader van LVVN, het ministerie van Landbouw, voldoen voor de natuur.

[0:37:30] Dus zij hebben beide nodig.

[0:37:32] Maar je vraagt niet met het LVB je natuurvergunning aan.

[0:37:35] Schiphol moet zelf zorgen voor een natuurvergunning.

[0:37:38] En de minister van INW moet zorgen voor het wettelijk kader

[0:37:41] rond luchtvaart via een luchthavenverkeerbesluit.

[0:37:46] Ja hoor, dat mag u zeker.

[0:37:48] Dank.

[0:37:49] Ik snap dat dat inderdaad twee kaders zijn, maar we bouwen nu eerst het ene huis, namelijk het LVB.

[0:37:56] Hebben we dan enig zicht of dat een natuurvergunning uiteindelijk gaat opleveren?

[0:38:00] Of staan we dan dadelijk bij het volgende poortje en denken, ja, maar met dit LVB is geen natuurvergunning mogelijk?

[0:38:07] Dat zicht hebben we.

[0:38:10] Daarvoor is die passende beoordeling gemaakt.

[0:38:14] Ook naast de milieueffectrapportage.

[0:38:16] En daarin zie je dat de stikstofeffecten die Schiphol veroorzaakt.

[0:38:21] dat de mitigerende maatregelen die daarvoor genomen worden door Schiphol voldoende zijn om die effecten af te dekken.

[0:38:30] Alleen, zoals bij alle natuurvergunningen in Nederland, speelt het vraagstuk een zogenaamde vraagstuk van additionaliteit.

[0:38:38] Maar dat is niet een vraagstuk wat je in het dossier Schiphol kunt oplossen.

[0:38:40] Daarvoor zijn landelijke stikstofmaatregelen nodig.

[0:38:43] Dus kort antwoord op de vraag, is er met het kader wat we nu regelen in het LVB, zou daarmee een natuurvergunning mogelijk zijn?

[0:38:53] Ja, mits het vraagstuk van de additionaliteit wordt opgelost.

[0:38:58] Dank u wel.

[0:39:01] En ik zou willen vragen om even toe commentaar daar te laten, op de toelichting van de ambtenaar.

[0:39:07] Dit kost iets.

[0:39:07] Gaat uw gang.

[0:39:08] Ja, dat is lastig.

[0:39:12] Mijn vraag gaat ook verder over natuurvergunning en het is eigenlijk tweeledig.

[0:39:17] Gelet op de uitspraak van de Raad van State in de Rendangzaak, waarin is bevestigd dat bij een wijziging van het gehele project integraal moet worden getoetst aan de habitatrichtlijn tegen de huidige staat van de natuur.

[0:39:27] Hoe rechtvaardigt u dan het vastrichten van die 478.000 vluchten, terwijl één de laagst vergunde referentiesituatie volgens

[0:39:36] de MER circa 294.000 vluchten bedraagt, en twee, de passende beoordeling zelf erkent dat significante negatieve effecten op stikstofgevoelige habitats in bootscholen en naar de meer niet kunnen worden uitgesloten.

[0:39:51] Dus dat is één belangrijke vraag.

[0:39:52] En de tweede belangrijke vraag, dat sluit aan op wat mijn collega heeft aangegeven,

[0:39:59] We weten uit rest van het Europese Hof dat de passende beoordeling van de gevolg van natuur moet plaatsvinden voordat het plan of project wordt goedgekeurd.

[0:40:09] En ik vraag me gewoon af, hoe ruimt u dat dan met het feit dat we eigenlijk nog steeds geen zekerheid hebben dat die natuurvergunning aankomt, ook gezien de additionaliteitsbeginselvraagstukken?

[0:40:22] Graag bedankt.

[0:40:23] Misschien dat laatste eerst.

[0:40:24] Dat is natuurlijk een terechte vraag.

[0:40:28] En ik denk ook niet dat er discussie over is dat je idealiter wil dat er een natuurvergunning is, ook als je met een LVB aan de slag bent.

[0:40:42] De minister wordt alleen geconfronteerd met de realiteit dat die natuurvergunning er niet is en tegelijkertijd ook de rechtsbescherming van een woning op dit moment niet goed geregeld is.

[0:40:50] En uiteindelijk heeft het kabinet ervoor gekozen, je kan dan kiezen, oké, we wachten op die natuurvergunning,

[0:40:56] Of we zetten wel het proces voort om in ieder geval geen tijd te verliezen in het herstellen van die rechtsbescherming.

[0:41:02] En het kabinet heeft die laatste route gekozen.

[0:41:07] En we weten ook allemaal, er komt een nieuw kabinet aan en die zal op enig moment ook in het verdere proces van het LVB daar weer opnieuw een afweging over moeten maken.

[0:41:17] Dus je stelt ook specifieke vragen over de referentiesituatie.

[0:41:20] Dat is wat lastiger voor mij om daar antwoord op te kunnen geven, want dat is echt aan de staatssecretaris van LVVN.

[0:41:26] Dat is ook aan de orde geweest in de uitspraak van de rechtbank Den Haag over de natuurvergunning.

[0:41:33] Ik vind het lastig om daar commentaar op te geven vanuit de verantwoordelijkheid van mijn minister, namelijk die van INW.

[0:41:40] U stelt ook specifieke vragen over de passende beoordeling, dat voor enkele natuurgebieden

[0:41:46] en niet in alle situaties die zijn onderzocht de effecten kunnen worden uitgesloten.

[0:41:51] Dat klopt.

[0:41:52] Dat is in specifieke gevoeligheidsscenario's bij een aantal van 500.000 vliegtuigbewegingen.

[0:42:00] Dus dat betekent ook dat op het moment dat je die stappen zet in de gebaseerde terugkeer naar 500.000 vliegtuigbewegingen, dat op dat moment beoordeeld moet worden of dat past binnen de stikstofruimte die er is.

[0:42:14] En op het moment dat je dat

[0:42:15] dat dat niet zo is.

[0:42:17] Eigenlijk heel simpel gezegd, het meest knellende kader, soms is dat het LVB, maar het kan ook natuurvergunning zijn, dat bepaalt uiteindelijk de omvang die Schiphol kan hebben.

[0:42:28] Dank u wel, mevrouw Keuren.

[0:42:30] Ja, voorzitter, ik had vragen over natuurvergunning, maar er wordt aangegeven dat dit LVB met name is om de rechtspositie van omwonenden te borgen.

[0:42:40] En daar heb ik een vraag over, namelijk over het gelijkwaardigheidsbeginsel wat vastgelegd is in de wet luchtvaart.

[0:42:48] En mijn vraag is eigenlijk op welke manier die geborgd is met dit LVB.

[0:42:54] Als je bijvoorbeeld ziet dat de situatie in Uithoorn en de situatie rond Aalsmeer, dat voor omwonenden daar de overlast kan toenemen met dit LVB ten opzichte van het LVB 2008.

[0:43:09] Ja, iets over de gelijkwaardigheidscriteria en het feit dat opvolgende besluiten moeten voldoen aan het beschermingsniveau wat het eerste besluit biedt.

[0:43:21] Ik denk dat uw vraag daarop doelt.

[0:43:23] Daar is en wordt aan getoetst in de meer reportages die nu ook voorliggen.

[0:43:29] Het is alleen zo dat die gelijkwaardigheid en het beschermingsniveau wat het eerste besluit biedt, heeft geboden, dat dat dusdanig ruim is, dat daar eigenlijk niet een beperkende werking vanuit gaat ten opzichte van de situatie, bijvoorbeeld in de gebieden die u noemt.

[0:43:48] Het LVB en alles wat daarbij hoort en de manier hoe gevlogen wordt, dat past binnen die gelijkwaardigheidscriteria.

[0:43:54] Dat is ook gewoon uitgebreid bekeken.

[0:43:57] Maar de gelijkwaardigheidscriteria zijn ook best wel ruim.

[0:44:00] Daar past eigenlijk nog wel veel meer in dan hetgeen nu in het LVB staat opgenomen, ook qua capaciteit.

[0:44:07] Daarom is natuurlijk ook gekeken naar welke aanvullende normen je in het LVB moet opnemen om ervoor te zorgen dat bescherming voor alle betrokkenen en alle omwonenden

[0:44:17] ...juist wordt verbeterd.

[0:44:19] Daarom hebben we ook meer handhoudingspunten opgenomen.

[0:44:21] Er is ook gekeken naar de hoogte van die handhoudingspunten.

[0:44:24] En er zijn ook alle maatregelen waar we het net over hebben gehad.

[0:44:27] ...zijn opgenomen om ervoor te zorgen dat de geluidslast echt minder wordt.

[0:44:32] Maar het gelijkwaardigheidscriteria aan zich... ...dat is ervoor zorgen dat het op vereenvolgende besluiten... ...in ieder geval dezelfde bescherming biedt als het vorige besluit.

[0:44:42] Maar het is dus niet dat dat verder de geluidimpact van het besluit drukt... ...omdat die, wat ik dus aangaf, best wel ruim zijn geformuleerd.

[0:44:51] Ja, gaat door.

[0:44:52] Maar als je het gelijkwaardigheidscriterium dan...

[0:44:57] moet het meer dezelfde beschermingsniveau bieden als dus het LVB 2008, geldt dat voor de inwoners van Uithoorn en als meer.

[0:45:06] Ja, ook in het LVB, het gelijkwaardigheidscriteria, dat gaat ten opzichte van het eerste besluit.

[0:45:12] Het eerste besluit is 2003 en in 2008, ik denk waar u op doelt, zijn handhavingspunten opgenomen die veel minder capaciteit toestaan dan in eerste instantie is beoogd, maar ook veel minder capaciteit toestaan dan eigenlijk mogelijk is conform die gelijkwaardigheidscriteria.

[0:45:30] Dus dat is een bredere norm eigenlijk nog die omwattend is voor dat LVB.

[0:45:35] waarbij dus niet gekeken wordt naar die handhavingspunten.

[0:45:38] Die zorgen er inderdaad voor dat de capaciteit wordt beperkt en dat geldt dus ook voor dit LVB.

[0:45:43] Alleen die gelijkwaardigheidscriteria en dat gelijkwaardigheidsprincipe, dat zorgt ervoor dat een besluit gewoon blijft binnen die criteria zoals het eerste besluit, 2003 is dat in dit geval.

[0:45:55] En die zijn dus veel ruimer geformuleerd dan die handhavingspunten in dat besluit 2008 toestaan.

[0:46:02] Dus daar is eigenlijk gewoon veel meer mogelijk.

[0:46:06] Misschien nog ter aanvulling.

[0:46:07] De gelijkwaardigheidscriteria zijn per saldo criteria, die dus niet voor een specifieke locatie gelden, maar voor de hele omgeving van Schiphol.

[0:46:20] Ja, dus dat zijn die 48 en 58 LDL-culturen waarnaar gekeken wordt, inclusief het aantal ernstige kinderen en het aantal slaafverstoren die erbij horen, dus niet de handhoudingspunt.

[0:46:31] Dank u wel.

[0:46:34] Ik heb namens de VVD zelf ook een vraag en die ligt eigenlijk een beetje in te verlengde van de vraag van mevrouw Kruijgen.

[0:46:39] Alleen ik zou me graag anders willen stellen, want er komen meer handhavingspunten.

[0:46:44] Uiteindelijk is het doel van het LVB om natuurlijk ook in de algemene zin überhaupt de gelastbelasting van Schiphol natuurlijk te laten dalen.

[0:46:51] Er komen meer handhavingspunten, maar ook het preferent baangebruik wordt doorgezet.

[0:46:55] We zijn meerdere

[0:46:56] Elementen die natuurlijk daarop van toepassing zijn, ook hoe je vliegt bijvoorbeeld, daar hebben we het eigenlijk niet zozeer over gehad, hoe snel je hoogte nadert.

[0:47:05] Mijn vraag gaat eigenlijk specifiek over die combinatie van die preferente baan gebruik en die handhavingspunten.

[0:47:10] Hoe grijpt dat nu goed op elkaar in?

[0:47:12] Want als je heel erg stuurt natuurlijk op de gebruik van de preferente banen,

[0:47:16] Nou, dan zou je zeggen dat is goed voor de omgeving, maar op een gegeven moment zitten natuurlijk die mandjes daar vol.

[0:47:20] En die zou je kunnen zeggen, en dan, als je niet uitkijkt, wordt het afgewend tot op andere kernen, vanuit secundaire banen, wat je eigenlijk niet wil.

[0:47:27] Dus ik ben benieuwd hoe dat systeem nu, hoe we dat eigenlijk vastzetten, dat we zo vliegen dat er zo min mogelijk over die kernen wordt gevlogen.

[0:47:39] Dat is het ingewikkelde van het maken van die handhavingspunten in een notendop verwoord.

[0:47:44] Maar het uitgangspunt voor het bepalen van welke grenswaarden moeten voor de handhavingspunten gelden, is dat preferent baangebruik.

[0:47:52] Dus wat je eigenlijk simuleert is preferent baangebruik.

[0:47:56] En dan kijk je hoe kan je dat aan de ene kant begrenzen, maar dat wel mogelijk maken, want inderdaad je wil niet

[0:48:01] dat de handhavingspunten leiden tot meer overlast in de omgeving.

[0:48:09] En daarom zijn er ook verschillende gevoeligheidsanalyses uitgevoerd, zodat niet bij de eerste wat meer stormachtige dag of kleine wijziging in de operatie meteen het principe van preferentieel baangebruik losgelaten moet worden.

[0:48:25] Dus gebaseerd op die stappen die we hebben gezet, hebben wij er voldoende vertrouwen in dat de handhavingspunten passen bij het preferent baangebruik, zoals eigenlijk daar eerder voor gekozen is door alle partijen gezamenlijk aan de alderstafel.

[0:48:42] Misschien ter toevoeging, het is inderdaad, ook bewoners onder een preferente baan hebben recht op bescherming en hebben recht erop te weten hoeveel ze gemiddeld in een jaar over zich heen kunnen krijgen.

[0:48:55] En dat is de reden dat er wel degelijk daar ook een begrenzing in zit.

[0:48:59] En als er een keer een jaar is met hele rare weersinvloeden of met andere operationele verstoringen, dan kan het voorkomen dat er inderdaad dan op een andere manier gestuurd moet worden, namelijk via de handladingspunten.

[0:49:12] De waarschijnlijkheid dat dat gebeurt, daar hebben we voor gezorgd dat dat via de gevoeligheidsanalyse en via measures die zijn opgenomen in die handhavingspunten, dat is niet een 50-50 kans, zeg ik dan maar.

[0:49:24] Die kans is klein, maar hij is er wel, want ook bewoners van onderpreferente banen hebben richting bescherming.

[0:49:31] In de grote hoeveelheid aan stukken die bij dit LVB liggen, was ik getroffen door een stuk van het ILT dat aangaf van waar kunnen de maatregelen die worden voorgesteld en de vermeende

[0:49:49] vermindering van het geluid met 15, 20 procent die dan voortkomen uit Balanced Approach, kunnen wij eigenlijk niet controleren of in ieder geval wij kunnen daar geen toezicht op houden omdat het niet een wettelijk vastgelegd iets is, maar eigenlijk een iets wat Schiphol en KLM hebben aangegeven te zullen gaan doen.

[0:50:09] Hoe kan dit nou worden

[0:50:11] goede manier worden meegenomen in zo'n LVB dat het ook daadwerkelijk afdwingbaar is en niet alleen maar dat het moeten hebben van goedwilligheid of de blauwe ogen van.

[0:50:25] Ja, dat is een goede vraag.

[0:50:28] Dat pakket aan maatregelen van de Balanced Approach ligt op verschillende manieren vast.

[0:50:32] Een aantal maatregelen liggen echt vast in wet- en regelgeving, dus de maximale aantallen vliegtuigbewegingen, maar ook bijvoorbeeld het weren van die categorie zware vliegtuigen in de nacht.

[0:50:41] Dat is een ministeriële regeling, dus dat ligt in wet- en regelgeving vast.

[0:50:44] De maatregelen waarop u doelt die niet in regelgeving vast liggen, dat zijn de maatregelen die KLM treft.

[0:50:53] Ten eerste is dat floatvernieuwing.

[0:50:56] KLM heeft een floatvernieuwingsprogramma waar in de afgelopen en de komende jaren fors geïnvesteerd wordt in nieuwe vliegtuigen die minder geluid maken.

[0:51:05] KLM heeft die maatregelen aangedragen in het kader van de Balanced Approach en heeft een vlootvernieuwingsschema bij ons aangegeven.

[0:51:13] Daar kunnen wij een berekening op maken hoeveel dat extra scheelt.

[0:51:19] De tweede maatregel betreft het inzet van de stillere toestellen in de nacht.

[0:51:22] De uitruilactie noem ik het maar even.

[0:51:24] Dus de stilste toestellen in de nacht inzetten en de lawaaiigere toestellen die ook in de vloot nog zitten op de dag instellen.

[0:51:32] Wij hadden het voornemen samen met KLM om hier een convenant over te sluiten zodat het ook afdwingbaar is.

[0:51:39] Dat is niet gelukt.

[0:51:41] De KLM werd wel verzekerd dat ze deze maatregelen ook echt zullen doen.

[0:51:45] Die hebben een brief geschreven aan ons waarin ze dat ook bevestigen.

[0:51:49] Dat is niet in de vorm van een convenant, maar wel in de vorm van een brief met een goede verzekering.

[0:51:53] Wat erachter zit is, stel dat de KLM deze maatregelen niet zou treffen, inderdaad op de blauwe ogen noem ik het maar even, stel dat ze ze niet zouden treffen, dan zien we dat terug in de monitoring.

[0:52:06] Dus wij zien terug in het percentage wat gehaald wordt of die maatregelen doen wat ze moeten doen.

[0:52:14] Als dat niet zo is, en dat is waar de heer Van Oostrom net al op wees, dat totaal volume geluid, dat is de meest begrenzende in het aantal vliegtuigbewegingen, maar totaal volume geluid begrenst hoeveel geluid er op Schiphol mag zijn.

[0:52:26] Als die 15% niet wordt gehaald, dan zal dat totale volume geluid wellicht gaan knellen.

[0:52:32] Dus dan past de operatie, als de vloot minder stil is of als er minder stille vliegtuigen in de nacht vliegen, dan zal het totaalvolumengeluid wellicht gaan knellen voor de operatie van Schiphol.

[0:52:45] Is dat handhaafbaar?

[0:52:46] Ja, dat totaalvolumengeluid is handhaafbaar en dat zal de ILT ook doen.

[0:52:50] Dus op het moment dat het totaalvolumengeluid, dat de hoeveelheid geluid van Schiphol boven dat totaalvolumengeluid uit gaat komen, of dreigt te gaan komen, dan zal de ILT ingrijpen.

[0:53:01] Dus secundair is het handhaafbaar.

[0:53:04] En tegelijkertijd is ons ministerie, zijn wij, natuurlijk ook in hoge mate voortdurend in gesprek met KLM, met name in dit geval, om ervoor te zorgen dat die maatregelen ook op een goede manier worden uitgevoerd.

[0:53:18] Op het moment dat... Nou, we weten intussen, dat is ook aan uw Kamer gemeld, dat het vlootvernieuwingsprogramma van KLM wat vertraging heeft opgelopen.

[0:53:26] KLM heeft ook gezegd, daarvoor zullen wij compenserende maatregelen treffen, zodat wel degelijk die 15 procent gehaald gaat worden.

[0:53:32] En dat is natuurlijk ook aan ons om daar zo goed mogelijke afspraken over te maken met de KLM.

[0:53:39] Dank u wel.

[0:53:40] Meneer Kossis.

[0:53:41] Ik ga heel even doorvragen op die geluidsgrenswaarden en gezondheid.

[0:53:49] Ten eerste...

[0:53:50] Ik was benieuwd hoe u bij die geluidsgrenzwaarden bij de verschillende handhavenzienpunten bent gekomen en specifiek in hoeverre dat is getoetst bij gezondheidsexperts en andere advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie.

[0:54:06] Dat is één aspect daarvan.

[0:54:07] En het tweede aspect waar ik heel benieuwd naar ben, is de laatst regerende LVB van 2008 gaat uit van iets minder dan 300.000 vluchten.

[0:54:19] We gaan nu uit van 478.000 vluchten.

[0:54:24] Ik was benieuwd... Deze LVB houdt geen rekening met de frequentie van die vluchten.

[0:54:30] Dus hoe gaan we nou voorkomen... Hoe kunt u bevestigen of er sprake is van verbetering met deze LVB als het gaat om overlast of niet, aangezien die frequentie niet wordt meegenomen?

[0:54:44] Dank u wel.

[0:54:46] Kijk wie het wordt.

[0:54:46] De heer van Oosterstrom.

[0:54:47] Ja.

[0:54:49] Een paar vragen in één eigenlijk.

[0:54:53] Het LVB 2008 ging niet zozeer uit van 300.000 vliegtuigbewegingen.

[0:54:57] Er lag eigenlijk een verkeersscenario onder van 480.000 vliegtuigbewegingen.

[0:55:02] En een set grenswaarden in de handhavingspunten die passend was bij de operatie van toen.

[0:55:09] Daarna is die operatie gewijzigd.

[0:55:12] Het systeem werkte toen ook zo dat de grens was eigenlijk de gelijkwaardigheidscriteria waar de heer Enssing al iets over heeft gezegd.

[0:55:18] En op het moment dat de operatie zou wijzigen, zou je ook de handhavingspunten in dat systeem hebben gewijzigd, zolang dat binnen de gelijkwaardigheidscriteria past.

[0:55:28] Maar omdat dat systeem eigenlijk sinds 2012 verlaten is, zijn die grenswaarden in de handhavingspunten nooit meer geactualiseerd.

[0:55:38] Nu hebben we...

[0:55:39] om willen van de referentiesituatie in beeld te brengen, wel in beeld gebracht wat zou er weer met de huidige operatie binnen die oude handhavingspunten kunnen.

[0:55:49] Maar dat is iets anders dan wat ooit in het LVB 2008 zelf voorzien was.

[0:55:53] En dus ook iets anders dan wat er de afgelopen jaren gevlogen is.

[0:55:56] En dan komen we bij het punt van kunt u verzekeren dat het beter wordt?

[0:56:00] Dat is natuurlijk altijd ten opzichte van wat.

[0:56:04] Dus wordt het beter ten opzichte van de handhavingspunten van het LVB 2008?

[0:56:12] Op heel veel locaties wel.

[0:56:13] We hebben ook een overzicht meegestuurd aan uw Kamer waarin u kunt zien wat het verschil is tussen de oude handhavingspunten en de nieuwe handhavingspunten.

[0:56:24] Dan zie je dat op de meeste locaties dat het omlaag gaat.

[0:56:27] Er zijn ook al vragen gesteld over de Zuidoosthoek.

[0:56:30] dat ze inderdaad, daar zullen de handhavingspunten hoger zijn dan ze onder het LVB 2008 waren.

[0:56:37] Tegelijkertijd dat is niet de realiteit van de afgelopen jaren geweest.

[0:56:41] Dus wordt het beter?

[0:56:43] Ja, het wordt zeker beter ten opzichte van de situatie zoals die in 2018 en 2019 was en er 500.000 vliegtuigbewegingen waren en de vliegtuigen nog meer geluid produceerden.

[0:56:54] Dus dat maatregelenpakket van de balanced approach

[0:56:56] heeft ten opzichte van die situatie een verbetering in zich.

[0:57:01] Dus het is afhankelijk van de referentie die u gebruikt of het beter wordt of niet en welke locatie.

[0:57:07] Misschien nog even op het Balanced Approach-pakket, toen wij bezig... Moment, meneer Van Oostenbult, u... Ja, dank u wel.

[0:57:15] Ja, hij is uit.

[0:57:16] Ja, super.

[0:57:17] Dat Balanced Approach-pakket, een van de uitgangspunten, een van de criteria om maatregelen te kunnen opnemen in dat Balanced Approach-pakket is bij ons geweest dat het geen verschuiving van geluid mag zijn.

[0:57:25] Dus het mag... Het moet iedere maatregel of de maatregelpakket in z'n geheel

[0:57:30] moet ook bij iedereen gelijkblijvend of beter zijn.

[0:57:35] Het mag niet zo zijn dat ten gevolge van de maatregel uit de Balanced Approach er in één gebied meer geluid ontstaat en in een ander gebied minder geluid ontstaat.

[0:57:43] Dus in die zin zijn die maatregelen die tot 15% moeten leiden, die bij elkaar zorgen voor een verbetering.

[0:57:49] U heeft ook iets gevraagd over frequentie.

[0:57:52] En gezondheidsexperts inderdaad.

[0:57:53] Kijk, het lastige... Kijk, de WHO heeft advieswaarden.

[0:58:01] Ik neem aan dat u daarop doet op de 45DB-contour.

[0:58:05] Wat overigens nergens in de wereld een norm is.

[0:58:07] Het is in ieder geval niet zijn advieswaarde.

[0:58:10] Maar dat even daag laten.

[0:58:11] Is het daaraan getoetst?

[0:58:12] Ja, dat hebben we wel in beeld gebracht.

[0:58:15] Maar heeft dat geleid tot een andere norm?

[0:58:20] Nee.

[0:58:21] En waarom niet?

[0:58:21] En dat is wat ik in mijn inleiding ook heb proberen te zeggen.

[0:58:25] We hebben natuurlijk in die Balanced Approach procedure met dat geluidsdoel, dat is een hele langlopende procedure geweest en die moet je doorlopen op het moment dat je een begrenzing van het aantal vliegtuigbewegingen wilt opleggen.

[0:58:39] Nou, daar had ook een ander doel gekozen kunnen worden.

[0:58:43] Die had ook kunnen zeggen het had 50% moeten zijn, of het had 70% moeten zijn, minder ernstige hinderden, of 10%.

[0:58:49] Dus het doel is aan de lidstaat zelf, is ook aan de politiek om dat te kiezen.

[0:58:52] Dus dat is gebeurd.

[0:58:53] En daar komt dan uiteindelijk onder de streep, door allemaal rekenmachines heen, komt er een aantal vliegtuigbewegingen uit.

[0:59:00] Het is niet zo dat wij willekeurig een aantal vliegtuigbewegingen voor Schiphol zouden kunnen kiezen.

[0:59:07] Dus als u politiek zou zeggen, nou ik vind 300.000 ook een mooi getal, zo ongeveer, dat is niet iets wat wij met de regelgeving die er ook vanuit Europa is, dat is niet iets wat wij zomaar kunnen kiezen.

[0:59:19] Dus daar moet je die procedure voor doorlopen en dat gaat via een geluidsdoel en het geluidsdoel is niet frequentie.

[0:59:25] Nou weten wij natuurlijk ook dat er andere hinderindicatoren zijn dan berekend geluid.

[0:59:29] En dat is iets... Het is een beetje vooruit verwijzen, maar dat kan in dit geval niet anders.

[0:59:35] Onder de wet luchtvaart hebben wij nu niet de mogelijkheid om andere hinderindicatoren, behalve dan frequentie in dit geval, vast te leggen.

[0:59:42] Dus piekgeluid bijvoorbeeld, dat is er ook eentje.

[0:59:45] Wij zien in de monitoring van de bewonersaansprekpunt Schiphol, waar de klachtenbank van... Waar mensen kunnen...

[0:59:53] hun opmerkingen en klachten kwijt kunnen.

[0:59:56] Zien we dat zware toestellen, die hoog in de decibelen zitten, die op 100 meter afstand boven je huis vliegen en daar de dakpannen van het dak laten vliegen, om het maar even heel plastisch te maken, die zorgen voor heel veel klachten.

[1:00:11] Dat is piekgeluid.

[1:00:14] Het berekende geluid op Schiphol zijn jaargemiddelde en niet piekgeluid.

[1:00:18] Om dat piekgeluid te kunnen vaststellen hebben wij een andere grondslag nodig en die hebben we nu niet in de wet luchtvaart.

[1:00:23] Wij zijn bezig nog voor de toekomst met een heel ander stelsel voor vliegtuiggeluid.

[1:00:30] Dat is iets wat er hopelijk over vier of vijf jaar gaat zijn, waar je wel dit soort aanvullende hinderindicatoren kunt invullen.

[1:00:39] Maar in de huidige regelgeving kan dat niet.

[1:00:43] Dus het is niet getoetst met geleiderswerk?

[1:00:45] Nee, sorry, ik praat via de voorzitter.

[1:00:47] Dus dit kan niet.

[1:00:47] En u heeft nu meerdere vragen al gesteld en ik wil ook andere collega's de ruimte geven om vragen te stellen.

[1:00:53] Mevrouw Kreugen, ik wil eigenlijk u het laatste woord geven, want we zijn al door de tijd heen.

[1:00:59] Dus ga te gang.

[1:01:00] Ja, voorzitter.

[1:01:01] Dan doe ik toch ook even de twee-in-een.

[1:01:04] Eén vraag is een reactie op de opmerking van de ILT dat ze betreuren

[1:01:09] dat in het ontwerp LVB geen nadere normen voor maximale emissies zijn opgenomen.

[1:01:15] Dus dat is breder dan geluid.

[1:01:17] Daar een reflectie op.

[1:01:17] Ik begrijp dat er denkrichtingen zijn meegegeven vanuit het ILT.

[1:01:21] Hoe is daarmee omgegaan?

[1:01:23] Is dat ergens inzichtelijk, hoe die afweging is gemaakt, om daar wel of niet iets mee te doen?

[1:01:28] En de andere vraag is eigenlijk gewoon even over de procedure.

[1:01:32] Er liggen ambities nu in een regeerakkoord, ambities op bijvoorbeeld CO2 en op een nachtsluiting.

[1:01:38] Nou, duidelijk ambities.

[1:01:41] Wat is de juridische...

[1:01:45] Realiteit van als dit LVB wordt vastgeklikt in hoeverre die ambities uitvoerbaar zijn aangezien, nou ja, dat dan de juridische, waar ook luchtbaar maatschappijen recht aan kunnen ontlenen.

[1:01:57] Dus hoe is verhoudt dat zich juridisch?

[1:02:03] Ik zal die laatste doen.

[1:02:04] De eerste is denk ik voor de emissievraag.

[1:02:08] Die gaat naar Jelle, denk ik.

[1:02:10] Die eerst doen en dan zal ik daarna antwoorden op de tweede vraag.

[1:02:15] Ja, dus emissies, sowieso zijn de effecten van dit LVB in beeld gebracht.

[1:02:21] Dus wat zijn de emissies die je kunt verwachten, zowel nu als straks richting 2030?

[1:02:29] En de vraag van nou, is er meer normering overwogen?

[1:02:35] Nou, dat is natuurlijk iets waar naar gekeken is.

[1:02:38] Er zijn de afgelopen jaren verschillende onderzoeken naar de emissies van luchtvaart gedaan.

[1:02:44] Er lopen ook nog onderzoeken, want het is ook een expertgroep die daar toch nog opmerkingen over had, over die onderzoeken.

[1:02:52] Dus dat wordt nog opgevolgd.

[1:02:54] Maar tot nog toe is het beeld wat daaruit volgt, dat het aandeel van luchtvaart, in de lokale luchtkwaliteit rondom Schiphol, zodanig beperkt is dat er niet direct een aanleiding was om aanvullende maatregelen in dit LVB te nemen.

[1:03:12] Wat wel is, want de emissies op het luchthaventerrein zelf en ook voor de mensen die daar werken, dat is wel een serieus punt van aandacht en daarvoor zijn maatregelen opgenomen, zoals het taxi op één motor en ook aanvullende voorzieningen, dat de zogenaamde APU,

[1:03:39] Dus de hulpmotor die tijdens het stilstaande het vliegtuig van stroom voorziet, dat die minder aan mogen en ook kunnen omdat er elektrische voorzieningen aan de pieren meer worden gevraagd dan in het verleden.

[1:03:59] Dan nog iets over de proceduren en vooral de ambities van het regeerakkoord.

[1:04:04] De nieuwe coalitie moet nog op het bordes verschijnen en wij hebben dus ook de nieuwe minister nog niet gesproken.

[1:04:10] Deze ambities, een aantal daarvan, in ieder geval de ambities voor de nacht vergen een nieuwe balanced approach procedure.

[1:04:17] Dat staat ook in het coalitieakkoord.

[1:04:19] We starten een nieuwe balanced approach-procedure om 50% in de nacht te realiseren.

[1:04:26] We weten nu dat een balanced approach-procedure een aantal jaren in beslag neemt.

[1:04:33] Dat zal deze balanced approach-procedure ook zijn.

[1:04:36] Het heeft bovendien een horizon van 2030 volgens het coalitieakkoord.

[1:04:39] Dus dat zegt iets over, nou, als we dat in dit LVB zouden willen nog inpassen, dan betekent dat dat we de komende zes jaar nog altijd geen, of de komende vijf jaar nog steeds geen LVB kunnen vaststellen.

[1:04:51] Ik denk dat dat gewoon de platte conclusie is.

[1:04:55] Nee, ik kom nog bij de vraag.

[1:04:58] Wat zijn rechten van luchtvaartmaatschappijen?

[1:05:02] Op het moment dat wij dit LVB vastklikken, dan kunnen inderdaad omwonenden zich erop roepen, luchtvaartmaatschappijen ook.

[1:05:09] Slots, die hebben een waarde, dat weten we ook.

[1:05:13] Dus het verhaal van de historische slots komt daar om de hoek kijken.

[1:05:16] Tegelijkertijd, als je een luchthaven wilt begrenzen verder dan dat wat er nu in de regelgeving zit, dan is daarvoor een procedure en die heet de Banished Approach Procedure.

[1:05:24] Dus dat is de gerechtvaardigde procedure om het verder te begrenzen, als je dat zou willen.

[1:05:31] Dus die procedure gaat juist uit van de zorgvuldigheid en ook van heel veel overleg met luchtvaartmaatschappijen, ook met omwonenden overigens.

[1:05:42] En die zorgen er dan voor dat je die begrenzing mag doorvoeren zoals we dat nu ook hebben gedaan van 500.000 naar 478.000 vliegtuigbewegingen.

[1:05:51] Maar dat vergt wel die procedure.

[1:05:53] Dus het vastklikken van dit LVB, ja, dat geeft nieuwe rechten, het legt de nieuwe rechten vast van de luchtvaartmaatschappijen, maar daar kun je opnieuw op terugkomen op het moment dat je deze procedure doorloopt.

[1:06:06] Ik wil kijken of u nog afsluitende woorden wilt meegeven aan de leden, of dat het geval is.

[1:06:13] Misschien nog iets toe te voegen.

[1:06:15] Dat is niet het geval.

[1:06:16] Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van deze technische briefing.

[1:06:19] Ik wil de mensen in ieder geval die belangstelling hebben getoond hier of op afstand danken voor hun belangstelling.

[1:06:24] Uiteraard een heel hartelijk dank ook aan u vieren voor hier vandaag te zijn en de vragen van de leden te beantwoorden.

[1:06:31] Hartelijk dank daarvoor.

[1:06:32] Dank aan de leden.

[1:06:33] en uiteraard geef je je ondersteuning om het mogelijk te maken van deze vergadering.

[1:06:37] Ik sluit deze testoverbrieging.