Technische briefing over gewasbeschermingsmiddelen

[0:00:00] Dag dames en heren, welkom bij de vergadering van de vaste Kamercommissie Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

[0:00:07] We zijn hier vandaag bij elkaar voor een technische briefing.

[0:00:10] Drie mensen van het ministerie die ons zo meteen een presentatie gaan geven, ongeveer 25 minuten.

[0:00:16] Het verzoek is om vragen heel even te bewaren en daarna gaan we vragen en antwoorden, zoals u meestal gewend bent.

[0:00:22] We hebben de heer Floris Wolf.

[0:00:24] Susanne Suterlin en, even spieken, Quirin Bone.

[0:00:31] Ik heb begrepen dat volgens mij de heer Wolf gaat beginnen, dus wat mij betreft gaat u van start en als er zaken zijn die u anders zou willen zien, dan hoor ik het graag nu.

[0:00:44] Ik zal voordat we even kort aangeven wie wij zijn, dus misschien Susanne.

[0:00:51] Ik ben Suzanne de Sutterlin.

[0:00:52] Ik mag afdelingshoofd zijn bij de directie plant, om het kort te zeggen.

[0:00:56] Daar ga ik over alles wat met plantgezondheid te maken heeft, van gewasbescherming tot biotechnologie, uitgangsmateriaal en fytosanitaire aangelegenheden.

[0:01:08] Goedemiddag.

[0:01:09] Mijn naam is Quirine Boonen.

[0:01:11] Ik ben beleidscoördinator bij gewasbescherming bij de directie plant.

[0:01:18] En mijn naam is Floris Wolff, ik ben directeur van de directie plantaardige agro-ketens en voedselkwaliteit.

[0:01:24] We zullen inderdaad een presentatie geven, die zal Suzan, mevrouw Sittelin, zo geven.

[0:01:31] Het is een technisch onderwerp, het gewasbeschermingsmiddelen dossier, maar het is ook een technische briefing vandaag, dus dat past natuurlijk wel goed.

[0:01:39] En tegelijkertijd betekent dat ook dat we even wat sheets nodig hebben om door het onderwerp heen te gaan.

[0:01:44] Dus daar vragen we uw begrip voor.

[0:01:48] Waarschijnlijk overbodig, maar u weet allemaal dat een technische briefing betekent dat politieke vragen worden ongenadigd door de voorzitter afgezameld.

[0:02:03] Dank u wel.

[0:02:03] Dan mag ik beginnen.

[0:02:06] Ik klik meteen door naar de tweede slide waar een beetje op aangegeven staat wat gewasbeschermingsbeleid eigenlijk inhoudt, wat dat is.

[0:02:16] We willen graag gewassen beschermen tegen ziekteplagen en onkruiden.

[0:02:20] Dit in het licht van oogstzekerheid, maar ook van voedsel natuurlijk.

[0:02:23] En gewasbescherming in enige lijn vorm zal altijd nodig blijven, want we hebben te maken met ziekten en plagen, en die gaan niet zomaar weg.

[0:02:33] Maar het kan wel op verschillende manieren.

[0:02:36] Het kan met gewasbeschermingsmiddelen, maar het kan ook met maatregelen op een andere manier.

[0:02:40] En dan kunt u denken aan bijvoorbeeld iets als robuustere gewassen, of andere wijzen van teelt,

[0:02:49] biologische bestrijders die je inzet.

[0:02:52] Dat middelenpakket, om daar maar even op terug te komen, dat krimpt al sinds enige jaren en dat komt vooral omdat we een steeds strenger Europees toeladingskader hebben en dat is ook een zorg van de sector.

[0:03:07] Tegelijkertijd kennen we ook heel veel maatschappelijke zorgen.

[0:03:11] Die nemen ook toe.

[0:03:13] En mensen hebben zorgen over gezondheidseffecten van de gewasbeschermingsmiddelen.

[0:03:18] Mensen hebben ook zorgen over biodiversiteiten, omwonenden die dicht bij een veld wonen.

[0:03:25] Ons beleid is eigenlijk langs drie lijnen en ik zal dan straks, ik ben natuurlijk absoluut geen minister, maar ik zal langs drie blokjes werken.

[0:03:34] Het eerste zal de toelating zijn, het tweede de toepassing en dan ook nog wat over toezicht.

[0:03:41] En ik wil alvast zeggen dat op het eerste, dus de toelating, wij een geharmoniseerd Europees kader hebben en heel weinig beleidsspeelruimte voor de lidstaat Nederland is.

[0:03:53] Wel hebben we heel veel beleidsruimte op het gebruik van middelen.

[0:04:00] Dan ga ik met het eerste blokje beginnen.

[0:04:02] We kennen voor de toelating een Europees kader.

[0:04:06] Dat is vastgelegd in een verordening voor gewasbeschermingsmiddelen.

[0:04:10] En die verordening legt precies vast hoe je stoffen en daarop volgend middelen moeten worden beoordeeld.

[0:04:17] Vorige week heeft u ook een mooie briefing, dacht ik, gehad vanuit het CTGB.

[0:04:22] Dat is onze toelatingsautoriteit die aan de lat staat voor de beoordeling.

[0:04:27] In de verordening is een voorzorgsbeginsel geïnternaliseerd en geafgewogen daarin.

[0:04:35] En dat zegt dat elk gewasbeschermingsmiddel is verboden, tenzij het beoordeeld is voor risico's en veilig gebruikt mogelijk is.

[0:04:48] Dus de toelatingskade, dat is vrij streng en biedt een ruime bescherming.

[0:04:53] Ik hoorde vorige week het CTP zeggen, wij hebben het strengste kader in de wereld.

[0:05:00] Aanscherping van zo'n kader gebeurt doorlopend en dat gebeurt vanuit wetenschappelijke inzichten en in een wetenschappelijk kader.

[0:05:09] In Nederland hebben we hier verschillende organisaties die ons daarbij helpen, wetenschappelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld de WUR en RIVM, maar soms kan het ook TNO zijn.

[0:05:21] Ik heb even een kleine processheet gemaakt om een beetje procesmatig weer te geven.

[0:05:26] Hoe gaat dat nou?

[0:05:28] Wat al gezegd is, de verordening is ons kader.

[0:05:31] Dat is geharmoniseerd.

[0:05:33] Daar zitten twee stappen in, namelijk het beoerdelen en goedkeuren van de werkzame stof.

[0:05:40] Dat gebeurt geheel Europees.

[0:05:43] Daar heeft EFSA een grote rol in en de lidstaten ook.

[0:05:46] En daarna, als een stof is goedgekeurd uiteindelijk, dan worden de middelen daarop gebaseerd, nog een keer beoordeeld, in nationaal kader.

[0:05:57] En dat doet bij ons het CTGB.

[0:05:59] Die gaan dan kijken, heel specifiek, waar wordt dat middel dan in gebruikt, tegen welke ziekten en plagen in welk gewas.

[0:06:08] Dus dat is zoals het werkt.

[0:06:10] En zo werkt het bijvoorbeeld ook bij een stof als glyfosaat, waar we het vaker

[0:06:15] waar u het vaker over heeft met de bewindspersonen.

[0:06:20] Dan nog een plaatje over de procedure zelf.

[0:06:25] De stemposities die wij innemen ten aanzien van werkzame stoffen op het U-niveau, daar volgt de minister eigenlijk altijd de aangewezen instanties.

[0:06:36] Dat zijn EFSA en ECHA in Europa.

[0:06:39] EFSA is voor de voedselveiligheid en ECHA die bepaalt

[0:06:43] De chemische omstandigheden, bijvoorbeeld carcinogeniteit, stellen zij vast.

[0:06:48] En ontstetige B kijkt dat dan ook naar.

[0:06:51] En die adviezen volgen wij op.

[0:06:55] U wordt daar ook regelmatig over geïnformeerd.

[0:06:58] Voor elk standing committee, voor elk permanent committee, moet ik zeggen in het Nederlands, wordt u geïnformeerd wat de voornemens is, hoe wij zullen gaan stemmen, mocht dat dan de orders zijn.

[0:07:10] Het CTGB als een zelfstandig bestuursorgaan heeft nogmaals daarin een hele grote rol.

[0:07:17] Dat is aan u toegelicht vorige week.

[0:07:20] Ik wil nog aan toevoegen dat het CTGB bij noodzaak natuurlijk ook gaat ingrijpen.

[0:07:26] En recentelijk, heeft u kunnen vernemen, is dat gebeurd op stoffen die PFAS-houdend zijn.

[0:07:35] Er is eigenlijk één uitzondering bij die toelating waar toch de minister een grote rol heeft en dat zijn zogenaamde vrijstellingen van beleid in een landbouwkundige noodsituatie.

[0:07:47] Dat is secure en nauwkeurig omschreven in de voordeling ook hoe zo'n proces gaat, wat dat is en dat volgen wij op.

[0:07:57] Dat hebben wij zelf vormgegeven in Nederland via een procedure.

[0:08:01] En daarin neemt de minister uiteindelijk een besluit of een vrijstelling aan de orde is of niet.

[0:08:09] Het betekent niet dat zo'n middel dan vrijgesteld is van allerlei beoordelingen.

[0:08:14] Dus ook hier kijkt het CTGB, mocht de minister voornemend zijn dat vrij te stellen, of dat wel veilig is voor de gezondheid bijvoorbeeld en voor het milieu.

[0:08:28] Misschien is dat verrassend, maar als Nederland hebben wij relatief zeer weinig vrijstellingen als je het in de Europese context vergeleken met de 27 lidstaten bekijkt.

[0:08:44] Ik heb ook nog twee kleine sheets, niet te veel in de details kijken, maar ik dacht, het is toch wel handig voor u om te weten.

[0:08:51] We spreken eigenlijk hier over een aantal groepen stoffen, een viertal.

[0:08:58] Dat gaat van groene stoffen, de reguliere stoffen, naar de kandidaten voor vervanging en niet langer toegestane stoffen.

[0:09:06] En u begrijpt dat dat een oplopende reeks is qua risico.

[0:09:10] U ziet daarnaast in een reeks van 2019 tot 2023 hoe het gegaan is met de goedgekeurde werkzame stoffen in Nederland.

[0:09:20] U ziet een lichte toename bij de groene stoffen.

[0:09:24] U ziet een afname bij de reguliere stoffen.

[0:09:27] En u ziet ook een kleine afname bij de kandidaten die we moeten vervangen.

[0:09:32] We hebben in Nederland, gelukkig mag ik zeggen, al langer niet meer dat niet toegestaan stoffen nog op de markt zijn.

[0:09:40] Als je naar de andere kant kijkt, daar zie je wat wordt er nou verkocht.

[0:09:45] Dus de verkoop van die middelen.

[0:09:46] En nou wil ik er wel op wijzen, dat is een grafiek die binnen de stoffen dit weergeeft.

[0:09:54] Dus je ziet de blauwe lijn, die staat voor de groene stoffen.

[0:09:57] De blauwe lijn staat voor de groene stoffen.

[0:10:00] En je ziet daar een enorme toename in de verkoop.

[0:10:03] Dat is ten opzichte van het op nul gestelde

[0:10:08] traject tussen 2011 en 2013.

[0:10:11] Dus sindsdien is er een gigantische toename in de verkoop van groene stoffen.

[0:10:16] Bij de andere drie groepen stoffen ziet u dat eigenlijk de kandidaten voor vervanging en niet langer toegestaan stoffen bijna op nul zitten en de reguliere stoffen nemen ook enigszins toe in de verkoop.

[0:10:29] Maar dat is in verhouding dus vele malen minder en eigenlijk een vlakke lijn.

[0:10:38] Dan heb ik wel beklemtoond dat we een streng toetsingskader hebben, maar er zijn altijd onzekerheden.

[0:10:46] Dat toelatingssysteem is namelijk bijvoorbeeld gebaseerd dat elke stof afzonderlijk wordt beoordeeld door zowel FSA en ECHA als ook ons ZGB en de andere toelatingsautoriteiten.

[0:11:01] Iets als cocktaileffecten, waar de Kamer het ook vaker over heeft,

[0:11:06] of neurodegeneratieve effecten worden tot op heden nog niet meegenomen.

[0:11:12] Wel wil ik zeggen dat wij als Nederland voorop lopen en daar ook veel aandacht aan besteden, dat wij WURG en RIVM bijvoorbeeld in de gelegenheid stellen om hierop door te werken, modellen te ontwikkelen in samenwerking met EFSA, zodat we ook hier stappen kunnen maken.

[0:11:31] Maar omdat het wetenschappelijke processen zijn, moeten wij ook horen als onze instellingen zeggen daar hebben we tijd voor nodig.

[0:11:40] Maar daar zijn we continu mee bezig.

[0:11:45] Op het toelatingsblokje ook nog het recente Omnibus-voorstel vanuit de Europese Commissie voor de vereenvoudiging van Food and Feed Safety, zoals dat mooi heet.

[0:11:56] Dat is een voorstel dat omvat elf verordeningen en drie richtlijnen.

[0:12:01] Een heel breed voorstel.

[0:12:02] Maar gewasbescherming en gewasbeschermingsmiddelen nemen wel een belangrijke plek in.

[0:12:09] Dat voorstel is gelanceerd en intussen heeft u niet lang geleden mogen ontvangen een zogenaamde BNC fiche die dus kabinetsbeleid is en die aangeeft wat ons mandaat is om hierin te handelen ten aanzien van dat voorstel.

[0:12:28] Daarover bent u geïnformeerd en ook recentelijk in dat licht over de aangenomen motie van lid Pott en lid Promet hoe wij daarmee omgaan, die ons opriep tot twee acties.

[0:12:43] Dus dat is recent met u gecommuniceerd en staat in de BNC-fiche en in de apartbrief daarover aan de Kamer.

[0:12:52] Dan zou ik nu willen gaan naar het tweede blokje en dat noem ik het blokje toepassing en gebruik.

[0:13:01] Het gaat in eerste instantie wederom om een richtlijn uit Europa die ons inkadert, maar dit is een richtlijn.

[0:13:08] Die heet de richtlijn voor duurzaam gebruik van pesticiden en heeft als doel het verminderen van gebruik en van risico's van gewasbeschermingsmiddelen.

[0:13:19] Lidstaten mogen daar

[0:13:21] tot op zekere hoogte zelf invulling aangeven en dat doen wij in zogenaamde nationale actieplannen.

[0:13:27] NAP in onze ambtenarenjagon, die stellen we op en daar zitten een heel aantal belangrijke zaken in verwerkt.

[0:13:36] Bijvoorbeeld over vakbekwaamheidsbewijzen, dus dat ieder die een gewasbeschermingsmiddel moet toepassen of mag toepassen daarvoor een bewijs nodig heeft en zich daarin moet bekwamen.

[0:13:49] Het gaat bijvoorbeeld ook over spuitmachines of extra maatregelen voor kwetsbare gebieden.

[0:13:57] Dit geven we nationaal vorm en leggen dat vast in de wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, korten wij altijd af als WGB, en in het bal, dat is het besluit, activiteiten, leefomgeving, hangende onder de Omgevingswet.

[0:14:13] Aanvullend hierop hebben ook provincies en waterschappen zelf mogelijkheden en zelfs gemeentes om regels vast te stellen voor gebruik van middelen.

[0:14:25] Ik kom er later op terug, maar denk bijvoorbeeld aan grondwateronttrekkingsgebieden, even als een voorbeeld.

[0:14:34] Er zijn in de EU nog meer aanvullende verordeningen en richtlijnen die kaders scheppen.

[0:14:40] En denk dan bijvoorbeeld aan de kaderrichtlijn water.

[0:14:44] En ook daar kom ik kort even op terug.

[0:14:46] Dat houdt verband natuurlijk met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

[0:14:53] Een hele belangrijke pijler vinden wij zelf dat elke teler in Nederland verplicht is om geïntegreerde gewasbescherming toe te passen.

[0:15:02] Dat noemen we ook wel eens IPM, dat is de Engelse afkorting.

[0:15:07] Dus ik hou het even bij geïntegreerde gewasbescherming, maar u weet dan dat dat ook wel eens IPM wordt genoemd.

[0:15:14] Dus sinds 2014 al moeten telers dit verplicht toepassen.

[0:15:19] En dat betekent dat zij in een stappenplan moeten gaan nadenken over hun teelt en het bestrijden van allerlei ziekten, plagen en onkruiden.

[0:15:30] Die acht stappen zijn genoemd.

[0:15:32] Ik wil er even twee uitpakken.

[0:15:35] Wij willen graag dat dit gemonitord wordt en vastgelegd wordt door de teler.

[0:15:41] En dat dat ook inzichtelijk is, dat is ook een verplichting, zodat bijvoorbeeld de toezichthouder, onze NVWA, op elk gewenst moment kan zien wat een teler gedaan heeft en hoe die zijn werk heeft ingericht op het terrein van de bescherming van gewassen.

[0:15:59] Een andere is dat we natuurlijk ook moeten werken aan, als je dit nou toepast, deze piramide wordt het ook wel eens genoemd, dan moet je end of the day als teler ook terug willen blikken.

[0:16:13] Hoe heb ik het nou eigenlijk gedaan het afgelopen jaar?

[0:16:16] En moet ik daar niet eigenlijk op aanscherpen?

[0:16:19] En ook daarop mag onze NVWA vragen stellen aan telers.

[0:16:25] Dus we hebben een verplichting om te monitoren.

[0:16:29] En we financieren ook onderzoek om te kijken naar alternatieven.

[0:16:34] Want dat is eigenlijk die preventie de eerste stap.

[0:16:37] Zou je ook op een andere manier je gewassen kunnen beschermen?

[0:16:41] En daarover na te denken.

[0:16:45] Bij het gebruiken heb ik ook een blokje gezondheid.

[0:16:49] Want we hebben daarvoor in de...

[0:16:53] Toelating, ook al echte risicobeoordeling, dus daar wordt heel goed gekeken, ook naar kwetsbare groepen.

[0:17:00] Denk daarbij aan kinderen, aan zwangere vrouwen, aan werknemers, maar ook aan ouderen.

[0:17:08] Daarnaast geldt ook nog dat wij een verbod hebben van gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw.

[0:17:18] Wij hebben, ik heb dat net al genoemd, hier veel actie en onderzoek op lopen wat wij als LVVN financieren.

[0:17:27] Meerjarig lopende onderzoeken om beter te kunnen kijken hoe nou bestrijdingsmiddelen in brede zin, dat kunnen ook biociden zijn, omwonenden raken en wat dat doet tussen de blootstelling aan degenen die niet per se de toepassers zelf zijn.

[0:17:47] Bijvoorbeeld geldt dan een regel dat landbouwpercelen een 50 meter afstand moeten gaan houden tot allerlei andere bestemmingen.

[0:17:58] Denk bijvoorbeeld aan een school of denk aan een bejaardentehuis.

[0:18:03] Maar dat geldt voor nieuwe situatie en is arbitrair vastgesteld, zeg ik dan.

[0:18:11] Maar er is een regel daarvoor.

[0:18:15] Lokale overheden kunnen aanvullend regels stellen, juist op dit terrein.

[0:18:20] Want zij kunnen de afweging maken, zo is de gedachte van de wetgever, wat wil ik in mijn gemeente, hoe inrichten, wat is belangrijk voor deze gemeente, hoe wil ik acteren, hoe wil ik kijken wat er aan economische activiteit is, wat er aan bijvoorbeeld boerenactiviteit is en wat er aan andere activiteiten zijn en hoe weeg ik dat af.

[0:18:45] Wij hebben wel hier aan als rijksoverheid een steentje willen bijdragen.

[0:18:51] Bijvoorbeeld op dit moment lopen er onderzoeken naar de breedte van spuitzonering.

[0:19:00] Hoe kunnen we dat beter onderbouwen?

[0:19:02] Dat vraagt overigens ook de rechter van ons.

[0:19:05] We hebben ook gekeken naar iets als een informatiepunt voor omwonenden.

[0:19:10] Niet in laatste plaats ook, omdat uw Kamer hier al meerdere keren op heeft gewezen.

[0:19:18] Een volgende blokje in het licht van gebruik, daar wil ik de kaderrichtlijn Water noemen.

[0:19:23] Dat is een eigenstandige richtlijn en daar zijn de collega's van INW systeemverantwoordelijken voor.

[0:19:30] Maar wij hebben hier natuurlijk ook een bijdrage te leveren.

[0:19:33] met name op de waterkwaliteit, zowel van oppervlaktewater als ook van grondwater en drinkwater daarop volgend.

[0:19:46] We willen natuurlijk allemaal schoon en gezond oppervlakte- en grondwater hebben in Nederland.

[0:19:54] We merken dat ondanks de strenge beoordeling nog steeds stoffen zijn vanuit gewasbeschermingsmiddelen die zorgen

[0:20:02] en overigens ook van biocide, die zorgen voor normoverscheidingen in het oppervlaktewater.

[0:20:09] De laatste tien jaar is dat weliswaar afgenomen, maar die neerwatertrend stagneert in de meer recente jaren en het doelbereik voor 2027 is niet in zicht.

[0:20:22] Dus dat vergt extra stappen.

[0:20:24] En ja, dat kan zijn op hele gerichte, specifieke gebieden.

[0:20:30] Denk dan bijvoorbeeld aan de akkerbouw, de bollenteelt, de boomteelt en glastuinbouw, omdat daar de meeste normoverscheidingen worden gevonden.

[0:20:43] Het laatste ding wat ik hierop wil zeggen is ook dat de kaderrichtlijnkwaliteitsnorm anders is

[0:20:50] en vaak ook strenger dan de EU-geharmoniseerde toelatingsnorm.

[0:20:55] Ook hierover spreken we regelmatig met uw Kamer en proberen dat toe te lichten.

[0:21:02] Dat brengt mij meteen dan ook bij de aandachtspunten voor met betrekking tot die kaderrichtlijn Water... Excuus, die korten wij af als KW.

[0:21:10] Dus KW is de kaderrichtlijn Water.

[0:21:14] In lijn met de motie-Grinbis wordt op dit moment ook bekeken hoe we die toelatingsnormen in overeenstemming zouden kunnen krijgen en wat we daarvoor moeten doen met de normering in de kaderrichtlijn Water.

[0:21:30] Het CDGB zal in ieder geval is voornemens een aantal kw-genormeerde werkzame stoffen die steeds overschrijden, structureel ook normoverschrijdend zijn,

[0:21:43] om die te herzien, dus opnieuw te beoordelen en dan in het licht van de strenge kaderrichtlijnwaternormen.

[0:21:51] Het gaat op dit moment om ongeveer tien stoffen en de daarop gebaseerde middelen waar het CDGB naar kijkt.

[0:21:59] Dat doen zij in een plan en conform een Europese artikel in de verordening en daarover bent u geïnformeerd recentelijk hoe dat plan is en wat het CDGB daarin doet.

[0:22:14] We zetten ook in om een snellere terugkoppeling te organiseren van meetresultaten.

[0:22:20] En die meetresultaten zeggen natuurlijk direct iets van waar dan zo'n probleem vandaan komt.

[0:22:28] En daarbij hebben we een versterkt toezicht ook nodig.

[0:22:32] Dus de betrokken toezichthouder, daar kom ik zo meteen nog op terug, wil hier ook in acteren.

[0:22:38] En dat zijn meerdere toezichthouders en die gaan ook samen voor schoon water, zo heet het traject.

[0:22:47] In de grondwaterbeschermingsgebieden, dus niet oppervlakte, maar grondwater, hebben we ook een aantal zaken echt te doen.

[0:22:55] We hebben nog een motie vanuit het verleden van lid Thierte Goot over een verbod op gebruik van biociden en gewasbeschermingsmiddelen in die grondwaterbeschermingsgebieden.

[0:23:08] Daar zijn we heel druk mee bezig om dat vorm te geven.

[0:23:18] Dan kennen we natuurlijk ook de Vogel- en Habitatrichtlijn, die ziet op onze Natura 2000-gebieden en de natuur en die als hoofddoel heeft om het natuurlijke habitat wilde dieren en planten te beschermen.

[0:23:36] En recent, waarom noem ik dat?

[0:23:37] Omdat recent ook de Raad van State daarover een uitspraak heeft gedaan.

[0:23:42] Wat doen nou die gewasbeschermingsmiddelen eigenlijk in zo'n beschermd gebied of in de natuur?

[0:23:49] Die uitspraak is geweest naar aanleiding van Lady Tales en in het Rottinger Veld.

[0:23:57] Op basis van die uitspraak hebben provincies intussen wel geprobeerd om daarmee aan de gang te gaan, om een vergunningstelsel in te richten die iets zegt over hoe je die middelen en wat voor middelen en hoe een teler dat moet gebruiken rondom Natura 2000 gebieden.

[0:24:17] Maar dat is geen sinecure.

[0:24:20] De provincies hebben ons ook gevraagd, zij zijn hier aan zet, maar hebben ons gevraagd om daarbij hulp te bieden als Rijk.

[0:24:30] En wij zijn daarmee bezig, samen met de provincie, om te bezien hoe we dat zouden kunnen en moeten inrichten.

[0:24:36] En dat we daarmee ook natuurlijk de effecten op onze natuurwaarden zo weinig mogelijk laten zijn.

[0:24:44] Dus het risico zoveel mogelijk doen uitsluiten.

[0:24:48] Dat provinciale beleid, heb ik net al gezegd, is nog in ontwikkeling en daar helpen wij bij waar de provincie ons om raad en daad vraagt, zeg maar.

[0:25:00] Dus onder meer hebben we, dat staat in het laatste bullet, hebben we daarover ook onderzoek lopen met de WEUR en daar houden we u als Kamer nauw bij aangesloten.

[0:25:14] Afsluitend dan nog op dit blokje eigenlijk twee grote beleidsprogramma's.

[0:25:22] Het eerste wat ik wil noemen is het uitvoeringsprogramma van de Toekomstvisie Gewasbescherming 2030, in de wandelgangen ook wel UP genoemd, waarbij wij eigenlijk aan drie grote strategische doelen werken, namelijk weerbare planten en teelsystemen creëren,

[0:25:40] Het verbinden van land- en tuinbouw met de natuur en nagenoeg geen emissies en residuen meer in 2030.

[0:25:49] We gaan daarop gezamenlijk acteren met mede-overheden, maar ook met de NGO en ook met de sectorpartijen zelf.

[0:25:59] We proberen om daar gezamenlijk te prioriteren en dat in een jaarplan vast te leggen.

[0:26:05] Uw Kamer ontvangt steeds het jaarplan van dit UB en dat gaat op korte termijn ook weer gebeuren voor dit jaar 2026.

[0:26:16] Daarnaast, heb ik straks al genoemd, hebben we ook een NAP te doen, dus een nationaal actieplan, wat wij periodiek moeten opstellen, ongeveer elke vijf jaar, zo vraagt Europa.

[0:26:31] En per 2027, dus aankomende januari, zijn we verplicht om weer een nieuw actieplan te hebben liggen.

[0:26:39] En dat moet altijd gebeuren naar aanleiding van een evaluatie.

[0:26:42] U bent daarover geïnformeerd als Kamer.

[0:26:47] Dan wil ik nog... Heb ik nog tijd?

[0:26:52] Twee minuutjes.

[0:26:52] Nou, ik ga een beetje versnellen.

[0:26:55] Nog even iets over trends in de vermindering van chemische middelen, want ook daarop neemt Europa een voortouw in.

[0:27:02] En zij hebben in de Farm to Fork-strategie vastgesteld hoe wij dit moeten behandelen als lidstaten en ook dat er een vijftig procent reductie van chemisch synthetische middelen moet zijn in 2030.

[0:27:14] Wij zijn al enige tijd bezig om daarop ook een nieuwe milieu-indicator gewasbescherming te ontwikkelen en te introduceren in Nederland.

[0:27:26] Dat werk wordt afgerond in 2027 en dat geeft ons dan meer indicatie hoe milieu wordt belast in milieubelastingspunten en ook wat het middelengebruik doet op het milieu.

[0:27:40] Daarnaast gaan wij naar een benchmarkingsysteem, gaan we daaraan werken en we hopen dat met deze twee instrumenten we dan op termijn ook beter kunnen werken aan zogenaamde doelsturing, wat een groot wens is ook vanuit de Kamer en sector partijen.

[0:27:57] Ik heb even twee plaatjes, dus kijk wederom niet heel precies op de x- en y-as, maar dat is even om u te laten zien.

[0:28:05] Hoever zijn we nou gevorderd?

[0:28:07] Nogmaals, dit houdt de Europese Commissie zelf bij.

[0:28:11] Lidstaten zijn verplicht om daarvoor alle data neer te leggen.

[0:28:14] Dat hebben we ook gedaan.

[0:28:16] U ziet in het linker plaatje de meer, de gevaarlijkere stoffen.

[0:28:21] In Brussel heette die hazardous pesticides.

[0:28:24] En u ziet dat we daar nog wat verwijderd zijn van het

[0:28:27] Dat doelpunt ziet u helemaal in de grafiek aan de rechterkant een beetje onder.

[0:28:33] Dus u ziet dat we goed op weg zijn.

[0:28:36] maar dat we nog niet het target hebben bereikt.

[0:28:39] Nou hebben we daar ook nog wat jaren voor, want dat hoeven we dus pas in 2030 te gaan bereiken.

[0:28:46] Aan de rechterkant ziet u ook weer een grafiek die een trend weergeeft en dat is van de chemische gewasbeschermingsmiddelen in algemene zin en die 50% vermindering die we verplicht zijn te gaan doen volgens Farm to Fork.

[0:29:04] En daar ziet u dat we het target van 2030 nu al hebben bereikt.

[0:29:13] En dan ben ik er bijna, voorzitter.

[0:29:16] Een laatste blokje... O, sorry, dat is maar één slide.

[0:29:20] Dat is de toezicht, het blokje toezicht op de regels.

[0:29:24] Dat is bij ons belegd, eigenlijk bij drie grote organisaties.

[0:29:28] De NVWA in eerste plaats, maar ook ILT en de waterschappen.

[0:29:32] En daarbij is de rolverdeling wel helder, maar hebben de organisaties zelf geconstateerd dat er eigenlijk aan samenwerking nog verbetering zou moeten optreden.

[0:29:42] En dat hebben ze met elkaar geprobeerd te regelen.

[0:29:45] En met onze hulp natuurlijk vanuit departementen in de overeenkomst.

[0:29:51] Die heet Samen voor Schoon Water.

[0:29:53] Ik heb die straks al even genoemd.

[0:29:57] En dan is het misschien nog wel goed om even iets over de naleving te zeggen.

[0:30:01] Want dat wordt regelmatig gepubliceerd door onze NVWA.

[0:30:06] Recent bijvoorbeeld de inspectieresultaten op de snijbloemen.

[0:30:10] Wij constateren duidelijk een daling van de naleving.

[0:30:17] De naleving in algemene zin is een zorgpunt.

[0:30:21] Sinds jaren ligt die naleving in algemene zin rondom de 70 procent.

[0:30:28] op dus wettelijk verplichte zaken, zeg ik daarbij.

[0:30:32] Wat wij natuurlijk proberen is als we dit soort signalen vanuit onze toezichthouders aangereikt krijgen, om dat ook verder te benutten in hun feedback en regels en beleid daarop aan te passen.

[0:30:45] En dan dank ik u heel erg voor uw geduld en dat ik een beetje lang gepraat heb, maar het is ook een ingewikkeld dossier.

[0:30:51] Dank u wel.

[0:30:54] Dank u wel voor de heldere presentatie.

[0:30:55] Dan gaan we nu snel naar de Kamer toe.

[0:30:58] Ik stel voor dat drie partijen alle drie één vraag mogen stellen en vervolgens kunnen de ambtenaren daar gebundeld op reageren.

[0:31:06] Mevrouw Den Hollander namens de VVD.

[0:31:12] Mevrouw Bromet, ik zag u over het hoofd.

[0:31:13] Mevrouw Bromet namens GroenLinks Partij van de Arbeid.

[0:31:16] Dank u wel.

[0:31:18] Even over die reportages naar de EU en de gebrekkige naleving eigenlijk.

[0:31:24] Welke cijfers worden aangeleverd aan de EU?

[0:31:29] Zijn dat cijfers die daadwerkelijk het gebruik van middelen weergeven, inclusief dus ook de illegale toepassing of alleen de middelen die op papier toegepast worden?

[0:31:44] Dank u wel.

[0:31:45] Mevrouw Den Hollander, VVD.

[0:31:47] Dank u, voorzitter.

[0:31:50] U heeft gesproken over die 50 meter afstand, over aanvullende regels die provincies en gemeenten waarschappen kunnen stellen.

[0:31:56] De 50 meter die dus nu een vuistregel is, dat is volgens mij uit jurisprudentie van rechtszaken, maar ken ik omarmd.

[0:32:04] Twee vragen.

[0:32:05] Waarom wordt er dan onderscheid gemaakt tussen nieuwe situaties en bestaande situaties?

[0:32:09] als het een vuistregel is.

[0:32:13] U vertelde over lopend onderzoek naar de breedte van de spuitsonering.

[0:32:15] Wanneer kan de Kamer of de samenleving daar meer over verwachten?

[0:32:22] Toch twee vragen, maar vooruit.

[0:32:23] We zien het door de vingers.

[0:32:25] Mevrouw van der Plas namens BBB.

[0:32:29] Dank u wel, voorzitter.

[0:32:30] Dank voor de toelichting.

[0:32:32] Altijd goed om

[0:32:34] Ja, deze technische zaken ook op deze manier neer te zetten, de feiten en de cijfers, heel belangrijk.

[0:32:42] Ik had nog wel even een vraag over het percentage van de overschrijdingen van de kaderrichtlijn waternormen.

[0:32:52] Want als je ziet in de top 10 grootste probleemstoffen,

[0:32:58] Dan zie je ook dat daar drie stoffen in genoemd worden die met name door huishoudens worden gebruikt.

[0:33:06] Bijvoorbeeld fipronil staat daarin, permetrin staat daarin en het moeilijke woord imidacloprid.

[0:33:17] Ik schruik altijd over dit woord, maar dat zijn middelen die niet gebruikt mogen worden in de landbouw.

[0:33:26] Ik voel me even af, is ook in een prestage aan te geven welke middelen, zeg maar, echt uit de landbouw komen en welke middelen bijvoorbeeld andere bronnen hebben.

[0:33:37] Dus bijvoorbeeld fipronil zit veel in vlooibanden, katerhonden.

[0:33:43] Nou ja, hoe die verhouding zit.

[0:33:47] Dank u wel.

[0:33:47] Dan ga ik naar de rechterzijde.

[0:33:50] Wie kan ik het eerste woord geven?

[0:33:53] Mevrouw Citroën.

[0:33:55] Dan probeer ik even een aanzet te doen en als ik over de diepgaande technische dingen struikel, dan kijk ik heel scherp naar Quirine, mijn teamcoördinator, en dan gaat hij verder.

[0:34:08] Eerste vraag was over rapportages in de EU.

[0:34:11] Welke cijfers worden daar nou aangeleverd?

[0:34:14] Ja, dat zijn officiële, daadwerkelijke cijfers.

[0:34:18] En daar zit natuurlijk... Dat is al ingewikkeld om te zeggen, wat zit daar dan aan illegaal gebruik bij?

[0:34:24] Want ja, wij gaan dan ervan uit wat is goedgekeurd en toegelaten.

[0:34:29] Dat mag.

[0:34:30] En alle andere dingen mogen niet.

[0:34:32] En als wij daar iets op vinden, dan is dat altijd lastig om aan te geven, is dat nou illegaal gebruik?

[0:34:37] Of zit soms, als je naar watergerelateerd kijkt, kan je ook afvragen of dat nog uit het verleden komt.

[0:34:43] Maar hoe dan ook is het zo dat we natuurlijk bij de verkoop echt aan de verkoopcijfers ons houden.

[0:34:52] En voor wat betreft het gebruik aan de enquêtes die het CBS voor ons doet.

[0:34:57] Dus zeg maar de statistiekorganisatie voor ons doet.

[0:35:02] Is dat antwoord op uw vraag?

[0:35:07] Ik denk het wel in eerste instantie, of wilt u misschien heel verduidelijk een vraag stellen?

[0:35:11] Nou ja, ik ben nog een beetje verwarring.

[0:35:13] We hebben veel politieke discussies over verkeerd gebruik in de kersenteelt, over overschrijdingen in de snijbloedensector.

[0:35:20] En dan hoor ik nu vandaag van ja, we doen het hartstikke goed als Nederland, maar ik vraag me dan af of die overschrijdingen daarin meegenomen zijn in dat oordeel.

[0:35:32] Kun je daar kort op reageren?

[0:35:33] Wij leveren natuurlijk aan het cijfermateriaal wat vereist is vanuit Europa, maar ik vind dat is onverlet als ik dat zeggen mag.

[0:35:42] Ik heb die zorgen over naleving genoemd en ik denk dat dat wel extra aandacht behoeft.

[0:35:49] Dat is natuurlijk ook een politieke afweging en dat laat ik dan het liefst bij mijn huidige en toekomstige bewindspersoon waar uw Kamer zich mee kan verhouden.

[0:36:02] Dan die 50 meter vuistregel.

[0:36:08] Waarom wordt er onderscheid gemaakt tussen nieuwe en bestaande situaties?

[0:36:13] Niet dat ik die vuistregel heb gemaakt, of het Rijk, moet ik dan zeggen.

[0:36:17] Dat is onafhankelijk van mijn persoon.

[0:36:19] Maar ik denk, het heeft natuurlijk de geschiedenis, dat bij nieuwe situaties kun je daar goed op inrichten.

[0:36:26] Bij al bestaande situaties is dat lastiger,

[0:36:30] moet je eigenlijk iets zeggen over het bezit van iemand die bijvoorbeeld die landbouwgrond in bezit heeft en waar dan een planning van bijvoorbeeld een nieuwe school of zo daar overheen kan liggen.

[0:36:44] Maar het is goed om daar aandacht voor te hebben, denk ik.

[0:36:49] En wanneer kunnen we nou eindelijk dat onderzoek verwachten over die spuitsonering?

[0:36:55] Ja, we zijn een heel end, maar we zijn er nog niet.

[0:36:59] Mag ik even aan jou vragen?

[0:37:02] Ja, ik kan het even aanvullen.

[0:37:04] Dat onderzoek komt medio dit jaar beschikbaar en wat dat gaat zijn, is de uitkomsten van een verkenning of het mogelijk is om een model te maken om de breedte van een spautionering te kunnen onderbouwen.

[0:37:21] Dus dat is nog niet een definitieve uitkomst, maar niet voorkomt dat onderzoek medio dit jaar.

[0:37:27] Dank u wel.

[0:37:29] Dan de vraag van mevrouw Van der Plas.

[0:37:31] Dat zag ik op de kaderrichtlijn waternormen.

[0:37:34] Hoe verhoudt zich dat met grote probleemstoffen?

[0:37:38] Het CTGP gaat hier echt heel gericht kijken naar de aangereikte structurele overschrijdingen.

[0:37:46] Dat weten we vanuit bijvoorbeeld de waterschappen en ons best wel hele nauwe

[0:37:51] dus daar wordt heel erg naar gekeken.

[0:37:56] En het zijn eerlijk gezegd, want u noemt een aantal insecticiden, als ik zo vrij mag zijn, onder meer neonicotinoïden, maar dat zijn vaak niet de probleemstoffen, die liggen veel meer in de

[0:38:10] in de fungicidenhoek.

[0:38:13] Dus het maakt niet uit hoe een insecticide wordt gebruikt, of dat als gewasbeschermingsmiddel of als biocide wordt gebruikt.

[0:38:21] Die stoffen hebben minder overschrijdingen dan de fungiciden en die kun je wat beter koppelen aan de landbouwgebruik, om het zo maar te zeggen.

[0:38:31] Even kort antwoord.

[0:38:33] Voldoende voor u mevrouw van der Plas?

[0:38:36] Dat was niet helemaal waar ik op doelde.

[0:38:39] In het water zien we een veel hoger percentage vervuiling uit de humanesector... en minder uit de landbouwsector.

[0:38:55] Ik was even benieuwd naar hoe zich dat percentage verhoudt.

[0:38:59] Daar kan ik ook nog wel even één op één op terugkomen.

[0:39:02] Dat lijkt me omwille van de tochtheid heel wat wenselijk.

[0:39:05] Die zal ik nog wel eventjes één op één stellen.

[0:39:07] Want ik heb ook nog meer vragen, maar ik moet helaas zo weg.

[0:39:10] Dus al mijn vragen gaan naar u toe.

[0:39:12] Dank u wel.

[0:39:13] Dank u wel.

[0:39:14] Dan gaan we naar de heer Goudsma namens JA21.

[0:39:18] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:39:21] Ik hoorde u net zeggen dat de doelstelling normoverschrijding in 2027 dat die niet altijd gehaald gaat worden.

[0:39:29] dat er extra maatregelen nodig zijn voor sectoren zoals akkerbouw, bloementeelt, boomenteelt, ga zo maar door.

[0:39:36] Ik had er een korte vraag over.

[0:39:38] Kunt u iets vertellen over wanneer die fysieke metingen, zijn het volgens mij, of als dat niet zo is, corrigeer me graag,

[0:39:48] Of die verspreid zijn over het hele jaar, als het gaat over de droge seizoenen, de natte seizoenen, voor-oosten, na-oosten.

[0:39:57] Kunt u iets vertellen over, is dat de afgelopen tien jaar altijd vervolgens dezelfde methodiek gebeurt?

[0:40:02] Of is daar ook eens een keer, is daar een bijstelling, heeft er plaatsgevonden naar aanleiding van inbreng vanuit bepaalde stakeholders?

[0:40:10] Kunt u daar iets over zeggen?

[0:40:11] Dank u wel, voorzitter.

[0:40:13] Dank u wel.

[0:40:13] Ik wil trouwens wel de leden ook vragen om de vragen vooral compact te houden omwille van de tijd.

[0:40:19] Mevrouw Swinkels namens het CDA.

[0:40:22] Ja, dank, voorzitter.

[0:40:23] Ik heb eigenlijk twee vragen, maar ik zal me beperken tot één vraag en ik zal hem compact houden.

[0:40:27] Er werd... Dank allereerst voor de prestatie.

[0:40:29] Fijn om dit overzicht van de bestaande kaders te hebben en tegelijkertijd ook een wat meer actueel inzicht in hoe het er in de praktijk aan toe gaat.

[0:40:36] Ik heb één vraag dan voor nu en dat betreft die biologische bestrijders.

[0:40:40] Ik ben heel erg benieuwd, hoe kunnen we de toelating daarvan versnellen via het college?

[0:40:46] Dank u wel.

[0:40:47] En als laatste in dit blokje, lid Kostiets namens Partij voor de Dieren.

[0:40:50] Ja, voorzitter, het CTGB heeft zelf in een krantenartikel gezegd dat zij het goed proberen te beoordelen nog niet betekent dat er geen risico's zijn.

[0:40:59] En ze zeggen zelf ook dat de kaders waarop zij beoordelen soms decennia achterlopen op wetenschappelijke inzichten.

[0:41:06] We zien ook dat toetsingskaders, dat heeft u ook net geschetst, niet volledig zijn, dat er op heel veel dingen niet wordt getoetst, ook niet wat het precies doet met milieu.

[0:41:14] ...ecosystemen, langetermijneffecten, stapelingen.

[0:41:18] Dus ik ben benieuwd hoe verhoudt zich dat tot het voorzorgsbeginsel... ...of het principe erachter dat je eigenlijk als je twijfels hebt... ...of een bepaalde stof schade kan hebben, dat je het gewoon niet toelaat.

[0:41:34] Dank u wel.

[0:41:36] Gaan we weer naar mevrouw Suterling?

[0:41:37] Of... Oh, er was geen vraag meer van...

[0:41:47] Ik moet nog heel erg wennen aan de systematieke excuses.

[0:41:51] Nou, de eerste vraag, die ik best eerlijk gezegd ingewikkeld vond.

[0:41:57] En daar zijn natuurlijk ook onze collega's van INW heel erg bij betrokken en aan set.

[0:42:02] Dus eerlijk gezegd zou ik dat terug willen en moeten gaan naar de collega's van INW om dit hier goed te kunnen toelichten.

[0:42:09] Dus de korte antwoord is nee.

[0:42:11] We weten het niet.

[0:42:15] Dan was een mooie vraag, denk ik, van het lid Swinkels over de biologische bestrijders en hoe dat te versnellen.

[0:42:25] Er zit een verschil tussen biologische bestrijders, dat noem je dan macro-organismen, van die wespjes en wat je niet al hebt, roofwansen en andere dingen, en wat wij nu onder de omnibus voorstellen de biologicals noemen.

[0:42:39] Dat zijn bijvoorbeeld op schimmel gebaseerde gewasbeschermingsmiddelen.

[0:42:44] Die, daar doet het CTGB werk aan.

[0:42:48] En daar zijn zij voor de toelating aan zet.

[0:42:51] En de vraag was, hoe versnellen we dat?

[0:42:56] Nou, dat is enerzijds omdat we een apart loket hebben ingericht bij het CTGB, het zogenaamde groene loket, waarbij het CTGB nu al voorrang geeft aan de beoordeling van dat soort middelen.

[0:43:08] En het tweede antwoord is dat met dat omnibusvoorstel waar u nu BNC-viezen op heeft ontvangen, dat daar wel een aantal voorstellen vanuit de Europese Commissie zijn om dit soort middelen sneller op de markt te krijgen, maar wel veilig voor mens, dier en milieu.

[0:43:29] En dan...

[0:43:32] de wetenschappelijke kaders en het voorzorgbeginsel, vroeg lid Kostic.

[0:43:40] Ik snap dat dat echt best ingewikkeld is, hoe we daarna moeten kijken.

[0:43:44] Daar zit natuurlijk ook weer een wegingscomponent in.

[0:43:48] Dat is ook een politiek wegingscomponent.

[0:43:51] Maar ik zeg nogmaals, ten principale is het zo dat we heel erg goed kijken en beoordelen op werkzame stoffen.

[0:44:01] En dat doen we met een heel streng kader.

[0:44:04] En ja, dat is wat het is.

[0:44:07] En dan weten we nooit alles, maar we proberen dat, zo is het stelsel opgebouwd, wel zo goed mogelijk in kaart te krijgen en de risico's zo klein mogelijk te houden.

[0:44:22] Dank u wel.

[0:44:23] Wilt u een verduidelijkheidsvraag stellen?

[0:44:24] Dit kost iets.

[0:44:25] Nou ja, als ik het dan goed begrijp, is het inderdaad dus een politieke keuze.

[0:44:28] Wat het kabinet heeft besloten is we leunen volledig op het CTGB, terwijl het CTGB en het ministerie eigenlijk zelf ook zegt, uiteindelijk is het wel een politieke keuze in hoeverre je meeweegt dat zo'n toetsingskader bij lange na niet volledig is.

[0:44:40] Dat is wel goed voor de commissie om te weten.

[0:44:45] Dat is geen vraag, maar vooruit.

[0:44:46] Dan gaan we naar mevrouw Pot, D66.

[0:44:51] Dus mevrouw Swinkels ook een korte verduidelijking.

[0:44:53] Ja, klopt.

[0:44:54] Ten aanzien van mijn eigen vraag die ik zojuist stelde over het versnellen.

[0:44:58] Mooi om te horen dat er een apart loket is.

[0:45:00] Ik was wel benieuwd, kan vanaf nu dan in presentaties als deze vandaag daar ook over gerapporteerd worden?

[0:45:07] Ik kan het ook natuurlijk aan een bewindspersoon vragen, maar ik zou het ook mooi vinden als we in technische briefings dan hier ook wat zuigers bij gaan krijgen.

[0:45:14] Dank u wel, mevrouw Suttelin.

[0:45:16] Ik ben even op zoek naar wat u precies gerapporteerd bent, want wat er aan goedkeuringen is en aan toelatingen, dat is open op de CTGB-website.

[0:45:27] Dat kunt u elk minuut van de dag bekijken of wat daar is.

[0:45:32] Maar dan ben ik even op zoek waar u naar op gerapporteerd zou willen zien.

[0:45:40] Of het ook daadwerkelijk lukt om met dat loket dus te versnellen in die procedures.

[0:45:45] Dat zou ik wel interessant vinden.

[0:45:52] De baas zegt dat we kunnen kijken wat daarmee kan.

[0:45:55] Dat vergt capaciteit en dat moeten we dan ook weer regelen, ook financieel, dat begrijpt u. Dus dat moeten we ook met een nieuwe bewindspersoon goed doen.

[0:46:08] Dank u wel.

[0:46:09] Mevrouw Pot, D66.

[0:46:10] Yes.

[0:46:11] Voorzitter, ik ga nog heel even terug naar de 50 meter afstand en de gevoelige bestemmingen en dat soort dingen.

[0:46:18] Want ik vroeg me af, u had het over het informatiepunt.

[0:46:22] Ik ben sowieso benieuwd wanneer dat er komt.

[0:46:25] Maar ik vroeg me af, er is pas zo'n rechtelijke uitspraak geweest ook over de noodzaak voor telers om ook openheid te geven over waar ze mee spuiten.

[0:46:35] Ik vroeg me af of het mogelijk is om ook eisen te stellen aan verdere informatieverplichtingen van uittelers.

[0:46:43] Dus bijvoorbeeld wanneer ze gaan spuiten, op welke manier, omdat dat ook iets is waar omwonenden vaak om vragen.

[0:46:50] En ik vroeg me af wie daar dan vervolgens bevoegd gezag voor is, of dat het rijk is of gemeente.

[0:46:56] Dank u wel.

[0:46:57] Dan heb ik ook zelf nog een vraag namens mijn partij, de PVV.

[0:47:01] Die gaat over dat nieuwe actieplan in 2027.

[0:47:04] Komen wij daar als Kamer ook nog in beeld?

[0:47:07] En kunnen wij er ook nog iets van vinden op de juiste momenten?

[0:47:10] Dus graag daar iets meer toelichting op.

[0:47:16] Dank u wel.

[0:47:17] Ik pas deze twee vragen door aan mijn collega Quirine.

[0:47:21] Die zal hier iets op zeggen.

[0:47:25] Dan begin ik even bij de laatste vraag over het Nationaal Actieplan.

[0:47:31] De minister heeft eigenlijk heel recent een verzamelbrief naar de Kamer gestuurd en daar zat ook een evaluatie bij van het Nationaal Actieplan dat we nu hebben, dus dat geldt nog dit jaar.

[0:47:42] In die brief heeft de minister aangegeven dat ze het opstellen van een nationaal actieplan aan haar opvolger laat.

[0:47:53] Het is belangrijk om met de uitkomsten uit de evaluatie, met kritische noten over de uitvoering van alle maatregelen in de richtlijn, maar ook met beleidsvoornemens in een coalitieakkoord te kijken hoe je dan het nationaal actieplan verder vormgeeft.

[0:48:11] De minister zal u daar nog verder over informeren.

[0:48:15] Meer kan ik daar niet over zeggen.

[0:48:17] Dus als ambtenaren doen we het voorbereidende werk, maar meer zo niet even.

[0:48:23] Dan was er een vraag over informatieverstrekking over spuitgegevens.

[0:48:27] De recente uitspraken van de rechter waren van begin januari.

[0:48:34] Dat is een spannende uitspraak die geeft aan dat de minister bevoegd in gehouden is om

[0:48:41] informatie op te vragen bij telers, als derde verzoeken we om informatie.

[0:48:49] Ik vind het lastig om daar uitgebreid op in te gaan, omdat we de minister hebben geadviseerd hoe ze daar op verder kan gaan.

[0:48:57] En daar hebben we ook nog een gesprek over staan, zelfs nog met deze minister.

[0:49:02] En dat is omdat bepaalde juridische keuzes moeten snel gemaakt worden, willen die gemaakt worden.

[0:49:11] Dan heb ik het over het eventueel instellen van een beroep.

[0:49:15] Dat is nog mogelijk bij deze uitspraak en dat ligt nog voor.

[0:49:22] Voor andere verplichtingen die je op zou kunnen leggen aan telers, daar heb ik even zo snel geen antwoord op.

[0:49:32] Wellicht kunt u daar schriftelijk op terugkomen, misschien richting de commissie?

[0:49:37] Ja, de technische kant zeker en de weging daarin kan in het kader van een reactie op de uitspraak, die zal, zoals Crinus... Nee, dat snap ik.

[0:49:47] Het ging mij puur om wat kan er en door wie.

[0:49:52] En ik had nog de vraag gesteld over wanneer het informatiepunt er is.

[0:49:56] Wat ik heb begrepen, we hebben daar ook in dezelfde Kamerbrief, de verzamelbrief, iets over gemeld, dat dat wordt de teksten, daar gaat het dan vooral om, van wat meld je dan op de website, dat daar nog aan gewerkt wordt en dat we zo snel mogelijk live willen gaan met het informatiepunt.

[0:50:19] Dank u wel.

[0:50:20] Dan kijk ik naar de tijd.

[0:50:22] We hebben nog acht minuten, dus we kunnen nog eventueel

[0:50:25] één of twee vragen doen.

[0:50:27] Mevrouw Bommen, nee, mevrouw Den Hollander, VVD.

[0:50:30] Dank u, voorzitter.

[0:50:31] Ik zou toch nog even door willen gaan op die zonering.

[0:50:34] Want het wordt in mijn beleving nu echt erg overgelaten aan gemeenten, die, weet ik ook uit ervaring, echt aanlopen tegen ook weer juridische consequenties.

[0:50:42] Want je hebt heel veel juridische ondersteuning nodig.

[0:50:44] Er worden ook veel rechtszaken overgevoerd in de gemeente.

[0:50:47] Daar komt zo meteen medio 2016 tot het onderzoek, hebben we net gehoord.

[0:50:53] Wordt er vanuit de ministerie dan ook gewerkt aan landelijke regelgeving voor zonering, zodat we die aap weer op onze eigen schouder nemen als landelijke overheid en niet bij die gemeente laten liggen?

[0:51:12] We zijn in goed gesprek natuurlijk met de verschillende lokale overheden hierover.

[0:51:17] Dat die verkenning loopt, hoe dat precies een vervolg geeft en welke overheids

[0:51:23] en welke actieve rol de Rijk daar wel of niet in pakt.

[0:51:28] Het is een beetje een flauw antwoord, maar dat is ook wel een politieke keuze aan de minister.

[0:51:33] Dus ik bedoel, er zijn allerlei smaken in mogelijk, technisch gezien.

[0:51:39] Maar de weging daarvan is voor ons wat moeilijk om daar een antwoord op te geven.

[0:51:44] Dadelijk, de politiek komt daar ongetwijfeld nog op.

[0:51:48] Mevrouw Snikkels, CDA.

[0:51:50] Ja, dan ga ik nu mijn tweede vraag stellen, voorzitter.

[0:51:53] Ja, ik had nog een vraag over die geïntegreerde gewasbescherming.

[0:51:58] We hebben natuurlijk van de week ook

[0:52:00] het nieuws vernomen over die slechte naleving, waar ook al zojuist over verteld werd, waar ik zelf best wel van geschrokken was dat het percentage zo laag ligt.

[0:52:11] En ik was benieuwd, jullie vertelden over de gewasbescherming, de geïntegreerde gewasbescherming, dat er ook mogelijkheden moeten zijn om goed terug te blikken op het afgelopen jaar, dat daar ook vragen over gesteld kunnen worden door de NVWA.

[0:52:24] En ik was heel erg benieuwd, wordt er al gewerkt aan een soort standaard of een

[0:52:29] Ja, een model waarop de teler goed die informatie kan uitwisselen met de NVWA op een manier die niet te bureaucratisch wordt, die gewoon te doen is, maar die ook wel dat inzicht geeft, zodat we eventuele onbedoelde overtredingen sowieso snel weten op te lossen.

[0:52:50] Dank u wel, mevrouw Sutteling.

[0:52:53] Ja, ook een hele goede vraag, denk ik.

[0:52:57] Ja, we kijken wel natuurlijk daarna samen met onze NVWA hoe we het doen, maar ook eerlijk gezegd samen met de sector.

[0:53:04] Want telers moeten dat zelf ook goed op orde hebben en daarbij geholpen worden.

[0:53:09] Dus dat is onder meer ook onderdeel van dat benchmarksysteem waar we aan werken, om telers daar zelf ook een verantwoordelijkheid in te geven en tegelijkertijd de mogelijkheid voor onze NVWA ook om zaken op te vragen.

[0:53:25] Dank u wel.

[0:53:26] Heel kort dan.

[0:53:27] Ja, ik ben heel erg blij met dit antwoord qua insteek, maar ik ben natuurlijk heel erg benieuwd hoe dat er dan uit gaat zien.

[0:53:33] Ik snap dat ik hier niet om een toezegging kan vragen, maar ik houd me graag aanbevolen als hier, ook na overleg met de sector, meer over te delen is hoe dit eruit komt zien.

[0:53:46] Er wordt geknikt, dus volgens mij is dat goed.

[0:53:49] Ik kijk nog even naar dit kostiet, zoals de laatste die de vraag kan stellen.

[0:53:53] Ja, glyfosaat is een van de middelen die vanaf 1 januari 2027 een toelating van onbepaalde tijd krijgt, als we omnibusvoorstel in de huidige vorm mogen geloven.

[0:54:03] Tegelijkertijd is, zoals jullie weten, ook een heel veel maatschappelijke discussie over deze stof, of wetenschappelijke discussie is onlangs een populaire studie ingetrokken, omdat de Monsanto daaraan heeft gezeten.

[0:54:13] Dus mijn vraag is welke ruimte heeft de Tweede Kamer om dit nog tegen te houden als de Kamer zou willen?

[0:54:20] Dankuwel.

[0:54:23] Ik wil toch altijd even goed overleggen.

[0:54:31] Ik heb inderdaad heel vaak het onderwerp van gesprek genoemd van onze bewindspersoon met u als Kamer.

[0:54:38] Dat is met deze vraag eerlijk gezegd niet anders, want het zijn echt wel zaken waar de Kamer zich goed moet verhouden met de bewindspersoon.

[0:54:48] kan ik op dit moment niet veel anders zeggen dan dat glyfosaat recentelijk is beoordeeld, uitvoerig is beoordeeld in de Europese context en dat daar iets is uitgekomen, ook door EGA die gezegd heeft het is niet carcinogeen.

[0:55:02] Dat zijn voor ons de feiten en de uitkomst voorlopig, maar over het politieke stuk laat ik me niet uit.

[0:55:10] Dank u wel.

[0:55:11] Even een duidelijkheidsvraag.

[0:55:12] Dit kost niet veel.

[0:55:12] Ja, we moeten nog vier minuten hebben.

[0:55:14] Kijk, mijn vraag was welke ruimte heeft de Tweede Kamer procedureel?

[0:55:18] Ik vraag me niet over politieke keuzes.

[0:55:20] Er ligt een aangenomen motie van de Kamer om glyfosaat helemaal van de markt te halen.

[0:55:23] Het is al een politieke uitspraak.

[0:55:25] Dus ik vraag gewoon welke rol, wanneer kan de Kamer spelen?

[0:55:29] Ik heb het idee dat deze vraag nogal politiek van aard is.

[0:55:33] Ja, in algemene zinnen.

[0:55:36] Ik hoorde u ook een beetje iets zeggen over het BNC, over de omnibusverordening bijvoorbeeld, over de periode van toelating.

[0:55:41] Nou, daar is een BNC-affiche naar uw Kamer gestuurd en daar is natuurlijk altijd de mogelijkheid tot het debat om daarover te voeren en daar zal de minister...

[0:55:51] ...zich tot de Kamer verhouden.

[0:55:54] En ook de andere middelen... ...mevrouw Sutilin heeft toegelicht dat het gaat om de toelating van stoffen... ...voordat er een stempositie wordt ingenomen... ...de stempositie wordt ook gedeeld met uw Kamer, dus daar zijn... ...ja, het is niet aan ons om u precies parlementaire mogelijkheden... ...maar die zijn er dan via die route.

[0:56:13] Dank u wel.

[0:56:14] Mevrouw Borremen.

[0:56:18] Ga je gang.

[0:56:20] De vraag is eigenlijk, stel dat een stof goedgekeurd is, Europees, mag je dan als land er wel voor kiezen om een verbod in te stellen, ondanks die goedkeuring?

[0:56:34] De goedkeuring is Europees.

[0:56:36] Wat je als land kunt doen, is acteren op de toelating van het middel of het gebruik.

[0:56:44] Maar als een stof in de Europese context is goedgekeurd, dan is het goedgekeurd.

[0:56:51] En dan is de vraag of daar middelen op gebaseerd zijn.

[0:56:54] Heeft het CTGB die kunnen beoordelen?

[0:56:58] En vervolgens ook, gaat de toelatinghouder dat op de markt zetten?

[0:57:01] En daar zitten dan mogelijkheden, maar niet in de goedkeuringprocedure.

[0:57:07] Dank u wel.

[0:57:08] We hebben nog één minuut.

[0:57:09] Die gebruik ik met uw goedvinden voor de afsluiting.

[0:57:12] Ik dank onze drie gasten die vandaag de technische briefing hebben gegeven en de beantwoording voor de vragen.

[0:57:17] Ik dank ook de leden voor hun inbreng en de gestelde vragen.

[0:57:20] En ook de mensen natuurlijk hier aanwezig en eventueel online meekijken.

[0:57:24] En dan sluit ik bij deze de vergadering.

[0:57:25] Dank u wel.