Het dorp Moerdijk

[0:00:00] Hierbij open ik deze bijeenkomst van de vaste commissie van Klimaat en Groene Groei.

[0:00:07] En we hebben vandaag op het programma een rondetafelgesprek over het dorp Moerdijk.

[0:00:12] En ik heet heel graag de leden welkom.

[0:00:15] Als eerste mevrouw Zalin Jan van GroenLinks PvdA, de heer Vermeer van de BBB, de heer

[0:00:23] Klemink van jaar 21, de heer Jimmy Dijk van de SP, de heer Henk Jumelet van het CDA, de heer Kops van de PVV, meneer Klos van D66, de heer Van Duivenvoorde van Forum voor Democratie en de heer Gimmes van de ChristenUnie.

[0:00:43] En dan heet ik uiteraard ook onze gasten welkom, die allemaal nu kort het moment krijgen om, nou ja,

[0:00:53] te vertellen waarom zij hier zijn.

[0:00:57] Daarna krijgen de Kamerleden de mogelijkheid om vragen te stellen.

[0:01:01] We hebben de heer Visser, inwoner van het dorp Moerdijk, de heer Meijer van de dorpsstafel Moerdijk, de heer Nuiten en de heer Langhuizen, allebei tevens inwoner.

[0:01:13] Dan wil ik heel graag als eerste de heer Visser het woord geven.

[0:01:19] Dank u wel, voorzitter.

[0:01:21] Ik ben Jeroen de Visser en als betrokken inwoner die opgegroeid is met een cyclische bedreiging van het voortbestaan van het dorp Moerdijk zit ik vandaag hier.

[0:01:32] Onder andere de laatste grote bedreiging in 2013 na het rapport van commissie Nijpels heeft ervoor gezorgd dat Moerdijkers gematigd reageren op een project wat het voortbestaan van het dorp kan tasten.

[0:01:48] Na het rapport van de commissie Nijpels is er gewerkt om het te vertrouwen terug te brengen.

[0:01:53] Investeringen en onderhoud werden weer leven ingeblazen en daarin gingen de gemeente en provincie voorop.

[0:02:02] Om op 11 november dan te horen te krijgen dat diezelfde overheid je geschiedenis laat verdwijnen, je toekomst onzeker maakt en zonder perspectief is onmenselijk.

[0:02:18] Zodra dat er verschillende sporen worden onderzocht, is het essentieel dat hier duidelijk over wordt gecommuniceerd.

[0:02:25] Het is eerst gepresenteerd als project voor de energietransitie.

[0:02:29] Pas later in het traject hebben we te horen gekregen dat het gaat om een multidisciplinair project.

[0:02:36] Oftewel, het klinkt in mijn beleving meer als een uitbreiding van het haven- en industrieterrein.

[0:02:42] Daarbij wordt bij grote ontwikkelingen een transitiestrategie.

[0:02:47] Deze strategie zou pas uitgewerkt worden na een definitief besluit over het dorp.

[0:02:54] Voor inwoners voelt het als een omgekeerde volgorde.

[0:02:58] De sociale en mentale transitie is immers al begonnen.

[0:03:01] Het dorp leeft sinds 11 november 2025 in een permanente staat van onzekerheid.

[0:03:07] Terwijl er altijd verkondigd is, we nemen geen besluit zonder een pakket aan maatregelen.

[0:03:13] Dank u wel.

[0:03:16] Dank u wel.

[0:03:18] In mijn volgorde zou nu de heer Meijer van de dorpsstafel Moerdijk het woord krijgen.

[0:03:23] Klopt dat?

[0:03:25] Maakt ons niet zoveel uit, denk ik.

[0:03:27] Precies.

[0:03:28] Nou, dan heel graag geef ik het woord aan de heer Meijer.

[0:03:30] Dank u wel, voorzitter.

[0:03:32] Goedemorgen.

[0:03:33] Ik ben Pim Meijer en ik mag vandaag aanschuiven namens Dorpsstaan van Moerdijk.

[0:03:37] Sinds 2015, maar eigenlijk al generaties lang, zetten inwoners van Moerdijk zich hier intensief en met hart en ziel in voor een leefbaar dorp.

[0:03:46] Vrijwillig en strijdvaardig.

[0:03:48] Maar op dit moment is er geen sprake van een gelijkwaardige strijd of zelfs van een gelijkwaardig speelveld.

[0:03:53] Want als het aan de overheid ligt, moet Moerdijk wijken.

[0:03:57] En hoewel ook de mensen in Moedijk snappen dat ons stroomnet vol zit, dat we vervuilende industrie willen verduurzamen en dat we...

[0:04:04] woningen nodig hebben, vinden we het principieel onredelijk dat dit voor het dorp betekent dat we ondernemers de nek omdraaien, kwetsbare ouderen op hoge leeftijd ontwortelen uit hun sociale omgeving en overwegen om een punt te zetten achter de geschiedenis en identiteit van Moerdijk.

[0:04:20] Stelt u zich even voor dat het gebeurt in uw eigen woonplaats.

[0:04:23] Voelt u dan ook niet de rillingen over uw rug lopen?

[0:04:26] Moerdijkers willen blijven.

[0:04:28] Bent u het niet met ons eens dat een voorstel tot opheffing van ons dorp, de term opheffing alleen al, hoe kunnen we zo'n begrip toepassen op een sterke sociale gemeenschap als Moerdijk, dat dat zo extreem en onomkeerbaar is in het licht van netcongrestie en verduurzaming, dat welke andere optie dan ook, we zien vanuit de menselijke maat, tot in detail moet worden onderzocht en overwogen?

[0:04:50] En is dit wel gebeurd?

[0:04:52] De overheid legt deze problematiek nu voor 100% neer op de schouders van de mensen uit Moedijk.

[0:04:58] En hoewel Moedijkers sterke schouders hebben, de geschiedenis heeft dat al bewezen, kunt u dat niet van ons vragen.

[0:05:04] Niet alleen in Moedijk, maar in heel het land kijken mensen naar de overheid als instituut dat zorgt voor mensen en hen beschermt.

[0:05:11] En als u daadwerkelijk ongewild een dorp opheft, dan is van beide geen sprake.

[0:05:17] We laten industriele ontwikkeling en verduurzaming nooit op deze manier ten koste gaan van mensen, want dat zou het ons niet waard moeten zijn.

[0:05:26] En neem onze stem vandaag en in de gehele verdere toekomst van dit dossier, wat er ook wordt besloten, serieus.

[0:05:34] Want het gaat hier over mensen en niet over hectares.

[0:05:37] Dank u wel.

[0:05:39] Dank u wel.

[0:05:40] En dan geef ik graag het woord aan de heer Nuiten.

[0:05:44] Ja, voorzitter, dankjewel.

[0:05:46] Ik ben dus Raoul Nuiten, Moedijker, en op 20 april aanstaande krijg ik de sleutel van een nieuwe woning in een andere woonplaats.

[0:05:56] Op 8 juli 1969 werd in de krant een uitspraak van Moedijker Tini Schonens opgetekend.

[0:06:02] We willen duidelijkheid.

[0:06:03] Uit het streekplan hebben we afgeleid dat Moedijk gedoemd is te verdwijnen.

[0:06:08] We willen daarover een officiële uitspraak van mensen die daartoe bevoegd zijn.

[0:06:12] Dat was 60 jaar geleden.

[0:06:15] De vraag die vandaag voor ligt, wat de gevolgen zijn van het opheffen van Moedijk, leeft dus al generaties.

[0:06:21] 11 november 2025 veranderde er wel iets wezenlijks.

[0:06:26] Het gemeentebestuur besloot dat het dorp plaats mag maken voor industrie.

[0:06:31] En zo'n uitspraak heeft meteen gevolgen.

[0:06:33] Nog vóór er iets fysiek gebeurt, komt de leefbaarheid onder druk te staan en ontstaat een tweedeling tussen blijvers en vertrekkers.

[0:06:41] Ik hoor dus bij de vertrekkers.

[0:06:43] Als vijfde generatie uit een familie die al honderd jaar in Moedijk woont, kies ik toch om te gaan.

[0:06:48] Ik wil bijvoorbeeld zeker weten dat mijn dochter van 9 maanden de basisschool in haar woonplaats kan afmaken.

[0:06:55] En die zekerheid is er niet meer.

[0:06:57] Mijn vertrek is daarmee een direct gevolg van het standpunt van de gemeente.

[0:07:02] De hoofdvraag die vandaag voor ligt suggereert Echter dat gevolgen pas ontstaan na een besluit.

[0:07:08] Maar u merkt, dat klopt niet.

[0:07:10] Het leed is geschiet.

[0:07:11] Het is daarom relevanter om te onderzoeken hoe de schade die Moedijkers nu al leiden eerlijk kan worden gecompenseerd.

[0:07:19] En daarvoor kunt u twee dingen doen.

[0:07:21] Eén, investeren in leefbaarheid zolang het dorp bestaat voor blijvers.

[0:07:25] En twee, zorgen voor eerlijke regelingen voor vertrekkers.

[0:07:28] En ik richt mij vandaag op het laatste.

[0:07:31] Let op, ik kom hier niet om mijn hand op te houden.

[0:07:33] Ik vraag om redelijkheid.

[0:07:35] Zoals de overheden zelf hebben afgesproken bij het bol van 1 december 2025.

[0:07:41] Burgers mogen niet de dupe worden van de energietransitie.

[0:07:44] En toch gebeurt dat nu wel.

[0:07:46] Mensen die vertrekken, lijden niet alleen emotionele, maar ook financiële schade.

[0:07:52] Die eerste kunt u niet vergoeden.

[0:07:54] Maar die tweede zou wel gedekt moeten zijn.

[0:07:57] En hoewel er een regeling voor vertrekkers bestaat, laat onderzoek zien dat mensen daarmee vaak geen vergelijkbare woning op een vergelijkbare plek kunnen kopen.

[0:08:06] Bovendien worden verhuiskosten, overdragsbelasting en tijdelijke dubbele woonlasten niet vergoed.

[0:08:12] De huidige regeling is in de praktijk dus niet regelijk.

[0:08:15] Dat belletje is voor mij, of?

[0:08:17] Nee?

[0:08:18] Oké.

[0:08:20] Dan sluit ik graag af met te zeggen dat ik concreet om twee dingen vraag.

[0:08:24] Eén, een eerlijkere garantieregeling met als uitgangspunt een vergelijkbare woning op een vergelijkbare plek.

[0:08:30] En twee, vergoeding van alle redelijke transitiekosten voor vertrekkers.

[0:08:35] Dank u wel.

[0:08:38] Dank u wel.

[0:08:38] En dan geef ik tot slot heel graag het woord aan de heer Lankhuizen.

[0:08:43] Dank u wel, voorzitter.

[0:08:44] Mijn naam is Albert Lankhuijzen, inderdaad.

[0:08:46] Ik ben inwoner van het dorp Boedijk en als zodanig spreek ik hier ook vandaag.

[0:08:52] Als inwoners willen wij blijven en dat is het verhaal wat we hier vandaag willen vertellen.

[0:09:00] En waarom?

[0:09:01] Omdat de hoofdvraag die we hier vandaag krijgen al impliceert dat het antwoord eigenlijk al gegeven is.

[0:09:08] En ik vraag me af of dat niet te volbarig is.

[0:09:12] Er zijn heel veel opgaven die we moeten doen en moeten gaan leveren en die zijn ook conflicterend met elkaar.

[0:09:19] En op basis daarvan zou ik zeggen, de hoofdvraag die we hier moeten wegleggen, zijn we niet ingehaald door de tijd.

[0:09:25] Met alles wat er op ons afkomt en alles wat we moeten doen.

[0:09:30] Om genoeg tijd over te houden voor een discussie en vragen zou ik het hierbij willen laten.

[0:09:36] Dank u wel.

[0:09:37] En aan alle sprekers complimenten voor de korte, bondige bijdrage.

[0:09:42] Ik hoop dat de leden daar inspiratie aan opdoen.

[0:09:45] En aangezien we met heel veel leden zijn, is mijn voorstel om het in een blok van drie te doen.

[0:09:49] Dus iedereen één vraag.

[0:09:50] En dan maak duidelijk aan wie u de vraag stelt en dan antwoord van de leden.

[0:09:55] En meneer Lankhuizer, zou u de microfoon uit kunnen zetten?

[0:10:01] Sorry.

[0:10:01] Dank u wel.

[0:10:02] Dan geef ik als eerste graag het woord aan mevrouw Salinian voor een vraag.

[0:10:06] Dank voorzitter en dank natuurlijk aan alle sprekers.

[0:10:11] Ik ben afgelopen vrijdag in Moerdijk geweest, heel hartelijk ontvangen, dus dank ook daarvoor.

[0:10:17] Moerdijkers zijn toch wel heel trots op hun dorp en dat was indrukwekkend om te zien.

[0:10:24] Het is ook indrukwekkend om te zien hoe de leefomgeving daar steeds verder veranderd is en hoe dat perspectief juist elke keer eigenlijk zoek was voor de bewoners.

[0:10:36] Dus wat zou u van de overheid nodig hebben om juist weer dat perspectief te voelen?

[0:10:43] Mevrouw Teunissen.

[0:10:45] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:10:47] Mijn vraag is aan de heer De Visser.

[0:10:49] U bent al je hele leven woonachtig in de Moerdijk en u schrijft ook in een position paper en sinds 2013 zien we al dat er sprake is van discussie rondom het dorp.

[0:11:00] Mijn vraag is, hoe heeft u sinds die periode, dus een hele lange periode, die participatie ervaren?

[0:11:08] Vanuit de provincie, vanuit de gemeente bent u meegenomen in besluiten van de uitbreiding van de industrie.

[0:11:13] Dus hoe heeft u dat ervaren?

[0:11:17] En dan de heer Vermeer.

[0:11:22] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:11:23] En inwoners, bedankt voor hun bijdrage.

[0:11:25] Een aantal heb ik al eerder gesproken hierover.

[0:11:30] Het is een ronde tafel, dus we mogen hier geen politiek bedrijf ook niet met elkaar in debat gaan.

[0:11:34] Dat is best heel moeilijk, zeg maar, om dat te doen.

[0:11:42] Dus ik probeer het zo technisch mogelijk te houden eigenlijk.

[0:11:45] En mijn vraag is

[0:11:47] Ik heb ook begrepen dat de dorpstafel, dat die eigenlijk, volgens gemeenten en andere overheden, dat die eigenlijk ook zou vinden dat Moerdijk zou moeten verdwijnen omdat er een bepaalde rode lijn overschreden is in het plan wat de dorpstafel zelf gemaakt heeft.

[0:12:05] Ik heb daar natuurlijk, al hebben we het daar al eerder over gehad, maar het is misschien wel eens goed om hier duidelijk neer te zetten

[0:12:14] wat er met die rode lijn in het plan van de dorpstafel bedoeld is en hoe dat vervolgens overgepakt is en gebruikt is.

[0:12:24] En dat wil ik graag uw mening over hebben.

[0:12:27] En dat is dan neem ik aan de vraag aan de heer Meijer van de dorpstafel.

[0:12:31] Ja, alhoewel ik weet dat daar meerdere mensen bij betrokken zijn, ook die hier op tafel zitten.

[0:12:35] Ik geef de tijd even gericht vragen stellen.

[0:12:38] Dan zou ik heel graag als eerste het woord aan wie was uw

[0:12:47] Als eerst het woord aan de heer Lankhuis voor de vraag van mevrouw Selim-Jan.

[0:12:58] Nu mag u juist uw microfoon weer aansturen.

[0:13:01] Sorry, perspectief is eigenlijk al begonnen.

[0:13:04] Het is eigenlijk wat Roel net ook al aangaf.

[0:13:06] We hebben het over een transitiestrategie en we hebben het over een participatiestrategie.

[0:13:11] Maar voor ons, voor de overheid moet die nog beginnen, maar wij zitten er al middenin.

[0:13:16] En op het moment dat wij op 11 november de berichtgeving hebben gekregen, zitten wij al in een soort gijzeling.

[0:13:23] En die gijzeling, dat is de vraag ook voor ons, hoe komen wij eruit?

[0:13:27] En dat wil niet zeggen dat we dan snelle beslissingen willen hebben om dan maar perspectief te hebben.

[0:13:32] Nee, wij willen een wel overwogen besluit waarmee dat een end-to-end situatie bekeken wordt die nu over meerdere departementen heen gaat en

[0:13:44] concreet aangesloten wordt op elkaar, zodat de verschillende opgaven die er liggen ook in totaliteit bekeken worden en van daaruit goede keuzes worden gemaakt.

[0:14:01] Dan geef ik graag de heer Fischer het woord.

[0:14:04] Ja, dank u wel.

[0:14:06] De vraag ging over het participatietraject eigenlijk vanaf 2013, 2015 en sinds de dorpstafel gestart is en hoe dat ervaren is.

[0:14:15] Ik denk dat we mogen spreken over een succesvolle periode waarin we intensief hebben samengewerkt, maar ook veel hebben kunnen bereiken.

[0:14:25] Daarbij is vooral gekeken naar het sociale.

[0:14:29] We hebben de grotere projecten, helaas, die in 2015 zijn vastgesteld, is heel weinig van terecht gekomen.

[0:14:38] Er zou een verbinding tussen Moerdijk en Zevenbergen aangelegd worden.

[0:14:41] Er zouden meerdere heuzen gebouwd worden.

[0:14:45] Is pas vorig jaar het laatste project gestart of het eerste project gestart.

[0:14:51] Ja, die hebben afgelopen december de sleutel gekregen voor levensloopbestendige woningen.

[0:14:58] Dat is heel hard om te horen te krijgen in een dorp, terwijl dat je een maand daarvoor hebt te horen gekregen.

[0:15:04] Het gaat mogelijk verdwijnen.

[0:15:08] Ik denk wel dat alle gesprekken die we destijds hebben gehad ook hebben bijgedragen

[0:15:14] aan de positie die we nu hebben als dorpstafel en ook wat we kunnen bereiken als dorpstafel.

[0:15:20] Want zolang dat er geen besluit is, zijn we afhankelijk van goodwill.

[0:15:24] En om die goodwill te hebben, heb je toch een relatie met elkaar nodig.

[0:15:28] Die is goed en daardoor zitten wij overal aan tafel.

[0:15:32] Dus helpt het ons in dit proces?

[0:15:35] Ik hoop het wel, maar de toekomst zal het liggen.

[0:15:40] Dank u wel.

[0:15:41] Tot slot, de heer Meijer.

[0:15:43] Ja, de vraag ging over de rode lijn en of de dorpstafel inderdaad ook is voor het mogelijke opheffen van het dorp.

[0:15:50] Laten we er gelijk volstrekt helder over zijn.

[0:15:52] De dorpstafel vecht voor behoud van moeilijkheid.

[0:15:54] Wij willen blijven.

[0:15:56] Er is twee jaar geleden een leefbaarheidsvisie opgesteld, een breedgedragen leefbaarheidsvisie in het dorp door bewoners zelf.

[0:16:02] Daarin wordt gesproken over er moet een keer een eind komen aan industriele uitbreiding in onze richting.

[0:16:06] Dat is daarin gezegd.

[0:16:08] We waren verrast toen eigenlijk in de periode daarna die leefbaarheidsvisie of argumenten daaruit tegen ons gebruikt werden als door politici.

[0:16:17] Die zeiden, ja, maar jullie hebben zelf aangegeven dat dat niet meer mag, dus dan maar opheffing.

[0:16:21] We hebben op basis daarvan een verklaring opgesteld en naar de gemeenteraad gestuurd in december.

[0:16:25] Dat kunnen we u ook doen toekomen, waarin we dat nuanceren en aangeven hoe het is bedoeld.

[0:16:30] Dus dat hebben we in ieder geval richting gemeenteraad al ontkracht en bij deze ook richting u.

[0:16:36] Dank u wel.

[0:16:37] Dan geef ik graag het woord aan de heer Klemink voor zijn vraag.

[0:16:40] Ja, dank u wel, voorzitter, en dank aan de gasten van vandaag.

[0:16:43] Veel bekende gezichten voor mij.

[0:16:45] Ik wil even terug naar de 11 van de 11 van vorig jaar.

[0:16:48] Dat is normaal gesproken een leuke dag in Brabant, maar in Moerdijk vorig jaar in ieder geval niet.

[0:16:53] De vraag is aan de heer Visser, of hij mij wat kan vertellen over hoe dat besluit van het college van BMW van Moerdijk, de inwoners ook bij zijn meegenomen en betrokken zijn geweest,

[0:17:04] en hoe u daar naar kijkt.

[0:17:11] Dank u wel, voorzitter.

[0:17:14] Dank voor jullie bijdragers en verhalen.

[0:17:17] Maar ook wel sterk dat jullie hier zitten en dat iemand tussendoor zegt er zijn blijvers en vertrekkers, maar jullie zitten hier wel met z'n vieren en dat toont ook volgens mij de kracht en de sterkte van zo'n gemeenschap als in Moerdijk aan.

[0:17:34] Mijn vraag gaat, en ik weet eigenlijk niet aan wie ik hem specifiek moet stellen, maar gaat over de leverbaarheid nu.

[0:17:39] Volgens mij was het de heer Meijer die inderdaad zei, ja, je ziet nu sociale en mentale onzekerheid, maar hoe zit het met de leefbaarheid?

[0:17:50] Met de investeringen die er nog plaatsvinden?

[0:17:53] Want anders kan ik me goed voorstellen dat er mensen eerder gaan zeggen, ik ga wel weg.

[0:17:59] Zeker als dat geen gelijke strijd is en als dat niet zo ervaren wordt.

[0:18:04] Dank u wel.

[0:18:05] En de heer Jumelet.

[0:18:07] Dank u wel, voorzitter.

[0:18:09] Ik sluit me aan bij de voorgangers.

[0:18:11] De woorden die gaan over mooi dat u hier bent.

[0:18:15] De reden dat u er bent is misschien niet zo mooi, maar fijn dat u wel hier met z'n allen bent en ook zometeen nog allerlei gasten.

[0:18:21] Ook ik ben met een heel aantal mensen gesprek geweest in de afgelopen tijd.

[0:18:26] Allereerst nog een opmerking.

[0:18:27] Ik zou erg benieuwd zijn ook naar de tijdlijn als het gaat om wat is nou in de afgelopen tijd echt allemaal gebeurd.

[0:18:34] in de zestige jaren vorige eeuw nog genoemd.

[0:18:36] Dus die tijdlijn is wat ons betreft wel erg belangrijk, maar ook voor de vraag vooral, wat weet je niet?

[0:18:41] En mijn vraag gaat naar de heer Lankhuizen, want die maakte de opmerking, zijn bijdrage was kort, maar hij zei wel iets heel belangrijks wat mij betreft.

[0:18:50] En dan ben ik wel benieuwd naar wat u er echt ook mee bedoelt.

[0:18:53] Zijn we ingehaald door de tijd?

[0:18:55] Dus ik ben wel benieuwd wat u daar precies eigenlijk ook aan gedachten bij hebt.

[0:18:59] Dank u wel, voorzitter.

[0:19:00] Dank u wel.

[0:19:02] Dan geef ik het woord aan de heer Fischer voor... Ja, dank u wel.

[0:19:07] De elfde van de elfde, normaal een dag waar het feest losbarst.

[0:19:11] Helaas was het een donkere dag voor Moedijk.

[0:19:14] Hoe hebben wij deze beleefd?

[0:19:16] Ik heb hem persoonlijk als een hele bijzondere avond ervaren, maar ook de aanloop ernaartoe.

[0:19:22] De weken voor kregen we uitleg over de Moedijk-regeling.

[0:19:26] Helaas was die uitleg zeer onduidelijk.

[0:19:30] ...en daarmee ook een beeld gevormd voor de vervolgavonden.

[0:19:34] Want krijgen we weer slechte uitleg?

[0:19:38] Dat is de vraag.

[0:19:39] Daarbij hebben we de uitnodiging gekregen... ...met eigenlijk een zeer algemene strekking... ...van jullie worden bijgepraat over PowerPort.

[0:19:48] Die bijpraatsessies hebben we al meerdere keren gehad... ...waar wethouder Dingemans heel duidelijk heeft uitgelegd hoe dat ervoor staat.

[0:19:58] Alleen in de brief werd niet duidelijk wat de urgentie was van die avond om erbij te zijn.

[0:20:05] Daardoor hebben ook veel bewoners hem laten schieten omdat ze de weken voor ook al informatie hadden van de gemeente.

[0:20:14] Dus eigenlijk door die slechte brief is hij door minder inwoners bezocht.

[0:20:20] En ja, is de avond heel bijzonder verlopen.

[0:20:24] Je komt binnen, er staat een voltaliger college.

[0:20:27] De griffie staat er.

[0:20:29] Er loopt beveiliging rond.

[0:20:31] Zulke avonden hebben wij nooit in het dorpshuis, want het gaat gemoedelijk.

[0:20:36] Er wordt een gesprek gevoerd en iedereen mag er zijn met zijn en haar mening.

[0:20:41] Dus ja, om dan zo binnen te komen, weet je dat het een foute boel is.

[0:20:46] Dus in de aanloop ernaartoe hebben wij vanuit de dorpstafel wel een participatietraject doorlopen over randvoorwaarden.

[0:20:55] Alleen dat is onder zo'n grote tijdsdruk gegaan dat ik niet kan zeggen dat dat zorgvuldig en volledig is geweest.

[0:21:02] Dus zelfs voor ons als betrokken inwoners is 11 november nog steeds als een verrassing gekomen.

[0:21:12] Dank u wel.

[0:21:14] Dan zou ik graag de heer Meijer het beoordelen.

[0:21:18] Ja, de vraag ging over de huidige staat van de leefbaarheid.

[0:21:21] Het eerlijke verhaal is, die staat als nooit tevoren onder druk op dit moment.

[0:21:26] Dus leefbaarheid is een stukje eigen verantwoordelijkheid van mensen in het dorp.

[0:21:30] Dus investeringen in je eigen woning, onderhoud, zorgen voor elkaar.

[0:21:35] Maar het is ook een verantwoordelijkheid van partijen die iets in het dorp doen of iets van het dorp willen.

[0:21:40] En we zien dat de gemeente zegt, lopende projecten gaan zolang er geen besluit is, gewoon door.

[0:21:46] Maar we zien ook al dat ontwikkelaars projecten stopzetten of niet meer durven te werken in Moerdijk.

[0:21:51] Dat zien we ook gebeuren.

[0:21:54] En het eerlijke verhaal is dus ook dat de mensen in Moerdijk het niet meer alleen kunnen om de leefbaarheid op pijl te houden.

[0:21:59] Dus we hebben gewoon hulp nodig van politiek, van ontwikkelaars, van overheden om dat voor elkaar te houden en die leefbaarheid op pijl te houden.

[0:22:06] En een concreet voorbeeld daarvan is ook

[0:22:08] Als er woningen leeg komen te staan in het dorp, wat gebeurt daarmee?

[0:22:11] Welke mensen komen daarin en hoe kunnen die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid, de sociale structuur?

[0:22:16] En waar we vastlopen in wetgeving, ja, hoe kunnen we dan kijken naar u bijvoorbeeld als politici of naar de overheid om ons te helpen om die leefbaarheid op pijl te houden?

[0:22:28] Ik wil graag de heer Nuiten ook de kans geven om hier misschien op aan te vullen, als dat behoefte aan is.

[0:22:35] Dank je wel, Pim.

[0:22:35] Ja, ik heb wel een aanvulling, want leefbaarheid is ook...

[0:22:41] Dat ervaar je persoonlijk.

[0:22:43] Dat probeert Pim net ook te zeggen.

[0:22:45] En er zijn mensen waarvoor het dorp nog leefbaar is, maar er zijn ook mensen, zoals ik, die zeggen dat het dorp voor mij niet meer leefbaar is.

[0:22:51] En daar heb ik een paar hele duidelijke redenen voor.

[0:22:55] En die redenen zijn allemaal te koppelen aan het...

[0:23:00] voorgenomen besluit van onze gemeente.

[0:23:03] Dus ik wil nogmaals benadrukken.

[0:23:04] We kunnen niet doen net alsof die die mededeling op 11 november geen gevolgen heeft gehad.

[0:23:11] Nee, de gevolgen zijn nu al aanwezig en die vereisen nu actie.

[0:23:16] En in mijn ogen kan je twee dingen doen.

[0:23:18] Dat is investeren in het dorp voorblijvers.

[0:23:22] en zorgen voor goede regelingen voor vertrekkers.

[0:23:24] Dat zijn de twee, en dan kun je in detail uitwerken hoe dat eruit moet zien, maar dat zijn de twee sporen die je volgens mij ter beschikking hebt.

[0:23:34] Dank u wel.

[0:23:35] En dan de heer Lankhuizen.

[0:23:37] Ja, dank u wel.

[0:23:39] En dank u wel voor de vraag, want we zitten hier inderdaad naar aanleiding van dat we in 2022 wetgeving hebben aangenomen uit Europa.

[0:23:49] Daar is beleid op gemaakt en dat beleid is gemaakt op aannames.

[0:23:53] en op onderzoeken en op basis van die aannames en onderzoeken komen we tot een bepaalde conclusie en mijn vraag is eigenlijk als we kijken wat daar dan in gebeurd is in de afgelopen vier jaar zijn er dan dermaad ontwikkelingen hebben die er plaatsgevonden waardoor dat die aannames die we gedaan hebben veranderd zijn en we ook tot andere conclusies komen

[0:24:19] En als voorbeeld wil ik daar bijvoorbeeld noemen de industrie waar we nu alleen maar berichten horen dat de industrie gaat vertrekken uit Nederland.

[0:24:27] We hebben een kaderrichtlijn water die ingevoerd moet worden in 2027.

[0:24:33] We hebben de woningbouw opgave die we hebben waar we hier 500 huizen willen weghalen.

[0:24:41] We hebben de model shift structuur dus op het moment dat we het water willen gaan gebruiken en dat is niet mogelijk vanwege de waterstanden die we gaan krijgen op basis van de klimaatverandering en op basis van de waterstanden die we in de toekomst gaan zien juist in het gebied omgeving Moedijk.

[0:25:07] dan is de doorvoer op water heel erg lastig en er zal meer overweg moeten gebeuren waardoor we daar ook weer in een conflict komen met de opgave die er al ligt om de model shift door te voeren.

[0:25:20] Dus er zijn een aantal aspecten die conflicteren met elkaar en waar we misschien wel door de tijd ingehaald zijn.

[0:25:27] En dat is denk ik waar we hiernaar moeten kijken of we nog wel de juiste keuzes maken.

[0:25:37] Dank u wel.

[0:25:39] Dan voor de volgende ronde vragen geef ik graag het woord aan de heer Kops.

[0:25:44] Dank u wel, voorzitter, en dank aan de gasten voor hun verhaal.

[0:25:49] Eigenlijk schieten ook een beetje woorden tekort, omdat het natuurlijk heel erg pijnlijk is dat we het hier dan hebben over het opheffen van een dorp.

[0:25:58] En dan al die mensen, het zijn allemaal persoonlijke verhalen natuurlijk.

[0:26:03] De heer De Visser had het dan over onmenselijk, permanente staat van onzekerheid, mensen die worden ontworteld, ook ouderen.

[0:26:12] En ook heel pijnlijk is dat je dus nu eigenlijk al een soort tweedeling ziet ontstaan tussen mensen die, zoals de heer Nuiten

[0:26:19] nu al besluiten om te vertrekken, maar ook mensen die zeggen nee, ik wil blijven.

[0:26:26] En mijn vraag, misschien sluit het een beetje aan op wat de heer Dijk ook al zei,

[0:26:32] Hoe gaan mensen daar nu dan mee om?

[0:26:34] Hoe wordt voorkomen dat er echt een enorme tweedeling ontstaat tussen enerzijds mensen die al vertrekken, maar ook mensen die heel graag willen blijven?

[0:26:46] Wellicht kan ik de vraag aan de heer Langhuizen stellen, die duidelijk zei dat hij tot de blijvers behoort.

[0:26:54] Hoe nu dan?

[0:26:55] Hoe ziet u dan bijvoorbeeld uw toekomst, persoonlijke toekomst, voor u?

[0:27:00] En hoe wordt die tweedeling tegengegaan?

[0:27:05] Dank.

[0:27:05] Dank u wel voor de vraag.

[0:27:07] De heer Klos.

[0:27:11] Ook van mijn kant dank dat u er bent.

[0:27:13] Dank voor het delen van uw verhaal, uw persoonlijke strijd, die er voor ieder van u anders uitziet, maar die wel gebonden is door de plek waar u vandaan komt.

[0:27:21] Mijn vraag is aan de heer Nuiten, want wat u vertelde over de schoolgang van uw 9-jarige dochter, dat greep mij zeer aan.

[0:27:28] U had het over de schade die nu al wordt geleden en de vergoedingen en de regelingen die gewoon niet voldoen op dit moment.

[0:27:37] Hoe zien de eisen daaraan, wat u betreft, eruit?

[0:27:41] Ik snap dat u dat niet voor ons helemaal kan schetsen, maar ik ben benieuwd hoe u dat ziet.

[0:27:47] En dan tot slot, oh, meneer Kloss kunt u de microfoon uitzetten en de heer Van Duivenvoorder.

[0:27:54] Ja, heel goed dat jullie vandaag gekomen zijn.

[0:27:56] Het is natuurlijk een enorm verdrietig verhaal al sinds, nou, voor november, maar ik kan me voorstellen dat jullie je niet echt gehoord of beschermd voelen, maar ik hoop dat vandaag, dat dat voor jullie ook van waarde is, dat we hier met elkaar zijn.

[0:28:07] Mijn vraag is eigenlijk de volgende.

[0:28:10] Ik denk dat hij aan Pim Meijer is.

[0:28:11] Ik heb met veel Moerdijkers gesproken en ik merk toch wel een soort driedeling.

[0:28:16] Dus we hebben het nu gehad over compensatie voor vertrek.

[0:28:20] of dat we mogen blijven, of dus de mogelijkheid dat gemeenschappen, als het ware, verhuisd worden, dus dat grootouders en kleinkinderen wel bij elkaar kunnen blijven.

[0:28:31] Dat heb ik jullie nog niet horen zeggen.

[0:28:33] Dus mijn vraag is eigenlijk, hoe kijken jullie daarnaar?

[0:28:34] En het daarmee verbonden is, in hoeverre spreekt Moedijk met één mond of in hoeverre zie je toch dat er nog discussie over is binnen het dorp over wat de beste oplossing is?

[0:28:45] Dank u wel.

[0:28:45] Als eerste geef ik graag het woord aan de heer Lankhuizen.

[0:28:50] Dank u wel voor de vraag.

[0:28:51] Wij zijn inderdaad direct in een soort geiseling terecht gekomen.

[0:28:56] Als u vraagt van waar zitten jullie nu?

[0:28:58] Wij zitten in een geiseling en dat heeft te maken met het feit dat er is een bom gedropt en nu.

[0:29:06] Hoe nu verder?

[0:29:07] We weten eigenlijk niemand.

[0:29:09] En dat is waar we nu zitten, wat ontzettend veel onzekerheid geeft, mentale druk op de gemeenschap, een gemeenschap die het leven leeft en het verdriet ook met elkaar deelt.

[0:29:19] Dus het is een hechte gemeenschap.

[0:29:22] En wat we nu zien ontstaan, is dat er inderdaad een meerdere deling komt van hoe je dit moet gaan invullen en hoe je je leven verder wilt gaan invullen.

[0:29:36] Maar iedere keuze die je nu wilt maken, of dat het nu gaat over ik wil een nieuwe keuken gaan zetten, of ik ga carrière technisch een keuze maken hoe ik verder wil, de eerste vraag die opkomt is waar ligt mijn toekomst?

[0:29:49] En hoe gaan wij verder?

[0:29:51] Dus in welke staat zitten wij nu?

[0:29:53] In staat van geiseling zou ik het zeggen.

[0:29:59] Ja, de vraag voor mij ging over wat is een redelijke vergoeding, volgens mij.

[0:30:07] En daarbij wil ik even aansluiten bij het verhaal van van Albert.

[0:30:12] Want ik denk dat er ook er is ook nog een soort derde groep mensen die misschien wel weg willen, maar niet kunnen.

[0:30:17] En dat vind ik zeer kwalijk.

[0:30:19] En ik ben daar behoorlijk ingedoken van wat de vergoedingsstructuur nu is.

[0:30:24] En eigenlijk ben ik tot de conclusie gekomen dat je uit zou moeten gaan in mijn ogen van een paar simpele uitgangspunten die in mijn ogen redelijk zijn.

[0:30:33] En een redelijk uitgangspunt is volgens mij dat je een vergelijkbare woning op een vergelijkbare plaats moet kunnen kopen.

[0:30:40] Ik heb gebruikgemaakt van de huidige regeling en het gaat mij een beetje te ver om hier aan het publiek de cijfers op tafel te gooien, maar privé deel ik die rustig met u, dan zult u zien dat ik niet vergelijkbaar terug kan kopen.

[0:30:54] Mijn hypotheekkosten zijn meer dan verdubbeld, dan snapt u dat ik geen

[0:30:58] geen gouden zak heb om een nieuwe woning te kopen.

[0:31:01] Wat ook niet moet, maar ik wil vergelijkbaar terug kunnen kopen voor vergelijkbare plekken.

[0:31:05] Dat is uitgangspunt 1.

[0:31:07] En uitgangspunt 2 is dat daarbij bijkomende kosten in mijn ogen vergoed zouden moeten zijn.

[0:31:12] Dus dan heb ik het over overdragsbelasting, verhuiskosten en dat soort zaken.

[0:31:19] Discussie was niet mogelijk, maar ik ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt.

[0:31:23] Want in mijn ogen is dat een heel redelijke vraag.

[0:31:26] Je vraagt geen gekke overdreven dingen.

[0:31:30] Je vraagt een redelijke vergoeding.

[0:31:34] En ik heb het nog niet eens over de emotionele schade.

[0:31:36] Die laat ik buiten beschouwing, want die kunt u toch niet vergoeden.

[0:31:39] Ik heb het puur over een stukje financieel.

[0:31:44] En dan tot slot, de heer Meijer.

[0:31:46] Ja, dank u wel.

[0:31:47] De vraag ging over de driedeling eigenlijk, dus de vertrekkers, de blijvers en mensen die eventueel in een gemeenschap of iets vast willen houden van elkaar en willen verhuizen.

[0:31:55] Uiteindelijk zijn dat ook mensen die vertrekken.

[0:31:58] En wat je ziet, is dat mensen die nu misschien willen blijven en door een voorgenomen besluit niet nagedacht zouden hebben over een mogelijke vertrek, die worden nu gedwongen om na te denken over een vertrek en die worden ook gedwongen om na te denken over de vraag, wat wil ik dan vasthouden als ik vertrek?

[0:32:14] En dat is voor iedereen iets anders.

[0:32:15] Dus mensen zullen zeggen, ik hou mijn buren vast, ik hou mijn vriendengroep vast, ik hou mijn familieleden vast.

[0:32:21] Voor oudere mensen is het misschien heel ingewikkeld, omdat ze afhankelijk zijn van mantelzorg.

[0:32:24] Hoe kun je die vasthouden?

[0:32:26] Dus mensen worden gedwongen om na te denken over de vraag, wat wil ik vasthouden als ik vertrek?

[0:32:30] Dat kan een kleine of een iets grotere gemeenschap zijn.

[0:32:33] En de vraag is ook...

[0:32:34] Je kunt dus niet met één regeling iedereen bedienen.

[0:32:36] Dus er moet wel een regeling komen voor compensatie, maar daarbinnen moet voor iedereen maatwerk mogelijk zijn, want mensen hebben hier niet om gevraagd.

[0:32:43] Dus het is een ingewikkeld dossier en u heeft gelijk dat mensen hele verschillende wensen hebben in wat ze vast willen houden, ja.

[0:32:52] Dank u wel.

[0:32:54] Dan geef ik tot slot heel graag het woord aan de heer Ginwis en mevrouw Müller, maar eerst aan de heer Ginwis voor zijn vraag.

[0:33:00] Voorzitter, dank u wel en heel veel dank voor uw komst.

[0:33:04] De tweedeling, driedeling is een feit, zoals u al heel heldig zei.

[0:33:11] Indrukwekkend hoe nergens in Nederland, behalve in Moedijk, permanent de vlaggen half stok hangen.

[0:33:15] Dat is een verdrietig beeld.

[0:33:20] Mijn vraag is nu aan de heer Nuiten en vervolg eigenlijk op het antwoord wat hij zojuist gaf.

[0:33:26] Hoe ontvankelijk is de gemeente of zijn de instanties die daarover gaan voor een eerlijke garantieregeling, eerlijke Moerdijk regeling?

[0:33:36] En welke vervolg geven ze eigenlijk aan uw hele terechte omschrijving van waar zo'n regeling aan zou moeten voldoen?

[0:33:44] Zowel de garantie, de Moerdijk regeling als de eerlijke vergoeding, de transitievergoeding voor vertrekkers.

[0:33:53] En tot slot dan mevrouw Müller.

[0:33:56] Ja, ook vanuit mijn kant dank voor jullie komst en dank voor jullie openheid.

[0:34:00] En ook de woorden van de tweedeling kwamen bij mij binnen.

[0:34:04] Ik heb een vraag aan meneer Pinmeijer.

[0:34:06] Je had het over dingen waar je de politiek voor nodig zou kunnen hebben om die leefbaarheid te vergroten.

[0:34:11] Onder andere wet en regelgeving die knalt als het bijvoorbeeld aankomt op leegstaande woningen.

[0:34:15] Zijn er nog andere punten te benoemen die daaruit volgen?

[0:34:20] Dank u wel.

[0:34:21] En dan geef ik graag het woord aan de heer Nuiten.

[0:34:23] Ja, dank u wel.

[0:34:25] Wat ik heb ervaren de afgelopen vijf jaar dat ik met dit dossier bezig ben, is eigenlijk het volgende.

[0:34:31] Alle partijen die ik spreek op alle overheidsniveaus zijn het eigenlijk eens dat kosten op een normale manier vergoed zouden moeten worden.

[0:34:45] En dat is ook verankerd in de verschillende bolbesluiten.

[0:34:48] Vervolgens de praktische uitwerking die blijft achter want wat ik heb gemerkt is de gemeente die wil daar best in meegaan.

[0:34:55] Alleen die zeggen ja wij kunnen er niet betalen.

[0:34:57] Dan zullen we geld moeten krijgen van uit het Rijk.

[0:35:02] Het Rijk zegt ja maar wacht even wij gaan nog niet betalen want er is nog geen officieel besluit.

[0:35:08] En dan krijg je een beetje kip en ei verhaal en hetgeen wat ik vandaag probeer duidelijk te maken is eigenlijk dat

[0:35:14] Ja, onafhankelijk van het besluit dat gaat komen, de investeringen in het dorp voor de blijvers en ook een redelijkere vertrekregeling, die zouden al gedaan moeten zijn.

[0:35:28] Het kwaad is al geschiet, dat heb ik maar geprobeerd uit te leggen.

[0:35:34] Ik heb ervaren dat alle overheidspartijen er eigenlijk ontvankelijk tegenover staan, maar dat het heel moeilijk is om het praktisch voor elkaar te krijgen.

[0:35:46] Dank u wel.

[0:35:48] En dan tot slot de heer Meijer.

[0:35:51] Ja, dank u wel.

[0:35:52] En de vraag inderdaad ging over... Ja, waar zouden we de politiek voor kunnen gebruiken, hè?

[0:35:58] Zou ik maar eventjes zo te zeggen.

[0:36:00] Nou, leegstaande woningen en wat daarmee gebeurt en welke mensen terugkeren in het dorp...

[0:36:06] Dat is een heel belangrijk aspect, dat gaat over leefbaarheid.

[0:36:09] Het gaat sowieso over perspectief voor mensen, denk ik, in algemene zin.

[0:36:12] Dus voor mensen die huren, bijvoorbeeld in het dorp.

[0:36:14] Nou, die lopen ook tegen problemen aan, maar die zijn geen eigenaar van een woning.

[0:36:18] Dus in hoeverre verschilt het perspectief dat zij hebben van woningeigenaren bijvoorbeeld?

[0:36:23] Je noemde al ouderen die afhankelijk zijn van mantelzorg.

[0:36:26] In hoeverre hebben zij regie op hun toekomst?

[0:36:28] En hoe moeten we ze daarbij helpen?

[0:36:30] En wat mogen we daarin ook verwachten vanuit de overheid of de sociale partners?

[0:36:34] überhaupt een sociale analyse over wat is er in Moedijk aan de hand en hoe kunnen we dus die maatwerkoplossingen die ik zojuist ook al even noemde, hoe kunnen we die garanderen eigenlijk voor mensen binnen

[0:36:45] Ja, de algemene compensatieregeling die er sowieso moet komen... ...voor alle schade die mensen nu al hebben geleden... ...en waarschijnlijk nog zullen lijden in de komende tijd.

[0:36:54] En oprechte aandacht en menselijke maat.

[0:36:55] Dus ik denk dat dat gewoon een stukje is wat natuurlijk...

[0:36:59] Het zijn misschien moeilijke woorden om dat heel concreet te maken... ...maar er is wel echt behoefte aan menselijke maat... ...in het hele proces wat nog volgt, in de besluitvorming.

[0:37:09] En het feit dat we hier vandaag gehoord worden... ...dat is in ieder geval een mooie eerste stap, denk ik.

[0:37:14] Nou, dank u wel.

[0:37:15] En met deze woorden wil ik u ook heel graag bedanken voor uw openhartige bijdrage en met oprechte aandacht.

[0:37:24] Dank u wel.

[0:37:24] En we schorsen heel kort en dan krijgen we de volgende bloksprekers.

[0:39:53] Hierbij heropen ik de vergadering.

[0:39:56] Het volgende blok op het programma is het blok ondernemers.

[0:40:00] Daarbij heet ik de volgende mensen welkom.

[0:40:05] De heer Schellekens van SOMO, de heer De Kroon, een ondernemer.

[0:40:11] Mevrouw de Kroon, een ondernemer.

[0:40:17] De heer Dieriks van het havenbedrijf Moerdijk en mevrouw Van Nieuwenhuijzen van ZLTO Moerdijk.

[0:40:25] Ik geef heel graag als eerste het woord aan mevrouw Van Nieuwenhuijzen.

[0:40:33] Dank u wel.

[0:40:35] Geachte voorzitter, geachte leden van de commissie en overig aanwezigen.

[0:40:39] Ik spreek vandaag tot u als boerin en ook als vertegenwoordiger van de agrarische ondernemers uit de regio Moerdijk.

[0:40:45] Boeren en tuiners die al generaties lang werken, leven en toekomst bouwen op de grond waar straks een paalpoort is voorzien.

[0:40:52] De komst van paalpoort gaat burgers en boeren raken en dat zorgt voor grote onzekerheid.

[0:40:57] Waar moet ik straks wonen?

[0:40:58] Wat gebeurt er met mijn grond, mijn bedrijf, mijn inkomen?

[0:41:02] Laat me vooropstellen, wij snappen de opgave.

[0:41:06] Duurzame energie en industrie zijn essentieel voor een toekomstbestendige economie.

[0:41:11] Tegelijkertijd is het belangrijk te erkennen dat landbouw het oudste fundament van onze regio is.

[0:41:18] Onze streek, het noordwestelijke kleigebied van Brabant, is vruchtbaar.

[0:41:21] Grond is van hoge kwaliteit.

[0:41:23] Wij produceren met een hoog rendement voedsel.

[0:41:26] gezond voedsel.

[0:41:27] Er is voldoende water, de verkaveling is sterk.

[0:41:30] Dit boerenland heeft vele generaties gevoed en draagt ook in deze hyper technologische tijd bij aan onze voedselautonomie, volksgezondheid, recreatie en welbevinden.

[0:41:43] Maar dit perspectief staat nu onder druk.

[0:41:46] De aanleg van een power of board vraagt naar verwachting zo'n 750 hectare netto landbouwgrond.

[0:41:51] En dan is daar de grond die nodig is voor natuurcompensatie nog niet in meegeteld.

[0:41:59] De kabels, leidingen en stroken die ervoor nodig zijn, eisen nog meer ruimte.

[0:42:04] Dit gaat om een veelvoud van hectares.

[0:42:07] Naast veiligheid is gezond, vers voedsel een ander fundament van onze samenleving.

[0:42:11] Dat verplicht ons om zuinig om te gaan met onze landbouwgrond en een goede landbouwstructuur te bewaken.

[0:42:18] Met klem roep ik u daarom op om de vruchtbare landbouwgrond in de regio te beschermen en wanmogelijk te versterken.

[0:42:25] Ik vraag om een integrale blik op slimme, gecombineerde keuzes die de kracht van het gebied versterken.

[0:42:32] We snappen dat ook onze sector offers moet brengen.

[0:42:36] Daarom is compensatie cruciaal, maar wel op de juiste manier.

[0:42:39] Laat compensatiegeld het volledig ten goede komen aan de versterking van de landbouwstructuur en het perspectief van de agrarische ondernemers.

[0:42:47] Het mag geen platte uitkoop worden.

[0:42:49] En tot slot, dat moeten we toch echt van het hart.

[0:42:52] Het is onze beroepsgroep die qua ruimtebeslag het hardst geraakt zal worden door de aanleg van de powerport.

[0:42:58] Maar als het gaat om dialoog moeten we elke keer knokken voor ons plekje.

[0:43:02] Vorig jaar was dat het geval toen tal van bewindslieden bij ons het gebied kwamen verkennen en we kregen aanvankelijk geen uitnodiging.

[0:43:10] En bij deze vergadering was dat weer zo.

[0:43:14] Wij moesten in de publiciteit lelijk doen om hier aan tafel te mogen zitten.

[0:43:19] U kunt daar als Tweede Kamerleden niets aan doen, maar ik wilde het toch benoemen.

[0:43:24] Dus neem ons serieus en behandel ons serieus.

[0:43:26] En dan mag u blijven vertrouwen op een kritische, maar constructieve houding van ons, uw voedselproducenten.

[0:43:32] Dank u wel.

[0:43:34] Dank u wel.

[0:43:35] Dan graag het woord aan de heer Dieriks.

[0:43:41] Dank u wel.

[0:43:43] Geachte voorzitter, geachte leden van de commissie en aanwezigen.

[0:43:47] Dank voor de uitnodiging.

[0:43:48] Mijn naam is Paul Dieriks.

[0:43:49] Ik ben de directeur van het havenbedrijf Moedijk.

[0:43:51] U heeft kennis kunnen nemen van ons position paper.

[0:43:54] Daarom beperk mij hier tot de essentie.

[0:43:57] Wij staan hier niet tegenover de bewoners en de boeren.

[0:44:01] We staan hier niet namens individuele bedrijven.

[0:44:04] Wij zijn net als bewoners, boeren en ondernemers belanghebbenden en staan hier voor de belangen van het gebied en het toekomstvast functioneren daarvan.

[0:44:13] Het havenindustriegebied heeft een grote en economische maatschappelijke waarde.

[0:44:18] Er werken ruim 20.000 mensen bij 400 bedrijven, waarvan 91% in vaste banen.

[0:44:24] We zijn één van de vijf zeehavens van nationaal belang en met onze basisindustrie onderdeel van de nationale industrieclusters.

[0:44:32] Wat staat er op het spel?

[0:44:34] Op korte termijn is het 380 kv-station cruciaal.

[0:44:38] Zonder structurele netcapaciteit geen elektrificatie.

[0:44:41] Zonder elektrificatie geen verduurzaming.

[0:44:45] En zonder verduurzaming verliest het bestaande clusters en koekomst.

[0:44:49] Voor ons gaat dit dus niet over groei.

[0:44:52] Dit gaat over continuïteit.

[0:44:54] Elektriciteit is broodnodig.

[0:44:56] Het station waar we het hier over hebben, vraagt minimaal 28 hectare.

[0:45:00] Dat is zo'n 40 voetbalvelden.

[0:45:03] Kijken we naar de nabije toekomst, dan zien we dat op nationale schaal is vastgesteld dat naast de energietransitie, waarbij ook aanlanding van wind op zee, converters en energieopslag horen, ook de circulaire economie om ruimte en samenhang vraagt.

[0:45:18] Vanuit die nationale opgave lijkt het logisch dat naar onze haven wordt gekeken, gegeven onze positionering.

[0:45:25] Maar de benodigde ruimte ligt niet binnen de huidige contouren.

[0:45:30] Tegelijkertijd is het gebied wel kansrijk voor deze transities, voor verdere verduurzaming, weerbaarheid en strategische autonomie.

[0:45:38] Wat is dus nodig?

[0:45:39] Een 380 kv-station op zo'n kort mogelijke termijn, een integrale gebiedsvisie met heldere besluiten en een zorgvuldige balans tussen economie en leefomgeving.

[0:45:49] Mijn oproep is dus eenvoudig.

[0:45:51] Neem een samenhangende sluit over Powerport, Regio Moerdijk en doe dat snel.

[0:45:56] Als havenbedrijf staan we midden tussen de partijen.

[0:45:59] We delen dezelfde behoefte aan zekerheid en perspectief als bewoners, boeren en bedrijven.

[0:46:04] Alleen daarmee kunnen we samen verantwoord vooruit.

[0:46:07] Dank u wel.

[0:46:10] Dank u wel.

[0:46:12] En dan graag mevrouw de Kroon.

[0:46:16] Achte voorzitter, achte leden van de commissie.

[0:46:19] Mijn naam is Lisbeth de Kroon, ik ben bijna 25 jaar woonachtig in Moedijk.

[0:46:23] Maar ik zit hier vandaag voor de lokale ondernemers uit ons dorp.

[0:46:26] Een groot deel daarvan heeft mijn position paper mee aangevuld en ondertekend.

[0:46:31] In 2008 hebben wij het autobedrijf in het dorp overgenomen.

[0:46:34] Net zoals veel lokale ondernemers zijn ook wij grotendeels afhankelijk van klanten uit het dorp zelf.

[0:46:40] Veel lokale bedrijven zitten al sinds de jaren 60-70 in het dorp Moedijk en zijn hier volledig geworteld en willen hier uiteraard niet weg.

[0:46:48] Verplaatsing naar een andere kern betekent in de praktijk verlies van klanten, verlies van lokale binding en directe concurrentie met al gevestigde ondernemers.

[0:46:55] Voor veel van deze bedrijven is verplaatsing daarom geen reële of levensvatbare optie.

[0:47:00] Maar ook nu al, zonder onherroepelijk besluit, zitten de inwoners en ondernemers in een vacuum wat grote onzekerheid met zich meebrengt.

[0:47:07] Moedeikers maken zich zorgen, toekomstperspectieven zijn onduidelijk en het dagelijkse leven staat in het teken van twijfel.

[0:47:13] Dit geldt uiteraard voor ons als lokale ondernemers, maar die zijn op één na zelf ook allemaal inwoners van het dorp, dus voor ons is de dubbele onzekerheid en zorgen.

[0:47:25] Wat wij als inwoners maar ook als ondernemers nodig hebben is toekomstperspectief en duidelijkheid.

[0:47:29] Hoe lang kan ik mijn bedrijf nog voeren op deze locatie?

[0:47:32] Hebben investeringen nog zin?

[0:47:33] Kan ik mijn personeel zekerheid bieden?

[0:47:35] En heeft bedrijfsopvolging nog zin?

[0:47:37] In meerdere lokale bedrijven staat de opvolging al klaar.

[0:47:40] Zij werken nu al dagelijks mee in het familiebedrijf.

[0:47:43] Is er voor hen nog toekomst in Moedijk?

[0:47:46] Het gaat ons niet zozeer om de keuze Oost of Zuidoost, want in beide gevallen hebben wij daar als dorp last van.

[0:47:51] Bij de richting Oost uiteraard meer dan bij Zuidoost, maar ook bij deze laatste komt de industrie aardig dichtbij.

[0:47:57] Wat wij vragen is om de keuze voor energietransitie en uitbreiding van de industrie in de regio Moedijk te heroverwegen, zoals ook in blok 1 reeds besproken is.

[0:48:05] Het kan en mag niet zo zijn dat een mooi dorp waar ondernemers een prima boterham kunnen verdienen, met een basisschool, een groot verenigingsleven, een goede sociale structuur, kortom waar het prima wonen is, dat dat ten koste gaat van de industrie.

[0:48:20] Dank u wel.

[0:48:22] Dank u wel.

[0:48:23] En tot slot, de heer Schellekens.

[0:48:25] Ja, dank je wel.

[0:48:26] Beste Kamerleden, wie de recente rapporten leest, ziet één patroon.

[0:48:31] De rek is eruit.

[0:48:32] Alle rapporten waarschuwen voor geen stikstofruimte, een volstroomnet, geen technisch personeel, fysieke ruimte dat schaars is.

[0:48:40] En dat heeft een logische consequentie die zelden hardop uitgesproken wordt.

[0:48:46] Namelijk, groen industriebeleid is dus niet alleen een mooi ver gezicht over welke duurzame industrie we willen opbouwen, maar ook expliciete keuze over de industrie die je wilt afbouwen.

[0:48:59] Toch zie je datzelfde terug in de politiek, zo ook bij Moerdijk.

[0:49:03] Omdat het moeilijk is te kiezen wat we niet willen,

[0:49:06] is het voorstel om het dorp Moerdijk op te offeren.

[0:49:09] De bewoners krijgen hier een valse keuze voorgeschoteld.

[0:49:13] Word je omsingeld door de industrie of overrompeld door de industrie?

[0:49:18] Een handige frame die de echte keuze buiten de deur houdt.

[0:49:22] Namelijk, moet de industrie hier groeien, hier uitbreiden om te verduurzamen of niet?

[0:49:28] En wat kunnen we afbouwen om ruimte te maken voor de energietransitie?

[0:49:34] Nou, dat antwoord ligt voor ons betreft iets verderop, 20 kilometer verderop.

[0:49:39] Dat is echt een steenworp afstand van Moerzijk, namelijk de fossiele olieraffinaderijen.

[0:49:45] Bijvoorbeeld.

[0:49:46] Nederland raffineert 12 procent van alle fossiele olie in Europa.

[0:49:50] Dat is meer dan Frankrijk, meer dan Polen, landen waar een veelvoud aan mensen wonen.

[0:49:57] En wat levert het op?

[0:49:58] Economisch gezien 510 miljoen euro aan belastingen.

[0:50:02] Maar kosten, alleen al de gezondheidsschade, worden ingeruimd op 2,1 miljard per jaar.

[0:50:08] Bovendien zijn fossiele raffinaderijen verantwoordelijk voor 6,5% van onze CO2-uitstoot.

[0:50:14] Willen we onze klimaatdoelen halen, dan moet de fossiele raffinaderij hier krimpen.

[0:50:20] Het idee dat ik hier dus presenteer vandaag is, laten we gewoon eens kijken hoe we een raffinaderij kunnen uitkopen in plaats van een dorp opheffen.

[0:50:30] En de kaartjes die in de position paper liggen, die tonen eigenlijk de vier grote olieraffinaderijen aan met het dorp Moerdijk eroverheen geplot.

[0:50:40] We omvatten ze duizend hectare aan grond, maar elke raffinaderij is groter dan de dorpskern Moerdijk.

[0:50:49] De ruimte die Moerdijk zoekt, die is er dus al, 450 hectare, en die ligt gewoon in Rotterdam.

[0:50:55] Ik sluit af.

[0:50:56] De druk op de moerdijkers is het resultaat van de keuzes die niet gemaakt worden.

[0:51:01] Maar er is een betere oplossing.

[0:51:03] Maar die begint wel met de politiek.

[0:51:05] Die moet expliciet benoemen welke industrie geen toekomst heeft.

[0:51:09] Anders betalen de moerdijkers de prijs.

[0:51:13] Dank u wel.

[0:51:15] Dank u wel.

[0:51:16] Dan gaan we het weer op dezelfde manier doen als in het eerste blok.

[0:51:19] Dus geef ik graag mevrouw Sannin Jan het woord voor een vraag.

[0:51:23] Dank voorzitter en dank ook aan deze sprekers, dank voor jullie verhalen.

[0:51:27] Ik heb een vraag aan de heer Dirks en dat heeft te maken met welke verantwoordelijkheid het havenbedrijf voor zichzelf ziet om te zorgen voor de inwoners.

[0:51:38] De inwoners hebben net natuurlijk ook al aangegeven dat ze ontzettend veel

[0:51:42] zorgen hebben, maar ook over de huidige leefbaarheidszorgen hebben.

[0:51:47] Dus wat kunt u doen op dit moment, maar ook voor de toekomst, om de inwoners een beetje perspectief ook te bieden.

[0:51:56] En mevrouw Teunissen.

[0:51:58] Dank u wel, voorzitter.

[0:51:59] Ik heb een vraag aan de heer Dieriks.

[0:52:02] De industrie die wil uitbreiden onder de mon van de energietransitie.

[0:52:06] En ik zie de ruimtebehoefte van Powerport is op dit moment opgegeven voor 700 hectare grond.

[0:52:13] En mijn vraag is, is dat nou berekend inclusief?

[0:52:16] Die vrijvallende ruimte voor de fossiele industrie, denk aan de fossiele chemie, die heel erg veel aanwezig is daar, zit die daarbij inbegrepen bij die 700 hectare?

[0:52:27] Of is het de bedoeling dat die fossiele chemie wordt afgebouwd?

[0:52:31] Want dat zou ook nodig zijn voor de energietransitie en dan komt er meer ruimte vrij.

[0:52:35] Dus is het inclusief of exclusief de fossiele industrie die 700 hectare?

[0:52:42] Dank u wel.

[0:52:43] En de heer Vermeer.

[0:52:45] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:52:47] Het is goed dat mevrouw van Nieuwenhuizen nogmaals in deze geopolitieke onzekere situatie wijst op het belang van voedselzekerheid.

[0:52:55] Maar we hebben in eerdere debatten met de minister van KGG, hebben wij ook duidelijk aan de orde gehaald dat de plannen die genoemd worden rond het havenbedrijf, dat geen enkele daarvan nog zeker is, maar dat er al een dorp opgeofferd lijkt te worden, wat dan wel bijna zeker zou zijn

[0:53:14] ...alhoewel we dat nog zullen zien... ...maar dat die plannen rond dat havenbedrijf... ...dat die eigenlijk geen van halver... ...behalve die 380 kv-installatie... ...eigenlijk al zeker zijn en dat ze doorgaan.

[0:53:27] Dan wou ik graag van de heer Dieriks horen... ...hoe zeker is het dat al die plannen... ...die vanuit het havenbedrijf genoemd worden... ...welke bedrijven hebben al toegezegd dit te gaan doen... ...en zo ja per wanneer.

[0:53:40] Drie vragen aan de heer Dieriks.

[0:53:42] Dus die geef ik graag het woord.

[0:53:44] Dank u.

[0:53:46] Ik ga gewoon bij de eerste beginnen over wat wij als havenbedrijf doen met de zorgen van de inwoners nu en ook in de toekomst.

[0:53:56] Wat ik al aangegeven heb in mijn inleiding, is dat wij die duidelijkheid net zo hard nodig hebben als de bewoners en ook de duidelijkheid wat onze specifieke rol dan zou zijn, want op dit moment hebben wij, en met betrekking tot PowerPort, geen rol daarin.

[0:54:14] Wij zijn er een belanghebbende in.

[0:54:16] Wat we wel nu al doen, is wat we al de afgelopen jaren hebben gedaan, wat ook in de eerste ronde gedaan is, meedoen in wat kun je voor de leefbaarheid op dit moment daar doen.

[0:54:26] Er zijn stukken natuur extra aangelegd.

[0:54:29] We kijken daar waar ook, al is het niet ons grondgebied voor dat stuk, kijken hoe we de wegendruk kunnen veranderen.

[0:54:40] Dat zijn zaken waarin we, en dat is ook een vorm van leefbaarheid, waar we aan proberen mee te werken.

[0:54:45] Daarnaast hebben we ook nog zoiets wat een vitaliteitsregeling heet, dus waar we dan bij proberen te helpen om, en dat is een doekje voor het bloeden, daar waar initiatieven zijn om die verder te ondersteunen.

[0:54:58] Dus dat is wat mij betreft het antwoord in eerste instantie op de eerste vraag.

[0:55:02] Dan met betrekking tot die uitbreiding van die 700 hectare.

[0:55:07] Het lijkt alsof wij die 700 hectare vragen, want dat doen we dus niet.

[0:55:12] Wat wij hebben gevraagd is een 380 café station voor de verduurzaming van de bestaande industrie.

[0:55:20] Dat is wat wij nodig hebben.

[0:55:22] Dat is weliswaar die 40 voetbalvelden al, maar daar krijg je dus, als je een 3-achtige feeststation krijgt, zijn er ook andere plannen vanuit het Rijk om er converters, aanlandingen, wind op zee, et cetera, bij te doen.

[0:55:37] Dus waar die 700 hectare precies uit opgebouwd zijn, dat zijn uit een hele hoop stukken.

[0:55:44] We kennen de stukken rondom de energiehoofdinstructuur.

[0:55:47] Dan kom je geloof ik op 170 hectare daar.

[0:55:49] Dan zijn er nog andere rapporten waar er weer andere hectares zijn.

[0:55:53] En uiteindelijk is er in de brief die aan uw Kamer is gestuurd in...

[0:55:59] juni vorig jaar aangegeven dat het over zo'n 700 hectare gaat en 450 hectare in de regio Moedek.

[0:56:10] Even kijken.

[0:56:12] En hoe zeker... Eigenlijk, al die projecten... Kijk, het 380-caféstation, dat is heel hard nodig.

[0:56:21] Daar staat ook in alle plannen.

[0:56:23] De bedoeling was dat dat al in 2028 gereed zou zijn.

[0:56:27] We hebben gekeken of we het zouden kunnen versnellen.

[0:56:29] Inmiddels zitten we in 2033 tot het gerealiseerd gaat worden.

[0:56:34] Dat is waar ik zeker weet dat allerlei bedrijven klaar voor staan om met die energie hun daadwerkelijk te verduurzamen.

[0:56:43] En in de tussentijd, omdat er in 2033 langer wordt gekeken of er met allerlei kunst en vliegwerk, energiehubs, et cetera, allemaal gezijd dingen gebeuren, maar het is goed om te realiseren dat we het hier over wat grotere industrie hebben en dat is toch echt wat ingewikkelder in een kader van de hoeveelheid energie die zij nodig hebben om dat met de buren even in een peakshaving te doen.

[0:57:02] Dus dat zou mijn antwoord zijn.

[0:57:06] Dank u wel.

[0:57:07] Dan geef ik graag het woord aan de heer Klemink.

[0:57:10] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:57:11] Het slechtste wat wij kunnen doen met dit soort vraagstukken is een soort van verdeel- en heerspolitiek toe te passen op de gemeenschap.

[0:57:17] We hadden het al even over de inwoners, tussen achterblijvers, vertrekkers, maar wat we ook moeten doen is een verdeel- en heerspolitiek door ondernemers onderling tegenop te zetten om toch een vals onderscheid te maken tussen enerzijds ondernemers en anderzijds inwoners.

[0:57:29] Dat sprak me heel erg aan, aan het verhaal van mevrouw de Kroon.

[0:57:33] Ik zou mevrouw de Kroon willen vragen of zij nog iets meer kan vertellen over wat die sociale binding van die lokale ondernemers is voor de gemeenschap in Moerdijk.

[0:57:41] En ten tweede, op welke manier lokale ondernemers nu eigenlijk begeleid, terwijl ondersteund worden in dit vraagstuk door de overheid.

[0:57:51] Dank u wel.

[0:57:52] De heer Dijk.

[0:57:54] Dank u wel, voorzitter.

[0:57:57] Ik heb een vraag aan de heer Schellekens van SOMO, omdat u namelijk in alle rapporten en onderzoeken die er gedaan zijn als een van de weinigen met een alternatieve oplossing komt.

[0:58:11] En dan is mijn vraag, hoe lang heeft u daarover gedaan om naar toe te komen?

[0:58:16] En is dit de enige?

[0:58:19] Want u begrijpt vast ook in belangenafwegingen kun je daar ook vraagtekens bij zetten en dan is het aan de politiek om keuzes te maken.

[0:58:29] Maar bij mij wekte het de indruk op dat u geen jaren hierover gedaan heeft.

[0:58:41] Ik wil u niet tegen de schenen trappen, maar dat u wel een alternatief gevonden heeft dat ook een optie is in plaats van de valse tegenstelling tussen een dorp opheffen of kiezen voor energie en industrie, industrie waar overigens het grootste deel van deze gemeenschap zelf ook werkzaam in is.

[0:58:59] En dat zeg ik ook even tegen de andere ondernemers aan tafel, die natuurlijk daar ook onderdeel van die gemeenschap zijn.

[0:59:05] Dus volgens mij is mijn vraag gehaald.

[0:59:10] En dan de heer Jumlet.

[0:59:13] Dank u wel, voorzitter.

[0:59:14] En fijn dat ook ZLTO aangeschoven is, zeg ik maar, mevrouw Van Nieuwenhuijzen.

[0:59:19] Want ik denk dat het goed is om zo goed mogelijk ook een beeld te krijgen.

[0:59:23] En dat gaat ook over het agrarische sector.

[0:59:24] Daarom stel ik de vraag aan u.

[0:59:26] U hebt het over landbegrond is geen restpost.

[0:59:30] Nou, ik denk dat dat heel terecht is.

[0:59:32] En u zegt ook iets over we willen geen platte uitkoop.

[0:59:37] En u hebt in uw position paper ook een heel aantal dingen opgeschreven waarvan u zegt, onze oproep aan u is daar ook rekening mee te houden, daar oog voor te hebben.

[0:59:46] Dus ik denk dat dat heel terecht is.

[0:59:48] Mijn vraag is, denkt u dat u als agrarisch sector door kunt uiteindelijk?

[0:59:53] Want het zal ook verplaatsing met zich meebrengen of andere gronden die beschikbaar moeten komen.

[0:59:58] Dat zegt u ook zelf.

[0:59:59] Of is het hier ook gewoon einde bedrijf?

[1:00:02] Ik denk in ieder geval dat dat belangrijk is om ook te horen.

[1:00:04] Ziet u perspectief als u serieus wordt genomen?

[1:00:07] Of is het gewoon einde bedrijf omdat er gewoon op de grondmarkt geen ruimte is?

[1:00:10] Dat zou mijn vraag zijn, voorzitter.

[1:00:13] Dank u wel.

[1:00:15] Dan geef ik heel graag als eerste mevrouw de kroon antwoord.

[1:00:19] Dank u wel.

[1:00:21] De vraag wat de sociale binding is in het dorp.

[1:00:23] Het is natuurlijk een klein dorp, 1100 inwoners.

[1:00:27] Vrijwel iedereen kent elkaar.

[1:00:29] En als ik dan voor het voorbeeld neem van de buurtsuper die wij hebben, het buurtwinkeltje.

[1:00:33] Dat is uiteraard een winkeltje waar je gewoon dagelijks boodschappen zou kunnen halen, maar die heeft ook een hele belangrijke sociale structuur in het dorp.

[1:00:39] Mensen komen daar graag voor een praatje.

[1:00:41] Met name de oudere mensen die graag even iedere dag daar langs wandelen om iets te halen, maar vooral ook om een praatje te maken.

[1:00:48] Daarnaast hebben we natuurlijk nog een gemeenschapshuizen, Ankerkaal, en de voetbalvereniging.

[1:00:52] Die zijn dan misschien niet echt ondernemers, maar die zijn ook in zo'n dorp natuurlijk sociaal erg belangrijk.

[1:00:59] En ook voor zo'n vereniging geldt bijvoorbeeld, als het eenwoneraantal terug zou lopen, dan zouden die verenigingen het daar uiteraard ook allemaal moeilijk mee hebben.

[1:01:06] Maar dat geldt ook voor de andere ondernemers, de kapsalon uiteraard.

[1:01:11] Die lokale ondernemers hebben wel een belangrijke sociale functie binnen zo'n dorp.

[1:01:19] Als die weg zouden vallen, zou dat natuurlijk voor een dorp heel belangrijk zijn.

[1:01:24] Welke manier worden lokale ondernemers ondersteund door de overheid?

[1:01:27] Ja, op dit moment merken wij daar nog vrij weinig van natuurlijk.

[1:01:32] Maar goed, we verwachten daar natuurlijk wel iets van.

[1:01:34] Mocht het besluit toch zo ver komen of mochten de inwoners de komende jaren gaan vertrekken, dat gebeurt nu al, dan heeft dat natuurlijk direct een weerslag op de omzet van de lokale ondernemers.

[1:01:46] Die zal dalen, terwijl de kosten natuurlijk gewoon doorgaan.

[1:01:51] Die omzetdaling kunnen wij als lokale ondernemers natuurlijk niks van doen.

[1:01:54] Die wordt indirect veroorzaakt door de overheid die dit besluit gaat nemen.

[1:02:01] Dus dan verwachten wij daar uiteraard ook wel steun in van de overheid.

[1:02:05] Maar op dit moment merken we daar nog niks van, terwijl wij wel verwachten dat de komende jaren de omzetdaling al wel merkbaar gaat zijn.

[1:02:16] Dank u wel.

[1:02:17] De heer Schellekens.

[1:02:19] Dank je wel, een leuke vraag.

[1:02:21] Ik ben zelf al een jaartje of vier, vijf bezig met het onderzoek hierin, maar het onderzoek concreet rondom Moerdijk, het concretiseren van de vraag, daar zijn we eigenlijk vorig jaar pas mee begonnen, want eigenlijk is het

[1:02:34] Als je een stapje terugneemt, eigenlijk is de vraag wat we hier hebben gedaan, is een concretisering van de vraag van wat de Raad van State eigenlijk al heeft geadviseerd.

[1:02:44] Maak het nou eens concreet, dat hebben ze gedaan een paar jaar geleden in hun advies rondom het klimaatbeleid.

[1:02:50] Maak het nou eens concreet welke industrie we gaan afbouwen.

[1:02:53] En als je erover nadenkt, voor de politiek is het heel moeilijk om iets te benoemen en concreet te benoemen wat je wilt afbouwen.

[1:03:04] Want het vraagt dus de politiek om expliciet bedrijven te noemen die vervolgens iets kunnen verliezen.

[1:03:10] Bedrijven die zich verenigen in een sterke lobby.

[1:03:12] En dat hebben we gister ook al gezien in de ronde tafel waar WNO-NCV en ExxonMobil verenigd zijn en samen optrokken om de Europese wetgeving af te zwakken.

[1:03:23] Hetzelfde zien we in Nederland gebeuren.

[1:03:24] Bijvoorbeeld WNO-NCV die afgelopen jaar een industriealarm heeft aangekondigd.

[1:03:31] En toen de media introk om de belangen van de fossiele fabrieken te beschermen.

[1:03:39] Maar desondanks dat denk ik dat wij nog steeds een positief perspectief daar tegenover kunnen plaatsen.

[1:03:44] En ik hoop dat we dat met deze position paper ook hebben gedaan.

[1:03:48] En in die position paper ga ik ook verder in op de analogie die we hebben gemaakt met de ruimte voor de rivier.

[1:03:54] Want vanwege steeds extremere regenval is Rijkswaterstaat al jaren bezig om langs de oevers van de rivieren ruimte te maken om

[1:04:03] Ja en dat is eigenlijk een programma waar letterlijk ruimte gemaakt wordt.

[1:04:08] Maar die ruimte die kun je niet zomaar maken.

[1:04:10] Die ruimte die is ontstaan door harde onderhandelingen waar burgers, boeren en bedrijven zijn verhuisd of uitgekocht.

[1:04:19] En toch was dat programma een succes, omdat het een positief perspectief had.

[1:04:24] Het ging niet over het verliezen van land, maar het ging over we winnen veiligheid, we winnen recreatie, we winnen natuur.

[1:04:31] En diezelfde analogie kunnen we dus toepassen op het industrieagenda.

[1:04:36] En dat kunnen we dus ook hier in Moerdijk doen.

[1:04:39] Als we echt een duurzame industrie willen, dan moeten we dus ruimte maken en een strategische afbouw van een deel van de energieintensieve basisindustrie moeten we daarom dus ook omarmen.

[1:04:49] en niet problematiseren.

[1:04:51] En voor Moerdijk betekent dat, kijk en inventariseer nou in het havengebied zelf van Moerdijk, maar ook 20 kilometer verderop in Rotterdam.

[1:04:59] Het is maar 20 kilometer verderop.

[1:05:01] Inventariseer welke fossiele activiteiten er zijn en problematiseer dan niet de sluiting van één fossiele bedrijf,

[1:05:08] Omarm dat als een kans en als een winst voor de industrie van de toekomst en een winst voor de energietransitie.

[1:05:14] En dat is eigenlijk de opgave die we in onze positie aan jullie zouden willen meegeven.

[1:05:21] Creëer dat positieve perspectief.

[1:05:26] Dank u wel.

[1:05:27] Dan mevrouw Van Nieuwenhuijzen.

[1:05:31] Dank u wel voor uw vraag.

[1:05:32] Waar wij als agrarische sector voor staan is dat er sowieso, wat er ook gekozen wordt, er liggen nu twee zoekrichtingen nog steeds waar een keuze uitgemaakt gaat worden.

[1:05:43] Oost, dat beheerst dan ook het dorp Moerdijk helaas, en Zuidoost is de andere zoekrichting.

[1:05:49] Voor ons als sector heeft dat sowieso veel impact, dus beide.

[1:05:54] Maar wat weleens vergeten wordt, nog meer impact zal het hebben als er geen keuze gemaakt wordt.

[1:06:00] Er liggen een aantal grote opgaven, Delta onder Delta Rijncorridor, de 380 KV-lijn die nu al gerealiseerd wordt, het zoekgebied Krijnstein, we hebben nog te maken met Nederwijk en het 380 KV-station en zo zijn er nog meer opgaven en het is voor ons,

[1:06:17] als sector voor essentieel belang dat dat integraal aangepakt wordt.

[1:06:23] Vorige keer in een eerdere inspraak heb ik al gezegd dat we moeten voorkomen dat er als een soort Pac-Man door het gebied gegaan wordt, waardoor je een deel van je bedrijf misschien wel kwijt bent.

[1:06:32] Je moet je voorstellen, als je een bedrijf hebt van 100 hectare en daar verdwijnt 30 hectare van, dat is ook al cruciaal voor het voortbestaan daarvan.

[1:06:42] Dus ja, is het einde bedrijf of is het perspectief?

[1:06:45] Dat is ook erg afhankelijk van de keus die gemaakt wordt.

[1:06:50] Maar het grond is gaas.

[1:06:52] Het zal sowieso de grondprijzen opstuwen.

[1:06:57] Als een waterbed effect eigenlijk in heel de regio.

[1:07:01] Er zullen stoppers zijn, maar er zijn ook zeker mensen en bedrijven die door willen.

[1:07:06] We hebben veel jonge boeren in het gebied.

[1:07:09] We hebben veel opvolgers.

[1:07:12] En die moeten wel een perspectief krijgen en daar moeten al deze zaken voor meegenomen worden.

[1:07:18] Dus kijk alsjeblieft naar die integrale aanpak.

[1:07:20] Zorg ervoor dat niet alles onafhankelijk van elkaar doorgaat, want dat gaat juist realiseren dat we niet kunnen gaan werken aan die integrale aanpak en het versterken van die landbouwstructuur.

[1:07:32] Dat is echt onze oproep.

[1:07:34] Wat er ook gekozen wordt en dat daar middelen voor vrijgemaakt worden om

[1:07:37] om het integraal aan te pakken voor het hele buitengebied en eigenlijk voor heel de regio.

[1:07:46] Dank u wel.

[1:07:48] Dank u wel.

[1:07:50] Dan geef ik graag het woord aan de heer Kops.

[1:07:52] Dank voorzitter.

[1:07:53] Ik heb een vraag aan de heer Dieriks.

[1:07:56] Dank voor uw verhaal en uw position paper en wat u allemaal zei, een 380 kv-station, circulaire economie groeit, vraagt om fysieke ruimte, energietransitie.

[1:08:08] Eigenlijk

[1:08:09] Als ik het zo mag interpreteren, is het hele verhaal ervoor bedoeld om aan te geven waarom het dorp dus zou moeten verdwijnen.

[1:08:16] En ondanks al die toekomstbeelden die u schetst, die volgens u nodig zouden zijn, wat zegt u nu eigenlijk persoonlijk tegen al die inwoners, tegen al die ondernemers,

[1:08:28] die hier door hun eigen persoonlijke toekomst zien verdwijnen.

[1:08:33] En vindt u niet ook dat je voor al die zaken, zoals energietransities, circulaire economie, toch niet een heel dorp kunt gaan opheffen?

[1:08:44] Dan de heer Kops.

[1:08:48] Klos, sorry.

[1:08:49] Dat lijkt erop, dank u wel voorzitter.

[1:08:51] Ik wil eigenlijk verbinding leggen tussen het gesprek dat hiervoor is geweest en wat we nu hebben, want de heer Meijer van de dorpstafel die was heel redelijk eigenlijk, die zei je moet woningen bouwen, je moet het stroomnet uitbreiden, je moet de industrie verduurzamen, dat begrijpen wij.

[1:09:05] Maar principieel vinden we het niet te verteren dat daar een dorp van moet verdwijnen.

[1:09:10] En hij vroeg, zijn er gedetailleerde alternatieven nou op tafel gelegd, besproken met de gemeenteraad en met de inwoners, die we hier ook horen van de heer Schellekens.

[1:09:20] Maar mijn vraag is eigenlijk aan de heer Dieriks gericht, want ik ben benieuwd of hij alternatieven ziet, technisch al dan niet bestuurlijk, en of hij die besproken heeft met gemeenteraad, mede-overheden en de inwoners.

[1:09:35] Dat zijn wederom twee vragen, meneer Dieriks.

[1:09:48] Het lijkt een beetje alsof ik intoner en mijn antwoorder ga worden, maar waar wij als havenbedrijf voor de bedrijven die er zijn nodig voor hebben, om de verduurzaming nodig te hebben, is het oplossen van de netcongressie en daarmee het 380 Café Station.

[1:10:00] Dat is wat wij voor gevraagd hebben.

[1:10:03] En daarnaast zien wij allerlei nationale opgaves die vanuit de onderzoeken komen en zien wij dat de overheden daarvan gezegd hebben dat er gekeken wordt naar het gebied rondom Moerdijk.

[1:10:15] Dat laatste snappen wij vanuit het havenindustriegebied wat er al ligt en dat snappen wij ook vanuit de logistieke hotspot wat we zijn.

[1:10:24] Alles komt daar samen, alle modaliteiten komen daar samen.

[1:10:28] Dus die gedetailleerde alternatieven, dan verwijs ik ook naar wat ik net aangaf.

[1:10:35] Wij willen de 380 kv-station en die andere dingen die daarbij zitten verwijs ik naar de rapporten die er door andere partijen zijn gemaakt en hebben wij alleen aangegeven als je dan naar dit gebied kijkt, kijk dan naar een logische plek om dat dan neer te leggen.

[1:10:50] In juni vorig jaar is aangegeven kijk naar een zuidoostrichting of kijk naar een oostrichting en wij hebben daar aangegeven hoe wij ernaar kijken.

[1:11:00] Dat dat betekent dat als je gaat daarnaar kijken dat je dan het dorp Moerdijk tegenkomt, dat vinden wij ook wat van.

[1:11:08] Dat is niet voor ons een heel gemakkelijk.

[1:11:12] Ik ga hier gewoon ook zeggen, het werd al gezegd, niet alleen de medewerkers van de bedrijven die op het terrein wonen, wonen daar, maar er wonen ook medewerkers van ons eigen bedrijf daar.

[1:11:22] Dus als je het nou echt wil hebben, wij krijgen hem ook van binnen.

[1:11:26] Dus wij zoeken naar de mogelijkheden die wij als havenbedrijf daar hebben om te helpen.

[1:11:33] Maar wij zijn vooral aan de voorkant voor die duidelijkheid en daarmee ook voor een

[1:11:38] Hoe noemde Raúl het nou?

[1:11:45] Een meer dan redelijke vergoeding die daarbij hoort.

[1:11:47] Maar heel flauw gezegd, het is nu een politiek proces wat daar loopt.

[1:11:52] En het is niet wij die uitbreiden.

[1:11:55] Het is niet de bedrijven op de trein die uitbreiden.

[1:11:58] Het is de verduurzamingsvraag die er zit.

[1:12:01] En dan krijg je erna een aantal dingen erbij vanuit het nationale belang.

[1:12:07] Even kijken, heb ik daarmee beide afvragen beantwoord volgens mij.

[1:12:12] Dan tot slot de heer Van Duivenvoorde.

[1:12:20] Ja, ik snap natuurlijk dat het een moeilijke positie is, ook voor de ondernemers en voor de haven met de inwoners.

[1:12:26] Maar ik vraag me af, en ik ben daar steeds een beetje naar op zoek, ook bij de vorige groep.

[1:12:29] Dus we hebben mevrouw de Kroon, die voor de ondernemers is.

[1:12:33] En we hebben het havenbedrijf en we hebben de meneer die tegen de olieraffinatie is, heeft simpel gezegd.

[1:12:39] En de boeren.

[1:12:40] En ik wil weten hoe, vrouw, al deze elementen zich tot elkaar, want jullie belangen zijn natuurlijk niet allemaal hetzelfde.

[1:12:45] En ik vraag me af, hoe kijken al deze mensen, dus de ondernemers en het havengebied en de boeren, naar dit vraagstuk?

[1:12:52] Of zijn er nog heel veel interne conflicten ook over?

[1:12:55] Want die belangen komen niet overeen.

[1:12:59] Mevrouw Bühler.

[1:13:01] Mijn vraag is aan mevrouw Van Nieuwenhuis.

[1:13:03] U deed een harte kreet eigenlijk, zorgen dat wij serieus genomen worden.

[1:13:07] En dan zijn wij kritisch, maar constructief.

[1:13:09] Hoe kunnen regio en rijk er nu voor zorgen dat dat ook echt gebeurt?

[1:13:13] Waar willen jullie echt aan tafel zitten?

[1:13:18] Dan geef ik graag eerst even het woord aan mevrouw Van Nieuwenhuijzen om die laatste vraag te beantwoorden en dan zou ik daarna eigenlijk alle vier de sprekers de vraag van mevrouw...

[1:13:27] Pardon, ga ik weer de heer Van Duivenvoorde willen laten beantwoorden, wat tevens dan een mogelijkheid biedt om even als laatste aan te geven, nog een laatste slotwoord te doen.

[1:13:41] Ja, dank u wel.

[1:13:46] Hoe kunnen jullie daarin... Sorry, ik ben even aan het zoeken.

[1:13:57] Goed.

[1:13:58] U moet u voorstellen, wij hebben vanaf dag één eigenlijk gezegd... als die opgave er ligt, en die opgave ligt er wat ons betreft... die is door het Rijk opgelegd tijdens het Bolbesluit in juni vorig jaar... en zolang die er ligt, gaan we er vanuit dat...

[1:14:14] Het is een vaststandsfeit.

[1:14:16] We hebben vanaf het begin gezegd dat we niet de illusie hebben dat we dit kunnen veranderen of tegengaan.

[1:14:23] Alleen heeft het een enorme impact op ons.

[1:14:25] En we hebben ook echt wel ideeën hoe we het gebied wat achterblijft mooi kunnen vormgeven.

[1:14:30] Dat de agrarische doorwillen ook echt door kunnen.

[1:14:37] Ja, daar moeten we voor in dialoog kunnen blijven en gewoon niet dat er niet over ons gepraat wordt en dat we daar een mening over kunnen vormen, dat we samen mee kunnen denken en mee kunnen

[1:14:47] Wij kennen het gebied, wij weten wat er speelt.

[1:14:52] En dat is elke keer onze oproep, blijf ons vanaf het begin erbij betrekken.

[1:14:57] En ik moet zeggen, vanuit de gemeente wordt dat heel goed opgepakt.

[1:15:02] We hebben een standpuntbepaling kunnen maken, een agrarische visie.

[1:15:07] Daarbij hebben we alle steekhondes betrokken.

[1:15:09] Dus niet alleen de agrarische sector, maar ook natuurverenigingen, waterschap.

[1:15:14] Provincie was daarbij aanwezig, Rijk nog niet op dat moment.

[1:15:19] Maar juist die gezamenlijkheid, die is nodig om tot uitwerking van het overgebleven gebied te komen.

[1:15:26] Dat is echt heel belangrijk.

[1:15:30] Dank u wel.

[1:15:32] En als u uw microfoon zou willen... Dus dan geef ik graag alle sprekers eigenlijk nog even kort het woord om zowel de vraag van de heer Van Duivenvoorde te beantwoorden als misschien een laatste slotopmerking te plaatsen en dan kunnen we daarna schorsen voor het laatste blok.

[1:15:46] De heer Schellekens.

[1:15:48] Ja, dank je wel.

[1:15:49] En misschien dan ook even ter verduidelijking.

[1:15:52] Wij zijn een onderzoeksbureau, Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen.

[1:15:58] En wij hebben geen direct belang hier in Moerdijk.

[1:16:01] Wij zetten ons in voor het publiekbelang.

[1:16:05] Het publiekbelang voor nu, deze generatie en onze toekomstige generaties.

[1:16:10] En te zorgen dat we een leefbare aarde kunnen achterlaten.

[1:16:14] En dat is ook wat ik persoonlijk, mijn persoonlijke drijfvuur hierin.

[1:16:18] Dus vandaar dat ik veel onderzoek doe in hoe we onze economie kunnen verduurzamen en hoe we dat op een manier kunnen doen waarin we de toekomst gewoon een stukje beter kunnen achterlaten.

[1:16:31] Dus dat wil ik wel echt heel duidelijk hierin neerzetten.

[1:16:35] Nou, daar wil ik het volgens mij wel bij laten.

[1:16:40] Mevrouw de Kral.

[1:16:41] Ja, dank u wel.

[1:16:44] Hoe kijken wij naar het vraagstuk als ondernemers, maar het is natuurlijk ook meteen als inwoners.

[1:16:49] Zoals net ook al aangegeven is, wij willen hier absoluut niet weg, of niet in Moedijk.

[1:16:53] Niet als inwoners, maar ook niet als ondernemers.

[1:16:56] Wij ondernemen daar nu allemaal prima, maar het gaat de komende jaren hoe dan ook wel invloed hebben.

[1:17:01] En als slotwoord zou ik toch mijn laatste woorden uit mijn positionpaper nogmaals willen herhalen.

[1:17:07] Wij vragen u bij de overweging niet alleen naar de ruimtelijke of blijdsmatige argumenten te kijken, maar ook naar de mensen achter deze cijfers.

[1:17:12] De ondernemers en inwoners die hun leven, hun spaargeld en hun toekomst hebben geïnvesteerd in het dorp.

[1:17:18] Mensen die graag...

[1:17:20] Sorry, mensen die graag willen dat hun dorp behouden blijft.

[1:17:23] Wat vinden we als samenleving belangrijker?

[1:17:25] Wegen de landelijke economische belangen zwaarder dan de historie, de leefbaarheid en de sociale infrastructuur van een gemeenschap?

[1:17:31] En mag het een ten koste gaan van het ander?

[1:17:33] Wij vinden van niet.

[1:17:34] Ruimtebrek gaat nu al ten koste van mensen.

[1:17:36] De vraag die dan overblijft is, is ons daadwerkelijk waard?

[1:17:40] Wij ondernemen met hart en ziel en leven prettig in Moedijk.

[1:17:43] Wij willen niets liever dan dit blijven doen.

[1:17:46] Dank u wel.

[1:17:47] Dank u wel.

[1:17:48] De heer Dieriks.

[1:17:50] Er zijn zeker verschillende belangen, maar ik denk dat we in ieder geval dezelfde behoefte aan die zekerheid en perspectief delen voor iedereen, voor bewoners, boeren en bedrijven, want dan kun je samen vooruit.

[1:18:06] Dus wat ons betreft zou dat dan zijn die integrale gebiedsvisie, dus met heldere besluiten die daarbij horen en een zorgvuldige balans tussen de leefomgeving en de economie.

[1:18:19] En tot slot mevrouw van Nieuwenhuijzen.

[1:18:21] Ja, het wordt een beetje een herhaling van zetten.

[1:18:22] We hebben inderdaad wel wat tegenstrijdige belangen, maar voor ons agrarische sector in principe hoeft er van ons helemaal geen keus gemaakt te worden.

[1:18:30] Wij hoeven, voor ons hoeft niet te veranderen.

[1:18:32] Alleen dat we iets gaan tegenhouden, daar heb ik niet heel veel hoop op.

[1:18:39] Wij maken geen keus, maar net als de rest zorgen we ervoor dat we perspectief hebben.

[1:18:42] En vergeet daarbij ook niet dat we echt allemaal elke dag nog drie keer per dag moeten eten.

[1:18:48] En dat we daarbij dus ook oog houden voor goede landbouwgrond waar we gewoon gezond voedsel op kunnen produceren.

[1:18:58] Dank u wel.

[1:18:59] Dan wil ik u heel hartelijk danken voor uw aanwezigheid en bijdrage in dit blok.

[1:19:04] Dan gaan we kort schorsen en dan wil ik opmerken dat een aantal van de leden vanaf half twaalf helaas bij een andere vergadering moeten zijn, maar zo snel mogelijk weer opnieuw aanschuiven en dat ik als voorzitter dat ook moet doen en dat iemand anders dat even gaat vervangen.

[1:19:20] Dank u wel.

[1:25:44] De vergadering is weer geopend.

[1:25:47] We zijn aanbeland bij het derde blok in het rondetafelgesprek over Moerdijk.

[1:25:53] Het blok drie is over lokale bestuurders.

[1:25:56] Die zijn inmiddels aangeschoven.

[1:25:59] We gaan weer op dezelfde manier te werk.

[1:26:01] Dus eerst krijgen de bestuurders de gelegenheid en we hebben ook een gemeenteraadslid trouwens in ons midden.

[1:26:07] Welkom.

[1:26:08] De bestuurders krijgen eerst het woord voor een korte introductie en daarna ga ik gewoon door in dezelfde manier van vragen stellen als eerst.

[1:26:15] Een aantal Kamerleden zijn er niet meer, dat is niet vanwege gebrek aan interesse, maar Kamerleden hebben ook andere verplichtingen en de heer Vermeer namens de WBW die komt ook zo weer terug.

[1:26:26] Dan wil ik nu eerst uitnodigen mevrouw Deerke voor haar introductie.

[1:26:31] Gaat uw gang.

[1:26:33] Dank u wel.

[1:26:35] De Powerportregio ligt op een strategische plek in West-Praband.

[1:26:39] Het is logisch dat het Rijk deze plek dan ook van nationaal belang acht voor verschillende energieopgraven.

[1:26:46] Daarnaast zijn er op nationaal niveau afspraken gemaakt over het verduurzamen van de industrie.

[1:26:52] Die opgraven zijn er dus en die gaan ook niet weg.

[1:26:56] Maar waar die opgaven dan concreet moeten landen, dat is een complex vraagstuk en dat heeft sociaal-maatschappelijke, economische en ruimtelijke componenten.

[1:27:07] Juist omdat hier zoveel opgaven samenkomen, vinden wij het van belang dat we elke stap zorgvuldig zetten.

[1:27:13] Niet alleen om de ruimtevraag met elkaar goed te begrijpen, maar vooral ook om het effect op de leefbaarheid en op de brede welvaart van dit gebied goed in beeld te krijgen.

[1:27:24] Daarom werken wij als provincie nu aan wat we maar genoemd hebben, een MKBA Light, een strategische milieuverkenning, en een beperkte business case, van allebei de zoekrichtingen.

[1:27:35] En onderzoeken we, en dat mag u zeker niet onderschatten, wat het nationaal strategisch profiel, dat het rijk uitwerkt, uiteindelijk betekent voor de vraag, wat betekent dat nou vanuit provinciaal perspectief, voor de vraag die er is binnen dat Brabantse economisch ecosysteem.

[1:27:55] Een besluit over onze volkursrichting vanuit de provincie eind juni is pas het begin van een langjarige ontwikkeling.

[1:28:01] Want ook na juni zullen er nog heel veel onderzoeken en strategieën uitgewerkt moeten worden.

[1:28:06] Denk bijvoorbeeld aan een milieueffectrapportage.

[1:28:10] Dit traject vraagt tijd.

[1:28:13] En die tijd is nodig om dit zorgvuldig met elkaar te doen.

[1:28:17] Maar tegelijkertijd zien we dat iedereen die hier woont en werkt, en daar hebt u wel aardig wat mensen van gehoord, vraagt om snelheid, want dat geeft duidelijk.

[1:28:25] En dat is echt een dilemma waar we met elkaar voor staan.

[1:28:29] Als provincie onderschrijven wij de randvoorwaarden die de gemeente heeft gesteld.

[1:28:33] We hebben nog een aantal eigen voorwaarden als provincie.

[1:28:36] Denk er bijvoorbeeld aan dat nationale belangen door ons wel erkend worden, maar dat die wel ruimtelijk en maatschappelijk en sociaal maatschappelijk goed moeten worden ingepast.

[1:28:47] Dat ontwikkelingen niet alleen door Brabant moeten lopen, zoals bijvoorbeeld een deltareinkorridor, maar dat ze ook iets voor Brabant op moeten leveren.

[1:28:55] Als het zuur gevonden moet worden op deze plek, wat is dan het zoet wat Brabant er en deze regio voor terugkrijgt?

[1:29:03] Wij rekenen ook op goede natuur- en watercompensatie en financiële compensatie die geloofwaardig is, niet alleen voor inwoners en voor bedrijven die hier zitten, maar in algemene zin een financiële vraag die passend is bij een nationale opgave.

[1:29:20] Voorzitter, welke richting er uiteindelijk ook wordt gekozen, dit proces en alle betrokkenen verdienen transparantie en erkenning, maar ook een zorgvuldig proces, stap voor stap, met de mensen om wie het gaat en in het tempo wat we met elkaar aan kunnen.

[1:29:36] Dank u wel.

[1:29:38] Dank u wel.

[1:29:39] Dan geef ik graag nu het woord aan de heer Dingemans, wethouder uit de gemeente Moerdijk.

[1:29:43] Gaat uw gang.

[1:29:44] Dank u wel.

[1:29:45] Geachte commissie, dank voor de uitnodiging.

[1:29:47] Mijn naam is Danny Dingmans en ik ben sinds zes jaar wethouder in de gemeente Moedijk.

[1:29:52] Een gemeente met een uitgebreid en uitgestrekt polderlandschap en de vierde zeehaven van Nederland.

[1:29:59] Doorsneden door de drukste vaarroutes, vijf snelwegen, goedere sporen, de hoge snelheidslijn en de buisleidingverbinding tussen Rotterdam en Antwerpen.

[1:30:09] Het programma Energie Hoofdstructuur, de NOTA-ruimte en de Zeehaven-NOTA voegen nog eens een ruimtebehoefte van 450 hectare aan onze gemeente toe, zoals vastgesteld in het BO-leefomgeving van 11 juni jongst leden.

[1:30:25] De discussie over de houdbaarheid van het dorp Moedijk loopt al 60 jaar.

[1:30:28] Het is al gememoreerd en komt ook iedere keer weer terug.

[1:30:32] En inwoners vragen zich dan ook steeds opnieuw af, kan ik hier blijven wonen?

[1:30:37] Moet ik mijn bedrijf verplaatsen?

[1:30:38] Moet mijn kind naar een andere school?

[1:30:40] De zorgen in het dorp zijn ontzettend groot en geven ook ontzettend veel stress.

[1:30:46] Als lokaal bestuur zijn wij de eerste die hier het antwoord op moeten geven.

[1:30:51] De inwoners vragen van ons, wees eerlijk, wees duidelijk en behandel ons netjes.

[1:30:57] Een definitief besluit is er nog niet gekomen, maar de planprocedures van nu al tien concrete energie-infraprojecten lopen al wel door, waarvan de eerste op dit moment wordt aangelegd.

[1:31:12] Moedijk is door het Rijk aangewezen als zeehaven van nationaal belang en Powerport Moedijk is op de eerste plaats een rijksopgave die onze economie schoner en eerlijker maakt en bijdraagt wellicht aan de strategische autonomie zoals Draghi en Wenning dat voorstellen.

[1:31:29] In mijn vorige carrière als docent probeerde ik studenten in een rondreis van een week door Nederland ze dit land te leren begrijpen.

[1:31:38] In Zuid-Limburg haalden we met de staatsmijnen kolen uit de grond.

[1:31:44] En nadat we daar klaar waren, lieten we een berooid gebied achter.

[1:31:49] In Drenthe zijn allerlei vaarten om turf te vervoeren, maar nadat we dat eruit hadden gehaald, lieten we een berooide provincie achter.

[1:31:59] En in Groningen zat ooit gas in de grond, hebben we dat eruit gehaald en laten we een berooide provincie achter.

[1:32:08] En voor ons is schade- en eerherstel achteraf, nadat je alles veroorzaakt hebt, geen optie.

[1:32:14] En dat is de reden dat de gemeente Moedijk aan de voorkant afspraken wil maken over onder welke voorwaarden en condities wij kunnen bijdragen of dienen bij te dragen aan dat nationale belang.

[1:32:28] In 2023 hebben we met het Rijk iets afgesproken.

[1:32:31] We gaan integraal, in samenhang, een fundamentele keuze maken over de toekomst van het gebied.

[1:32:37] Onze afspraak met de ministers was om afgelopen december 2025 een besluit te nemen over een zoekrichting.

[1:32:46] En als college van BMW was het daarom ook nodig dat wij eerst een politiek proces, eerst participatief en daarna met democratische legitimering met onze gemeenteraad gingen doen om zelf positie in te nemen op deze opgave.

[1:33:03] Uitstel is in zo'n dossier niet per se meer zorgvuldigheid.

[1:33:09] Uitstel is vooral ook verlenging van de onzekerheid.

[1:33:14] U treft in de gemeente Moedijk, een gemeente die bereid is verantwoordelijkheid te nemen voor een nationale opgave.

[1:33:19] Onder de strikte conditie dat het Rijk verantwoordelijkheid neemt voor de leefbaarheidsopgave die dat in onze gemeente nu met zich meeneemt, maar waarschijnlijk ook wel de komende drie generaties nog met zich mee zal nemen.

[1:33:34] Want voor ons is het belangrijk dat er een leefbaar perspectief voor al onze 38.000 inwoners overblijft.

[1:33:41] Het is de dure plecht van de overheid dit goed te regelen en zich aan de afspraak te houden voor onze inwoners, onze ondernemers en onze agrariërs.

[1:33:50] En dat komt in drie stappen.

[1:33:52] Stap 1 is geef ons duidelijkheid, stap 2 is geef ons zekerheid en stap 3 is geef ons perspectief.

[1:33:59] En dat zijn voor ons harde randvoorwaarden.

[1:34:03] Een volledige compensatie voor iedereen die in de opgave wordt geraakt.

[1:34:07] En wat de bewoners en de ondernemers daarover zojuist gezegd hebben, dat heeft de volledige steun van het gemeentebestuur.

[1:34:13] Een menselijke aanpak waarin je transparant bent, eerlijk, open bent.

[1:34:18] en niet onderdeel bent van een politiek spel, met investeringen die duurzaam bijdragen aan de brede welvaart van ons gebied.

[1:34:26] En daarom vragen wij van het Rijk om deze randvoorwaarden te omarmen, om in juni integrale en een toekomstvaste keuze te maken onder die permissen van eerst

[1:34:38] Dat vragen wij u om te geven, om dan te nemen.

[1:34:42] En wij vinden het belangrijk dat u goed bent geïnformeerd en daarom ben ik hier vandaag en nodig ik u ook van harte uit om in ons gebied langs te komen en u zich er verder in te verdiepen.

[1:34:52] En ik weet zeker dat al onze ondernemers en al onze inwoners ook graag daarbij aanwezig zullen zijn.

[1:34:57] Dank u wel.

[1:34:59] Dank u wel.

[1:35:00] Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Van Drimmelen, gemeenteraadslid in de gemeente Moerdijk.

[1:35:05] Gaat uw gang.

[1:35:07] Dank u, voorzitter.

[1:35:08] Dank u, commissie, voor de uitnodiging.

[1:35:11] Ja, wie had er gedacht, toen we in 2022 gekozen werden als deze raad, dat we, of met de vingers omhoog, of plechtig beloofden, dat we die beslissingen moesten nemen die we nu genomen hebben.

[1:35:23] Nou, ik kan u zeggen, geen enge raadslid dacht dat toen, of wist dat toen.

[1:35:28] Maar laat mij het toelichten in mijn korte verhaal.

[1:35:33] of zoals wij het nu zien, voorzitter.

[1:35:35] Moerdijk is een gemeente die zijn verantwoordelijkheid neemt.

[1:35:38] We hebben als raad een principebesluit genomen over een zoekrichting.

[1:35:42] Dat was een zwaar besluit, want het betekent dat het dorp Moerdijk mogelijk verdwijnt.

[1:35:47] Maar we hebben het genomen omdat eindloze onzekerheid voor onze inwoners onacceptabel is.

[1:35:53] En nu, het Rijk zegt de lied te hebben, maar die lied is niet zichtbaar.

[1:35:59] neemt welk besluit op welk moment met welke middelen.

[1:36:02] Dat is onduidelijk.

[1:36:04] De gemeente heeft haar woord gehouden, het Rijk nog niet.

[1:36:08] De onzekerheid is nu al voetbal, want de gevolgen zijn er al.

[1:36:12] Mensen in het zoekgebied weten dat hun dorp op de nominatie staat om te verdwijnen, maar ze weten niet wanneer, onder welke voorwaarden en met welke steun.

[1:36:21] Er is geen loket, er is geen regeling, er is geen aanspreekpunt van het Rijk.

[1:36:26] Mensen vertrekken nu al, niet omdat ze willen, maar omdat zij geen jaar of jaren in onzekerheid kunnen blijven leven, wachtend op een overheid die haar werk nog moet doen.

[1:36:36] Dat is onacceptabel.

[1:36:38] En dat vertrek heeft consequenties die zichtbaar zijn.

[1:36:41] Een dorp is meer dan huizen en straten.

[1:36:43] Het is een voetbalvereniging waar kinderen opgroeien, waar vaders langs de lijn staan, waar mensen elkaar kennen.

[1:36:49] Als gezinnen weggaan, verdwijnen leden.

[1:36:51] Zonder leden geen vereniging.

[1:36:53] Zonder vereniging geen gemeenschap.

[1:36:56] Dan loopt de school leeg.

[1:36:57] Dan sluit de buurtwinkel.

[1:36:59] Dan houdt een dorp op te bestaan.

[1:37:01] Niet door beleid, maar door nalatigheid.

[1:37:04] Wat vragen wij?

[1:37:06] De wethouder heeft het ook al gezegd.

[1:37:07] We geven regie.

[1:37:08] Leg vast wie wat beslist en wanneer.

[1:37:11] Regel nu al hulp voor de mensen die nu al in onzekerheid leven.

[1:37:15] Niet pas wanneer er mogelijk een besluit genomen wordt.

[1:37:18] Zorg dat de voorzieningen in het dorp moeilijk overeind blijven zolang de transitie nog loopt.

[1:37:23] Tot slot moet mij toch nog iets van het hart.

[1:37:26] Moerdijk is de afgelopen tijd vaak gebruikt als politiek podium.

[1:37:30] Enkele partijen, lokaal en landelijk, hebben dit dossier aangegrepen om zich te profileren, om stemmen te winnen, om zichtbaar te zijn.

[1:37:37] Het dorp duikt keer op keer op in allerlei programma's, in sociale mediaberichten, in persberichten.

[1:37:43] Telkens als het desbetreffende partijen goed uitkomt.

[1:37:47] Moerdijk is geen dossier.

[1:37:48] Moerdijk zijn mensen.

[1:37:50] Behandel ze ook zo alsjeblieft.

[1:37:51] Dank u.

[1:37:54] Hartelijk dank.

[1:37:56] Dan geef ik nu het woord aan de Kamerleden om vragen te stellen.

[1:37:59] En de eerste vraag komt van mevrouw Zhang Jingang.

[1:38:04] Zeg ik dat goed?

[1:38:05] Gaat uw gang.

[1:38:07] Dank voorzitter.

[1:38:08] We kunnen volgens mij wel vandaag concluderen dat het dorp Moedijk van regionaal, provinciaal, maar ook nationaal belang is.

[1:38:16] En eigenlijk alle opgaven als we het hebben over schaarse ruimte, energie, industrie komen hier samen.

[1:38:23] En ik zou eigenlijk de vraag aan mevrouw Derken willen stellen.

[1:38:27] Hoe kijkt u aan tegen het alternatief wat net werd gepresenteerd en de twee voorkeursvarianten ten opzichte van elkaar?

[1:38:35] Wilt u daar iets meer over vertellen?

[1:38:38] Dank u wel.

[1:38:38] En dan ga ik nog twee vragen ophalen.

[1:38:40] Dan is de eerste vraag, tweede vraag voor de heer Vermeer.

[1:38:46] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:38:47] En het wordt hier eigenlijk al geschetst, er is geen geld, geen regeling, geen overheidsbesluit en slechts een klein deel van de plannen, weet ik zelf, want dat hebben we in het debat hier besproken, is concreet op dit moment.

[1:39:01] Dat Moerdijk aangegrepen wordt voor profilering van politiek, zoals hier gesuggereerd wordt, is wat ons betreft niet correct.

[1:39:10] Voor ons is Moerdijk een kanarie in de kolenmijn, want deze discussie gaat op heel veel plaatsen de komende jaren plaatsvinden.

[1:39:18] En daarom staat het voor meer dan Moerdijk zelf ook nog symbool voor keuzes die we hier in Nederland moeten maken.

[1:39:26] Maar ik heb toch aan alle drie de vraag van

[1:39:29] Waarom is er niet gekozen voor het alternatieve besluit door gewoon met zijn drie lage gemeenteraad, college van de gemeente, college van Noord-Brabant gewoon te zeggen dit gaat niet gebeuren.

[1:39:49] In plaats van te zeggen ja als het allemaal moet gebeuren maar dan moet er geld geregeld worden.

[1:39:54] U had ook de keuze kunnen maken om te zeggen, no way, want er is geen enkele ramp voorwaarde ingevuld, dus het is gewoon niet aan de orde hier.

[1:40:03] Kun u daar iets van de overwegingen weergeven voor de verschillende lagen waarom u toch gekozen heeft voor de standpunt wat u nu inneemt, want ook door niet te kiezen neemt ook Noord-Brabant wel een standpunt in.

[1:40:17] Duidelijk.

[1:40:18] En u wilt dat alle drie de gasten antwoorden?

[1:40:22] Heel graag, ja.

[1:40:25] Dan de heer Klemink.

[1:40:28] Ja, voorzitter, dank u wel en dank aan de gasten voor de inbreng.

[1:40:31] Voor jou, 21, is het allerbelangrijkste... Nou, niet het allerbelangrijkste, dat moet eigenlijk blijkbaar staan, wat mij betreft, maar ook heel belangrijk is dat de overheden transparant zijn over hun eigen rol, hun eigen petten, hun eigen belangen daarbij.

[1:40:46] En ik zou eigenlijk de vragen willen stellen aan de gerepeteerden en de wethouder.

[1:40:50] Hoe zij dat op een transparante manier doen en bijvoorbeeld ook in te gaan op

[1:40:54] De grondposities die de verschillende overheden zelf in het gebied hebben.

[1:40:58] Als het gaat om locatiekeuzes en onderzoek.

[1:41:00] Bijvoorbeeld over de aandelenoverschap die beide overheden hebben in het havenbedrijf van Moedijk zelf natuurlijk.

[1:41:06] Maar dat geldt natuurlijk ook voor de omgevingsdienst die in de vergunningverleden een belangrijke partner is.

[1:41:10] en een belangrijke rol heeft in het proces, waar ook beide overheden natuurlijk medeverantwoordelijker zijn en mede-eigenaar van zijn.

[1:41:17] Hoe zij dan in de richting van de inwoners en ondernemers van Moederk zorgen dat ze transparant zijn, niet alleen over de publieke belangen, maar ook over de belangen die de overheden zelf in de zoeklocatie hebben.

[1:41:30] Duidelijk.

[1:41:31] Dan begin ik met mevrouw Dirk voor de beantwoording.

[1:41:35] Ja, dank u wel.

[1:41:37] Om maar met het algemene punt te beginnen, waarom hebben we niet gekozen voor het alternatief?

[1:41:43] Dat is eigenlijk waar ik in het begin van mijn spreektekst ook mee begonnen ben, maar toen was meneer Vermeer niet in de zaal, dus dat kan ik hem ook niet kwalijk nemen, dat hij dat niet gehoord heeft.

[1:41:54] Moerdijk ligt waar het ligt, de regio Powerport, bestaande uit Moerdijk, Drimmelen, Geertruiden, Berg ligt waar het ligt.

[1:42:00] En als je bijvoorbeeld een aanlanding van wind op zee wilt doen, dan is dat handig dat je dat op een locatie doet waar dat water en land elkaar raken.

[1:42:08] En als je dat op een plek wilt doen die zo ver mogelijk in het land ligt, dan ligt de powerportregio waar die ligt.

[1:42:14] Dat kun je niet anders maken.

[1:42:16] Je kunt het niet oppakken en verhuizen.

[1:42:19] Dus gegeven de plek waar deze locatie ligt, snappen wij dat het Rijk kijkt naar deze regio om wat dan wel eens genoemd wordt het grote stopcontact van Brabant te verwezenlijken.

[1:42:35] Dat is een logische plek.

[1:42:36] Dezelfde redenering geldt als je industrie wil verduurzamen, dan doe je dat op een plek waar de industrie is.

[1:42:46] Die twee dingen samen maken dat wij met elkaar in een bolbesluit erkend hebben dat er ook een opgave is en dat die ook een aantal hectares zal omvatten.

[1:42:56] Wat we daarbij ook met elkaar hebben afgesproken is dat we dit als overheden, gemeentes, provincie, rijk en waterschap samen oppakken.

[1:43:06] Omdat we in het verleden gezien hebben op andere plekken dat dat projectje voor projectje voor projectje werd gerealiseerd en er uiteindelijk een gebied overblijft wat... Nou ja, ik noem het wel eens een zeemeeuw.

[1:43:18] Die komen, die woelen de grond om en die vliegen weer weg en die kijken niet meer achterom wat ze achtergelaten hebben.

[1:43:23] Wij hebben gezegd dat moeten we nou eens een keer anders doen met elkaar.

[1:43:27] Wij moeten zorgen dat als we hier met elkaar al ruimte moeten geven om die nationale opgave ruimte te bieden,

[1:43:34] Dat we dat doen op een manier waardoor er voor dit gebied ook een leefbare situatie overblijft die een ruimtelijke kwaliteit heeft waar iedereen die nog in dat gebied werkt of woont in 2050

[1:43:49] ook vindt dat hij in een leefbaar gebied met ruimtelijke kwaliteit woont en werkt.

[1:43:55] Daarom is waarom we gezegd hebben, we moeten dit als een langjarige opgave met elkaar bekijken en niet projectje voor projectje, want dan krijg je wat bijvoorbeeld mevrouw Van Nieuwenhuijzen net ook zei, als je agrarisch ondernemer in Drimmelen bent, dan wordt twaalf keer jouw grond open gegraven omdat de volgende kabel of de volgende leiding of de volgende buis daarin moet,

[1:44:15] maar kunnen we nooit aan de voorkant ordentelijke afspraken met elkaar maken.

[1:44:20] Hoe je dat nou met elkaar vormgeeft?

[1:44:23] Dat is waarom wij geen nee hebben gezegd, want het zijn opgaven die er zijn en die gaan ook niet weg.

[1:44:30] Dus gegeven het feit dat ze er zijn, vinden wij dat we ook moeten kijken hoe we dit samen op een goede manier kunnen doen.

[1:44:38] Als het dan gaat wat u vroeg, mevrouw Salingjan, hoe kijkt u tegen de twee focusvarianten aan?

[1:44:44] Dat is nou precies waar wij als provincie nog onderzoek naar aan het doen zijn, omdat wij vinden vanuit de eigenstandige bevoegdheden die wij hebben en eigen verantwoordelijkheden die wij hebben, die anders zijn dan de verantwoordelijkheden van de gemeente, dat we echt kijken vanuit dat perspectief,

[1:45:03] Wat is dan de voorkeursrichting die vanuit dat perspectief voor de provincie de voorkeur zou hebben?

[1:45:08] Die onderzoeken lopen nog en wij hebben alles opgeleind om te zorgen dat wij in juni aan kunnen geven wat wij als provincie uit die twee richtingen als voorkeurslocatie zouden zien, gegeven het belang van alle zaken die wij als provincie daarin hebben.

[1:45:26] Ik kan geen oordeel geven over het alternatief dat net is gepresenteerd om de simpele reden dat ik dat niet goed genoeg ken, dus dan kan ik er ook weinig over zeggen.

[1:45:36] Als het gaat om transparant zijn over onze eigen rol, dat is misschien ook het antwoord voor meneer Klemink.

[1:45:42] Wij zijn echt bezig om de onderzoeken te doen vanuit onze rol die wij hebben als provincie, waar het gaat om die ruimtelijke ordening, waar het gaat om de zorg,

[1:45:51] voor de goede economische zaken op de goede plek in Brabant en het algemene belang wat wij te dienen hebben als provincie om juist te zorgen dat we de goede dingen voor de provincie doen om de goede plek.

[1:46:06] Dat we daarnaast aandeelhouder zijn van het havenbedrijf en dat we een belang hebben in de omgevingsdiensten, dat is allemaal waar, maar dat is niet de zaken waar we nu mee bezig zijn.

[1:46:15] Wij zijn echt in eerste instantie bezig, wat is nou de goede plek om

[1:46:19] de dingen te doen die allemaal nodig zijn.

[1:46:25] Dank u wel.

[1:46:25] Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Dingemans.

[1:46:29] Ja, meneer Vermeer, die geeft daarvan waarom heeft u daarvoor gekozen dat dit niet gaat gebeuren.

[1:46:35] En dat deed u volgens mij vanuit de aanname dat de minister u heeft gezegd dat er nog geen concreet project is.

[1:46:42] Ik ben het daar niet mee eens.

[1:46:44] Er is een Delta-Rijncorridor die gewoon als Rijksinpassingsplan al geldt en die door ons gebied loopt.

[1:46:50] Er is een 380-KV-verbinding die op dit moment wordt aangelegd.

[1:46:54] Er is een vergunning afgegeven

[1:46:56] om een proefboring naar aardwarmte te doen in ons gebied.

[1:47:01] Er is een planprocedure voor een 380 kv-station.

[1:47:04] Er is een planprocedure voor de aanlanding wind op zee.

[1:47:08] Er is een planprocedure voor CO2-afvang vanuit Antwerpen en Zeeland.

[1:47:14] Er is niet nog, zeg maar, een theoretisch verhaal alsof er iets op ons afkomt.

[1:47:20] Er is een heel concreet plan en daarnaast is het zo dat wij te maken hebben met de nota ruimte die aangeeft dat de zeehaven van nationaal strategisch belang is en dat dat de plek is waarin je energie, infra en industrie klustert.

[1:47:34] Dus dat is de reden dat wij als gemeente niet de positie hebben ingenomen, dit gaat wel van ons vandaan, dit kunnen we...

[1:47:41] Dit gaat weg.

[1:47:42] En daarbij weten we ook in ons gebied dat als je daarop hoopt dat je ondertussen iedere keer een klein hapje van je gebied inlevert en je inwoners niks te bieden hebt om uiteindelijk een goede balans tussen aan de ene kant industrie en economie en aan de andere kant leefbare kernen over te houden.

[1:48:01] En wij hebben als gemeente gemeent wij moeten twee generaties vooruitkijken.

[1:48:05] tot 2050.

[1:48:07] En als je dan kijkt naar hoe dat gebied eruit ziet, dan hebben wij er alle belang bij dat ook in die toekomende tijd er een goede balans is tussen aan de ene kant industrie en economie die kan functioneren en een werkend systeem is, en anderzijds leefbare kernen van mensen die wonen in een gebied wat voldoende kwaliteit heeft om in te verblijven.

[1:48:25] En daarom hebben wij niet

[1:48:28] gegokt en gehoopt op dat dit wel weggaat.

[1:48:31] Want deze plannen zijn gewoon concreet genoeg, zelfs ondertussen al in uitvoering.

[1:48:36] En wij het wel belangrijk vinden dat er een integrale afweging gemaakt moet worden.

[1:48:41] Op de vraag hoe zit het met grondposities en onze positie in het havenbedrijf.

[1:48:45] Wij zijn aandeelhouder van het havenbedrijf Moedijk.

[1:48:50] En als aandeelhouder van het havenbedrijf Moedijk hebben wij als gemeente een aantal bevoegdheden, rechtstreeks zeg maar de aandelenportfeuille, maar ook bevoegd gezag, ook als het gaat over veiligheid.

[1:49:02] En we hebben maar één agenda en dat is dat het havenbedrijf Moedijk maatschappelijke meerwaarde oplevert voor onze directe omgeving.

[1:49:09] En dat gaat over hoogwaardig werk, dat gaat over kwaliteit van producten, van bedrijven die daar goed kunnen functioneren, maar altijd in balans met de leefomgeving.

[1:49:20] Dus dat is ons uitgangspunt.

[1:49:22] En als het dan gaat over grondposities, is het zo dat de gemeente, de wet voor kunstrecht gemeente, heeft toegepast op 1500 hectare, ongeacht van wie dat die is, ook op gronde van de provincie, ook op gronde van het Rijk, om te voorkomen dat een grondpositie

[1:49:37] de reden zou kunnen zijn om welk besluit dan ook te nemen.

[1:49:41] En dat we dus juist, zonder dat een grondpositie een reden is, maar integraal afwegen wat de beste plek is in de toekomst voor dit hele gebied.

[1:49:53] En daarin zijn onze eigen grondposities ook op geen enkele wijze relevant om een keuze te maken of dat we van deze ontwikkeling willen profiteren.

[1:50:02] Dank u wel.

[1:50:02] En voordat we doorgaan naar de heer Van Drimmelen, zie ik dat de heer Vermeer een persoonlijk feit wil maken.

[1:50:07] Heel kort, de heer Vermeer.

[1:50:09] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:50:10] Want ik zei nadrukkelijk slechts een klein deel van mijn plannen is concreet.

[1:50:14] En zeker als je naar oppervlakte kijkt, is dat een klein deel.

[1:50:16] Dus ik zei niet dat geen enkel plan concreet is, wil ik hier duidelijk gezegd hebben.

[1:50:22] Dat hebben we genoteerd.

[1:50:23] Dan geef ik het woord aan de heer Van Drimmelen.

[1:50:25] Gaat uw gang.

[1:50:26] Dank u, voorzitter.

[1:50:27] En ik wil toch graag reageren op uw

[1:50:32] vraag en stelling.

[1:50:34] Ik zit hier als een van de oudere inwoners van onze mooie gemeente.

[1:50:40] Ik kom uit Klundert, de stad Klundert.

[1:50:43] En daar is toen ooit een besluit genomen dat er in prachtige polders die we hadden vier meter zand opgespoten werd.

[1:50:51] Dat is heel lang de grootste zandbak van Nederland geweest.

[1:50:55] Die is opgevuld destijds met industrieën, prachtige industrieën.

[1:51:00] En ja, er was toen een gemeente die wat knikte en meeging met allerlei dingen.

[1:51:07] Waarom heb je geen nee gezegd?

[1:51:08] Nou, ik ben in de gemeenteraad niet aangenomen om nee te zeggen tegen dingen, maar om te zoeken naar mogelijk de beste oplossing voor ons inwoners.

[1:51:19] En we zijn als raad goed meegenomen in het hele proces.

[1:51:23] En nagenoeg ook de gehele raad heeft dat besluit ook durven te nemen.

[1:51:29] Dat is het einde aan onzekerheid.

[1:51:31] Die onzekerheid vreet aan heel veel mensen.

[1:51:35] Ik heb hier een stuk geschreven, de week van het dorp Moedijk.

[1:51:42] Zo'n beslissing vreet ook aan je.

[1:51:45] Je bent er constant mee bezig.

[1:51:47] Hebben we het wel goed gedaan?

[1:51:48] Hebben we niet op de muziek vooruitgelopen?

[1:51:51] Dat hebben we dus niet.

[1:51:52] We hebben de juiste keuze gemaakt.

[1:51:54] En daar ben ik toch blij mee, hoe moeilijk het ook is.

[1:51:59] Dank u wel.

[1:52:00] Voordat we naar de tweede ronde van de vragen gaan, wil ik u vragen om het wat kort te houden.

[1:52:06] We zijn duidelijk in het blokje politiek beland.

[1:52:08] We nemen voorbeeld aan de inwoners van Moerdijk.

[1:52:10] Die waren kort en krachtig.

[1:52:12] Dat zou mijn oproep hier zijn.

[1:52:14] We gaan verder met de heer Dijk voor zijn vraag.

[1:52:17] Gaat uw gang.

[1:52:20] Daarom juist op dit moment deze oproep.

[1:52:22] Gaat uw gang.

[1:52:26] Dank u wel.

[1:52:29] De heer Drimmelen had het over een gemeenschap, en ik parafraseer het even, die niet mag afbrokkelen omdat verenigingen leeglopen en daarmee scholen.

[1:52:37] U beschreef dat volgens mij heel sterk en daarmee ook het verzoek van mij aan u als het gaat over de leefbaarheid en wij kunnen daar iets in betekenen, dan heel graag.

[1:52:51] Want bewoners beschreven net ook, je kan anders een nare tegenstelling krijgen tussen blijvers en vertrekkers.

[1:52:58] En volgens mij is het nog een hele sterke gemeenschap.

[1:53:01] En daarom wil ik even het bruggetje maken.

[1:53:03] Die gemeenschap die verdient zekerheid.

[1:53:05] En ik heb niemand in het land gesproken, ook niet in Moedijk, die zeggen wij willen geen schone leef, werk en woonomgeving.

[1:53:14] Ik heb nog niemand gesproken die heeft gezegd, ik vind dat de industrie zoals die nu is, kan blijven.

[1:53:21] Ik spreek alleen maar mensen die zeggen, dat kan schoner, dat kan beter.

[1:53:26] Hetzelfde geldt voor energie.

[1:53:27] Ik spreek alleen maar mensen die zeggen, we moeten anders omgaan met onze energie dan op dit moment.

[1:53:33] Maar dan is wel mijn vraag aan eigenlijk alle drie.

[1:53:38] Denkt u dat het opheffen van een dorp zorgt voor dragenvlak?

[1:53:45] Als dit de gemeenschap is die in die industrie woont, die daar zelf woont en werkt, dan is het opheffen van een dorp slopend voor draagvlak als het gaat om een nieuwe industrie of om nieuwe energie.

[1:54:03] En ik zou u toch willen vragen hoe heeft het over verantwoordelijkheid nemen?

[1:54:06] Dat is wel de verantwoordelijkheid die u ook neemt.

[1:54:10] Het opheffen van een dorp

[1:54:15] Dat zorgt inderdaad ook in de rest van het land op dit moment.

[1:54:17] Ja, wat staat ons dan te wachten?

[1:54:19] En dan heb ik het nog niet eens over grote windparken op land of grote zonneparken op...

[1:54:24] De heer Dijk, dit wordt wel een betoog nu.

[1:54:26] Maar mijn vraag is dus... Denkt u dat dit zorgt voor meer draagvlak voor beslissingen hierover?

[1:54:33] Dank u wel.

[1:54:34] Voor de volgende vraag, de heer Jumelet.

[1:54:36] Gaat uw gang.

[1:54:38] Ja, ik heb dan de neiging om er toch overheen te gaan, maar dat...

[1:54:41] Dat gaan we niet doen.

[1:54:42] Dat hoeft echt niet.

[1:54:43] Nee, maar ik probeer toch ook maar de afspraak te volgen, namelijk dat we proberen feitelijk te vragen en met elkaar te kijken of we het ook nog helderder en duidelijker krijgen.

[1:54:55] Ik vind de drie blokken tot nu toe allemaal heel erg indrukwekkend.

[1:54:59] Als die verhalen aan de orde komen, maken ze zeker heel veel indruk.

[1:55:04] Ik denk dat dat voor ons allemaal geldt.

[1:55:07] Ik hoorde mevrouw Dirk zeggen dat dat natuurlijk nog heel veel onderzoeken vraagt.

[1:55:15] Nou ja, dat spreekt voor zich.

[1:55:18] Ik denk dat dat altijd zo moet zijn dat zorgvuldigheid voor snelheid gaat.

[1:55:21] Dat snap ik, maar al te goed.

[1:55:24] En tegelijkertijd zegt u een paar zinnen later, ja, er is wel snelheid geboden, want we moeten wel uiteindelijk met elkaar constateren dat er duidelijkheid en, heel belangrijk, perspectief komt.

[1:55:36] Ik hoor een van de inwoners zeggen, die Langhuizen, ja, we voelen ons gegijzeld.

[1:55:42] Dus mijn vraag gaat er ook over.

[1:55:46] Ja, als je dan ziet wat nu de situatie is in Moedijk en waar inwoners het over hebben gehad en ook de bedrijven, de ondernemers en u zelf ook net ook van getuigd hier.

[1:55:58] Dan zou je die transitiestrategie misschien wel veel eerder moeten uitwerken dan totdat er een besluit uiteindelijk is.

[1:56:08] Als de heer Van Drimmelen zegt regel nu hulp, wat betekent dat hem voor ook een volksvertegenwoordiger en voor de raad?

[1:56:17] Want ik stel de vraag dan ook aan de volksvertegenwoordiger, want die heeft denk ik het meest dan ook in de melktebrokkel op dat punt.

[1:56:24] Wat wil die ons meegeven op dat punt?

[1:56:27] Hoe kan je dan die hulp regelen?

[1:56:28] Zeker voor die mensen die net die verhaal hebben gehouden hier.

[1:56:31] Dank u wel.

[1:56:33] Dan de vraag van de heer Klos.

[1:56:34] Gaat u gang.

[1:56:35] Dank, voorzitter.

[1:56:36] Veel dank aan u, alle drie, dat u hier bent.

[1:56:38] Veel respect voor de manier waarop u lokale, provinciale en landelijke belangen weegt met elkaar en die u hier met ons wilt delen.

[1:56:46] Veel respect ook voor de besluiten waar u voor staat en de manier waarop u die heeft genomen en die hier wilt toelichten.

[1:56:52] Mijn vraag is ook aan de heer Van Drimmelen, omdat hij als volksvertegenwoordiger dichtst bij de gemeenschap staat.

[1:56:59] U zegt dat u overtuigd bent van het besluit dat u heeft genomen en ook dat u daar goed in bent meegenomen.

[1:57:04] Maar ik ben benieuwd wat u nu in de kern heeft overtuigd dat het een goed besluit is.

[1:57:09] Nog even buiten de randvoorwaarden die u van het Rijk vraagt.

[1:57:16] Dank u wel.

[1:57:16] Ik stel voor dat we beginnen met de heer Van Drimmelen, want hij heeft de meeste vragen gekregen en dan kunt u daarna alle nog even antwoorden op de vraag van de heer Vermeer en de anderen.

[1:57:27] De heer Van Drimmelen, gaat uw gang.

[1:57:29] Dank u.

[1:57:31] Nou, meneer Klos, om u te benen, die overtuiging.

[1:57:34] Die hebben wij omdat het bij ons dus wel duidelijkheid gaf die de bewoners ook wilden.

[1:57:43] We zijn ook nog constant in gesprek met de dorpstafel, onder andere alle fracties.

[1:57:51] Ja, daar proberen we toch die consensus te vinden... om met elkaar het beste te bereiken, maar het is een vreselijk dossier.

[1:57:59] En het zou prachtig zijn als we vanuit het Rijk zeiden... nou joh, we hebben uiteindelijk maar een heel klein beetje nodig... en we kunnen ook nog heel veel terecht in Rotterdam... en bij Bergen-Opzoom, ik noem andere gemeenten.

[1:58:10] Nou, dat zou een zucht van verlichting geven.

[1:58:14] En kiezen voor een richting, ja, dat is keihard.

[1:58:18] Je kan ook kijken naar die andere richting.

[1:58:22] Wat gebeurt er dan allemaal en is het dorp dan gevrijwaardigd?

[1:58:25] Wij denken dus van niet en vandaar dat we nu die duidelijkheid hebben geboden.

[1:58:32] Meneer Dijk, de leefbaarheid die blijft inderdaad bestaan als alles kan blijven bestaan.

[1:58:40] Het is ontzettend moeilijk, maar we vinden het als overheid denk ik nog wel onze plicht, zolang het dorp gewoon is, om dat te blijven doen.

[1:58:49] En het dorp helemaal opheffen, opheffen, opheffen.

[1:58:54] De consequentie zou kunnen zijn dat het dorp moet verdwijnen.

[1:58:58] Maar mogelijk komt er wel een oplossing met, ik noem maar een hele grote groene aardewaal eromheen, en dat het dorp kan blijven zoals het nu is, en dat de mensen die hier blijven willen wonen, dat ze niet kunnen blijven wonen.

[1:59:10] En dan zullen wij verder als gemeente toch moeten zorgen voor de mensen die we vertrekken.

[1:59:15] Dat het op een zeer fatsoenlijke manier gaat.

[1:59:17] En ja, meneer Jumelet, daar hebben we echt het hulp van het Rijk bij nodig.

[1:59:22] Want we zijn een gemeente die al behoorlijk zwaar belast is.

[1:59:26] En dit dossier, en met respect voor onze wethouder, geeft een enorme druk op de organisatie.

[1:59:34] En hulp is daar echt bij geboden.

[1:59:35] Dank u.

[1:59:39] Dank u wel.

[1:59:40] Ik bedoel dan natuurlijk de vraag van de heer Dijk over het draagvlak en niet de vraag van de heer Vermeer, die zal beantwoord.

[1:59:45] Ik geef nu het woord aan de heer Dingemans.

[1:59:49] Wij begrijpen natuurlijk, meneer Dijk, heel goed dat

[1:59:54] Het een David versus Goliath beeld geeft, als de industrie uitbreidt en gewone mensen daardoor vermorzeld worden, dan is dat in de basis op geen enkele manier uitlegbaar.

[2:00:08] Maar de andere kant is wel dat we zien dat voor de verduurzaming en voor een energietransitie er een ruimtevraag is.

[2:00:15] En ik hoor bijvoorbeeld de suggestie als fossiel weggaat, dan is die ruimtevraag daar niet meer nodig.

[2:00:23] Maar mijn beeld is dat ook voor een circulaire economie, dat alle spullen die hier binnen staan, als die ooit weer een keer grondstof moeten worden, dat er een plek zal zijn waar je die allemaal naartoe brengt en dat je dat uit elkaar haalt.

[2:00:34] En dat dat plekken zijn die over het algemeen een lawaai maken, een milieucirkel hebben.

[2:00:39] En de vraag is hoe dicht en hoe veilig kun je mensen in zo'n omgeving laten wonen?

[2:00:44] Dus voor ons snappen wij dat het direct van inwoners raken, dat dat ontzettend dicht bij hun veilige omgeving komt.

[2:00:53] Maar de andere kant waar wij absoluut voor willen waken als gemeente, is dat dat geleidelijk iedere keer die leefkwaliteit een klein beetje naar beneden gaat en dat we niks te bieden hebben en dat je gebied meer lawaai kent, meer congestie kent, meer emissies kent, een veiligheidscirkel kent die gevaarlijker wordt en dat we onze inwoners niks bieden.

[2:01:12] En daarin vind ik ook dat je als overheid dan je verantwoordelijkheid moet nemen.

[2:01:15] En waar u mij in ieder geval kunt helpen, is als wij nu leegstaande woningen, als we die gebruiken om daar mensen te laten wonen, dan is daarvoor...

[2:01:29] Als je dat onder vastgoedbeheer doet, is daar een maximum van vijf jaar voor.

[2:01:33] En wij zoeken inwoners die, als zij nu ervoor kiezen om in het dorp Moedijk te gaan wonen, om ook iets bij te dragen en een duurzame, of in ieder geval voor zo lang als het is, een verbinding aan te gaan, en dat we niet iedere keer mensen moeten zeggen, nu moet u weg.

[2:01:49] En daarin moeten we misschien ook een klein beetje kritisch kijken naar het huurrecht op dit vlak, of we in ieder geval bereid zijn om voor Moedijk hier een specifieke uitzondering

[2:01:57] Daar zou je mij in ieder geval mee kunnen helpen.

[2:02:01] En de transitiestrategie wil ik iets over zeggen.

[2:02:04] Ja, het is misschien een veiligheid om nu de transitiestrategie al te maken, maar het is ook een duivels dilemma.

[2:02:09] Want op het moment dat wij nu al eigenlijk alles organiseren alsof er definitief een besluit is genomen,

[2:02:15] dan komen we ook in een trechter terecht waarin je eigenlijk handelt in de richting van.

[2:02:21] Dus enerzijds wil je op het moment dat het besluit valt mensen iets kunnen bieden en anderzijds wil je niet al een draaiboek klaar hebben liggen waardoor het besluit lijkt alsof het al genomen is.

[2:02:33] En dat dilemma zit erin.

[2:02:35] Dank u wel.

[2:02:36] En ik zou aan de heer Van Drimmelen willen vragen of hij z'n microfoon wil uitzetten.

[2:02:40] Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Dirker.

[2:02:44] Nee, we hebben geen tijd meer.

[2:02:49] Dank u wel.

[2:02:49] Op de vraag van meneer Dijk, van goh, denkt u nou zelf dat u op deze manier draagvlakken aan het creëren bent?

[2:02:57] Ja, als u hem zo plat stelt, is het moeilijk antwoorden, dus ik ga toch een beetje een antwoord op een andere vraag geven.

[2:03:02] Waar het uiteindelijk om gaat, waarom we dit traject aanpakken met elkaar zoals we dat doen, is omdat we een leefbare situatie over willen houden.

[2:03:12] Om te komen tot die leefbare situatie wil je normaal enorm veel dingen aan de achterkant uitzoeken.

[2:03:20] Dan ga je een paar jaar echt met elkaar nadenken.

[2:03:22] Wat is nou verstandig?

[2:03:22] Wat is nou goed?

[2:03:24] Je gaat varianten tegen elkaar afwegen.

[2:03:28] En dat hadden we heel graag gedaan met elkaar, waren het niet dat er al een aantal opgraven liggen vanuit het Rijk die gewoon hun eigen proces lopen en die gewoon doorgaan.

[2:03:38] En als we dus ervoor gekozen hadden om dit in het tempo te doen wat we normaal met elkaar doen, die zorgvuldigheid, dan had dat betekend dat er een aantal zaken zich gewoon zouden voltrekken terwijl je nog bezig was om na te denken of dat wel een goed idee was.

[2:03:54] Dus we zitten in het dilemma van wat kunnen we met elkaar onderbouwen om te weten welke variant de leefbaarheid op termijn waarschijnlijk het meeste kansen gaat bieden?

[2:04:07] omdat we de tijd niet hebben ten opzichte van de andere projecten die met elkaar lopen.

[2:04:12] En dat is waarom wij nu een beperkt aantal onderzoeken als provincie aan het uitvoeren zijn, die zeker nooit voldoen aan wat we normaal zouden doen met elkaar.

[2:04:22] Bijvoorbeeld een MKBA Light, bijvoorbeeld een beperkt onderzoek naar brede welvaart, ook een onderzoek naar de hoofdlijnen van een business case, waarbij uiteraard de belangrijkste vraag uiteindelijk nog op tafel gaat komen wie gaat, kan of zelfs wie wil

[2:04:37] deze ontwikkeling in totaliteit betalen.

[2:04:40] En we hebben met het Rijk, en daar hebben we u ook echt bij nodig, gesprekken over wat betekent nou eigenlijk dat mooie sterretje op de kaart van het nationaal strategisch profiel.

[2:04:50] Als je uit die zeehaven over heel Nederland verspreid kan kiezen, wat is dan het profiel wat u zelf bedacht had als Rijk voor Moedijk?

[2:04:59] Tegelijkertijd bepalen wij daar als provincie onze eigen inzet op, omdat we ook zeggen, als daar al ruimte geboden moet worden om dat grote stopcontact en die grote strategische plek te zijn in Nederland,

[2:05:13] Wat kan daar dan bijdragen aan de brede welvaart in brede zin, die ook voor Brabant werkt en die dus ook zorgt dat er een stukje brede welvaart terugkomt, want dat is dan de minst slechte keuze als de Voelkustvariant al zou zijn, dat het inderdaad iets betekent voor het dorp Moedijk.

[2:05:35] Dank u wel.

[2:05:35] We hebben nog vijf minuten voor drie vragen, inclusief beantwoording, dus heel graag kort zijn.

[2:05:41] Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Duivenvoorde.

[2:05:43] Gaat uw gang.

[2:05:46] Het is interessant, want dit is natuurlijk een beetje hoe het werkt, de macht.

[2:05:49] Dus we hebben het rijk, de provincie, de gemeente en er wordt toch wel steeds naar de ander gewezen als een vorm van noodzakelijkheid.

[2:05:55] En dit kan niet anders.

[2:05:56] En het is natuurlijk, het is eigenlijk al bijna een feit wat er gaat gebeuren.

[2:06:00] Maar ik ben vooral nieuwsgierig op dit moment.

[2:06:02] Ik snap het dilemma waar meneer Dingeman het over had, maar

[2:06:05] Toch ook een korte reflectie, we hebben nog maar vijf minuten, op of de manier waarop het gegaan is en de onzekerheid waar de Moerdijkers toch nu redelijk lang mee moeten zitten, of dat de best mogelijke manier is geweest of dat we toch vanuit de provincie of de gemeente, dat zij toch een andere manier hadden verdiend om dit te horen te krijgen en dat er toch iets meer een plan had moeten zijn voor waar ze aan toe zouden kunnen zijn toen dit gebeurde.

[2:06:28] Dus een korte reflectie daarop.

[2:06:30] Hartelijk dank.

[2:06:31] Dan mevrouw Muller gaat het gang.

[2:06:33] Ja, veel dank voor jullie inbreng.

[2:06:35] En ook jullie hebben een ingewikkelde puzzel voor jullie liggen met enorm veel nationale opgaven die ook hier vanuit de Kamer altijd het belang van wordt benadrukt.

[2:06:43] Meneer Dingeman, ik heb een vraag voor u.

[2:06:46] De gemeente heeft bij jullie gezegd de Zuidoost is echt onaanvaardbaar.

[2:06:50] Zou je wat meer woorden kunnen wijden aan waarom dat het geval is?

[2:06:55] Hartelijk dank.

[2:06:55] En dan, de heer Gemis, gaat uw gang.

[2:06:57] Ja, voorzitter, dank u wel.

[2:06:59] Respect en dank dat u hier bent.

[2:07:01] Ik heb ook een vraag aan de heer Dingemans.

[2:07:06] In een eerdere ronde kwam aan Bot dat de tweedeling of driedeling, ja, dat het al een feit is.

[2:07:12] En wat heeft u nodig van het Rijk en hoe zorgt u ervoor dat bijvoorbeeld scholen, een school die steeds verder leegloopt of een andere voorziening of een vereniging of ondernemers die een negotie achteruit zien gaan misschien de komende tien jaar of laat misschien maar weg, dat die kunnen blijven bestaan?

[2:07:30] En wat kan de gemeente daarin betekenen en wat zou de provincie of het Rijk daarin moeten betekenen?

[2:07:36] Want de leefbaarheid moet tot de laatste dag maximaal worden bevorderd.

[2:07:41] Hartelijk dank.

[2:07:42] Dan geef ik eerst het woord aan de heer Dingemans en dan geef ik u alle drie nog een keer het woord om even een afsluitend woord te geven.

[2:07:49] Het woord is aan de heer Dingemans.

[2:07:52] Ja, dank u wel.

[2:07:54] De vraag van meneer Van Duivenvoorde, als we reflecteren op dit proces, bent u dan tevreden?

[2:07:58] Nee, dat ben ik zeker niet.

[2:08:00] Omdat wij heel graag op die 1 december de duidelijkheid hadden willen geven die wij op 11 juni hadden afgesproken.

[2:08:07] Dat de drie overheden gezamenlijk tot het standpunt zouden komen.

[2:08:10] Maar er zat wel een verschil in dat een gemeente dit met democratische legitimering moet doen en dus eerst met zijn gemeenteraad het gesprek moet voeren, terwijl de andere overheden daar zeg maar het dagelijks bestuur de leiding heeft en zich achteraf daarover verantwoord.

[2:08:27] Dus dat maakte het anders.

[2:08:29] En ik had het liefst, en dat heb ik al meerdere malen gezegd, de inwoners

[2:08:34] ...naast, zeg maar, de duidelijkheid, meteen ook de zekerheid... ...en ook meteen het perspectiefgebod, omdat ik vind... ...echt ervan overtuigd ben dat dat is wat bij elkaar hoort.

[2:08:42] En nu komen we in een fase waarin we de duidelijkheid nog niet geven... ...en daarmee dus ook zekerheid en perspectief achterblijven.

[2:08:48] Dus als ik daarop terugreflecteer, vind ik het echt vreselijk... ...dat we die drie niet in één keer hebben of hadden kunnen geven.

[2:08:58] Zuidoost, waarom dat voor ons onaanvaardbaar is?

[2:09:01] Zuidoost is een gebied waar vier woonkernen omheen liggen.

[2:09:06] Het dorp Moedijk, de plaats Zevenbergen-Langeweg en Zevenbergsehoek.

[2:09:11] En dat betekent dat je ongeveer de woonomgeving van 20.000 mensen aantast en daar de leefbaarheid en kwaliteit naar beneden brengt.

[2:09:18] Maar nog belangrijker, dat is met alle respect een willekeurige polder.

[2:09:23] Als deze opgave daar zou kunnen, dan kan hij in welke willekeurige polder van Nederland.

[2:09:28] De reden dat in Moedijk gezocht wordt voor deze opgave is omdat je hier water, spoor, de buismodaliteit hebt en dadelijk heel veel energie.

[2:09:38] En die vind je niet in Zuidoost, die vind je in de oostelijke richting.

[2:09:41] En daarom zijn voor ons eigenlijk allebei de locaties, allebei de zoekrichtingen wil je niet, maar één kan feitelijk voor ons gewoon niet.

[2:09:51] En heel eerlijk, zou ook onze gemeente voor generaties planologisch verpesten.

[2:09:57] En daarom is het voor ons geen optie.

[2:09:59] En op de driedeling, meneer Gemis, wij hebben inderdaad hulp nodig op een aantal vlakken.

[2:10:05] Dat zou kunnen zijn om te kijken of er regelingen kunnen komen om omzetderving van ondernemers te ondervangen.

[2:10:13] Maar het zou ook kunnen zijn om met ondernemers na te denken over hoe je dat kunt voorkomen, omdat het over het algemeen willen zij ook niet afhankelijk van regelingen zijn, maar willen ze gewoon zelf aan het stuur zitten.

[2:10:22] Dus daar zou je mee kunnen helpen.

[2:10:25] Ik zei al, ik zou het heel fijn vinden dat op het moment dat we vrijkomende woningen hebben, omdat ik het wel belangrijk vind ook dat individuele mensen wel ook gewoon de mogelijkheid hebben om een eigen keus te maken, als die woningen in de handen van de gemeente komen, dat we daar ook mensen...

[2:10:41] Dat we iets selectiever kunnen zijn in welke mensen dat er komen wonen en bij voorkeur ook misschien wel mensen met kinderen, zodat je ook een aantal voorzieningen in stand kan houden.

[2:10:50] Maar dan moeten we in de wetgeving of in ieder geval hier een uitzondering op de wetgeving maken.

[2:10:55] om dat mogelijk te maken.

[2:10:57] Daar zou u mee kunnen helpen.

[2:11:00] Daarnaast is het zo dat wij als gemeentebestuur hebben afgesproken wij zullen alles doen wat in ons vermogen ligt om de leefbaarheid tot het uiterste moment overeind te houden.

[2:11:10] Daar doen we nu al dingen voor.

[2:11:12] Maar die kosten over het algemeen ook geld.

[2:11:16] We hebben met het Rijk op dit moment een afspraak dat er ongeveer vijf miljoen beschikbaar voor is.

[2:11:20] Dat is waarschijnlijk voor nu en voor dit jaar zou dat voldoende kunnen zijn, maar op langere termijn zullen we daar meer voor nodig hebben.

[2:11:28] Dus dat is waar u mee kunt helpen.

[2:11:31] Dank u wel.

[2:11:32] Ik geef mevrouw Dierke en de heer Van Drimmelen nog één keer het woord.

[2:11:35] Als u behoefte heeft aan nog enkele afsluitende woorden.

[2:11:38] Mevrouw Dierke.

[2:11:40] Ja, dank u wel.

[2:11:40] Mijn oproep in zijn algemeenheid zou zijn, verdiep u echt nog wat verder dan u al gedaan heeft in het dilemma tussen enerzijds de integraliteit van de opgave die we hier hebben liggen, want het is een hele ingewikkelde puzzel.

[2:11:53] En aan de andere kant de urgentie die u hopelijk vandaag allemaal gevoeld heeft vanuit de inwoners en ondernemers in de gemeente, om van daaruit echt samen dat gesprek te voeren, wat u vanuit het Rijk bereid bent om met kennis, met regels, met middelen en ook financiën bij te dragen aan deze opgave, zodat we daarna ook echt samen verder dat gesprek kunnen voeren.

[2:12:18] Dank u wel.

[2:12:18] Hartelijk dank.

[2:12:19] De heer Van Drimmelen.

[2:12:21] Dank u en nogmaals dank dat ik als raadslid dat wij ook gehoord mogen worden.

[2:12:27] Als raad hopen wij in een constructief overleg te kunnen blijven met de dorpstafel wat we tot nu toe zeer prettig hebben ervaren en we hopen dat echt door te kunnen zetten.

[2:12:37] Onze inzet blijft onveranderd, eerlijk, zorgvuldig en standvastig proberen te blijven handelen ook als het stormt.

[2:12:45] Dank u.

[2:12:47] Hartelijk dank.

[2:12:48] Dan zijn we aan het einde gekomen van dit rond de tafel gesprek.

[2:12:50] We hebben enorm veel verschillende perspectieven gehoord.

[2:12:53] Iedereen kan daar zijn haar dienstvoordeel mee doen.

[2:12:56] Ik wil de gasten ontzettend bedanken, ook degene die nog op de tribune zitten voor hun komst.

[2:13:02] Hiernaartoe naar de Tweede Kamer.

[2:13:03] Ik wil alle Kamerleden hartelijk bedanken voor hun vragen en hiermee sluit ik de vergadering.

[2:13:09] De vergadering is gesloten.