Ambtelijke technische briefing over Wetsvoorstel modernisering van de regels voor beroepsonderwijs, educatie en vroegtijdig schoolverlaten Caribisch Nederland en introductie onderwijs op BES

[0:00:00] Dank u wel allemaal.

[0:00:01] Welkom bij de technische briefing van de Commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

[0:00:06] Wij zitten een beetje met ons mond vol, dat komt omdat het programma heel vol is vandaag en eigenlijk geen tijd was voor de lunch.

[0:00:11] Dus excuus dat wij met een broodje voor ons neus zitten, maar neem gerust.

[0:00:14] Ook voor de Kamerleden die net binnenkwamen moesten we even wachten tot de vijf Kamerleden aanwezig zijn.

[0:00:20] vereist is om een vergadering doorgang te laten vinden.

[0:00:25] Deze technische briefing gaat over het wetsvoorstel modernisering van de regels voor beroepsonderwijs, educatie en vroegtijdig schoolverlaten Caribisch-Nederland en de introductie onderwijs op de BES.

[0:00:38] Welkom aan de genodigden in de Tweede Kamer.

[0:00:41] Van harte welkom.

[0:00:43] Aanwezig zijn Marius de Bij, mt-lid van het mbo.

[0:00:47] Oh, klopt niet.

[0:00:49] Oké, Herrieke Karlmans, directeur van het NBO, Lenny Verloop van der Spek, NT-lid van de directie internationaal beleid van het ministerie van OCW, Marvin Poetenaar, beleidsjurist van de directie NBO-ministerie van OCW, Suzanne Richter, beleidsmedewerker NBO-ministerie van OCW en Jeroen Jansen,

[0:01:17] Ja, Jeroen Jansen, wetgevingsjurist bij het ministerie van OCW.

[0:01:23] Ook verwelkom ik graag de Tweede Kamerleden, Hira Dijk van D66, mevrouw Bietman van D66, mevrouw Tjekaj van GroenLinks PvdA en mevrouw Ammoed van het CDA.

[0:01:37] De genodigden zullen ons in een presentatie meenemen door het wetsvoorstel.

[0:01:42] Na afloop van de presentatie is het tijd voor vragen door de Kamerleden.

[0:01:47] Aan wie kan ik het woord geven?

[0:01:49] Ja, mevrouw Karman.

[0:01:51] Dank u wel.

[0:01:53] Heel fijn dat we in de gelegenheid gesteld worden om dit belangrijke wetsvoorstel hier toe te lichten.

[0:01:58] Ik zal mijn algemene inleiding heel kort houden.

[0:02:03] We gaan het in drie blokjes toelichten.

[0:02:09] Lennie Verloop begint met het blokje onderwijs in Caribisch-Nederland en daarna het blokje ontwikkelingen en wetswijzigingen in de komende periode.

[0:02:19] Vervolgens zal Suzan Richter het woord voeren over de inhoud van het wetsvoorstel.

[0:02:34] Ja, dank u wel.

[0:02:35] Het leek ons goed om een heel korte vogelvlucht mee te nemen door het onderwijsstelsel in Caribisch-Nederland.

[0:02:41] Ik zal het op hoofdlijnen houden en als u daarna nog vragen heeft, dan kunnen we die uiteraard beantwoorden.

[0:02:47] Sinds de wetswijziging, sinds de wijziging in de staatskundige verhoudingen,

[0:02:53] maken de onderwijsstelsels van Bonaires, Interstaties en Saba ook deel uit van het Nederlandse onderwijsstelsel.

[0:03:00] Dat betekent onder andere dat het ministerie van OCW verantwoordelijk is voor de bekostiging van de scholen op Bonaires, Interstaties en Saba.

[0:03:09] En via deze bekostiging, maar ook wetgeving en andere beleidsinstrumenten,

[0:03:14] ...werken we vanuit de OCW, vanuit Den Haag, met de openbare lichamen en de schoolbesturen... ...aan het onderwijs in Caribisch-Nederland.

[0:03:21] We werken ook samen met Aruba, Curaçao en Sint Maarten, maar dat zijn autonome landen... ...dus die zijn zelf verantwoordelijk voor hun onderwijs.

[0:03:29] Maar die samenwerking is wel intensief, die is ook bestuurlijk.

[0:03:32] Die geven we vorm in het kader van het ministerieel vierlandenoverleg.

[0:03:37] De conclusies daarvan heeft de vorige minister onlangs ook nog naar uw Kamer gestuurd.

[0:03:42] En die is gericht op die arrangementen die eigenlijk ten goede komen aan het studiesucces van de Caribische studenten.

[0:03:51] aan een goede doorstroom van studenten naar vervolgonderwijs.

[0:03:56] En u kunt zich ook voorstellen dat de openbare lichamen, dus Bonaire, Saba en Sint Eustatius, doen veel beroep op de voorzieningen die er wel zijn in de landen, maar niet op de kleine eilanden.

[0:04:12] Dan even inzoomen per eiland.

[0:04:16] Op Bonaire is het onderwijs vrijwel identiek aan het Nederlands onderwijsstelsel.

[0:04:23] Op de sheet ziet u een overzicht van de scholen die daar zijn.

[0:04:27] Dus er zijn acht primair onderwijsscholen.

[0:04:30] Er is een scholengemeenschap waar ook, net zoals in Europees Nederland, een MAVO-HVO-VWO-opleiding is.

[0:04:37] Er is een VMWO in die scholengemeenschap.

[0:04:40] Er zijn speciale lesplaatsen en er is een MBO-opleiding.

[0:04:45] En deze vorm van onderwijs lijkt dus heel erg op wat we hier in Europees Nederland hebben.

[0:04:51] En er zijn ook nog twee andere beroepsopleidingaanbieders op Bonaire.

[0:04:56] Dat is de Fondation Maria Dal Academy en Forma.

[0:05:00] Maar er zijn op Bonaire geen eigen hoger onderwijsinstellingen.

[0:05:04] Dus daarvoor wijken de studenten uit naar of Europees Nederland of een van de landen of in de regio of ook wel de VS en Canada.

[0:05:12] Er is wel een dependant van de Universiteit van Curaçao.

[0:05:15] Dan bovenwind.

[0:05:17] Op Saba en Sint Eustatius is het onderwijs anders geregeld.

[0:05:22] Die volgen de onderwijsinrichting en de schoolinrichting van de Caribbean Examinations Council.

[0:05:30] Dat is het Caribische systeem.

[0:05:33] Dat is een wereldwijd erkend onderwijssysteem.

[0:05:36] En dat leidt ook op tot diverse niveaus waarmee studenten ook hun vervolgstudie kunnen volgen.

[0:05:47] Op Sinterklaas zijn er vier primair onderwijsscholen, dat zijn kleine scholen.

[0:05:55] Er is één voortgezet onderwijsschool van ongeveer 235 leerlingen, dus dat is ook een kleine school.

[0:06:02] Er is daar geen aanbod van hoger onderwijs, zoals ik al zei.

[0:06:05] Op Saba is er één basisschool met 150 leerlingen en één voortgezet onderwijsschool.

[0:06:12] Er is ook wel een particuliere instelling voor hoger onderwijs, een Amerikaanse university school of medicine.

[0:06:20] Dit Caribische systeem kent zowel een algemeenvormend onderdeel, wat vergelijkbaar is met de HAVO Theoretische Leerweg of de MAVO, en meer een beroepsonderwijsrichting, wat vergelijkbaar is met niveau MBO 1 en 2.

[0:06:39] En vervolg daarop kun je ook nog twee jaar een algemeenvormende opleiding doen binnen het voortgezet onderwijs, die vergelijkbaar is met ons VWO.

[0:06:50] Ik denk dat het goed is om te noemen ook nog dat de inspectie jaarlijks alle scholen inspecteert in Caribisch Nederland.

[0:06:58] Dat heeft natuurlijk te maken met goed toezicht houden op de kwaliteit.

[0:07:04] Het zijn kleine eilanden.

[0:07:06] Er zijn geen alternatieven als het niet goed gaat op je school.

[0:07:08] Dus het is ontzettend belangrijk dat het onderwijs daar van goede kwaliteit is.

[0:07:13] En er zijn natuurlijk aandachtspunten, dus de inspectie die kijkt daar heel goed op mee.

[0:07:18] Dan kort tot slot ontwikkelingen en wetswijzigingen.

[0:07:24] Juist om aan die kwaliteit van het onderwijs te werken met Bonaire, Sama en Sinterklaas, hebben we een onderwijsagenda opgesteld.

[0:07:34] Dat heeft de status van een bestuurlijke afspraak.

[0:07:37] Die onderwijsagenda, de derde alweer, is ondertekend door de minister van Onderwijs, door de schoolbesturen en ook door de besturen daar te plaatsen, dus de gedeputeerden.

[0:07:49] bij de openbare lichamen en ook van de bestuurders van de expertisecentra voor onderwijszorg, want er zijn ook veel kinderen met speciale behoeften op het eiland.

[0:08:03] Er is geen specialistisch onderwijs, maar er zijn wel voorzieningen voor ondersteuning.

[0:08:08] voor deze kinderen.

[0:08:10] Deze agenda's zijn vrij breed, omdat er ook best veel te doen is.

[0:08:16] Dus die gaan over de kwaliteit van het onderwijspersoneel, maar ook de aanpak van het lerarentekort.

[0:08:22] Dat speelt ook op de eilanden.

[0:08:24] Het gaat over de arbeidsvoorwaarden.

[0:08:26] Het gaat over het werken aan stevige besturen van de scholen en hen daarbij ondersteunen.

[0:08:32] Alle scholen geven les in een meertalige context, dus dat is ook een heel belangrijk thema.

[0:08:39] Er is ook nog in december een technische briefing over geweest met experts.

[0:08:44] Hoe doe je dat nou op een goede manier?

[0:08:46] Hoe zorg je dat je docenten ervoor toegerust zijn, dat je materiaal hebt?

[0:08:49] en dat de toetsen in orde zijn.

[0:08:52] Dus dat is ook een van de prioriteiten in de onderwijsagenda.

[0:08:55] De onderwijshuisvesting.

[0:08:57] We zijn nog steeds bezig met het realiseren van nieuwbouw voor sommige scholen en ook meerjaar onderhoudsplannen voor de scholen.

[0:09:09] Als je een nieuw gebouw hebt, dat je het ook kan onderhouden.

[0:09:13] Doorstroom naar vervolgonderwijs is een belangrijk thema.

[0:09:16] En onderwijszorg noemde ik al, maar ook dat de randvoorwaarden op orde zijn.

[0:09:20] En dan gaat het onder andere ook over de bekostiging van de scholen.

[0:09:23] Daar is onlangs een groot onderzoek naar uitgevoerd door economisch bureau Amsterdam.

[0:09:29] En aan die aanbevelingen, de uitwerking daarvan, werken wij op dit moment.

[0:09:34] Ik zou tot slot nog speciaal willen noemen het programma dat we hebben opgericht met de landen, de Strategic Education Alliance.

[0:09:46] Dat is gericht op de doorstroom en het studiesucces van de Caribische landen.

[0:09:50] Dat is een koninkrijksbreed programma, zowel voor Nederland als de zes eilanden, waarin we onder andere werken aan de scholieren goed toerusten voor hun vervolgstap, sterke decanennetwerken,

[0:10:06] en leren van elkaars ervaringen.

[0:10:10] En speciaal voor het beroepsonderwijs zijn er twee mbo-opleidingen in samenwerking met het Summa College voor doktersassistent en tandartsassistent.

[0:10:21] Sorry, apothekersassistent.

[0:10:22] Dat voorziet echt hun behoefte op de eilanden.

[0:10:26] En het doel daarvan is dat lokaal die opleidingen beschikbaar zijn.

[0:10:30] En dat talent wat lokaal wordt opgeleid ook op het eiland gaat werken.

[0:10:35] Want er is ook echt gewoon een vraag naar deze capaciteit op de eilanden.

[0:10:42] Dan de wetswijzigingen, daar kan ik kort over zijn.

[0:10:45] De wetswijzigingen die we in voorbereiding hebben, komen we zo meteen over te spreken.

[0:10:50] Er zijn op dit moment geen andere wetswijzigingen in voorbereiding.

[0:10:55] Wat wij in algemene zin altijd doen bij OCW vanuit het Comply or Explain-principe, is kijken als we wetgeving maken voor Europees Nederland, hoe dat ook zo goed mogelijk en met hetzelfde doel kan worden toegepast voor

[0:11:11] Er is bijna altijd maatwerk nodig, maar we proberen dat zo goed mogelijk, vanwege de lokale context en de specifieke voorzieningen die er wel of niet zijn, zo goed mogelijk te doen.

[0:11:25] Dat proberen we ook zo goed mogelijk in het sociaal domein te doen, met de ministeries van Sociale Zaken en de ministeries van VWS, want daar zitten ontzettend veel raakvlakken.

[0:11:34] En wat we dus ook zullen doen, zodra het wetsvoorstel dat hier voor ligt ook van kracht wordt en daar zijn wijzigingen komen aan de orde, dan zullen we ook altijd weer Caribisch Nederland meenemen in die afweging erbij.

[0:11:49] Dus tot zover mijn bijdrage.

[0:11:56] Dank u wel.

[0:11:57] Dan is het nu aan de...

[0:12:00] De presentatie is helemaal afgerond?

[0:12:01] Of krijgen we nu de wet... Ja, oké.

[0:12:04] Mevrouw Richter.

[0:12:07] Ja.

[0:12:08] Dank u wel.

[0:12:09] Ja.

[0:12:10] Oké.

[0:12:11] Ja, precies.

[0:12:14] Het inhoud van het wetsvoorstel.

[0:12:18] Bepaalde voorzieningen die in Europees Nederland bestaan, zijn niet of niet goed geregeld voor Caribisch Nederland.

[0:12:25] waardoor aanpassingen noodzakelijk zijn.

[0:12:29] De wetgeving is achtergebleven bij de ontwikkelingen op de eilanden.

[0:12:34] Door de terughoudendheid groeiden twee wetten uit elkaar.

[0:12:38] Ook worden de wettelijke kaders van de WEB-BES veelal niet verder uitgewerkt in nadere gegeven.

[0:12:45] Vandaar dat de wet Educatie en Beroepsonderwijs-BES en de wet Sociale Kanstrajecten Jongeren, de SKJ-wet, zijn sterk verouderd.

[0:12:54] Dit leidt tot onduidelijkheden en knelpunten in de uitvoeringspraktijk.

[0:13:00] In het voortraject hebben twee intensieve veldconsultaties op alle drie eilanden van Caribisch Nederland plaatsgevonden.

[0:13:09] En daarnaast ook internetconsultatie uiteraard.

[0:13:13] Dat heeft zes reacties opgeleverd, waarvan vier openbaar.

[0:13:20] Iedereen onderschrijft het belang van het wetsvoorstel.

[0:13:24] Maar er zijn ook enkele zorgen.

[0:13:27] Zoals de reactie van het openbaar lichaam Bonaire zijn wij dieren het wetsvoorstel als positieve stap voor gelijkheid en participatie op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt.

[0:13:41] Het samenbrengen van Europees en Caribisch Nederland in één wettelijk kader wordt als een kans gezien.

[0:13:48] Zorgen zijn er wel over onder andere capaciteit en expertise

[0:13:53] om nieuwe taken effectief uit te voeren.

[0:13:58] We hebben ook een reactie van het onderlichaam van SABA ontvangen.

[0:14:03] Zij verwachten geen problemen, mede door de erdige intensieve veilsessies.

[0:14:10] Dus we hebben gewoon geluisterd.

[0:14:12] In de Europese deel van Nederland is het concept wetsvoorstel besproken met uitvoering betrokken instanties, zoals duo, inspectie en onderwijs, samenwerkingsorganisaties, beroepsonderwijs, bedrijfsleven, SBB, maar ook met college voor toetsen en examen.

[0:14:34] Ook hier hebben we breder gekeken of dit wetsvoorstel uitvoerbaar is.

[0:14:40] SPB heeft ook duidelijk aangegeven dat zij samen met ROA werken.

[0:14:47] ROA is de SPB van Caribisch-Nederland.

[0:14:51] Zij zijn verantwoordelijk voor erkenning voor leerbedrijven om de ontwikkeling van het kwalificatietoestee.

[0:14:56] En zij hebben aangegeven dat er een intensievere samenwerking moet plaatsvinden.

[0:15:04] Onder andere, college voor toetsen en examen heeft aangegeven

[0:15:07] dat het centrale examen voor Engels met enkele aanpassing kan worden gebruikt op Bonaire, maar het bestaand Nederlandse examen, lezen en luisteren, niet geschikt voor Bonaire.

[0:15:18] En hierover zijn we in gesprek.

[0:15:22] Daarnaast, nadat de veldconsultatie heeft plaatsgevonden, internetconsultatie heeft plaatsgevonden, uitvoeringstoetsen, heeft de afdeling advisering van de Raad van State,

[0:15:33] is overwegend positief en heeft een dictum B gegeven.

[0:15:39] Dat heeft een aanleiding en het voortraject.

[0:15:42] Toestelling van het wetsvoorstel.

[0:15:46] Het wegnemen van een verouderde wetgeving die tot knelpunten en uitvoeringsproblemen leidt.

[0:15:53] Twee, het toewerken naar één wettelijke kader voor het beroepsonderwijs, voor wasseneducatie en bestrijden van voort- en herschoolverlaten.

[0:16:01] voor zowel Europees als Caribisch Nederland.

[0:16:06] Er wordt ruimte gecreëerd voor volwassen educatie met financiële middelen, gezien het relatief lage opleidingsniveau op de eilanden.

[0:16:15] Een aanpassing van VSV-beleid, de houding SKJ-wet wordt ingetrokken en vervangen door een preventieve aanpak van voorthuisschoolverlaters, zoals we die kennen in Europees Nederland.

[0:16:26] Het beleid richt dus op voorkomen van voorthuisschoolverlaten

[0:16:29] schooluitval door vroegtijdig signalering en samenwerking met KNM-partners.

[0:16:36] Wat Lennie net ook zei, vanuit het Compliance Explain gaan we toewerken naar meer gelijkwaardig en wetgeving die recht doet aan de context van Caribisch-Nederland.

[0:16:47] Dus de wet wordt zoveel mogelijk van toepassing verklaard op het Caribisch deel van Nederland.

[0:16:53] Indien de eilandelijke context specifieke afwijking noodzakelijk maakt,

[0:16:58] dan zijn deze afwijkingen in de wet opgenomen.

[0:17:04] Belangrijke gevolgen.

[0:17:07] De web wordt van toepassing op de BES.

[0:17:10] De schoolgemeenschap Bonaire wordt formeel een verticale schoolgemeenschap.

[0:17:17] De invoering van een soortgelijk VSV-beleid, dat we kennen in Europees-Nederland, waarbij wordt ingezet op zowel preventieve als op curatieve kant.

[0:17:28] Verdere toelichting hierover.

[0:17:29] De SKJ-wet is in 2020 geëvolueerd.

[0:17:32] Waarbij bleek dat de praktijk sterk afwijkt van de wet.

[0:17:38] VSV-beleid legt het natruk op samenwerking tussen verschillende partners in het sociaal domein om VSV te voorkomen.

[0:17:47] We gaan wel de VSV-aanpak per eiland organiseren met een lokaal programma.

[0:17:52] In Europees Nederland hebben we hier regio's.

[0:17:56] Verantwoordelijk voor het opstellen van het programma ligt niet, zoals nu bij de openbaar lichamen, maar bij de onderwijsinstellingen.

[0:18:03] in samenwerking met andere relevante partijen.

[0:18:06] De openbaar lichamen blijven uiteraard mede verantwoordelijk, zoals voor registratie, monitoring en doorverwijzing.

[0:18:16] Opleidingen voor wasseneducatie wordt mogelijk gemaakt waarvoor openbaar lichaam en middelen krijgen toegevoegd aan het BES-fonds.

[0:18:23] Zoals eerder aangegeven, ontvangende openbaar lichaam moet dit moment geen financiële middelen, wel met dit wetsvoorstel.

[0:18:31] en daardoor kan elk eiland eigen structureel beleid maken.

[0:18:38] De afwegende regel voor Caribisch Nederland is dat er geen regionaal samenwerking is.

[0:18:42] Elk eiland stelt een eigen programma op, maar wij stimuleren wel om met elkaar samen te werken, zeker Saba en Stesa.

[0:18:52] Met dit wetsvoorstel gaan de in Europees-Nederland bestaande regels en zagen medezeggenschap ook gelden voor het beroepsonderwijs openeren.

[0:19:02] In de webbes is al deels geregeld dat het bevoegdgezag minstens twee keer per jaar overleg heeft met een representatieve vertegenwoordiging van ouders.

[0:19:12] Maar we vinden medezeggenschaps wordt wel als belangrijk gezien.

[0:19:16] Vandaar om deze volledig van toepassing te verklaren.

[0:19:20] Dat houdt in dat de SGB als verticale schoolgemeenschap een ouderengraad, studentengraad en ondernemingsgraad moet inrichten.

[0:19:30] Dit wetsvoorstel bouwt een extra toets vooraf in voordat een Europees-Nederlandse instelling bekostigd beroepsopleiding mag gaan aanbieden in Caribisch-Nederland.

[0:19:41] Een meerdere bekostigde instelling is gewoon onwenselijk.

[0:19:46] Een houdingssituatie met 725 studenten

[0:19:50] 25.000 inwoners is al een uitdaging, vinden onder andere een stage en leerwerkplekken.

[0:19:57] Om straks versnippering en de houding kwaliteit te behouden, wordt in dit wetsvoorstel geregeld dat het aanbieden van bekostigd beroepsonderwijs instemming van de minister nodig is.

[0:20:09] Wij stimuleren wel om samen te werken met het consortium MBO in Europees-Nederland en in Caribisch gebied,

[0:20:18] en het eiland overstijgend samenwerken en de dokters- en apothekersassistentenopleiding is hiervoor een goed voorbeeld.

[0:20:26] Nou, financiële consequenties volgens het wetsvoorstel.

[0:20:31] De bekostiging van het beroepsonderwijs blijft ongewijzigd, dus geen financiële gevolgen voor de bekostiging van het mbo, aangezien de hereikte bekostigingssystematiek uit 2021 wordt overgenomen.

[0:20:43] De openbare lichamen gaan middelen ontvangen voor volwasseneducatie,

[0:20:48] Ten aanzien van aanpak voor de schoolverlader is vooral sprake van een verschuiving van de SKJ-middelen, die tot nu toe volledig aan de openbaar lichaam worden toekend en straks aan de onderwijsinstellingen.

[0:21:04] En hetzelfde geldt ten aanzien van de middelen voor onderwijshuisvesting, die voor wat betreft de scholen en mensen gaan boneren, zullen verschuiven van het openbaar lichaam naar de school zelf, zodra het overgangsrecht vervalt.

[0:21:21] Er zijn er vragen hierover.

[0:21:26] De eerste vraag is wat daar staat.

[0:21:32] Ik ga het raadje van de Kamerleden even af.

[0:21:35] We hebben een half uur voor vragen, dus we gaan in ieder geval iedere Kamerlid één vraag laten stellen en dan kijken we daarna of er nog een tweede rondje mogelijk is.

[0:21:42] Ik wou mevrouw Dijk als eerste het woord geven.

[0:21:45] Dank u wel, voorzitter.

[0:21:47] Bedankt voor de presentatie.

[0:21:49] Veel informatie, dus ik ben het nog even om in te laten werken.

[0:21:55] Mevrouw Richter had het over capaciteit, als ik het goed heb gehoord.

[0:22:01] Ik vroeg me af of u daar wat meer over kunt vertellen, omdat we dat ook bij andere debatten horen, dat er een capaciteitsgebrek tekort is en hoe dat dan in de praktijk uit gaat zien, dat is mijn vraag.

[0:22:15] Dank.

[0:22:16] Het is groot aangegeven door de openbaar lichaam dat capaciteit- en expertiseproblemen een zorg zijn.

[0:22:24] Er zijn afspraken gemaakt dat wij in Europees-Nederland ook kijken of er gemeenten zijn die de openbaar lichaam hierin kunnen ondersteunen.

[0:22:36] En hoe gaat dat er dan uitzien?

[0:22:39] Worden wij dan op de hoogte gehouden?

[0:22:41] Ja, ook weer vanuit de kennis vanuit andere debatten.

[0:22:45] Ja, ik heb er gewoon graag soms meer grip op wat dat dan betekent als je gaat uitwisselen qua expertise.

[0:22:55] Ik denk dat dat uiteindelijk een vraag is aan de minister of die daarover wil rapporteren.

[0:23:01] Of zij daarover wil rapporteren.

[0:23:05] Dank u wel en dank voor de presentatie.

[0:23:11] Ik had twee vragen, aansluitend op mevrouw Van Dijk, over de uitvoeringstoets.

[0:23:18] Is die ook geweest of komt die op Caribisch Deel van Nederland?

[0:23:26] Misschien kunt u het hier niet meteen antwoorden, maar welke risico's zijn daarbij geïnventariseerd?

[0:23:34] En hebben jullie daarop dan ook al over nagedacht wat voor mitigerende maatregelen daarin zijn?

[0:23:41] En met betrekking tot de bekostigingssystematiek, zijn we nu in Europees Nederland bezig om te kijken naar het MBO natuurlijk, om te kijken of we dat anders zouden kunnen bekostigen.

[0:23:54] Indien wij een andere methodiek hebben in Europees-Nederland, is het dan zo dat die dan ook automatisch wordt toegepast op het Caribisch deel van Nederland?

[0:24:04] Ik zie u schudden, dus ik ben erg benieuwd naar uw antwoord.

[0:24:09] Dank.

[0:24:11] Zoals ik al eerder heb aangegeven, gaan we de systematiek niet wijzigen.

[0:24:17] We gaan gewoon de bekostiging vanaf 2021 overnemen.

[0:24:23] De bekostiging is eigenlijk ook niet tijdens de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen te sprake gekomen.

[0:24:30] Maar bijvoorbeeld wat wel tijdens de uitvoeringstoetsen te sprake is gekomen, en dat noemde ik net al,

[0:24:37] Het College voor Toets en Examen heeft aangegeven dat de centrale examens van Engels wel overgenomen kunnen worden, maar de bestaande Nederlandse examens niet.

[0:24:48] Dat is een conclusie uit de uitvoeringstoets.

[0:24:55] Inspectie heeft aangegeven in de uitvoeringstoets dat ze afvragen of het wetsvoorstel invloed heeft op afstandsonderwijs of erkenning in Europees-Nederland.

[0:25:05] Daar hebben we dus de toets voorafgaand en opgenomen dat de instemming van de minister moet komen, wat niet van toepassing Europees-Nederland.

[0:25:16] En verder zullen we ook gewoon goed moeten kijken in de lager onderliggende regelgeving.

[0:25:28] Wat heeft het nog voor invloed bijvoorbeeld op DUO?

[0:25:31] Wat heeft het voor invloed op de SBB?

[0:25:34] Misschien wil je nog aanvullen?

[0:25:40] Dan mevrouw Tsakai.

[0:25:44] Ik wilde eigenlijk dezelfde vraag stellen als mevrouw Bietman over de bekostiging, maar ik vroeg me af.

[0:25:48] Een andere vraag die ik heb is, kunt u iets meer vertellen over de standpunten van de eilanden, over dit wetsvoorstel, hoe zij daarnaar kijken en ook misschien niet alleen langs de bestuurlijke lijnen, maar ook vanuit het onderwijsveld?

[0:26:08] Ja, wij hebben in 2022 en 2023 intensieve veldsessies gedaan.

[0:26:15] En ook met onderwijsvelden, bijvoorbeeld de SGBO Bodera.

[0:26:20] En die hebben al tegen ons gezegd dat ze heel positief zijn over dit wetsvoorstel.

[0:26:25] En waarom zijn ze positief?

[0:26:28] Ze zeggen dan, we kunnen ook meeliften op voorzieningen die hier in Europees Nederland al beschikbaar zijn, maar vanwege oudere wetgeving is dat nooit meegenomen.

[0:26:38] En juist door dit wetsvoorstel heb je een meer gelijkwaardiger niveau en ook meer gelijkheid ten opzichte van Europees Nederland.

[0:26:47] Dus vanuit dat perspectief hebben wij input gekregen.

[0:26:51] En we hebben ze ook heel erg betrokken tijdens de vormgeving.

[0:26:56] Dus we hebben positieve signalen gekregen tot nu toe.

[0:27:01] GESPREKSLEIDER.

[0:27:02] Dank.

[0:27:02] En ook mooi om te horen dat er ook veel sessies gedaan zijn.

[0:27:06] Even ter check, dit is dus voor alle drie de eilanden positief.

[0:27:11] Dat is soms ook bij het voorstellen niet altijd, dus daarom vraag ik even door.

[0:27:16] Dank u wel.

[0:27:21] Ja, eigenlijk meer een feitelijke vraag, want ik heb het eerste deel van de presentatie kort gemist, maar heb ik het goed begrepen dat er één beroepsopleiding is voor de drie eilanden?

[0:27:35] Nee, er is één beroepsopleiding op Bonaire.

[0:27:39] Oké.

[0:27:40] Ja, ja, maar de studenten van de andere eilanden gaan dan naar Bonaire om daar te studeren?

[0:27:46] Nee.

[0:27:48] Ja, dat is dat verschil.

[0:27:50] Dus zeker de scholieren van Saba en Sint Eustatius, daar is geen beroepsopleiding op het eiland, dus die zullen eigenlijk altijd van het eiland af moeten.

[0:28:00] En ja, soms gaan zij voor een vervolgopleiding naar Sint Maarten, maar ook komt wel voor Barbados of Dominicaanse Republiek of de VS of Canada, maar ook naar Europese Nederland.

[0:28:12] De studiefinanciering is daar ook op gericht.

[0:28:22] Dat is uiteraard ook een keuze van de scholier.

[0:28:26] We proberen ze ook zo goed mogelijk te ondersteunen bij die overstap, want die is best groot.

[0:28:33] Dan een vraag van mevrouw Armut.

[0:28:35] Ja, hartelijk dank ook van mij.

[0:28:37] Mijn twee vragen zijn al gesteld en beantwoord.

[0:28:42] Dank.

[0:28:42] Duidelijke presentatie.

[0:28:46] Ja?

[0:28:48] Ja, nee, dank.

[0:28:48] Excuus, ik was iets later binnengekomen, maar ik vroeg me ook af, want dit geldt voor Caribisch Nederland, maar hoe is de verhouding tot de drie andere landen?

[0:28:59] En hoe zit het daar specifiek?

[0:29:01] Je had ook een vraag over de basisvaardigheden.

[0:29:03] We hebben natuurlijk in Nederland hier veel over te doen gehad.

[0:29:08] Hoe gaat het daar?

[0:29:09] Is daar specifieke aandacht voor?

[0:29:11] Lopen er andere trajecten specifiek?

[0:29:14] Het zit natuurlijk net anders, omdat vaak mensen ook andere taal hebben als moedertaal.

[0:29:24] Dus de landen zijn zelf verantwoordelijk voor hun onderwijs, ook eigen ministers van onderwijs.

[0:29:30] We werken wel heel nauw met ze samen.

[0:29:33] Daar waar dat in wederzijds belang is in het Koninkrijk, bijvoorbeeld op taal, is er een netwerk over alle zesde eilanden en ook Nederland heen,

[0:29:46] wat echt kijkt naar hoe kun je nou expertise delen, ook op het gebied van Nederlands als vreemde taal.

[0:29:52] Hoe doe je dat goed, dat onderwijs, in een meertalige context?

[0:29:57] Hoe zorg je ook dat er voldoende onderwijsmiddelen zijn?

[0:30:03] Er worden ook middelen voor ontwikkeld.

[0:30:05] Dan zie je bijvoorbeeld de samenwerking tussen Aruba en Bonaire ontstaan.

[0:30:08] Dus die samenwerking is wel onderwijs of koninkrijksbreed, alleen de verantwoordelijkheden vanuit OCW zijn echt totaal anders ten aanzien van SABA, Sinterklaas en Bonaire dan de landen.

[0:30:27] En de basisvaardigheden, dus zijn er specifieke trajecten daarvoor gericht op de Besseilanden?

[0:30:41] Nou ja, kijk, als ik even weer focus op het mbo-onderwijs, daar zien we bijvoorbeeld dat het Nederlands best wel lastig is om het één op één toe te passen, zoals we dat kennen in Europees-Nederland, vanwege die metalige context.

[0:30:58] En ook net wat Lenny ook net zei, van kijken of je vanuit een andere pedagogische didactische aanpak, dat je toch ervoor kunt zorgen dat een student op moedertaalniveau kan eindigen,

[0:31:11] Dat is wel heel belangrijk en daar zijn we dus in dit kader van het wetsvoorstel mee bezig.

[0:31:17] Maar tegelijkertijd is het zo dat, ook in het kader van comply or explain, als er in de Europese Nederland aandacht is voor basisvaardigheden, dan zal dat ook het geval zijn voor Caribisch Nederland.

[0:31:32] En dat is eigenlijk mijn antwoord.

[0:31:37] Dank u wel.

[0:31:38] We gaan een volgende rondje doen voor wie nog vragen heeft.

[0:31:41] Mevrouw Dijk.

[0:31:42] Dank u wel, voorzitter.

[0:31:43] Ik had nog een vraag over dictum B.

[0:31:47] Ik wist niet wat dat betekent, dus dat heb ik even gegoogeld.

[0:31:50] Waarom is het geen A?

[0:31:52] Dus ik wilde vragen of daar misschien iets meer over verteld kan worden.

[0:31:57] En even wat mevrouw Verloop van der Spek ook zei.

[0:32:01] Ik hoorde het ook in de presentatie, dat de aansluiting naar... Dus ik ken het vanuit de Turische oude beurszalen hiernaartoe.

[0:32:09] Dus wat voor een rapportage?

[0:32:11] Is dit een nieuw traject dat wordt gevolgd?

[0:32:14] Of kunnen wij daar scherper op...

[0:32:18] Nou ja, op toezien, want de overgang is heel groot.

[0:32:23] Maar zijn we dan nu net begonnen met deze groep volgen?

[0:32:26] Gewoon iets meer achtergrond.

[0:32:32] Ja, wij dachten ook van waarom geen dictum A?

[0:32:35] Maar dictum B, dat heeft bijvoorbeeld te maken met wettechnische aspecten.

[0:32:41] Een van de dingen is dat er toenertijd een ruime grondslagbepaling werd opgenomen voor OSCN, dus dat ze dus ook andere taken

[0:32:48] kunnen krijgen.

[0:32:51] Nou, en dan is de vraag, dat kan je dan bij ministeriële regeling, dat is heel wettechnisch, kun je bij ministeriële regeling dat aanwijzen.

[0:32:58] En de Raad van State zegt, nou, zorg ervoor dat je dat in ieder geval beperkt, zodat het duidelijk is voor welke taken dan een delegatiegrondslag mogelijk is.

[0:33:09] Nou, en dat hebben wij bijvoorbeeld aangepast.

[0:33:11] Dus het ging met name dus over die wettechnische aspecten.

[0:33:14] En ik denk dat het mede om die reden een B is.

[0:33:20] In een ministerie gaat de vlag uit als je dictum B krijgt.

[0:33:23] Dat is echt heel mooie nieuws.

[0:33:27] Dat staat dan weer niet op Google, denk ik.

[0:33:33] Ja, nog een andere vraag was al gesteld.

[0:33:35] Ja, over het studiesucces en het doorstroom.

[0:33:37] Dus dat is inderdaad echt een aandachtspunt.

[0:33:40] Er is ook een rapport over geweest door de ombudsman om daar echt specifiek een programma op te zetten.

[0:33:49] Dus dat is ook besloten door de ministers van de landen, dus Aruba, Curaçao,

[0:33:53] Sint Maarten en Nederland in 2023 om dit programma op te starten.

[0:33:58] Het duurt altijd een tijd voor dan de eerste resultaten zichtbaar zijn, maar het is echt gericht op de ondersteuning van de studenten met zowel vaardigheden, maar ook bijspijkeren van kennis om te starten aan een goede opleiding.

[0:34:15] En we zijn dat programma steeds verder aan het uitbreiden.

[0:34:19] Dus afgelopen jaar is bijvoorbeeld een pilot gestart voor bovenwinds, om een soort tussenjaar in te richten, omdat we zagen dat die stap van het eiland af toch zo groot was, dat er misschien toch nog meer ondersteuning nodig was voor de studenten van de BES, om ze even zo te noemen.

[0:34:38] Als ze hier naar Europees Nederland komen, is in ieder geval een eerstejaarsbegeleiding

[0:34:42] ...door een organisatie die Turangulu heet, wordt gefinanceerd door het ministerie van OCW... ...om ook studenten die dan hier komen studeren, helpen hun weg te vinden in... ...ja, ook letterlijk soms gewoon de grote stad.

[0:34:57] En de instellingen doen er zelf ook veel aan, steeds meer.

[0:35:00] Ze zijn ook verenigd in consortia, niet alleen een mbo-consortium is er, maar ook ho.

[0:35:05] Ook WO, en die hebben ook echt gewoon wel sowieso de buitenlandse studenten, maar ook de studenten uit het Koninkrijk goed in het vizier en proberen ze zo goed mogelijk te ondersteunen.

[0:35:15] Daar zijn we natuurlijk nog niet.

[0:35:16] Daarom hebben de ministers ook gezegd tijdens de laatste vierlandenoverleg in december, we willen dit programma gewoon graag verlengen.

[0:35:24] We zijn ook een van de instrumenten aan het evalueren, de Koninkrijksbeurs, want dat is ook een mogelijkheid

[0:35:32] voor studenten om even vast te kijken waar ze zouden willen gaan studeren.

[0:35:37] Is het wat voor mij?

[0:35:38] Wat heb ik nog nodig in de voorbereiding?

[0:35:41] Dus dat is verlengd tot en met 28.

[0:35:44] En ja, dus dat heeft de volle aandacht.

[0:35:47] En de rapportage gebeurt dus via de conclusies van het vierlandenoverleg.

[0:35:51] Dus daar is recent een rapportage ook verstuurd door de vorige minister nog.

[0:35:57] Ja, dank u wel.

[0:35:58] Dan ga ik daar op zoek naar.

[0:36:00] Wordt in die... Nou ja, als je van de eilanden naar hier komt, dan ook de taal meegenomen?

[0:36:07] Ik hoorde mijn collega, die nu weg is, ook over taal.

[0:36:09] Maar vaak is het probleem dat als je hier komt studeren, dat je Nederlands... Omdat ze natuurlijk andere moedertaal en meertalig zijn, wordt dat dan ook meegenomen?

[0:36:24] Ja, in ieder geval ook in zorgen dat een student het juiste niveau heeft voordat hij de overstap maakt naar Europees Nederland.

[0:36:33] Dus dat zit ook deels in de toetsen.

[0:36:36] En welk vak je moet volgen om hier door te studeren.

[0:36:40] Dus je kan bijvoorbeeld bovenwins Nederlands als basisvak volgen.

[0:36:43] Als je echt hier wil komen studeren, moet je het echt volgen als Nederlands als verdiepend vak.

[0:36:48] Anders is het gewoon te moeilijk om hier de studie te volgen.

[0:36:52] En met de scholen zijn we ook dus heel hard bezig om te zorgen dat dat Nederlands als vreemde taal, als sterke vreemde taal, goed op orde komt.

[0:37:03] In de praktijk zie je ook wel dat Caribische studenten die in Europees Nederland komen studeren ook een Engelstalige bachelor kiezen om deze reden.

[0:37:13] Dus dat gebeurt ook.

[0:37:17] Ik had een aanvullende vraag over de twee beroepsopleidingen die zijn op Bonaire.

[0:37:26] Ik hoorde u volgens mij ook in de presentatie zeggen dat er wel verkenningen zijn over andere opleidingen.

[0:37:35] Hoe ver zijn deze verkenningen?

[0:37:39] Ik denk dat het een stukje miscommunicatie is.

[0:37:42] Er is op dit moment één bekostigde beroepsopleiding en dat is de scholengemeenschap Bonaire.

[0:37:48] Daarnaast hebben we nog de Vondag School Maria Dal Academy.

[0:37:52] Zij is niet door OCW bekostigd.

[0:37:54] Zij bieden verpleegkundigen aan, maar er wordt wel nauw samengewerkt met de SGB.

[0:37:59] En we willen juist voorkomen met dit wetsvoorstel dat er een versnippering gaat plaatsvinden, dat nieuwe bekostigde beroepsonderwijs zich vestigt op boneren op de eilanden vanwege de kleinschaligheid.

[0:38:19] gaat de vraag over de scholen of over de opleidingen?

[0:38:23] Want het ging over die twee opleidingen.

[0:38:25] Het gaat over de opleidingen, inderdaad.

[0:38:30] Ja, dat is een... Nou, je zag gewoon, aangezien de kleinschaligheid en de voelbaarheid van studenten, hebben we gekeken hoe kunnen juist die eilanden, boveneilanden, samenwerken.

[0:38:44] Dus een mbo-instelling op Curaçao, Aruba en Bonaire, hebben met ondersteuning van het Summa College in Europees Nederland, bieden zij deze opleidingen aan om gezamenlijk het tekort aan bepaalde beroepsvelden te realiseren.

[0:39:00] Want je ziet gewoon op bepaalde eilanden dat er maar drie of vier studenten zijn.

[0:39:04] En dan wordt het heel ingewikkeld om dit te organiseren.

[0:39:07] Dus we hebben nu gekeken hoe kunnen we bepaalde opleidingen boveneilandig organiseren.

[0:39:14] en de eerste lichting gaat juni 2027 diplomeren.

[0:39:19] Ja, en daarnaast bieden de scholen die daar zitten ook andere opleidingen aan.

[0:39:28] Gewoon een breed spectrum aan mbo-opleidingen.

[0:39:34] Mevrouw Tsukai.

[0:39:36] Ja, ik vroeg me nog even af over de vroegtijdig schoolverlaters.

[0:39:41] Ik kan me voorstellen dat de situatie wat vroegtijdig schoolverlaten betreft anders is in Caribisch Nederland dan in Europees Nederland.

[0:39:47] Hoe speelt het wetsvoorstel daarop in?

[0:39:54] Het is zeker anders, want waar ik net de SKJ-wet

[0:39:58] is voor jongeren van 18 tot 24 jaar die uitgevallen zijn.

[0:40:03] En het VSV is juist jongeren die aan het verzuimen zijn, om die gewoon aandacht te geven om te voorkomen dat ze gaan uitvallen.

[0:40:18] Dus daar gaan we echt naar die preventieve kant.

[0:40:22] En ook hier wordt ook vooruitlopend gekeken van

[0:40:30] Wat is er nodig om een jongere een startkwalificatie te gaan behalen?

[0:40:34] Wat heeft een onderwijsinstelling nodig om jongeren binnen bord te houden?

[0:40:42] En dat kan zijn aandacht.

[0:40:46] En ik wil niet zeggen dat er aandacht nu niet is, maar die aandacht is pas als iemand uitgevallen is.

[0:40:50] En dat waren we eigenlijk aan de voorkant, net zoals in Europees-Nederland, dat de onderwijsinstellingen samen met de Caden Partners verantwoordelijk zijn.

[0:40:59] Oké, waarom komt een jongere niet naar school?

[0:41:01] Wat is aan de hand?

[0:41:02] Dat er gesprekken voort worden, dat Caden Partners betrokken worden van...

[0:41:07] Als een jongere geen stageplek heeft of wil switchen van een opleiding, dat daar voldoende aandacht gegeven wordt via deze VSV-aanpak.

[0:41:18] Dus de wet gaat hier, juist op dit punt, echt een verschil maken.

[0:41:24] De heer De Bee weer nog vragen?

[0:41:26] Nee?

[0:41:28] Jij ook niet?

[0:41:28] Nou, is er nog iemand die een laatste prangende vraag heeft?

[0:41:31] Want anders ga ik het afronden.

[0:41:33] En jullie hartelijk bedanken voor de informatieve middag.

[0:41:37] Ik denk dat Kamerleden hun werk beter kunnen doen nadat ze dit aangehoord hebben.

[0:41:45] De informatie...

[0:41:48] Ik wilde iets aardigs zeggen.

[0:41:51] Dat was aardig bedoeld.

[0:41:52] Wilt u nog iets zeggen?

[0:41:54] Ja, ik wil natuurlijk graag nog een mysterie oplossen.

[0:41:59] Er staat samen vormen wij jouw toekomst.

[0:42:03] En dat is de slogan van de schoolgemeenschap, meneer.

[0:42:05] Die wil ik graag aan jullie meegeven.

[0:42:07] Ja, heel erg mooi.

[0:42:09] En er is vanochtend in een procedurevergadering ook gefantaseerd, in eerste instantie nog, over een werkbezoek door deze commissie aan de eilanden.

[0:42:17] Dus wie weet gaat het daar ook nog van komen.

[0:42:19] De inbrengdatum voor het verslag van het wetsvoorstel is vastgesteld op donderdag 12 maart om 10 uur.

[0:42:28] Dit traject wordt vervolgd.

[0:42:30] Dank u wel voor uw komst en tot de volgende keer.