Rondetafelgesprek over de situatie in Noordoost-Syrië inzake de humanitaire nood, mensenrechtenschendingen en ontsnapte IS-strijders

[0:00:00] Goedemorgen, van harte welkom bij het rondetafelgesprek over de situatie in Noordoost Syrië in zaken de humanitaire nood, mensenrechtenschendingen en ontsnapte IS-strijders van de vastekamercommissie Buitenlandse Zaken.

[0:00:13] Hartelijk welkom ook aan de mensen op de publieke tribune en de mensen die het rondetafelgesprek volgen via de livestream.

[0:00:21] Uiteraard ook van harte welkom aan de sprekers en de leden van de commissie.

[0:00:26] Het rondetafelgesprek duurt twee uur.

[0:00:28] en bestaat uit twee blokken, met als in het eerste blok vier sprekers.

[0:00:33] Die blok gaan we zometeen in het Engels doen.

[0:00:36] In het tweede blok zijn er drie sprekers en dat zal in het Nederlands worden gevoerd.

[0:00:42] Iedere spreker heeft vijf minuten de gelegenheid om zijn of haar openingsstatement te doen en daarna is er de gelegenheid om vragen te stellen.

[0:00:50] Ik denk dat we dat in korte, overzichtelijke blokjes kunnen doen.

[0:00:54] Een warme welkom bij deze rondtablediscussie over de situatie in Noord-Oosten-Syrië, die zich focusseert op de humanitarische emergente, humane rechtenverbrekingen en schade-ISIS-vechteren, georganiseerd door het Standing Committee on Foreign Affairs van het Huis van Representanten.

[0:01:14] Een warme welkom ook aan de mensen op de publieke galerie,

[0:01:18] en degenen die de afspraak van deze afspraak volgen via de live stream.

[0:01:24] Natuurlijk ook een warm welkom aan de sprekers en de members van de committee.

[0:01:29] De afspraak van de afspraak duurt twee uur en bestaat uit twee rondes.

[0:01:33] De eerste ronde bevat vier sprekers en wordt in het Engels gedraaid.

[0:01:39] De tweede ronde bevat drie sprekers en wordt in het Nederlands gedraaid.

[0:01:43] Elke spreker krijgt vijf minuten voor een korte introductie om hun openingen te leveren en daarna vragen we de members van het huis om een kans te hebben om hun vragen te stellen.

[0:01:58] Ik wil nu de vloer geven aan de eerste spreker en dat is Ruria Karadaki en hij is voormalig medewerker van de UNDP.

[0:02:14] Goedemorgen, mevrouw de voorzitter en de bestuurder, ik denk, en de members van het parlement en de bezoekers en mijn collega's.

[0:02:36] Eerst en vooral bedankt voor de invloed om mij te laten uitspreken over mijn woorden

[0:02:42] in het geval van Noord-Oosten Syrië, zoals we het Rojava noemen.

[0:02:50] Het is een kwestie van feiten die de laatste vijftien jaar geweldig is geweest.

[0:03:00] En in de laatste dagen hadden we een politieke oplossing, maar het is een fragiele oplossing.

[0:03:06] Het heeft nog steeds behoorlijke mogelijkheden nodig.

[0:03:12] De Kurds in het noord-oosten van Syrië, wat we Rojava noemen, zijn op een transitionale fase, die door de drie fases kan worden beschreven.

[0:03:25] Fase 1 is de fase van de humanitaire nodigheid voor verantwoordelijken en IDP's.

[0:03:30] Een IDP is een interne vervangende persoon en we hebben DP's, vervangende personen, in bepaalde gebieden.

[0:03:37] waar de prioriteit is om urgentele basale nodigheden te ontdekken, zoals eten, huishouden, gezondheidszaken, water, sanitatie en essentiële oplossingen voor de gemeenschappen die worden geïnfecteerd door het conflict.

[0:03:51] De tweede fase is de fase van de herstel, in orde dat het vervolg van dit proces duurzaam wordt.

[0:03:55] waarin de focus veranderde naar het opbouwen van de gemeenschappelijke ontwikkeling door infrastructuur te herstellen, maar hier noemen we het kleine schaal infrastructuur, goede huizen en het opbouwen van instellingen en plafonds, en het creëren van een hoog niveau van sociale en economische stabiliteit.

[0:04:17] Deel drie is duurzame ontwikkeling.

[0:04:19] Het gaat verder dan de onmiddellijke hervorming en zorgt voor langdurig ontwikkeling, politieke inclusie en institutionele capaciteit ontwikkeling, duurzame economische kansen en de invloed van gemeenschappen in het bouwen van vredesbruggen, in het algemeen de multiethnische plekken.

[0:04:38] Tegenwoordig blijft de Kurdische Noord-Oosten van Syrië, bekend als Rojava, grotendeel tussen fase 1 en fase 2.

[0:04:45] De humanitaire behoeften zijn nog steeds heel erg, terwijl de hervormingsoefeningen alleen partiaal vormen nemen.

[0:04:54] Tegelijkertijd moet Rojava ook in een positie zijn om aan fase 3 te contribueren, duurzame ontwikkeling, waar het juist is.

[0:05:01] Maar deze transition is extreem moeilijk omdat deze fase afhankelijk is van lokale en regionale politieke stabiliteit.

[0:05:09] Een centraal probleem is de onafhankelijkheid van een stabiele legale en politieke fondatie, die in de praktijk bestaat in zijn presidentieel besluit, in plaats van een duidelijk constitutioneel ordeel.

[0:05:23] Meer besluiten komt door de president, niet door het parlement van de Huis van Senaat of door

[0:05:30] Maar er is geen bordelijke constitutionele structuur die langdurige garanties, verantwoordelijkheid of institutionele stabiliteit biedt.

[0:05:42] Dit maakt de overheid hoogst afhankelijk van de executieve kracht en geeft weinig ruimte voor de politieke inzicht.

[0:05:49] De politieke inzicht is voor de overheid.

[0:05:52] De politieke inzicht is voor de overheid.

[0:05:55] De politieke inzicht is voor de overheid.

[0:05:58] De politieke inzicht is voor de overheid.

[0:06:00] en dat is nodig voor een echte herstelseling en ontwikkeling.

[0:06:04] Als gevolg wordt Rojava in een onzekere stage gevangen.

[0:06:09] In het algemeen zijn post-conflict-scenario's een speciale integratieplan nodig.

[0:06:13] Zonder een duidelijke constitutionele fondatie blijft het fragiel en vraagbaar voor Rojava en de centrale regering.

[0:06:21] Heel erg bedankt.

[0:06:26] Thank you very much.

[0:06:27] I would like to give the floor to the second speaker, Mr.

[0:06:30] Peshmerga Murad.

[0:06:32] Hij is Syriër deskundige van Stichting Heboen.

[0:06:38] Dank u wel, mevrouw de voorzitter, leden van de commissie.

[0:06:41] Dank u voor de gelegenheid om vandaag het woord te voeren.

[0:06:44] Dank, Wuria, voor uw bijdrage.

[0:06:48] Ik ga proberen om niet te herhalen wat ik al heb gezegd.

[0:06:53] Ik wil eerst persoonlijk beginnen, want ik geloof dat het testement communiceert wat politieke taal soms niet kan.

[0:06:59] Ik ben geboren en opgegroeid in Aleppo, Afrin, Noordwesten-Syrië en Rojava.

[0:07:05] Ik wil u iets bijzonders en privé vertellen over mijn familiegeschiedenis in de regio.

[0:07:13] Dit is de familierigestie van mijn ouders.

[0:07:15] Hij is geboren in Afrin in 1909, jaren voor de steden van Syrië.

[0:07:23] en de grenzen werden gedroogd door westerse diplomaten in de Sykes-Picot-Agreement.

[0:07:27] Mijn ouders en mijn familie kwamen niet naar Syrië.

[0:07:33] Syrië werd gedroogd om hen heen.

[0:07:37] Ik zeg dit omdat er nog steeds een narratief is dat Kurden terug moeten naar hun land.

[0:07:41] De narratief is niet alleen verkeerd, maar ook een historische liefde en is al jaren gebruikt om Kurden, de meest basale rechten in Syrië, te verdwenen.

[0:07:49] Onder het Assad-regime en zijn vaste partij was de kurdische identiteit niet alleen onbekend, het was verboden.

[0:07:55] Kurdisch spreken in het publiek, kurdische cultuur feesten, eenvoudig beoordelen dat je existeert als een kurd, dit waren politieke acten.

[0:08:05] Ik heb niet gekozen om politiek te zijn.

[0:08:08] De staat maakte mijn existentie politiek.

[0:08:10] Laat me je nog eens vertellen.

[0:08:13] Excuse me, Mr. Morad.

[0:08:15] This is a bell.

[0:08:16] I think it rings around two minutes.

[0:08:18] You can have a pause if you'd like to, but it's also okay to just go on.

[0:08:22] Oké, ik zal het proberen te vertellen.

[0:08:25] Een andere persoonlijke verhaal.

[0:08:27] Mijn vader, mijn broer, had ook weten wat het betekent om te verantwoorden.

[0:08:32] Hij werd in 1980 opgevangen door het Assad-regime.

[0:08:35] Vanaf dat moment is hij verdwenen.

[0:08:37] Voor 44 jaar wist mijn familie niet wat er met hem gebeurde.

[0:08:42] Was hij leefbaar?

[0:08:43] Was hij in een gevangenis of ergens anders?

[0:08:46] Ze konden niet eens vragen.

[0:08:47] Elke jaar die paste zonder nieuws was het zijn eigen soort moeite.

[0:08:54] Gelukkig, na de vallen van Assad, toen de prijzen open waren en de records kwamen te lichten, ontdekten we zijn naam.

[0:09:04] Hij werd in 1981 geëxecuteerd.

[0:09:07] 44 jaar stilte.

[0:09:10] En dan weten we dat hij 43 jaar eerder werd geëxecuteerd.

[0:09:15] In 2011 en 2012 demonstreerde ik opnieuw, deze keer bij Arabs Together for a Democratic Syria, waar alle gemeenschappen samen kunnen leven met waardigheid en gelijkwaardigheden.

[0:09:27] Ik wil dat dit committee op deze beeld houdt.

[0:09:29] Kurden en Araben in de straat samen geloven in een gedeeld toekomst.

[0:09:34] De demonstraties begonnen onafhankelijk, maar toen werd het snel genoeg een bloedige civiele oorlog, waarin we de ontstaanden van groepen zoals ISIS en al-Nusra, aka Al-Qaeda in Syrië, later verbranden om HDS te worden.

[0:09:51] Mevrouw de Voorzitter, toen Assad in december 2024 verloor, voelde ik hoop voor de eerste keer in meer dan een decennia.

[0:09:59] Misschien kon ik eindelijk terugkomen

[0:10:01] naar Syrië en mijn familie te zien in Afrin, in Rojava.

[0:10:05] De hoop was helaas niet materialiseerd en ik wil eerlijk zijn met deze committee, waarom?

[0:10:12] Sinds de vallen van Assad hebben we een stevige patroon van violens tegen minoriteiten gezien, in particulaar.

[0:10:18] In maart 2025 werden meer dan 1.500 Alawiten vermoord.

[0:10:25] Minder dan vier maanden later werden meer dan 1.000 Droogs vermoord in het zuiden van Syrië.

[0:10:31] Tijdens deze periode is het gesprek over het haten van Kurden en andere minoriteiten voortgekomen.

[0:10:39] In januari 2026, in de kurdische buurten van Aleppo, Sheikh Maqsoud al-Ashrafiyyah, en andere delen van Rojava, Al-Hasakah en andere steden, Kobani, zagen we een oorlog die snel afsloot, waardoor de dood, de vernietiging, de looting, de maatschappij,

[0:10:57] Tot nu toe zijn er meer dan 1.000 mensen, 1.000 kurdische mensen, die nog steeds verliezen.

[0:11:02] Voetballers en civilen.

[0:11:04] We weten niet of ze leefd zijn of niet.

[0:11:09] Ik wil hoop hebben, maar dat kan niet.

[0:11:13] En ik ben voorzichtig met mijn hoop over Syrië.

[0:11:16] Syrië en zijn minoriteiten, Kurden, Yazidis, Druzen, Alawiten, Christen,

[0:11:22] Er is een gedeeld gevoel van fragiele, conditionele hoop.

[0:11:25] We willen Syrië voortkomen.

[0:11:27] We willen een verandering waar we beter naar toe kunnen.

[0:11:32] Maar we hebben geleerd door onze generatie van afgesloten beloofden om te bekijken wat regeringen doen en wat ze zeggen.

[0:11:39] En wat we sinds december 2024 hebben gezien, geeft ons reden om erg voorzichtig en dubbel te zijn.

[0:11:47] Eindelijk,

[0:11:49] Wat ik vraag van Nederland en de Europese Unie?

[0:11:52] Eigenlijk zes punten.

[0:11:55] Ik wil met die punten brief zijn.

[0:11:57] Eerst, ondersteunen van de humanitarische fondsen voor Noord- en Noord-Oost-Syrië en de hele Syrië ook.

[0:12:02] Twee, geconditioneerde diplomatische normalisatie en financiële steun op vrijwaardige minoriteits- en menselijke rechtenverdieningen.

[0:12:10] Geen verminderingen, maar verbinding van constitutionele garanties met een onafhankelijk overzicht en een echte implementatiemechanisme.

[0:12:16] Support a genuine, inclusive transitional justice process covering all Syria and all parties.

[0:12:22] Without accountability there is no foundation for safe return, or for reconciliation, or for trust.

[0:12:29] Vierde, druk de permanente Syriënse Constituutie om volledige bescherming van de Kurdische identiteit, taal en politieke rechten te bevatten.

[0:12:38] Politieke rechten zijn het belangrijkste.

[0:12:40] Niet als een administratief besluit, zoals de heer Vouria al verteld heeft, maar een volledige foundationale legislatief.

[0:12:47] Vijfde, verlaat de mensen van Syrië niet in de rust om zich normaal te maken met Damaskus.

[0:12:52] Syrië is aan het crossroads.

[0:12:55] De internationale gemeenschap heeft nu een belangrijke invloed.

[0:12:58] Gebruik het, alsjeblieft gebruik het, om te zorgen dat wat Assad volgt, niet gewoon een nieuw authoritarianisme is met een andere naam.

[0:13:09] En eindelijk, de Nederlanders, denk ik, moeten hun stem gebruiken in de EU en internationale forum om alle buitenlandse militairen, inclusief, maar niet beperkt, naar Turkse krachten, die in Noord-Syrië werken, te verwijderen van Syrië.

[0:13:24] Dank u, dank u wel.

[0:13:30] Thank you, Mr. Marat, for your impressive story.

[0:13:34] We will proceed to the next speaker.

[0:13:36] That is Mrs.

[0:13:37] Carla Jonkers.

[0:13:39] Zij is de hoofd van de humanitaire hulp van het Nederlandse Rode Kruis.

[0:13:42] U heeft vijf minuten.

[0:13:44] Goedemorgen.

[0:13:45] Thanks, Madam Chair and members of Parliament, for the opportunity to speak to you today on behalf of the Netherlands Red Cross and the wider Red Cross movement on the situation in northeast Syria.

[0:13:56] Early January, the situation in northeast Syria escalated significantly and what began as intense hostilities in neighborhoods of Aleppo quickly spread into a wider confrontation between the government of Syria and the Syrian Democratic Forces.

[0:14:13] Alhoewel de politieke opleiding werd bereikt om de SDF-administereerde gebieden in de Syriërse staat te integreren, blijft de implementatie vandaag fragiel.

[0:14:26] Civiliën in deze gebieden ontmoeten nog moeilijke omstandigheden en de humanitaire behoeften zijn duidelijk afgesloten.

[0:14:34] De basisinfrastructuur is afwezig.

[0:14:37] Het Syriërs Red Crescent en de internationale committee van de Red Cross, de ICRC,

[0:14:42] Onze primaire focus is op het ondersteunen van tientallen duizenden mensen die afgevraagd zijn, het bieden van beschermingsdiensten, voornamelijk voor afgevraagde vrouwen en kinderen, en het herstellen van essentiële infrastructuur, elektriciteit, watersysteem en medische zorg.

[0:15:02] Terwijl het niveau van de zware vechten die we eerder in het jaar zagen, is afgesloten,

[0:15:07] De situatie op de grond blijft complex.

[0:15:10] Ik was er eind november vorig jaar en toen moest ook mijn reis opnieuw afgeschakeld worden vanwege tensies op de grond.

[0:15:22] Localiseerde veiligheidsincidenten en tensies vervolgen in sommige gebieden, vooral waar aanpassingen nog steeds worden geïmplementeerd.

[0:15:29] in de Al Holkamp, na de verandering in controle in januari.

[0:15:40] De afgelopen uitstap van grote hoeveelheden bestuurders en familieleden, geïnteresseerd in islamitische staatse affiliaties en de sluiting van het kamp, heeft zowel humanitaire als regionale beveiligingseffecten gehad en heeft gevolgd aan druk geïnteresseerd in de veiligheid in Al Holkamp.

[0:15:55] op lokale diensten en humanitaire acteurs.

[0:15:59] Humanitaire acteurs zijn voorzieningen om de continuïteit van basisdiensten te zorgen.

[0:16:07] Het Syriënse Red Crescent heeft medische ondersteuning gegeven aan 11.000 mensen in januari alleen door hun mobiele kliniek waar geen andere alternatieven beschikbaar waren.

[0:16:17] De branchen van Aleppo en Homs hebben, in coöperatie met de Nationale Bloedbank, bloedunits vervoerd om een voldoende en veilige bloedsupply te zorgen voor de geïnseurde.

[0:16:34] Across the complex environment, we've scaled up the emergency response.

[0:16:39] We've mobilized around 2,000 staff and volunteers in the branches including Aleppo, Raqqa, Deir ez-Zor, Hazakeh, Tartus, Idlib, Homs and Hama.

[0:16:51] Their support has included the delivery of food parcels, hygiene kits, emergency water trucking, medical services, protection services and the evacuations of patients to medical facilities.

[0:17:04] In verschillende regeringen zijn Syrië en het Red Crescent, samen met het ICRC, onderzoek aan water- en sanitatie-infrastructuur om veilige water- en essentiele oplossingen voor afgesloten families te zorgen, inclusief de watersysteem van steden als Aleppo en Namaskes, dronkenwaterfaciliteiten, projecten die te groot zijn om te verliezen.

[0:17:27] In parallel vervolgt de ICRC een bilaterale engagement met alle belangrijke partijen om het respect van internationale humanitaire wetenschappen te beoordelen, om de bescherming van de civiliaan te zorgen en de humanitaire toegang te behouden.

[0:17:43] neutral and impartial humanitarian action remains possible.

[0:17:47] Following a request agreed amongst the Druze representatives, the Government of Syria, the SDF and the Autonomous Administration of Northern and East Syria, the ICRC acted as a neutral intermediary to facilitate the evacuation of a group of displaced Druze students from Al-Maliki to Sweden.

[0:18:08] En de bescherming van familielinksnetwerken blijft opgericht, om duizenden families te ondersteunen, zowel Syriërs als buitenlanders, die contact zoeken met verblijfselen in de kampen, jeugdcentra en gevangeniscentra.

[0:18:24] Laat me eindigen met de bredere regionale risico's.

[0:18:27] Instabiliteit is overal over de regio en is niet meer beperkt aan Syrië.

[0:18:34] De escalatie van de internationale arme conflict

[0:18:37] over de Verenigde Staten, Israël en Iran, verhoogt de risico's voor civilianen overal in de regio.

[0:18:43] We zijn duidelijk geconcerneerd door de verhogen van de civilisaties in Syrië, Iran, Israël, Lebanon en de Golfregio, terwijl grote militaire operaties doorgaan.

[0:18:55] Civilianen betalen al een zeer dure prijs.

[0:19:00] Ze worden vermoord, geïndureerd,

[0:19:02] en de civiele infrastructuur, inclusief huizen, scholen, ziekenhuizen en vliegtuigen, wordt geïmpacteerd.

[0:19:10] Veel mensen worden weer vermoord om te vluchten.

[0:19:12] Ook op de Syriënse grens met Libanon zijn er al 80.000 mensen overgekomen door de escalatie van de violence.

[0:19:20] Our message remains clear.

[0:19:22] All parties must respect international humanitarian law.

[0:19:26] Civilians and civilian infrastructure cannot be targeted.

[0:19:31] Humanitarian assistance must be safeguarded and must be allowed to continue at all times.

[0:19:38] De Nederlanders en de EU moeten een decisieve rol spelen in het voorkomen van verder deterioratie.

[0:19:46] Ter tweede, de mensen in Syrië hebben meer dan een decennia crisis gedurende.

[0:19:53] Ze hebben stabiliteit nodig, toegang tot basisbedrijven en een pad naar herstel.

[0:19:56] En zelfs als reconstructiebesprekingen beginnen, blijft humanitaire hulp onvoldoende.

[0:20:04] De Nederlanders kunnen leiden

[0:20:05] door te blijven bieden aan flexibele financiële steun.

[0:20:11] De derde en de laatste vraag is om structurele verbeteringen voor Syriërs te ondersteunen.

[0:20:17] Gebruik recovery en toewijzen van economische activiteiten.

[0:20:21] Beveilig banken met voordelen voor humanitaire transacties.

[0:20:25] En nu zijn de beperkingen opgeroepen, engageer je met financiële instellingen om overrekening te voorkomen en transacties te blockeren.

[0:20:37] Jouw steun is cruciaal om ervoor te zorgen dat de humanitaire organisaties

[0:20:40] kan doorgaan om de mensen in nood te bereiken.

[0:20:50] Dank u.

[0:20:51] Dank u.

[0:20:51] Misschien kunt u uw microfoon afzetten, mevrouw Junkers.

[0:20:54] Dank u.

[0:20:55] Ik geef de vloer aan de laatste spreker, Dr. Delawar Asghaie, Europese vertegenwoordiger van de Koerdische regionale regering.

[0:21:05] U heeft vijf minuten voor een introductie.

[0:21:08] Distinguished Chair, ladies and gentlemen, good morning.

[0:21:16] First, allow me to extend my sincere thanks to the Foreign Affairs Committee of the House of Representatives of the Kingdom of Netherlands for organizing this roundtable discussion and for your kind invitation.

[0:21:33] Ik ben verbaasd om op behalve de Kurdische regionale regering te spreken over de ontwikkelingen in Noord-Oosten-Syrië, Rojava, en over onze betrouwbaarheid, stabiliteit en menselijke waardigheden in de regio.

[0:21:48] De aandacht die op 30 januari 2026 werd aangepast tussen de Syriërse regering en de Syriërse Democratievoersten, het SDF, is een belangrijke stap

[0:21:57] ...towards the escalation and stability in northeast Syria.

[0:22:03] Throughout these developments, the KRG has constantly supported dialogue and political solutions.

[0:22:10] President Massoud Barzani has played an active and constructive role... ...in promoting dialogue and understanding between the parties...

[0:22:18] ...een serie van substantieve gesprekken met Syriënse interieurpresident Ahmad al-Shara... ...telefoonbelangen en directe ontmoetingen met DSV-commandant-generaal Mazloum Abdi.

[0:22:33] Toen hij afsprak dat een onderhouden dialoog tussen alle partijen de meest effectieve manier is om in vrede te blijven, zei hij dat voortdurende consultatie en coöperatie essentieel zijn om het aangeven van het aangeven effectief en uitstaande uitdagingen te beoordelen.

[0:22:56] Deze engagementen reflecteren het voortdurende geloof van de KRJS dat dialoog, en niet kracht, de meest duurzame weg naar vrede biedt.

[0:23:06] Daarom bellen we de partijen, in het bijzonder het Syriërs, om volledig te implementeren de termen van het aangepaste aangeven, en om te zorgen dat de constitutionele en rechtsbaasde garanties stevig voor de Kurds en alle andere gemeenschappen in Syrië worden opgehouden.

[0:23:23] In beeld van de humanitarische situatie, vanaf het begin van de Syriënse oorlog in 2011... ...heeft het Kurdistanse regioal bedrijf de deuren opengemaakt voor de vliegtuigen... ...die meer dan 360.000 Syriënse vluchtelingen bevrijden, die bescherming en steun bieden.

[0:23:39] Onze commitment reflecteert de diepgehouwde geloof dat gemeenschappelijke ondersteuning en gedeelde verantwoordelijkheid belangrijk zijn om de menselijke digniteit en stabiliteit te beschermen.

[0:23:54] In de afgelopen maanden, doordat de tensies tussen het Syriëse bedrijf en het DSF-DKRG nog meer vluchtelingen hadden, hebben we gemeenschappelijke ondersteuning gegeven door de Barzani Charity Foundation in Noord-Oosten Syrië.

[0:24:05] In eerlijk 2026 ontdekte de Berlinschede Foundation... ...een grote humanitaire operatie in Rojava en Aleppo... ...waarmee ze 8.000 afgesloten familieën oproepen.

[0:24:19] Ze werken met nieuwe werkplaatsen in Djerika, Amouda en Qamishlo.

[0:24:22] Ze zenden grote convoi's met voedsel, brandstof en medische voeding... ...om te ondersteunen aan de mensen geïnfecteerd door conflict... ...en verschillende winterbedingingen.

[0:24:35] Laatst wil ik zeggen dat de KRG de factor van stabiliteit en veiligheid is en aanwezig is om vrede, dialoog, stabiliteit en uniteit te steunen voor alle gemeenschappen in de regio.

[0:24:48] Heel erg bedankt.

[0:24:52] Dank u, meneer Ashgay.

[0:24:55] En dan hebben we ongeveer 45 minuten voor de members van deze committee om hun vragen te stellen.

[0:25:03] Ik denk dat we dat in blokjes van twee doen.

[0:25:09] Dus eerst wil ik mevrouw Maes van de Liberale Partij vragen om haar vraag te stellen en ook naar een van deze gasten.

[0:25:19] Heel erg bedankt.

[0:25:21] Heel erg bedankt voor uw erg interessante introducties.

[0:25:25] Ik heb een vraag voor Mr. Morad.

[0:25:28] U vertelde over de rechten van de Kurden en hoe ze moeten worden geïmplementeerd in de Constituutie.

[0:25:35] Ik vroeg me af hoe de rechten op dit moment... Is er op dit moment iets in de Constituutie over de Kurdische mensen in Syrië?

[0:25:47] En de andere vraag die ik had was...

[0:25:51] Voor mevrouw Jonkers.

[0:25:58] Wat verwacht u dat het regering van Syrië kan doen in termen van humanitaire hulp voor het noorden?

[0:26:07] Dank u, mevrouw Maes.

[0:26:09] Dat zijn twee vragen, maar ik denk dat we op tijd in orde zijn.

[0:26:14] Mevrouw Spiri van de Socialistische Partij.

[0:26:17] Dank u wel dat u hier bent.

[0:26:26] Ik heb eerst een vraag voor Peshmerga Murat over de rol van Turkije.

[0:26:33] en hun invloed in Rojava.

[0:26:37] En misschien voor wie het beste kan beantwoorden de vraag, meer specifiek op de situatie nu.

[0:26:46] We hebben rapporten gezien van Kobani voor een en een halve maand worden geblokt.

[0:26:51] We horen dat studenten niet kunnen gaan naar universiteiten.

[0:26:54] Kun je een beetje meer specifiek zijn op, je weet, de restrictie van beweging, etc.

[0:27:00] voor mensen in Rojava.

[0:27:01] Dank je.

[0:27:03] Ik denk dat we eerst naar Mr. Murat gaan voor twee vragen.

[0:27:08] Ja.

[0:27:09] Bedankt voor de vraag.

[0:27:10] Over de rechten van de Kurden en de Constitutie hebben we ze niet in Syrië.

[0:27:14] De ingang in president Al-Shara'a heeft in januari een decree uitgevoerd over de culturele rechten van de Kurden en de Kurdische taal en ook over het toewijzen van stedenlijke Kurden.

[0:27:26] Een probleem dat uit de jaren 60, de laatste eeuw, dat de kurdische steden van hun stedenlijke

[0:27:34] Maar nogmaals, het gaat alleen om culturele rechten en het is nog steeds een beslissing, net zoals wat meneer Vuria-Kardaghi noemde.

[0:27:43] Als het niet in de Constitutie staat, kan het morgenmorgen door een andere beslissing worden verwijderd.

[0:27:50] Dus we hebben nog steeds geen garanties, het is alleen een beslissing.

[0:27:55] Ja, en misschien de andere vraag ook?

[0:27:58] Ja, oké.

[0:27:58] En over de rol van Turkije.

[0:28:01] Eigenlijk speelde Turkije een actieve rol in de Syriërse oorlog.

[0:28:05] Ze hadden twee, drie incursies in Noord-Syrië.

[0:28:09] In de Al-Bab-regio in 2016 en dan in...

[0:28:12] Afrin-regio, waar ik oorspronkelijk vandaan ben, in 2018 en ook in Serekaniye in 2019.

[0:28:21] Turkije heeft nog steeds militaire gevangenissen in die gebieden en hoewel er ook mensen zijn... Gisteren, bijvoorbeeld, zijn de eerste batch van afgedwongen Kurden uit Afrin teruggegaan naar Afrin.

[0:28:34] De Turkse militairen zijn daar nog actief.

[0:28:40] Daarom heb ik de Nederlanders gevraagd om een actieve rol te spelen in de uitstoot van Turkije van die gebieden.

[0:28:55] in deze gebieden is omdat vanwege de presentatie van de PKK.

[0:29:01] Ik denk dat iedereen hier is geïnformeerd over de situatie.

[0:29:04] Dus de pretext om daar te zijn is er niet meer.

[0:29:09] En we hebben ook een aangeven in plaats, de 30 januari-aangevening tussen het SDF en het Syriëse transitioneel beheer.

[0:29:15] Dus er is geen reden dat ze actief zijn en ook in Syrië blijven.

[0:29:19] Ik hoop dat het de vraag antwoordt.

[0:29:25] Ja, natuurlijk.

[0:29:28] Goed.

[0:29:30] Ik moet zeggen dat de rol van Turkije de proces meer en meer verschilde en dat het in het begin erg moeilijk werd.

[0:29:43] Vooral de vreemde taal werd gebruikt door Turkse leiders tegen de Kurden in Syrië.

[0:29:49] En niet alleen tegen de PKK, maar ook tegen de Kurden in het algemeen.

[0:29:54] Dankzij de rol van de Europese Unie en de regering van het Verenigde Staten van Amerika... ...hebben we veel druk op Turkije gegeven, waardoor Turkije zijn actieven veranderde.

[0:30:07] Dat heeft gevolgd in de terugkomst van duizenden refugees en IDP's terug naar Afrin.

[0:30:17] Ik denk dat Turkije nu meer een positieve rol speelt, als je dat in het begin van de crisis vergelijkt.

[0:30:27] Maar nog steeds moet Turkije stoppen met ondersteunen van de onofficiële militanten in Syrië, wat een grote oorzaak is voor de Kurdische gemeenschap in Noord-Oosten Syrië.

[0:30:43] Heel erg bedankt.

[0:30:46] Heel erg bedankt, meneer Karadaghi.

[0:30:48] En als er andere sprekers zijn die iets willen toevoegen aan de antwoord van iemand, dan hebben we genoeg tijd voor dat, zodat u weet.

[0:30:57] Dan gaan we naar de volgende twee members van deze committee.

[0:31:00] Meneer Van Lanschot van de ChristenDemocratische Partij.

[0:31:05] Bedankt, chair.

[0:31:06] Een vraag naar meneer Karadaghi.

[0:31:08] Hoe assesseer je de Europese Unie's oefeningen om de noord- en oostelijke deel van Syrië te helpen stabiliseren?

[0:31:17] Ja, en we hebben de tweede vraag van Mr. Boomsma, van JA21.

[0:31:22] Ik weet niet de Engelse pronouns voor uw partij, maar misschien kun je me helpen met dat.

[0:31:32] Nou, de jury is nog steeds uit.

[0:31:33] Je kunt zeggen JA21 of de juiste antwoord.

[0:31:35] Misschien zou die laatste letter het meest voordelig zijn.

[0:31:38] Dank u.

[0:31:42] Dan stel ik mijn vraag aan meneer Ajay.

[0:31:46] Wat vindt u van de effecten van de toekomstige oorlog die de Verenigde Staten en Israël hebben ontwikkeld tegen Iran, voor de regio en specifiek de opmerkingen?

[0:31:59] Ik weet niet precies wat de toekomstige status is die president Trump maakte over het ondersteunen van de Kurds in Iran.

[0:32:08] Excuse me, we gaan eerst naar meneer Karadaghi voor de eerste vraag.

[0:32:19] Bedankt, meneer Lanschot, toch?

[0:32:24] Van Lanschot, oké.

[0:32:26] Ik praat Duits, trouwens.

[0:32:29] Goed.

[0:32:31] Ik werk 27 jaar voor de UNDP.

[0:32:35] in de moest moeilijkste landen ter wereld.

[0:32:38] Ik moet zeggen dat conflict- en post-conflict landen, zeven jaar in Sri Lanka, sandwich tussen de Tamil en de centrale regering, vier jaar in het Balkans, in Bosnië en in Kosovo.

[0:32:52] Ik moet zeggen dat in alle landen waar ik werkte, zelfs in Zuid-Afrika, tijdens de electie en voordat de electie, tijdens de apartheid, was ik daar.

[0:33:00] De rol van de Europese Unie was erg positief.

[0:33:05] en zeer belangrijk.

[0:33:06] Ik moet zeggen dat de zachte politiek van de Europese Unie een grote ruimte heeft geïntegreerd voor de negotiatie en de lokale gemeenschap om te ondersteunen in het bouwen van vredesbruggen tussen de etnische groepen en tussen de geïnteresseerde gemeenschappen en het centraal beheer.

[0:33:28] Ik zal nooit vergeten die woorden die

[0:33:33] de EU-commissie met Kajver Solana, als ik niet verkeerd ben.

[0:33:40] Hij bezocht ons in Kosovo en ik bracht hem naar een van die projecten.

[0:33:45] Hij vroeg me wat de rol van de overheid van Kosovo was in het brengen van de SIRP en de Kosovo op de negotiatie tafel.

[0:33:55] Ik vroeg hem om te beginnen met lokale gemeenschappen.

[0:33:58] Als de lokale gemeenschappen

[0:34:00] En dat is precies wat de Europese Commissie heeft besloten, om hun oefeningen te vergroten om lokale oplossingen te ondersteunen, in particulaar bepaalde partijen, zoals de Europese Commissie.

[0:34:22] de participatie van de gemeenschappen in de besluitvorming.

[0:34:26] En dat heeft een enorm positief gevolg gebracht in het hele politieke proces.

[0:34:34] En dat is, ik moet zeggen, de Europese Unie.

[0:34:38] De Europese Unie heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het bouwen van vrede en de negotiatie van vrede.

[0:34:46] En wij Kurden zijn erg trots om zo'n kracht achter ons te hebben.

[0:34:51] Heel erg bedankt.

[0:34:55] Meneer Asghaie.

[0:34:59] Heel erg bedankt voor de vraag.

[0:35:02] Ik kan het niet beantwoorden op behalve de Kurden uit Iran, want ik representeer de Kurdistische regio van Irak.

[0:35:12] Maar ik kan een deel van de vraag beantwoorden.

[0:35:15] Nou, de KRG is niet deel van dit conflict.

[0:35:20] De Kurdistan-region is niet deel van dit conflict.

[0:35:25] Voor ons is de prioriteit om onze mensen te beschermen.

[0:35:31] En ook om vrede te hebben met onze buurmannen.

[0:35:34] En we zullen geen vreugde geven van onze territoriaat, die tegen elke van onze buurmannen is.

[0:35:40] Dit is onze officiële

[0:35:42] Maar we zijn geïnfecteerd.

[0:35:48] Sinds het conflict begon, tot vorige avond, had ik de cijfers van de drones.

[0:35:56] We zijn gevolgd door meer dan 250 drones en missielen.

[0:36:00] Dat is alleen in de Kurdistan-regio, niet in andere delen van Irak.

[0:36:03] Deze drones werden voornamelijk ontwikkeld door de Shia militia in Mosul, Kirkuk en andere plekken buiten de KRG.

[0:36:14] Ik bedoel militia groepen, natuurlijk dicht bij Iran, die niet alleen probeerden de Amerikaanse basen te aanvallen, maar ook onze Peshmerga-strijden op veel plekken.

[0:36:29] Dus we hebben geprobeerd, onze president heeft gepraat met de Irakse prime minister en gevraagd hem, als man van beheer, om alles te doen, alles wat hij kan, om deze groepen te stoppen die in de Kurdistan-regio aanvallen.

[0:36:45] Want als ze dat verder doen, kan het een bepaalde consequentie hebben voor hen en ook voor de regio.

[0:36:53] Voor ons is de stabiliteit natuurlijk het belangrijkste probleem en de bescherming van onze mensen.

[0:37:01] Heel erg bedankt.

[0:37:02] Meneer Marat, zou u daar iets aan willen toevoegen?

[0:37:05] Ja, bedankt.

[0:37:06] Als een vraag, als een uitleg naar de antwoord van meneer Lanschot.

[0:37:11] De rol van de EU is belangrijk en belangrijk, maar ik wil ook graag...

[0:37:17] Herinner je je eigenlijk wat er in januari 2010 gebeurde, toen de krachten van het Syriënse transitioneel bedrijf de kurdische buurten in Aleppo bevestigden, mensen verplaatsten, tanken in civiele buurten brengen.

[0:37:32] Von der Leyen en Antonio Costas waren in Damaskus en verloor het bedrijf, het traditionele bedrijf, in feite 600 miljoen euro.

[0:37:39] voor hulp, wat goed is.

[0:37:41] We moeten Syrië verbouwen, maar het kan niet gaan zonder bepaalde balansen.

[0:37:47] Daarom wil ik op dit punt uitleggen dat we mechanismen moeten invoeren om te controleren waar het geld heen gaat.

[0:37:56] In het Nederlandse context kennen we het NLA-programma, en hoe het geld van de Nederlandse overheid naar de handen van de rebellen ging van 2015 tot 2018, en hoe dat geld

[0:38:08] Het moet nog bevestigd worden dat de groepen die het geld ontvangen, in Afrika in 2018 helpte in de invasie.

[0:38:15] Daarom is de rol belangrijk, maar er moeten mechanismen zijn om te controleren hoe het geld wordt betaald.

[0:38:24] Dank u.

[0:38:24] Ja, meneer Van Lanschot heeft iets te toevoegen aan deze antwoord, denk ik.

[0:38:31] Dank u, Thierry.

[0:38:31] Eigenlijk een volgende vraag.

[0:38:32] Wat soort mechanismen kunnen we voorzien om dat te zorgen?

[0:38:39] Ik ben in geen positie als expert op legale padwegen om dat te doen, maar we kunnen ook leren van andere landen, van andere conflicten, hoe mensen de landen verbouwen na een decennia van conflicten.

[0:38:52] Daarom laat ik de antwoord aan mensen die experts zijn in dat gebied.

[0:38:56] Dank u.

[0:38:59] Mevrouw Starsky, misschien de laatste op dit onderwerp.

[0:39:03] Over de vraag over de EU.

[0:39:06] We hebben mevrouw Pierre, die een member is van het Europese Parlement.

[0:39:13] Ze weet het beter dan iedereen, dat geloof ik.

[0:39:15] Het Europese Parlement heeft de resolutie over Syrië en vooral Rojava geapproveerd.

[0:39:26] Maar, zoals u weet, is de Europese Unie ook 620 miljoen euro gealloceerd.

[0:39:30] En we weten dat de nieuwe overheid in Syrië ook heel benieuwd is om de internationale gemeenschap te verblijven en om te laten zien dat ze een nieuwe pagina hebben geopend in de regio.

[0:39:49] Financial support and relations with the new government in Syria should be based on some conditions.

[0:40:01] Democratic development, human rights, rights of minorities, especially the new constitution which is under discussion for the moment.

[0:40:12] There are a lot of efforts that the EU can do in this regard.

[0:40:21] Oké, heel erg bedankt.

[0:40:24] Er is genoeg tijd voor minstens een rondje vragen.

[0:40:30] Ik ga naar mevrouw Maes van de Liberale Partij voor een tweede vraag.

[0:40:36] Dank u.

[0:40:38] Ja, ik denk dat ik nog steeds een antwoord heb van meneer Junkers, mevrouw Junkers, op de vraag over de humanitaire hulp.

[0:40:42] Maar ik heb nog een vraag.

[0:40:45] Ik vroeg me af hoeveel mensen sinds december 2024

[0:40:49] kunnen terug naar hun thuisstad, en ik bedoel mensen die IDP's zijn in hun eigen land, maar misschien ook mensen uit Turkije, niet precies mensen uit de EU, want ik denk dat dat op dit moment niet goed is.

[0:41:03] Wie zou je willen vragen die vraag?

[0:41:06] De persoon die de vraag kan beantwoorden.

[0:41:08] Oké, waarschijnlijk veel mensen aan de andere kant van de tafel.

[0:41:11] Dank u.

[0:41:12] Mevrouw Piri van de Green Social Democrats.

[0:41:15] Bedankt, mevrouw chair.

[0:41:17] Ik heb nog steeds de uitstekende vraag over de huidige situatie in Kobani.

[0:41:23] Mensen op het grond, in Rojava.

[0:41:27] In dit geval heb ik een vraag voor de representanten van KRG.

[0:41:31] Is het mogelijk om nu humanitaire hulp te bieden, bijvoorbeeld naar de stad van Kobani?

[0:41:38] Ik weet dat het een periode was, het was gesloten, het was niet mogelijk om dat te doen.

[0:41:42] Is er een verbetering?

[0:41:43] in dat geval.

[0:41:49] Ja, maar misschien eerst de vragen van mevrouw Maes, zodat we misschien kunnen beginnen aan deze kant van de tafel.

[0:41:58] Meneer Karadaghi.

[0:42:03] Ik denk dat de vraag was hoeveel mensen terug naar Syrië gaan.

[0:42:06] Ben ik recht, mevrouw Maes?

[0:42:08] Ja, maar ik had ook de vraag over wat het bedrijf zelf kan doen in humanitaire hulp.

[0:42:14] Ik heb geen exacte informatie over de hoeveelheid mensen die terug naar Syrië willen.

[0:42:26] In Turkije zijn er ongeveer 6,5 miljoen Syriërs.

[0:42:32] Tot nu toe zijn er 300.000 mensen die terug willen.

[0:42:38] en vooral de mensen die in de tenten, in de kampen wonen.

[0:42:43] Maar de mensen die zichzelf hebben geïntegreerd in de grote steden, de meeste willen niet terug.

[0:42:49] De meeste kregen Turkse nationaliteit.

[0:42:51] Ze ondersteunen de electie, die ze ook ondersteunen in Turkije.

[0:42:58] Maar iedereen wil terug van de mensen in de kampen in Turkije.

[0:43:03] Iedereen.

[0:43:04] Want hun leven is...

[0:43:05] Ze leven in een miserabele situatie in Turkije, vooral in de winter.

[0:43:13] Kan u de tweede deel van uw vraag opnieuw vertellen?

[0:43:17] Dat was de vraag die ik vroeg, mevrouw Jongers.

[0:43:21] Mevrouw Jongers.

[0:43:24] Jouw vraag was over het ondersteunen van de Syriënse regeringen om humanitaire behoeftes in Noord-Oosten Syrië te bieden.

[0:43:32] En wat we sinds de verandering, aan het einde van 2024, van de nieuwe regering zien, is dat veel publieke diensten afgebroken zijn.

[0:43:41] En in onze auxiliaire rol ondersteunen de Syriënse Red Crescent de autoriteiten.

[0:43:52] Zoals een voorbeeld zijn er op dit moment ongeveer 80% van de waterverbruik in Syrië ondersteund of ondersteund door de Red Crescent.

[0:43:59] We verwachten niet dat de Syriërse regering dat overneemt in de korte termijn.

[0:44:10] We werken natuurlijk met hen samen.

[0:44:17] Ook de financiële situatie, de huurbetalingen.

[0:44:23] We werden verteld dat een dokter in Syrië ongeveer 50 dollar per maand maakt, waarbij de kost van het leven, bijvoorbeeld een appartement, 300 dollar per maand is.

[0:44:36] Dus als je die huurbetalingen hebt als werker, ben je niet heel aantrekkelijk.

[0:44:41] Dus dat blijft een probleem om die services opnieuw te bouwen.

[0:44:46] waar we zien dat de behoeften hoog zijn.

[0:44:50] Ongeveer 17 miljoen mensen in Syrië hebben hulp nodig, en vooral in de buitenlandse en buurlandse gebieden zien we dat de basale infrastructuur van de overheid weinig is, waar de mobiele klinieken die we bieden vaak de enige plek zijn waar mensen kunnen gaan.

[0:45:10] En als we deze plekken veranderen, betekent dat voor mensen dat ze moeten gaan

[0:45:13] Zo'n 80 tot 100 kilometer verder om medische opdrachten te krijgen.

[0:45:29] Wil je ook dat ik de vraag aan de mensen antwoord?

[0:45:30] Ik heb een idee, ja.

[0:45:33] Heel erg bedankt.

[0:45:33] En dan gaan we naar meneer Aschkei voor de vraag van mevrouw Biri.

[0:45:40] Zoals ik al zei, van onze kant is de Barzan Church Foundation een grote humanitaire organisatie die met de problemen in de Kurdistan-regio en soms ook in buitenlanden omgaat.

[0:46:00] Ze zijn in Kobani geweest en ze hebben geprobeerd

[0:46:03] Ze geven grote hulp aan de mensen in Kobani met water, medische apparatuur enzovoort.

[0:46:16] En dit gaat nog steeds door.

[0:46:18] Er zijn wat problemen, maar ze doen nog steeds een heel goed werk.

[0:46:22] Over de situatie in deze delen van Syrië, als we praten over de nieuwe Syriëse oorlog, is er een vraag over de nieuwe oorlog.

[0:46:39] De Syriëse oorlog is niet de oorlog die we in Nederland of andere landen zien.

[0:46:45] Er zijn veel oorspronkelijke jihadisten die in de armie zijn gejond.

[0:46:53] Er zijn zelfs buitenlandse vechteren die in de armie zijn gejond.

[0:47:00] De Arabische steden, steden en steden die ook een belangrijke rol spelen, krijgen geen bestanden uit Damaskus.

[0:47:13] Dus er is een chaotische situatie.

[0:47:16] Het is beter dan twee of drie weken geleden, maar er is nog steeds de kans dat er conflicten zijn, niet alleen met de Koers, maar ook met zichzelf.

[0:47:26] Dus het belangrijke is dat er gesprekken moeten worden met de Kurdische autoriteiten en met Damascus

[0:47:38] om dit soort conflicten te voorkomen, om te beginnen en ook om verstaanbaarheid en coöperatie te hebben, vooral in de veiligheidszaken in de regio, om ook de tijden te beheersen, om deze groepen te beheersen, sommige van die zijn member van ISIS, de Jabhat al-Nusra en zijn gejonderd in de oorlog.

[0:48:02] Het kan niet alleen voor Syrië, maar ook in de nabije toekomst voor de regio erachter.

[0:48:12] Dank u.

[0:48:13] Ik denk dat meneer Morad iets wil toevoegen op een van deze vragen.

[0:48:20] Ja, bedankt.

[0:48:21] Over de vraag over Kobani.

[0:48:23] Zoals mevrouw Jonker al vertelde, is de aandacht van 30 januari, tussen het SDF en het transitioneel beheer, ingesteld.

[0:48:33] Maar de besmetting van Kobani duurde tot een of twee weken geleden, meer dan één maand.

[0:48:40] De situatie nu is dat, toen de escalatie in januari begon, Kurds van Sheikh Mahsud al-Ashrafiyah, Al-Raqqa en andere delen, naar Kobani vliegen.

[0:48:48] Ze verliezen hun huizen en alles daarachter.

[0:48:51] En wat er gebeurde, is dat die huizen...

[0:48:54] Ik heb gisteren met familie in Kobani gesproken.

[0:48:56] Ongeveer 75 dorpjes van Kurdische dorpjes rondom Kobani zijn leeg.

[0:49:01] En als mensen daar terugkomen, zien ze hun eigenschappen vervangen, afgebroken, gebrand.

[0:49:07] Hoewever, de besmetting is niet meer in plaats, zoals ik al zei.

[0:49:12] Het verlaat graag, maar het is nog steeds een situatie die moet worden beoordeeld.

[0:49:18] Wie garanteert dat beide partijen zich ondersteunen aan de oplossingen van de opleiding?

[0:49:25] Wie beoordeelt dit?

[0:49:26] Zoals u ook al zei, de rol van Turkije.

[0:49:28] Turkije moet mediateren tussen de partijen en niet escaleren zoals we in de afgelopen maanden en in de 14 jaar van de oorlog hebben gezien.

[0:49:36] Dus dit is erg belangrijk.

[0:49:37] En ik denk dat de rol van de EU hier erg belangrijk is.

[0:49:41] Het ondersteunen van financiële ondersteuning moet altijd in plaats zijn.

[0:49:47] En de verwijdering van de menselijke rechten, want we kunnen ook niet ontspannen de continuëste verwijderingen tegen de Alawiten.

[0:49:53] De Derootsen eigenlijk.

[0:49:54] Het haatgesprek.

[0:49:55] Ik bedoel, we zien dat besluiten komen van de presidentie van Syrië over minoriteiten, en we zijn allemaal één mens, we zijn Syriërs.

[0:50:02] Maar in de echte werkelijkheid zien we het nog steeds.

[0:50:06] En als je een minoer bent, dan ben je eigenlijk een trager van Syrië.

[0:50:10] Of je zou eigenlijk moeten worden uitgenodigd van een politieke beweging of rechten.

[0:50:15] Daarom moeten we erg voorzichtig zijn en hopelijk ook op dezelfde tijd.

[0:50:20] Dank u.

[0:50:22] Dank u.

[0:50:22] En ik zie mevrouw Jonkers.

[0:50:25] Ze zou graag een beetje volgen.

[0:50:27] Ik zou graag willen toevoegen aan de mensen die teruggaan naar hun thuissteden.

[0:50:34] Zoals Mr. Murad zegt, op basis van de cijfers van de UNHCR... ...bestemmen ze ongeveer, sinds de escalatie in januari... ...dat ongeveer 70 tot 70 procent van de mensen... ...zichtbaar is om terug te komen naar hun oorspronkelijke plekken.

[0:50:47] Maar zoals uitgelegd, betekent dat niet dat ze teruggaan naar een stabiele leven.

[0:50:53] Ze vinden hun huizen vernietigd, dus ze hebben nog steeds hulp nodig.

[0:51:01] We bestellen dat er ongeveer 7 miljoen IDP's in Syrië zijn en ongeveer 6 tot 6,5 miljoen mensen buiten Syrië.

[0:51:09] Het aantal mensen die van buiten Syrië terugkomen is een erg moeilijk aantal, want veel regeringen organiseren wat ze Go & See-bezoeken noemen, dus mensen kruisen meerdere keren.

[0:51:24] Dus die aantallen zijn erg moeilijk te bepalen.

[0:51:29] Oké, dan gaan we naar de volgende twee members van het committee voor hun volgende vragen.

[0:51:34] Meneer Van Lanschot van de ChristenDemocratische Partij.

[0:51:37] Voor mij zijn er geen meer vragen.

[0:51:39] Dank u.

[0:51:41] En dan Mr. Boomsma met de juiste antwoord.

[0:51:46] Dank u, chair.

[0:51:48] Ik heb een vraag.

[0:51:48] Het kan moeilijk te beantwoorden, maar ik vraag me af hoe u de toekomstige Syriëse regering op basis van de islamitische fundamentalisme ziet.

[0:52:00] En tot welke hoogte is er een echte interesse in de regering om minderrechten te ondersteunen,

[0:52:05] ...om een soort diverse en tolerante samenleving te creëren?

[0:52:10] Of is dit gewoon een plooi om ondersteuning van de Westen te krijgen?

[0:52:15] Of zijn ze gewoon aan het... Omdat, zoals u beschrijft, het erg angstaanjagend is... ...dat de jihadisten actief zijn in de oorlog.

[0:52:20] Dus hoe is de overheid...

[0:52:22] proberen ze die te plakeren?

[0:52:23] Proberen ze dat op een bepaalde manier te beheersen?

[0:52:28] Of zijn ze genuin geïnteresseerd in het voortbrengen naar een meer diverse samenleving?

[0:52:34] Of spelen ze ons allemaal aan omdat ze klaar zijn om volledige kracht te geven aan fundamentalistische moslimen?

[0:52:42] Meneer Boomsma, wie zou u willen antwoorden op deze vraag?

[0:52:46] Ik weet niet of er iemand wil commenteren.

[0:52:48] Wie wil commenteren?

[0:52:51] Stel je handen omhoog.

[0:52:56] Als we eerlijk zijn over de antwoord op deze vraag, kunnen we terugkijken naar wat er in 2025 gebeurde tegen minoriteiten.

[0:53:03] ...de Alawiten, de Druzen en later ook de Kurden.

[0:53:09] Of ze genuïn zijn of niet, weet ik niet.

[0:53:13] Maar als je iemand wilt beoordelen... ...evalueer en kijk naar zijn acties.

[0:53:19] en ook zijn verleden.

[0:53:20] We kunnen misschien het verleden vergeten waar ze vandaan kwamen, maar wat er vorig jaar gebeurde, zegt veel over waar we heen gaan.

[0:53:28] Ik hoop, ik ben verkeerd, ik hoop dat ik een pessimist ben op dit, maar aangezien wat we hebben gezien, heb ik een klein beetje hoop om

[0:53:36] om naar een meer inclusieve Syriëse samenleving te gaan, een meer inclusieve politieke leven, want het leven van de samenleving zelf, het politieke leven, is eigenlijk onvermijdelijk sinds de vallen van Assad.

[0:53:47] En allemaal onder het voorbeeld van, we hebben nog steeds veiligheidsconcernen, we behandelen nog steeds veiligheidsproblemen, en door te zeggen dat we eigenlijk alle stemmen

[0:53:58] die willen participeren in de politieke leven in Syrië.

[0:54:02] Een belangrijke issue in Syrië is nepotisme.

[0:54:07] Je ziet een minister met zijn hele familie in alle ministerieën.

[0:54:13] in Syrië, of zelfs in diplomatische posities in Duitsland, in de VS.

[0:54:20] Dus die zijn ook, naast het verleden van de jihadisten, ook maatregelen en problemen die moeten worden genoemd als we praten over het verbouwen van Syrië na 60 jaar van de regering van Al-Baas, waar we de dictator van Assad hadden.

[0:54:35] Dus we willen geen nog een voorbeeld van Assad en Assadisme in Syrië.

[0:54:40] Dank u.

[0:54:42] Ja, meneer Karadaghi.

[0:54:45] Dank u.

[0:54:47] Meneer Bosma, ik zal u een eenvoudige verhaal vertellen.

[0:54:53] Het gebeurde met mij in 2000.

[0:54:55] Ik was op bezoek in Damaskus in 2000 en ik ontmoette Syriërs officiers en ze vroegen me waar ik vandaan kwam, omdat mijn naam Turk is, maar ik ben een Kurd.

[0:55:06] Ik zei, ik ben een Kurd en ik denk dat je ook Kurdische mensen in Syrië hebt.

[0:55:11] En een Syriërs officier van het ministerie van Foreign Affairs... ...heeft me verteld dat we Kurden hebben, maar dat ze niet Syriërs zijn.

[0:55:21] Ze zijn vluchtelingen.

[0:55:25] Ze vluchten in Turkije tijdens de massacre van de Armeniërs.

[0:55:29] Samen met Assyriërs en Armeniërs, en ze verblijven hier.

[0:55:33] Dus we consideren ze als vluchtelingen.

[0:55:38] En...

[0:55:42] We zijn nu in 2026.

[0:55:43] Het mindset van Syrië is positief veranderd.

[0:55:52] Ik moet zeggen dat dat een grote stap is naar een tolerante actie van de Syriërs.

[0:56:00] Vandaag zeiden ze voor het eerst Kurden.

[0:56:02] En de Kurden worden herkend.

[0:56:04] En in het verleden hadden ze geen ID-kaart.

[0:56:07] Ik denk dat mijn collega Sterpesh Marge

[0:56:12] dat de Kurds van Syrië geen Syriën-ID-kaart hadden.

[0:56:19] Ze konden niet eens een paspoort hebben in het verleden.

[0:56:24] Vandaag verandert de antwoordzaak.

[0:56:25] Niet omdat Syriëren een panadol namen en een democrat werden.

[0:56:30] Nee, er is geen zo'n tablet.

[0:56:31] Maar door de druk van de Kurds zelf.

[0:56:36] Ze stonden voor de zelf-determinatie.

[0:56:40] En ook internationaal.

[0:56:43] Ik moet zeggen dat de rol van de Europese Unie, en in particulier Frankrijk, positief heeft geïntegreerd in de herkenning van de rechten van de Kurts.

[0:56:53] Daarom heb ik in mijn positiepapier gezet dat we een onafhankelijke internationale commissie moeten hebben voor het onderzoek.

[0:57:04] En dat is erg belangrijk.

[0:57:07] Ik moet zeggen dat we het niet kunnen doen zonder uw steun.

[0:57:09] Met uw steun zullen we veel sterker zijn.

[0:57:12] En ik associeer dat Nederland een belangrijke rol speelt in die enquêtecommissie.

[0:57:21] Dank u.

[0:57:24] Als Red Cross is het niet van onze organisatie om op de ideeën van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het beheer van het be

[0:57:52] En ik denk dat het echt belangrijk is dat we ons focussen op de behoeften van de mensen.

[0:57:59] En zoals hier ook werd gezegd, dat we beoordelen door de acties.

[0:58:01] En wij als Red Cross praten met elke partij die betrokken is precies om te blijven met de toegang tot de mensen in nodigheid, om hen te ondersteunen.

[0:58:14] Want dat is vanuit onze humanitaire opzicht.

[0:58:16] Wat betekent dat?

[0:58:20] En de laatste spreker, meneer Eshgey.

[0:58:26] Ik heb al verteld dat we zorgen hebben over deze buitenlandse vechteren en jihadisten.

[0:58:36] Misschien weten jullie al dat tijdens de oorlog sommige van deze mensen uit de gevangenis kwamen.

[0:58:48] Sommige van hen probeerden eigenlijk naar Irak te gaan.

[0:58:51] Maar laat me je dat vertellen.

[0:58:57] Na de veranderingen in Syrië, hebben we een Sunni-beheer in Syrië.

[0:59:02] En deze grote verandering heeft ook een grote impact gehad op de hele regio, zelfs in Irak.

[0:59:13] In Irak hebben we Sunnis, Shias en Kurds.

[0:59:17] In Saddam hebben de Sunnis hun kracht.

[0:59:20] Toen verliezen ze de kracht en wachten ze op een moment om een verandering in de regio te zien.

[0:59:28] En nu zien ze deze verandering, want ze hebben nu een Syriërs-Sunni-regering in Syrië.

[0:59:36] Omdat deze vluchtelingen of jihadi-vluchtelingen de laatste 2-3 maanden hun rol speelden,

[0:59:45] We hebben gezien dat ISIS in onze regio, in de sociaal gedisputeerde gebieden tussen de Kurdistan-regio en Bagdad, ze hebben geprobeerd zichzelf te vergroepen.

[0:59:58] Er zijn bepaalde gebieden waar we informatie hebben.

[1:00:03] Ze hebben geprobeerd zichzelf te vergroepen en activiteiten te beginnen.

[1:00:07] Als ze ze als een democratische regering in Syrië zien, waarom moeten ze zich vergroepen?

[1:00:20] Want ze voelen zich nu onder steun van deze groepen binnen.

[1:00:28] Ze verwachten dat er veranderingen zullen gebeuren in het gebied.

[1:00:37] Dat zal de ISIS in Irak en andere delen van de regio veroorzaken.

[1:00:41] Dit is eigenlijk alarmant.

[1:00:41] Want voor ons, als Kurdische regio, die al vechten heeft, en vooral de Kurden,

[1:00:46] In Rojava hebben we bijna 60.000 Kurds gevochten over ISIS.

[1:00:53] In de Kurdistan-regio hebben we 2.000 peshmerga's verloren en bijna 20.000 gevonden.

[1:01:01] Nederland speelt ook een rol om onze regio te beschermen en onze peshmerga's te ondersteunen.

[1:01:09] We bedanken u, uw regering en uw mensen

[1:01:11] Jullie steunen ons en jullie zijn nog steeds heel actief en dat is heel belangrijk.

[1:01:17] Wat ik zeg is dat het heel belangrijk is dat de Europese landen, vooral Nederland, blijven steunen op onze regio, zodat ze kunnen worden voorbereid voor elke soort verandering die komt vanwege de onstabiliteit in de regio, want dit zal Europa in de langere termijn ook beperken in termijn van veiligheid.

[1:01:37] Als je je herinnert, toen er ISIS in Syrië en Irak was, zagen we wat er gebeurde in de Europese kapitalen.

[1:01:47] Veel terrorische acties en veel onzekerheid hier in Europa.

[1:01:52] Dus dit kan weer gebeuren.

[1:01:54] En als de regio onstaanbaar wordt, dan moeten we ook verwachten dat er grote migraties naar Europa komen.

[1:02:06] Dat is ook een zeer duurzame en belangrijke issue voor Europa.

[1:02:10] En Europa is geografisch erg dicht bij onze regio.

[1:02:15] We hebben Amerikanen, maar zij zijn 5.000 miljard miljard verder, maar we zijn bijna buiten.

[1:02:21] Dus het is erg belangrijk dat deze problemen erg ernstig worden aangepast.

[1:02:25] om een plan te hebben om onze veiligheidsstrijden te ondersteunen.

[1:02:29] Onze regering, we geloven dat een sterke Kurdische regering in Irak, in de regio, in voordeel zal zijn van Europa, de Europese Unie en ook veiligheid en stabiliteit in de regio.

[1:02:42] Behalve de actie van de regering in Syrië, we zullen zien wat er gebeurt, want op dit moment zijn ze veel aanbieden, maar het belangrijkste is de actie.

[1:02:58] Dank u.

[1:03:00] Ik denk dat we tijd hebben voor een laatste vraag.

[1:03:03] Dus ik kijk naar de members van het committee.

[1:03:05] Is er iemand van jullie?

[1:03:07] Ja, meneer Boomsma.

[1:03:09] En daarna hebben we een korte pauze en gaan we naar de volgende ronde van deze rondesfeer.

[1:03:18] Dank u.

[1:03:18] Nou, veel van wat we hebben gehoord is behoorlijk bekend.

[1:03:25] maar het lijkt me erg urgent om meer humanitariëne hulp te bieden in deze regio.

[1:03:33] Zijn er suggesties wat de beste manier is om daarover te gaan?

[1:03:38] Zou je denken dat we meer moeten focusseren op het ondersteunen van lokale organisaties en funderen naar regionale of lokale organisaties, in plaats van door de overheid?

[1:03:49] Of heb je een advies hoe we daarover kunnen gaan?

[1:03:52] En wie wil deze vraag beantwoorden?

[1:03:55] Ik weet het niet.

[1:03:58] Oké, als de antwoorden kort zijn, kunnen we allemaal een korte antwoord geven.

[1:04:04] Meneer Karadaghi?

[1:04:08] Ja, ik denk dat het beter is om naar lokale NGO's te zetten dan naar de overheid.

[1:04:17] Want de overheid kan bepaalde gebieden niet bereiken.

[1:04:20] En als ze bepaalde gebieden bereiken, is het een probleem.

[1:04:25] Want de meeste problemen zijn al bepaald.

[1:04:29] Dus het is beter om naar lokale NGO's te kijken, omdat ze toegang hebben.

[1:04:34] Ze spreken de taal, ze weten de gebieden en zij zijn betrouwbaarder dan de overheid en de instellingen.

[1:04:41] Tenzij er een gemeentelijke committee is tussen de regering en het NGO, maar ik weet het niet van deze vrouw, maar het is nogmaals beter om naar de lokale NGO's te gaan om de meest gevaarlijke mensen in die oorlogseffecteerde gebieden te bereiken.

[1:05:04] Meneer Morad.

[1:05:04] Ja, bedankt.

[1:05:05] Een belangrijke vraag.

[1:05:06] Aangezien de fragmenteerde samenleving van Syrië en de polarisatie van Syrië door de oorlog en de laatste evenementen in de gemeenschappen,

[1:05:21] En ook omdat we niet vergeten de nepotisme, zoals ik eerder al zei.

[1:05:26] Het is eigenlijk beter, ik geloof met Mr. Voria, om op lokale niveau te gaan.

[1:05:31] Want je kunt je prioriteren, die lokale NGOs kunnen meer prioriteren dan een centraal bedrijf.

[1:05:36] Dat kan beter zijn dat de hulp naar bepaalde gebieden gaat.

[1:05:39] in plaats van andere gebieden.

[1:05:41] Ik wil geen namen noemen, maar ik denk dat het beter is om het via het centraal beheer te doen, maar in de handen van lokale NGO's.

[1:05:49] Want anders mag je niet vrijwillig in Syrië werken, als je niet via Damaskus gaat.

[1:05:59] Maar ik denk dat mevrouw Junker dat ook kan toevoegen.

[1:06:03] Ja, dank u.

[1:06:05] Mevrouw Jonkers.

[1:06:06] Dank u.

[1:06:07] Ja, ik geloof de twee vorige sprekers.

[1:06:10] We hebben zien dat de violence in Latakia, in Zweden, nog steeds heel fragiel blijft.

[1:06:20] Naast financiële middelen, is veilige toegang echt belangrijk.

[1:06:26] Ik weet van de voorbeelden van Sueden, waar de Syrië-Red Crescent de enige acteur was die in konvoiten kon brengen, zelfs toen de overheid niet kon binnenkomen in deze gebieden.

[1:06:39] En dat is precies wat meneer Karadagy zei.

[1:06:44] Omdat de branchen verbonden zijn met de lokale gemeenschap, praten ze met alle partijen.

[1:06:49] en ze kunnen de mensen vinden die in nodig zijn.

[1:06:57] Dus ik zou ook steunen, of het Red Cross of andere acteurs, maar ook lokale acteurs voor dit soort steun.

[1:07:06] Dank u en dan Ms Starsky.

[1:07:10] Ik denk dat we allemaal gelijk zijn dat het geld niet naar de regering moet.

[1:07:15] Dan hebben we de internationale organisaties en ook lokale organisaties.

[1:07:21] Terugkijken naar al deze discussies over de internationale organisaties.

[1:07:27] Ik geloof dat het geld door de lokale organisaties moet worden gelokaliseerd, want internationale organisaties zijn effectief, maar ze zijn duurder.

[1:07:41] En we hebben een enorme administratie.

[1:07:45] Ik ben verantwoordelijk om te zeggen dat we hier ook een voormalig UN-diplomaat hebben, maar deze discussie gaat nog steeds door, zelfs in de Verenigde Nationen-meetingen.

[1:07:57] Soms verschijnt een enorme ouders in het werk van de administratie.

[1:08:05] direct naar de mensen door lokale NGO's, plus er is ook de mogelijkheid voor lokale mensen om geïnvloed te worden in de humanitaire hulp.

[1:08:20] Het is minder duur, meer effectief en misschien ook meer transparantie.

[1:08:25] Dus lokale NGO's zullen een goede keuze zijn, denk ik.

[1:08:32] Eén laatste ding om aan te leggen.

[1:08:35] Eén laatste kans.

[1:08:37] Meneer Bosma, als u me toelaat, zou ik voorstellen dat Nederlandse regering of instelling een seminar kunnen organiseren in Nederland om lokale NGO's te ontmoeten, om een mechanisme voor de invloed van lokale NGO's samen met internationale NGO's, en in het bijzonder Nederlandse NGO's.

[1:09:00] Zij kunnen contributeren in de rehabilitatie van de schadeinfrastructuur.

[1:09:06] Ik denk dat het een goede idee is om de lokale NGO's in Nederland een of twee dagen voor een seminar te hebben om een mechanisme te schrijven en hoe we ze kunnen gebruiken in de behandeling van hun gevaarlijke sociale en fysieke infrastructuur.

[1:09:27] Dank u.

[1:09:30] Dat brengt ons tot het einde van deze eerste ronde van deze rondetafel en ik zou graag willen bedanken aan alle sprekers voor hun waardevolle steun en insigheden en ik zou ook graag willen bedanken

[1:09:44] Iedereen in deze erg drukke kamer, maar ook degenen die deze afspraak volgden via de live-stream.

[1:09:53] En uiteindelijk bedank ik de members van de Huis voor hun vragen en invloed.

[1:09:59] En met dat wil ik deze afspraak afsluiten en we beginnen rond 11.20 met de tweede afspraak van de sprekers.

[1:17:19] Meneer van Wilgenburg, kunt u ons nu horen?

[1:17:22] Ja, ik kan u nu horen.

[1:17:23] Top, ja, dan lukt het.

[1:17:24] Oké, we gaan zo starten.

[1:17:25] Dank u wel.

[1:19:03] zouden de leden van de commissie hun plaats in willen nemen.

[1:19:43] Wij gaan verder met de tweede ronde van dit rondetafelgesprek.

[1:19:48] En daarvoor zal ik even kort de volgende gasten introduceren.

[1:19:53] Vladimir van Wilgenburg, Nederlandse journalist, woonachtig in Iraakse Koerdistan.

[1:19:57] Hij is bij ons via de livestream.

[1:20:00] En verder hebben wij Erwin van Veen, Midden-Oosten-expert van Klingendaal.

[1:20:04] En Edwin Bakker, hoogleraar Terrorisme en Contraterrorisme aan het Institute of Security in Global Affairs.

[1:20:10] U heeft alle een kleine vijf minuten voor een korte introductie en dan zullen we aan de vragen gaan beginnen.

[1:20:20] Ik denk dat het de makkelijkste is als ik dan eerst even het woord geef aan de heer van Wilgenburg.

[1:20:29] Uitstekend.

[1:20:31] Dank je wel.

[1:20:33] Ik spreek hier vanuit Iraakse Koerdistan.

[1:20:35] Ik wil de commissie bedanken voor de uitnodiging om over de situatie te spreken.

[1:20:39] Ik wilde graag zelf komen, maar door de oorlog is het heel lastig.

[1:20:43] En er zijn hier dagelijkse droneaanvallen op Amerikaanse basis- en Koerdische oppositiepartijen.

[1:20:49] En vanochtend werd nog een lid van een Koerdische oppositiepartij uit Iran gedood door een Iraanse drone.

[1:20:55] Maar terug naar Syrië.

[1:20:57] In Syrië ontsnapten in februari ongeveer 6000 buitenlandse ISIS-vrouwen en kinderen uit het Al Holkamp na overname door de Syrische regering op 20 januari.

[1:21:10] Dit komt door een veranderde situatie in Syrië na de val van Assad.

[1:21:17] Deze maand in januari brak er een hevig conflict uit tussen de Koerden en de Syrische overheid.

[1:21:23] En toen verloren door Koerden geleide SDF ongeveer 80% van hun territorium.

[1:21:29] Er is nu een akkoord tussen Damascus en de SDF om te integreren.

[1:21:35] En de Amerikanen hebben ook hun strategie veranderd.

[1:21:38] Dus vroeger werkten ze met de Koerden samen tegen ISIS, maar nu werken ze samen met Damascus.

[1:21:44] En de Amerikaanse gezant maakt in januari ook duidelijk dat Damascus de kampen en gevangenissen moet overnemen.

[1:21:50] En Syrië is nu ook onderdeel van de anti-ISIS-coalitie, ondanks dat de Syrische president een voormalig djihadist is.

[1:21:59] Dit heeft ook grote gevolgen voor de detentiecentra voor ISIS-strijders.

[1:22:04] Op 20 januari nam de Syrische regering al Hol en Shadadi over.

[1:22:10] Shadadi is een grote gevangenis waar er ook een coalitiebasis was.

[1:22:14] Tijdens deze machtsovername ontsnapten ongeveer 200 man.

[1:22:18] Maar de meeste van deze mensen werden later weer opgepakt.

[1:22:22] Uiteindelijk, omdat eigenlijk Amerika Damascus niet heel erg vertrouwde, hebben ze ongeveer meer dan vijfduizend mensen, mannelijke strijders, naar Baghdad overgebracht, naar Irak.

[1:22:33] En daar zitten ook Nederlanders tussen.

[1:22:36] En er zijn geen rapporten dat Nederlanders zijn ontsnapt.

[1:22:39] Uiteindelijk zijn er ook nog steeds ISIS-strijders in gevangenissen in Syrië, in de Koerdische handen.

[1:22:47] Want er waren een totaal van 10.000 mannen in de gevangenissen van de Koerden.

[1:22:53] Dus deze mannen die nog in Syrië zitten, dat zijn laaggeplaatste ISIS-strijders, gewone Syriërs of mensen met ernstig gezondheidsproblemen.

[1:23:02] Het was eigenlijk te moeilijk om deze mensen naar Irak te brengen.

[1:23:05] Ze zouden kunnen doodgaan tijdens het vervoer.

[1:23:07] Zoals ik al zei dat Amerika was bezorgd tot deze gevangenen zouden kunnen ontsnappen.

[1:23:13] Daarom hebben ze de meeste van die gevangenen dus naar Irak gebracht.

[1:23:16] Voornamelijk hooggeplaatste ISIS-leiders en ook buitenlandse strijders.

[1:23:23] Het gebrek aan vertrouwen van Amerika en de Syrische regering laat ook zien doordat bijvoorbeeld in december 2025 een lid van de Syrische overheid, twee Amerikaanse soldaten en een tolk heeft gedood.

[1:23:37] Bovendien zijn er ook meer dan 1.500, tussen de 1.500 en 6.000 buitenlandse djihadistische strijders die nu onderdeel zijn van het nieuwe Syrische leger, maar niet in de schijnwerper staan.

[1:23:50] Eigenlijk is de situatie van de vrouwen en kinderen meer een grotere veiligheidskwestie, omdat zij zijn gewoon ontsnapt uit het Al Hol kamp.

[1:23:59] Zij zijn waarschijnlijk gesmokkeld uit het kamp door buitenlandse strijders.

[1:24:04] En zij hebben nu dus mogelijk toegang tot reisdocumenten en kunnen via smokkelroutes naar Europa gaan, bijvoorbeeld via Libië of via Turkije.

[1:24:12] Sommige van deze vrouwen zijn nu getrouwd met buitenlandse strijders en hun kinderen kunnen later ook proberen om naar Nederland te gaan.

[1:24:19] In februari dook ook een Belgische vrouw op in België.

[1:24:25] En bovendien zijn er ook 25 Nederlandse strijders die ook opereren in Syrië en die gewoon vrij rondlopen in noordwesten van Syrië.

[1:24:33] Dus er is dus een gevaar tot deze Nederlandse vrouwen.

[1:24:37] Ik weet niet hoeveel er zijn.

[1:24:38] Er zijn enkele Nederlandse vrouwen.

[1:24:40] Mijn data zegt dat er ongeveer twee Nederlandse vrouwen naar Idlib zijn gegaan.

[1:24:46] En die kunnen mogelijk proberen om terug te gaan naar Nederland.

[1:24:49] Maar het probleem voor hun is dat ze geen reisdocumenten hebben.

[1:24:52] Naast de 6.000 buitenlandse vrouwen en kinderen in Al-Hokkamp zaten er ongeveer in totaal 24.000 vrouwen en kinderen in dat kamp met het merendeel Syriërs en Irakezen.

[1:25:05] Er zijn 2.000 van de mensen in Al-Hokkamp die zijn overgeplaatst naar een nieuw kamp in Aleppo met goede elektriciteit en water.

[1:25:13] En dat bestaat uit voornamelijk Irakezen die niet terug wilden gaan naar Irak.

[1:25:17] Maar het merendeel van de Syriërs is dus teruggegaan naar hun plaatsen van herkomst, terwijl de buitenlanders vrijlont lopen, waarschijnlijk in Idlib.

[1:25:28] Daarnaast is er ook nog één kamp wat onder controle is van de Koerden, dat heet het Roskamp in de Hassaka-provincie.

[1:25:34] Daar zitten naar mijn data, naar mijn weten in geen Nederlandse vrouwen in, maar er zitten wel meerdere vrouwen in met verschillende buitenlandse nationaliteiten.

[1:25:43] Er waren bijvoorbeeld ook Australische families die hebben geprobeerd om via Damascus terug te gaan naar Australië, maar dat werd niet toegestaan door Damascus en de Australische overheid.

[1:25:54] Dus er zitten ongeveer mensen in met ongeveer 30 tot 40 nationaliteiten.

[1:25:58] Ik denk als we het over beleidsopties hebben voor de Nederlandse overheid.

[1:26:04] Er zitten dus nu een aantal Nederlandse mannelijke strijders in gevangenis in Irak.

[1:26:09] Er zijn natuurlijk zorgen van Amnesty International bijvoorbeeld dat deze mensen kunnen worden veroordeeld tot de dood.

[1:26:16] Eerder in 2009 en 2010 werden door de Iraakse regering ook Franse ISIS-leden ter dood veroordeeld.

[1:26:22] Maar deze straffen zijn nooit uitgevoerd.

[1:26:24] Dus wat de Nederlandse regering kan doen is Baghdad onder druk zetten om mishandeling van deze strijders te voorkomen.

[1:26:32] Doodstraffen om te zetten in levenslange gevangenisstraffen.

[1:26:35] en gevangenissen te bezoeken om de omstandigheden te beoordelen en ervoor te zorgen dat ze niet gemarteld worden.

[1:26:41] Een andere optie voor Nederland is om deze mannelijke gevangenen naar Nederland te repatriëren voor berechting.

[1:26:47] En zoals ik al eerder zei, er zijn ook nog 25 Nederlandse mannen die vrij lopen in Syrië, die vrij kunnen organiseren.

[1:26:54] En er zou ook druk kunnen zijn op Damascus om deze mannelijke strijders te arresteren, te ontwapenen en te verwijderen uit de Syrische strijdkrachten of te repatriëren naar Nederland om in Nederland voor de rechtbank te staan.

[1:27:07] Zoals ik al zei zitten er dus nu meerdere buitenlandse vrouwen die ongecontroleerd rondlopen in Idlib, die ook mogelijk toegang kunnen krijgen tot reisdocumenten en smokkelroutes naar Europa, bijvoorbeeld via Turkije of Libië.

[1:27:20] Ik heb al rapporten ontvangen dat sommige vrouwen al hebben geprobeerd om via Libië te ontsnappen.

[1:27:26] En ook zijn er enkele van deze buitenlandse vrouwen die getrouwd zijn met buitenlandse strijders die in Idlib zitten.

[1:27:33] Zij hebben ook meerdere kinderen, veel van die vrouwen.

[1:27:36] Het is niet één of twee of drie kinderen, het zijn heel vaak meerdere kinderen.

[1:27:40] En deze kinderen kunnen ook opgroeien en mogelijk proberen terug te keren naar Europa.

[1:27:45] En deze kinderen kunnen ook ideologisch onder invloed staan van de ISIS-ideologie.

[1:27:50] Er was ook een rapport van de Verenigde Naties waarin ze stelden tot een vierde van de mensen in Al-Hol link, banden hebben met ISIS of familieleden hebben met ISIS.

[1:28:02] Maar dat betekent dus dat drie vierden van de vrouwen en kinderen en ook mannen in de kamp banden hadden met ISIS of familieleden in ISIS.

[1:28:10] Dus dat zorgt voor een mogelijk gevaar.

[1:28:13] Meneer Van Wilgenburg, u heeft een zeer interessant betoog, maar ik ga u wel vragen om het zo af te ronden, want we lopen behoorlijk wat uit in de tijd en dan vrees ik dat we niet veel vragen meer kunnen stellen zo.

[1:28:26] Ja ja, ik ben bijna klaar.

[1:28:27] Dus mijn laatste punten is, wat dus Nederland kan doen, is dat ze kunnen samenwerken met Damaskus en de Koerden om bijvoorbeeld mensen te voorkomen om uit het Roskamp te ontsnappen.

[1:28:38] De buitenlandse vrouwen bijvoorbeeld te berechten in Syrië of vast te houden in kampen.

[1:28:43] Of Damaskus onder druk te zetten om geen reisdocumenten af te geven aan deze vrouwen die nog in Syrië zitten.

[1:28:48] En de andere optie, de laatste optie, is om deze vrouwen te repatriëren in coördinatie met Damaskus en te berechten in Nederland.

[1:28:56] Dat is mijn laatste punt.

[1:28:58] Dank u wel.

[1:28:59] Zeer veel dank.

[1:29:00] Dan gaan we naar de volgende spreker en dat is de heer Van Veen van Klingendaal.

[1:29:06] Goedemorgen, dank u wel voor de uitnodiging.

[1:29:09] En wat ik zal doen is ingaan op of de focus leggen op de vraag, het vraagstuk van de Islamitische Staat in de context van de recente inname van het grootste deel van Noordoost-Syrië door troepen gelinkt aan de interim regering in Damaskus.

[1:29:25] Ik denk dat we die periode is een stuk minder chaotisch en ook een stuk korter geweest dan velen hadden ingeschat.

[1:29:30] Met andere woorden, het Syrisch-Koerdische verzet van de SDF en de YPJ, dat stortte vrij snel in elkaar door een aantal factoren.

[1:29:39] waar we het over kunnen hebben als u wilt.

[1:29:41] Dus dat was op zich positief, maar er zijn wel een aantal losse eindjes in de vorm van, zoals de heer Van Wilgenburg ook al zei, tussen de 200 en de 1000 ontsnapte IS-strijders.

[1:29:53] Een aantal daarvan zijn naderhand weer ingerekend, 15.000 tot 20.000 ontsnapte familieleden.

[1:30:00] en iets van 5.000, 6.000 overgeplaatste IS-strijders naar Irak.

[1:30:04] Dus de vraag doet zich dan voor of we ons daar zorgen over moeten maken.

[1:30:08] In het bijzonder in de context van een eventuele revival van de islamitische staat, waar sommige analisten het al over gehad hebben.

[1:30:16] En ik wil daar in drie korte stappen antwoord op geven.

[1:30:19] Kijk, op korte termijn is het antwoord simpel en dat is nee.

[1:30:22] En dat komt door een aantal factoren, namelijk dat als je kijkt naar het niveau van de aantallen en de aard van de aanvallen van de islamitische staat in Syrië en Irak, zijn die niet alleen heel klein, maar ook qua aantal, maar ook vrij onbeduidend qua omvang en complexiteit.

[1:30:37] Dus het gaat om iets van 300 aanvallen in de afgelopen 12 maanden in Syrië en ongeveer 30 in Irak.

[1:30:43] En dat zijn met name dan AED's, scherpschutters, aanvallen op dorpen, mensen die toevallig de verkeerde route nemen.

[1:30:52] Dus er zitten geen complexe operaties van meerdere eenheden tegen harde doelwitten, bijvoorbeeld zoals militaire basis, politieposten die we een tijd geleden nog wel zagen.

[1:31:02] Daarnaast is de Sunni gemeenschap in Irak voorlopig wel genezen van de islamitische staat door de uitermate slechte ervaringen die ze hadden, maar ook door de mate de veiligheidscontrole vanuit Damascus via eenheden van het Iraakse leger en de Popular Mobilization Forces.

[1:31:19] Dan is er natuurlijk nog de rol van HTS zelf in de interim-regering in Syrië, die nauw samenwerken met de Amerikanen, vooralsnog, en de IS-agenda aardig wat vaart achter hebben gezet als deel van hun internationale rehabilitatie.

[1:31:34] Ben Sirio zei gister tegen me, it takes a thief to catch a thief, dus met andere woorden, HTS is natuurlijk in zekere zin heel goed gepositioneerd om ISIS aan te pakken, zolang ze op hun huidige koers van, laten we zeggen, relatief pragmatisme blijven, op een ideologisch vlak.

[1:31:51] En daarnaast zie je de relocatie van Operation Inherent Resolve van de Amerikanen naar Amman met een steeds grotere aandacht voor Syrië.

[1:31:59] Dus dat zijn allemaal factoren die op korte termijn een revival van de islamitische staat moeilijk zullen maken.

[1:32:06] Er zijn wel twee maren.

[1:32:07] De eerste is natuurlijk dat de transitie in Syrië nog erg fragiel is.

[1:32:12] De wederopbouw, de snelheid en de omvang van de wederopbouw zijn minimaal op het moment.

[1:32:17] 90% van de Syriërs leeft onder de armoedegrens.

[1:32:21] Er zijn nog delen van het land waarin het uiterst onveilig blijft, ook door de spanningen tussen diverse minderheden waar de eerste ronde over ging.

[1:32:28] En het conflict of de aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran zal die situatie alleen maar verslechteren omdat het waarschijnlijk de stroom van steun en middelen vanuit de golf naar Syrië verder zal verminderen.

[1:32:40] En de kern voor de toekomst van Syrië is de mate van sociaal-economisch herstel.

[1:32:45] Hier gaat de discussie natuurlijk vaak over vluchtelingen of extremisten, maar om beide aan te pakken zal het essentieel zijn om de wederopbouw van Syrië sneller en steviger gestalte te geven.

[1:32:57] En Syrië heeft niet de middelen om dat zelf te doen.

[1:32:59] En hier staan de EU en Nederland vooralsnog relatief aan de zijlijn.

[1:33:05] Het tweede maar is dat we natuurlijk een aantal erg zorgwekkende achtergrondtrends kunnen zien in de regio, achtergrond in relatie tot Noordoost-Syrië natuurlijk dan, die relevant zijn voor het potentieel voor extremistisch slash niet-extremistisch geweld.

[1:33:20] En dan heb ik het over dingen als de vernietiging van Gaza natuurlijk, het evidente falen van het vredesplan van Trump, als we kijken naar de eerste bijeenkomst van de Board of Peace, de annexatie van de westelijke Jordaan-oever en ramificaties voor onder andere Jordanië, het nu net op gang komende Israëli's offensief in Libanon, wat natuurlijk economische consequenties heeft en ook vluchtelingenstromen die Syrië zullen raken.

[1:33:46] En tot slot natuurlijk de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran, die de positie van de golfstaten zwaar beïnvloedt.

[1:33:53] De verdere ontwikkelingen van de Axis of Resistance waarschijnlijk ook een nieuwe draai zullen geven en kan zorgen voor verdere radicalisering op nog onverwachte wijze in de regio, ook omdat Iran bijvoorbeeld een aantal al-Qaeda-leiders hosten.

[1:34:09] Dus kort samengevat denk ik dat we op korte termijn niet hoeven te verwachten dat we een soort van resurgence van de islamitische staat in Syrië of Irak zullen zien, maar dat er op de achtergrond in de eerste en tweede linie de regionale instabiliteit enorm is aan het toenemen en dat in een context van grote armoede, onveiligheid en kwalitatief niet al te best bestuur,

[1:34:34] legt dat natuurlijk wel een aantal bouwstenen die in de toekomst weer geweld en ook radicalisering in de hand kunnen werken.

[1:34:41] Dank u wel.

[1:34:44] Fijn, dank u wel.

[1:34:45] Dan gaan we naar de heer Bakker.

[1:34:47] Dank voorzitter dat ik een bijdrage mag leveren aan deze ronde tafelbijeenkomst over de aanleiding van ontwikkelingen in Noordoost-Syrië.

[1:34:56] De vorige sprekers hebben de complexiteit wel goed aangegeven en ik heb me gericht op

[1:35:01] Ik zou niet zeggen een relatief eenvoudiger thema, maar wat moeten we met de enkele tientallen Nederlandse personen, IS-aanhangers, die in die regio zitten of in kampen, man of vrouw of vrij rondlopen?

[1:35:13] Dat beeld is denk ik wel goed geschetst door de collega van Wilgenburg.

[1:35:19] Ik heb in een position paper voor deze bijeenkomst twee risico's beschreven.

[1:35:22] Het ene is veiligheidsrisico.

[1:35:25] Aanslagen hier, of het versterken van het IS-netwerk, het jihadistisch netwerk in Nederland, en de andere is het risico op straffeloosheid.

[1:35:33] Ik heb dit gekoppeld aan twee beleidsopties.

[1:35:35] De ene is reactief beleid, niets doen, tenzij alleen een rechter ons dwingt iets te doen, of tenzij de situatie zo is dat we nu, zoals nu ook, kijken, o jee, daar gebeurt van alles, wat moeten we doen?

[1:35:46] Versus een proactief beleid, actief.

[1:35:49] Mensen terughalen, een beleid dat meeste landen niet hebben gedaan.

[1:35:52] Bijna geen enkel Europees land, een aantal Centraal-Aziatische landen hebben dat gedaan.

[1:35:56] Maar in één land valt op, dat is de Verenigde Staten, Donald Trump, die dat wel heeft gedaan in het verleden.

[1:36:03] Ook wijzend naar het onder controle houden en risico's verminderen.

[1:36:08] Die huidige stam-instabiliteit in de regio vraagt om een heroverweging van het gevoerde beleid.

[1:36:13] Ik denk dat dat ook een van de redenen is waarom we hier zitten.

[1:36:16] Want het zicht op de Nederlanders in de regio dreigen we kwijtraak.

[1:36:19] We hebben er net veel over gehoord.

[1:36:22] En dat is dat risico van niets doen.

[1:36:25] Het risico, dat kwam ook in de eerste ronde van deze rondetafel naar voren, is dat IS-aanhangers weer in handen komen van de IS.

[1:36:34] We zien ook die positie van de IS veranderen of misschien zelfs nog een mogelijkheid in het Syrische leger terechtkomen.

[1:36:41] Er is ook de kans dat ze verdwijnen, niet naar Nederland, maar ook niet in Irak, niet onder overheidscontrole en op die manier ook hun straf ontlopen.

[1:36:48] En er is natuurlijk het risico dat ze toch op een dag, misschien morgen, misschien over twintig jaar ongecontroleerd opeens in Nederland zijn.

[1:36:56] Het alternatief is een proactief beleid, een actief terughaalbeleid en ook daar zitten uiteraard risico's aan.

[1:37:03] Risico dat een persoon...

[1:37:05] ...controleerd terugkomt na gevangenisstraf, na reintegratie... ...alsnog een aanslag in Nederland pleegt.

[1:37:11] Ik snap, degene die mensen terughaalt in daar... ...die wil dat risico het liefst op nul hebben.

[1:37:14] Dat bestaat niet, dat risico is er.

[1:37:17] Of het risico dat ze het IS of het jihadistisch netwerk in Nederland versterken.

[1:37:24] Als we naar wetenschappelijk onderzoek naar returning foreign fighters kijken... ...ook op langere termijnen... ...maar ook als we naar het dreigingsbeeld terrorisme in Nederland kijken van de NCTV...

[1:37:34] dan zien we dat die risico's deels gebaseerd zijn op voorstelbaarheid en hij is heel goed te volgen.

[1:37:41] Maar het valt mij op als we drijfsbeeldterrorisme Nederland nemen, die kwam uit voor de ontwikkelingen in Noordoost-Syrië in december 25, maar ook in eerdere, dan zien we dat die voorstelbaarheid wel genoemd wordt, maar tegelijkertijd wordt er op naar specifieke situaties gekeken, ook mensen die willen terugkomen uit gevangenis, wordt er ook heel vaak gesteld

[1:37:59] ...dat er een beperkte geweldsdreiging uitgaat van terugkeerders... ...en dat ze ook geen verbindende rol richting andere djihadisten vormen.

[1:38:07] Dus als we dat DTN lezen, zien we dus die voorstelbaarheid... ...maar we zien ook, als we naar de feiten kijken, dat het DTN tegelijkertijd zegt... ...ja, maar we zien het niet.

[1:38:16] En het is lastig om risico's goed in te schatten en af te wegen... ...en je ziet het DTN daar ook mee worstelen.

[1:38:23] Maar als ik toch probeer een grote... Een en ander teweeg zie ik een groter risico in reactief beleid dan in proactief beleid.

[1:38:31] En de kans dat IS-aanhangers uit het zicht verdwijnen of in het buitenland een straf ontlopen of ongecontroleerd naar Nederland terugkeren, lijkt me moeilijk te accepteren dan risico's van actief terugkeerbeleid waarbij we de risico's kunnen beperken door gecontroleerd zelf die risico's te verminderen.

[1:38:50] door uiteraard mensen eerst in de gevangenis te stoppen waar ze ook horen en die moeten berecht worden.

[1:38:55] Dat gebeurt ook.

[1:38:57] We zien de straffen meestal tussen vier en zes jaar en vervolgens gecontroleerd te laten re-integreren in de samenleving, net zoals we doen van reclassering van criminelen en waarvoor, ik zou bijna een politische term zeggen, dagdagelijks mensen aan de lat staan, omdat het een praktijk is die gewoon dagelijks wordt uitgevoerd door professionals die daar veel verstand van hebben.

[1:39:18] Nou, gelet ook op de kleine aantallen.

[1:39:20] We hebben het misschien over vijftien mannen, twintig mannen, dat is een beetje onduidelijk, met name die mannen die nog in Ietlip zitten.

[1:39:26] Nou ja, daar kom je denk ik ook niet bij.

[1:39:28] Ja, en slechts een handvol vrouwen bij de vraag, zijn het er nu vijf of zijn die twee die nu in Ietlip regenen, zijn het er maar drie?

[1:39:34] Lijkt me dat een beperkte opgave, een beperkte investering, maar eentje waardoor we de controle in eigen hand houden in plaats van, zoals we nu weer...

[1:39:44] en moeten constateren dat we angst hebben dat we de controle kwijtraken.

[1:39:48] Dank u wel.

[1:39:50] Zeer veel dank voor de heldere introducties.

[1:39:53] Die hebben wellicht ook al een aantal vragen beantwoord.

[1:39:55] En dan ga ik snel naar de zijde van de Kamer.

[1:39:58] En dan krijgt mevrouw Maes van mij het woord voor de eerste vraag.

[1:40:01] Dank u.

[1:40:03] Veel dank voor de introducties, zeer inzichtelijk.

[1:40:06] Ik was vooral benieuwd, als je dan zeg maar kiest voor die gecontroleerde terughaalacties, lijkt het mij heel ingewikkeld om dan het bewijs rond te krijgen.

[1:40:17] Hoe kijkt u daarnaar?

[1:40:19] En wie mag die vraag beantwoorden?

[1:40:21] De heer Bakker.

[1:40:23] Ja, dank voor deze vraag.

[1:40:24] Er is vrij veel jurisprudentie.

[1:40:26] Ik denk, als iemand nu terugkomt en zegt... ik ben daar geweest om dekens uit te delen aan weeskinderen... en ik heb alleen gekookt voor mensen die in nood waren... daar kom je tegenwoordig niet mee weg.

[1:40:38] Je wordt gewoon veroordeeld voor lidmaatschappen... van een criminele organisatie met terroristisch oogmerk.

[1:40:43] En daarvoor zijn ook de meeste mensen gestraft.

[1:40:46] Het pijnlijke is dat de bewijslast bijvoorbeeld voor slavernij, jezidis die misbruikt zijn, dat dat moeilijker is vast te stellen.

[1:40:55] Er zijn nu wel een paar gevallen bekend.

[1:40:58] Die mensen zijn ook daarvoor veroordeeld.

[1:40:59] Dan hebben we het over oorlogsmisdaden.

[1:41:02] Een aantal mensen in Beijing hebben via sociale media een aantal dingen gepost met een verschrikkelijke beelden.

[1:41:10] U kunt zich er iets bij voorstellen.

[1:41:11] Ook dat zijn oorlogsmisdaden, maar dat blijkt toch heel erg moeilijk.

[1:41:14] En daar zie ik ook weinig mogelijkheden.

[1:41:16] Dus zeg maar voor hun individuele daad zullen ze niet zo snel gestraft worden, maar wel voor dat lidmaatschap.

[1:41:21] En dat gebeurt eigenlijk bij iedereen die terugkomt.

[1:41:26] Dus we weten zeker ook zelfs voor de vrouwen dat er eigenlijk bijna 100% kans is dat ze direct naar Vught, de Schie of Zwolle terechtkomen.

[1:41:37] Helder.

[1:41:39] Mevrouw Pirie.

[1:41:41] Ik heb veel vragen, ik zal me tot één beperken.

[1:41:43] Een vraag aan de heer Van Willem Geburg.

[1:41:47] Ik hoor van veel Yazidi-gemeenschappen hier de enorme angst in Irak, in Kampen en in Sinjar over wat dit allemaal betekent.

[1:41:56] Loslopende IS-strijders, ook met de verplaatsing van de gevangenen van Syrië naar Irak.

[1:42:03] Nou heeft Nederland nu een beleid om Yazidis terug te willen sturen naar de regio.

[1:42:10] Hoe kijk je daarnaar qua veiligheidssituatie?

[1:42:14] De situatie qua gevangenen, die zitten gewoon in een gevangenis vast, dus die ontsnappen niet.

[1:42:23] Dus daar is geen dreiging over tot bijvoorbeeld nu ISIS opeens de Yezidis weer gaat aanvallen.

[1:42:28] Maar ik denk dat de situatie in Sinjar zelf nog heel erg instabiel is en er zijn ook nu geruchten dat misschien Turkije gaat proberen om weer in Sinjar een militaire operatie uit te voeren tegen Yazidi groeperingen.

[1:42:42] Dus dat zou de situatie kunnen destabiliseren en opnieuw kunnen leiden tot nieuwe vluchtstromen.

[1:42:48] En er zitten ook nog duizenden Yazidi IDP's, vluchtelingen zitten nog in kampen in Iraaks Koerdistan, omdat er nog steeds geen stabiliteit is in Sinjar.

[1:42:59] Dus om die Yazidis nou terug te sturen, terwijl de situatie in Sinjar nog niet stabiel is, daar kunt u oordeel aan geven.

[1:43:07] Maar de situatie is in ieder geval niet stabiel.

[1:43:10] En anders zouden wel al die duizenden Yazidis die in die kampen zitten in Iraaks Koerdistan terug zijn gegaan naar Sinjar.

[1:43:16] En dat komt ook omdat er meerdere groeperingen actief zijn in Sinja.

[1:43:22] Helder, dan ga ik naar de heer Van Lanschot.

[1:43:25] Ja, dank, voorzitter.

[1:43:26] Vraag aan de heer Bakker.

[1:43:29] Die vertelde dat er uit literatuuronderzoek blijkt dat er relatieve kleine kansen, ik vertel het even in mijn woorden, dat teruggekeerde IS-strijders het gedacht goed weer oppakken en netwerken hier aangaan en dan versterken.

[1:43:42] En nu vroeg ik me af of hij iets meer kan vertellen over dat academisch onderzoek en met name ook de populatie die daar onderzocht is, want ik kan me voorstellen dat het om relatieve kleine aantallen gaat in de literatuur.

[1:43:52] Ja, dank.

[1:43:53] Ik zei literatuur over foreign fighters, maar ook er is een groot onderzoek, alweer een tijd geleden, onder bijna duizend mensen die ooit zich bij jihadistische groeperingen hebben aangesloten vanuit Amerikanen.

[1:44:06] Dat is een wat ouder onderzoek.

[1:44:07] Daar bleek eigenlijk maar twee gevallen dat daar aanwijzingen waren dat mensen

[1:44:13] toch weer geïnteresseerd waren bij het terugkeer in dat jihadistisch gedachtgoed, waarvan we, als we goed kijken, denken dat is toch meer uitlokking door veiligheidsdiensten dan dat ze dat zelfstandig deden.

[1:44:23] Dat is een studie die echt teruggaat, ook naar de jaren 80.

[1:44:27] We moeten kijken, er zitten nu ook meerdere generaties mensen die ooit zijn uitgereisd.

[1:44:32] Ook in Nederland, overigens, zitten mensen bij die ooit zijn of gepoogd hebben uit te reizen, daar hebben we het al over, van eigenlijk 2001.

[1:44:43] Er wordt wel redelijk veel onderzoek gedaan, want ondertussen zijn er toch wel honderden die teruggekeerd zijn.

[1:44:49] Het zijn sommige mensen die het ook niet gelukt is.

[1:44:51] Daar is op een gegeven moment wel een scare geweest.

[1:44:53] Juist die mensen die het niet lukte om uit te reizen, dat ze wat gaan doen.

[1:44:56] Daar hebben we wat voorbeelden gezien, helaas, in Canada.

[1:45:01] Een aantal mensen die dan opgepakt waren en dan hier iets zijn gaan doen.

[1:45:04] Maar die mensen die echt daar langere tijd gezeten hebben, daar zijn weinig voorbeelden van.

[1:45:10] Het probleem is wel dat er een paar voorbeelden bij zijn waar je, als jij minister bent en hebt gezegd die wil ik terughebben, dat je dan wel een probleem hebt.

[1:45:19] Een aanslag onder andere op het Joods Museum in Brussel.

[1:45:22] Overigens was dat iemand die niet gecontroleerd terugkeerde.

[1:45:25] En net naar mijn weten zijn er geen gevallen van mensen die gecontroleerd teruggekeerd zijn uit jihadistische gebieden die aanslagen hebben gepleegd.

[1:45:32] Er zijn wel mensen, recidieve mensen, die bijvoorbeeld uit deradicaliseringsprogramma's komen en toch iets gedaan hebben.

[1:45:38] Dus dat risico is zeker niet nul.

[1:45:40] Als ik echt kijk naar mensen die een langere tijd gezeten hebben en terugkeren en dan iets doen, daar ken ik geen voorbeelden van.

[1:45:47] Het is niet zo dat mensen die ooit opgepakt zijn, straf hebben uitgezet, een deradicaliseringsprogramma, dat daar een nul procent is.

[1:45:54] Dat risico blijft bestaan, maar van foreign fighters weten we dat... Nou, er zijn daar geen voorbeelden van, van mensen die gecontroleerd teruggekeerd zijn en iets gedaan hebben.

[1:46:04] GESPREKSLEIDER.

[1:46:05] Dank u wel.

[1:46:05] Ik ga snel door naar de heer Boomsma.

[1:46:08] Dank, voorzitter.

[1:46:12] Ik heb een vraag aan de heer Van Wilgenburg.

[1:46:15] Dus dank voor alle informatie en heel veel succes daar.

[1:46:18] Maar hoe ziet u de rol van Nederland?

[1:46:21] Kunnen wij nog bijdragen aan het bevorderen van...

[1:46:24] berechten van IS-terroristen, waaronder Nederlanders die dus hebben bijgedragen aan genocide en tegen jezidis en christenen en dergelijke misdrijven.

[1:46:35] En ik hoop toch wel dat ze dan ook berecht kunnen worden voor iets meer dan lidmaatschap van terroristische organisaties, van dat soort misdrijven lijkt vier jaar cel echt niet voldoende.

[1:46:44] En kan Nederland misschien bijdragen aan een soort regionaal tribunaal, dus in samenwerking met Irak en de Koordische Autonome Regio daar?

[1:46:55] Heer van Wilgenburg.

[1:46:58] Ja, er was ooit een VN-organisatie die bewijsmateriaal verzamelde over ISIS, maar Baghdad heeft dat jammer genoeg gestopt.

[1:47:07] Dus dat bewijsmateriaal waar dat nu is, dat weet ik niet.

[1:47:10] En over het opzetten van een regionaal tribunaal.

[1:47:14] Ik denk dat Baghdad heeft duidelijk gegeven dat ze eigenlijk liever willen dat de meeste van die buitenlandse strijders dus teruggaan naar hun landen van herkomst.

[1:47:22] En de Koerdische regering heeft eerder aangegeven dat ze wel willen samenwerken aan zijn tribunaal, maar Bach dat heb ik nog niet zo gezien.

[1:47:31] En het is natuurlijk ook heel lastig om bewijsmateriaal te verzamelen, dus het is makkelijker om deze mensen alleen voor lidmaatschap voor een terroristische organisatie te veroordelen.

[1:47:40] Maar wat wel duidelijk is, dat stelt tot ze in Irak gevangenisstafelen krijgen, tot dat veel hoger zal zijn dan in Nederland.

[1:47:46] Aangezien de straffen voor lidmaatschappen hier veel hoger liggen, terwijl het in Nederland een paar jaar is, dan zal je hier toch snel denken aan levenslang.

[1:47:54] Dus dat zal de situatie zijn, stel tot die Nederlanders hier in Irak in de cel komen.

[1:47:59] En er zijn natuurlijk ook eens hier bijvoorbeeld de Nederlandse ambassades hier.

[1:48:02] Er is ook een Nederlandse consulaat in Irak, Koerdistan.

[1:48:05] Dus die kunnen ook ervoor zorgen tot deze mensen niet worden mishandeld en dat het rechtsproces vrij verloopt en eerlijk.

[1:48:13] Dus dat is de huidige situatie.

[1:48:15] Maar ik denk niet dat er lokaal veel animo is voor een internationaal tribunaal.

[1:48:21] De Syrische Koerden hadden het daar wel vroeger over.

[1:48:23] Maar er zitten nu bijna geen buitenlandse strijders meer in Noord-Oost-Syrië.

[1:48:28] Of je zou met de Syrische overheid daarover moeten gaan praten.

[1:48:34] Veel dank.

[1:48:35] We hebben nog een kleine tien minuten.

[1:48:37] Ik denk als we ons best doen ruimte voor nog twee vragen.

[1:48:40] Ik kijk even aan de linkerzijde.

[1:48:44] Ja, dan ga ik toch gewoon naar de eerste op het rijtje, mevrouw Maas.

[1:48:47] Ik wilde de heer van Wilgenburg nog wat vragen, want ik was wel gefascineerd door wat hij zei over de vrouwen.

[1:48:53] Ik las dat ook al in het stuk dat hij gestuurd had van tevoren.

[1:48:57] U zegt, het zit hem vooral in dat ze eigenlijk in feite vrijgelaten zijn en dus vrij rondlopen.

[1:49:03] Je weet niet wat ze gaan doen.

[1:49:04] Maar ik vroeg mij af of de ideologie bij die vrouwen, of daar iets te zeggen is over of dat voor hen anders is, heeft aangeslagen, zeg maar, en of de verwachting is dat daar meer van is blijven hangen dan bij de mannen.

[1:49:16] Of daar iets van een verschil in zit.

[1:49:20] Ja, ik heb met die vrouwen zelf gesproken in die kampen in het verleden toen ik in Syrië was.

[1:49:26] Dus een aantal van die vrouwen die hangt nog de ideologie aan en een aantal vrouwen die willen gewoon alleen maar terug naar Nederland en hun leven terug oppakken.

[1:49:35] En ik denk trouwens de vrouwen die nog in Syrië zitten, dat zijn de vrouwen die niet weg wilden.

[1:49:40] Dus die zijn ideologisch meer verband aan de ideologie van ISIS.

[1:49:43] En eigenlijk zijn de andere vrouwen die terug zijn, dat zijn de vrouwen eigenlijk die gewoon wilden terugkeren en hun leven wilden weer oppakken.

[1:49:50] Dus ik denk toch die enkele vrouwen die nog in Syrië zitten, dat zijn eigenlijk de vrouwen die niet terug wilden en die eigenlijk ideologisch heel erg verwant zijn nog steeds aan die ISIS-ideologie.

[1:49:58] En in Idlib zitten natuurlijk meerdere mannelijke strijders.

[1:50:02] Er zit ook een Frans kamp op de grens van Turkije waar ze zich kunnen plaatsen, waar ze kunnen, waar ze heen zijn gaan waarschijnlijk.

[1:50:09] Dus ik denk dat die nog ideologisch, die ideologie wel aanhangt.

[1:50:12] Degene die nog in Syrië zitten.

[1:50:16] Dank u wel.

[1:50:17] Mevrouw Piri.

[1:50:19] Ja, dank u wel.

[1:50:20] Ik had een vraag over de buitenlandse strijders die onderdeel zijn geworden van het Syrische leger.

[1:50:25] Dan heb ik het specifiek over Al-Qaeda en IS-strijders.

[1:50:28] Moeten wij daar als internationale gemeenschap naar kijken?

[1:50:31] Er zijn ook zaken, moeten ze een citizenship, burgerrechten krijgen, Syrische paspoort krijgen.

[1:50:40] Is dit normaal dat je die buitenlandse strijders onderdeel maakt van je eigen nationale leger?

[1:50:45] Misschien de heer Van Veen?

[1:50:47] Ja, ik kijk in ieder geval even naar de heer Van Veen.

[1:50:49] Is dit normaal?

[1:50:53] Het is wel eens gebeurd, dat is het korte antwoord, denk ik.

[1:50:55] Maar kijk, ik denk dat u terecht de vinger op een zere plek legt, namelijk de totstandkoming van het huidige Syrische leger.

[1:51:02] Dat is natuurlijk op het moment nog een amalgaam tussen allerlei groepen die voorheen het Syrische Nationale Leger vormden, waarvan een groot deel weer door Turkije gesteund werd.

[1:51:12] Een aantal groepen die in de orbit of in het universum van HTS circuleerden toen ze nog in Noord-Itlib, de scepter, zwaaiden.

[1:51:18] waaronder ook een aantal buitenlandse extremistische groepen, bijvoorbeeld de Tjechenië, de Oeigoeren en nog een aantal andere smaken.

[1:51:27] En dan heb je nu nog natuurlijk een influx van Koerdische brigades die nog georganiseerd moet worden en nog andere strijdelementen die van iets minder groot belang zijn.

[1:51:37] Wat er tot dusver in feite gebeurd is, is het op papier strak trekken van de commandostructuur en verder het gewoon het veranderen van rugnummers.

[1:51:43] Dus wat voorheen zeg maar een brigade of de

[1:51:47] een groep was, de Hamzee-brigade in het Vrije Syrische Leger is nu divisie 82 geworden.

[1:51:52] Ik noem maar even...

[1:51:53] Dat klopt niet, maar u krijgt het idee wel mee zo.

[1:51:58] Dat betekent dus dat hele eenheden overgeplaatst zijn, als het ware, dus dat er eigenlijk heel weinig veranderd is aan de samenstelling van die eenheden, die ideologische outlook die die eenheden eventueel hadden, de commandant, de belangen van de commandant, et cetera.

[1:52:11] Nou, dat was op korte termijn het enige mogelijke haalbare, denk ik.

[1:52:14] Dus het grote vraagstuk is, gaat de Syriëse interim-regering vanuit Damascus een proces in de gang zetten van wat we normaal gesproken security sector reform noemen, of iets van die orde van grote, waarin er dus professionalisering, verdere stroomleiding van de commandostructuur, dat die ook werkelijk impact heeft, dus dat het niet alleen een leuk uitziet op papier, maar dat de orders inderdaad ook overgenomen worden.

[1:52:38] En daar komt denk ik ook de vraag bij te kijken, heel specifiek, wat gebeurt er met deze buitenlandse en binnenlandse ook djihadistische groepen.

[1:52:47] Vooralsnog lijkt de controle erover, zeker na de slachting eerder in Latakia, waar een aantal van dat soort groepen wel degelijk ver over de schreef ging, dat lijkt allemaal wat scherper ingeperkt.

[1:52:58] We zien dus ook minder gewelddadige incidenten in Zwaida bijvoorbeeld later in het jaar en nu zeker ook in het Noordoosten, mede ook door Amerikaanse druk.

[1:53:07] Maar dat is iets om scherp in de gaten te houden.

[1:53:09] En het is erg lastig om nu al iets te zeggen over de vraag hoe dat gaat aflopen.

[1:53:14] Dat buitenlandse strijders in een land waar ze vechten een nationaliteit krijgen en daar vervolgens ook gaan wonen, dat is op zich niet zo heel erg opmerkelijk.

[1:53:21] Dat gebeurde ook met allerlei Iraanse milities toen die nog rondliepen in Syrië.

[1:53:25] Die kregen ook een Syriës paspoort.

[1:53:27] En is in Afrika een aantal keren gebeurd in de Grote Mere-conflicten en op een aantal andere plekken.

[1:53:33] Op zich is dat niet zo uniek.

[1:53:34] De vraag is eerder, wat is het langetermijneffect daarvan?

[1:53:37] Gaan die individuen geïntegreerd worden in een normaal leger, zeg maar, wat professioneel, ethisch gaat optreden, wat een commandostructuur heeft die ook verantwoordelijk gehouden kan worden?

[1:53:49] Of blijven die een eigen, autonoom leventje leiden?

[1:53:52] En het is te vroeg om daar nu iets over te zeggen.

[1:53:56] GESPREKSLEIDER.

[1:53:56] Wilde de heer Bakker hier nog heel kort iets aan toevoegen?

[1:54:00] Ja, heel kort, in Bosnië is dat ook gebeurd, ook djihadistisch aansloten bij het Bosnische leger.

[1:54:06] Dat heeft heel veel jarenlang heel veel spanningen en problemen opgeleverd.

[1:54:09] Dus deze mensen, ja, die boren toch... Die zijn niet... Ja, hebben een andere zicht op de toekomst van dat land, zijn op een andere manier naar binnen gekomen en blijven een soort stoorzender.

[1:54:19] Maar in dat geval hebben de Amerikanen met name na 9-11 ook heel veel druk op Bosnië gezet om uiteindelijk deze mensen toch daar weg te krijgen.

[1:54:26] Dus je ziet ook nog 20 jaar daarna

[1:54:28] dat toch buitenlandse partners op een gegeven moment zeggen, ja, ik wil wel met je samenwerken, maar niet als deze mensen nog rondlopen.

[1:54:34] En in het geval van Bosnië is dat, nou, denk ik na 20 jaar, 15 jaar later was dat nog steeds een issue en hebben ze uiteindelijk deze mensen toch wel uitgewerkt.

[1:54:47] Ja, tot slot.

[1:54:48] We hebben nog een paar minuten, maar wellicht wil de heer Van Wilgenburg dit rond de tafelgesprek afsluiten met nog een laatste reflectie hierop.

[1:54:57] Ja, het gevaar is natuurlijk dat die buitenlandse strijders nog steeds autonom zijn, want er is ook een kamp geleid door een Franse djihadist.

[1:55:05] Damascus heeft geprobeerd dat kamp in te nemen, maar die werd eigenlijk gestopt door andere djihadistische buitenlandse strijders.

[1:55:12] Dus het gevaar is dat deze strijders dus autonom kunnen opereren en dan bijvoorbeeld, we hebben dat ook bijvoorbeeld gezien in Afghanistan nadat de taliban het heeft overgenomen, dat bijvoorbeeld daar ISIS-K aanslagen gaat proberen te plegen op Europa.

[1:55:26] Dus daarom denk ik dat het voor Nederland handig is om bijvoorbeeld druk te blijven uitoefenen op de maskers en de situatie te monitoren.

[1:55:32] Tot we niet dat soort toestanden krijgen tot groeperingen, djihadistische groeperingen die autonom opereren onder de vlag van het Syrische leger en dan aanslagen proberen te plegen in Europa.

[1:55:43] En er zijn ook al meerdere aanslagen gepleegd, pogingen geweest op de Syrische president zelf.

[1:55:49] Dus er zijn ook extremisten die niet blij zijn met deze samenwerking tussen Syrische overheid en het westen.

[1:55:55] Dus we moeten zien hoe dat zich gaat uitwerken en of we nu niet meer aanslagen gaan krijgen en vooral die kinderen die opgegroeid zijn in Aholkamp met een djihadistische ideologie die nu vrij rondlopen.

[1:56:09] Zeer veel dank voor alle waardevolle bijdrage en inzichten, ook via de livestream.

[1:56:17] Speciaal dank aan de heer Van Wilgenburg dat hij via deze weg bij ons aanwezig kon zijn vanochtend.

[1:56:24] Ook dank aan iedereen hier in de volle zaal.

[1:56:27] Het is altijd goed als er veel belangstelling is voor zo'n relevant en actueel thema.

[1:56:32] Dus zeer veel dank ook voor uw komst naar de Tweede Kamer vanochtend.

[1:56:36] En uiteraard de mensen die dit rondetafelgesprek via de livestream hebben gevolgd.

[1:56:42] En dank aan de collega's uit de Kamer voor hun vragen en betrokkenheid op dit thema.

[1:56:47] Het is bijna twaalf uur, dus bij deze gaan we dit rondetafelgesprek sluiten en dit onderwerp wordt vervolgd.