Wetsvoorstel novelle Wet versterking regie volkshuisvesting (TK 36881)

[0:00:00] Welkom bij de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[0:00:05] Vandaag is aan de orde het wetsvoorstel novelle wet versterken regie volkshuisvesting.

[0:00:10] Ik heet van harte welkom de minister van volkshuisvesting en alle kamerleden en iedereen die dit debat meekijkt.

[0:00:17] Voor de collega's.

[0:00:19] We zijn met veel.

[0:00:20] Het is een wet.

[0:00:22] Ik stel wel voor is eerder aan u voorgesteld een spreektijd te hanteren van zes minuten per fractie.

[0:00:28] En ik zou toch willen voorstellen om in eerste termijn drie interrupties op elkaar en dan vier aan de minister, om te voorkomen dat we net als vorige week erg uit de tijd gaan lopen.

[0:00:43] De heer De Hoop.

[0:00:45] Ja, voorzitter, ik begrijp de intentie om er niet te lang over te doen met elkaar, maar het gaat wel over een wetsvoorstel en ook een wetsvoorstel wat weer besproken wordt omdat er amendementen aan zijn genomen die achteraf, denk ik, niet aangenomen hadden moeten worden.

[0:00:58] Dus ik denk wel dat het goed is om vrij te kunnen interrumperen waar nodig en dat iedereen zich daar bescheiden in opstelt.

[0:01:04] Daar zal ik mijn best voor doen en ik denk dat ik niet eens de zes minuten nodig heb voor de eigen inbreng.

[0:01:09] Dus ik hoop dat we er dan aan het tijdsvak kunnen voldoen.

[0:01:14] Ja, ik kan het wel steunen en ik zorg ook dat ik minder tijd nodig heb dan zes minuten.

[0:01:18] Ja, voorzitter, idem.

[0:01:21] Ik heb de zes minuten niet nodig, maar het is wel een debat om te interrumperen wat mij betreft, omdat we hier bijeen zijn en het had niet per se gehoeven.

[0:01:31] Dat is helder.

[0:01:32] Dan zal ik niet korten op de interrupties, maar ik ga wel graag op de tijd letten.

[0:01:36] Dus alsjeblieft vragen kort en antwoorden ook.

[0:01:41] En dan ga ik denk ik gewoon het debat in eerste termijn aanvangen.

[0:01:45] En de eerste spreker van de zijde van de Kamer is het lid Nobel VVD.

[0:01:51] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:01:52] En laat ik de spanningen maar gelijk van afhalen, want de VVD zal voor deze wet stemmen.

[0:01:56] Want Nederland moet sneller en meer bouwen.

[0:01:58] En de VVD is dan ook blij dat de minister middels deze wet meer regie krijgt, zodat betaalbaar wonen in zich komt en daarmee ook de samenwerking tussen het Rijk, provincie en gemeente wordt verbeterd.

[0:02:09] Voor de VVD staat één ding voorop.

[0:02:11] Wij willen stenen stapelen en geen regels.

[0:02:13] Ik zal in mijn bijdrage ingaan op betaalbare koop, de voorrang bij sociale huurwoningen en regie bij grootschalige woningbouwprojecten.

[0:02:20] Voor de VVD is het...

[0:02:23] Er is al direct een interruptie van het lid Ginweers ChristenUnie.

[0:02:26] Ja, voorzitter, ik zat goed te luisteren naar de blokjes van de heer Nobel, maar ik denk het eerste punt reflectie op het stemgedrag van de VVD bij de amendementen, bij de wet versterking en regie, daar had ik eigenlijk wel op zijn plaats gevonden.

[0:02:38] Ik wil de heer Nobel dat toevoegen aan zijn repertoire, want dat is wel de reden dat we hier bijeen zijn, dat een normaal gesproken verantwoordelijke partij als de VVD eventjes verantwoordelijkheidsvakantie nam en willens en wetens voor een zeer discriminerend amendement heeft gestemd die middag, waarvan de voorkant duidelijk was, dit gaat ernstige complicaties leveren.

[0:02:59] De heer Nobel, VVD.

[0:03:01] Ja voorzitter, ik zal ook in die blokjes onder andere benoemen hoe de VVD tegen bepaalde onderwerpen aankijkt.

[0:03:07] Ik denk dat het daar aan bod komt.

[0:03:10] Als dat nou niet zo is, dan zie ik de interruptie wel tegemoet.

[0:03:15] Vervolgt uw betoog.

[0:03:18] Voor de VVD is het vergroten van aanbod op de woningmarkt de beste manier om uiteindelijk woningen ook betaalbaar te houden en zeker voor koopstarters.

[0:03:25] Want in juni vorig jaar is er een motie van mijn collega Peter de Groot aangenomen waarin verplicht wordt gesteld dat 25% betaalbare koop gerealiseerd moet worden bij nieuwbouwprojecten.

[0:03:36] De VVD vroeg zich af hoe de minister van plan is om deze motie uit te voeren.

[0:03:40] Hoe gaat zij die 25% waarborgen?

[0:03:43] De minister heeft namelijk aangegeven dat zij met provincies en gemeenten in gesprek wil gaan.

[0:03:47] Maar ja, dat is wel echt te zacht voor de VVD.

[0:03:51] Zorgt de minister er ook voor dat die 25% daadwerkelijk wordt gerealiseerd?

[0:03:55] En natuurlijk, voorzitter, zijn er ook gemeenten die al goede resultaten behalen.

[0:03:59] En deze gemeenten zou ik heel graag willen stimuleren en een impuls willen geven.

[0:04:05] En daarom overweeg ik een motie in te dienen waarin de minister verzoekt om gemeenten waarin 25 procent betaalbare koop wordt gerealiseerd te belonen.

[0:04:13] Want naast het bouwen van huizen maakt VVD zich ernstig zorgen om de stijgende woonlasten, onder andere van mensen met een koopwoning, want dat is de afgelopen jaren gigantisch gestegen.

[0:04:23] En welke plannen heeft deze minister om de woonlasten te verlagen?

[0:04:27] Veel mensen hebben namelijk ooit een koophuis gekocht en hebben de afgelopen jaren de woningwaarden gigantisch zien stijgen.

[0:04:34] Maar omdat ze nog steeds in diezelfde woning wonen, hebben ze ook de OCB enorm zien stijgen.

[0:04:38] Maar dat je woning ineens enorm veel waard wordt, betekent niet dat je heel veel meer geld in je portemonnee hebt.

[0:04:42] Dus al die mensen die hebben een gigantische belastingverhoging voor de kiezer gekregen.

[0:04:47] Dat gebeurt op dit moment in veel te veel gemeenten, voorzitter, dat die OCB veel te hard stijgt.

[0:04:51] En wat de VVD betreft, wij zien liever lage lasten en rust in de portemonnee.

[0:04:56] Dan sociale huurwoningen.

[0:04:58] En laat ik vooropstellen dat de VVD blij is met iedere woning die wordt gebouwd.

[0:05:01] Dus ook met een sociale huurwoning.

[0:05:03] Alleen op dit moment is vastgelegd dat twee derde van de woningen betaalbaar gebouwd moet worden.

[0:05:08] Maar we zien dat door deze en ook andere reguleringen er uiteindelijk vaak niet gebouwd wordt.

[0:05:12] En we zien dat bouwontwikkelingen stilvallen en dat ze niet van de grond komen.

[0:05:17] Wat de VVD betreft zijn we echt doorgeschoten in de regulering van de woningmarkt.

[0:05:21] Op dit moment is het zo dat gemeenten in de regio 30% sociale huurwoningen moeten bouwen, maar er zijn helaas ook tal van voorbeelden van gemeenten die meer dan 30% sociale huur eisen.

[0:05:33] Gelukkig zien we dat ook wethouders daar tot inkeur kunnen komen.

[0:05:37] Zelfs bij de Amsterdamse D66-lijsttrekker is op dit moment het kwartje gevallen.

[0:05:41] Zij zei namelijk dat het niet haalbaar is als je meer dan 30% sociaal wilt bouwen.

[0:05:45] En kan de minister aangeven hoe zij aankijkt tegen gemeenten die eigenlijk bovenwettelijke eisen stellen op het gebied van sociale huurwoningen?

[0:05:53] Gaat de minister deze gemeenten aanpakken?

[0:05:55] Want door deze extra eisen komen namelijk heel veel bouwontwikkelingen niet van de grond.

[0:06:00] Als u daar even wil pauseren, dan geef ik het woord aan lid De Hoop voor een interruptie.

[0:06:05] Omdat de heer Nobel hier over die sociale huurwoningen begint, is zijn angst dat er teveel sociaal mogelijk geprogrammeerd wordt.

[0:06:11] Was ik wel nieuwsgierig of de heer Nobel weet hoeveel gemeenten er boven die 30 procent sociale huur zit in Nederland.

[0:06:20] Nobel, VVD.

[0:06:21] Het gaat niet alleen om hoeveel gemeenten er boven die sociale huren grenzen zitten.

[0:06:25] Het gaat ook om welke gemeenten dat zijn.

[0:06:27] Want de gemeenten die dit doen, zijn ook gemeenten waar we samen met elkaar heel veel woningbeaantallen verwachten.

[0:06:32] Bijvoorbeeld de gemeente Amsterdam.

[0:06:34] Als we daar naar kijken, zien we dat de woningbeaantallen die daar gerealiseerd kunnen worden enorm hoog zijn.

[0:06:40] Maar op dit moment gebeurt dat niet, omdat zij bijvoorbeeld een eis van 40% sociale huren stellen.

[0:06:45] Maar ook andere gemeenten, zoals bijvoorbeeld de gemeente Utrecht,

[0:06:47] Die stellen toch vaak de eis om meer sociale huurwoningen te bouwen en daardoor worden uiteindelijk te weinig woningen gerealiseerd.

[0:06:54] Het is niet zo dat een willekeurige gemeente in Friesland of Groningen uiteindelijk dezelfde woningbouwopgave heeft als bijvoorbeeld een gemeente als Amsterdam, omdat die nu eenmaal in de Randstad liggen en daar de verbindingen ook beter zijn.

[0:07:06] Dat weet de heer De Hoop ook als woordvoerder verkeer en vervoer.

[0:07:11] Dus het gaat er niet om hoeveel gemeenten, het gaat om de woningbeaantallen die gerealiseerd moeten worden en die blijven ver achter bij gemeenten die dit doen.

[0:07:17] De hoop, GroenLinks BVDA.

[0:07:20] Omdat de heer Nobel zelf over aantallen begint.

[0:07:22] De gemeente Amsterdam is de gemeente die de meeste woningen bouwt in Nederland.

[0:07:25] 22.000 woningen hebben die de afgelopen jaren bijgebouwd.

[0:07:29] Dus dat allereerst.

[0:07:30] Van alle gemeenten die er zijn tussen 2020 en 2024 heeft 85% van de gemeenten minder dan 30% sociaal gebouwd.

[0:07:40] Dus in al die gemeenten wordt er gewoon minder sociaal gebouwd dan wat wij met z'n allen zouden willen.

[0:07:44] En er zijn 23 gemeenten die helemaal geen sociale huurwoning

[0:07:46] gebouwd hebben.

[0:07:47] Dus als de heer Nobel deze cijfers hoort dan moet hij het toch eigenlijk zelfs als VVD'er met GroenLinks Partij van de Arbeid eens zijn dat die sociale opgave groot is en dat die 30% niet voor niks in deze wet staat.

[0:07:59] Nobel, VVD?

[0:08:00] Ja, voorzitter, juist omdat in alle segmenten die vraag zo enorm groot is en ook voor wat betreft de sociale woningbouw, als je het bekijkt per regio, zou je dus niet boven die 30% moeten gaan zitten.

[0:08:12] Want dan zie je dus dat heel veel woningbouwprojecten uiteindelijk niet van de grond komen.

[0:08:16] Dat is ook mijn zorg.

[0:08:17] En daarom heb ik ook aan de minister gevraagd van hoe kijkt zij daartegen aan en is zij bereid om die gemeente ook aan te pakken?

[0:08:21] Want ja, bijvoorbeeld de gemeente Amsterdam heeft in absolute aantallen wel de meeste woningen gebouwd.

[0:08:27] Maar de prognoses en ook de ambities die ze zelf hebben gesteld, die halen ze bij langer na niet.

[0:08:31] En dat is gewoon ontzettend jammer.

[0:08:36] Voorzitter, was het dan niet beter geweest om in de wet gewoon dan de eis van 30% sociale huur per gemeente vast te leggen?

[0:08:44] Want dan had je ook die discussie gehad dat de ene gemeente zijn hobby ging uitoefenen met 40, 50% en de andere gemeente zich eronder uitdraaide onder zijn verplichtingen en met 10, 20% doorging.

[0:08:54] Dan had je gewoon zowel Amsterdam als Bloemendaal hadden allemaal gewoon 30% sociale huur als woningbouwopgave gehad.

[0:09:01] Nobel VVD.

[0:09:03] Dat lijkt me heel onwenselijk, want dat zou nog meer regulering betekenen.

[0:09:06] Ik heb zojuist ook betoogd dat we niet meer moeten reguleren.

[0:09:09] Als je iedere gemeente gaat voorschrijven dat ze nog meer vast moeten leggen, dan komt dat denk ik zeker niet de woningbouwproductie te goede.

[0:09:15] Dus dat lijkt de VVD een heel slecht idee.

[0:09:18] Nu trapt de heer Nobel toch op zijn eigen staart met zijn redenering.

[0:09:26] Hij wil dit niet, hij wil dat niet.

[0:09:28] Hij wil dus deze wet versterken in regie.

[0:09:31] En daarin is een Poolse landdag georganiseerd.

[0:09:33] Daar wordt gezegd, nationaal willen wij 30% sociaal bouwen en twee derde betaalbaar.

[0:09:37] Willen we regionaal ook?

[0:09:38] maar niet lokaal.

[0:09:40] En oh ja, ze moeten onderling gaan zitten steggelen op een eindeloze Poolse landdag tot ze eruit komen.

[0:09:45] Krijgen ze zes maanden voor.

[0:09:47] Hoe het daarna gaat, weten we niet helemaal zeker.

[0:09:48] Dus wat mij betreft creëren we daar vandaag helderheid over.

[0:09:51] Maar dat is toch juist die optelsom van hele vage regels is toch nog een veel groter probleem dan een heldere regel.

[0:10:01] 30 procent sociaal en twee derde betaalbaar per gemeente.

[0:10:05] Voorzitter, de VVD ziet het liefst zo min mogelijk regulering.

[0:10:08] Dus we leggen nu een aantal dingen vast en wat de VVD betreft zouden we liever ook naar dingen streven.

[0:10:12] Gelukkig staat dat ook in de wet dat we streven naar twee derde betaalbaar.

[0:10:16] Het zijn andere partijen geweest die hebben ingebracht van we moeten ook echt 30% hard realiseren.

[0:10:23] Wat de VVD betreft hadden we minder gereguleerd.

[0:10:25] Maar goed, dit is de wet hoe die nu voor ligt.

[0:10:27] Er zitten ook veel positieve aspecten aan.

[0:10:29] Maar wat ons betreft had er veel minder gereguleerd kunnen worden.

[0:10:32] En u stelt eigenlijk voor om daar nog verder in te gaan, om het per gemeente te reguleren.

[0:10:37] Daar zegt de VVD van dat is een slecht idee.

[0:10:39] En je ziet ook dat hoe meer we met elkaar vastleggen, hoe minder er wordt gebouwd.

[0:10:48] Maar waarom piept de VVD dan zo over gemeentes die meer doen?

[0:10:51] Ik bedoel, dat is inherent aan dat de VVD die vrijheid geeft aan regio's en dan krijg je gesteggel onderling van ja, ik wil zoveel procent sociaal bouwen en zoveel betaalbare en andere gemeenten zien het zo.

[0:11:02] Dat is toch, als je een vage regel stelt van je zoekt het maar uit in de regio, dan werk je toch in de hand wat de heer Nobel hier bestrijdt.

[0:11:11] Ik heb zojuist ook al aangegeven, wat de VVD betreft hadden we die 30% in die zin niet vast hoeven leggen, maar nu hem toch vastleggen, dan werkt hij wel twee kanten op.

[0:11:20] Dan betekent het dat er minimaal regionaal 30% gebouwd moet worden, maar gemeenten die meer doen, waardoor er uiteindelijk ook veel woningbouwprojecten uiteindelijk niet rondkomen, daarvan zegt de VVD, daar moet de minister ook ingrijpen.

[0:11:32] Ik noemde in mijn voorbeeld de gemeente Amsterdam aan, maar zo zijn er nog meer gemeenten die

[0:11:37] deze, maar ook andere eisen opleggen, waardoor uiteindelijk woningbouwprojecten niet van de grond komen.

[0:11:41] Dus ja, als we willen met elkaar dat er voldoende betaalbare woningen worden gebouwd, ook sociale huurwoningen, dan moeten we ervoor zorgen dat er niet meer eisen worden gestapeld dan de eisen die we hier toch al met elkaar vastleggen.

[0:11:54] Volgt u betoog?

[0:11:58] Even kijken hoor.

[0:12:01] Een balans op de woningmarkt is er als iedereen een eerlijke toegang heeft tot die markt.

[0:12:05] En de huidige voorrang voor statushouders, maar ook ex-gedetineerden, die past daar wat de VVD betreft in ieder geval niet bij.

[0:12:11] Het amendement van mijn collega Peter de Groot over het verbieden van voorrang voor ex-gedetineerden is helaas verworpen.

[0:12:18] Maar voor de VVD valt deze voorrang niet te rijmen met de schaarste in de sociale woningvoorraad.

[0:12:22] Jongeren die op een zolderkamer bij hun ouder wonen,

[0:12:26] ...krijgen immers ook geen woning.

[0:12:27] En dat terwijl ze hard werken en meedoen in deze samenleving.

[0:12:30] In het coalitieakkoord zijn er afspraken gemaakt... ...waarin een verbod op de voorrang voor statushouders wordt afgeschaft... ...wanneer een alternatieve huisvesting in voldoende mate beschikbaar is.

[0:12:42] Wanneer kunnen wij van de minister het verbod verwachten... ...maar ook welke stappen de minister zet, bijvoorbeeld voor mei de 6... ...om uiteindelijk te komen tot voldoende doorstroming.

[0:12:54] De derde is een interruptie voor u van Edlid Moijman, PV.

[0:12:58] Dank u wel, voorzitter.

[0:13:00] Een vraag aan de heer Nobel ten aanzien van de voorrang op statushouders.

[0:13:07] Er ligt natuurlijk al een verbod dat door het vorige kabinet samen met de VVD is ingebracht.

[0:13:12] Dat verbod is ingediend bij de Kamer en dat zouden we in principe zo met elkaar kunnen behandelen.

[0:13:19] Mocht dat verbod naar de Kamer komen en tot behandeling worden gebracht, gaat de VVD daar dan ook in mee?

[0:13:25] Want ik ben een beetje aan het zoeken waarom de VVD van de minister eigenlijk een soort nieuw verbod verwacht.

[0:13:32] Voorzitter, ik denk dat we het over hetzelfde verbod hebben en tegelijkertijd hebben we ook met elkaar afgesproken dat er eerst alternatieve huisvesting moet zijn om uiteindelijk statushouders te kunnen huisvesten.

[0:13:41] Dus vandaar ook mijn vraag aan de minister wanneer zij verwacht dat die alternatieve huisvesting er ook is.

[0:13:47] En ik ben ook benieuwd, zal ik maar meteen mijn bijdrage gaan zorgen van vervolgen, wanneer er volgens de minister voldoende alternatieve huisvesting is.

[0:13:56] Er zijn nog een boel interrupties voor u en het populaire klemmink eerst, dan de hoop.

[0:14:00] Klemmink, ja, 21.

[0:14:01] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:14:04] Over die alternatieve huisvesting van statushouders, in het wetsvoorstel waar de VVD ernaast zelf aan heeft meegewerkt, zit nog een opschokting van één jaar in.

[0:14:12] Dus in werktreden van de wet hebben gemeenten nog één jaar tijd om die transformatielocaties te organiseren.

[0:14:17] Is dat één jaar dan niet voldoende?

[0:14:20] Nobel?

[0:14:21] Nou voorzitter, ik begrijp de vraag, maar ik vind dat die vraag ook samenhangt met de vragen die ik zojuist ook al aan de minister heb gesteld.

[0:14:28] Dus ik ben erg benieuwd ook naar het antwoord dat de minister hier zelf gaat geven.

[0:14:31] Wanneer is het volgens haar voldoende, die alternatieve huisvesting, maar ook hoe snel denkt de minister dit te kunnen realiseren?

[0:14:38] De hoop, GroenLinks, BVRA.

[0:14:41] Ja, voorzitter, dan toch de vraag aan de heer Nobel dat gezien die alternatieve huisvestingsmogelijkheden van statushouders er nog niet zijn, en dat wist de VVD ook bij de vorige behandeling van de wet, en toch besloot de VVD toen voor het amendement van de heer Mooyman te stemmen.

[0:14:58] En ik wil dan toch een reflectie ook van de heer Nobel erop waarom hij wel zijn partij voor dat amendement stemde, terwijl de VVD wist dat er geen alternatief voor huisvesting was voor die groep statushouders.

[0:15:10] Nobel.

[0:15:12] Voor de VVD is het doel altijd helder geweest, en dit is overigens nog steeds.

[0:15:16] We willen dat die voorrang voor statushouders zo snel mogelijk verdwijnt.

[0:15:20] En daarom hebben we destijds ook voor het amendement gestemd.

[0:15:24] En tegelijkertijd zitten we nu ook in een nieuwe coalitie, waarin ook weer nieuwe afspraken zijn gemaakt.

[0:15:29] En een van die afspraken is dat er voldoende alternatieve huisvesting moet zijn.

[0:15:34] Maar laat ik heel duidelijk zijn, namens de VVD, die voorrang, die moet er gewoon zo snel mogelijk af.

[0:15:39] Dus vandaar dat ik ook de minister hierop heb bevraagd

[0:15:42] Zij denkt hier concrete stappen in te kunnen zetten.

[0:15:45] De Hoop, GroenLinks, PvdA.

[0:15:47] Ja, voorzitter, toch op dit punt, want ik had eigenlijk iets meer reflectie van de VVD verwacht, zeker omdat het advies van de Raad van State echt heel stevig was.

[0:15:54] Die gaven aan, er wordt een instrument voor ongelijkheidscompensatie voor één groep ingetrokken, terwijl die groep zich niet in gelijke positie bevindt.

[0:16:02] Dat leidt tot ongelijke behandeling.

[0:16:04] En gemeenten worden ook nog eens in een hele moeilijke positie gebracht, maar het gaat rechtstreeks tegen de grondwet in.

[0:16:10] En ik ken de partij van de heer Nobel wel als een partij die de grondwet en de Raad van State vrij serieus neemt.

[0:16:16] En als die met zo'n advies komen, ja, doet dat dan niet de heer Nobel toch een beetje twijfelen aan het feit dat men toch voor een absoluut verbod heeft gestemd en dat het achteraf misschien toch niet zo verstandig was en dat je daarmee wel heel erg in toch een lijn van discriminatie treedt die ik van de PVV wel gewend was, maar van de VVD niet.

[0:16:36] En ik zou daar toch echt iets meer van een reflectie van de heer Nobel willen.

[0:16:40] Nogmaals, voor ons blijft uiteindelijk het doel, namelijk die voorrang afschaffen, dat blijft overeind.

[0:16:48] De weg naar toe, daarvan hebben we nu met elkaar afgesproken.

[0:16:52] ...dat er eerst voldoende alternatieve huisvesting is.

[0:16:54] Dus wat mij betreft zit daar in die zin geen licht tussen... ...zodat voor ons het doel altijd centraal blijft staan.

[0:16:59] En de manier hoe we daar met elkaar komen, dat moet uiteindelijk wel netjes gebeuren.

[0:17:03] Vandaar dat ik ook zojuist aan de minister heb gevraagd... ...hoe snel denkt zij die alternatieve huisvesting gerealiseerd te kunnen hebben... ...en wanneer is dat ook voldoende, zodat die voorrang eraf kan.

[0:17:13] Oké, ik heb nu staan De Hoofd, dan Grimwist, dan Mooyman.

[0:17:17] Ja, maar de heer Nobel geeft nu geen antwoord op het fundamentele punt in mijn interruptie, namelijk dat dit discriminerend is.

[0:17:23] En dat niet alleen ik dat namens GroenLinks Partij van de Arbeid vind, maar dat de Raad van State dat heel nadrukkelijk zegt.

[0:17:29] Dat er advies D werd gegeven.

[0:17:30] Dat is niet zomaar wat.

[0:17:32] En op dat punt gaat de heer Nobel niet in.

[0:17:33] Het discriminerende punt, omdat er een ongelijke startpositie is, dat je dan die mogelijkheid intrekt dat het discriminerend is.

[0:17:40] En ik wil daar een antwoord op van de heer Nobel en daar een reflectie op.

[0:17:45] Nobel VVD.

[0:17:47] Ja voorzitter, die ongelijke positie die heb ik zojuist ook proberen te schetsen voor jongeren die bij hun ouders op een zolderkamer moeten blijven wonen tot halverwege hun twintigste of soms wat tot hun dertigste.

[0:17:58] Dus die ongelijke positie die is er voor heel veel mensen denk ik in de samenleving die op zoek zijn naar een woning.

[0:18:04] Daarom zegt de VVD ook van we willen af van die voorrang voor statushouders.

[0:18:08] En de route daarnaartoe is dat die alternatieve huisvesting er zo snel mogelijk moet zijn.

[0:18:13] En dan kan die voorrang wat ons betreft zo snel mogelijk vanaf.

[0:18:16] Dus ik hoop ook dat de minister heel concreet kan aangeven dat zij nog voor het meireces met stappen komt om dit te realiseren.

[0:18:25] Gimbis, ChristenUnie, daarna Mooyman.

[0:18:28] Voorzitter, dank u wel.

[0:18:30] De heer Nobel geeft, ondanks aandringen van mij en van collega De Hoop, geen antwoord op de reflectievraag.

[0:18:36] Willens en wetens heeft de VVD voor een amendement gestemd waarbij niet alleen werd geregeld wat in een separaat wetsvoorstel door de vorige minister Keizer, door de vorige minister van Vrouw al werd voorbereid, namelijk dat gemeenten niet meer mogen overgaan tot het urgentieverlenen aan statushouders, maar er werd gewoon

[0:18:57] Zodanig geregeld in het amendement mooiman, dat wat voor reden je ook had, of je nou ziek was of een andere urgentie categorie, zou je daarvoor kunnen kwalificeren.

[0:19:09] Koetkekoet, als je statushouder was, kon je geen urgentie meer krijgen.

[0:19:14] Bij de stemming was het klip en klaar dat dat een discriminerend amendement was.

[0:19:18] rechtstreeks in strijd was met artikel 1 van de grondwet.

[0:19:21] Dat wisten we allemaal.

[0:19:22] Ik heb in mijn stemverklaring daar de vinger bij gelegd.

[0:19:24] En ondanks dat heeft de VVD heel gemakkelijk voor dit amendement gestemd, terwijl er separaat een wetsvoorstel in voorbereiding was door de voorganger van deze minister.

[0:19:34] En daardoor de ingang van deze wet vertraging heeft opgelopen.

[0:19:39] Reageer daar eens op.

[0:19:40] Want het punt dat de VVD wil, dat is wel helder.

[0:19:45] Ik heb volgens mij nu drie of vier keer aangegeven dat voor de VVD met name het doel belangrijk is.

[0:19:50] Dit is overigens niet het enige amendement.

[0:19:51] Er zijn ook nog een aantal andere amendementen ingediend.

[0:19:53] Daar zal ik straks ook nog op komen.

[0:19:57] Dus wat dat betreft, deze wet werd op een aantal punten geamendeerd.

[0:20:01] Dit was een punt en het klopt dat inderdaad de voorrang voor statushouders, dat ligt bij de VVD gewoon heel zwaar op de maag.

[0:20:06] Juist voor

[0:20:07] die jongeren die op dit moment nog bij hun ouders op een zolterkamer moeten wonen.

[0:20:11] Dus daarom zijn we uiteindelijk ook meegegaan in dat amendement.

[0:20:14] En nu hebben we met elkaar afspraken gemaakt dat we die alternatieve huisvesting op orde moeten hebben en dan kan die voorhanger ook af.

[0:20:21] En ik zal deze minister daarom ook kritisch bevragen bij waarschijnlijk elk woondebat hoe ver ze daarmee is.

[0:20:28] Voorzitter, het doel van de VVD is me wel helder.

[0:20:31] Daarin is de heer Nobel heel wel in staat om dat goed voor het voetlicht te brengen.

[0:20:35] Maar het gaat om het andere punt.

[0:20:38] Op die befaamde middag of avond, dat was het, hebben wij bij diverse wetten amendementen als Kamer in meerderheid aangenomen.

[0:20:45] die de toets van de grondwettelijke kritiek niet konden doorstaan.

[0:20:51] Het ene amendement heeft heel veel stof doen opwaaien.

[0:20:54] Op dat moment al, dat ging over migratie en de migratiewetten en een kopje soep, dat bekende amendement.

[0:21:01] Dit amendement is een beetje onder de radar gebleven, maar was minstens zo problematisch.

[0:21:06] En daar hebben een partij als de VVD,

[0:21:08] maar ook de collega van de SGP, die zich al warm kan draaien voor een interruptie hierover, hebben hier gewoon willens en wetens voor gestemd.

[0:21:14] Terwijl duidelijk was, dit amendement heeft grote repercussies, houdt geen stand voor een rechter, houdt ook geen stand voor onze grondwet.

[0:21:22] En dat punt, wat heeft de VVD daarvan geleerd voor een volgende keer, laat ik het dan zo zeggen.

[0:21:26] Vraag is helder.

[0:21:27] Nobel, VVD.

[0:21:29] Ik denk dat de les, niet alleen voor de VVD, maar voor alle partijen hier, is dat de grenzen van migratie ver overschreden zijn.

[0:21:38] Dat de afgelopen jaren er zoveel mensen naar Nederland gekomen zijn dat dat op allerlei zaken, waaronder ook onze volkshuisvesting,

[0:21:45] Dat dat enorm drukt en dat betekent dat uiteindelijk ook een partij als de VVD zal kijken van ja, met welke voorstellen kunnen we ervoor zorgen dat bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw een jongere die jarenlang bij zijn ouders moet blijven wonen, soms tot halverwege de twintig of dertig, dat we daar toch uiteindelijk van zeggen ja, het is niet eerlijk dat zo'n jongere dan zo ontzettend lang moet wachten en dat we dan dus die voorrang voor statushouders willen afschaffen, vind ik dus helemaal niet zo gek dat de VVD daarvoor heeft gestemd.

[0:22:15] Nou, voorzitter, nu doet u het weer, zou ik maar willen zeggen.

[0:22:19] De heer Nobel gaat nog eens een keer over tot het uitleggen van het standpunt van de VVD, maar dat was hier niet het punt.

[0:22:24] Dat is op zich een legitiem standpunt of je wel of niet aan de gemeente gunt de vrijheid om wel of geen urgentie te geven aan statushouders.

[0:22:32] Dat kun je vinden.

[0:22:34] Het punt was dat dit amendement niet alleen dat regelde, maar gewoon

[0:22:38] Koetkekoet, wat je ook overkwam als statushouder, geen voorrang meer kon verlenen als gemeente.

[0:22:44] In welke urgentiecategorie je ook zou vallen als statushouder.

[0:22:48] Dat was zodanig discriminerend, dat was die middag helder.

[0:22:51] En nogthans heeft de VVD daarvoor gestemd.

[0:22:54] En uit niks van de antwoorden van de heer Nobel blijkt van dat was een stemfout, of daar hebben we van geleerd, de volgende keer zullen we onze gronduit wat serieuzer nemen.

[0:23:04] Hij blijft benadrukken hoe belangrijk het doel is.

[0:23:07] Dat is een legitiem doel.

[0:23:08] Het punt is dat dit middel bij de stemming was al voorkomend duidelijk dit middel houdt geen stand en is dus discriminerend.

[0:23:14] En kan de heer Nobel alsjeblieft daar een keer wel op ingaan?

[0:23:16] Want nog een keer het riedeltje wat de VVD vindt, ja dat kennen we wel.

[0:23:22] Ja, voorzitter, dan ben ik bang dat ik de heer Grimwis teleur moet gaan stellen, want ik ga waarschijnlijk een verhaal afsteken wat behoorlijk langs dezelfde lijn zal lopen.

[0:23:33] En daarom gaf ik ook zojuist al aan dat wat ons betreft gewoon die voorrang zo snel mogelijk af moet.

[0:23:37] Voorzitter, dan tot slot.

[0:23:38] Dan ga ik naar een interruptie van de heer Mooyman, BVV.

[0:23:42] Nou, voorzitter, staat u mij eigenlijk een persoonlijk feit toe, voorzitter?

[0:23:46] Want er werd net gezegd door een collega dat er bij de PVV een lijn van discriminatie te herkennen zou zijn.

[0:23:54] En voorzitter, dat vind ik heel kwalijk en dat werp ik ook verre van mij.

[0:23:59] De situatie in het amendement waar het hier om gaat, is een voorrangsregeling voor statushouders die worden voorgetrokken ten opzichte van Nederlanders.

[0:24:09] En wij wilden die ongelijke behandeling, wilden we corrigeren en daarvoor hebben we dat amendement ingediend.

[0:24:17] En waar sommige partijen zeggen, wij stellen de Nederlanders achter, zeggen wij dat gaan wij niet doen.

[0:24:22] Dus als er al iets discriminerend zou zijn, dan zou het wel het feit zijn dat er hele groepen worden voorgetrokken ten opzichte van Nederlanders.

[0:24:30] En dat wil ik graag gezegd hebben, voorzitter.

[0:24:32] Dat is een persoonlijk feit.

[0:24:33] Dan ga ik de heer Nobel ruimte geven om zijn

[0:24:38] Dan ga ik de heer de Nobel ruimte geven om zijn betoog te vervolgen.

[0:24:43] Ja, voorzitter, ik wilde zeggen tot slot, want er waren ook nog een aantal andere moties destijds bij de bij de wet ingediend en een van die moties die ging over ook de regie pakken bij woningbouw projecten die uiteindelijk vastlopen daar waar gemeenten de vergunningen moeten verlenen en uiteindelijk de fatale termijn verstrijkt.

[0:25:02] En ik begrijp heel goed als de minister zegt

[0:25:04] Ik wil niet uiteindelijk dat elke woning waar fatale termijn verstreken is, dat ik dan die woning op mijn bordje krijg, want dat is natuurlijk ondoenlijk.

[0:25:13] Maar ik vraag me wel af hoe kijkt de minister er tegen aan als dat bijvoorbeeld geldt voor woningbouwprojecten van 500 of meer woningen waar fatale termijn verstreken is, waar de minister dan uiteindelijk wel die beslissingsbevoegdheid krijgt.

[0:25:25] Kan de minister daarop reflecteren?

[0:25:27] Dat was mijn bijdrage.

[0:25:28] Dank u wel.

[0:25:28] Dank u wel, heer Nobel.

[0:25:29] Hij sprak namens de VVD.

[0:25:31] Ga ik naar de heer Vlag en hij spreekt namens de SGP.

[0:25:34] Dank u wel, voorzitter.

[0:25:36] De richting die de wetregie Volksartsvesting opgaat, steunen wij in grote lijnen.

[0:25:41] De koerswijzigingen die de voorliggende november voorstellen, kunnen wij ook steunen.

[0:25:45] We zijn wel benieuwd naar de uiteindelijke vormgeving.

[0:25:47] Een deel moet namelijk nog worden uitgewerkt.

[0:25:50] En vorige week zag ik ook opnieuw het voorstel langskomen om niet meer op regionaal niveau, maar in elke gemeente te sturen op percentages.

[0:25:57] Een voorstel dat de SGP absoluut niet kan steunen.

[0:26:01] Niet alleen funest voor de lokale autonomie, maar vooral funest voor woningzoekenden.

[0:26:06] Het voorstel suggereert dat alle gemeenten gelijk zijn, terwijl gemeenschappen in elke gemeente verschillend zijn.

[0:26:12] Nog meer regels vanuit Den Haag gaat de woningbouw vooral vertragen, zorgt voor kleinere woningen of leidt ertoe dat projecten niet meer doorgaan.

[0:26:20] Voorzitter, een van de voorstellen die met deze novelle ongedaan wordt gemaakt... ...gaat over vergunningen.

[0:26:25] Te vaak lopen woningbouwprojecten vertraging op... ...door prikkelen bij de vergunningverlening.

[0:26:30] Of het nu gaat om overschrijden van termijnen of ingewikkelde processen... ...volgens de SGP moet hier echt een verbeterslag gemaakt worden.

[0:26:37] Afgelopen week vroeg ik de minister daar ook naar... ...en zij gaf toen aan dat de problemen wel meevielen bij gemeenten.

[0:26:43] Inderdaad, het probleem speelt veel breder.

[0:26:45] Ook bij provincies stroopt het soms op.

[0:26:47] Het kan dan gaan om allerlei vergunningen.

[0:26:49] Niet alleen om de technische bouwactiviteit zelf, maar bijvoorbeeld ook om natuurvergunningen die nodig zijn om te starten met bouwen.

[0:26:54] En het speelt niet alleen bij nieuwbouw.

[0:26:56] Ook bijvoorbeeld bij het splitsen van woningen of andere manieren die bijdragen aan het oplossen van het woningtekort.

[0:27:02] Ik zou heel graag een kaart willen hebben waar de grootste obstakels zitten.

[0:27:06] En vooral wat eraan gedaan kan worden,

[0:27:08] ...om de vergunningverlening in brede zin te versnellen.

[0:27:11] Hoe ziet de minister dit?

[0:27:12] En wil zij opties in kaart brengen om dit probleem aan te pakken?

[0:27:17] Tijdens de behandeling van de wetregie is ook een amendement van de BBB aangenomen... ...waardoor gemeenten geen beroep meer kunnen instellen... ...tegen besluiten van andere gemeenten.

[0:27:24] Een enorme inbreuk op de rechten van gemeenten.

[0:27:27] Zeker bouwprojecten aan de rand van gemeenten... ...kunnen forse invloed hebben op natuurnaburige gemeenten.

[0:27:33] Dan kunnen zich terechte bezwaren voordoen.

[0:27:35] We spreken hier vaak over de grote waarden van gemeenten, de lokale autonomie en de ruimte voor gemeenten en dit voorstel gaat daar lijnrecht tegenin.

[0:27:44] Hoe kan het amendement zo beperkt mogelijk worden ingevoerd en is over de uitwerking van dat amendement overleg geweest met bijvoorbeeld de VNG?

[0:27:51] En zo nee, wil de minister toezeggen dat dat alsnog gebeurt.

[0:27:55] Voorzitter, in het coalitieakkoord las ik interessante teksten die ook lijken te raken aan dit wetsvoorstel.

[0:27:59] Zo wordt er bij nieuwe woondeals gestreefd naar 25% betaalbare koop.

[0:28:04] Zeker, dat is hard nodig.

[0:28:05] En hoe wordt dat percentage geborgd?

[0:28:07] Tegelijk is betaalbaar op papier vaak onbetaalbaar in de praktijk.

[0:28:11] Vorige week bij het debat over volkshuisvesting ben ik daar ook op ingegaan.

[0:28:15] Daarbij komt het risico dat er weliswaar betaalbare woningen gebouwd worden, maar dat de kwaliteit sterk vermindert.

[0:28:20] Kan de minister hierop reflecteren en is voor deze wens in het coalitieakkoord ook niet een wijziging van de wetregie nodig?

[0:28:27] En wat betekent de wens om ontwikkelaars vrij te laten bouwen naar behoeften, zoals ook in het coalitieakkoord is opgenomen in de praktijk?

[0:28:33] Juist met de wetregie zijn ze toch aan allerlei voorschriften gebonden.

[0:28:37] Aan de ene kant schrijven ze dus allerlei regels voor, aan de andere kant kunnen ze bouwen naar behoeften.

[0:28:42] Ik moest even denken aan de reclame van een bepaald automerk... ...van het begin van deze vorige eeuw.

[0:28:47] Je kunt hem in alle kleuren kopen, als het maar zwart is.

[0:28:51] Dan, voorzitter.

[0:28:53] Als gevolg van een aangenomen amendement van de SGP en D66... ...moet de gemeente ook voor starters specifiek woonbeleid opstellen.

[0:29:00] In de besluitversterking regie- en volkswijlsvesting... ...is bepaald wat onder starters wordt verstaan.

[0:29:04] En ik heb daar twee opmerkingen over.

[0:29:06] Ten eerste wordt in het besluit bepaald dat een starter een woningzoekende persoon is tussen de 18 en de 30.

[0:29:12] En volgens mij ligt de gangbare definitie, ligt de leeftijd hoger op 35.

[0:29:17] Ook voor bijvoorbeeld de startersvrijstelling in de overdragsbelasting wordt een leeftijdsgrens van 35 jaar gehanteerd.

[0:29:23] Waarom wordt hier een afwijkende definitie gehanteerd?

[0:29:26] Afgelopen vrijdag kwamen de antwoorden binnen op onze vraag over het onderliggende besluit en de minister zegt daarin dat ze de grens niet wil verhogen.

[0:29:33] Waarom niet?

[0:29:34] Ik overweeg een motie op dit punt.

[0:29:36] Daarnaast kreeg ik het signaal dat starters die uitstroomen uit een zogenaamde jongerenwoning in het huidige besluit niet onder de definitie zouden vallen.

[0:29:43] Technisch gaat het dan om artikel 274C van het boek 7 van het BW.

[0:29:48] Is de minister bereid ook deze groep toe te voegen?

[0:29:51] Tot slot, voorzitter, het amendement over de urgentie voor dakloze gezinnen met kinderen.

[0:29:55] De SGP is voorstander van deze toevoeging en ik snap dat er wellicht enige inkadering nodig is.

[0:29:59] Ik maak me wel echt te zorgen dat de drempels

[0:30:02] ...om als dakloos gezin met kinderen urgentie te krijgen te hoog worden.

[0:30:06] Dat kan nooit de bedoeling zijn.

[0:30:07] Ik zou daarom nogmaals een beroep op de minister willen doen... ...om nog eens goed te kijken naar de gevolgen van de inkadering.

[0:30:13] Het besluit is inmiddels in consultatie... ...dus we zullen er ongetwijfeld nog vaker over spreken.

[0:30:17] Dank u wel.

[0:30:19] Dank u wel.

[0:30:19] Heer Vlag, er is een interruptie van het lid De Hoop, GroenLinks BvA.

[0:30:24] Ja, voorzitter, ik vind het eerlijk gezegd toch wel verbijsterend dat de heer Vlag niet één woord heeft gerept over de voorrang van statushouders.

[0:30:31] Zeker gezien zijn fractie wel voor het amendement heeft gestemd.

[0:30:35] En ik had verwacht van een partij die toch in deze Kamer ook bekend stond en voor delen nog steeds staat als ook toch een beetje staatsrechtelijk geweten van deze Kamer.

[0:30:45] En als de Raad van State zo'n hard oordeel heeft over een aangenomen amendement waar ook de SGP voor gestemd heeft, zou ik er toch wel iets van een reflectie van de heer Vlag op verwachten.

[0:30:54] Vlag SGP.

[0:30:56] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:30:57] Het is wel een beetje een debat van de grote woorden aan het worden, want de hoop is inmiddels verbijsterd over iets wat ik niet gezegd heb.

[0:31:05] Nou, dat geeft goede hoop voor wat er nog meer gaat komen in dit debat.

[0:31:09] Maar ik wil er best iets over zeggen.

[0:31:11] Ja, daar is een verhit debat over geweest.

[0:31:13] Dat is alweer enige maanden geleden en de SGP heeft ingestemd met het amendement Moorman, omdat wij het eens zijn met het doel om de voorrang voor statushouders zo snel als mogelijk te schrappen.

[0:31:23] En waarom?

[0:31:23] Omdat er een toenemende groep mensen in de samenleving aan de kant komt te staan.

[0:31:27] Ook al genoemd door mijn collega Nobel.

[0:31:29] Dat zijn jongeren die inderdaad gewoon de markt niet meer opkomen.

[0:31:32] Dat zijn jonge gezinnen die niet meer aan bod komen in een sociale huurwoning.

[0:31:37] En daarvoor willen wij zo snel mogelijk een verbod.

[0:31:40] En nu met het advies van de Raad van State in de hand, is het makkelijk zeggen van ja, dat is toch niet staatsrechtelijk en dat is, nou ja, discriminerend en doe maar op.

[0:31:52] Ik moet zeggen dat ik het gewoon met die beoordeling van de Raad van State niet eens ben.

[0:31:57] Maar ik heb geen gelijke positie als de Raad van State.

[0:31:59] Dus we moeten er wel iets mee.

[0:32:01] Dus dat is de reden dat ik zeg van in grote lijnen steunen we deze aanpassing van de novelle.

[0:32:06] Er wordt gezegd, het is geen gelijke uitgangspositie.

[0:32:09] Ik stel daar tegenover dat jongeren die niet uit huis komen, inmiddels dertig jaar zijn, ook geen gelijke uitgangspositie hebben.

[0:32:17] En dat is de reden geweest dat wij wel met dat amendement hebben ingestemd destijds.

[0:32:23] Dat het nu gerepareerd wordt, is gevolg van die Raad van State uitspraak.

[0:32:26] Dat volgen wij, maar dat wil niet zeggen dat ik terugkom op de eerdere stemkeuze die wij hebben gedaan.

[0:32:32] De hoop GroenLinks BVD aan.

[0:32:33] Ja voorzitter, prima ook het waardeoordeel van de heer Vlag over mijn interruptie, want ik heb eerlijk gezegd het waardeoordeel ook over het stemgedrag van de SGP gehad, dus dat is ook fair dat de heer Vlag dit dan markeert als een stevige interruptie, dat mag ook.

[0:32:49] Maar ik proef in de woorden van de heer Vlag dat zelfs na het advies van de Raad van State, de heer Vlag zegt

[0:32:56] We zouden nog steeds voor het amendement hebben gestemd.

[0:32:58] Begrijp ik dat goed?

[0:32:59] Of zouden de heer Vlag en de SGP-fractie, wetende wat de Raad van State daar nu over gezegd heeft, achteraf liever niet voor het amendement hebben gestemd?

[0:33:08] Vlag, SGP.

[0:33:10] Voor de SGP is de Raad van State een heel belangrijk adviesorgaan, wiens oordelen wij altijd serieus nemen.

[0:33:17] Dat is ook de reden dat ik letterlijk heb gezegd van de koerswijzigingen in de voorliggende novellen kunnen wij ook steunen.

[0:33:24] Dat laat onverlet dat... Kijk, de heer De Hoop wil nu eigenlijk een reflectie op mijn stemgericht doen, met de kennis van nu.

[0:33:31] Dat is een hele rare figuur, waar ik ook niet in meega, want dat wordt heel gekunsteld.

[0:33:35] En de heer Grimwis kan ze bijna niet inhouden, maar die mag straks.

[0:33:40] Kijk, wij zijn van mening, en dat is gewoon heel belangrijk, dat we in dit land te lang hebben gewacht met het schrappen van de voorrang voor statushouders.

[0:33:48] Dat heeft geleid tot een onevenredig grote druk

[0:33:51] met name in gemeentes waar gewoon weinig sociale huurwoningen zijn.

[0:33:55] Dat heeft geleid tot wachttijden van tien jaar.

[0:33:58] Als je dat hebt over gelijke uitgangspositie, meneer De Hoop, dan zou ik daar ook wel eens een reflectie van uw kant op willen.

[0:34:03] Hoe kunnen we dat dan toestaan en tegelijkertijd maar laten voortslepen dat die voorrang in stand laten?

[0:34:09] Ik vind dat onevenredig, onrechtvaardig en daarom sta ik nog steeds voor de keuze die wij destijds hebben gemaakt en heb ik gezegd wat ik zojuist heb gezegd.

[0:34:18] De Hoop, dan Grimis.

[0:34:19] Ja, afrondende interruptie dan.

[0:34:21] Ik zal het woord verbijsterend niet meer gebruiken, voorzitter, want dat werd, geloof ik, niet zo gewaardeerd.

[0:34:26] Maar ik vind het toch wel apart dat twee partijen die juist voorstellen voor meer sociale huurwoningen in die gemeente, dat ze daar tegenstemmen.

[0:34:37] dat die dan dit argument gebruiken, dat er te weinig woningen zijn voor mensen die ze zoeken, om die voorrang af te schaffen.

[0:34:43] We hebben al dertig jaar lang in Nederland ongeveer hetzelfde percentage woningen dat naar statushouders gaat.

[0:34:48] Het enige wat er veranderd is, is dat er veel minder sociale huurwoningen zijn.

[0:34:51] En daardoor is dit probleem nu zo ontstaan en voelen we dat met elkaar meer bij sociale voorzieningen.

[0:34:57] Ik zou dan zeggen, als u dit echt zo belangrijk vindt, steunen juist het voorstel van de heer Grimwes en mij, die waarborgt

[0:35:03] Dat we in elke gemeente voldoende sociale huurwoningen krijgen.

[0:35:06] En dan zou ik het argument beter begrijpen dan in dit geval nu.

[0:35:11] Ja, Vlag, SGP.

[0:35:13] Ja, voorzitter.

[0:35:14] Op het gevaar dat dit meer een migratiedebat wordt dan een volkshuisvestingsdebat.

[0:35:17] De heer De Hoop kiest voor de ene oplossing, namelijk er ontzettend veel sociale huurwoningen bij bouwen, terwijl we toch vorige week nog de minister hebben horen zeggen van de helft van de woningen die we moeten bouwen is nog bestemd voor de mensen die nu nog niet in Nederland wonen.

[0:35:30] En wij gaan aan de andere kant zitten.

[0:35:32] We zeggen die instroom, die moet heel erg sterk omlaag.

[0:35:35] En waarom?

[0:35:35] Omdat onze samenleving piept en kraakt onder de impact daarvan.

[0:35:40] Daar moeten we nu eindelijk eens iets aan gaan doen.

[0:35:41] Dat is gekoppeld destijds aan de spreidingswet, is niet gebeurd.

[0:35:45] Dat is gekoppeld aan de taakstelling voor gemeenten,

[0:35:47] Dat is ook niet gebeurd.

[0:35:48] Die instroom gaat maar niet naar beneden, anders dan door autonome factoren.

[0:35:52] Zolang we dat niet doen, kunnen we bijblijven bouwen wat we willen, maar is het dweilen met de kraan open.

[0:35:57] Dus wat mij betreft kiest GroenLinks BVDA in dit geval voor de verkeerde knop om aan te draaien.

[0:36:02] Ginders, Christien, zou u vragen iets korter dan de eerder?

[0:36:05] Ja, dank voorzitter.

[0:36:07] Voorzitter, ik begrijp heel goed dat er een discussie wordt gevoerd over de urgentiebepaling voor statushouders.

[0:36:13] Een aantal jaren geleden is de verplichting er afgehaald, de verplichte urgentie.

[0:36:18] Dat is nu een facultatieve urgentie, zodat gemeenten, als zij niet op een andere wijze dan via sociale huurwoningen, toch kunnen voldoen aan de wettelijke taakstelling om statushouders te huisvesten.

[0:36:29] Dat is zo als het nu geregeld is.

[0:36:31] Dat de SGP daarvan af wil en de gemeente dat wil verbieden, past volgens mij niet helemaal in de rest van de betoog van de heer Vlagg, maar zwaar.

[0:36:40] Maar wat ik nu opmerkelijk vind is de redeneerwijze en de handelwijze van de SGP.

[0:36:44] Het ging niet om de kennis van nu, het ging om de kennis van toen.

[0:36:47] Toen we stemden, wisten we dat dit amendement niet sek was.

[0:36:50] Niet sek.

[0:36:51] Dat staat heel duidelijk in het amendement.

[0:36:52] Niet sek.

[0:36:54] Urgentie voor statushouders onmogelijk maakte in een specifiek geval.

[0:36:59] Maar koetkekoet.

[0:37:01] Dus ook al zou je vallen in een andere urgentiecategorie, dan nog zou er geen urgentie gegeven mogen worden.

[0:37:06] Dat is het discriminerende en het onjuiste van het amendement.

[0:37:09] Daar hadden we de Raad van State niet eens voor nodig.

[0:37:11] Dat konden we zelf zien bij de stemming.

[0:37:13] Ik heb daar in mijn stemverklaring ook duidelijk uitingen aan gegeven.

[0:37:16] Ik heb daar zelfs met de heer Vlag nog over gesproken, maar dat moet hier niet verder ter zaken.

[0:37:19] Het punt is, daar wil ik reflectie op.

[0:37:21] Niet, het doel steunen we en met de kennis van nu.

[0:37:25] Helder.

[0:37:25] Wilt u daarop ingaan?

[0:37:27] Vlag SGP.

[0:37:30] Ik ga in op de vragen zoals ik dat op mijn manier wil doen.

[0:37:34] Ik snap dat het soms niet tot tevredenheid is, maar dan moet de heer Grimmius het dan ook maar mee doen.

[0:37:39] Kijk, wat ik gezegd heb, is met de kennis van nu.

[0:37:41] We hadden toen nog niet een advies van de Raad van State.

[0:37:43] Sterker nog, dat is iets wat de heer Grimmius zelf verzocht heeft toen.

[0:37:48] Klopt, dat heb ik ook niet gesteund.

[0:37:50] En dus die kennis hadden we toen niet.

[0:37:53] Ja, we wisten inderdaad dat dat een koet-ke-koet maatregel was, maar nogmaals, we gaan heel erg terug in de tijd.

[0:37:59] Het is ook duidelijk dat we eigenlijk al signalen kregen uit bepaalde gemeenten dat met het wetsvoorstel wat hier nog niet eens is behandeld,

[0:38:08] er gezocht zal worden naar allerlei mazen in de wet om toch voorrang te kunnen verlenen aan statushouders.

[0:38:13] Dat is een element wat destijds niet zo heel erg in de discussie naar voren is gekomen.

[0:38:17] Bijvoorbeeld economische binding en dat soort zaken.

[0:38:21] Dat zijn factoren waarvan het gezegd door een aantal gemeenten, die zullen we maximaal uitnutten om de voorrang voor statushouders toch te kunnen bieden in onze gemeente.

[0:38:30] Om dat een stuk tegenwicht te geven, heeft de SGP gestemd voor het amendement van de heer Moorman.

[0:38:35] Omdat we van mening zijn dat het nu echt een keer naar beneden moet.

[0:38:38] En dat de heer Grimwees namens de ChristenUnie dat niet wil, dat is bekend.

[0:38:42] Voor de ChristenUnie staan de grenzen wellicht wijd open.

[0:38:45] En dat mag, daarin verschillen we van mening.

[0:38:47] Maar we moeten elkaar er ook de ruimte in geven om daar verschillend over te denken.

[0:38:51] Heren, interrupties en antwoorden graag iets korter.

[0:38:54] Geen mis, ChristenUnie.

[0:38:56] Mijn vraag aan de heer Vlag.

[0:38:57] Allereerst werp ik de laatste woorden van de heer Vlag verre van mij.

[0:39:02] De ChristenUnie heeft in de Eerste Kamer destijds bijvoorbeeld voor de mogelijkheid gestemd om de verplichte urgentie ervan af te halen, zodat gemeenten ook recht konden doen aan de

[0:39:12] doelstelling om een eigen jongere te huisvesten en dat ze niet allelang hoefde te wachten.

[0:39:18] Maar mijn korte vraag aan de heer Vlag is nu in tweede instantie.

[0:39:21] Heeft hij, heeft de SGP-fractie spijt van de stem over het amendement Mooiman die middag?

[0:39:29] Voorzitter, dan krijgt de heer Grimms ook een kort antwoord, nee.

[0:39:33] En wat de heer Grimms verder zegt, dat voelt voor mij toch een beetje als koud en warm blazen tegelijk.

[0:39:38] De urgentie is hoog.

[0:39:39] In heel veel gemeenten gaat het gewoon echt mis met wachttijden tot 10 jaar voor jongeren.

[0:39:44] Dat kunnen wij niet langer leidelijk aanzien.

[0:39:46] Dus wij zullen, net als de heer Nobel, ook blijven aandringen op het zo spoedig mogelijk afschaffen van die voorrang voor staatszaken.

[0:39:56] Dank, heer Vlag.

[0:39:57] En dan ga ik naar lid Mooyman.

[0:39:58] Hij spreekt namens de PVV.

[0:40:00] Dank u wel, voorzitter.

[0:40:01] Ik heb er al veel zin in.

[0:40:04] We hebben het vandaag natuurlijk over de wijziging via een novelle op de Rode Kamer aangenomen met versterking regie op de volkshuisvesting.

[0:40:15] En de Kamer heeft de wet reeds uitvoerig behandeld en zich tevens uitgesproken over moties en de wet geamendeerd, zoals zij dit wenselijk achten, waaronder het amendement van mijzelf.

[0:40:27] En deze verschillende amendementen die de minister nu uit de wet wil halen, zijn, dat wil ik toch benadrukken, dus wel door een Kamermeerderheid aangenomen.

[0:40:35] En wat mijn fractie betreft had deze novelle dus ook geen plaats hoeven vinden, voorzitter.

[0:40:42] En dat is ten aanzien van de amendementen ook gelijk wat ik er over te zeggen heb, maar voel je vrij te interrumperen zou ik bijna tegen de heer Grienwisse willen zeggen als die aan het opletten is, voorzitter.

[0:40:53] Voorzitter, dan vervolg ik mijn betoog, want waar de behandeling van vandaag stelt ons natuurlijk ook in staat om het besluit dat voortvloeit uit de wet te behandelen en bij te sturen.

[0:41:08] Bijvoorbeeld waar het gaat om de instandhoudingstermijnen die in het besluit zijn opgenomen voor nieuwe betaalbare koopwoningen met in het omgevingsplan van de gemeente een bepaalde koopprijs tot de in de wet genoemde bovengrens.

[0:41:23] En waar dat voor sociale huurwoningen en middenhuurwoningen gebaseerd is op het moment van ingebruikname, is dat bij een betaalbare koopwoning vastgelegd op het moment dat de koopovereenkomst wordt gesloten.

[0:41:36] Maar daar kan natuurlijk best veel tijd tussen zitten in een nieuw te bouwen woning, voorzitter.

[0:41:41] En we vragen de minister dan ook waarom niet is aangesloten bij de systematiek van de huurcategorieën, zodat woningen binnen de gekozen tijdspannen zo lang mogelijk betaalbaar blijven.

[0:41:52] en dan de definitie van starters.

[0:41:55] Mijn collega de heer Vlag had het er juist ook al over.

[0:41:59] Daar is opgenomen om woningzoekenden tussen de 18 en 30 jaar die voor het eerst een zelfstandige woning zoeken of uitstromen uit een woning met een tijdelijk contract.

[0:42:09] En deze groep, er ontbreekt nog een groep in, bijvoorbeeld jongere contracten voor jongere woningen, die vinden we daar niet in terug.

[0:42:18] En we vragen ons af waarom de minister deze groep niet heeft meegenomen.

[0:42:22] En ook hebben we een vraag wat gaat om de bruikbaarheid van gegevens voor gemeenten.

[0:42:27] In het besluit wordt uitgewerkt dat het Rijk verschillende gegevens verzamelt op landelijk, provinciaal en regionaal niveau.

[0:42:33] Maar wat bedoelt de minister hier exact met de regio?

[0:42:36] Moeten wij dat opvatten als de woonregio?

[0:42:39] En kan de minister waar mogelijk ook gegevens vastleggen op gemeentelijk niveau dan wel wijk- of buurtniveau?

[0:42:45] En mocht dat niet kunnen, dan lijkt het ons wel goed dat gemeenten in ieder geval de ruimte houden om de eigen kennis en cijfers te blijven gebruiken voor het volkshuisvestingsprogramma.

[0:42:56] En dan nog, voorzitter, het is een tijd geleden dat er een artikel 2-onderzoek naar de gevolgen van de wet, de uitvoeringskosten, is geweest.

[0:43:07] Ik geloof in 2023 voor het laatst.

[0:43:09] En met name provincies maken zich toch zorgen hierover.

[0:43:13] En we zouden de minister willen vragen of zij het dus nodig acht om zo'n aanvullend artikel 2-onderzoek te houden naar de financiële gevolgen voor decentrale overheden.

[0:43:23] Of dat dat volgens de minister al voldoende in de wet zit.

[0:43:28] En tot zover, voorzitter.

[0:43:30] Dank u wel.

[0:43:31] Dat was de heer Mooyman.

[0:43:32] Hij sprak namens de PVV.

[0:43:35] En dan ga ik naar de heer Klemink.

[0:43:36] Hij spreekt namens JA21.

[0:43:39] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:43:41] We spreken opnieuw over de wet versterking en regie op de volkshuisvesting.

[0:43:44] Althans voor een aantal van ons opnieuw.

[0:43:46] Voor mij en denk andere collega's, inclusief de minister, volgens mij voor de eerste keer.

[0:43:50] En al eerlijkheid, voorzitter, ik heb de eerste behandeling in de Kamer, volgens mij was het in juni of juli 2025, waar gestemd werd, van afstandje meegekeken.

[0:43:57] Flinke lijst aan moties en amendementen en een gebrekkende tijd om alles gevuldig af te wegen.

[0:44:01] Volgens mij is dat de reden waarom we hier met een november zitten.

[0:44:05] Voorzitter, ik zal dan maar meteen wellicht in de richting van de heer De Hoop en de heer Grimis duidelijk maken dat wij destijds vroeg het amendement hebben gestemd omdat de voorrang van staatshouders in onze optiek

[0:44:17] oneerlijk is, onrechtvaardig is en ronduit discriminerend is.

[0:44:21] Een enige flexie vanuit de linkerkant van de Kamer om het in stand te houden in mijn ogen van een discrimineerde werking zou ook wel op zijn plaats zijn.

[0:44:28] En tegelijkertijd vorderen we een alleerlijkheid ook met het advies van de Raad van State en de analyse van de minister.

[0:44:36] Kunnen we ook alleen maar concluderen dat het amendement uiteindelijk de oneerlijkheid aan de ene kant heeft opgeheft, maar een oneerlijkheid aan de andere kant heeft gecreëerd.

[0:44:43] En in die zin kunnen we dan ook goed volgen wat de reparatie nu door de minister wordt voorgesteld.

[0:44:48] En dat betekent inderdaad bij exact de gelijke situatie hadden we anders gestemd, zal ik daar maar meteen even bij.

[0:44:54] Voorzitter, voor je 21e week intrekken van de Forum voor Statenhouders, heel zwaar.

[0:45:00] Er zijn Nederlanders die soms 6, 7, 8 jaar of lang zijn ingeschreven voor een woning.

[0:45:04] Hun leven staat soms letterlijk stil.

[0:45:08] Ze kunnen het oude huis niet verlaten.

[0:45:09] Gezinsvorming vindt later of helemaal niet plaats.

[0:45:11] En als er dan een keer een woning vrijkomt, dan worden zij links ingehaald door een statushouder.

[0:45:16] Voorzitter, dit systeem moet zo snel mogelijk stoppen.

[0:45:18] Er is nul draagvlak, nul draagvlak.

[0:45:20] Het is ronduit oneerlijk, onrechtvaardig en wat mij betreft echt discriminerend.

[0:45:25] Een aantal vragen aan de minister over.

[0:45:27] Vindt de minister dat de huidige voorrang oneerlijk is, deelt zij deze visie ten opzichte van Nederlanders die jarenlang zijn ingeschreven voor een woning?

[0:45:34] Hoe kijkt de minister naar de beperkte draagvlak voor deze regeling ronduit geen draagvlak?

[0:45:39] En wat gaat de minister doen om dit wetsvoorstel zo snel mogelijk in te dienen zodat we een einde kunnen maken aan deze oneerlijkheid richting Nederlanders die jarenlang ingeschreven staan voor een sociaal huurwoning?

[0:45:48] In de kluskort lees je een aantal passages over de voorrang van statushouders.

[0:45:52] Kan de minister toelichten wat er bedoeld wordt met bindend confinant met gemeenten over het snel ontwikkelen van flexibele locaties voor tijdelijke woningen van statushouders?

[0:46:00] Wat betekent dit?

[0:46:01] Hoe?

[0:46:01] Wat?

[0:46:01] Wanneer?

[0:46:02] En is dit voor de minister een voorwaarde voordat zij overgaat tot het intrekken van de voorrang van statushouders?

[0:46:08] Kan de minister toelichten wat er bedoeld wordt met in voldoende mate aanwezig zijn van flexibele en tijdelijke woningen van statushouders?

[0:46:14] De vraag werd ook al gesteld door de collega van Nobel.

[0:46:17] En is de minister voornemens de nieuwe reeks in zaken huisvesting, vergunning houden zo spoedig mogelijk voor te zetten?

[0:46:24] Te beginnen met de schriftelijke behandeling van volgende week.

[0:46:26] Volgens mij staat die nog steeds bij ons in de agenda.

[0:46:29] Vraag Jaks van de minister.

[0:46:30] Voorzitter, jaar 21 is niet teveel regulering en overheid op de woningmarkt.

[0:46:35] Gevolg zijn torenhoge publieke kosten, belastinggeld dat nodig is om onredenabele toppen af te dekken.

[0:46:41] Investeerders die merciaal wegtrekken en nieuwe woningen verkopen.

[0:46:44] En voorzitter, let wel, het zijn investeerders die woningen financieel mogelijk maken en die risico's durven te nemen.

[0:46:49] En vooral het middenhuursegment verdwijnt gewoon voor onze ogen.

[0:46:52] De betaalbaarheidseisen werken niet, ze remmen eerder de woningbouw.

[0:46:56] Hoe denkt de minister te gaan sturen op de ambitie uit het coalitieakkoord om bij nieuwe woondeals te streven naar twee derde betaalbaar, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop?

[0:47:06] Hoe zorgt de minister ervoor dat de middenhuur en de betaalbare koop niet wordt weggevaagd door deze betaalbaarheidseisen?

[0:47:13] En de betaalbaarheidseisen mochten al per gemeente binnen de woonregio verschillen, maar de coalitie stelt dat het ook tussen regio's mag verschillen.

[0:47:20] Klopt het dat de minister het goed vindt dat sommige regio's minder sociale hierwording worden gebouwd en de anderen niet?

[0:47:27] Is dat de uitleg van het coalitieakkoord?

[0:47:29] En wat betekent deze nieuwe invulling voor deze wet en de onderliggende besluitinstructieregels?

[0:47:34] Voorzitter, dan over dakloosheid.

[0:47:37] ...en de urgentie voor gezinnen met kinderen.

[0:47:38] Algemeen volgen we de inzet van deze minister... ...en ik ga er maar even vanuit dat het ook van deze minister is... ...en niet alleen haar Amstelvoorganger.

[0:47:45] De regeling ligt nu voor inzage en wij zullen het nauwelijks keurig volgen.

[0:47:48] Een dakloosheid, voorzitter, is een hardnekkig probleem... ...en een verschrikkelijke situatie voor iedereen.

[0:47:53] Uit de eterstelling blijkt dat bijna de helft van alle daklozen migranten zijn illegale of ongedocumenteerde.

[0:47:59] In de grootsteden weten we dat er ruim 70% van de daklozen arbeidsmigranten zijn.

[0:48:03] Met veel overlast voor omwonenden, maar zeker ook schijnende situaties voor de betrokkenen zelf.

[0:48:08] Vaak speelt ook verslaving een rol.

[0:48:10] Vraag aan de minister, wat doet het kabinet om dakloze migranten terug te sturen naar het land van de herkomst?

[0:48:15] En is de minister bekend met de succesvolle aanpak in Rotterdam?

[0:48:18] Is de minister bereid deze aanpak landelijk uit te rollen en de Kamer een plan van aanpak toe te sturen in juni?

[0:48:25] Dan, voorzitter, de laatste vraag gaat over de tas voor z'n wonen.

[0:48:29] Wat is dit eigenlijk voor een figuur?

[0:48:30] U krijgt een bericht van Rob, Dylan en Bart.

[0:48:32] Met de groetjes en aan de slag.

[0:48:36] Kan de minister aangeven welke onderdelen van deze taskforce nieuw zijn op de inhoud ten opzichte van bestaande plannen en beleid?

[0:48:42] En wat is nieuw ten opzichte van het politieakkoord?

[0:48:45] En wat is de trokkenheid van de Kamer bij deze taskforce?

[0:48:48] Voorzitter, tot zover.

[0:48:49] Dank u wel.

[0:48:50] En dat was de heer Klemink namens JA21.

[0:48:52] Dan ga ik naar De Hoop, GroenLinks PvdA.

[0:48:56] Voorzitter, laat ik eerst teruggaan naar wat ik denk dat het doel van deze wet was die voor ligt.

[0:49:02] En dat is namelijk dat wij in Nederland heel graag meer betaalbare huizen willen.

[0:49:06] Sociale huurwoningen, maar ook zeker betaalbare koopwoningen en middenhuurwoningen.

[0:49:09] En dat we daar allemaal een opgave in hebben en dat gemeenten die ook zeker hebben.

[0:49:14] En het idee achter de wet waar toenmalig minister De Jonge in 2023 mee kwam, was om te zorgen dat iedereen daar ook aan zijn verplicht, aan zijn plicht voldoet, ook zijn sociale plicht.

[0:49:25] Waar ook de eis gesteld wordt om 30% per gemeente echt daadwerkelijk sociaal te realiseren.

[0:49:31] Wij vonden dat initiële idee van De Jonge goed en we hadden ook graag gezien dat die plicht per gemeente in de wet was gebleven.

[0:49:39] Daar is van afgestapt.

[0:49:40] Ik heb vandaag wederom met de heer Grinders nogmaals een amendement ingediend om te kijken of dat toch niet gemeentelijk vastgelegd kan worden.

[0:49:48] Maar dat is ook het enige voorstel wat ik hier vandaag doe vanuit mijn fractie.

[0:49:51] En dat is ook met een simpele reden, omdat ik heel graag wilde dat deze wet wordt aangenomen.

[0:49:56] Wat ik echt denk dat het heel erg belangrijk is, dat gemeenten snel aan de gang kunnen om daadwerkelijk die betaalbare woningen te realiseren.

[0:50:04] Want voorzitter, laat ik duidelijk zeggen, ik snap dat mensen ontzettend boos zijn dat ze niet aan een betaalbare woning kunnen komen.

[0:50:12] En daar moeten we een oplossing voor bieden.

[0:50:14] En ik hoop dat wij met elkaar met deze wet een stap kunnen zetten en dat de boosheid die daar is niet gericht is zometeen op statushouders, maar op politici en bestuurders die misschien niet aan die sociale opgaven voldoen.

[0:50:26] En ik hoop dat we dat wel met elkaar kunnen doen en dat we dan hopelijk het sentiment wat ik verdrietig vind, wat in de debat is geslopen, ook kwijt kunnen raken met elkaar.

[0:50:34] En ik zou dat heel prettig vinden.

[0:50:36] Er zijn verschillende interrupties voor u.

[0:50:38] Allereerst het lid Vlag SGP en daarna Nobel VVD.

[0:50:42] Vlag.

[0:50:44] Nou, voorzitter, dat gaat over het amendement wat de heer Hoop mede heeft ingediend met de heer Grimwis.

[0:50:51] En het is niet voor niks bij de tweede nota van wijziging is dat uit de oorspronkelijke wet gegaan.

[0:50:57] En wat is nou precies het doel?

[0:50:59] Is het nou het afdwingen van solidariteit, zeker het opleggen daarvan?

[0:51:05] Of is het het creëren van meer sociale huurwoningen?

[0:51:11] Ja, voorzitter.

[0:51:13] Kijk, ik denk dat het initieel er met een reden in stond, namelijk dat wij in Nederland veel te weinig sociale huurwoningen bouwen, maar dat die ook ongelijk verdeeld zijn.

[0:51:22] Dus er zijn heel veel gemeenten die een heel groot deel van die opgaven op zich nemen en ook gemeenten die dat te weinig doen.

[0:51:28] Dus ik vind het belangrijk dat er meer sociale huurwoningen gebouwd worden, maar ook dat dat evenredig verdeeld is over Nederland.

[0:51:33] En ik zie dat er een segregatie ook ontstaat.

[0:51:37] Ik zie dat bepaalde gemeenten hun opgaven niet nemen.

[0:51:40] En ik vind dat iedereen daar een verantwoordelijkheid in heeft.

[0:51:44] Dus eigenlijk zijn het beide punten die de heer Vlag aangeeft.

[0:51:48] Vlag, SGP.

[0:51:49] Dat zou toch voldoende ondervangen moeten zijn door het bij regio op deze manier vast te leggen.

[0:51:53] Maar kennelijk is dat niet voldoende.

[0:51:55] Maar er zit nog iets anders achter.

[0:51:57] Ook in een regio kunnen gemeenten met elkaar vaststellen... ...hé, er zit wel verschil tussen de centrumstad en een kleine plattelandsgemeente.

[0:52:04] Centrumsteden hebben vaak grotere sociale huurwijken met vaak ook bijborende sociale problematiek en krijgen daar ook centrumgemeentengelden voor in hun algemene uitkering.

[0:52:14] Met andere woorden, die zijn er qua voorzieningen en qua middelen helemaal op ingericht.

[0:52:17] Terwijl een klein dorp iets verderop een hele andere sociale structuur heeft, andere voorzieningen en dat men met elkaar constateert om de leefbaarheid in de hele regio te houden zoals die nu is, nemen wij er genoegen mee dat je naar twintig streeft.

[0:52:28] Ik noem maar wat.

[0:52:29] Dat soort

[0:52:31] Onderscheid maakt u toch onmogelijk, zeg ik via de voorzitter, via dit amendement om dit op regio-schaal uit te discussiëren?

[0:52:40] Dat deel ik niet, omdat juist deze wet, zeker ook in eerste instantie, gaf ook juist de opdracht aan gemeenten die heel veel sociale huur hebben, om meer in die middenhuur te bouwen, om ook meer ruimte voor betaalbare koop te organiseren bij nieuwbouw.

[0:52:56] Dus die differentiatie zat er ook al in die eerste wet.

[0:53:00] Wat mijn zorg is, is dat de grote steden die meestal meer sociale huur programmeren,

[0:53:05] die nu de richting hebben richting middenhuur en betaalbare koop, daardoor zo weinig sociale huur nog programmeren, dat de kleinere gemeenten niet snel aan die opgaven voldoen.

[0:53:16] En als ze dat al doen, dat dat zoveel minder aantallen zijn dan dat grote gemeenten doen, dat je netto echt minder sociale huurwoningen krijgt.

[0:53:23] En we zien al een daling.

[0:53:24] En als het zich nog verder voortzet, dan worden die wachtrijen nog langer.

[0:53:28] En ik zou het heel erg onwenselijk vinden.

[0:53:30] En ik vind ook juist dat we segregatie moeten tegengaan.

[0:53:32] En dat kan ook beter met deze wet.

[0:53:34] Vlag.

[0:53:35] Misschien is het juist wel andersom.

[0:53:37] Ik heb zelf ook aan die regionale tafels gezeten.

[0:53:39] Het werkt enorm verlammend als je naar elkaar gaat zitten kijken en vooral de andere verantwoordelijkheid wat hij nog niet doet.

[0:53:45] Ik denk dat juist dat gesprek op regionale schaal er nog voor zorgde dat er ook in steden nog werd gebouwd.

[0:53:50] Dus dat delen wij denk ik gewoon niet.

[0:53:53] Maar ik begrijp toch niet goed, ik doe nog één poging, waarom met dit amendement wordt geprobeerd om van heel Nederland eigenlijk één uniform woongebied te maken.

[0:54:02] Ik hoor vaak de kreet, we bouwen geen woningen, we bouwen gemeenschappen.

[0:54:05] Die gemeenschappen zijn zo ontzettend verschillend dat je zo'n klassieke uitsmeeroperatie als dat dit amendement beoogd toch eigenlijk niet serieus kunt nemen.

[0:54:14] De Hoop.

[0:54:16] Ja, voorzitter, ik deel dat op beide punten eigenlijk niet.

[0:54:18] Kijk, een van de kritiekpunten juist van EDS en de VNG op deze wet is dat er nu Poolse landdagen ontstaan waar keihard onderhandeld moet worden tussen regio's, terwijl je anders veel meer duidelijkheid hebt.

[0:54:30] En ik proef zelfs in de gesprekken die ik met NEPROM, de marktpartijen heb,

[0:54:34] dat die nu ook aangeven, ik bedoel toch maar per gemeente, want dan weten we waar we aan toe zijn met de nieuwbouwen.

[0:54:39] En dat is met de planning van woningen is het ook prettig om die duidelijkheid te hebben.

[0:54:43] Ja, en dat wij verschil van inzicht hebben over het amendement, dat weten ook bij de eerdere behandeling ook duidelijk, want toen hebben we het interruptiedebat ook met elkaar gehad.

[0:54:51] En ik ben niet van inzicht veranderd over het over het amendement.

[0:54:55] Dus daar sta ik nog steeds achter.

[0:54:56] Dan ga ik naar Nobel, VVD.

[0:54:59] Ik begrijp gewoon niet zo goed waarom GroenLinks BVDA een amendement in wil dienen, overigens samen met de ChristenUnie, wat er gewoon aantoonbaar voor gaat zorgen dat met name in kleine gemeenten waar geen hele grote woningbouwprojecten van de grond kunnen komen, vaak ook door ruimtegebrek of anderszins,

[0:55:15] dat je dan dit amendement in wilt dienen, want juist die verplichting maakt dat bijvoorbeeld vijf middenhuurwoningen er niet kunnen komen, dat dat straatje erbij bouwen, wat we ook allemaal heel belangrijk vinden, dat dat dan niet gaat gebeuren.

[0:55:26] Dus ik vraag me gewoon af waarom dit amendement, als we weten dat er meer dan voldoende sociale huurwoningen uiteindelijk ook gebouwd worden als we ons aan die 30% regionaal houden.

[0:55:38] Nou ja, dat is maar de vraag.

[0:55:40] Want de afgelopen jaren is het aantal sociale huurwoningen in Nederland van 30% naar ongeveer 25% gedaald.

[0:55:45] Dus er is echt een sterke afname van het aantal sociale huurwoningen.

[0:55:49] Ja, en als je daar meer van wilt hebben, mijn partij wil dat, dat is geen geheim voor de heer Nobel, dan zul je daar toch echt van elke gemeente iets extra's moeten vragen.

[0:55:58] beeld en de gemeenten die al meer sociaal programmeren worden juist met deze wet gedwongen om meer in de middenhuur en de betaalbare koop te doen.

[0:56:05] Dat is iets wat de VVD altijd wil.

[0:56:07] Altijd brengt u dat naar voren, brengt de heer Nobel dat naar voren.

[0:56:10] Juist deze wet biedt die mogelijkheid om daar toch ook in te differentiëren van de gemeenten die te weinig doen meer vragen en van de gemeenten die in het beeld van de minister te veel doen dat je dan meer dwingt in de middenhuur.

[0:56:21] Ja, ik denk juist dat dit bevredigend zou moeten zijn voor de heer Nobel die hier altijd zo'n groot punt van maakt in de grote steden.

[0:56:30] Het lijkt wel alsof GroenLinks-PvdA de sociale huurwoningen verzamelt, zoals sommige mensen de KLM-huisjes verzamelen.

[0:56:37] Maar ik vraag me gewoon oprecht af, wat denkt GroenLinks-PvdA, overigens samen met de ChristenUnie, om dit amendement te bereiken?

[0:56:44] En er is een reden dat de VVD maar blijft drukken op die betaalbare koopwoningen, maar ook die woningen in het middenhuursegment, omdat dat segment

[0:56:51] enorm klein is.

[0:56:53] Als je kijkt naar het middensegment in Nederland en dat vergelijkt met andere Europese landen, dan steekt dat heel schril af.

[0:56:58] En wat is nu zo schrijnend, dat mensen die uiteindelijk gewoon een opleiding hebben afgerond, werk, een baan hebben, dat die teveel verdienen voor die sociale huurwoning en niet in staat zijn om uiteindelijk een koopwoning te realiseren.

[0:57:10] En dat is waarom ik me namens de VVD zo hard maak voor die betaalbare koopwoning en voor het middenhuursegment.

[0:57:16] Nogmaals, ik begrijp niet die obsessie met alleen die sociale huurwoningen, want het zou juist goed zijn als dat middensegment wordt verbreed, zodat uiteindelijk die doorstroming kan plaatsvinden.

[0:57:26] En is de heer De Hoop er met mij eens dat Nederland, zeker ten aanzien van andere Europese landen, procentueel gezien, maar ook in absolute aantallen, juist heel veel sociale huurwoningen heeft?

[0:57:36] Dus het maar blijven verzamelen van meer sociale huurwoningen, ook procentueel gezien, gaat dit probleem niet oplossen.

[0:57:43] Er moet juist gebouwd worden in het midden.

[0:57:45] Ik ga naar de hoop.

[0:57:46] GroenLinks, PvdA.

[0:57:48] Het is wel een kunst om zoveel frames op iemand te plakken in één interruptie.

[0:57:52] Dus sowieso complimenten daarvoor zeg ik tegen de heer Nobel.

[0:57:55] Het gaat er niet om dat onze partij sociale huurwoningen zou willen verzamelen.

[0:58:00] Het gaat erom dat heel veel mensen in de wachtrij staan voor een betaalbare sociale huurwoning.

[0:58:05] En ik ben het met de heer Nobel eens dat mensen, maakt er niet zoveel uit wat voor woning ze krijgen, ze willen gewoon een betaalbare woning.

[0:58:12] Maar als ik dan bij de heer Nobel en zijn partij begin over een planbatenheffing, dan schieten ze bijna achterover van de angst als het ingrijpen op grond is.

[0:58:20] Als ik begin over leegstand aanpakken, ja dan grijpen we in op eigendom.

[0:58:25] Juist als je betaalbare woningen belangrijk vindt, dan moet je af en toe ook op dat eigendomsrecht in willen grijpen, braakliggende grondbelasten, en daar geeft de VVD nooit mee, nooit toe.

[0:58:34] Dus ik hoop dan ook als de heer Nobel dit meent, dat als we dit soort voorstellen de komende periode ook indienen, dat we dan ook op steun van de VVD kunnen rekenen.

[0:58:42] Nobel, VVD.

[0:58:43] Dat verwacht ik niet, maar dat verwachtte de heer De Hoop van GroenLinks-PvdA ook niet, want ik heb in mijn bijdrage tot nu toe telkens aangegeven dat juist die verdere regulering ervoor zorgt dat de markt op slot komt te zitten en dat we met elkaar papier aan het stapelen zijn en geen stenen.

[0:58:58] En de VVD wil juist dat we meer woningen gaan bouwen, dus al die maatregelen die u ze juist opnoemde, klinkt allemaal als meer regels.

[0:59:05] En de VVD wil juist dat er meer betaalbare woningen worden gebouwd.

[0:59:08] Ik hoop echt dat GroenLinks BVDA naar de toekomst toe meer gaat doen dan alleen de sociale huurwoningen verzamelen en ook echt naar het middensegment wil kijken samen met de VVD.

[0:59:17] De hoop GroenLinks BVDA.

[0:59:19] Nou, als we in Nederland net zoveel sociale huurwoningen gaan bouwen als de heer Nobel frames in een debat naar voren breekt, dan komt het wel goed.

[0:59:26] Nee, voorzitter, wij willen heel graag dat er meer betaalbare woningen komen en niet alleen sociale huur, zeker ook middenhuur en zeker ook betaalbare koop.

[0:59:34] Het enige laatste punt wat ik dan wel ook richting de VVD wil maken, is dat het dan heel gek is als je die middenhuur bijvoorbeeld zo belangrijk vindt.

[0:59:40] dat je in die twee derde betaalbaar in het regeerakkoord juist die ruimte kleiner maakt door zo dwingend op die betaalbare koop te zijn.

[0:59:47] Dus als de heer Nobel het belangrijk vindt dat er voldoende ruimte is, geldt dat daar ook voor.

[0:59:52] Dus ik hoop ook dat er dan in het regeerakkoord nog even goed gekeken wordt, ook achteraf met de minister, hoe zorgen we dat die middenhuur geborgd wordt en dat bijvoorbeeld ook de corporaties daar een rol in krijgen de komende periode om in de middenhuur te bouwen.

[1:00:04] Ja voorzitter, ik zal ook met een motie komen in de tweede termijn die juist gaat over die betaalbare koop.

[1:00:10] Ik zal dat samen doen, ook in ieder geval met mevrouw Stefan van het CDA.

[1:00:13] Dus ik hoop dan dat u daar samen naar wilt kijken, want ik ben het wel met u eens dat het

[1:00:20] consequent is als de VVD zegt we willen niet veel reguleren dat we dat dan ook niet bij die betaalbare koop moeten doen en daarom zal ik ook namens de VVD een motie in dienen samen met mevrouw Steen om te kijken hoe kunnen we betaalbare koop wel stimuleren maar niet helemaal dicht regelen want daar hebben we uiteindelijk niets aan en tegelijkertijd hoop ik nog wel dat ik een antwoord krijg op de vraag hoe doet Nederland het nou ten opzichte van andere Europese landen als we kijken naar het aantal sociale huurwoningen want het is geen frame wij hebben gewoon by far de meest sociale huurwoningen.

[1:00:49] Ja, voorzitter, in Europa hebben we heel verschillend woonbeleid.

[1:00:53] De Scandinavische landen doen het totaal anders dan dat wij het doen.

[1:00:56] Wenen doet het totaal anders dan dat wij het doen.

[1:00:58] Wat hebben ze daar een prachtige sociale voorraad, zou ik ook willen zeggen.

[1:01:02] In Frankrijk zijn ze nu ook bezig met heel interessant woonbeleid, waar vervoer gekoppeld wordt aan wonen om juist de balanieuze, hoe heette die wijk ook alweer?

[1:01:10] Kun je in ieder geval daar een goede aanpak te hebben om segregatie tegen te gaan.

[1:01:15] Woonbeleid in Europa is totaal niet met elkaar te vergelijken.

[1:01:17] Wat ik wel kan vergelijken is het aantal sociale huurwoningen wat we 10, 20 jaar geleden hadden in Nederland en nu.

[1:01:23] En dat is veel en veel minder dan de heer Nobel voordoet.

[1:01:28] Het is veel minder dan dat het eerst was en dat leidt tot ontwrichtende situaties.

[1:01:32] En mijn fractie vindt dat we dat tegen moeten gaan.

[1:01:35] Korte slotvraag, heer Nobel.

[1:01:37] Voorzitter, één constatering, Wenen is geen land.

[1:01:39] En het tweede is, feitelijk, u geeft geen antwoord op de vraag, dus doe ik het zelf, maar Nederland heeft gewoon in absolute aantallen, maar ook procentueel gezien, ontzettend veel sociale huurwoningen in Europa.

[1:01:49] En dan, tuurlijk zijn er verschillen, maar dat is de oplossing, niet alleen in dat segment bijbouwen.

[1:01:55] De hoop?

[1:01:57] Ja, volgens mij draaien we rondjes, voorzitter, hebben we beide ons punt gemaakt.

[1:02:01] Dan kunt u betogen vervolgen, was u al aan het einde.

[1:02:04] Nee, nog niet helemaal.

[1:02:07] Ja, voorzitter, wij vinden het heel belangrijk dat deze wet snel aangenomen wordt, zodat we aan de gang kunnen met meer betaalbare woningen realiseren.

[1:02:16] Maar ik zou toch ook nog één klemmend beroep willen doen aan de minister en dat is toch ook die wet van mevrouw Keijzer over de voorrang van statushouders intrekken.

[1:02:25] Ik moet eerlijk zeggen dat ik toch ook toch wel schrik van de inbreng van woordvoerders voor mij, ook van partijen waarvan ik dat eerder niet had verwacht.

[1:02:35] En er zit nog echt een sentiment in de discussie over volkshuisvesting dat het de schuld is van een statushouder dat iemand anders niet aan een woning kan komen.

[1:02:43] Ik vind dat fundamenteel verkeerd.

[1:02:45] Ik vind dat we heel veel moeten bouwen om te zorgen voor voldoende woningen, maar dat we ook van dit sentiment af moeten.

[1:02:50] En dat werkt het beste als de minister deze wet intrekt.

[1:02:53] Ook gezien het advies van de Raad van State.

[1:02:57] En dat ik ook hoop dat de minister en de Kamer met elkaar erin slaagt om dit probleem op te lossen.

[1:03:03] Zodat we toch dit sentiment af zijn.

[1:03:06] Want het is niet de schuld van statushouders dat mensen niet aan de woning komen.

[1:03:09] Het is het feit dat we veel te weinig bouwen en om meer te bouwen en deze doelen ook te behalen, zou ik nog één oproep aan de minister willen doen.

[1:03:16] Schaf de VPB voor corporaties volledig af.

[1:03:18] De minister gaf in het debat van de staat van de volkshuisvesting zelf aan dat we 124.000 betaalbare woningen extra zouden kunnen bouwen als we dat doen.

[1:03:27] Dus ik hoop ook dat we daar de komende periode stap op kunnen zetten.

[1:03:30] Dank.

[1:03:32] Een hele reeks interrupties voor u.

[1:03:35] Eerst Mooyman, dan Nobel, dan Vlag en de mensen die al geweest zijn zou ik echt willen vragen om het nu korter te doen.

[1:03:41] Ik zie nog veel meer namen.

[1:03:44] Mooyman eerst, PVV.

[1:03:45] Dank u wel, voorzitter.

[1:03:47] En ik wil graag nog reageren op het laatste in het stukje in de betogen van de heer De Hoop.

[1:03:54] Kijk, de heer De Hoop wil net als de PVV dat er voldoende woningen voor mensen beschikbaar zijn.

[1:04:01] Daar vinden we elkaar.

[1:04:02] Er zijn natuurlijk een hele hoop factoren die spelen in het woningtekort.

[1:04:07] Maar de heer De Hoop kan toch ook niet ontkennen, want ik hoorde hem in zijn bijdrage eerder zeggen dat, geloof ik, 30 jaar lang hetzelfde percentage naar statushouders zijn gegaan.

[1:04:16] Maar dat is natuurlijk ontoonbaar niet waar.

[1:04:18] En de heer De Hoop kan toch ook de ogen niet sluiten voor de grote druk die statushouders leggen op de woonvoorraad.

[1:04:26] En niet dat dat het enige is, maar daar kan de heer De Hoop toch de ogen niet voor sluiten.

[1:04:31] Voorzitter, voor zover ik weet, en anders kan de minister daar verheldering in geven in haar termijn, is het zo dat ongeveer al drie decennia lang vijf tot tien procent van de sociale huurwoningen in Nederland naar statushouders gaan.

[1:04:43] Dat het eigenlijk een constant percentage is van onze sociale voorraad.

[1:04:48] Het enige verschil is dat die sociale voorraad behoorlijk wat kleiner is geworden de afgelopen periode.

[1:04:54] Ja, en dan is het niet gek dat als er dan ook nog migratiestromen zijn dat dat meer drukt op je sociale voorzieningen.

[1:05:00] Dat geldt voor alle sociale voorzieningen die we hebben in Nederland.

[1:05:03] Maar betekent dat dat komt door die statushouders of betekent dat dat wij te weinig investeren in sociale voorzieningen in Nederland?

[1:05:11] Mijn beeld is dat het vooral komt omdat we te weinig investeren in sociale voorzieningen in Nederland.

[1:05:15] En we kunnen heel veel meer bouwen.

[1:05:17] We kunnen heel veel meer sociale huur bouwen.

[1:05:19] En dan kun je en die statushouder huisvesten en degene die al in Nederland geboren is.

[1:05:24] En ik ben ervan overtuigd dat het nog steeds kan.

[1:05:26] Helder Mooyman, PVV.

[1:05:28] Dank, voorzitter.

[1:05:29] In het antwoord van de heer de Hoop van zojuist geeft hij zelf al aan dat er dus wel degelijk een toegenomen druk is op de sociale voorzieningen in het land, voorzitter.

[1:05:41] Ik bestrijd dat het percentage hetzelfde zijn gebleven.

[1:05:44] Zeker dat frame wil ik toch even ontkrachten, voorzitter.

[1:05:48] Het staat ook in de memorie van toelichting bij het verbod op de statushouders.

[1:05:53] Dat uiteindelijk niet 6% of 7% het geval is, maar dat je moet kijken naar de instroom in de sociale huurwoningen.

[1:06:03] Dus mensen die geen woning achterlaten, maar wel een woning nodig hebben.

[1:06:07] En dat zijn starters, dat zijn statushouders.

[1:06:09] En dan kom je tot een veel hoger percentage, namelijk 32%.

[1:06:12] Dus de eerste vraag is of de heer De Hoop daarmee bekend is.

[1:06:16] En ten tweede...

[1:06:17] Ja, het kan toch ook niet zo zijn dat er dan maar helemaal niets aan gedaan wordt, voorzitter, en dat we het niet mogen benoemen.

[1:06:25] De heer De Hoop ziet toch ook in dat dit thema gewoon ontzettend speelt?

[1:06:29] Ja, de vraag is helder.

[1:06:30] De Hoop, GroenLinks PvdA.

[1:06:33] Ja, maar ik vind die vergelijking niet logisch.

[1:06:35] Want er zijn ook heel veel woningzoekenden in Nederland die niet in een sociale huurwoning de eerste keer terechtkomen.

[1:06:40] Dus het zijn ook appels en peren met elkaar vergelijken.

[1:06:42] Ja, van de oudere woningen gaat er heel weinig naar status.

[1:06:45] Ouders met de meeste status zouden dus een jongere leeftijd hebben.

[1:06:47] Dat zijn allemaal... Ja, dan krijg je de vergelijking die je zelf wil trekken.

[1:06:51] Ik kijk naar de hele voorraad.

[1:06:52] Dus dat allereerst over het aantal cijfers.

[1:06:56] Voorzitter, met het risico dat we een migratiedebat voeren, maar mijn partij omarmt ook de conclusies van de staatscommissie demografie en dat we binnen al die migratiestromen moeten kijken wat kun je minder doen, wat heb je minder nodig.

[1:07:09] En tegelijkertijd, iemand die gevlucht is in Nederland, die krijgt niet boempas een woning, die zit vaak lang in een AZC, vaak in de helft van de gevallen meer dan een jaar, vaak niet eens op één plek, maar wordt door het hele land gesleept, vaak met jonge kinderen.

[1:07:22] Laten we godzijdank ervoor zorgen dat als mensen hier daadwerkelijk in Nederland een plek krijgen, dat ze welkom zijn en dat ze een fijne woning kunnen krijgen.

[1:07:30] Dat geldt voor iedereen.

[1:07:31] En laat ik dit zeggen, een statushouder is ook een starter in Nederland.

[1:07:34] Dus even dat sentiment.

[1:07:36] Ik heb daar toch wel bezwaren tegen, voorzitter.

[1:07:39] Ik heb dus nu nog een lijst van Mooyman, Nobel, Vlagg, Van Leijen en Klemink.

[1:07:43] Dus ik vraag echt om de vragen kort te doen.

[1:07:45] Antwoorden mag ook kort.

[1:07:46] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:07:47] Ik ga toch nog proberen om wat common ground te vinden, voorzitter.

[1:07:52] Want waarom zou een statushouder per definitie in een sociale huurwoning moeten komen?

[1:07:59] Ik begrijp dat niet, zeker als de heer De Hoop ervoor pleit om wel mensen van allerlei oorsprong binnen te laten, soms met legitieme reden, soms met wat minder legitieme reden, dan vraag ik mij toch af waarom zou dat altijd in een sociale huurwoning moeten en zou dat dan niet veel soberder kunnen?

[1:08:18] Wat ons betreft hoeft dit niet, maar toch.

[1:08:21] De Hoop, GroenLinks PvdA.

[1:08:24] Ja, veel soberder kunnen.

[1:08:26] Ik weet niet wat de heer Mooyman zich daarbij voorstelt.

[1:08:30] Maar voorzitter, als er andere woonvormen komen die voldoen aan een voldoenlijke huisvesting voor mensen en dat ze ook daadwerkelijk kunnen aarden, natuurlijk moet je daar naar kunnen kijken.

[1:08:39] De realiteit is alleen dat dit debat al heel lang gevoerd wordt en dat het ons met elkaar niet lukt om dat goed te organiseren.

[1:08:46] En dat daarmee mensen dan vaak plek krijgen in een sociale huurwoning.

[1:08:50] Als dat niet meer nodig is door wat voor omstandigheden dan ook.

[1:08:53] Ik ben er erg nieuwsgierig naar, maar het is de politiek nog niet gelukt.

[1:08:56] En dat maakt dat we nog altijd daar een taak hebben om ook mensen die statushouders te huisvesten.

[1:09:01] Dat kunnen mensen niet leuk vinden, kunnen partijen niet leuk vinden.

[1:09:04] Maar het is nou eenmaal onze plicht.

[1:09:05] Op het moment dat iemand hier een status krijgt, heeft hij ook recht op een woning.

[1:09:08] Zo werkt het gewoon in Nederland.

[1:09:10] Dat kun je niet leuk vinden, maar dat is gewoon wat het is.

[1:09:13] Ik ga naar de heer Nobel, VVD.

[1:09:14] Een korte vraag, alsjeblieft.

[1:09:16] Voorzitter, eerst maar even een constatering.

[1:09:17] Constateerde de olifant in de Kamer, migratie, dat GroenLinks-PvdA daar opnieuw met een gigantische boog omheen loopt.

[1:09:25] Want dat is natuurlijk het echte probleem.

[1:09:27] Maar dan de vraag.

[1:09:29] U gaf zojuist aan van, ja, je kijkt naar de gehele woningvoorraad.

[1:09:33] Maar dat is toch niet eerlijk.

[1:09:34] Een starter die heeft helemaal niets aan die gehele woningvoorraad, die kijkt naar die sociale huurwoning die vrijkomt.

[1:09:39] En dan ligt het percentage inderdaad, de heer Moorman gaf het ook aan, ligt vele malen hoger.

[1:09:44] Dus hoe kijkt u daar dan naar?

[1:09:46] Sek voor een starter, een starter die aanspraak wil maken op een sociale huurwoning.

[1:09:50] Hoe kijkt u daarnaar?

[1:09:51] De hoop.

[1:09:51] GroenLinks BVDA.

[1:09:53] Dan kunnen we feitelijk een constatering met elkaar doen.

[1:09:55] Ja, daar ligt het hoger.

[1:09:57] Ja, maar dat is ook volstrekt logisch, omdat een statushouder stroomt in.

[1:10:02] Dus die heeft alleen recht op die sociale huurwoning dan het eerste moment.

[1:10:05] Dus dat is logisch.

[1:10:07] Maar ik snap niet zo goed waar de heer Nobel naar op zoek is, want dit is gewoon een feitelijke constatering van de situatie zoals het is.

[1:10:14] Ja, als je die druk af wilt doen nemen, dan moet je vooral ook meer sociale huurwoningen bouwen.

[1:10:18] Maar als één partij nou echt bezig is om het aantal sociale huurwoningen in Nederland de afgelopen jaren eerder te verminderen dan te vergroten, is het de partij van de heer Nobel.

[1:10:28] Ik vroeg het omdat het misleidend is om een andere percentage te noemen, terwijl de heer De Hoop weet dat voor een starter het aantal sociale huurwoningen dat vrijkomt vele malen hoger ligt.

[1:10:38] Dus als u kijkt naar hoeveel woningen er naar statushouders gaan, de eerste woning die vrijkomt en ook voor een starter, dan ligt dat percentage vele malen hoger.

[1:10:47] U kiest ervoor om een percentage van 5 tot 10 procent te noemen, terwijl het percentage

[1:10:52] 25 tot wel 30 procent ook in sommige gemeenten kan zijn.

[1:10:54] En dan betekent het dat de starter één op de drie woningen aan zijn neus voorbij ziet gaan aan de statushouder.

[1:10:59] En daarmee is niet gezegd dat het probleem alleen door statushouders komt, helemaal niet.

[1:11:05] Er moet gewoon veel meer gebouwd worden.

[1:11:06] Maar voor die starter is dat probleem aanzienlijk groter en u kiest ervoor om dat probleem kleiner te maken.

[1:11:11] Waarom doet u dat?

[1:11:16] Voorzitter, ik kies er niet voor om dat probleem kleiner te maken.

[1:11:19] Ik geef gewoon aan dat die cijfers zijn zoals ze zijn.

[1:11:22] Ja, voor starters zijn die aantallen net anders, maar hoe zeg je dat?

[1:11:29] Het ontslaat ons niet van de plicht om zowel een statushouder te huisvesten als iedere ander die in Nederland een woning zoekt.

[1:11:35] En als we dat met elkaar willen doen, laten we dan alsjeblieft meer betaalbare woningen bouwen.

[1:11:39] Nou, dat is het doel van deze wet.

[1:11:41] Daar gaan wij graag verantwoordelijk mee om en we hadden daar al veel sneller mee aan de slag kunnen gaan als de VVD niet zo onverantwoordelijk om was gegaan met de stemming in de afgelopen periode.

[1:11:51] Dan hadden we nu al aan de slag kunnen gaan met meer betaalbare bodingen.

[1:11:55] Ik ga naar Vlag, SGP.

[1:11:58] Ik vond het laatste deel van de bijdrage van de heer De Hoop niet fraai.

[1:12:03] serieuze bijdrage van collega's te degraderen tot sentiment.

[1:12:07] Daarmee doe je geen recht aan de serieuze zorgen van honderdduizenden Nederlanders die daarin verwoord worden.

[1:12:13] En ook niet door dan daar vervolgens het frame aan te plakken en te zeggen van ja, hier wordt de schuld gegeven aan staatszouders.

[1:12:21] Dat is niet aan de orde.

[1:12:22] We zitten hier niet in de rechtszaal waarover schuld wordt gesproken.

[1:12:25] We zitten hier in een politieke arena waarin we wel analyses met elkaar moeten kunnen delen.

[1:12:30] Als iets komt door de hoge druk van staatshouders, geef je daarmee staatshouders niet de schuld.

[1:12:35] Misschien zou ik in hun geval wel hetzelfde doen.

[1:12:37] Maar je moet dat wel als onderdeel van het probleem analytisch kunnen benoemen.

[1:12:41] En als je dat wegmanoeuvreert door het sentiment te noemen, sluit je daarmee je ogen voor de werkelijkheid.

[1:12:47] Mijn stille hoop is, en dat is dan ook mijn vraag, heeft de heer De Hoop het wellicht anders bedoeld?

[1:12:52] Nou, wat ik bedoel te zeggen is dat ik vind dat een sentiment wat decennialang eigenlijk maar vanuit één partij in de Kamer debat in is geworpen, dat dat bij steeds meer partijen gewoonte is om die taal daarvan over te nemen.

[1:13:13] Dat vind ik zorgelijk.

[1:13:14] Ik vind het ook zorgelijk dat de coalitie met de PVV twee jaar lang het land heeft lamgelegd en dat er ook bewindspersonen in vak K zaten die uitspraken deden die ongehoord zijn.

[1:13:24] Die nog steeds zeiden dat de minder minder uitspraak van de heer Wilders nog gerechtvaardigd zou zijn.

[1:13:31] Allemaal dat soort dingen is gewoon geworden in het Nederlandse parlement.

[1:13:34] Dat heb ik proberen te benoemen.

[1:13:36] En ik vind het jammer dat dat een gewoonte is geworden.

[1:13:39] En ik vind dat we allemaal verantwoordelijkheid hebben om de woningnood op te lossen en daarbij te kijken naar de grootste oorzaken daarvan.

[1:13:46] En ik denk niet dat migratie daar de grootste oorzaak van is.

[1:13:49] Het heeft een druk op onze sociale voorzieningen, net als dat voor andere sociale voorzieningen geldt.

[1:13:54] Maar het belangrijkste is om die te versterken.

[1:13:56] En dat is het punt wat ik heb proberen te maken.

[1:13:59] Vlag SGP.

[1:14:00] Ja, voorzitter.

[1:14:01] Dat maakt mijn waardering voor de bijdrage van de heer De Hoop, zeker het laatste deel, alleen nog maar minder groot.

[1:14:06] Hiermee maakt hij het alleen nog maar erger.

[1:14:08] Juist, voorzitter.

[1:14:10] Door het decennialang sluiten van de ogen voor gewoon de analyse van het probleem en dat wat nu gewoon weer gebeurt, zeg je tegen mensen die tien jaar op een huurwoning zitten te wachten, u bekijkt het maar.

[1:14:22] Wij krijgen die instroom niet naar beneden, willen we ook eigenlijk helemaal niet.

[1:14:25] We gaan vrolijk heel veel sociale huurwoningen doorbouwen, maar dat doen we voor tientallen procenten, want daar heeft de heer Novo gelijk in, voor statushouders en de starters.

[1:14:34] Ja, u staat op de wachtlijst.

[1:14:36] U heeft een gelijke startpositie, maar u mag tien jaar wachten.

[1:14:38] Ik vroeg me af of dat de bedoeling is van de heer De Hoop, want dat is wat hij hiermee eigenlijk doet.

[1:14:45] Er zit veel herhaling in de vraag, dus ik laat aan lid De Hoop of hij nog nieuw wil reageren.

[1:14:51] Ja, voorzitter.

[1:14:52] Het enige wat ik gedaan heb is de percentages, zoals het CBS die ook met de Kamer deelt.

[1:14:56] Dat is het enige wat ik gedaan heb.

[1:14:58] En daarnaast, voorzitter, ja, merk ik in de bijdrage van de heer Vlag, maar we komen niet dichter bij elkaar vandaag, dat is jammer, af en toe komen we dat wel, op dit punt niet, dat ik toch wel vind dat er te veel de oorzaak bij migratie wordt gelegd.

[1:15:12] Wel, ik denk dat de grootste oorzaak is dat we te weinig sociale huurwoningen gebouwd hebben.

[1:15:17] Daar gaan we niet dichter bij elkaar komen.

[1:15:19] Ik zie ook dat het debat zich verscherpt heeft vandaag.

[1:15:21] Dat kan, maar ik vind dat er onverantwoordelijk is gestemd de afgelopen behandeling van de wet, wat ertoe leidt dat die wet nog niet is ingevoerd.

[1:15:31] En ik vind dat heel frustrerend, omdat ik echt denk dat we woningzoekenden kunnen helpen met deze wet, en dat het stemgedrag van verschillende partijen, en dat heb ik ook de heer Vlag verweten, en dat heb ik ook met reden verweten, ertoe geleid heeft dat die wet nog niet ingevoerd is geweest.

[1:15:45] En ik vind dat heel erg jammer, omdat het juist zo nodig is om te zorgen voor meer betaalbare woningen.

[1:15:51] Ja, tot slot, voorzitter.

[1:15:52] Migratie is ook een belangrijke aanjager van het tekort op de woningmarkt.

[1:15:56] Dat wordt ook erkend door de achterinvolgende ministers zelf.

[1:15:58] En daar moeten we ook gewoon geen verstoppertje voor spelen, dat is één.

[1:16:02] En het tweede waarmee ik dan wil afsluiten, het is niet onschuldig om zomaar een statistiek in de strijd te gooien en die vervolgens volstrekt ontdaan van alle context te laten lijken alsof er dus helemaal geen probleem is.

[1:16:13] Als je een percentage noemt, noem dan het goede en ook het relevante percentage, namelijk dat er tientallen procenten

[1:16:19] ...van de vrijgekomen woningen in veel gemeenten naar Staten zouden gaan... ...en niet dus maar 2 of 3 procent, want dat is van de totale woningbevolking.

[1:16:27] Dat heb ik beluisterd, anders heeft u nu alsnog de gelegenheid... ...het mag ook vijf zijn, maar het gaat om tientallen procenten.

[1:16:34] Dus hanteer dan wel de goede statistieken, zou ik daar wel mee willen geven.

[1:16:38] De hoopgroenlinks BVDA.

[1:16:41] Ja, tientallen procenten klinkt alsof het 70, 80 procent zou zijn.

[1:16:45] Dat wil volgens mij de heer Vlag ook niet zeggen.

[1:16:46] Dus laten we dan allemaal duidelijk zijn in wat we bedoelen.

[1:16:49] De heer Vlag heeft het over starterswoningen.

[1:16:51] Nou, daar gaat het volgens mij om op sommige plekken 25, sommige plekken 30 procent, sommige plekken ook veel minder overigens.

[1:16:57] In mijn eigen gemeente is het veel en veel en veel minder.

[1:17:00] Dus daar kun je best wel moeilijk expliciet over zijn.

[1:17:05] Over de hele woningvoorraad kun je dat juist wel.

[1:17:07] Dus ik denk juist in de scherpte die je daarin kiest moet je volgens mij

[1:17:11] precies zijn in wat je noemt.

[1:17:12] En als de heer Vlagg het dan over tientallen procenten heeft, dan vind ik dat dan ook niet correct als hij mij dat verwijt maakt.

[1:17:18] Voor de rest, ja, voorzitter, hebben we dit interruptiedebat, denk ik, uitvoerig met elkaar gevoerd.

[1:17:23] Ja, maar dat neemt niet weg dat zowel Van Leijen-Klemmink als Mooyman zich nog gemeld hebben.

[1:17:29] Dus alsjeblieft korte vragen en korte antwoorden.

[1:17:31] Van Leijen D66.

[1:17:33] Ja, voorzitter, dank.

[1:17:34] Het wordt een beetje een scherp debat, maar ik heb ook een vraag voor de heer De Hoop en dan begin ik denk ik even met waar we het met elkaar over eens zijn.

[1:17:39] Volgens mij zijn we het met elkaar allemaal in deze commissie trouwens over eens dat we enorm moeten doorpakken met die woningbouw.

[1:17:45] Volgens mij vinden de partij van de heer De Hoop en de partij van mij elkaar landelijk daar ook heel goed in.

[1:17:50] Regionaal maak ik me soms wel een klein beetje zorgen.

[1:17:53] Ik zie dat er in Rotterdam tegengestemd wordt bij een nieuwbouwproject van 30.000 woningen.

[1:17:57] In Amsterdam zie ik dat een deal stuk loopt voor 35.000 woningen en bijvoorbeeld in Utrecht, waar ik misschien nog wel het meest van geschrokken ben, is dat er op een gegeven moment gekozen wordt voor een park met wat koopwoningen, waar eigenlijk ook heel veel betaalbare huurwoningen hadden kunnen zijn.

[1:18:12] Dus wat ik me afvraag, kunnen we elkaar ook vinden om daar lokaal het gesprek over aan te gaan?

[1:18:17] Ook met uw eigen partij.

[1:18:19] Ik snap het niet zo goed, want wij zitten met elkaar in een coalitie in Utrecht en Amsterdam.

[1:18:24] Ik laat het graag aan onze fantastische wethouders over om daar uit te komen met elkaar.

[1:18:28] De heer Van Leijen noemt wel Rotterdam.

[1:18:30] Dat vind ik nou zo'n voorbeeld waar D66 in een college zit met Leefbaar, waar leegstand niet aangepakt wordt, waar 17.000 panden leeg staan, waarvan ik denk het zou heel goed zijn als de volgende coalitie in Rotterdam

[1:18:42] Als D66 dan linksom gaat in plaats van rechtsom dan kunnen we die belangrijke doelen die wij met elkaar hebben ook daadwerkelijk voor elkaar krijgen.

[1:18:49] Dus ik kijk uit naar woensdag, zeg ik maar, voorzitter.

[1:18:52] En het wordt een beetje een gemeente-debat zo.

[1:18:54] Dit wordt zentijd voor politieke partijen.

[1:18:55] Van Leijen, D66.

[1:18:57] Voorzitter, dan er eentje en dan hou ik ermee op.

[1:18:59] We zitten in Utrecht inderdaad met elkaar in een coalitie, maar er was wel onenigheid in de coalitie.

[1:19:03] D66 was verbaasd dat daar gekozen werd voor een bouwproject waar een park voorrang kregen, waar er vijf dure koopwoningen bij kwamen, wat notabene betaald werd met geld wat voor volkshuisvesting bedoeld werd.

[1:19:15] Daar hadden gewoon heel veel betaalbare huurwoningen kunnen staan.

[1:19:18] Dus ja,

[1:19:19] Waar kunnen we elkaar daarin vinden om te zorgen dat dat volgende keer beter gaat?

[1:19:23] De hoop GroenLinks, Beveria.

[1:19:26] Volgens mij kunnen ze dit debat uitstekend in de gemeenteraad van Utrecht voeren, maar om het dan over landelijk beleid te hebben waar D66 en GroenLinks Partij van de Arbeid het met elkaar eens zijn, maar waar ik toch te weinig nu zie, ja de hypotheekrente aftrekken.

[1:19:39] Ik hoorde daar een partij over in de verkiezingen.

[1:19:42] Het was volgens mij de partij van de heer van Leijen.

[1:19:44] dat we daar zo snel mogelijk van af moesten, weer toch mee bewogen met de VVD.

[1:19:48] En dat zie ik nog wel op meer punten als het gaat over volkshuisvesting.

[1:19:51] Dus als de heer Van Leijen zo graag met mijn partij samenwerkt, dan zou ik dat graag ook hier meer doen.

[1:19:57] En de vorige keer heeft de partij van de heer Van Leijen voor het amendement de hoop Ginwis gestemd.

[1:20:01] Dus dan ga ik ervan uit dat de heer Van Leijen dat vandaag ook weer zal doen en volgende week.

[1:20:05] Dus daar kijk ik naar uit.

[1:20:06] Wie weet.

[1:20:06] Maar ik ga eerst naar een interruptie van de heer Klemink, JA21.

[1:20:09] Ja, voorzitter, ik heb morgen een debat in Utrecht als lijstduwer, maar volgens mij zijn we al een beetje begonnen, dus ik heb goed meegeschreven, dus dat helpt in ieder geval in de voorbereiding.

[1:20:17] Ja, voorzitter, dat nog even naar, richting de heer De Hoop, over migratie, want 100.000 netto-migranten in 2023, meer dan 100.000 netto-migranten in 2024, meer dan 50% van de nu te bouwen woningen in dit land zijn nodig om die massamigraties op te vangen, meer dan 45% van de daklozen zijn migranten,

[1:20:34] of andere ongedocumenteerden uit het buitenland, in de grote steden gaat het naar 70%.

[1:20:38] Dus we moeten het echt over migratie hebben.

[1:20:40] En als het gaat over de forums status houden, dus dan valt mij toch op, en het is eigenlijk ontzettend hypocriet.

[1:20:46] De heer De Hoop heeft een enorme mond van vol over wat hij aan de rechterkant verwijt.

[1:20:51] als het gaat om de vorm van statushouders, discriminerend, oneerlijk, onrechtvaardig, terwijl het huidige systeem in al zijn instantie onrechtvaardig is en eigenlijk discriminerend.

[1:21:01] Dus je zou maar tien jaar lang op een wachtlijst staan, dan kom je eindelijk een keer aan de beurt van een woning in je dorp en dan komt er gewoon een migrant die zegt, nu mag ik.

[1:21:10] En ik heb geen enkele reflectie van de heer De Hoop gehoord als het gaat om de discriminatie die nu plaatsvindt,

[1:21:15] door het vasthouden aan de vorm van straat te houden.

[1:21:17] Dus ik zou hem toch willen vragen om eens een keer naar zijn eigen in de spiegel te kijken en een reflectie te geven op de onrechtvaardigheid die hij nu altijd in stand wil houden.

[1:21:25] De hoofdkoning Speveria.

[1:21:27] Ja, voorzitter.

[1:21:27] Eén zo'n woord wat ik bijvoorbeeld ook problematisch vind is massamigratie.

[1:21:32] Daarmee wakker je, vind ik, ook echt een sentiment aan wat problematisch is.

[1:21:35] Maar dat gezegd hebbende, voorzitter,

[1:21:38] Ik vind dat niet alleen, maar bijvoorbeeld ook de Raad van Status zegt, een statushouder heeft een ongelijke positie in Nederland.

[1:21:43] Mensen zitten in een AZC, kunnen niet ergens naartoe.

[1:21:46] Dus als die mensen daadwerkelijk een status krijgen in Nederland, moet je ook een woning kunnen krijgen.

[1:21:50] Daarom hebben statushouders voorrang op een woning.

[1:21:54] Dat is gewoon wat het is.

[1:21:55] Dat is het feit dat er een achterstandspositie is voor de statushouder ten opzichte van iemand die al in Nederland woont.

[1:22:01] Daarom krijgen mensen voorrang.

[1:22:04] Dan het punt over migratie.

[1:22:06] Kijk, er wordt gedaan alsof mijn partijen niks met migratie zou willen.

[1:22:10] Wij hebben juist ook de Statscommissie Demografie.

[1:22:12] Dus de cijfers daarvan omarmd staan ook in ons verkiezingsprogramma.

[1:22:16] Dat is iets wat ons hier allemaal verenigt.

[1:22:17] Dus ja, ik snap de poging om elke keer maar dit verwijt te maken.

[1:22:22] Maar het is natuurlijk gewoon anders.

[1:22:23] Wij hebben dat ook in ons verkiezingsprogramma staan.

[1:22:25] Heel duidelijk voor alle vormen en ook asielmigratie.

[1:22:28] Dus ja, volgens mij, ik wil dat nog wel vijf keer herhalen.

[1:22:31] Maar is dat overduidelijk?

[1:22:33] Klemink, JA21.

[1:22:35] Volgens mij is de conclusie dat de heer De Hoop dan het rechtsgevoel heeft van een wetenschapper ergens in een bibliotheek, maar totaal geen enkel gevoel heeft voor het rechtsgevoel wat mensen in dit land hebben.

[1:22:45] Nou ja, dan is dat de conclusie dan maar.

[1:22:48] De Hoop, wilt u daar nog op reageren?

[1:22:51] Dat is een conclusie die ik niet deel, voorzitter.

[1:22:54] Mooyman BVV.

[1:22:56] Ja dankjewel, kort hoor voorzitter, tot slot op dit onderwerp.

[1:23:00] En dat betreft hem meer ten aanzien van dat de heer De Hoop in zijn bijdrage, en ik heb het ook in de interruptiedebatjes voorbij horen komen, zegt we zitten hier vandaag vanwege één amendement.

[1:23:11] Maar dat is dus natuurlijk niet zo.

[1:23:13] Er zitten natuurlijk meerdere amendementen die via de novelle uit de wet worden verwijderd, dan wel worden aangepast.

[1:23:20] Als we kijken naar de asielwet, dan is daar gelijk gezegd, we gaan er een novelle op doen, terwijl dat is natuurlijk met de wet die nu voor ligt niet het geval.

[1:23:31] De minister wilde daar eerst mee naar de Eerste Kamer.

[1:23:34] Nou, dat liep daar spaak.

[1:23:35] Dus ik wil de heer De Hoop ook vragen of hij een beetje dat frame los wil laten, alsof we hier alleen maar zouden zitten vanwege één amendement.

[1:23:42] De Hoop, GroenLinks BvdA.

[1:23:43] Nou, ik denk dat de minister, de toenmalige minister, heel duidelijk zag dat er geen meerderheid zou komen voor deze wet vanwege het amendement van de heer Mooyman en niet vanwege die andere amendementen.

[1:23:54] Dus dat is een zwaarwegend argument geweest om ook voor mijn partij om tegen de wet te stemmen.

[1:23:58] Ik heb toen ook, net als de heer Grimmers heeft dan ook een stemverklaring gehad, een aantal anderen ook nog, volgens mij mevrouw Beckerman ook, ik weet niet meer, Velbrief ook, en de woorden die ik daarvoor koos was dat ik vond dat de solidariteit uit de wet geslopen was en dat er onmenselijk in

[1:24:10] in was geslopen.

[1:24:12] Daardoor zijn wij tegen die wet geweest en die had in de Eerste Kamer geen meerderheid gekregen als GroenLinks Partij van de Arbeid bijvoorbeeld niet voor was.

[1:24:18] En dat was wel de consequentie, vind ik, de onverantwoordelijkheid van de partijen om voor het amendement te stemmen, wetende dat dat wat deed met het draagflank van de wet in zijn geheel.

[1:24:29] Daarnaast, ja, er zijn een aantal andere amendementen die ook in deze wet

[1:24:33] uiteindelijk eruit gesloopt zijn in een novelle.

[1:24:36] Ik ga daar nu ook niet een groot debat van maken.

[1:24:38] Bij de één vind ik het logischer dan bij de andere, zeg ik ook in alle eerlijkheid bij.

[1:24:41] Maar het belangrijkste is dat deze wet nu snel aangenomen wordt.

[1:24:46] Dan zijn we aan het einde gekomen van de inbreng en de beantwoording van het lid De Hoop GroenLinks BVDA.

[1:24:50] Dan ga ik naar het lid van Leijen D66.

[1:24:53] Ja, dank u voorzitter.

[1:24:54] Vandaag kan het kort zijn.

[1:24:56] Wat D66 betreft gaat deze

[1:24:58] gezondheid, gaat deze wet zo snel mogelijk door de kamer.

[1:25:03] Zo kunnen we nog voor de zomer aan de slag met het bouwen van meer betaalbare woningen in alle gemeentes in Nederland.

[1:25:09] Voor mij is het de eerste keer dat ik in deze kamer over deze wet spreek.

[1:25:12] Mijn voorgangers en heel veel collega's in deze zaal hebben het hier al meerdere keren uitvoerig over gehad.

[1:25:16] Dus wat mij betreft maken we nu gewoon tempo.

[1:25:19] En voorzitter, dat is dan ook waar ik nog een vraag aan de minister over heb.

[1:25:23] Hoe zorgen we ervoor dat we met de nieuwe afspraken over betaalbaar wonen tempo houden?

[1:25:28] Het mag namelijk niet zo zijn dat de overleg tussen gemeentes over een aandeel in een enorme bouwopgave gaat leiden tot vertraging.

[1:25:35] Als een gemeente vanwege goede redenen een procent meer of minder sociale huur, middenhuur, betaalbare koop of wat dan ook wil, prima.

[1:25:42] Maar daar moet daar wel snel een knoop over worden doorgehakt.

[1:25:45] En als de gemeentes daar onderling niet uitkomen, dan moet er maar ingegrepen worden.

[1:25:50] Mijn vraag aan de minister is dan ook, hoe zorgt zij ervoor dat het Rijk en de provincie ook kunnen ingrijpen als de afstemming te lang duurt?

[1:25:57] is daarvoor bijvoorbeeld een fallback percentage sociale huur in de instructieregels nodig.

[1:26:02] Zo worden gemeentes niet beloond als zij de nieuwbouw vertragen.

[1:26:06] Mijn fractie kijkt ook met belangstelling naar de verdere uitwerking van het besluit en de regeling die onder de wet hangt.

[1:26:13] Ik kijk met deze meneers en mijn collega's graag naar de kansen die daar liggen om snel meer betaalbare woningen door heel Nederland te bouwen.

[1:26:21] Voorzitter, zoals beloofd hou ik het vandaag kort.

[1:26:24] Laten we deze wet snel aannemen.

[1:26:26] Bouwers, gemeentes, provincies, woningcorporaties, huurders, verkopers, projectontwakelaars, zij dringen daar allemaal op aan.

[1:26:33] En volgens mij moeten wij als commissie dan niet de verdragende factor zijn.

[1:26:37] Want die woningzoekenden kunnen niet wachten.

[1:26:39] Aan de slag.

[1:26:41] Dank u wel, heer Van Leijen.

[1:26:42] En namens D66 is de vraag voor u van lid De Hoop, GroenLinks BvA.

[1:26:46] Kan de heer Van Leijen toelichten waarom zijn fractie zo enthousiast in juli 2025 voor het amendement Grimwis de Hoop heeft gestemd?

[1:26:55] Van Leijen D66.

[1:26:58] Ja voorzitter, ik kan me voorstellen dat men dat toen een goed argument vond.

[1:27:01] Ik zat er zelf niet bij.

[1:27:03] Wat ik nu vooral wil benadrukken is dat we tempo moeten maken.

[1:27:06] Tempo, tempo, tempo.

[1:27:07] Tempo met deze wetsbehandeling waar het overigens vrij weinig over gaat helaas vandaag.

[1:27:12] En tempo in de bouwopgave.

[1:27:14] Daarvoor ga ik nu niet amendementen steunen die toen misschien wel zijn gesteund.

[1:27:19] Want dan krijgen we een tweede wetsbehandeling en waar gaat het dan kosten van tempo.

[1:27:24] De hoopgroenlinks BVDA.

[1:27:25] Dus dan proef ik dat de heer Van Leijen zegt, wij vinden dat amendement nog steeds een goed idee, maar vanwege tempo gaan wij nu tegen.

[1:27:32] Dat is het argument.

[1:27:34] Van Leijen D66.

[1:27:36] Voorzitter, wat ik mij volgens mij heel nadrukkelijk hoort zeggen, is dat ik vandaag geen amendementen ga steunen, gewoon geen enkele, omdat ik wil dat de tempo gemaakt wordt.

[1:27:43] Dat vind ik het grootste goed.

[1:27:44] Als ik mezelf de vraag stel, wat kan ik vandaag op dit moment doen om de woningzoekenden het beste te helpen?

[1:27:51] Dan is het om ervoor te zorgen dat deze wet zo snel mogelijk naar de Eerste Kamer gaat.

[1:27:56] Helder, wilde u?

[1:27:58] Nobel, VVD.

[1:28:00] Voorzitter, ik hoorde de heer Verleijen goed en ik ben ook blij dat hij namens D66 zegt van ja, we gaan niet een mandement steunen waarin iedere gemeente 30% verplicht sociale woning bouwen moet bouwen.

[1:28:11] Maar als ik hem goed heb beluisterd, voorzitter, zegt de heer Verleijen eigenlijk ook in navolging van de lijsttrekker van D66 Amsterdam.

[1:28:19] We willen überhaupt kijken of gemeenten die meer dan 30% sociale huurwoningen als ijs stellen,

[1:28:25] dat we daar kritisch naar kijken, want uiteindelijk zit de woningbouwontwikkeling gewoon in de weg.

[1:28:30] Heb ik hem goed beluisterd?

[1:28:32] Van Leijen, D66.

[1:28:34] Voorzitter, dat is volgens mij niet wat ik heb gezegd.

[1:28:36] Wat ik heb gezegd is dat ik wil dat gemeentes en regio's tempo maken.

[1:28:41] Daar wil ik best flexibiliteit in geven, laat ze met elkaar bespreken wie welk percentage doet, maar als ze daar niet binnen een half jaar uit zijn, en daar maak ik me echt druk om, want dit wordt gewoon een polse landdag, dan ben ik ervoor dat de minister daarop ingrijpt, of dat de provincie daarop ingrijpt.

[1:28:54] Dan moet ik mijn vraag anders stellen.

[1:28:58] Zit er dan licht tussen wat de lijsttrekker van D66 Amsterdam zegt en wat de landelijke D66 vindt?

[1:29:06] Er zit onwijs veel licht tussen.

[1:29:09] Meneer Van Leijen krijgt het woord via de voorzitter.

[1:29:11] Van Leijen, D66.

[1:29:15] Het gaat denk ik ook om de setting waarop ik vandaag bij dit debat zit en ik blijf maar één ding maar nadrukken bij eigenlijk elke interruptie die ik ga krijgen.

[1:29:21] Ik wil tempo maken.

[1:29:22] Ik wil dat er woningen gebouwd worden.

[1:29:23] Ik wil dat deze wet zo snel mogelijk naar de Eerste Kamer gaat.

[1:29:27] Nobel tot slot.

[1:29:29] Ja, nee, maar juist omdat de VVD ook tempo wil maken, was ik zo blij met de uitspraak van de lijsttrekker van D66 Amsterdam die aangaf van ja, als wij maar meer blijven eisen dan ook wettelijk de norm is, dan komen uiteindelijk die woningbouw projecten niet van de grond.

[1:29:42] Vandaar ook dat ik vraag of de landelijke D66 de lijsttrekker van D66 Amsterdam in dit geval steunt met haar pleidooi van we moeten niet veel meer dan 30 procent sociale huurwoningen bouwen, want dat zou die productie die u wil verhogen juist ten goede komen.

[1:29:57] Bent u het met de

[1:29:57] VVD eens.

[1:29:58] Van Leijen D66.

[1:29:59] Ja, voorzitter, je merkt wel dat het over anderhalve dag gemeenteraadsverkiezingen zijn.

[1:30:03] Nee, even heel simpel.

[1:30:04] Ik ga niet op de stoel van een gemeenteraadslid zitten.

[1:30:06] Daarom zeg ik juist, geef partijen een halfjaar de kans om met elkaar goede afspraken te maken.

[1:30:12] Als dat niet lukt, landelijk instructieregels, want tempo.

[1:30:16] Tot slot, Nobel VVD.

[1:30:18] Tot slot, voorzitter.

[1:30:19] Ik bespuur in ieder geval dat er licht zit tussen wat D66 Amsterdam als uitspraak doet en wat de landelijke D66-fractie gaat het weer fout zeggen.

[1:30:29] Maar tegelijkertijd hoor ik ook een kleine opening om wellicht in de toekomst toch te gaan kijken naar als die percentages hoger liggen dan 30% dat D66 daar misschien ook landelijk naar wil kijken.

[1:30:40] Van Leijen, D66.

[1:30:41] Ja voorzitter, wat de heer Nobel bespeurt en niet bespeurt laat ik bij hem en hij is van harte welkom om bij de landelijke D66 te komen, dat zeg ik altijd.

[1:30:51] Ik blijf bij mijn punt, we moeten tempo maken en voor de rest zijn het vooral een beetje de conclusies die de heer Nobel zelf uitkomt, die hij hier nu gebruikt.

[1:30:57] Nee, nee, de partijfusies doet u maar ergens anders.

[1:31:01] Ik ga naar de heer Ginwiskristen.

[1:31:03] Voorzitter, nog één klein vraagje.

[1:31:05] Het argument is tempo maken.

[1:31:07] Nou is dat amendement waar de heer De Hoop ook over had van collega De Hoop en mij destijds en ook nu weer ingeliend om juist tempo te bevorderen.

[1:31:16] Omdat zoals nu is geregeld, dit gaat leiden tot bestuurlijke drukte en verloren tijd bij de woningbouw.

[1:31:22] Is dat niet juist een overweging om juist nu voordat amendementen zijn, juist omdat het bijdraagt aan het door collega Van Leijen beoogd tempo?

[1:31:30] Van Leijen D66.

[1:31:32] Voorzitter, ja, in voorbereiding naar dit debat is dat natuurlijk een overweging waar ik ook naar gekeken heb.

[1:31:37] En uiteindelijk heb ik de afweging gemaakt.

[1:31:40] Ik kies daar niet voor, want ik ben ervan bang dat als we dat gaan doen, als we allemaal amendementen gaan steunen, dat we een tweede wetsbehandeling krijgen.

[1:31:46] Dat wil ik niet.

[1:31:47] Ik wil tempo.

[1:31:47] Ik wil door.

[1:31:48] Dus in dit geval kies ik ervoor.

[1:31:50] Het grotere goed is dat deze wet gewoon zo snel mogelijk naar de Eerste Kamer gaat.

[1:31:54] Daar wint de woningzoekende echt het meeste mee.

[1:31:57] Helder, dan ga ik naar de inbreng van het lid Ginwis namens de ChristenUnie.

[1:32:03] Voorzitter, dank u wel.

[1:32:05] Ja, voorzitter, zoals een beetje al duidelijk was uit mijn interrupties, vind ik dit een beetje een verloren maandagmiddag.

[1:32:12] Hoewel ik altijd met plezier debatteren over volkshuisvesting, vind ik dit debat eigenlijk overbodig.

[1:32:17] De wet versterking regie volkshuisvesting, die had al van kracht moeten zijn.

[1:32:21] We hebben daar ook een heel goed inhoudelijk debat met elkaar over gehad in de Kamer.

[1:32:24] Inderdaad, dat was in juni.

[1:32:27] We zitten hier louter omdat de meerderheid van deze Kamer een door en door discriminerend amendement heeft aangenomen.

[1:32:32] Dat moest gerepareerd met de novellen.

[1:32:34] Dat wisten we overigens niet pas nadat de Raad van State er wat van vond.

[1:32:38] Dat wisten we die middag dat we moesten stemmen en in de dagen daarnaartoe.

[1:32:43] Vandaar ook destijds de bevlogenheid in de stemverklaring en ook vandaag in de interrupties.

[1:32:48] Natuurlijk, de ChristenUnie steunt die novellen.

[1:32:50] Wij willen niet nog meer onnodige tijd verliezen, kostbare tijd verliezen.

[1:32:55] En hopelijk is het een les voor de voorstemmers van het amendement Mooyman, die normaal gesproken wel respect hebben voor gelijke behandeling van gelijke gevallen.

[1:33:01] Met name richting partijen met een rijke geschiedenis, waarbij je toch een portie verantwoordelijkheidsbesef mag verwachten, heb ik dus mijn verbazing uitgesproken in wat interrupties.

[1:33:10] En er komen ook interrupties voor u.

[1:33:12] Je wilt toch niet dat door dit stemgedrag en het ontbreken van de reflectie er twijfels zouden kunnen ontstaan over het ontbreken van een rechtsstatelijk of staatsrechtelijk geweten.

[1:33:21] Overigens, mijn eerste interruptie?

[1:33:24] Als het mag, ja.

[1:33:25] De heer Mooyman, PVV.

[1:33:27] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:33:29] Waar ik mij toch een beetje over bevreemd in het betogen van de heer Grinwis, is namelijk het feit dat hij in het debat over de wetregie waar het betreffende amendement werd ingediend, alle ruimte had om vragen te stellen over het betreffende amendement.

[1:33:46] Maar de heer Grinwis stelde geen enkele vraag

[1:33:50] Hij liet het aan zich voorbij gaan, om vervolgens wel allerlei grote woorden te gebruiken.

[1:33:55] En dan vraag ik mij toch af, waarom Lethea Green wist dat toen allemaal aan zich voorbij gaan?

[1:34:00] Voorzitter, omdat ik toen in een vrij laat stadium scherp had dat dit amendement was ingediend en ik heb dat wel op tijd doorgekregen, want ik heb in mijn stemverklaring bij de stemmingen uit en ten na dit amendement van de analyse voorzien en gezegd waarom wij als ChristenUnie tegen dit amendement stemmen, hoewel wij het legitiem achten om een discussie over een grensverklaring te hebben voor deze en genen.

[1:34:26] Er zijn in Nederland 250 gemeenten die geen urgentie geven aan statushouders.

[1:34:31] 92 wel.

[1:34:33] Dus ja, een ruime meerderheid van de gemeenten maakt al geen gebruik van de mogelijkheid.

[1:34:38] En je kunt best met elkaar erover hebben van vinden wij het goed dat gemeenten die mogelijkheid wel of niet hebben.

[1:34:42] De ChristenUnie denkt van wel.

[1:34:44] Dat debat is prima.

[1:34:45] Maar ik heb in de stemverklaring heel helder gemaakt wat ik van het amendement had toen ik daar een oordeel over moest vellen.

[1:34:51] En als ik inderdaad scherp had gehad tijdens de bijdrage dat het amendement was ingediend met deze inhoud, dan had ik de heer Mooyman en verschillende collega's daar zeker scherp op bevraagd.

[1:35:01] Het is als een heer Mooyman daar nu nog op bevraagd te worden met plezier.

[1:35:05] Een Mooyman BV.

[1:35:06] Dank voorzitter, maar ik heb zojuist mijn betoog gehad en daar volgde wederom geen enkele vraag van de heer Gienwiss of de heer De Hoop helaas.

[1:35:14] Dus ik had u graag te woord gestaan, maar dat is het niet.

[1:35:19] Ik concludeer dan.

[1:35:20] dat de heer Ginwis op dat moment misschien even niet heeft opgelet.

[1:35:25] Alleen dan wil ik hem ook vragen om toch een stukje zelfreflectie toe te passen en niet constant met grote woorden andere collega's aan te spreken die gewoon om inhoudelijke reden voor een amendement hebben gestemd.

[1:35:38] Ik denk ook dat als je kijkt naar de interpretatie van de Raad van State en de interpretatie die het ministerie daarin heeft gehecht, kan je daar ook nog een politiek oordeel over vellen.

[1:35:48] En ik vraag me dan toch af, waarom maakt de heer Grimm weer zich nu zo kwaad richting collega's, terwijl hij zelf eigenlijk al had kunnen weten hoe de vlag ervoor hing en zijn betoog had kunnen nemen.

[1:36:00] Oké, de vraag is helder.

[1:36:00] Grimm is.

[1:36:01] Ik begrijp deze interruptie echt niet.

[1:36:03] Ik heb het gewoon heel heldenet gezegd.

[1:36:05] En zodra ik dit amendement van de heer Mooyman had gelezen, had ik gelijk door, daar had ik geen Raad van State niet voor nodig, hoe discriminerend dit amendement was.

[1:36:13] Omdat de heer Mooyman in zijn amendement wel overwoog...

[1:36:17] Ervoor had gezorgd dat niet alleen de urgentie voor statushouders as such werd aangepakt, maar gewoon dat statushouders om welke reden dan ook, ook al zaten ze in een andere urgentiecategorie, geen urgentie konden krijgen.

[1:36:32] En dat punt is discriminerend.

[1:36:34] Het is een strijd met artikel 1 van de Grondwet.

[1:36:37] En dat wisten we die dag dat we gingen stemmen.

[1:36:40] En misschien hadden we dat inderdaad allemaal scherp moeten hebben op het moment dat het werd ingediend.

[1:36:43] Maar in het debat heeft het amendement als zodanig geen grote rol gespeeld.

[1:36:46] Het is wel ontraden door de vorige minister van Vrouw.

[1:36:50] En ik heb dat gelukkig op tijd door gehad en er ook heel duidelijk tegengestemd.

[1:36:53] En sterker, de heer Mooyman heeft me daarmee in een gewetensconflict gebracht over van hoe moet ik nou over de hele wet regie stemmen.

[1:36:59] Want die hele wet regie is zo belangrijk.

[1:37:01] Maar dit amendement verminkte die wet wel.

[1:37:06] Mooiman, kort alsjeblieft.

[1:37:08] Ja, tot slot, voorzitter.

[1:37:09] Nou, ik weet niet of het kort zal zijn, maar, voorzitter, dat het, kijk, dat het discriminerend wordt genoemd, ben ik het ook niet mee eens.

[1:37:14] Ik heb dat net om inhoudelijke redenen heb ik dat verdedigd, waarom ik dat niet vind.

[1:37:19] Namelijk dat ik vind dat juist het voortrekken van mensen discriminerend is ten opzichte van Nederlanders, hè, Staten, Zouders en Nederlanders.

[1:37:26] Maar ook technisch gezien klopt het niet, want het gelijkheidsbeginsel, dat zegt natuurlijk dat mensen in gelijke gevallen gelijk behandeld worden.

[1:37:34] Maar laten we nou toch even kijken naar alle andere situaties die we hier ook in Nederland hebben, waar er wel degelijk onderscheid wordt gemaakt tussen mensen, bijvoorbeeld gebaseerd op het feit dat iemand een arbeidsmigrant is, dat iemand een toerist is, dat iemand een EU-ingezetene is, dat iemand een Nederlander is of een niet-Nederlander is.

[1:37:51] Daar wordt ook onderscheid gemaakt.

[1:37:53] Dus zou dan, wat betreft de heer Ginwis, ook een arbeidsmigrant altijd urgentie moeten krijgen op een sociale huurwoning?

[1:38:01] Of misschien zelfs een toerist, voorzitter?

[1:38:04] Mag er volgens de heer Grinwis op geen enkele manier onderscheid worden gemaakt?

[1:38:08] En zo nee, waarom doen we dat dan wel in allerlei andere gevallen hier in Nederland?

[1:38:13] Geen mischrist, u niet.

[1:38:14] Ja, voorzitter, dan geef ik maar een citaat uit de memorie van toelichting.

[1:38:18] De strijdigheid met deze artikel is het gevolg van het feit dat het onderdeel ervoor zorgt dat een specifieke groep personen enkel op baas van hun nationaliteit, het niet zijn van een Nederlander of EU-burger, wordt uitgesloten van een recht dat alle andere personen die rechtmatig in Nederland verblijven wel is gegeven.

[1:38:32] Het betreft het recht op het verkrijgen van urgentie voor een woning als de situatie daartoe aanleiding geeft.

[1:38:37] Dit leidt tot direct onderscheid op grond van nationaliteit onder groepen woningzoekenden.

[1:38:40] Onderscheid kan toegestaan zijn indien het een legitiem doel dient en daarvoor een objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat.

[1:38:46] Dat is ook het antwoord op de vraag gelijk.

[1:38:48] Het doel van het benoemde onderscheid is echt in zichzelf discriminerend, staat in de Memorandum van Toelichting, zeg ik niet, zegt de vorige minister, omdat het met opzet niet Nederlanders uitsluit en daarom niet legitiem een discriminerend doel

[1:39:00] Dat kan nooit gerechtvaardigd worden, einde citaat.

[1:39:04] De heer Mooyman, ik zie u en ik ga u het woord geven, maar ik wil de collega's echt opwijzen dat we gigantisch uit tijd lopen.

[1:39:12] Dus alsjeblieft vragen en antwoorden korter.

[1:39:15] Mooyman PVV.

[1:39:16] Dank u wel, voorzitter.

[1:39:17] Nee hoor, tot slot, want ik wil af van het onterecht, label, discriminatie dat hier wordt opgeworpen, ook door de heer Grinwis, voorzitter.

[1:39:26] Omdat wanneer we kijken naar de situaties die ik bijvoorbeeld net naar voren heb gebracht, het feit dat er ook tussen niet-Nederlanders en Nederlanders gebaseerd op het staatsburgerschap in heel veel gevallen onderscheid wordt gemaakt, dat is een feit.

[1:39:39] Dat is geen discriminatie.

[1:39:41] En wat de heer Grinwis daar verder enkel nog bij aanhaalt, is het beoogde doel van het amendement.

[1:39:47] Maar het beoogde doel van het amendement is denk ik heel duidelijk.

[1:39:50] ervoor zorgen dat Nederlanders, die nu worden achtergesteld, dat zij alsnog een woning kunnen vinden waar er nu heel veel verdrukking plaatsvindt.

[1:39:59] Het beoogde doel dat de heer Ginwis al invult, namelijk discriminatie, dat staat helemaal nergens, is ook zeker nooit zo bedoeld en kan ook niet zo gesteld worden.

[1:40:10] En wat vindt de heer Ginwis daarvan?

[1:40:12] Geen miskristeling.

[1:40:12] Voorzitter, ik was zojuist niet een citaat voor het eigen werk, maar van de ambtsvoorganger van deze minister.

[1:40:19] En dat zit op het aspect, en als dat niet de bedoeling is van de heer Mooyman, dan heeft hij gewoon een slecht amendement gemaakt.

[1:40:27] Dat zit in het aspect van dit amendement, dat het niet alleen de urgentie van statushouders beknot, maar ook als zij op andere redenen recht op urgentie zouden hebben gehad.

[1:40:38] En dat komt omdat de heer Mooyman zegt, in alle gevallen mag zo'n statushouder absoluut geen urgentie krijgen.

[1:40:44] Jawel, dat is precies het punt waar het helemaal over gaat en wat die middag heel helder was in de stemming en waarom we nu een verloren middag hebben.

[1:40:57] Ja, voorzitter, ik heb al gezegd wat jij, in retropositief, over dat amendement vindt.

[1:41:03] Ik heb wel moeite met het gemak waarmee ook de heer Geenwissel dit wegzet als discriminerend, terwijl in de essentie de poging hier is om een discriminerende maat dat nu al bestaat weg te nemen.

[1:41:16] En het kan toch niet zijn dat de heer Geenwissel met droge ogen beweert dat de huidige situatie waar mensen in de meest objectieve manier, namelijk op basis van inschrijvingstijd,

[1:41:24] toegang proberen te krijgen tot een schaars goed, namelijk een sociale huurwoning.

[1:41:28] En dan voorbij worden gestreefd door iemand die niet eens een wachttijd heeft opgebouwd, maar misschien één of twee jaar in Nederland is in een ACC heeft gezeten.

[1:41:34] Ik kan toch niet met droge ogen proberen dat het huidige systeem ook maar enigszins tegemoet komt aan het rechtvaardigheidsgevoel van Nederlanders.

[1:41:46] Mijn ideaalbeeld van onze volkshuisvesting is natuurlijk een volkshuisvesting zonder urgentie.

[1:41:51] Wat zou het fantastisch zijn als er voldoende betaalbare woonruimte is voor iedereen die dat nodig heeft.

[1:41:56] Want urgentie is niet anders dan een...

[1:42:01] Ja, hoe zou ik het zeggen?

[1:42:02] Dan een gemankeerd middel, dan een paardenmiddel in een tijd van schrijnende schaarste.

[1:42:08] En dan moet je gaan verdelen.

[1:42:09] En dan heb je het over verdelende rechtvaardigheid.

[1:42:11] En daarom hebben wij bepaalde urgentiecategorieën.

[1:42:13] Bijvoorbeeld dat als er een scheiding is in een gezin,

[1:42:17] dat dan beide partners wel een woning kunnen vinden of daklozen wel een woning kunnen vinden.

[1:42:26] Of en in dit geval statushouders die een wettelijke verblijfsvergunning in Nederland hebben gehad toch een woning kunnen vinden.

[1:42:32] Is het ideaal?

[1:42:33] Kun je twisten over welke categorie wel of niet urgentie verdient?

[1:42:36] Ja, daar kun je over twisten.

[1:42:38] Daar stemmen we ook over in gemeenteraden die met urgentieverklaringen werken.

[1:42:42] met voorrang wordt daar ook over getwist, wordt daarover gesproken.

[1:42:45] Daar zijn onze gemeenteraden heel wel kapabel toe.

[1:42:48] En daarom vind ik het prima om die discussie in gemeenteraden te laten.

[1:42:51] Ikzelf wil met alle plezier een discussie over migratie voeren.

[1:42:55] Ik wil met alle plezier een discussie voeren over welke categorie wel of niet urgentie verdient.

[1:43:00] Maar het is per definitie inderdaad, en dat geef ik gelijk toe, een gemankeerd middel.

[1:43:05] Helder.

[1:43:06] Dat is afdoende voor de heer Klemink.

[1:43:08] Dan ga ik naar de heer Vlag, SGP.

[1:43:11] Voorzitter, al de hele middag is de heer Grimwits vanaf een morele hoogvlakte andere collega's de maat aan het nemen, op een manier die ik in ieder geval zelf niet plezierig vind.

[1:43:20] En hij gaat zelfs zover dat hij op doelenniveau meent te kunnen zeggen wat collega's bedoeld hebben en zet daar dan tegenover dat hij dit een verloren maandagmiddag vindt.

[1:43:30] Ik heb daar geen vraag over.

[1:43:31] Ik wil alleen zeggen dat ik dat niet correct vind en ook niet respect, niet respectvol.

[1:43:34] Dus ik zou de heer Grimwits willen vragen om ook gewoon qua toon en sfeer iets anders zich op te stellen in dit debat.

[1:43:41] Voorzitter, ik waardeer collega Vlag normaal gesproken zeer.

[1:43:47] Ik kan ook zeer goed met hem overweg.

[1:43:49] Maar wat hij bij mij beleeft, dat is dan wederzijds vandaag.

[1:43:53] En dat kan een keer gebeuren.

[1:43:54] Blijkbaar zijn we allebei niet zo in vorm dan, of misschien wel.

[1:43:58] Maar ik vind het echt ongekend, want ik kan me heel goed nog de aanloop naar de stemming herinneren toen, dat nu echt bij een aantal van mijn collega's inderdaad geen greintje reflectie daarop terug is te vinden.

[1:44:11] Ja, mag dat tot een bevlogen interruptie leiden?

[1:44:13] Dat hoeft toch niet altijd in de meest

[1:44:15] ...vriendelijke, emotieloze woorden.

[1:44:18] Daar mag bevlogenheid en emotie in doorklinken.

[1:44:20] Dat is geen morele hoogvlakte.

[1:44:23] Dat is een oprechte vraag van... ...hebben we toen niet als meerderheid in de Kamer... ...toen een fout standpunt ingenomen?

[1:44:31] Hebben we toen wel zorgvuldig gestemd?

[1:44:33] Overigens is dat niet uniek.

[1:44:34] Daar doen we meer amendementen.

[1:44:35] Bij het andere amendement, over dat kopje soep... ...was de wereld te klein.

[1:44:39] Dit amendement, dat die stemming vond plaats op dezelfde dag... ...dat is toen een beetje tussen neus en lippen door gebeurd.

[1:44:45] Ja, daar vind ik nog steeds wat van.

[1:44:49] En dit is het eerste debat na die stemming dat we daarover hebben.

[1:44:52] Mag daar alsjeblieft een emotie over doorklinken?

[1:44:54] Het gaat over de rechten van mensen.

[1:44:56] Het gaat over huisvesting.

[1:44:57] Het gaat over iets heel wezenlijks.

[1:44:58] Dus ja, ik vind het... Sorry dat de heer Vlachten zich dan aan mijn toon ergert.

[1:45:02] Morgen zal ik waarschijnlijk weer een andere toon hebben bij een ander debat.

[1:45:05] Maar dit zijn hele wezenlijke zaken.

[1:45:08] Ja voorzitter, ik ga het niet langer maken dan nodig hoor, maar ik heb wel geaarst of ik deze interruptie zou doen omdat het afleidt van de inhoud en daar heb ik het graag over.

[1:45:16] Alleen ik vind wel als je publiek op camera zegt ik vind dit een verloren maandagmiddag, terwijl alle collega's met medewerkers hard gewerkt hebben aan een zorgvuldige bijdrage daarin zorgen proberen te vertolken, er zit hier een minister met ondersteuning, dan doe je de Kamer, het instituut Kamer geen recht, bevlogenheid prima, maar houd wel een beetje respect voor.

[1:45:36] Ja, voorzitter.

[1:45:37] Echt, dit is echt ongelofelijk.

[1:45:40] Kan de heer Vlag nog overdrachtelijke taal begrijpen?

[1:45:43] Ik denk het wel.

[1:45:44] Het gaat hierover, ik heb zelfs met de heer De Hoop bepleit, het recht op vrije interrupties.

[1:45:49] Omdat hier iets fundamenteels aan de orde is.

[1:45:51] Het punt is, dit debat en deze middag was niet nodig geweest als die novelle er niet nodig was geweest.

[1:45:57] Maar we zitten hier omdat er een novelle nodig is.

[1:45:58] Dat weet de heer Vlag best.

[1:46:02] Ik laat het even voor de heer Vlag en volgens mij is de boodschap helder.

[1:46:06] Er is nog een interruptie voor u van Klemink, JA21.

[1:46:13] Kijk, we leven niet in een utopie.

[1:46:15] Er is een tekort aan woningen.

[1:46:17] Er zijn wachtlijsten.

[1:46:17] Ja, dan moeten we naar een systeem dat zo eerlijk en rechtvaardig mogelijk is.

[1:46:20] Maar de essentie wat de Raad van State heeft gedaan is het gelijke uitgangspositie tussen mensen creëren.

[1:46:25] Maar dat is onmogelijk.

[1:46:27] U kunt niet een gelijke uitgangspositie creëren tussen mensen.

[1:46:30] Dit is niet aan de Raad van State, dit is echt aan de politiek en die politieke opgave is onmogelijk.

[1:46:34] Dus in de essentie is de Raad van State uitspraak eentje die iets doet wat eigenlijk niet kan.

[1:46:40] Want dat betekent dat iemand die in 2000 geboren is niet in de gelijke uitgangspositie zit als iemand die in 1986 is geboren.

[1:46:48] Dit is een politieke afweging en niet verstoppen achter een uitspraak van een aantal juristen.

[1:46:54] Voorzitter, op dit punt ben ik het met de heer Klemink eens.

[1:46:59] Maar dat is niet het punt waar dit amendement wat hier vandaag wordt gerepareerd.

[1:47:02] Dat ging over het aspect dat je...

[1:47:06] Ja, maar dat ging over het aspect dat als je één keer statushouder bent, welke situatie je ook bevindt, er geen urgentie kan worden verleend.

[1:47:14] Inderdaad, de algemene discussie over moet je wel of niet urgentie kunnen geven aan statushouder, daar kiest de Raad van State voor inderdaad een perspectief, een filosofische benadering waar je best vragen bij kunt stellen van moet je uitgaan van hetzelfde uitgangspunt of van gelijke uitkomsten.

[1:47:31] En zij kiest inderdaad bijna voor een soort van gelijke uitkomsten model.

[1:47:35] En daar kun je best fundamenteel met elkaar een discussie over voeren.

[1:47:38] En daar loop ik zeker niet voor weg.

[1:47:39] Maar dat is niet sek onderwerp van deze novelle.

[1:47:42] Maar dat zijn de heer Klemming en ik met elkaar eens, zie ik.

[1:47:45] Vervolgt u me toch?

[1:47:49] Voorzitter, dan ga ik nu weer toch zijn iets vragen over het amendement over urgentie voor dakloze gezinnen met kinderen.

[1:47:58] Dat amendement heb ik samen met een aantal collega's ingediend en dat is gelukkig aangenomen.

[1:48:04] Ook al werd dat toen ontraden door de ambtsvoorganger van deze minister.

[1:48:08] En ik ben blij mee dat het is aangenomen.

[1:48:11] Want het is een groep mensen, kinderen, meest kwetsbare leden van onze samenleving.

[1:48:19] Als die geen veilig thuis hebben, dat gaat ons zeer aan het hart.

[1:48:22] En gelukkig niet alleen mij, maar heel veel van mijn collega's.

[1:48:26] De minister gaat inmiddels uitvoering geven aan het amendement.

[1:48:32] Daar ben ik blij mee.

[1:48:34] Tegelijkertijd moet ze daar een slag maken naar een regeling die uitvoerbaar is.

[1:48:38] Dat snap ik.

[1:48:40] Maar het amendement moet natuurlijk wel zo worden omgezet dat het recht doet aan de doelstelling en de geest van het amendement.

[1:48:47] Bij de gekozen criteria heb ik nog wat zorgen en die leg ik hier op tafel.

[1:48:51] Ten eerste de weigeringsgrond als het probleem redelijkerwijs voorkomen had kunnen worden.

[1:48:55] Die is erg breed.

[1:48:56] Hoe zorgt de minister ervoor dat voor gemeenten dit niet een vrijbrief is om een brede groep mensen af te wijzen?

[1:49:01] Ten tweede, een andere weigeringsgrond is als mensen niet in hun eigen bestaan kunnen voorzien.

[1:49:07] Dit dreigt een kip-ei-verhaal te worden, want veel dakloze gezinnen met kinderen hebben een huis nodig om in hun eigen bestaan te kunnen voorzien.

[1:49:14] Een huis is randvoorwaardelijk.

[1:49:15] Hoeveel ruimte voor interpretatie wil de minister geven aan deze weigeringsgrond?

[1:49:19] En ten derde, op basis van welke criteria wordt de bindingseis aan een bepaalde woningmarktregio bepaald?

[1:49:25] En ten vierde, rentie kan geweigerd worden als het huisvestingsprobleem binnen een redelijke termijn zelf kan worden opgelost.

[1:49:31] Wat verstaat de minister onder een redelijke termijn?

[1:49:34] En ten laatste,

[1:49:36] Ten slotte, een van de aanleidingen voor dit amendement was het verhaal van Mila en zijn moeder.

[1:49:43] Tijdens haar zwangerschap vroeg zij een urgentieverklaring voor een sociale huurwoning aan, maar die werd afgewezen.

[1:49:50] Volgens de gemeente had zij haar huisvestingsprobleem redelijkerwijs kunnen voorkomen.

[1:49:55] Hoe zorgt de minister ervoor dat mensen, kinderen zoals Mila in dit geval, niet worden afgewezen?

[1:50:00] Wat is redelijkerwijs voorkomen?

[1:50:02] Mijns inziens, en dat was de mening van de meerderheid van de Kamer, was in de casus Mila het niet redelijkerwijs te voorkomen.

[1:50:10] Dus wij waren het oneens met hoe Amsterdam omgegaan is met deze mensen.

[1:50:17] Ten slotte heb ik de gelegenheid te baat genomen, samen met de collega, de hoop om nog een amendement in te dienen om de wet beter uitvoerbaar te maken en meer voortgang te creëren, namelijk om gewoon als uitgangspunt te gaan hanteren 30% sociale huur per gemeente en twee derde betaalbaar.

[1:50:35] Ik heb best wel wat zorgen over de uitvoering van deze wet, want nu moeten we op nationaal en regionaal niveau uitkomen op 30 procent sociaal en twee derde betaalbaar.

[1:50:44] De vraag is, gaan we dat redden?

[1:50:46] Weliswaar hebben we met de motie die vertaald is in een ontwerpbesluit nu zes maanden toegevoegd en daarna kan een provincie of de minister gaan ingrijpen.

[1:50:55] Maar ja, daarmee op zichzelf is dan de procedure gemaximeerd, maar we hebben nog geen zekerheid dat er daadwerkelijk 30 procent en twee derde betaalbaar gebouwd gaat worden.

[1:51:04] en met hoeveel vertraging.

[1:51:06] Bovendien gaat het ook hier over een soort van eerlijk delen.

[1:51:09] En dat is ook nog wel een risico, dat we dat niet goed hebben geregeld.

[1:51:12] Dus daar heb ik nog wat twijfels bij.

[1:51:15] En kan de minister reageren op de zorg dat de voorgestelde systematiek gaat leiden tot regionale onderhandeling?

[1:51:20] En hoe voorziet zij dan het moment in de tijd, na zes maanden, dat zij of de provincie gaat optreden?

[1:51:27] Hoe gaat dat dan in zijn werk?

[1:51:30] Nou ja, dat was eigenlijk mijn vraag.

[1:51:32] En tenslotte,

[1:51:33] Voor deze wet zijn de nationale prestatieafspraken, om deze wet goed uit te kunnen voeren, zijn de nationale prestatieafspraken randvolwaardelijk.

[1:51:42] Vlak voordat het nieuwe kabinet aantrad, kwam naar boven dat er een tekort is van 20 miljard, bijna.

[1:51:49] En dan is de vraag, het coalitieakkoord, daarin loopt het tekort niet helemaal in, dus waarschijnlijk resteert er een tekort van 10 miljard.

[1:51:56] Hoe interfereert dat met de uitvoering van deze wet?

[1:51:59] Tot zover, voorzitter, in mijn eerste termijn.

[1:52:02] Dank u wel.

[1:52:02] Dat was de heer Grimmus en hij sprak namens de ChristenUnie.

[1:52:05] Gaan we naar de achtste spreker van vandaag en de eerste vrouw, mevrouw Steen namens het CDA.

[1:52:10] Voorzitter, dank u wel.

[1:52:11] Nou eens even kijken of ik wat aan de sfeer kan bijdragen vanmiddag.

[1:52:16] In korte tijd, voorzitter, weer een debat over de wooncrisis, na ons debat over de staat van de volkshuisvesting vorige week en zelfs ook de nood naar ruimte.

[1:52:24] En volgens mij waren we het allemaal wel met elkaar eens dat we maatregelen moeten nemen en wel snel.

[1:52:29] En juist daarom is de boodschap van de CDA-fractie vandaag helder.

[1:52:32] We moeten tempo maken met deze novelle, zodat de wet zo snel mogelijk in werking kan treden.

[1:52:37] Want we kunnen ons simpelweg geen vertraging meer veroorloven.

[1:52:40] Er is in Nederland een systeem ontstaan waarin het heel makkelijk is om iets tegen te houden, maar heel moeilijk is om iets mogelijk te maken.

[1:52:48] En voorzitter, wetten en plannen zijn uiteindelijk alleen waardevol als ze leiden tot meer woningen op de bouwplaats.

[1:52:53] En daarvoor is één ding essentieel, duidelijke regie met ruimte voor samenwerking tussen de verschillende bestuurslagen.

[1:52:59] Zodat we regie nemen en op een goede manier bouwen aan de gemeenschappen van vandaag en morgen.

[1:53:04] En voor het CDA betekent dit dat het Rijk kader stelt, maar dat de provincie en de gemeente ruimte moeten houden om die opgave in te vullen zodat die past bij de regio.

[1:53:13] De woningmarkt in Groningen is nou eenmaal anders dan die in de Randstad en de middelgrote gemeente staat voor andere keuzes dan de G4.

[1:53:19] En daarom vinden wij het belangrijk dat gemeente en provincie regionale afspraken kunnen blijven maken over de aantallen en het type betaalbare woningen, zodat nationale doelen ook echt aansluiten bij de regionale realiteit.

[1:53:31] Dan de snelheid van procedures, voorzitter.

[1:53:34] Het versnellen betekent ook dat we gemeenten de instrumenten moeten geven om daadwerkelijk te handelen.

[1:53:40] Het is goed dat er ruimere mogelijkheden komen om een voorkeursrecht te vestigen.

[1:53:44] Het CDA hoopt dat er vaker van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt.

[1:53:48] Voor ons is dat recht ook echt een middel om speculatieve prijsopdrijving van de grond tegen te gaan en om gemeenten eerder grip te laten krijgen op grondposities.

[1:53:56] Ik begrijp dat er reparatie met deze novelle gebeuren moet, maar ik zou ook wel graag samen op zoek gaan naar hoe we meer grip kunnen krijgen op die grondposities.

[1:54:03] Dan is er een vraag voor u van de heer Vlag, SGP.

[1:54:10] Mevrouw Steen, wilt u de microfoon uitdoen?

[1:54:13] Ja, dank u wel, voorzitter, want ik hoor mevrouw Steen eigenlijk ook pleiten om de vrijheid bij regio's te houden, hoe je die opgave verdeelt over de regio.

[1:54:20] Het is zeer terecht, denk ik.

[1:54:22] Nu is mevrouw Steen in haar vervolg aan de vorige werkzame leven wethouder geweest.

[1:54:26] van ik denk zomaar een centrumgemeente, of ze heeft in ieder geval een belangrijke rol gespeeld in de woonregio Twente.

[1:54:32] Zou ze kunnen beschrijven hoe dat ging, hoe die gesprekken tussen gemeenten gingen, tussen stad en platteland, en hoe de verdeelafspraken werden gemaakt tussen die verschillende gemeenten?

[1:54:43] Zeker, voorzitter.

[1:54:45] Nou heb ik niet zelf aan die tafels gezeten, maar goed, collegiaal bestuur, dus ik heb goed gemerkt en gehoord hoe dat is gegaan en dat ging eigenlijk best wel goed.

[1:54:53] Soms is dat ook best wel pittig geweest, maar wij hadden ook wel een provincie die daar wel stevig in die gesprekken in zat.

[1:55:00] Dus ik heb ook wel gezien dat het instrumentarium dat de provincie heeft

[1:55:04] wel leiden tot, nou ja, soms elkaar even recht in de ogen aankijken en soms ook wel eventjes een goede stevige discussie.

[1:55:12] En dat was ook niet altijd even makkelijk, maar besturen is ook niet altijd even makkelijk.

[1:55:17] En daarmee hebben we uiteindelijk best goede afspraken met elkaar kunnen maken en gaat het in de regio-tenten heel erg goed.

[1:55:23] Dat is afdoende voor het lid Vlag, maar niet voor de leden Grinwis en De Hoop.

[1:55:29] Grinwis was eerst, Grinwis ChristenUnie.

[1:55:31] Voorzitter, en vervolg daarop, werden die afspraken ook uitgevoerd door elke gemeente?

[1:55:36] Want dat is eigenlijk mijn ervaring.

[1:55:38] Tot afspraken komen in het verleden in de woningmarktregio, dat ging nog wel.

[1:55:42] Maar als je dan keek naar de realisatiecijfers van hoeveel sociale huur, hoeveel betaalbare woningen uiteindelijk werd gebouwd, dan kwamen er flagrante verschillen aan het licht.

[1:55:54] En dan ben je zo in de regio waar ik zelf actief ben geweest als gemeenteraadslid,

[1:55:58] Met de gemeenten Westland, Den Haag, Pijnakker, Noordorp, Delft.

[1:56:03] Wilt u wel tot de vraag komen?

[1:56:05] Daar bleek uiteindelijk dat gemeenten die al minder sociale huur hadden, toch in de praktijk er niet in verslaagden hun doelstellingen te realiseren.

[1:56:13] Steent CDA.

[1:56:15] Kijk, die afspraken zijn nu ook nog steeds in uitvoering en we gaan de goede kant op in Twente.

[1:56:22] En het wil ook niet zeggen dat het feit dat in Twente het goed gaat, dat het een anekdotisch bewijs is voor de rest van het land.

[1:56:29] Maar ik zie wel dat er voldoende instrumentarium is, zowel bij de provincie als ook uiteindelijk bij de minister om te kunnen ingrijpen als die niet gehaald worden.

[1:56:40] Dus ik wil eigenlijk wel zeggen dat Twente het voorbeeld is voor heel Nederland.

[1:56:47] Maar het zou mooi zijn als andere regio's dat zouden volgen.

[1:56:52] Maar ik denk wel dat er in essentie voldoende instrumenten zijn om dit wel te kunnen waarborgen.

[1:56:58] Ik vind het vraag wel wat bestuurlijke moet links en rechts en daar kan het heus nog wat aan verbeteren, maar daar hoeven we geen verplichtingen op te leggen, maar volgens mij zijn goede, stevige, slagvaardige bestuurlijke afspraken en uit ultimo de dreiging van dat de minister daarop kan ingrijpen wat het CDA betreft op dit moment gewoon daar voldoende voor.

[1:57:17] Ga ik naar De Hoop, GroenLinks BVDA.

[1:57:19] Ja, toch nog kort op dit punt, want dit was wel echt zwaar bevochten ook juist door de eigen CDA-minister Hugo de Jonge, die het wel echt heel erg belangrijk vond om dat per gemeente vast te leggen.

[1:57:30] Maar ik heb de afgelopen tijd ook vanuit de VNG met veel CDA-wethouders ook gesproken, bijvoorbeeld

[1:57:35] Ik zag ook nog een brief voorbijkomen van een wethouder, volgens mij het Ols Dweijen, die ook heel graag wel vast willen houden aan die 30% omdat ze wel bang zijn voor die Poolse landdag.

[1:57:45] En ik ben benieuwd hoe het CDA denkt om daar dan toch aan gemoet te komen als bijvoorbeeld het amendement van Grimwis en mij

[1:57:53] is de vorige keer tegengestemd door het CDA, maar ik ben wel benieuwd naar hoe we dan toch op dat doel voldoende uit kunnen komen en dat beter kunnen waarborgen en of we misschien vandaag ook op een andere manier daar nog te kunnen komen.

[1:58:07] Ja, dan blijf ik toch eigenlijk bij mijn vorige antwoord, want je hebt wetten en je hebt bestuurlijke slagkracht.

[1:58:15] En ja, ik zie dat het ook best ingewikkeld kan zijn om aan die afspraken met elkaar te voldoen.

[1:58:20] En tegelijkertijd zie ik in het hele land, of dat nou CDA-wethouders zijn, of het zijn SGP-wethouders, of het zijn GroenLinks PvdA-wethouders, het gevoel verantwoordelijkheid te willen nemen voor die 30 procent en de realisatie van die doelen.

[1:58:35] Het is niet gezegd dat dat past in elke gemeente.

[1:58:38] Dus het kan best wel zijn dat gemeente zegt, ja, ik heb nu mijn doel gehaald.

[1:58:43] Het is nu even aan een ander.

[1:58:44] En dan is het juist het gesprek dat met elkaar gaat helpen om uiteindelijk de woningen te bouwen op de plekken waar het het meest opportun is.

[1:58:52] En dat gesprek, dat moet je met elkaar in de regio voeren.

[1:58:55] En dat kan best prima met elkaar in die bestuurlijke slagkracht.

[1:59:00] Dus volgens mij in de hele regio en in heel Nederland ziet dat er anders uit.

[1:59:06] dan kunt u betogen vervolgen.

[1:59:09] Ik was bezig met grondposities om ook daadwerkelijk die woningen te gaan bouwen.

[1:59:16] Mijn vraag aan de minister over die grondposities is dan ook over hoe gaan we nou volgen dat die verruimde termijnen

[1:59:24] daadwerkelijk gaan bijdragen aan het tegengaan van speculatie in woningbouwgebieden.

[1:59:28] Met andere woorden, hoe gaan we zien of gemeenten hierdoor eerder een effectieve grip kunnen krijgen op hun grondposities en dat het niet iets van op papier blijft.

[1:59:36] En daarnaast de vraag of de termijn van vijf jaar en daarna nog eens vijf jaar via omgevingsvisie of programma in de praktijk voldoende ruimte biedt.

[1:59:43] Want we weten allemaal dat gebiedsontwikkelingen toch best wel vaak lang kunnen duren.

[1:59:47] Hoe gaan we in de gaten houden of dit ook echt daadwerkelijk werkt voor gemeenten?

[1:59:52] En dan tot slot, voorzitter, over de uitvoeringskracht.

[1:59:54] Want een voorkeursrecht helpt om regie te houden, maar uiteindelijk moet ook gewoon echt verworven worden.

[2:00:00] Hoe kijkt de regering naar de relatie tussen dit instrument en de capaciteit van gemeenten om ook daadwerkelijk actief grondbeleid te voeren?

[2:00:07] En hoe voorkomen we dat dit instrument vooral goed werkt voor gemeenten met veel financiële of organisatorische slagkracht?

[2:00:13] Het is ook van belang dat gemeenten die problemen hebben met het dekken van de risico's in hun grondbedrijf iets hebben waar ze op kunnen terugvallen.

[2:00:20] Dus mijn vraag aan de minister is ook wanneer kunnen we het voorstel voor het organiseren van een grondfaciliteit verwachten?

[2:00:26] Voorzitter, in een nota aan de aanleiding van het verslag lezen we dat het kabinet werkt aan het Rijksprogramma om uitvoeringscapaciteit te versterken en daarbij wordt ook gewezen op het principe van parallel plannen, waarbij dus verschillende stappen in de voorbereiding gelijktijdig worden doorlopen en de CDA-fractie ziet daarin een heel erg cruciale stap naar versnelling.

[2:00:45] Maar tegelijkertijd zien we ook in de praktijk dat het nog weinig brede toepassing vindt.

[2:00:50] Dus de vraag aan de minister, en dat is mijn laatste vraag,

[2:00:53] Hoe gaan we ervoor zorgen dat elke gemeente in Nederland standaard dit parallel plannen toepast?

[2:00:57] Is de minister bereid hier nadrukkelijk werk van te maken, zodat deze aanpak niet alleen in enkele voorbeeldprojecten wordt toegepast, maar structureel onderdeel wordt van de manier van werken waarop we woningbouwprojecten doen?

[2:01:08] Voorzitter, laten we tempo maken met deze novella, zodat we snel daadwerkelijk de regie op de volkshuisvesting kunnen hernemen.

[2:01:15] Dank u wel, mevrouw Steen.

[2:01:16] Ik zie dat er geen interrupties meer zijn.

[2:01:18] Dan ga ik de heer Grimwis vragen om het voorzitterschap over te nemen.

[2:01:21] Met alle plezier en dan geef ik graag het woord aan mevrouw Beckerman van de SP voor haar termijn.

[2:01:27] Ja, dank u wel.

[2:01:28] De wooncrisis is een betaalbaarheidscrisis, maar de wet die moest gaan zorgen dat er meer betaalbaar gebouwd zou worden, gaat daar helemaal niet voor zorgen.

[2:01:37] De SP heeft vorig jaar, of dit jaar eigenlijk, tegen de wetregie volkshuisvesting gestemd.

[2:01:43] En waarom?

[2:01:43] Daar hadden we drie redenen voor.

[2:01:44] Eén, omdat met de versie van de wet die vorig jaar voorlag het totaal aantal en aandeel sociale huur zou kunnen dalen in plaats van stijgen.

[2:01:53] Twee, omdat de wet niet ging zorgen voor regie, maar voor bureaucratie en eindeloze strijd tussen gemeenten.

[2:01:59] En drie, omdat de wet er niet voor zou zorgen dat mensen die zo hard een woning nodig hebben, die ook zouden gaan krijgen.

[2:02:06] En de novelle die vandaag voor ligt, maakt dat niet beter, maar slechter.

[2:02:10] Het klinkt allemaal mooi, twee derde betaalbare nieuwbouw, maar het lost de wooncrisis niet op zolang aan de andere kant er nog steeds sociale huurwoningen worden gesloopt en verkocht en we onder de streep eindigen met minder in plaats van meer betaalbare sociale huurwoningen.

[2:02:27] Laat ik beginnen met een hele simpele vraag aan de minister.

[2:02:31] Mag het totale aandeel of het aantal sociale huurwoningen van haar dalen?

[2:02:36] Want dat kan wel het gevolg van zijn van de huidige wet in deze vorm.

[2:02:40] En dat kan toch op geen enkele manier de bedoeling zijn.

[2:02:44] Want in de huidige plannen slopen corporaties tot 2035 93.000 sociale huurwoningen.

[2:02:52] Bovendien staat in het nieuwe coalitieakkoord van Jetten dat er ingezet wordt op de verkoop van sociale huurwoningen.

[2:02:58] En met deze wet krijgen sommige gemeenten de opdracht 30% sociale huurwoningen te bouwen.

[2:03:03] Maar als je tegelijkertijd veel sloopt en verkoopt, dan heb je het onder de streep als nog minder sociale huurwoningen.

[2:03:09] Gemeenten die nu al iets meer sociale huur hebben, krijgen de opdracht

[2:03:14] om juist minder sociale huur te bouwen en meer middenhuur.

[2:03:18] In die gemeente neemt het aandeel sociale huur dus sowieso af, ondanks lange wachtlijsten.

[2:03:24] Ik voel een punt.

[2:03:26] Dan geef ik graag het woord aan collega Nobel voor een interruptie.

[2:03:30] Ik heb niet geturfd, maar ik heb het aantal keren dat ik sociale huurwoning voorbij heb horen komen, dat was erg vaak.

[2:03:37] Ik vroeg me af wanneer de SP het gaat hebben over betaalbare koop en het middensegment, want dat is waar Nederland echt naar snakt.

[2:03:43] Mevrouw Beckerman voor een reactie op deze vraag.

[2:03:46] Nou, voorzitter, dat is natuurlijk de vraag waar Nederland naar snakt, want in mijn ideaal zou je juist de sociale huur als weer een brede volkshuisvesting kunnen hebben, ook voor mensen met een wat hoger inkomen.

[2:03:59] We halen vaak de stad Wenen hier aan, waar 70 procent van de inwoners in een sociale huurwoning woont.

[2:04:05] En het voordeel daarvan is dat het allemaal gemengde buurten zijn, geen achterstandswijken.

[2:04:11] En dat is eigenlijk nog een minimum wat je daarmee zegt.

[2:04:14] Want je kunt daar gewoon een zwembad op je dak hebben.

[2:04:18] Of je nou een lage inkomen hebt of een middeninkomen.

[2:04:21] En mensen zeggen daar met trots dat ze in sociale huur wonen.

[2:04:24] Ook de dochter van de premier zegt ik woon in sociale huur omdat het fantastisch is met al die voorzieningen.

[2:04:30] Dus ja voorzitter de SP noemt vaak sociale huur omdat wij graag terug willen naar een traditie van trotse volkshuisvesting.

[2:04:38] En de VVD is die al lange tijd aan het slopen en wil daar nog steeds mee doorgaan.

[2:04:50] Ik weet niet of het een goed idee is om woningcorporaties ook op te zadelen met de bouw van zwembaden.

[2:04:56] Als mensen dat willen moeten ze dat natuurlijk gewoon lekker zelf doen in hun achtertuin als ze daar behoefte aan hebben.

[2:05:01] Maar is de SP-fractie met de VVD eens dat uiteindelijk als we het woningbouw tekort op willen lossen dat we de markt gewoon keihard nodig hebben en dat we juist niet meer maar minder regels met elkaar moeten opstellen en ervoor moeten zorgen dat uiteindelijk investeerders maar zeker ook bouwers naar Nederland toe willen komen?

[2:05:20] Voorzitter, het gemak waarmee de VVD zegt we moeten corporaties niet opzadelen met zwembaden.

[2:05:28] We zakken door een ondergrens in Nederland qua betaalbaar wonen.

[2:05:34] We hebben een gigantische wooncrisis.

[2:05:37] Gigantisch.

[2:05:38] En ik hoor al de hele middag.

[2:05:40] Ik heb me, omdat ik ook een rol heb als voorzitter, ingehouden.

[2:05:43] Maar wat ik hoor is een partij

[2:05:46] die dat veroorzaakt heeft en vervolgens al de hele middag mensen tegen elkaar opzet.

[2:05:53] Dus tegen de starter zegt het is die ander die de woning inpikt.

[2:05:57] Voorzitter, ik geloof in zwembaden en ik geloof dat we de wooncrisis kunnen oplossen.

[2:06:02] Met iets beters

[2:06:04] dan alleen maar tragische kleine hokken als nieuwbouw.

[2:06:08] Die zwembaden zouden een ideaal moeten zijn van de hele kamer.

[2:06:12] Weet u waarom?

[2:06:13] Omdat we dan niet meer bouwen alleen maar om mensen te huisvesten.

[2:06:18] En dan bouwen we om samen te wonen, om samen te leven in dit land.

[2:06:22] En dat een partij die al zo lang aan de macht is niet verder

[2:06:26] kan komen dan aan de ene kant corporaties uitknijpen, we hebben een gat van 20 miljard voor de opgaven die er nu liggen.

[2:06:35] Daar wordt van ongeveer 10 miljard van gedicht.

[2:06:38] Maar dan nog, dan nog gaat het alleen maar over de bestaande afspraken en niet over het oplossen van de wooncrisis.

[2:06:45] En vervolgens de hele middag besteden aan zeggen de ene groep wel, de andere groep niet, die groep een beetje.

[2:06:51] Zo zetten we mensen elkaar tegen elkaar op en lossen we de wooncrisis niet op.

[2:06:56] Ik heb zomaar het vermoeden dat ik in de hoop nog één keer hierop wil ingaan, die kans krijgen.

[2:07:00] En ik ben volledig onpartijdig, maar ik kan nog wel verhalen dat de collega Peter de Groot het prachtig vond dat zwembad waar we bij stonden.

[2:07:10] Ik kan me er alles bij voorstellen dat VVD'ers graag in de zwembad springen.

[2:07:14] Maar even zonder gekheid, in de zwembad kun je niet wonen en dat weet de SP net zo goed als ik.

[2:07:21] Maar ik maak me wel zorgen om het feit dat eigenlijk de mogelijkheid die ik de SP, of de SP, excuse meneer Vlag, het gaat niet zo goed vandaag met de partij.

[2:07:29] De mogelijkheid die ik de SP wilde bieden was eigenlijk om aan te geven dat we die markt ook gewoon heel erg nodig hebben, met name voor de betaalbare koop en ook in de middenhuursegment.

[2:07:41] Ik begrijp heel goed dat we ook sociale huurwoningen moeten bouwen, dat heb ik ook in mijn eigen bijdrage aangegeven, maar is de SP het dan wel met de VVD eens dat zonder de markt we er uiteindelijk niet gaan komen en dat het leeuwendeel van de te bouwen woningen

[2:07:54] niet gerealiseerd gaat worden, ook niet als er meer geld naar corporaties gaat of andere zaken die de SP graag bepleit.

[2:08:01] Ze worden niet gebouwd, want woningen moeten uiteindelijk gebouwd worden door bouwers en investeerders moeten dan wel vertrouwen hebben in de Nederlandse woningmarkt.

[2:08:08] En wil de SP daar samen dan met de VVD naar kijken om toch uiteindelijk die woningen te kunnen realiseren die zo broodnodig zijn?

[2:08:15] Mevrouw Bakket-Bekkeman, ook in laatste instantie de kans om te reageren en het verzoek om daarna door te gaan met haar betogen eerste termijn.

[2:08:22] Ja, dank u wel.

[2:08:23] Eerste SGP-vrouw in de Kamer, blijkbaar.

[2:08:28] Voorzitter, een aantal punten.

[2:08:30] In een zwembad kun je niet wonen.

[2:08:32] Dat is helemaal terecht.

[2:08:33] En een zwembad klinkt als luxe.

[2:08:36] Het punt is dat we zien dat voor hele normale mensen een woning inmiddels zelfs al luxe is geworden.

[2:08:49] Dat is ongelooflijk.

[2:08:52] En waar komt dat door?

[2:08:55] Dat is geen natuurramp.

[2:08:57] Dat is het gevolg van hele bewuste politieke keuzes.

[2:09:00] Keuzes waarin de VVD voorop heeft gelopen.

[2:09:04] Om trotse volkshuisvesting af te breken en steeds meer en meer aan de markt over te laten.

[2:09:10] We zijn daardoor in een diepe wooncrisis terechtgekomen.

[2:09:14] En we kunnen daar uitkomen.

[2:09:16] En we kunnen daar uitkomen met iets beters

[2:09:19] dan alleen maar kleine nieuwbouwwoningen.

[2:09:23] Daar geloof ik in.

[2:09:25] En waarom geloof ik daarin?

[2:09:26] Omdat Nederland het eerder heeft gedaan.

[2:09:29] Tijdens de diepe economische crisis van de vorige eeuw werden kathedralen voor de arbeidersklassen gebouwd.

[2:09:36] Prachtige woningen waar we nog steeds

[2:09:39] naar teruggaan die nog steeds monumentale status hebben omdat ze zo goed zijn.

[2:09:43] Het waren niet alleen woningen, het waren voorzieningen om trots op te zijn.

[2:09:48] En ik denk dat Nederland dat kan, maar dat kan niet met een VVD die keer op keer op keer maar weer uitknijpt wat zo van belang is voor ons allemaal.

[2:10:02] mijn betoog vervolgen.

[2:10:06] Ik vind het dus een onbegrijpelijke logica.

[2:10:07] Een wooncrisis los je niet op met minder echt betaalbare woningen.

[2:10:11] Welk aandeel betaalbare woningen wil de minister in de totale voorraad en hoe denkt ze daar te komen?

[2:10:17] Er is al veel gezegd over de chaos die zou kunnen dreigen tussen gemeenten.

[2:10:23] Onderling moeten afspraken worden gemaakt om het doel op regionaal niveau te kunnen halen.

[2:10:27] En waarom kiest de minister niet voor één duidelijke instructieregel voor alle gemeenten, zoals gemeenten, provincies, woonbond en corporaties zelf voorstellen?

[2:10:37] met minimaal 30% sociaal en 2 derde betaalbaar.

[2:10:40] Voor de SP zou dat eigenlijk al een heel zwak compromis zijn.

[2:10:44] Maar voor iedereen die vandaag roept tempo tempo, dit is wat gemeenten, corporaties, provincies en de woonbonds zelf

[2:10:53] hebben bepleit.

[2:10:55] Het meest venijnige stuk van de wet is misschien nog wel de boetes en maatregelen de minister kan opleggen als een gemeente meer sociale huur bouwt.

[2:11:02] Dus een gemeente die ervoor kiest om de wachtlijst tekorten te willen maken, om mensen thuis te willen geven, kan een boete krijgen, vragen we aan de minister.

[2:11:09] Hiermee geeft de minister projectontwikkelaars die graag duurder bouwen ook echt een machtsmiddel om te gaan vertragen.

[2:11:15] Erkent de minister dat een boete op de bouw van sociale huur bizar is en geschrapt dient te worden?

[2:11:20] Voorzitter, tijdens het debat over de wetregie volkshuisvesting hebben wij een groot punt gemaakt van de aanpak van dakloosheid.

[2:11:28] Nederland heeft afgesproken dat in 2030 niemand meer dakloos hoeft te zijn, maar dit is een onzin belofte als je niet voldoende woningen hebt voor dakloze mensen.

[2:11:37] Ons poortstel om alle mensen die dreigend dakloos en dakloos zijn op basis van de Ethos Light definitie urgentie te geven werd verworpen.

[2:11:44] Het minder vergaande voorstel om gezinnen urgentie te geven werd wel aangenomen, maar in een nieuwe versie van de wet zwakt de minister dat voorstel af.

[2:11:53] En waarom dat problematisch is, laat een aangrijpend stuk in de Groene Amsterdammer van deze week zien.

[2:12:00] Zwanger of ziek, wie mag de opvang in, is de titel.

[2:12:04] Het laat zien hoe hard het probleem met dakloosheid escaleert.

[2:12:08] Mensen moeten strijden, niet eens om een huis, maar om een plekje in de opvang.

[2:12:13] Een hardvochtige strijd tegen bureaucratische regels als zelfredzaam en verwijtbaar dakloos.

[2:12:19] Kinderen die slapen in garages en portieken.

[2:12:21] Het is vernederend, het is mensonterend.

[2:12:24] Wachtlijsten zijn er inmiddels niet voor een plek in de opvang,

[2:12:28] maar voor wachtlijstbegeleiding.

[2:12:30] Gemeenten die enorme kosten maken, maar daarmee een woning niet dichterbij brengen.

[2:12:35] Voorzitter, wonen eerst.

[2:12:37] In 2030 niemand dakloos.

[2:12:39] Dat was de belofte.

[2:12:40] Staat u voor die belofte?

[2:12:42] Vraag ik de minister.

[2:12:44] Want nergens in Nederland wordt de wonen-eerst aanpak nu echt volledig doorgevoerd.

[2:12:49] Geen pilots en projecten en managers, maar oplossen.

[2:12:54] Wonen is een recht.

[2:12:55] Geen privilege waarvoor je eerst gemangeld genoeg moet zijn.

[2:12:59] In het coalitieakkoord ontbreekt een aanpak van dakloosheid.

[2:13:02] Wat gaat de minister doen?

[2:13:04] Is dit een ommissie?

[2:13:05] Staat zij voor de eerste in huis aanpak?

[2:13:07] En waarom zijn zelfs voor dakloze gezinnen in deze wet, de heer Gimmis vroeg het net ook, afzwakkingen gedaan met echt vernederende voorwaarden?

[2:13:15] Wil de minister die schrappen en alsnog komen tot een aanpak van urgentie voor alle dakloze mensen op basis van de Ethos Light definitie?

[2:13:23] En dat was het, voorzitter.

[2:13:25] Alvorens we gaan schorsen, geef ik graag het voorzitterschap weer terug aan mevrouw Beckerman.

[2:13:27] Ja, dank u wel.

[2:13:28] En dan kijk ik naar de minister hoe lang zij nodig heeft.

[2:13:29] Een half uur, alvorens we gaan schorsen, geef ik graag het voorzitterschap weer terug aan mevrouw Beckerman.

[2:13:31] Ja, dank u wel.

[2:13:31] En dan kijk ik naar de minister hoe lang zij nodig heeft.

[2:13:34] Een half uur, alvorens we gaan schorsen, geef ik graag het voorzitterschap weer terug aan mevrouw Beckerman.

[2:13:36] Ja, dank u wel.

[2:13:36] En dan kijk ik naar de minister hoe lang zij nodig heeft.

[2:13:37] Een half uur, alvorens we gaan schorsen, geef ik graag het voorzitterschap weer terug aan mevrouw Beckerman.

[2:13:40] Een half uur, alvorens we gaan schorsen, geef ik graag het voorzittersch

[2:47:46] Ik heropen de vergadering.

[2:47:47] Welkom bij de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[2:47:51] Aan de orde vandaag is de novelle over de wet regie volkshuisvesting.

[2:47:56] We hebben de eerste termijn van de zijde van de Kamer gehad en nu is het woord aan de minister.

[2:48:01] En we zouden wel graag eerst de blokjes willen horen.

[2:48:04] Ja, geen enkel probleem.

[2:48:06] Een mapje betaalbaarheid, een mapje bouwen voor middeninkomens, een mapje aandachtsgroepen en urgenten, een mapje versnellen en tot slot een mapje overig.

[2:48:20] Dank u wel.

[2:48:21] Ik zou dit debat wel graag gewoon interrupties als ze komen willen toestaan, want misschien helpt dat ook en zijn daarmee ook vragen die later komen direct beantwoord.

[2:48:31] Is dat akkoord?

[2:48:33] Ik maak liever een mapje af.

[2:48:36] Dat snap ik.

[2:48:37] Ik kijk wel even hoe het gaat met de leden.

[2:48:41] Ik zie ze heel sympathiek.

[2:48:43] We gaan het gewoon per mapje doen.

[2:48:44] Helemaal goed.

[2:48:45] Begint u met de beantwoording.

[2:48:47] Dank u wel.

[2:48:49] Voorzitter.

[2:48:51] Gezien mijn achtergrond denk ik bij het woord crisis maar aan één ding.

[2:48:56] Aanpakken.

[2:48:58] Aanpak die rust, regelmaat en reinheid brengt en die leidt tot resultaten.

[2:49:04] Bij een aanpak hoort regie en bij regie hoort een regisseur.

[2:49:10] Een regisseur die overziet, die behartigt, die stuurt en die dirigeert.

[2:49:15] En bij alles afvraagt of het bijdraagt aan het van tevoren afgesproken doel.

[2:49:21] Wat is de prijs en bij wie landt die prijs?

[2:49:25] De prijs landt momenteel bij te veel mensen, dusdanig verspreid dat er nauwelijks nog een ordening te bedenken is of een eerste domino steen te vinden is.

[2:49:36] Om deze wooncrisis te adresseren is er regie nodig.

[2:49:42] Dat kunnen we met het wet voor stelversterking regie volkshuisvesting.

[2:49:45] Deze ligt in de Eerste Kamer.

[2:49:47] Vandaag spreek ik met u over de novellen van het wetsvoorstel.

[2:49:51] En samen kunnen we tot wetgeving komen die het verschil gaat maken in mensenlevens.

[2:49:57] Er moet duidelijkheid komen over hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt.

[2:50:02] Voor studenten, starters, mensen met een laag of middeninkomen, de politieagenten, de verpleger, voor onze ouderen.

[2:50:11] Dat gaat over tempo maken, versnelling van procedures en gelijke kansen voor urgenten, de meest kwetsbaren van onze samenleving.

[2:50:19] Vanmorgen vroeg was ik op bezoek in een dakloze opvang en heb ik met drie jonge mensen mogen spreken die mij openhartig hun verhalen hebben verteld.

[2:50:30] Een van hen, een afgestudeerde computer science

[2:50:36] jongeman, een zoon van een Nederlandse vader die helaas overleden is en verdient niet genoeg, ondanks dat hij afgestudeerd is aan de universiteit, genoeg om in de vrije sector een huis te kunnen vinden.

[2:50:51] Zijn werkgever vereist dat hij remote werkt.

[2:50:55] Dat betekent dat hij werkt vanuit de dakloze opvang met een hoop lawaai om zich heen.

[2:51:01] En dat hij s'avonds om 9 uur binnen moet zijn en daardoor geen onderdeel kan zijn van een sociaal leven.

[2:51:09] De tweede jongeman komt uit een begeleid wonenopvang en was in de financiële problemen gekomen waardoor hij uit zijn huis moest.

[2:51:20] Geen familie in Nederland die hem wil en kan helpen, werkt vijf dagen in de week en verdient niet genoeg om ergens in Nederland een plek te vinden buiten de dakloze opvang.

[2:51:32] Een jonge dame, in Nederland geboren, afgestudeerd, loopt een ziekte op, heeft daar een ergonoom voor nodig, maar de ergonoom mag niet in de opvang komen om haar te behandelen.

[2:51:44] Zij heeft daar namelijk eerst een huis blijkbaar voor nodig.

[2:51:48] Drie schone, frisruikende, leuke, welbespraakte jonge mensen op het rechte pad.

[2:51:56] Maar in de opvang met een klok die hun leven op pauze zet.

[2:52:01] Dankbaar dat het er is, maar het is niet de oplossing.

[2:52:06] Voorzitter, ik ben blij dat ik zo snel na mijn aantreden als minister met u in overleg kan gaan over een onderwerp dat zoveel mensen raakt.

[2:52:15] U heeft dit wetgevingsoverleg voorvarend geagendeerd.

[2:52:18] Dank u wel daarvoor.

[2:52:19] Dat onderstreept dat u met mij het aanpakken van het woningtekort ziet als topprioriteit.

[2:52:26] We hebben vandaag gesproken over waarom versterking van de regie op de volkshuisvesting zo belangrijk is.

[2:52:32] Een onderdeel daarvan is de novelle die bij u voor ligt.

[2:52:35] Een novelle om aangenomen amendementen te schrappen of aan te passen is uitzonderlijk.

[2:52:40] Het kabinet en ik willen daarmee niet afdoen aan de belangrijke rol van de Tweede Kamer als medewetgever.

[2:52:47] Maar in dit geval is het noodzakelijk om te zorgen dat wetten uitvoerbaar zijn en juridisch houdbaar.

[2:52:53] We zijn hierbij niet over een nacht ijs gegaan.

[2:52:55] Er is met mede-overheden in de uitvoeringstoets gekeken naar de effecten voor de uitvoering.

[2:53:00] De Raad van State onderschrijft de beoordeling dat het nodig is dat het bijzondere instrument van de Novelle is ingezet en vindt de toelichting toereikend.

[2:53:09] Ook is goed gekeken welke reparatie strikt noodzakelijk was.

[2:53:13] Zo is het amendement over het voorkeursrecht aangepast en niet geschrapt.

[2:53:19] Het amendement over urgentie voor gezinnen met kinderen wordt niet gewijzigd in de novelle.

[2:53:23] Dit werking met het oog op de uitvoerbaarheid uit via de ministeriële regeling.

[2:53:28] Uiteindelijk is voor de woningzoekende maar één ding belangrijk.

[2:53:32] Het oplossen van het woningtekort.

[2:53:35] Wetten die in de praktijk werken.

[2:53:38] Dat vraagt om duidelijkheid, voorspelbaarheid en regie.

[2:53:42] Voorzitter, ik ga graag met uw Kamer in gesprek over de vragen, zorgen en suggesties die u daarbij.

[2:53:47] Ga ik naar het eerste mapje, betaalbaarheid.

[2:53:55] D66 en ChristenUnie over tempo maken en de fullback percentage sociale huur.

[2:54:02] Tempo maken is essentieel voor de woningzoekende.

[2:54:05] Binnen een half jaar na inwerking training moeten afspraken over de verdeling van betaalbare wonen zijn gemaakt om tijdig de volkshuisvestingsprogramma's te kunnen vaststellen.

[2:54:15] Ik hou vinger aan de pols of er voortgang zit in het maken van regionale afspraken.

[2:54:21] En ik verwacht van provincies dat zij in actie komen als er niet tijdig afspraken worden gemaakt.

[2:54:27] Ik ga in gesprek waar het niet lekker loopt en ga die provincie aansporen zelf knopen door te hakken.

[2:54:33] Waar nodig zal ik provincies de opdracht geven om hier instructies over te geven.

[2:54:38] Dat zeg ik u toe.

[2:54:40] Een terugvalpercentage voor sociaal is niet nodig.

[2:54:43] Ingrijpen doe ik wanneer bestuurlijk overleg niet lukt, want dat is nog altijd de snelste weg.

[2:54:52] SP.

[2:54:53] U vraagt over twee derde betaalbare 30% sociaal per gemeente.

[2:54:58] Het ontwerpbesluit voorziet in de balans tussen sturen op het halen van de betaalbaarheidsdoelstellingen en ruimte laten aan gemeenten om recht te doen aan lokale verschillen.

[2:55:06] Dat doe ik door in het besluit te regelen dat de doelstelling van twee derde betaalbaar bouwen en 30% sociale huurwoningen gehaald moet worden op regionaal, provinciaal en landelijk niveau.

[2:55:19] Ik regel in het ontwerpbesluit dat alle gemeenten daaraan moeten bijdragen.

[2:55:24] IPO, VNG, Edes en de Woonbond stellen een doelstelling van twee derde betaalbaar en 30% sociaal per gemeente in lijn met het amendement De Hoop en Grimwis.

[2:55:34] Ik vind het dan ook onverstandig om alle gemeenten exact dezelfde opdracht te geven.

[2:55:39] Dat sluit niet goed aan bij de ruimte die gemeenten nodig hebben om te bepalen wat er lokaal nodig is.

[2:55:46] vraag van jaar 21 over regionale doelstellingen.

[2:55:50] Elke bouwregio moet twee derde betaalbaar en 30 procent sociaal bouwen op basis van het fair share principe.

[2:55:56] Niet elke gemeente binnen een regio hoeft aan dezelfde eisen te voldoen.

[2:56:00] Daarin zit juist de flexibiliteit.

[2:56:03] De ene gemeente kan bijvoorbeeld iets meer betaalbaar bouwen dan een andere.

[2:56:07] Daarvoor is regionale afstemming nodig.

[2:56:10] Vraag van de VVD over bovenmatig betaalbaar.

[2:56:14] Dit kabinet wil meer betaalbaar bouwen voor lage inkomens en voor mensen met een middeninkomen.

[2:56:20] De ervaring leert dat bij strengere eisen projecten stilvallen.

[2:56:24] Doordat het niet meer rondrekent of zorgt voor eindeloze discussies.

[2:56:29] Ik wil juist tempo.

[2:56:30] Daarom is het uitgangspunt dat gemeenten niet meer dan twee derde betaalbaar programmeren.

[2:56:36] En geen vaste percentages per project of wijk hanteren.

[2:56:40] Ik kan met een instructiebesluit overheden opdragen de eisen te laten vervallen.

[2:56:44] Bij niet tijdig uitvoeren van die opdracht kan ik ingrijpen met interbestuurlijk toezicht.

[2:56:52] Vraag aan de SP.

[2:56:52] Boet de sociale huur.

[2:56:54] Dit kabinet wil meer betaalbaar bouwen voor lage inkomens en voor mensen met een middeninkomen.

[2:57:02] Volgens mij gaat er nu iets mis.

[2:57:06] Wat zeg je?

[2:57:12] Ja, ik doe deze even overnieuw.

[2:57:14] De vraag van de SP, de boete over de sociale huur.

[2:57:17] Dit kabinet wil meer betaalbaar bouwen voor lage inkomens en voor mensen met een middeninkomen.

[2:57:22] De ervaring leert dat bij strengere eisen projecten stilvallen doordat het niet meer rondrekent of zorgt voor eindeloze discussies.

[2:57:28] Ik wil graag tempo.

[2:57:30] Daarom is het uitgangspunt dat gemeenten niet meer dan twee derde betaalbaar programmeren en geen vaste percentages per project of wijk hanteren.

[2:57:37] Via de realisatiestimulans ontmoedig ik gemeenten met hoge betaalbaarheidseisen, tenzij deze eisen echt nodig zijn om de regionale doelen te halen.

[2:57:47] In mijn bestuurlijke overleggen zal ik dit aan de orde stellen.

[2:57:50] Ook zal ik dit in mijn brief aan alle gemeenteraden in het kader van de coalitievorming benadrukken.

[2:57:55] Waar nodig zal ik 1 op 1 gesprekken voeren.

[2:57:58] Ik kan met een instructiebesluit overheden opdragen de eisen te laten vervallen.

[2:58:02] Bij niet tijdig uitvoeren van die opdracht kan ik ingrijpen met interbestuurlijk toezicht.

[2:58:08] Vraag van de SGP over de kwaliteitseisen.

[2:58:11] Het is belangrijk dat we woningen bouwen van goede kwaliteit.

[2:58:14] De kwaliteitseisen voor alle nieuw te bouwen woningen zijn daarom uitputtend vastgelegd in het besluit bouwwerken leefomgeving.

[2:58:22] Die kwaliteitseisen zijn van hoog niveau, dus ook voor betaalbare woningen.

[2:58:26] De ervaring leert dat het mogelijk is om kwalitatief goede betaalbare woningen te bouwen.

[2:58:32] Bijvoorbeeld door scherp te kijken naar lokale eisen zoals parkeren of door in te zetten op industriële bouw om tijd en kosten te besparen.

[2:58:42] Vraag van de PVV over de instandhouding betaalbare koop.

[2:58:47] Ik vind het belangrijk dat we niet alleen betaalbaar bouwen... maar betaalbare koopwoningen ook betaalbaar houden.

[2:58:53] Voor betaalbare koopwoningen is de minimale instandhoudingstermijn één jaar... en de maximale instandhoudingstermijn tien jaar.

[2:59:00] Dat is korter dan bij sociale huurwoningen... omdat de beperking dat de eigenaar de woning niet mag verkopen... boven de bovengrens van een betaalbare woning zwaar ingrijpt.

[2:59:10] De instandhoudingstermijn voor een betaalbare koophoning wijkt af van de huurcategorieën in verband met de bescherming van het eigendomsrecht.

[2:59:18] vraag van de SP over het dalen van het aantal sociale huurwoningen.

[2:59:23] Waar we samen voor staan is om te zorgen voor voldoende woningen die aansluiten bij het inkomen en de woonbehoeften van mensen.

[2:59:30] Dat betekent dat we in dit wetsvoorstel sturen op twee derde betaalbaar bouwen, waarvan 30% sociale huurwoningen.

[2:59:37] Dat zorgt voor meer aanbod voor mensen met een laag inkomen,

[2:59:40] en een middeninkomen.

[2:59:42] 30% sociaal bouwen is ook zo met de gemeente en de corporaties afgesproken in de nationale prestatieafspraken.

[2:59:50] Daar is geconstateerd dat 30% sociale huurwoningen ertoe leidt dat de sociale huurvoorraad in absolute zin verder zal groeien.

[2:59:59] Daarbij is ook rekening gehouden met sloop en uitponden.

[3:00:02] Dat is waar ik me op richt, niet op het aantal sociale huurwoningen.

[3:00:08] Vraag van de SP aan het aandeel betaalbaar in bestaande voorraad.

[3:00:13] Dit wetsvoorstel is gericht op het toevoegen van meer betaalbare woningen in absolute zin voor middeninkomens en lage inkomens.

[3:00:20] Niet op het aandeel betaalbare woningen en sociale huur in de voorraad.

[3:00:25] Dat zorgt voor meer aanbod voor mensen met een laag inkomen en voor middeninkomens.

[3:00:30] Dit wetsvoorstel en het besluit sturen op het toevoegen van meer betaalbare woningen door de wettelijke opdracht om twee derde betaalbare woningen en 30% sociale huur te programmeren.

[3:00:41] Dit is geregeld in instructieregels aan gemeenten, provincies en het Rijk.

[3:00:46] Deze doelstelling geldt op regionaal, provinciaal en nationaal niveau.

[3:00:52] De vraag van de ChristenUnie, de samenhang van het investeringsdekort en corporaties.

[3:00:58] In de nationale prestatieafspraken hebben corporaties afspraken gemaakt over de grote en noodzakelijke volkshuisvestelijke opgave, zoals de nieuwbouw van sociale huurwoningen.

[3:01:08] Uw Kamer is in januari geïnformeerd over de voortgang van die afspraken.

[3:01:12] Corporaties zijn goed op weg.

[3:01:15] Ze bouwen veel meer woningen en het aantal woningen met een slecht energielabel is al bijna gehalveerd.

[3:01:21] Tegelijkertijd weten we dat de nationale prestatieafspraken financieel niet langer haalbaar zijn.

[3:01:27] Corporaties lenen geld om te kunnen investeren en door rentestijging en gestegen onderhoudskosten komt de sector tot 2034 ongeveer 19 miljard tekort.

[3:01:37] Het oplossen van het tekort is daarmee ook een belangrijke voorwaarde voor dit wetsvoorstel.

[3:01:42] Ik zal uw Kamer op een later moment informeren over de invulling van de maatregelen in het coalitieakkoord en de gevolgen voor de financiële haalbaarheid van de nationale prestatieafspraken.

[3:01:53] Tot zover, voorzitter, dit blokje.

[3:01:57] Dank u wel.

[3:01:58] Er zijn behoorlijk wat vragen aangemeld.

[3:02:01] Als eerste Gimmis, dan de hoop, dan Nobel.

[3:02:03] Gimmis, ChristenUnie.

[3:02:06] Voorzitter, dank en dank aan de minister voor haar toezegging op het punt

[3:02:11] zodra die zes maanden periode voorbij is, ze niet zal talmen om dan wat rijk, maar bij voorkeur provincies een instructie te geven.

[3:02:20] Zo heb ik haar begrepen.

[3:02:23] Kan de toezegging afgemaakt worden dat wij dan, want de wet gaat in principe op 1 juli in, dus 1 januari is het half jaar voorbij.

[3:02:31] dat we dan in het eerste kwartaal van volgend jaar een brief krijgen met wat is dan het resultaat.

[3:02:40] Zijn er daadwerkelijke instructies gegeven of zijn alle regio's er in die zes maanden uitgekomen en hoe zagen die instructies er dan uit?

[3:02:46] Dank u wel, de minister.

[3:02:48] Dat kan ik toch zeggen.

[3:02:51] Dan noteren we die.

[3:02:52] Dan ga ik naar De Hoop, GroenLinks PvdA.

[3:02:56] Ja, ook van mijn kant dank aan de eerste beantwoording van de minister.

[3:03:01] Kan de minister toelichten waarom het ministerie het in eerste instantie wel belangrijk vond om het gemeentelijk vast te leggen de betaalbaarheidseisen, niet regionaal?

[3:03:10] De minister.

[3:03:14] Daar kom ik op tweede termijn op terug.

[3:03:17] De Hoop, GroenLinks, BVDA.

[3:03:19] Ja, dat is prima, maar het is natuurlijk wel het fundament van deze wet, die betaalbaarheidseisen en dat het ook eerder gemeentelijk vast werd gelegd.

[3:03:30] En ik denk dat de reden daarvan was dat men ook daadwerkelijk wilde dat het aantal sociale huurwoningen ook op peil zou blijven, dat iedereen ook zijn rol daarin nam en dat je daar ook een stok achter de deur

[3:03:42] of eigenlijk voor de deur in dit geval.

[3:03:45] En daar is nu twijfel over.

[3:03:46] Dus ik ben ook wel benieuwd hoe de minister toch iets breder reflecteert op de signalen van VNG, IPO, de Woonbond, die hier grote zorgen over hebben en wat zij daarvan vindt van die signalen.

[3:03:58] Helder de minister.

[3:04:04] Uiteindelijk gaat het over flexibiliteit bij de gemeentes, die wij hierin ook honoreren, maar een uitgebreide antwoord kom ik zo voor u terug op de tweede termijn.

[3:04:17] Dank u wel.

[3:04:17] Is dat voldoende voor u, de hoop?

[3:04:20] Kan de minister dan ook in haar beantwoording meenemen dat in principe die flexibiliteit er ook nog was?

[3:04:26] Dus dat er natuurlijk een doel was voor gemeenten, maar dat er ook nog ruimte was om af te wijken.

[3:04:30] Dus wat daar het verschil nu dan in is, dat het zo belangrijk maakt om die wet toch op dit punt aan te passen.

[3:04:37] De minister komt daar dus op terug in tweede termijn.

[3:04:39] Dan ga ik naar Nobel en dan Vlag.

[3:04:42] Voorzitter, dank.

[3:04:43] Laat ik voorop stellen dat ik denk dat het goed is dat deze minister aangeeft dat zij ook het gevaar ziet van bovenwettelijke eisen, bijvoorbeeld op het gebied van sociale huur, en dat zij ook namens het kabinet ziet dat de bouw daardoor kan stilvallen.

[3:04:59] Mijn vraag is echter, ik hoorde de minister zeggen voorzitter, ik kan ingrijpen middels een instructiebesluit en dat klinkt nog niet

[3:05:06] daadkrachtig genoeg wat de VVD betreft.

[3:05:08] Want we weten dat er in diverse steden, ik heb zojuist ook een aantal voorbeelden aangehaald, dat dit gewoon de regel is.

[3:05:15] Dus als de minister aangeeft ik kan ingrijpen, dan is dat nog wat zwak.

[3:05:18] Ik hoop dat zij kan toezeggen dat ze ook gaat ingrijpen, zodat die woningbouwproject uiteindelijk ook bijvoorbeeld in onze hoofdstad van de grond kan komen.

[3:05:31] Als het past bij het in te zetten instrument dat ik kan ingrijpen en dat het ook past bij mijn rol en dat het aansluit bij hoe de regionale verdeling is ingericht, dan zal ik ingrijpen als het nodig is.

[3:05:46] introductieteksten ook gezegd dat ik daar niet van zal weglopen.

[3:05:52] Maar wat mij betreft proberen we er eerst nog met elkaar uit te komen en leven we in een land waarbij momenteel iedereen iemand kent die op zoek is naar een woonruimte.

[3:06:02] Dus ik kan me bijna niet voorstellen dat het nodig is dat ik stevige taal ga gebruiken, maar ik zal hem gebruiken als het nodig is om een doorbraak te forceren om aan die woningen te komen die we in dit land nou eenmaal heel hard nodig hebben.

[3:06:16] Nobel, graag een korte vraag.

[3:06:18] Ja, korte vraag.

[3:06:19] Kijk, regionaal wordt niet afgesproken wat ontwikkelaars moeten bouwen.

[3:06:23] Dat doet de gemeente.

[3:06:25] En daarom haalde ik in mijn voorbeeld de gemeente Amsterdam aan, want die vragen structureel meer dan wat wettelijk is afgesproken.

[3:06:31] Dus vandaar ook heel stellig mijn vraag van, gaat u daar dan ook ingrijpen?

[3:06:35] Want u verwijst niet terug naar de regio, maar ik hoop dat de minister gewoon ook per gemeente gaat ingrijpen, dat ze dat dan ook kan toezeggen, dat ze per gemeente dat gaat doen.

[3:06:43] De minister.

[3:06:49] Kijk, als het debat gaat over of ik zal ingrijpen op het moment dat het echt niet anders kan, omdat ik zie dat de woningopgave waarvoor we aan de paal staan niet wordt gerealiseerd, dan zal ik dat doen.

[3:07:03] Tegelijkertijd zeggen wij met deze wet, we gaan niet elke gemeente overal precies op nummeriek vastleggen, dat doen we in de regio.

[3:07:12] Dus de ene gemeente zal misschien iets meer doen en de andere gemeente zal misschien iets minder doen.

[3:07:18] En dan heb ik die gesprekken met het regionale niveau.

[3:07:25] Nobelkort.

[3:07:28] Dit is wel ingewikkeld in de praktijk, want uiteindelijk heeft de minister natuurlijk wel een regio waarin woningbeaantallen worden gerealiseerd, maar het zijn specifieke gemeenten die eisen stellen.

[3:07:36] En als gemeenten ook meer dan twee derde als eisen stellen en meer dan 30% sociale huur, dan verwacht de VVD gewoon dat deze minister ingrijpt, want dat zijn bovenwettelijke eisen.

[3:07:46] De minister.

[3:07:49] U vraagt of ik... Sorry, voorzitter.

[3:07:55] De vraag of ik zal ingrijpen, die kan ik bij elke vraag opnieuw beantwoorden, dat ik dat zal doen als dat nodig is.

[3:08:04] Maar ik ga eerst proberen bestuurlijk met elkaar uit te komen.

[3:08:07] Daar gaan we geen Poolse Landdag van maken.

[3:08:08] Daar gaan we niet eindeloos over doen.

[3:08:10] Maar als we met elkaar afspreken dat ze daar in de regio de ruimte voor hebben

[3:08:15] individuele verschillen te maken, dan zit je misschien op een gegeven moment met z'n allen om tafel.

[3:08:21] Maar ik ga niet op de individuele gemeenten hierop sturen.

[3:08:24] Dat doe ik dan provincieel met de gemeentes aan tafel.

[3:08:28] Ik heb staan, vlag en de hoop heren.

[3:08:31] Echt kort, er geen mis.

[3:08:33] Echt kort, want het is inmiddels al tien over zes.

[3:08:38] Vlag.

[3:08:39] Ja, dat zal ik doen, voorzitter.

[3:08:40] Ik heb antwoord gekregen op een vraag die ik volgens mij niet heb gesteld over de kwaliteitsborging en die vastgelegd zou zijn in het bouwbesluit.

[3:08:48] Ik weet niet of dat het antwoord was op mijn zorgen over de vertragende werking van vergunningen of dat die terugkomt bij het laatste blokje versnellen.

[3:08:55] Dan zou ik dat even opruimen.

[3:08:57] De minister.

[3:08:59] Die komt terug bij het mapje versnellen.

[3:09:01] Helemaal goed.

[3:09:02] Dan ga ik naar de hoop, dan Gimmis.

[3:09:04] Ja, voorzitter, het is eigenlijk meer een punt van orde, omdat ik toch merk dat voor de verdere behandeling van dit debat ik het wel belangrijk vind om op die betaalbaarheidseisen een antwoord te hebben, want ik heb daar ook nog vervolgvragen over en ik zie de eindtijd, als we pas bij tweede termijn daar beantwoording op krijgen, dan is dat wat ingewikkeld.

[3:09:23] Dus ik zou toch willen vragen of het ergens in de eerste termijn beantwoord kan worden en anders dat we misschien kort even kunnen schorsen, maar dat we daar wel die betaalbaarheidseisen wel het debat met de minister goed over kunnen voeren.

[3:09:33] De minister, is dat mogelijk?

[3:09:38] Oké, laten we dit proberen.

[3:09:44] Het krijgt de voorzitter natuurlijk waarde aan dat iedereen vanuit dezelfde informatiepositie dit kan volgen.

[3:09:52] Uit de consultatie en de Kamerbehandeling kwamen twee boodschappen naar voren.

[3:09:57] Borgt de doelen en zorgt voor meer lokale ruimte.

[3:10:00] Om die reden is er in het ontwerpbesluit voor gekozen niet iedere gemeente dezelfde opdracht te geven.

[3:10:07] Dus daarom is op dit punt het ontwerpbesluit aangepast.

[3:10:10] Borg de doelen, meer lokale ruimte.

[3:10:15] Als de minister het microfoon uit doet, geef ik het lid De Hoop GroenLinks die uitwoord.

[3:10:20] Ja, helder.

[3:10:22] Ik vroeg ook nog om een reflectie van de minister wat de maatschappelijke organisatie... Ja, dat zit er deels in, maar zij geven nog steeds aan, IPO, VNG, Woonbond, dat zij toch het liefste wel per gemeente dat vast zouden stellen.

[3:10:35] En dan heb ik daar meteen de vervolgvraag op, als dat mag, voorzitter.

[3:10:39] Is de minister bereid om te onderzoeken of het werkbaar is om die twee derde betaalbaar en dertig sociale huur per gemeente als uitgangspunt voor de regio om de handelingen op te nemen in het besluit?

[3:10:54] Dank u wel, voorzitter.

[3:10:55] Ja, daar kan ik nu nog niet op vooruitlopen.

[3:10:58] En om terug te komen op uw eerdere vragen over VNG en IPO, dat klopt.

[3:11:02] En de marktpartijen weer wat anders.

[3:11:05] Dus ik denk dat mijn belangrijkste punt is, is dat wij gaan deze opgave niet van de wal afkrijgen.

[3:11:12] Ik ga daar nog andere taal voor vinden als ik wat langer in dit domein zit.

[3:11:16] Maar wij gaan deze van de kant niet afkrijgen.

[3:11:19] Als we overeenstemming van iedereen en met iedereen moeten, als we dat nastreven.

[3:11:26] Dus er moeten bepaalde keuzes gemaakt worden in wat je wel volgt en wat je niet volgt.

[3:11:30] Voor mij is het allerbelangrijkste dat die huizen er komen.

[3:11:33] En niet alleen voor één categorie, maar voor allemaal.

[3:11:36] Want dat is de enige manier waarop ik geloof dat we dit kunnen gaan oplossen.

[3:11:42] Ja, dat moet samen met de VNG.

[3:11:44] Die spelen daar een hele belangrijke rol in.

[3:11:46] Ja, we moeten naar de IPO luisteren.

[3:11:47] Ja, we moeten naar de woonbond luisteren.

[3:11:49] Ja, we moeten naar de mensen die daadwerkelijk moeten bouwen luisteren.

[3:11:53] We moeten naar de wooncoöperaties luisteren.

[3:11:55] We moeten naar iedereen luisteren en tegelijkertijd willen we parallel tempo maken.

[3:12:01] Dus zoals we het nu hebben verwoord is...

[3:12:04] Binnen de gemeente, we borgen het, maar er moet wel flexibiliteit zijn en die flexibiliteit regelen we door het regionaal te maken.

[3:12:16] Afsluitend, want ik ben het heel erg eens met wat de minister zegt, maar eigenlijk als je dat meeneemt, dan zou je toch zeggen, dan wil je het juist per gemeente vastleggen.

[3:12:25] Want de minister schet, ja, ik wil eigenlijk niet een soort Poolse landdag met zowel de marktpartijen als de maatschappelijke organisaties, maar we organiseren dat nu toch een soort van regionaal.

[3:12:35] Terwijl als je het gemeentelijk vastlegt, dan doe je het niet.

[3:12:36] Dus juist dit antwoord van de minister, zou ik zeggen, bewijst waarom je het toch misschien gemeentelijk vast moet leggen.

[3:12:42] Is de minister dat met mij eens?

[3:12:44] De minister.

[3:12:46] Voorzitter, nee, ik ben het eens met mezelf dat ik denk dat het een goed idee is om vast te houden aan daar waar we de gemeente bepaalde flexibiliteit geven, dat we het wel borgen met voldoende instrumenten, dat we erop kunnen sturen, dat ik er desnoods zelf op kan sturen.

[3:13:09] dat we dat regionaal verankeren.

[3:13:11] Er komt nog een invoeringstoets, die kunnen we gebruiken om ook met elkaar te evalueren of dit inderdaad een succesvolle route is.

[3:13:23] Helder, dan ga ik naar collega Grinwis, ChristenUnie.

[3:13:27] Voorzitter, de minister heeft antwoord gegeven op mijn vraag over hoe de nationale prestatieafspraken

[3:13:34] en het tekort wat daar is opgetreden, hoe zich dat verhoudt en of dat niet randvoorwaardelijk is om de wet versterking en regie volksgesvestiging uit te kunnen voeren.

[3:13:43] Maar mij is niet helemaal helder hoe dat nou precies gaat interfereren in de praktijk.

[3:13:48] Stel, gemeentegaan vanaf 1 juli in de regio's al dan niet enorm hard aan de slag om tot een bepaalde woningmix te komen.

[3:13:56] Maar uit de sommen blijkt dat woningcorporaties hun deel van de opgave niet helemaal kunnen waarmaken in sommige regio's.

[3:14:01] Hoe gaat er dan precies op geacteerd worden?

[3:14:04] Of zegt de minister nou nee, ik ga in de tussentijd er alles aan doen om die nationale prestatieafspraken volledig gefinancierd te krijgen?

[3:14:11] De minister.

[3:14:16] Dank u wel, voorzitter.

[3:14:17] In het coalitieakkoord worden een aantal maatregelen voorgesteld, zoals het structureel verlagen van de vennootschotbelasting met 325 miljoen per jaar.

[3:14:26] Mijn voorlopige inschatting is dat het met dit pakket in theorie mogelijk wordt het financiële tekort van de sector op te lossen.

[3:14:33] En ik hou natuurlijk een slag om de arm, maar bijvoorbeeld omdat dit om een grootschalige herverdeling tussen corporaties vraagt, en dat moet vrijwillig gebeuren.

[3:14:42] En zover zijn we nog niet.

[3:14:45] Jim is ChristenUnie.

[3:14:47] Voorzitter, dus de minister zegt, dank voor de antwoord, want aanvankelijk waren de sommen van de helft van het tekort met het coalitieakkoord ingelopen.

[3:14:55] We hadden aanvankelijk vijf miljard over.

[3:14:57] Dat ging naar een tekort van bijna 20 miljard.

[3:14:59] En we hebben nu nog een tekort van 10 miljard.

[3:15:01] Maar de minister zegt nou, ik heb er nog eens naar gekeken en ik denk dat we het hele tekort van 20 miljard kunnen inlopen.

[3:15:06] Begrijp ik dat goed?

[3:15:07] En kan ze dat misschien en niet misschien nu vanavond, maar richting een volgend debat wat verder uitwerken en onderbouwen?

[3:15:14] De minister.

[3:15:17] Voorzitter, dank u wel.

[3:15:19] Zoals ik aangaf, ik hou een slag om de arm, maar ik wil wel op basis van deze berekeningen en gesprekken met de corporaties wel gaan kijken hoe ver we gaan kunnen komen.

[3:15:28] Toch ga ik heel even kant kiezen van de heer Grimmis, omdat we vorige week hier ook over gedebatteerd hebben.

[3:15:33] Kan de minister een toezegging doen richting de heer Grimmis om die berekeningen, daar kunt u zelf een termijn aan koppelen, en wanneer die gedeeld kunnen worden?

[3:15:42] Want ik denk dat dit een onderwerp is wat anders elk debat zal terugkeren.

[3:15:48] Ja, zeker.

[3:15:50] Volgens mij heb ik in het vorige bad, de heer Grim, al een brief toegezegd en daar zullen we voor zorgen dat het antwoord op deze vraag daar dan nog nadrukkelijker in wordt verwoord.

[3:16:02] Die noteren we.

[3:16:05] De hoop.

[3:16:07] Wilt u nog een keer interrumperen?

[3:16:08] De hoop.

[3:16:09] Toch even doorgaand op dit punt van de heer Grim, waar zie je het verschil in dat de minister vorige week aangaf dat er nog een tekort van 10 miljard was en dat dat dan nu niet meer zo gezien wordt vanuit het ministerie?

[3:16:20] Want dat is wel een heel groot verschil natuurlijk.

[3:16:23] Iets meer toelichting zou fijn zijn.

[3:16:25] De minister.

[3:16:27] Nee, wat ik vorige week heb gezegd en wat ik nu zeg, daar zit wat mij betreft geen licht tussen hooguit in hoe ik het zeg.

[3:16:35] Ik hou een slag om de arm.

[3:16:38] Ik zeg alleen, we moeten kijken naar hoe de grootschalige herverdeling tussen corporaties plaatsvindt.

[3:16:43] Dat zijn de gesprekken die we moeten voeren, omdat dat vrijwillig moet gebeuren.

[3:16:47] Daar heb ik geen instrumenten over.

[3:16:50] En we moeten kijken hoe we dat instrument kunnen, of hoe zij dat kunnen gebruiken om dat tekort dicht te lopen.

[3:17:02] Ik zie dat er geen vragen meer zijn, dus dan kunt u door naar het tweede blokje.

[3:17:06] Bouwen voor meerdere inkomens.

[3:17:13] De vraag van de VVD over betaalbare koop.

[3:17:17] Er is niet alleen een groot tekort aan woningen voor mensen met een laag inkomen.

[3:17:20] Ook veel mensen met een middeninkomen willen graag een betaalbare woning, waaronder een betaalbare koopwoning.

[3:17:26] Dat is precies de reden waarom het kabinet als doelstelling 25 procent betaalbare koopwoningen.

[3:17:32] wil realiseren, naast de doelstelling van 30% sociale huur.

[3:17:37] Bij de uitwerking om deze doelstelling te realiseren zal ik goed kijken naar de uitvoerbaarheid in de praktijk.

[3:17:42] Aandachtspunten zijn grote lokale verschillen, de benodigde flexibiliteit en het voorkomen van de verdringing van de middenhuurwoningen.

[3:17:49] Ik zal uw Kamer informeren over deze uitwerking in ieder geval voor aanvang van het meireces.

[3:17:56] Een vraag van de SGP over wetswijziging betaalbare koop.

[3:18:02] Ik zie deze doelstelling in het coalitieakkoord als een continuering van de regeling voor betaalbaar bouwen die is uitgewerkt in het ontwerpersluit.

[3:18:10] Er is dus geen wijziging van de wet nodig.

[3:18:12] Ik zal uw Kamer op korte termijn, mijn voornemen is voor het meireces, over de exacte uitwerking informeren.

[3:18:19] Bij de uitwerking kijk ik ook goed naar de uitvoerbaarheid in de praktijk en consistentie van beleid.

[3:18:24] Duidelijkheid hierover is ook van belang voor de mederoverheden.

[3:18:28] Met het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen, de realisatiestimulans en woningbouwimpuls stimuleer ik de bouw van betaalbare koopwoningen.

[3:18:36] In de praktijk worden al betaalbare koopwoningen gebouwd.

[3:18:40] WBI-projecten bevatten bijvoorbeeld gemiddeld 25% betaalbare koop.

[3:18:45] Tot slot de vraag van jaar 21 over het verdringen van de middenhuur.

[3:18:50] Zowel mensen met een laaginkomen als met een middeninkomen belanden tussen wal en schip.

[3:18:54] Dat vind ik zorgelijk.

[3:18:56] Daarom voorziet het ontwerpbesluit in borging van doelstelling van twee derde betaalbaar bouwen voor lage- en middeninkomens.

[3:19:03] waarvan 30% sociaal, op nationaal, provinciaal en regionaal niveau.

[3:19:08] Alle gemeenten moeten bijdragen.

[3:19:10] Dat is nu niet overal het geval.

[3:19:12] Ik stimuleer de bouw van betaalbare woningen voor middeninkomens, ook financieel.

[3:19:17] Ook maak ik de middenhuur aantrekkelijker.

[3:19:19] Ik kom nog voor het meireces met de uitwerking van de doelstelling in het coalitieakkoord om in de nieuwe woondeals te streven naar 25% betaalbare koopwoningen.

[3:19:28] Dat was het, voorzitter.

[3:19:30] Dank u wel.

[3:19:30] Dan kijk ik of er vragen zijn in dit blokje.

[3:19:32] De heer Vlag, SGP.

[3:19:34] Voorzitter, wellicht kan daar dan ook worden ingegaan op de schijnbare discrepantie ook in het coalitieakkoord, want daar lijkt te staan alsof er meer gestuurd gaat worden op die percentage.

[3:19:43] Tegelijkertijd.

[3:19:44] oude ontwikkelaars en andere betrokken ook ruimte om mee te bewegen met vragen vanuit de markt.

[3:19:48] Als je die passage een paar keer leest, dan lijkt het alsof je eigenlijk gewoon alle kanten ermee op kunt.

[3:19:53] Dus dan hoor ik graag ook in die brief hoe scherp dat dat nou uiteindelijk bedoeld is en uitwerkt.

[3:19:59] Helder, de minister.

[3:20:04] Ja, dat ben ik met u eens.

[3:20:06] Sorry, voorzitter.

[3:20:08] Ik ben het eens met het punt dat dat voor meerdere manieren interpreteerbaar is.

[3:20:14] Ons eigen huiswerk daarin is dat we dat in de beleidsbrief vertalen naar hoe wij dat zien en dat is een proces wat nu loopt.

[3:20:23] Dank u wel.

[3:20:24] Er is nog een vraag van de heer Klemink, JA21.

[3:20:28] Ja, voorzitter, over die betaalbaarheid eisen over alle regio's over Nederland en bijvoorbeeld de simulieringsmaatregelen zoals de WBI.

[3:20:36] Een van de problemen die gemeenten buiten de Randstad hebben is dat de bouwkosten eigenlijk net zo hoog zijn als in de Randstad, maar de opbrengst een stuk lager, waardoor zij rendementsverschillen krijgen ten opzichte van de Randstad.

[3:20:47] En dat maakt het moeilijker voor ze om bijvoorbeeld toegang te krijgen voor ondersteuning vanuit het Rijk, bijvoorbeeld voor de WBI.

[3:20:53] En dat is een gevolg natuurlijk van die betaalbaarheidseis die u overal oplegt.

[3:20:58] Dus op welke manier kunt u dan eigenlijk die gemeenten nog helpen op het moment dat zij wel die bouwkosten op hetzelfde niveau hebben als de Randstad, maar de rendementsverschillen vanwege de inkomsten veel lager zijn?

[3:21:06] Helder.

[3:21:07] De minister.

[3:21:11] Voorzitter, daar kom ik graag tweede termijn even op terug.

[3:21:15] Dank u wel.

[3:21:15] En dan kunt u denk ik naar het blokje aandachtsgroepen.

[3:21:27] De vraag van de SGP over dakloze gezinnen.

[3:21:31] Ik wil zeker geen hoge drempels voor urgentiecategorie.

[3:21:34] Niemand wil dat een kind op straat slaapt.

[3:21:36] Daar zijn we het denk ik met z'n allen over eens.

[3:21:39] Het is wel randvoorwaardelijk dat de regeling voor gemeenten uitvoerbaar is.

[3:21:43] Dat werk ik uit in een aangepaste regeling.

[3:21:46] En over deze inkadering heb ik ook al overleg met de VNG gehad.

[3:21:50] Duidelijke voorwaarden zijn nodig om ervoor te zorgen dat de regeling in alle gemeenten uniform wordt toegepast en uitvoerbaar blijft.

[3:21:57] De regeling is tot 30 maart in de internet consultatie.

[3:22:00] en daarna kan ik de definitieve regeling opstellen, rekening houdend uiteraard met alle geluiden en ook met dit geluid uit de kamer.

[3:22:09] De vraag van jaar 21 over dakloze migranten.

[3:22:13] Dat ging over het voorbeeld van de aanpak in Rotterdam.

[3:22:17] Ik zie geen directe relatie tussen het terugsturen van dakloze migranten en deze wet.

[3:22:22] Het terugsturen van dakloze migranten ligt op het terrein van andere leden van het kabinet, vooral bij asiel en migratie en sociale zaken en werkgelegenheid.

[3:22:30] De vraag van de SP over dakloosheid.

[3:22:33] Ik was vanmorgen in de noodopvang in Delft.

[3:22:35] Daar heb ik gesproken met dakloze jongeren, zoals ik tegen u zei.

[3:22:38] De gesprekken maken indruk en ik wil mijn hart voor hen maken.

[3:22:42] Dat is ook de reden dat dreigend dakloze mensen worden aangemerkt als een aandachtsgroep.

[3:22:47] Dakloze mensen die in de maatschappelijke opvang zitten en dakloze gezinnen met minderjarige kinderen worden als urgent woningzoekend aangemerkt.

[3:22:56] Daarmee krijgen we zicht op de opgave en worden dakloze mensen met urgentie gehuisvest.

[3:23:01] Want op het moment dat je een dak boven je hoofd hebt, komt je leven uit de pauzerstand.

[3:23:05] Ik begrijp dan ook de wens om zoveel mogelijk dakloze mensen met voorrang te huisvesten.

[3:23:10] Tegelijk is het ook zo dat als iedereen urgent is, uiteindelijk niemand urgent is.

[3:23:16] In de verdeling van schaarste is er daarom voor gekozen om de meest kwetsbare mensen te beschermen en met voorrang te huisvesten.

[3:23:23] In de wetgeving is nu een goede balans gezocht.

[3:23:25] Tegelijkertijd moet er ook ruimte zijn voor maatwerk.

[3:23:28] Het staat gemeentevrij om extra urgentiecategorieën toe te voegen aan de regeling.

[3:23:33] Daarnaast werkt het kabinet aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid, waarmee we onder andere inzetten op het voorkomen van dakloosheid en werken we ondertussen aan het uitbreiden van en beter benutten van de woningvoorraad, zodat er ook voor dakloze mensen meer woningen beschikbaar komen.

[3:23:48] Daarmee sta ik nog steeds voor de opgave dat in 2030 niemand dakloos is.

[3:23:53] De minister-president heeft gezegd dat het een ommissie is dat dakloosheid niet in het coalitieakkoord staat.

[3:23:59] Het is urgent en we moeten het aanpakken.

[3:24:03] Vraag van de ChristenUnie over de casus Mila.

[3:24:07] Zoals u weet was ik, sorry, voorzitter, ik was vanochtend in Delft bij de daklozenopvang.

[3:24:12] En daar hoorde ik dat het voor deze groep heel moeilijk is om in aanmerking te komen voor urgentie.

[3:24:18] Dat komt doordat gemeenten allerlei verwijkbaarheidseisen tegenwerpen.

[3:24:22] Dit gebeurt zelfs in het geval van zwangerschap.

[3:24:24] Dat gaat veel te ver.

[3:24:27] Ik zal dit nadrukkelijk en uitdrukkelijk bespreken met de VNG.

[3:24:31] De ontwerpregeling is nu in consultatie.

[3:24:33] In de definitieve regeling zal ik dit uiteraard meenemen.

[3:24:38] Vraag van ChristenUnie over urgentie.

[3:24:43] Over urgentie die geweigerd kan worden als het huisvestingsprobleem binnen een redelijke termijn zelf kan worden opgelost.

[3:24:48] Dit hangt erg van de situatie van de woningzoekende af en de lokale context.

[3:24:53] We kunnen dit niet van tevoren volledig inkaderen.

[3:24:56] We willen namelijk dat de gemeente zelf de gelegenheid heeft om te bepalen wat een redelijke termijn is.

[3:25:01] Om te voorkomen dat dit tot tot willekeur leidt, zal ik in de toelichting van de regeling voorbeelden gaan opnemen.

[3:25:07] Ook bij de implementatie van de wetgeving zal ik met de VNG overleggen hoe gemeenten hier invulling aan kunnen geven, bijvoorbeeld door middel van een handreiking en de concept model huisvestingsverordening.

[3:25:20] Dan de vraag van de ChristenUnie over de bindingseis.

[3:25:23] In de regeling wordt nader bepaald wanneer een woningzoekende maatschappelijke en economische binding heeft aan een woningmarktregio en in die regio in aanmerking komt voor urgentie.

[3:25:36] Dat is bijvoorbeeld zo wanneer iemand drie jaar onafgebroken ingezeten is in de woningmarktregio.

[3:25:42] De regeling is zo opgesteld dat urgent woningzoekenden niet tussen wal en schip vallen.

[3:25:47] Hiermee wordt voorkomen dat gemeenten naar elkaar gaan wijzen voor huisvesting.

[3:25:51] Uitgangspunt is namelijk dat alle regio's hun steentje hieraan bijdragen.

[3:25:57] Dan de vraag van de VVD jaar 21 over verbod op voorrang statushouders en wanneer er voldoende alternatieven zijn.

[3:26:04] De voorrang die statushouders in praktijk vaak krijgen knelt en het kabinet wil hier iets aan doen.

[3:26:10] In het coalitieakkoord hebben we afgesproken om hier via drie routes aan te werken.

[3:26:15] Minder instroom.

[3:26:16] Meer nieuwbouw en alternatieve huisvesting tussen COA-locaties en een reguliere woning.

[3:26:22] Ik ga daarom vol aan de slag met het bouwen van alternatieve huisvesting voor statushouders, Oekraïense ontheemden en andere mensen die met spoed woonruimte zoeken.

[3:26:31] Ik zal daarbij ook kijken hoe groot die opgave is en wanneer dat in voldoende mate beschikbaar is.

[3:26:37] Als die alternatieven er voldoende zijn, is voorrang wettelijk niet meer mogelijk.

[3:26:42] Zoals ik woensdag al aangaf in het commissiedebat, stuur ik voor 24 maart een brief naar uw Kamer hoe ik met het wetvoorstel verbod op voorrang van mijn voorganger om wil gaan in lijn met de afspraken in het coalitieakkoord.

[3:26:53] Ik ga in die brief ook in op het bindend convenant over het snel ontwikkelen van flexibele locaties.

[3:26:59] Gunt u mij alsjeblieft even de tijd om dat goed op papier te kunnen zetten.

[3:27:04] Het amendement dat bij de wetsbehandeling van de wet regie is aangenomen staat hier wat mij betreft los van en gaat veel verder dan het wetsvoorstel verbod op voorrang dat nu bij de Kamer ligt.

[3:27:14] Dit is overduidelijk in strijd met het discriminatieverbod in artikel 1 van de grondwet.

[3:27:19] De novellus grapt daarom het geamendeerde onderdeel.

[3:27:23] Vraag van de SGP over de leeftijdsgrens van starters.

[3:27:27] Ik wijs met het wetsvoorstel een aantal aandachtsgroepen aan van wie de woonbehoefte of de huisvesting bijzondere aandacht nodig heeft.

[3:27:34] Gemeenten en provincies besteden hier in hun volkshuisvestingsprogramma's aandacht aan.

[3:27:39] Niet alle starters bevinden zich in een kwetsbare positie.

[3:27:42] Daarom is er voor gekozen om de definitie starter af te bakenen, vallend in de leeftijd van 18 tot 30 jaar, die voor het eerst in een zelfstandige woning willen wonen of al een zelfstandige woning huren met een tijdelijk huurcontract.

[3:27:56] In het ontwerpbesluit is de leeftijdscategorie vooralsnog tussen de 18 en 30 jaar gezet, ook gelet op de uitvoeringslast die dit van gemeenten en provincies vergt.

[3:28:07] Ik begrijp echter de vraag van de heer Vlaggoed om ook starters in de leeftijdscategorie tot 35 jaar te kunnen kwalificeren als starter.

[3:28:15] Ik ben dan ook bereid nog eens goed te kijken naar de uitbreiding van die leeftijdscategorie.

[3:28:19] Wat ik daarbij in overweging neem is dat de uitvoeringslast voor gemeenten niet te groot moet worden.

[3:28:26] De vraag van de SGP over jongerenwoningen en starters.

[3:28:30] Het lijkt er inderdaad op dat deze groep in het ontwerpbesluit niet onder de definitie van starter valt.

[3:28:35] Het ontwerpbesluit is op dit moment bij uw Kamer in voorhang.

[3:28:39] Ik heb er nog een keer goed naar gekeken en hier lijkt inderdaad sprake van een omissie.

[3:28:43] Ik zal deze groep toevoegen als blijkt dat ze onterecht buiten de definitie vallen.

[3:28:47] Voorzitter.

[3:28:49] Dank u wel.

[3:28:50] Er zijn vragen aangemeld van Grinwis, Nobel en De Hoop.

[3:28:55] Oh, en de heer Klemink.

[3:28:56] Ik begin met Grinwis ChristenUnie.

[3:28:59] Voorzitter, een korte vraag.

[3:29:00] Dank voor de welwillende antwoorden van de minister op mijn vragen en zorgen rondom de criteria van de uitwerking van mijn amendement.

[3:29:10] Ik hoor de minister verschillende keren zeggen dat voordat ze de regeling definitief maakt en de consultatiereacties dus verwerkt, dat ze daartoe in overleg gaat met VNG.

[3:29:20] Nou is VNG best een respectabele club, daar wil ik niks negatiefs over zeggen.

[3:29:25] Maar tegelijkertijd hebben zij een vrij bestuurlijk perspectief op de werkelijkheid.

[3:29:28] Is de minister bereid om ook met belangenbehartigers van daklozen te betrekken

[3:29:35] bij dit gesprek voordat ze de regeling definitief maken.

[3:29:38] Dan heb ik het over dakloosheid voorbij, valente, leger des hels, dat soort organisaties.

[3:29:43] De minister?

[3:29:44] Ja, dat kan ik toezeggen.

[3:29:46] Perfect.

[3:29:47] Dan noteren we die ook gewoon voor voorafgaand aan de uitwerking.

[3:29:51] Dank u wel.

[3:29:53] Dan ga ik naar Nobel, VVD.

[3:29:56] Voorzitter, dank u wel.

[3:29:58] In de eerste termijn gaf ik het ook aan dat het voor de VVD eigenlijk niet meer uit te leggen is dat jongeren zo lang bij hun ouders nog op de zolderkamer moeten wonen.

[3:30:06] Daarom vroeg ik ook naar de alternatieve huisvesting en hoe snel de minister daar stappen in kan zetten.

[3:30:12] Ik begrijp dat de minister aangeeft van, ik kom daar nog met een brief.

[3:30:16] En tegelijkertijd denk ik, er zijn tal van voorbeelden, ook gewoon in Nederland, waar gemeenten wel die alternatieve huisvesting op orde hebben.

[3:30:23] Dus ik ben heel benieuwd van, ja, hoe kijkt de minister daar dan naar?

[3:30:27] En ik ben ook benieuwd naar, wat is dan voldoende alternatieve huisvesting?

[3:30:31] Want op die vraag heeft u geen concreet antwoord gegeven.

[3:30:33] De minister.

[3:30:36] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:30:38] Ik ben op de hoogte van goede voorbeelden.

[3:30:41] En de vraag is of ze kunnen opschalen naar de aantallen die we uiteindelijk hiervoor nodig hebben.

[3:30:46] En dat weet ik op dit moment nog niet, maar daar kom ik wel op terug.

[3:30:52] Is dat al voldoende, Nobel, VVD?

[3:30:55] Nee, want het zegt ook niets over wat de minister als voldoende zou zien.

[3:31:01] Ik ga ervan uit dat de minister daar toch wel een beeld bij heeft en de stappen die ze daarvoor moet zetten, dat is een tweede.

[3:31:07] Ja, de minister.

[3:31:13] Ik zal de hele omvang in kaart moeten brengen, want het gaat niet alleen maar over één doelgroep, het gaat over meerdere doelgroepen.

[3:31:23] We hebben de ontheemden uit Oekraïne, we hebben de statushouders, er zijn nog andere groepen die ook onderdak nog in Nederland nodig hebben.

[3:31:34] Dat allemaal bij elkaar, ik moet dat eerst nog in beeld brengen.

[3:31:38] Probeer even te helpen misschien.

[3:31:40] Kan dit worden meegenomen in een brief die is toegezegd voor 26 maart?

[3:31:49] Nee, voorzitter, dat is echt te snel.

[3:31:52] Dat kan voor de zomer.

[3:31:54] Oké, we noteren hem in ieder geval in het moment hoor, de heer Nobel.

[3:31:56] We noteren hem als een toezegging aan de heer Nobel voor de zomer.

[3:31:59] Ik zie dat u nog een vraag hebt.

[3:32:00] Nobel VVD.

[3:32:01] Ja, ik begrijp goed.

[3:32:03] Dus ik ga proberen om de minister ook een handje te helpen.

[3:32:05] U noemt ook een aantal andere groepen, maar mijn vragen richten zich specifiek op statushouders.

[3:32:10] U haalt een aantal andere groepen bij, bijvoorbeeld ontheemden en Oekraïners.

[3:32:13] En dat zijn natuurlijk ook grote groepen.

[3:32:15] Maar als ik u nu sek vragen om te kijken naar die statushouders, heeft u dan wel in beeld wanneer het voldoende zou zijn die alternatieve huisvesting?

[3:32:24] De minister.

[3:32:28] Voorzitter, dank u wel.

[3:32:30] Ik begrijp de vraag.

[3:32:30] Ik begrijp ook de behoefte aan een betere antwoord op deze vraag.

[3:32:35] Maar ik kan u geen antwoord geven wat ik niet heb.

[3:32:37] Dus het enige wat ik kan doen is wat ik net tegen u zei.

[3:32:41] Voor de zomer kom ik met meer duidelijkheid hierover, voorzitter.

[3:32:46] Dank u wel.

[3:32:47] Dan ga ik naar De Hoop, GroenLinks BvA.

[3:32:50] Ik heb twee korte vragen op dit punt.

[3:32:54] Allereerst zei de minister best wel duidelijk dat de Raad van Staart veel harder oordeelde over het amendement Mooiman dan over het wetsvoorstel van de minister, namelijk dat het discriminerend was op dat punt.

[3:33:06] Maar toch in het advies wat de minister kreeg, daar staat ook dat juist dat wanneer een groep zich niet in gelijke positie bevindt en de voorrang wordt ingetrokken, dat het leidt tot ongelijke behandeling.

[3:33:16] Dus het advies op dat punt is toch precies hetzelfde als bij het amendement Mooyman.

[3:33:20] Wat is daar anders in?

[3:33:21] Op het discriminerende punt waarvan de minister schet dat daar een grote verschil in zat.

[3:33:26] Dank u wel, voorzitter.

[3:33:27] Het amendement zorgt ervoor dat alle vreemdelingen in Nederland, dus niet alleen statushouder, in geen enkel geval voorrang kunnen krijgen.

[3:33:35] Ook niet wanneer iemand om een medische reden dringend woonruimte nodig heeft of vanwege sloop of renovatie zijn of haar woning moet verlaten.

[3:33:43] Het verbod op voorrang regelt een verbod enkel op het feit dat zij statushouder zijn.

[3:33:48] De hoop GroenLinks BVDA.

[3:33:50] Helder.

[3:33:50] Tegelijkertijd was het citaat wat ik aanhaalde wel ook op het advies van de wet van de minister en niet op het amendement van Mooiman.

[3:33:57] Dan heb ik een andere vervolgvraag, want de minister die gaf aan dat ze met een brief komt, maar daarbij ook schetste dat ze wel dit wetsvoorstel in lijn met het coalitieakkoord verder zou brengen.

[3:34:07] Dus begrijp ik, ik snap dat de minister niet in details vooruit kan lopen op de brief, maar begrijp ik dat deze D66 minister dus wel het wetsvoorstel voor het verbod op voorrang van statushouders verder zal brengen in lijn met het coalitieakkoord.

[3:34:22] De minister.

[3:34:23] Dank u wel, voorzitter.

[3:34:24] Zoals ik vorige week al zei, ik wil dit ordentelijk en zorgvuldig doen en ik kom met een brief voor 24 maart.

[3:34:33] Heel kort, de hoop.

[3:34:34] Ik begrijp dat de minister dat ordentelijk wil doen.

[3:34:36] Ik begrijp ook dat ze dat in een brief wil doen.

[3:34:38] Maar de minister maakt mij niet wijs, zeg ik heel eerlijk, dat de minister nog niet weet of ze dit wetsvoorstel wel of niet verder gaat brengen.

[3:34:45] Dus daar wil ik wel graag een antwoord op.

[3:34:48] De minister.

[3:34:50] Dank u wel, voorzitter.

[3:34:51] Ik ga niet vooruit lopen op de brief die ik de 24ste al ga sturen.

[3:34:55] Helder, ik ga zo verder met de interrupties.

[3:34:58] Ik moet u wel opmeisen dat als we een tweede termijn willen doen, we eigenlijk nu al begonnen zouden moeten zijn, want de eindtijd voor dit debat is 7 uur.

[3:35:06] Dat is puur om u wat druk op te leggen, zodat u snelle vragen gaat stellen.

[3:35:12] Korte vragen.

[3:35:13] Ja, Klemmink is eerst en dan Mooyman.

[3:35:17] Ja, voorzitter, dank je wel.

[3:35:18] Ik had twee vragen, want de minister-generaal had twee vragen die ik had gesteld.

[3:35:22] Eén gaat over dakloosheid.

[3:35:23] Ik kan meevoelen, want zoals de minister zegt, het heeft niet betrekking op dit westvoorstel.

[3:35:27] Aan de andere kant gaat het hier wel over het verklaren van een extra urgentiegroep.

[3:35:32] En daarmee is het dus ook van belang dat je dus graag ze weer gaat proberen te verdelen.

[3:35:36] En dan is mijn vraag volgens mij wel relevant, want het gaat namelijk over hoe je zorgt dat die urgentiegroep minder groot wordt.

[3:35:42] Dus ik zou de minister willen vragen om toch te reflecteren op de pilot in Rotterdam.

[3:35:46] Het hoeft niet nu natuurlijk.

[3:35:47] Het kan ook wel op een later moment.

[3:35:49] De minister.

[3:35:51] Dank u wel, voorzitter.

[3:35:52] Kijk, dakloze migranten komen niet in aanmerking voor hun status.

[3:35:57] Daarom probeer ik ook aan te geven dat dit niet mijn dossier is.

[3:36:01] Zolang ze geen status hebben, hebben ze ook geen recht om in een aandachtsgroep of in een urgente groep te vallen, voorzitter.

[3:36:10] Is dat voldoende voor u, heer Klemink?

[3:36:13] Ja, en toch gaat het over dezelfde schaarste verdeling en dezelfde druk op de samenleving.

[3:36:18] Dus ja, als dit de antwoord van de minister is, dan doe ik het ermee.

[3:36:20] Dan kan ik altijd nog een motie indienen.

[3:36:22] Helder.

[3:36:23] Dan ga ik naar Mooyman.

[3:36:24] O, u wilt nog een vraag stellen, hè?

[3:36:26] Maar goed.

[3:36:27] Ja, de minister gaf antwoord op dit deel van mijn vragen.

[3:36:29] Ik had nog een andere vraag dat ging over die status houden.

[3:36:33] Ik had eigenlijk twee vragen aan de minister gesteld.

[3:36:35] Eén is nog niet beantwoord en dat was ook gewoon een meer...

[3:36:38] persoonlijke reflectie op wat de minister nou eigenlijk vindt van het feit dat we de staatshuisvorming hebben.

[3:36:43] En als het gaat om de aangekondigde brief van, wat is het, 24 maart, dan zou ik er aan de minister willen meegeven dat ik er dan uit ga, op z'n minst, dat zij parallel gaat plannen en dat ze niet gaat wachten tot ze alles inzichtelijk heeft als het gaat om de doorstroomlocaties, of dat ze pas gaat wachten met indienen van de wet op het moment dat de doorstroomlocaties gerealiseerd zijn.

[3:37:04] Ze kan gewoon de wet alvast in procedure brengen en daar zit ook gewoon een opschorstingstermijn van één jaar in.

[3:37:08] Ja, de minister.

[3:37:15] Eerst maar, voorzitter, dank u wel.

[3:37:18] Parallel altijd.

[3:37:20] Ik ken geen operatie die je rent waarin je niet parallel plant.

[3:37:24] Dus daar kan ik...

[3:37:26] u ingerust stellen.

[3:37:28] Als het gaat over mijn persoonlijke opvatting over statushouders, zodra ze door de procedure mensen de status van een statushouder hebben gekregen, hebben ze recht op een huis en een thuis.

[3:37:42] Dat is mijn persoonlijke opvatting over statushouders.

[3:37:46] Voorzitter.

[3:37:48] Klem ik jij in de twintige kort, alsjeblieft.

[3:37:50] Ja en ik had de minister niet gevraagd om op dat deel te reflecteren.

[3:37:52] Ik had de minister gevraagd om te reflecteren van een jonge bewoner in een dorp ergens in Nederland die jarenlang op een wachtlijst staat en dan links ingehaald wordt door een statushouder hoe dat voelt in het rechtvaardigheidsgevoel van veel Nederlanders.

[3:38:04] Dat was de vraag die ik had gesteld.

[3:38:07] De minister.

[3:38:08] Voorzitter, wat ik probeer over te brengen in de afgelopen debatten en vandaag ook, is dat het probleem waar we met z'n allen inmiddels naar kijken, is zo groot, zo omvangrijk, gaat over zoveel groepen mensen, waarbij het eigenlijk al erg is dat we het over groepen mensen überhaupt moeten hebben.

[3:38:30] Maar dat zijn we gaan doen, denk ik, om het probleem voor onszelf wat beter te kunnen definiëren.

[3:38:35] Het is een enorm dilemma en elk individu in deze gedefineerde groepen heeft recht op een dak boven zijn of haar hoofd.

[3:38:46] Dus leef ik mee met de studenten?

[3:38:48] Ja.

[3:38:48] Leef ik mee met de instromers die niet kunnen instromen?

[3:38:51] Ja.

[3:38:51] Leef ik mee met de oudere mensen die hun grote huis niet uit kunnen naar een kleine huis met zorg?

[3:38:55] Ja.

[3:38:56] Leef ik mee met statushouders die ergens wonen?

[3:38:59] Ja.

[3:38:59] Leef ik mee met al die categorieën die je ertussen nog kan verzinnen?

[3:39:03] Ja.

[3:39:03] Ik leef met iedereen mee.

[3:39:05] Dat is waarom ik ja tegen deze post heb gezegd en waarom ik samen met u met tempo graag oplossingen wil vinden voor dit enorme probleem.

[3:39:14] Klem ik nog één keer, maar wel kort?

[3:39:16] Ja, ja, voorzitter, ja, sorry hoor, maar als dit het antwoord is van de minister naar al die Nederlanders die onterecht worden ingehaald door statushouders of van, ja, ijskoude betogen over dat alles belangrijk is en iedereen het beste voor de wereld nodig heeft, dan ben ik toch echt bang dat als het gaat om de empathie van deze minister over wat er nu eigenlijk afspeelt in Nederland, ver te zoeken is.

[3:39:37] En dat belooft niet veel goed als het gaat over de voortvarendheid wat ze heeft en de intrinsieke motivatie die ze heeft om aan het onrecht een ongedaan te maken.

[3:39:47] Voor het eerst in mijn leven hoor ik dat ik onvoldoende empathie heb, die laat ik bij de spreker.

[3:39:57] Ja dank u wel voorzitter en het is inderdaad meer procedureel want ik vind het toch wel heel lastig worden dat we het nu inmiddels hebben over ik geloof twee verschillende brieven ten aanzien van dat wetsvoorstel over het verbod op de statushouders.

[3:40:11] Een brief gaat over cijfers die we dan eventueel zouden krijgen en een andere brief die moet dan voor 24 maart getimed worden.

[3:40:20] En ik vraag me dan toch af, waarom is dit nou zo?

[3:40:23] Waarom is er tot 24 maart nodig?

[3:40:26] Ik vind het nu toch wel vreemd dat de Kamer al twee weken lang probeert om erachter te komen wat deze minister gaat doen met dat wetsvoorstelverbod voor hun statushouders.

[3:40:35] En ik vind het ook eigenlijk niet meer dan normaal dat de Kamer daar ook gewoon een antwoord op gaat krijgen.

[3:40:41] De minister.

[3:40:43] Voorzitter, dank u wel.

[3:40:45] U heeft recht op een antwoord en die krijgt u aanstaande dinsdag, voorzitter.

[3:40:50] Ik heb natuurlijk meer gevraagd.

[3:40:54] Ik heb ook gevraagd waarom dat nou tot 24 maart moet wachten.

[3:40:56] We weten nu dat het dus inderdaad aanstaande dinsdag wordt.

[3:40:59] Ik begrijp niet hoe deze minister niet zelf al kan weten wat zij met het wetsvoorstel van plan is.

[3:41:06] Ik kan me niet voorstellen dat zij pas deze week gaat praten met de ambtenaren en met alle betrokkenen en gaat zeggen nou ik trek hem in of niet.

[3:41:13] Wat zit daar nou achter en waarom moet dat tot 24 maart duren?

[3:41:19] Dank u wel, voorzitter.

[3:41:20] Zoals ik al meerdere malen heb gezegd, ik wil niet over één nacht ijs gaan.

[3:41:24] Ik wil dit zorgvuldig uitlopen.

[3:41:26] En dinsdag is al heel snel.

[3:41:27] Dank u wel, voorzitter.

[3:41:30] Klemmer, ik heb u al wel ruim de mogelijkheid gegeven.

[3:41:34] Ja, excuus hoor, voorzitter.

[3:41:35] Maar ik vind het wel ingewikkeld als de brief op de 24ste komt, terwijl wij volgens mij nog steeds gewoon een schriftelijk overleg hebben op de 24ste op dit onderwerp.

[3:41:43] Dank, de minister.

[3:41:45] En anders kunnen we procedureel natuurlijk ook alle vragen in de procedurevergadering behandelen.

[3:41:53] Dan ontvangt u de brief, de 23ste.

[3:41:59] Helder.

[3:42:00] Ik zie dat de minister verder kan met het blokje versnellen.

[3:42:15] Ga ik door met het mapje versnellen.

[3:42:18] Vraag van de VVD over de fatale termijnen voor projecten van 500 woningen of meer.

[3:42:25] Dit heeft helaas geen toegevoegde waarde omdat de verlening van de omgevingsvergunning voor technisch bouwen zelden het probleem is bij de realisatie van woningbouwprojecten.

[3:42:35] Sterker nog, het verschuiven van het bevoegd gezag naar het Rijk heeft grote organisatorische en financiële gevolgen voor het Rijk en gemeente

[3:42:42] Zo blijkt uit de uitvoeringstoets.

[3:42:44] De omvang van het woningbouwproject maakt dit niet anders.

[3:42:47] Wat ik wel doe, is op een andere manier zorgen voor versnellen.

[3:42:50] Door samenwerking met de markt aan de versnellingstafels, door versterken uitvoeringskracht en het versnellen van de beroepsprocedure.

[3:42:58] Als grote projecten vastlopen, zal ik eerst gezamenlijk zoeken naar een oplossing als onderdeel van de doorbraakaanpak, zoals in Haarlemmer-West.

[3:43:05] Zo houden we het tempo erin.

[3:43:11] Even kijken, vraag van de SGP over de noodzaak van vergunningsverlening te versnellen.

[3:43:17] Ik ben het met u eens dat het vergunningsverlening niet de vertragende factor zou moeten zijn in de realisatie van woningbouwprojecten.

[3:43:26] De opdracht in het coalitieakkoord is om afspraken te maken met gemeenten om de capaciteit voor vergunningsverlening en parallelplannen op te schalen.

[3:43:34] Ik werk daarom momenteel samen met IPO en VNG aan een interbestuurlijk programma om de capaciteit en kennis bij de mede-overheden te versterken.

[3:43:42] We versnellen ook op andere manieren.

[3:43:44] Door oplossingen op lokaal niveau om knelpunten op te lossen, door versterking van de uitvoeringskracht en door versnelling van beroep bij de rechter.

[3:43:53] We hebben in het coalitieakkoord ook afgesproken dat het kabinet jaarlijks met een vereenvoudigingswet komt om wetten en regels continu te vereenvoudigen en te verbeteren.

[3:44:01] De eerste wet wordt in 2027 van kracht.

[3:44:06] Ook de uitvoering van stoer moet zorgen voor meer, goedkoper en sneller bouwen.

[3:44:11] Voor de zomer zal ik u hierover een voortgangsbrief sturen.

[3:44:16] Vraag van de SGP op het verbod onderling beroep gemeente.

[3:44:20] Het amendement beperkt zelf al die rijkwijkten van het verbod.

[3:44:24] Het is alleen van toepassing op aangewezen besluiten over woningbouw.

[3:44:28] Er resteert dan ook geen ruimte om de regeling in juridische zin beperkter in te voeren.

[3:44:33] Mij is bekend dat VNG deze regeling ziet als een ontoelaatbare inbreuk op het recht op toegang tot de rechter.

[3:44:40] Ik vind dat verschillen van inzicht tussen gemeenten bij voorkeur bestuurlijk moeten worden opgelost.

[3:44:45] Samenwerken, niet procederen.

[3:44:47] Dit sluit aan bij de Omgevingswet waarin bepalingen staan over bestuurlijk overleg en samenwerking tussen overheden.

[3:44:55] en tot slot de vraag van de CDA over parallel plannen.

[3:44:58] De plantfase van woningbouw kost gemiddeld zes jaar.

[3:45:01] Dat kan en moet korter om sneller het woningtekort aan te pakken.

[3:45:05] Parallel plannen betekent dat diverse zaken van het plantproces gelijktijdig en samenhangend worden uitgevoerd.

[3:45:11] Iedereen kan hier vandaag nog mee beginnen.

[3:45:13] Ik zet dan ook stevig in op

[3:45:15] een expertpool van onafhankelijke procesbegeleiders opgeleid die direct zichtbaar zijn.

[3:45:21] Ik zet samen met VNG en Platform 31 een expertisecentrum op om kennis te bundelen en te verspreiden.

[3:45:27] In financiële regelingen is vastgelegd dat parallel plannen de norm moet zijn.

[3:45:32] En er is op basis van de pilots een handreiking met lessen en een concreet stappenplan uitgebracht.

[3:45:37] Zo zetten we met elkaar de stap naar parallel plannen als de nieuwe norm.

[3:45:41] Tot zover, voorzitter.

[3:45:43] Dank u wel.

[3:45:43] Er zijn vragen aangemeld van Nobel, Steen en Vlag.

[3:45:47] Nobel, VVD.

[3:45:49] Allereerst fijn om te horen dat deze minister werk wil maken om regels te schrappen of daar waar mogelijk te uniformeren om te kijken of we daarmee de bouw kunnen versnellen.

[3:46:00] Dus dat is denk ik hartstikke goed.

[3:46:02] En tegelijkertijd zien we toch dat bij heel veel gemeenten helaas dat vergunningsproces toch niet altijd even soepel verloopt.

[3:46:09] In die fatale termijn dus toch

[3:46:11] op een gegeven moment in zicht komt en ook dat woningbouwprojecten daar blijven liggen.

[3:46:15] Ik begrijp heel goed als de minister zegt, ja, ik wil niet elk woningbouwproject van de gemeente op mijn bureau krijgen.

[3:46:21] Ik wil niet die enkele woning die aan de dijk wordt gebouwd, die wil ik niet op mijn bureau zien.

[3:46:25] Daarom vroeg ik ook heel specifiek naar, kan de minister ook iets zeggen, over grootschalige woningbouwprojecten die toch uiteindelijk over die fatale termijn heen gaan.

[3:46:32] Ik had dan als illustratie 500 woningen of meer, omdat ik daar wel mogelijk meerwaarde voor de minister zie, ook vanuit haar bevolking,

[3:46:40] De minister bij grootsprojecten.

[3:46:43] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:46:45] Op grootschalige kijk ik sowieso mee.

[3:46:48] Dat laten we niet alleen bij de gemeente.

[3:46:51] En ik heb nog het instrument van de instructie om knopen door te hakken als we zien dat dat daar vastloopt.

[3:47:00] Dan ga ik naar mevrouw Steen, CDA.

[3:47:02] Dank u wel, voorzitter.

[3:47:04] De minister noemde net in haar beantwoording de versnellingstafels als een van de instrumenten om procedures te versnellen en dat vind ik een heel mooi instrument.

[3:47:13] Ik hoor ook terug dat in de verschillende regio's die versnellingstafels eigenlijk allemaal op een andere manier werken en de ene beter dan de andere.

[3:47:20] En dat er ook verschillen zitten in wie daar aan tafel zitten.

[3:47:24] Dus bijvoorbeeld zit de vraagkant eraan, zit de overheid aan tafel, zit...

[3:47:28] Wie zitten daar allemaal aan tafel?

[3:47:29] En dat het ook verschil is in hoe dat allemaal verloopt.

[3:47:32] En ik weet ook dat er gewerkt wordt aan een monitor.

[3:47:35] Maar ook dat lijkt nog niet al te snel te gaan.

[3:47:37] Dus kan de minister mij daar iets over vertellen?

[3:47:40] Wanneer is die monitor dan klaar en wanneer krijgen we daar iets van te zien als Kamer?

[3:47:45] De minister.

[3:47:50] Voorzitter, ik ben het met u eens dat verschillen niet per se erg zijn als ze maar uiteindelijk wel leiden tot, zowel in de inrichting van de tafel als waar ze het over hebben.

[3:48:01] Ik begrijp uw vraag goed over wanneer die monitor er is, zodat we ook daarop kunnen gaan sturen.

[3:48:07] Dat moeten we rond de zomer moeten we daar beeld op hebben en kunnen we de Kamer informeren.

[3:48:13] Dank u wel.

[3:48:14] Vrouw Steen, CDA.

[3:48:16] Mogen we dan ook voor de zomer daarover een terugkoppeling verwachten aan deze Kamer?

[3:48:21] De minister?

[3:48:23] Dank u wel.

[3:48:24] Na de zomer is realistischer, omdat we dan ook iets hebben om naar te kijken.

[3:48:31] Daar bent u daar gelukkig mee, mevrouw Steen.

[3:48:33] Ja, na de zomer kan ook 2027 zijn.

[3:48:36] Dus dan zou ik dan zeggen, laten we dat dan september maken.

[3:48:40] De minister?

[3:48:42] September is akkoord.

[3:48:44] Van dit jaar.

[3:48:49] Meneer Vlag, kunt u het ook zo kort en bondig als mevrouw Steen?

[3:48:53] Dat ga ik zeker proberen.

[3:48:53] Ik heb wel twee punten.

[3:48:54] De eerste gaat over het inperken van de rechten van gemeenten om bezwaar te maken bij de buren.

[3:48:58] Je zult maar na veel jaren, vijfen en zes, een kerncentrale gepland hebben en dan honderd meter verder over de gemeentegrens komt een woonwijk.

[3:49:05] Dan wil je wel toch kunnen ingrijpen.

[3:49:07] Dat is een heel extreem voorbeeld.

[3:49:09] De VNG gaf aan dat dit wordt gezien als inperking van rechten van gemeenten.

[3:49:15] Is de minister bereid om te kijken of er toch nog iets aan gedaan kan worden om de gang naar de rechter ook voor gemeenten mogelijk te laten zijn?

[3:49:23] Ja, de minister.

[3:49:25] Dank u wel, voorzitter.

[3:49:28] Het aangenomen amendement dat beroep tussen gemeenten belet, sluit daarbij aan.

[3:49:31] En waar een gemeente te weinig rekening heeft gehouden met belangen, van de buurtgemeente kan de provincie bemiddelen en desnoods ingrijpen met de instructie.

[3:49:39] En als dat niet genoeg is bij de provincie, dan komt dat bij mij uit, voorzitter.

[3:49:44] Vlag SGP.

[3:49:46] Dan is dat voldoende voor dit punt.

[3:49:47] Het andere punt gaat over de vergunningverlening.

[3:49:49] De antwoord van de minister snap ik.

[3:49:52] Mijn vraag was nog iets breder.

[3:49:54] Want het zit niet alleen op capaciteit.

[3:49:56] Het zit ook op het toevoegen van allerlei lokale koppen op vergunningen en regels.

[3:50:02] Dus mijn vraag was of de minister zou kunnen toezeggen of ze in kaart wil brengen waar nou die grote obstakels zitten bij de diverse mensen.

[3:50:08] Ik hoor er heel veel klachten over, namelijk.

[3:50:10] De minister.

[3:50:12] Dank u wel, voorzitter.

[3:50:13] Ja.

[3:50:15] Kijk, dit ging toch bijna zo concreet als bij mevrouw Steen.

[3:50:19] Dan kan de minister naar het blok overig.

[3:50:26] Begin ik met de vraag van JA21 over de taskforce.

[3:50:33] Ik ben dol op het woord taskforces, want dat is een beetje de rode draad door mijn loopbaan.

[3:50:40] Dus ik was juist heel blij dat ik bij een nieuw departement kwam waarvan ik dacht dat ik alle talen opnieuw moest leren, maar dit woord kwam gewoon weer terug.

[3:50:47] Maar hier is een taskforce een ministeriële commissie.

[3:50:50] Dat klinkt al ietsje minder powerful als dat ik ze ken, maar we gaan daar met veel power in zitten.

[3:50:56] We bundelen de krachten in het kabinet om tot doorbraken te komen.

[3:50:59] Dat gaat integraal en daar hebben we verschillende bewindspersonen voor nodig.

[3:51:04] De taskforce heeft de opdracht gekregen om te zorgen om versneld honderdduizend woningen per jaar te bouwen.

[3:51:10] Ten opzichte van het regeerakkoord is er een duidelijke focus aangebracht op drie blokken.

[3:51:14] Bouwen, bouwen, bouwen.

[3:51:16] Een overheid die helpt en niet in de weg zit.

[3:51:18] Schrappen, versoepelen en versimpelen.

[3:51:21] Binnen zes maanden zal de taskforce een integraal programma versnellen woningbouw met concrete voorspellen, acties en afspraken opleveren.

[3:51:28] Dit programma zal in samenwerking en afstemming met relevante partners zoals mede-overheden, marktpartijen en corporaties worden gemaakt.

[3:51:36] De kracht van de taskforce is dat er een duidelijke focus is en er een opdracht ligt bij de bewindspersonen die nodig zijn om doorbraken te creëren voor de versnelling van de woningbouw.

[3:51:45] Ik zal de Kamer regulier op de hoogte houden van de voortgang van deze taskforce.

[3:51:49] Vraag van de VVD over de woonlasten door OZB.

[3:51:54] Het vaststellen van de onroerend zaakbelasting is een taak en verantwoordelijkheid van de betreffende gemeente.

[3:51:59] Hier ga ik niet over.

[3:52:01] Op dit moment neem ik geen maatregelen om een eventuele stijging te compenseren.

[3:52:05] Bij berekening van de maximale hypotheek wordt namelijk rekening gehouden met de lasten die wooneigenaren krijgen, zoals onderhoud en de OZB.

[3:52:13] Woningeigenaren zijn gemiddeld in vergelijking met huurders in de sociale en vrije sector relatief het minste kwijt aan hun loodlasten.

[3:52:22] Vraag van de VVD over doorstroming.

[3:52:24] Ik stimuleer gemeenten en corporaties om in te zetten op doorstroming door bijvoorbeeld verhuiscoaches en doorstroommakelaars.

[3:52:31] Dat doe ik via de wet regie door hier in de volkhuisvestingsprogramma's aandacht voor te vragen.

[3:52:36] Ook kijk ik naar de mogelijkheden voor een doorstroombank of doorstroomhypotheek om doorstroming ook financieel mogelijk en aantrekkelijk te maken.

[3:52:44] Ik zal u voor de zomer verder informeren over mijn aanpak om doorstroom te stimuleren.

[3:52:50] De vraag van de heer Mooyman.

[3:52:53] De wet vraagt gemeenten een volkshuisvestingsprogramma op te stellen.

[3:52:57] Hiervoor is goede en betrouwbare data nodig.

[3:53:00] Gemeenten en provincies baseren zich bij het opstellen van hun programma op het door mij opgestelde overzicht van gegevens en databronnen die ik periodiek beschikbaar stel.

[3:53:10] Dit overzicht is minimaal op woondeel, regioniveau of indien beschikbaar gemeenteniveau.

[3:53:15] Het is aan de gemeente zelf om te beslissen of zij ook cijfers uitsplitsen en gebruiken tot op wijk- of buurtniveau.

[3:53:22] Met de term regio wordt inderdaad woondeelregio bedoeld.

[3:53:28] Een aanvullende vraag van de PVV over de financiële gevolgen.

[3:53:32] De financiële verhoudingswet regelt dat de financiële gevolgen bij een nieuw wetsvoorstel in kaart worden gebracht voor gemeenten en provincies.

[3:53:39] Dit onderzoek, een zogeheten artikel 2-onderzoek, is gedaan.

[3:53:43] Daarna hebben echter wijzigingen plaatsgevonden.

[3:53:46] Dat vergt dus aanvullend artikel 2-onderzoek.

[3:53:48] Ik ben met mede-overheden in overleg over de rijkwijte daarvan.

[3:53:52] Dus het gebeurt.

[3:53:54] Een vraag van de CDA.

[3:53:55] Hoe gaan we volgen of de verruimde termijnen daadwerkelijk bijdragen?

[3:53:59] BNR rapporteerde begin deze maand dat er een te grote stijging is van het aantal voorkeursrechten dat wordt gevestigd.

[3:54:05] Het instrument wordt goed gebruikt.

[3:54:09] Met de novelle wordt de effectieve inzet van het voorkeursrecht bovendien vergroot.

[3:54:14] Daarnaast ben ik bezig met de inrichting van een grondfaciliteit.

[3:54:17] Deze grondfaciliteit gaat gemeenten ook helpen om eerder en effectiever grip te krijgen op grondposities.

[3:54:23] Hierover is uw Kamer in juli 25 geïnformeerd.

[3:54:26] Het streven is om deze in 26 operationeel te hebben, zodat gemeenten hier in 2027 een beroep op kunnen doen.

[3:54:35] En dan de vraag over de verruimde termijnen van het CDA.

[3:54:38] BNR rapporteerde begin deze maand dat er een grote stijging is van het aantal voorkeursrechten.

[3:54:44] Het is hetzelfde antwoord.

[3:54:57] Dan heb ik hier nog een vraag van het CDA over de grondfaciliteit.

[3:55:01] In juli 25 is een brief aan uw Kamer verzonden over maatregelen ter ondersteuning van gemeenten in het voeren van grondbeleid voor woningbouw.

[3:55:14] Ik vergat te drinken.

[3:55:15] Dat is bijna nog belangrijker dan een woning.

[3:55:17] Daarin is uw Kamer ook geïnformeerd over de verkenning die is uitgevoerd naar de mogelijke inrichting van deze grondfaciliteit.

[3:55:24] Voor de grondfaciliteit is er reeds 390 miljoen gereserveerd over de jaren 2026-2029.

[3:55:31] De regeling hiervoor wordt op dit moment verder uitgewerkt.

[3:55:35] Het streef is om deze in 2026 operationeel te hebben, zodat gemeenten hier in 2027 een beroep op kunnen doen.

[3:55:41] Tot zover, voorzitter.

[3:55:43] Dank u wel.

[3:55:44] Voordat ik ga kijken of er vragen zijn, krijg ik te horen dat de eindtijd 7 uur is.

[3:55:50] Dus we gaan stoppen?

[3:55:51] Nee.

[3:55:52] Maar we moeten officieel besluiten dat we doorgaan.

[3:55:55] En ik hoop wel dat we vrij snel een tweede termijn kunnen doen.

[3:56:01] Maar we blijven dit debat vervolgen.

[3:56:05] We maken hem af.

[3:56:07] Ik doe wel een beroep op u om kort en bondig te zijn in de tweede termijn.

[3:56:11] Tenzij er nog vragen zijn bij het rondje overig van de minister.

[3:56:16] Oh, mevrouw Steen, CDA.

[3:56:19] Ja, zeker om nog even door te gaan op de WVG, het voorkeursrecht gemeente.

[3:56:24] Kijk, het vestigen van zo'n voorkeursrecht, het wordt goed gebruikt, dat is prachtige kwalificatie, maar wat is goed en is het goed genoeg?

[3:56:32] En dat is natuurlijk uiteindelijk de vraag die voor ligt.

[3:56:35] Gaat dit gemeente nou helpen om dit sneller te doen?

[3:56:37] Want ik zie een hele hoop gemeenten in het land die het heel erg spannend vinden om dit te doen.

[3:56:42] en die het nog veel meer kunnen doen om strategisch grond aan te kopen om zelf regie te kunnen houden op de plekken waarop er gebouwd wordt.

[3:56:49] Dus mijn vraag is hoe gaan we er nu voor zorgen om te kijken en inzicht te houden in hoe dit instrument daadwerkelijk werkt voor gemeenten?

[3:56:57] Ja, heldere vraag.

[3:56:59] De minister.

[3:57:00] Dank u wel, voorzitter.

[3:57:03] Wat ik zal doen, is het opnemen als een vast bespreekpunt met de VNG.

[3:57:08] En als daar iets uitkomt wat de moeite waard is, zal ik ermee terugkomen.

[3:57:14] Dank u wel.

[3:57:15] Dan zijn we bij de tweede termijn aangekomen, de heer Nobel-VVD.

[3:57:20] Ik zal het snel doen.

[3:57:21] Ik wil de minister danken voor haar antwoorden en ook voor de toevoeging van een extra kopje betaalbare koop- en middensegment.

[3:57:28] Dat wordt enorm gewaardeerd vanuit de VVD.

[3:57:31] Dan heb ik twee moties naar aanleiding van de antwoorden vanuit de minister.

[3:57:36] De eerste.

[3:57:37] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat staatshouders in veel gemeenten voorrang krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen, overwegende dat in het coalitieakkoord is vastgesteld dat voorrang voor staatshouders bij sociale huurwoningen in veel gemeenten steeds meer knelt, doordat veel Nederlanders langdurig op een wachtlijst staan.

[3:57:51] Overwegende dat in het coalitieakkoord is vastgesteld dat het kabinet de voorrang voor staatshouders

[3:57:55] Ik wil verbieden op het moment dat er voldoende alternatieve huisvesting voor staatshouders is, overwegend dat sommige gemeenten inmiddels alternatieve huisvestingsoplossingen voor staatshouders realiseren en dat deze aanpak kan bijdragen aan het verminderen van de druk op de sociale huurmarkt en aan een eerlijkere verdeling van de schaarse woningen.

[3:58:09] Ik verzoek de regering te onderzoeken hoe gemeenten kunnen worden gestimuleerd en beloond om alternatieve huisvesting voor staatshouders en andere doelgroepen die flexibele woningen nodig hebben te realiseren en gaat over tot de orde van de dag.

[3:58:19] Mede namens collega Vlag.

[3:58:21] Dankuwel.

[3:58:21] Er is een vraag voor u van het lid De Hoop, GroenLinks PvdA.

[3:58:25] Ja, voorzitter.

[3:58:26] Ik begrijp niet zo goed waarom de heer Nobel de noodzaak voelt om deze motie nu in te dienen, omdat de minister zelf aangaf volgende week met een brief te komen.

[3:58:33] Dit loopt daar behoorlijk op vooruit.

[3:58:36] En het staat nota bene in het regeerakkoord.

[3:58:37] Dus wat maakt de heer Nobel zo onzeker over deze voortgang dat hij toch de noodzaak voelt om nu deze motie in te dienen, terwijl de minister heeft aangegeven volgende week met een brief op dit punt te komen?

[3:58:49] Vraag is helder.

[3:58:50] Nobel, VVD?

[3:58:51] Ik heb ook heel bewust aan de minister gevraagd, omdat ze aangaf dat ze met een brief zou komen of zij bekend was met voorbeeldgemeenten.

[3:58:59] Daar was ze wel mee bekend, maar wanneer er sprake is van voldoende alternatieve huisvesting, daar heb ik onvoldoende antwoord op gekregen.

[3:59:06] Maar ook het gegeven dat gemeenten die het nu al doen, dat we die verder zouden kunnen stimuleren en belonen, ook op die vraag heb ik geen antwoord gekregen.

[3:59:15] De VVD wil gewoon zo snel mogelijk van die voorrang af en dan hebben we die alternatieve huisvesting nodig.

[3:59:20] De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat er een groot tekort is aan betaalbare koopwoningen in Nederland en dat de woningbouwdoelstellingen niet gerealiseerd worden, overwegende dat jonge kopers steeds moeilijker een woning kunnen financieren en op dit moment gemiddeld €100.000 bruto moeten verdienen om een gemiddelde woning te kunnen kopen, constaterende dat er eerder een motie van

[3:59:43] Peter de Groot en lid Welzijn zijn aangenomen in stricte regels voor woningbouwprojecten op te nemen dat binnen het aandeel van twee derde betaalbare woningen minimaal 25% uit betaalbare koopwoningen moet worden gebouwd, constaterende dat provincie en gemeenten die wel minimaal 25% betaalbare koopwoningen realiseren niet beland worden.

[3:59:59] Verzoek de regering om gemeenten die wel de doelstelling van minimaal 25% betaalbare koopwoningen behalen voorrang te geven op bestaande regelingen zoals de woningbouwimpuls en gaat over tot de orde van de dag.

[4:00:08] Mede namens mevrouw Steen van CD.

[4:00:12] Dank u wel.

[4:00:12] Dat was de heer Nobel.

[4:00:13] Hij sprak namens de VVD.

[4:00:14] Dan ga ik naar de heer Vlag.

[4:00:16] Hij spreekt namens de SGP.

[4:00:18] Ja, voorzitter.

[4:00:19] Ook van mijn kant dank voor de beantwoording richting de minister en kortuit zelf een beperking met tot twee moties.

[4:00:25] De eerste.

[4:00:25] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat als gevolg van het aangenomen amendement Vlag-Veilbrief, gemeenten de woonbehoeften van starters in kaart moeten brengen, constaterende dat in het ontwerpbesluit, versterking, regie, volkshuisvesting, starters onder andere gedefinieerd worden als woningzoekende personen tussen de 18 en de 30 jaar.

[4:00:40] Overwegend dat starters veelal gedefinieerd worden als personen tussen de 18 en 35 jaar... ...zoals een startersvrijstelling in de overdragsbelasting... ...verzoekt de regering de definitie van starters te harmoniseren... ...en in het besluit Versterking, Regie, Volksarts, Vesting en Leeftijdscriterium... ...te verrijmen naar personen tussen de 18 en de 35 jaar... ...en gaat over tot de orde van de dag.

[4:00:56] Mede namens collega Mooyman.

[4:01:00] En de tweede, dat kwam al een beetje voor de eerste... ...dat is even de aarzeling als er een toezegging is.

[4:01:08] Die gaat over de vergunningstrajecten.

[4:01:09] Ik heb daar een kortheidshalve toezegging van de minister op gehad.

[4:01:12] Ik lees de motie voor en ik laat aan de minister over of ze dat beantwoord met een oordeel Kamer of dat ze zegt, nou, dat bedoelde ik ook met mijn toezegging.

[4:01:20] De motie luidt als volgt.

[4:01:21] De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegen dat tijdige en adequate vergunningsverlening essentieel is om voldoende woningen te realiseren.

[4:01:27] Overwegen dat termijnen soms niet gehaald worden, vergunningstrajecten om allerlei redenen lang duren of knelpunten ontstaan tussen de verschillende bestuurslagen.

[4:01:34] ...verzoekt de regering knelpunten bij vergunningverlening... ...in woningbouwprojecten te inventariseren... ...mogelijke oplossingen in kaart te brengen... ...en de Kamer daarover voor de zomer 2026 te informeren... ...en gaat over tot de orde van de dag.

[4:01:45] Mede namens collega Nobel.

[4:01:48] Dank u wel, collega Vlag.

[4:01:49] Als u de microfoon uit doet, geef ik het woord aan de heer Mooyman, PV.

[4:01:54] Dank u wel, voorzitter.

[4:01:55] En ook een aantal moties waarvan de eerste motie nadrukkelijk gaat over een woning waarvan de maximumprijs in het omgevingsplan is opgenomen.

[4:02:04] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat in het besluit de versterking gegeven op de volkswetstvesting voor middenuur en sociaaluur de start van de minimale instantenhoudingstermijn ligt vanaf de ingebruikname van een woning.

[4:02:14] Overwegend dat voor betaalbare koopwoningen de start van de minimale instantenhoudingstermijn is gekoppeld aan het sluiten van een koopovereenkomst, waardoor deze woningen korter beschikbaar zijn voor de betreffende doelgroep.

[4:02:22] verzoekt de regering om vast te leggen dat ook bij betaalbare koop de minimale instandhoudingstermijn start vanaf de ingebruikname van de betreffende woning gaat over tot de orde van de dag.

[4:02:32] Vervolgens de Kamer, gort de beraadslaging, constateert dat starters een nieuwe aandachtsgroep zijn in het volksgespreidsingsprogramma woningzoekende omvat tussen de 18 en 30 jaar die voor het eerst een zelfstandige woning zoeken of die uitstromen uit een woning met een tweejaars of campuscontract.

[4:02:45] We overwegen dat de huurders die uitstromen uit een jongere woning buiten beschouwing blijven, terwijl ook deze categorie te maken is met een tijdelijk huurcontract en verzoek de regering om vast te leggen dat ook de uitstromende huurders van een jongere woning behoren tot de aandachtsgroep starters.

[4:02:56] Gaat over tot de orde van de dag, getekend mede door collega Vlag.

[4:03:01] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat het Rijk woongerelateerde gegevens verzamelt en deze beschikbaar stelt op landelijk, provinciaal en regionaal niveau.

[4:03:08] Overwegend dat verzamelde gegevens zoveel mogelijk bruikbaar moeten zijn voor gemeenten, verzoekt de regering om vast te leggen dat door het Rijk verzamelde woongegevens ook op gemeentelijk en waar mogelijk wijk- en buurtniveau beschikbaar worden gesteld gaat over het oordeel van de dag.

[4:03:23] En dan voor die laatste motie refereer ik ook naar het besluit zelf, waar dus inderdaad gemeenten niet in staan.

[4:03:29] Voorzitter, tot slot de Kamer, gehoord de beraadslaging, constateren dat de uitvoeringscapaciteit van veel Nederlandse gemeenten op het gebied van woningbouw onder druk staat, overwegen dat de uitvoeringscapaciteit van Nederlandse gemeenten mogelijk kan verbeteren als samen wordt gewerkt met Vlaamse gemeenten en dat eventuele ruimtevoorzamenwerking nog niet is onderzocht, verzoekt de regering een haalbaar onderzoek te houden naar mogelijkheden voor samenwerking tussen Nederlandse en Vlaamse gemeenten in zaken de versterking van de uitvoeringscapaciteit om woningbouw te versnellen en gaat over tot de orde van de dag.

[4:03:55] En over dit laatst hebben wij ook in de vragenronde over het wetsvoorstel antwoorden van de minister gevraagd.

[4:04:02] En daar gaf zij ook aan dat het nog niet was onderzocht, maar een interessant idee was.

[4:04:05] Dus we hopen dat de minister het positief kan adviseren.

[4:04:09] Dank u wel, meneer Mooyman.

[4:04:11] En naar de heer Klemink, jaar 21.

[4:04:13] Ja, voorzitter, dank u wel en dank uiteraard aan de minister voor de beantwoordende vragen.

[4:04:17] Voor mijn partij gelden twee dingen.

[4:04:19] Eén, dat wij er wat zorgen hebben over de betaalbaarheidseisen in relatie tot het vlot trekken van de woningbouw.

[4:04:25] En de tweede, de teleurstelling dat met het schap van het amendement er niks voor in de basis gekomen is als het gaat om de bevolking van statushouders.

[4:04:31] Ik heb drie moties, voorzitter.

[4:04:34] De Kamer gooit de beraadslaging in constatering dat het vorige kabinet het voornemen heeft uitgesproken om de mogelijkheid van de gemeente om statushouders voorrang te geven bij de toewijzing om sociale huurwoningen te schappen.

[4:04:43] Constateren dat hiermee wordt beoogd dat statushouders met een woningtoewijzing dezelfde positie krijgen als alle andere woningzoekenden.

[4:04:50] Overwegende dat in veel gemeenten staatshuizen in de praktijk nog steeds volging krijgen via de huisvestingsverordening, terwijl de druk op de sociaal huurmarkt groot is en de wachtlijsten regulieren, woonzoekenden vaak veel lager bedragen.

[4:05:02] Overwegende dat het schrappen van deze voorrang bijdraagt aan de gelijke behandeling van woonzoekenden en meer draagvlak voor het asiel- en huisvestingsbeleid, bezoekt de regering het wetsvoorstel tot de mogelijkheid tot voorrang van staatshuizen bij sociale huurwoningen te beëindigen, voortvarend door te zetten.

[4:05:16] ...en zo spoedig mogelijk bij de Kamer in procedure te brengen... ...gaat over tot de orde van de dag.

[4:05:21] Dank u wel.

[4:05:23] De Kamer hoort de beraadslaging constateren... ...dat de huidige reisbeleid van de Woordingbouwprogramming uitgaat... ...van een norm waarbij twee derde van de nieuwbouw betaalbaar moet zijn... ...waarbij tenminste 30 procent sociale huur.

[4:05:31] Overwegen dat deze vaste verhouding sommige regio's en projecten... ...leidt tot knelpunten in de financiële haalbaarheid van woordingbouwprojecten.

[4:05:39] Overweging dat er in veel regio's een groot tekort bestaat aan woningen in het middensegment, zoals middenhuur en betaalbare koop.

[4:05:45] Overweging dat meer ruimte voor het middensegment kan bijdragen aan doorstroom op de woningmarkt en daarmee ook de beschikbaarheid van sociale huurwoningen kan vergroten, verzoekt de regering om in het besluit volkhuisvesting en bijbehoorde instructieregels op te nemen dat bij nieuwbouwprogrammering twee derde van de woning betaalbaar is, waarvan 25% sociale huur, zodat er meer programmeerruimte ontstaat voor middenhuur en betaalbare koop en gaat over tot de orde van de dag.

[4:06:08] De Kamer, gehoord de beraadslaging, constateert dat het Rijk in het bestuit volkshuisvesting landelijke betaalbaarheidseisen heeft vastgesteld voor woningbouw, overwegen dat sommige gemeenten bovenop deze landelijke normen aan veel nog zwaardere betaalbaarheidseisen stellen, waardoor woningbouwprojecten financieel moeilijker uitvoerbaar worden.

[4:06:26] Overwegend dat dergelijke lokale koppel nationale normen kunnen leiden tot vertraging van de woningbouw en een hoog onreinabele top in projecten.

[4:06:33] Overwegend dat het onwenselijk is dat het Rijk via subsidies of andere rijksbijdragen projecten ondersteunt, door aanvullende lokale eisen zelf financieel moeilijk uitvoerbaar te worden gemaakt.

[4:06:41] Voorzoekt de regering geen rijksbijdragen voor een woningbouwproject toetekenen aan gemeenten die in hun woningbouwprogramming verdergaande betaalbaarheidseisen hanteren dan de landelijke norm zoals vast ligt in het besluit.

[4:06:51] Volkshuisvesting gaat over tot de orde van de dag.

[4:06:54] Dank u wel, heer Klemink namens JA21.

[4:06:56] Dan ga ik naar de Hoop GroenLinks, BVDA.

[4:07:00] Voorzitter, dank aan de minister voor de beantwoording en de wetregie volkswijsvesting en de notenruimte en de commissiedebat de afgelopen week.

[4:07:08] Ik benijd de minister niet in haar eerste week, wil ik ook toch even gezegd hebben.

[4:07:13] Dan voorzitter, de allereerste motie van mijn kant samen met de heer Grimwis.

[4:07:17] De Kamer gooit de beraadslaging constaterend dat de betaalbaarheidseisen voor de nieuwbouw zijn afgezwakt ten opzichte van het originele voorstel.

[4:07:23] overwegend dat er een risico is dat de bouw van een betaalbare woning wordt uitgesteld door lange regionale overleggen, overwegend dat grote gemeenten met veel betaalbare huurwoningen minder sociale huur mogen bouwen, verzoekt de minister wanneer binnen een half jaar naar de inwerking treden van de wet nog geen afspraken zijn gemaakt in een woningbouwregio en daar ook geen zicht op is, erop te sturen dat iedere gemeente in de betreffende woningbouwregio 30% sociale huur

[4:07:45] Een 37 procent woning in het middelsegment moet gaan programmeren.

[4:07:49] Verzoekt de minister daarbij ruimte te bieden om lokaal af te wijken om volkshuisvestelijke redenen.

[4:07:54] Verzoekt de minister hiervoor indien nodig het ontwerpbesluit aan te passen en gaat over tot de orde van de dag.

[4:08:00] De hoop Grimwis.

[4:08:02] Dan, voorzitter, zeg ik ook maar gelijk dat mijn fractie voor deze wet gaat stemmen, omdat wij het ontzettend belangrijk vinden dat er snel meer betaalbare woningen bij komen.

[4:08:11] Maar het allerbelangrijkste is dat corporaties ook meer financiële slagkracht en ruimte krijgen.

[4:08:16] En daarin was ik, laat ik maar zeggen, positief verrast over de beantwoordelijk van de minister, dat de minister dacht dat dat laatste gat van 10 miljard, dat we het ook kunnen dichten met elkaar.

[4:08:25] Ik ben heel benieuwd hoe dat dan ingevuld gaat worden.

[4:08:28] Maar daar krijgen we nog een brief van de minister over.

[4:08:30] Dus dat zien we graag tegemoet.

[4:08:33] En dan tenslotte over de statushouders en de voorrang daarvan.

[4:08:37] Ik vind het toch wel ingewikkeld dat op het moment dat de minister zelf in een brief aangeeft terug te komen op hoe ze dat wetsvoorstel verderbrengt, dat er nota bene een coalitiepartij al weer een motie daarop indient om daar keihard op te duwen en door te denderen.

[4:08:51] Dat lijkt me onverstandig en ik zou de minister echt toe willen oproepen

[4:08:55] om het wetsvoorstel gewoon in te trekken, zodat we kunnen gaan voor meer betaalbare woningen zo snel mogelijk realiseren en dat we ons met de hoofdzaken kunnen bezighouden om daadwerkelijk die woningnood met elkaar op te lossen.

[4:09:07] Tot zover.

[4:09:08] Dank u wel.

[4:09:09] Dat was de hoop namens GroenLinks BVDA.

[4:09:11] Dan ga ik naar Van Leijen D66.

[4:09:13] Voorzitter, dank.

[4:09:14] Ik heb geen moties voor nu.

[4:09:16] Ik denk dat de woningzoekende het meest geholpen is als we deze wet zo snel mogelijk aannemen.

[4:09:20] Dus ik hoop dat we heel snel dat heugelijke feit kunnen vieren met elkaar.

[4:09:24] Dank u wel, heer Gemmis, ChristenUnie.

[4:09:27] Voorzitter, dank u wel.

[4:09:29] Dank ook aan de minister voor alle antwoorden en toezeggingen.

[4:09:32] En ik sluit me aan bij wat collega De Hoop zei.

[4:09:34] Dat is in een kleine week toch wel een behoorlijk diepe duik in dit prachtige onderwerp en dossier met al zijn variëteit.

[4:09:44] De toezeggingen die de minister heeft gedaan, die besparen weer moties.

[4:09:48] Dus die houd ik vandaag op zak.

[4:09:50] ...op de toezegging in zaken de volledige financierbaarheid... ...van de volledige nationale prestatieafspraken... ...ja, daar heb ik nog wel zorgen over.

[4:09:58] We krijgen er een brief over... ...maar hoe kun je via onderling bijspringen... ...10 miljard te kort weg te overen?

[4:10:05] Dat is toch onmogelijk te doen met projectsteun?

[4:10:07] Hoe dan wel?

[4:10:09] Ja, ik zie uit dus naar die brief en hopelijk is die erg snel.

[4:10:12] Afrondend, ik zal mijn fractie adviseren om voor deze novelle te stemmen.

[4:10:17] Niet omdat de wet versterking regie volkshuisvesting daarmee perfect is geworden, maar wel omdat deze wet heel hard nodig is om bij te dragen aan het lenigen van de grote nood aan betaalbare huizen en omdat de novelle voorkomt dat we verder gaan rond banjeren in een staatsrechtelijke modderpoel.

[4:10:37] Tot zover.

[4:10:38] Dank u wel, heer Grimwis.

[4:10:39] Mevrouw Steen, CDA.

[4:10:41] Voorzitter, dank en dank ook aan de minister voor haar beantwoording en inderdaad de toezeggingen.

[4:10:46] Wat mij betreft de urgentie uitstralen, die versnellingstafels zijn voor ons echt van belang, het parallel plannen, de WFG.

[4:10:54] De positieve prikkel voor de betaalbare koop, dat is de motie die ik met de heer Nobel indien.

[4:11:01] En wat mij betreft de aanmoediging hierbij om niet schuw te zijn met het inzetten van haar bestuurlijk instrumentarium en die aanwijzingen.

[4:11:08] Want het is wel gewoon echt nodig en ik vind ook dat we moeten laten zien, anders dan dat we het misschien in het verleden hebben gedaan, dat het ons menens is als het gaat over die afspraken 30% tweederde betaalbaar.

[4:11:21] Dank u wel, mevrouw Steen namens het CDA.

[4:11:23] Heer Grimmis, zou u het voorzitterschap kunnen overnemen?

[4:11:25] Natuurlijk, mevrouw Beckerman.

[4:11:27] Aan u het hoort.

[4:11:28] Dank u wel.

[4:11:29] Ik heb kort vier moties.

[4:11:30] De Kamer, constaterende dat het kabinet in het Nationaal Actieplan Dakloosheid als doel heeft gesteld om dakloosheid in 2030 te beëindigen, verzoekt de regering de doelen van het Nationaal Actieplan Dakloosheid ongewijzigd naar het streven een plan te presteren aan de Kamer hoe zij de doelen voor 2030 alsnog gaat halen.

[4:11:45] Gaat over tot de orde van de dag, Beckerman.

[4:11:47] De Kamer, constaterend dat de Kamer heeft besloten dat dakloze gezinnen en minderjarige kinderen recht moeten hebben op urgenzen bij toewijzing van sociale huurwoningen, constaterend dat verschillende uitsluitingsgronden en aanvullende voorwaarden ertoe kunnen leiden dat dit recht in de praktijk moeilijk toepasbaar wordt, overwegend dat dakloosheid zich in verschillende vormen voordoet, waaronder mensen die feitelijk dakloos zijn, tijdelijk bij anderen verblijven of dreigen hun woning te verliezen, overwegend dat de Europese Ethos-definitie een breed en internationaal erkend kader biedt voor het definiëren van dakloosheid,

[4:12:14] verzoekt de regering de uitsluitingsgronden die het recht op urgentie voor dakloze gezinnen beperken te schrappen en een nieuw voorstel voor te bereiden dat urgentie mogelijk maakt voor mensen die volgens de etos-definitie dakloos zijn of dreigen te worden, gaat over tot de orde van de dag.

[4:12:26] De Kamer, constaterend dat er een groot tekort zijn bij betaalbare huurwoningen en wachttijden voor sociale huur in veel gemeenten jarenlang zijn overwegen dat in een periode van woningnood het aantal en het aandeel sociale huurwoningen niet verder mag afnemen, verzoekt de regering te waarborgen dat het aantal en het aandeel sociale huurwoningen niet afneemt

[4:12:41] en maatregelen treffen om te voorkomen dat verkopersloop zonder voldoende vangende nieuwbouw niet leidt tot de verdere afname van de sociale woningvoorraad gaat over tot de orde van de dag.

[4:12:49] Wekkerman.

[4:12:50] En de laatste.

[4:12:51] De Kamer constaterende dat sommige gemeenten meer sociale huur willen bouwen naar het landelijk minimum en dat dit juist kan bijdragen aan het oplossen van de wooncrisis.

[4:12:58] Overwegend dat gemeenten die meer sociale huur willen bouwen daarin niet belemmerd of ontmoetig moeten worden, zoekt de regering te waarborgen dat gemeenten die meer sociale huurwoningen realiseren naar het landelijk minimum niet worden gesanctioneerd of financieel worden benaderd, gaat over tot de orde van de dag.

[4:13:11] Beckerman.

[4:13:12] En dat was het, voorzitter.

[4:13:13] Dat was in sneltreinvaart, mevrouw Beckerman.

[4:13:15] En in het begin van de motie luidde iedere keer de Kamer, gehoord de beraadslaging.

[4:13:20] Maar die kennen we wel.

[4:13:22] Dus dank voor uw sneltreinvaart en vier moties.

[4:13:24] En dan geef ik het voorzitterschap bij deze weer terug.

[4:13:27] Dank u wel.

[4:13:27] En dan kijk ik naar de minister of er behoefte is aan een schorsing of dat we meteen door kunnen.

[4:13:31] Nee, ik heb behoefte aan een schorsing van ongeveer een kwartier.

[4:13:33] Dat snap ik, een kwartier.

[4:13:34] Ik schors de vergadering tot half acht.

[4:29:18] Ik heropen de vergadering van de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[4:29:24] Aan de orde is de tweede termijn van de zijde van het kabinet en ik wil alvast mijn complimenten uitdelen voor de minister, maar vooral alle ambtenaren die ik rond zag rennen om al onze moties zo snel te kunnen beoordelen.

[4:29:35] Aan het woord is de minister.

[4:29:37] Dank u wel.

[4:29:38] En natuurlijk helemaal met u eens.

[4:29:39] Ik heb volgens mij, voordat ik overga op de moties, nog twee openstaande vragen waar ik op zou terugkomen in de tweede termijn.

[4:29:47] Een vraag van de ChristenUnie en een vraag van JA21, vanuit JA21 over de WBI.

[4:29:53] Wij helpen gemeenten met de WBI en de realisatiestimulans.

[4:29:57] De hoogte van de WBI is afhankelijk van het tekort op het project.

[4:30:01] Daarmee wordt dus indirect rekening gehouden met verschillen in opbrengsten en de grondprijzen verschillen ook per regio.

[4:30:08] Dan de vraag van de heer Grinwis van de ChristenUnie, hoe de 10 miljard bij elkaar te brengen met onderlinge solidariteit.

[4:30:14] Ik snap en ik deel natuurlijk deze zorg van de heer Grimwis, dat dit een uitdagende opgave is.

[4:30:19] Ik kom uitgebreider in de brief terug, maar alvast twee dingen.

[4:30:23] Eén, met de verlaging van de VBB en de ruimte die er ontstaat vanuit Brussel, verkleinen we het tekort en vooral kopen we tijd.

[4:30:30] Ik vind het belangrijk dat onderlinge solidariteit wordt benut.

[4:30:34] ...en ga bezien wat hier mogelijk is en wat er dan nog over blijft.

[4:30:37] En zoals woensdag ook al toegezegd... ...ga ik onafhankelijk deskundig advies vragen... ...voor de lange termijn duurzame financiële positie.

[4:30:45] Dan de moties.

[4:30:50] Motie 1 van de heer Nobel, VVD... ...over het stimuleren van gemeentes, oordeel Kamer.

[4:30:58] motie 2 van de vvd over de voorrang op de 25 procent betaalbare koop is oordeel kamers motie 3 van de sgp starters uitbreiden van 18 tot 30 jaar naar 35 jaar dat is oordeel kamers

[4:31:22] Motie 4 van de SGP, knelpunten bij vergunningsverlening inventariseren.

[4:31:27] Als ik uw motie zo mag lezen dat ik uw Kamer op hoofdlijnen informeerde over de knelpunten en de oplossingen daarvoor, dan geef ik deze motie het oordeel Kamer.

[4:31:39] Motie 5 van de PVV, de instandhoudingstermijn koop.

[4:31:44] Die ontraad ik.

[4:31:45] Dat leidt tot uitvoeringsproblemen in verband met de aftrekbaarheid van de hypotheekrente.

[4:31:51] motie 6 van de pvv over de starters dat is oordeel kamer gaan we is een ommissie gaan we toevoegen dan motie 7 als ik die mag lezen dat dit gaat over gemeentelijk niveau kan ik is het

[4:32:17] Alleen gemeentelijk niveau is oordeel kamer, sorry.

[4:32:21] En niet wijk- en buurtniveau is ontraden.

[4:32:24] Ik had te veel stemmen, één in mijn hoofd.

[4:32:29] Ik hoorde dat wel, maar ik dacht ik wil het graag hier horen.

[4:32:33] Fijn.

[4:32:33] Motie 8, ook van de PVV, over met de Vlaamse gemeente gaan kijken.

[4:32:39] Als ik het mag lezen dat ik in gesprek ga met hen, dan is het oordeel kamer.

[4:32:45] Dan de motie op stuk nr 9 van het jaar 2021 over het doorzetten van de afschaal van voorrang van statushuiders.

[4:32:52] De motie is ontijdig.

[4:32:53] Ik heb u een brief toegezegd voor 24 maart.

[4:32:56] Zojuist heb ik daar de 23ste van gemaakt.

[4:33:00] motie 10 van jaar 21 meer ruimte middensegment woningbouw die ontraad ik we moeten betaalbare woningen bouwen voor zowel het laag als het middeninkomen er is behoefte aan 30% sociale huur dit blijkt uit onderzoek van abf meer ruimte voor het middensegment kan niet te kosten gaan voor de bouw van lage inkomens daarom ontraad ik deze motie

[4:33:22] Motie 11.

[4:33:24] Geen rijksbijdrage bij extra lokale betaalbaarheidseisen.

[4:33:28] Deze moet ik ontraden.

[4:33:30] Te absoluut.

[4:33:32] Motie 12 van PvdA GroenLinks.

[4:33:35] Tijdige verdelingen regionale afspraken betaalbaar bouwen.

[4:33:38] Oordeel Kamer.

[4:33:41] Motie 13.

[4:33:43] van de SP, mevrouw Beckerman, over het nationaal plan dakloosheid.

[4:33:50] Deze is ontijdig.

[4:33:51] Ik ga in gesprek met mijn collega minister Mirjam Sterk en zij informeert uw Kamer voor de zomer over de concrete maatregelen.

[4:33:59] Motie 14 over de dakloze gezinnen van SP.

[4:34:04] Ontraden.

[4:34:05] Daardoor wordt de groep te groot.

[4:34:06] In de verdeling van schaarste moeten keuzes worden gemaakt.

[4:34:10] Er is gekozen om de groep zo goed mogelijk te objectiveren, zodat deze ook uitvoerbaar is.

[4:34:18] Motie 15 over het tekort aan betaalbare huurwoningen.

[4:34:23] Die ontraad ik.

[4:34:24] Ik richt mij niet op het aandeel, maar op absolute toename.

[4:34:28] Motie 16 over sommige gemeenten meer sociale huur.

[4:34:35] Die ontraad ik.

[4:34:36] Ik vind het belangrijk dat woningbouw projecten niet stilvallen.

[4:34:39] Daarom ontmoedig ik bovenmatige betaalbaarheidseisen via financiële regelingen.

[4:34:45] Voorzitter.

[4:34:46] Ik geef graag even als waarnemend voorzitter het respect van de gelegenheid om even te interrumperen naar aanleiding van de oordelen over de over haar moties.

[4:34:54] Ja voorzitter, ik heb een vraag over motie 13.

[4:34:57] Daarbij zei de minister het is ontijdig.