Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

[0:00:00] de minister van Justitie en Veiligheid.

[0:00:13] Van de zijde van de Kamer zijn aanwezig

[0:00:15] Mevrouw Zalinjan van GroenLinks PvdA, mevrouw Straatman van het CDA, mevrouw Schilder van de groep Markuszower, mevrouw Koen Radie van de Jaar 21 en mevrouw Faber van de PVV.

[0:00:25] Ik zal namens D66 aan het eind het woord voeren.

[0:00:28] We hebben spreektijden afgesproken van vier minuten per fractie.

[0:00:31] Ik stel voor te beginnen met vier interrupties onderling.

[0:00:35] Mevrouw Martens van de VVD is ook aangeschoven.

[0:00:39] Ook voor haar vier interrupties in eerste termijn.

[0:00:42] En ik geef dan graag het woord aan mevrouw Salien Jan voor haar inbreng namens GroenLinks bij vandaag.

[0:00:47] Dank, voorzitter.

[0:00:49] Al jarenlang is bekend dat wat justitie en de Belastingdienst afpakken aan crimineel geld totaal niet in verhouding staat tot wat criminelen verdienen.

[0:00:57] Jaarlijks gaat het naar schatting om 15, 20, 15 tot 20 miljard euro, terwijl slechts een fractie in de orde van honderden miljoenen wordt afgepakt.

[0:01:06] Dat moet beter.

[0:01:07] Elke witgewassen euro is immers verdiend met criminaliteit.

[0:01:11] Des te zorgwekkender is het recente rapport van de Algemene Rekenkamer, dat opnieuw een somber beeld schetst van de aanpak van witwassen, net als in 2022.

[0:01:21] De conclusie is scherp.

[0:01:22] De huidige aanpak is onvoldoende effectief en efficiënt.

[0:01:25] Er zijn veel en ingrijpende controles, maar er is weinig inzicht in wat die opleveren.

[0:01:30] En er wordt ook te weinig gedaan om dat inzicht te verbeteren.

[0:01:35] In de reactie van de minister van Financiën mis ik bovendien een duidelijke sense of urgency.

[0:01:40] Ik zie witwassen als onderdeel van het bredere probleem van georganiseerde criminaliteit.

[0:01:47] En daarom vraag ik de minister van Justitie en Veiligheid of hij dit rapport samen met Financiën grondig wil bestuderen en met een uitgebreide reactie en concrete verbetermaatregelen wil komen.

[0:01:58] Daarnaast blijkt uit WODC-onderzoek dat ondergronds bankieren een essentieel onderdeel is van het criminele bedrijfsproces, met name binnen de internationale drugscriminaliteit.

[0:02:08] Tegelijkertijd gaf de hoofdofficier van het Landelijk Parket recent in het NRC aan dat naar schatting 98% van het criminele geld buiten het zicht van justitie blijft en ondergronds circuleert.

[0:02:19] Die geldstromen onttrekken zich grotendeels aan opsporing, terwijl criminelen zich continu aanpassen met nieuwe methoden.

[0:02:27] zoals chemisch camuflueren van cocaïne, gebruikmaken van cryptocurrency.

[0:02:31] Kortom, er is nog altijd te weinig zicht op criminele geldstromen en de manier waarop deze worden witgewassen.

[0:02:36] Tegelijk heb ik waardering voor de inzet van politie en justitie, die met beperkte middelen wel degelijk resultaten boeken, zoals bij het kraken van cryptocommunicatie en het blootleggen van netwerken.

[0:02:47] Maar de aanpak mag daar niet van afhankelijk zijn.

[0:02:50] Mijn vraag aan de minister is dan ook hoe gaat hij deze stagnatie doorbreken en zorgen voor een effectievere aanpak?

[0:02:58] Uit WODC-onderzoek blijkt dat ondergrondse bankiers het reguliere financiële stelsel en bedrijfsstructuren gebruiken om crimineel geld wit te wassen.

[0:03:06] Onder meer via dekmantels, dat zien we ook bij hypotheekfraude.

[0:03:10] Criminelen kopen vastgoed met zwart geld, vaak op basis van vervaste inkomensgegevens of fictieve dienstverbanden, en lossen vervolgens af met illegaal geld.

[0:03:19] In september 2024 is de motie mutluar aangenomen om de gegevensdeling tussen belastingdienst en hypotheekverstrekkers te verbeteren, zodat fraude met valse gegevens wordt voorkomen.

[0:03:31] Inmiddels loopt er via het Financieel Expertisecentrum een onderzoek naar de aarde en omvang van hypotheekfraude en mogelijke maatregelen.

[0:03:39] De minister wil de nieuwe stappen uitstellen tot de uitkomsten bekend zijn die deze maand verwacht worden.

[0:03:44] Wat is de stand van zaken en kunnen we bijna twee jaar na de motie eindelijk concrete stappen verwachten?

[0:03:50] Voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit is inzicht in de achterliggende structuren essentieel.

[0:03:55] Toch worden bv's nog steeds misbruikt.

[0:03:57] Zo komen er signalen dat op één adres tientallen bv's worden ingeschreven en is het toezicht volgens het OM gebrekkig.

[0:04:03] GroenLinks, PvdA en SP hebben daarom al eerder een initiatiefwet ingediend voor een centraal aandeelhoudersregister, zodat duidelijk wordt wie achter bv's zit en opsporingsdiensten daar gebruik van kunnen maken.

[0:04:14] De minister noemde dit een nuttig instrument en zou hierover in overleg gaan met notarissen en andere betrokkenen.

[0:04:20] Heeft dat overleg inmiddels plaatsgevonden en wat zijn de uitkomsten?

[0:04:25] Tot slot over gemeenten.

[0:04:26] Gemeenten signaleren steeds vaker waarschijnlijk legale ondernemingen met niet-pluissignalen, zoals winkels of horeca, zonder zichtbare klanten of activiteit.

[0:04:36] De impact op leefbaarheid en het ondernemersklimaat is vaak aantoonbaar, maar de impact op de openbare orde nodig voor bestuurlijk ingrijpen is moeilijk vast te stellen.

[0:04:44] Juist wanneer ondernemingen als dekmantel voor illegale activiteiten dienen, proberen malafide ondernemers zichtbaar verstoringen van de openbare orde te

[0:04:52] te vermijden.

[0:04:54] Wij vragen de minister hoe hij het bevoegdheidsgat beoordeelt en de wens van gemeenten om meer ruimte te krijgen om op te treden bij dergelijke signalen.

[0:05:05] Dank voorzitter, ik houd hierbij.

[0:05:07] Uitstekend, dank u wel.

[0:05:09] Dan geef ik het woord aan mevrouw Straatman voor haar inbreng namens de CDA-fractie.

[0:05:13] Dank u wel, voorzitter.

[0:05:15] Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit vormt een directe bedreiging voor onze rechtsstaat.

[0:05:20] En dat zijn geen holle frases, maar bittere werkelijkheid.

[0:05:23] Eind vorig jaar schreef een Belgische rechter een brandbrief waarin zij stelde dat onze zuiderburen afstevenen op een narco-staat.

[0:05:30] Ze moest onderduiken voor de georganiseerde misdaad.

[0:05:33] En dat de impact van de georganiseerde misdaad ook doorwerkt in het werk van rechters, advocaten en hoeders van onze rechtsstaat hier, wisten wij natuurlijk al langer na de moorden op Dirk Wiersum en Petra de Vries.

[0:05:44] Maar ook breder in de samenleving zien we dat georganiseerde criminaliteit steeds zichtbaarder wordt in onze samenleving.

[0:05:50] Bijvoorbeeld door explosies bij woningen en bedrijven en drugslabs in wijken.

[0:05:54] Schaamteloos worden jonge kwetsbare jongeren geronseld voor criminaliteit.

[0:05:59] En voorzitter laat duidelijk zijn, tegenover georganiseerde misdaad moet een georganiseerde overheid staan.

[0:06:04] En wat het CDA betreft is dat een georganiseerde overheid die criminele netwerken niet alleen hard bestrijdt, maar ook daadwerkelijk ontwricht.

[0:06:13] Allereerst kom ik dan bij het aanpakken van crimineel vermogen.

[0:06:16] De implementatie-deadline voor de EU-confiscatierichtlijn is 23 november van dit jaar.

[0:06:22] Hoe ver staat de minister met de implementatie van deze belangrijke richtlijn die het mogelijk maakt om ook zonder veroordeling van een verdachte crimineel vermogen af te pakken?

[0:06:31] En wat het CDA betreft pakken we het crimineel vermogen niet alleen af, maar investeren we het in de wijken die onder die criminaliteit hebben geleden.

[0:06:39] Zoals het mooie initiatief in Schiedam.

[0:06:42] In 2023 werd in Schiedam een leerwerkplaats geopend dat kwetsbare jongeren helpt met nieuwe kansen op de arbeidsmarkt.

[0:06:49] En dat was het eerste project dat werd gefinancierd door crimineel afgepakt geld.

[0:06:54] Maar tot teleurstelling van het CDA werd vorige maand bekendgemaakt dat per 1 oktober van dit jaar deze pilot stopt.

[0:07:01] Wat kan de minister zeggen over de resultaten van deze pilot en waarom komt er geen vervolg?

[0:07:06] En is de minister bereid om meer van dit soort projecten op te starten met afgepakt crimineel geld?

[0:07:13] Voorzitter, die herbestemming van crimineel vermogen is essentieel om wijken die lijden onder criminaliteit zichtbaar te helpen.

[0:07:19] Juist omdat het vaak ook kwetsbare wijken zijn met veel sociale armoede.

[0:07:24] Dat bleek deze week ook weer uit de Onderwereldkaart die werd gepubliceerd.

[0:07:28] Daar kwam juist Schiedam, Rotterdam en ook Heerlen terug.

[0:07:33] De grensregio heeft daarbij een extra eigen dynamiek.

[0:07:36] Na het kwetsbare jongeren ook een perfecte ligging, maar desondanks vaak heel weinig politiecapaciteit.

[0:07:43] En ziet de minister ruimte om in gesprek met de politieleiding ruimte te maken voor extra politieënzet in die grensregio, aan de grens?

[0:07:51] Voorzitter, dat brengt me bij preventie.

[0:07:54] Uit de monitor georganiseerde criminaliteit blijkt dat verdachten die betrokken raken bij zware georganiseerde criminaliteit steeds vaker geen eerdere justitiecontacten hebben.

[0:08:04] Ze belanden ogenschijnlijk uit het niets in de zware criminaliteit.

[0:08:08] En wat betekent de instroom van deze jongeren zonder strafblad voor de huidige strategie op preventie?

[0:08:13] en tot slot gegevensdeling.

[0:08:16] Goed dat de taskforce gegevensdeling nog twee jaar doorgaat, want gebrekkige informatiedeling tussen instanties is een doorn in het oog en het komt ook keer op keer terug.

[0:08:25] Neem nu ook weer de evaluatie van de wet BIBOB.

[0:08:28] Een van de belangrijkste conclusies is dat de tipfunctie tussen gemeenten onvoldoende wordt gebruikt omdat het voor bestuursorganen lastig is om te beoordelen welke informatie moet en mag worden gedeeld.

[0:08:40] Wat is de reactie van de minister daarop?

[0:08:42] Voorzitter, laat ik afsluiten met een positieve noot.

[0:08:45] Het doorbreken van PGP-berichten door de politie heeft aangetoond dat het lukt om georganiseerde misdaad een zware slag toe te slaan.

[0:08:53] En dat geeft hoop.

[0:08:54] Maar voor effectief gebruik van de hekbevoegdheid is versleuteling nog steeds een grote barrière.

[0:09:00] En om nog zo'n PGP voltreffer te maken, zullen we het gesprek moeten blijven voeren hoe we omgaan met versleuteling van berichten, maar dan binnen rechtsstatelijke grenzen.

[0:09:09] Hoe kijkt de minister hier tegenaan?

[0:09:11] Dank u wel.

[0:09:14] Dank u wel.

[0:09:15] Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Schilder namens groep Markuszower.

[0:09:20] Voorzitter, dank u wel.

[0:09:21] Als we de criminaliteit effectief willen bestrijden, begint dat bij een goed beeld van wat er in de samenleving speelt.

[0:09:28] Cijfers spelen daarin een belangrijke rol.

[0:09:30] Het rapport criminaliteit en rechtsaantaving lijkt een dalende criminaliteit te laten zien.

[0:09:36] En dat klinkt positief, maar dat beeld is vertekend.

[0:09:39] Deze cijfers gaan namelijk alleen over de geregistreerde criminaliteit en dat is niet hetzelfde als de werkelijke omvang.

[0:09:46] De aangiftebereidheid staat onder druk.

[0:09:48] Politiebureaus verdwijnen, waardoor de drempel om aangifte te doen hoger wordt.

[0:09:52] Daarnaast speelt schaamte vaak een rol, waardoor slachtoffers geen aangifte doen.

[0:09:56] Laten we ons zelf dus vooral niet rijk rekenen.

[0:09:59] Ik vraag de minister of hij een plan heeft om de drempels voor het doen van aangifte weg te nemen.

[0:10:04] Wat zorgen baart is het grote aantal minderjarige verdachten.

[0:10:08] Het gaat om zware feiten zoals straatroven en explosies zoals afgelopen week bij de synagoge in Rotterdam.

[0:10:15] Jongeren worden vaker ingezet bij georganiseerde criminaliteit als uithalers, scheldezels en loopjongens.

[0:10:22] Voorzitter, deze jongeren plegen de feiten, maar daarachter zitten volwassenen die hen aansturen.

[0:10:27] Criminelen die heel goed weten dat jongeren minder zwaar worden gestraft.

[0:10:32] 1 op de 7 jongeren wordt benaderd voor criminaliteit en 30% van die jongeren staat open voor criminele klussen als het maar voldoende geld oplevert.

[0:10:41] Het is een gigantische arbeidsmarkt.

[0:10:44] Mijn fractie wil de hoogste prioriteit geven aan het oppakken van ronselaars.

[0:10:48] Wie minderjarigen de criminaliteit intrekt, verdient een forse straf.

[0:10:52] En daarom willen wij het ronselen van criminele activiteiten als zelfstandig strafbaar feit in de wet opnemen.

[0:10:58] Zo kunnen we eerder ingrijpen, gerichter vervolgen en zwaarder straffen.

[0:11:02] Daarom de vraag aan de minister, is hij bereid het ronsel als apart delict op te nemen in het wetboek van strafrecht met een passende zware straf en als strafverzwaring als het om minderjarigen gaat?

[0:11:14] Voorzitter, in sommige gebieden in ons land ligt de criminaliteit structureel hoger.

[0:11:18] In diezelfde gebieden zien we vaak een hoge concentratie opvanglocaties en groepen met een niet-westerse migratieachtergrond.

[0:11:26] Dit wil niet zeggen dat iedereen zich schuldig maakt aan criminaliteit, maar het wordt wel tijd dat we erkennen dat het huidige beleid van vergroeielijke en wegkijken faalt.

[0:11:35] Daarom vraag ik de minister.

[0:11:36] Erkent hij dat in gebieden met opvanglocaties en groepen niet-westerse migranten de criminaliteit hoger ligt?

[0:11:42] En gaat de minister deze groep eindelijk eens echt aanpakken en uitzetten na het plegen van strafbare feiten?

[0:11:48] Of blijft hij ze belonen met voorrang op huizen, dagjes Efteling en gratis busreizen?

[0:11:53] Voorzitter, tot slot.

[0:11:55] Wie de criminaliteit echt wil bestrijden, moet het verdienmodel aanpakken.

[0:11:58] Zolang criminelen miljoenen kunnen verdienen en dit mogen houden, blijft criminaliteit aantrekkelijk.

[0:12:03] Ook voor jongeren die worden geronseld.

[0:12:06] Afpakken van crimineel vermogen moeten sneller en harder.

[0:12:09] Direct ingrijpen en zeker geen procesafspraken maken waarbij criminelen hun winst mogen houden.

[0:12:14] Er ligt inmiddels een wetsvoorstel om dit gemakkelijker te maken en om zelf af te pakken zonder veroordeling.

[0:12:21] Dat laat zien dat het probleem wordt erkend.

[0:12:23] En daarom vraag ik de minister.

[0:12:25] Gaat hij de mogelijkheden van deze wetgeving maximaal benutten om het afpakken van crimineel vermogen fors te intensiveren?

[0:12:32] Gaat hij ervoor zorgen dat we niet alleen de opgepakte dader raken, maar het gehele verdienmodel vernietigen?

[0:12:38] En hoe gaat hij dit concreet doen?

[0:12:40] Ik hoor het graag.

[0:12:41] Dank u wel.

[0:12:43] Dank u wel.

[0:12:44] Dan geef ik het woord aan mevrouw Coen Rady voor haar inbreng namens JA21.

[0:12:49] Voorzitter, vandaag spreken we over criminaliteitsbestrijding en ondermijning.

[0:12:53] Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen.

[0:12:55] We maken er een ongekende puinhoop van.

[0:12:58] In tal van gemeenten heeft het lokaalgezag geen grip op jongeren.

[0:13:02] Veelal van Marokkaanse, Antilliaanse of Syrische afkomst.

[0:13:07] En deze problematiek verspreidt zich als een olievlek over ons land.

[0:13:10] Van Drimmelen, Eteleur en Zwijndrecht tot aan de excessen in Almere, Lelystad en Utrecht.

[0:13:16] in en rondom winkelcentra, op pleinen en in stadscentra.

[0:13:21] Volgens advocaat Peter Schouten is de situatie in Lelystad zelfs zo ernstig dat er overeenkomsten zijn met de buitenwijken van Stockholm.

[0:13:29] Voorzitter, op deze manier veranderen onze gemeenten in derde wereldgebieden en dat accepteer ik niet.

[0:13:35] De lokale gezagen hebben hier geen of onvoldoende grip op.

[0:13:39] Samenscholingsverboden hebben hier en daar effect, maar een echte fundamentele aanpak om dit gedrag de kop in te drukken ontbreekt.

[0:13:47] En het helpt ook niet dat we in te veel gemeenten te maken hebben met slappe bestuurders die voortdurend roepen dat deze jongeren kwetsbaar zijn.

[0:13:56] Bestuurders met een handelswijze die mij doet denken aan de slappeteepolitiek uit de jaren negentig van talloze PVDA-burgemeesters in grote steden.

[0:14:04] We moeten met de goede krachten het gesprek aangaan, zei burgemeester Sharon Dijksma na de totale escalatie van vorige week in Overvecht, naar aanleiding van een aanhouding.

[0:14:15] Voorzitter, dat is totaal lachwekkend.

[0:14:18] Het is absurd om te denken dat praten met de goede een oplossing is voor het gedrag van de kwade.

[0:14:24] Als je dat echt denkt, dan snap je er simpelweg helemaal niets van.

[0:14:28] En laten we eerlijk zijn, Overvecht is op dit moment een no-go area.

[0:14:32] En ik ben het niet met veel eens wat burgemeester Dijksma heeft gezegd, maar wel over het feit dat Utrecht versterking nodig heeft.

[0:14:40] De minister wil structurele ME-ondersteuning voor Utrecht niet toezeggen vanwege capaciteit.

[0:14:45] maar zegt wel dat hij het tij wil keren in moeilijke wijken.

[0:14:49] Welke concrete beloften doet hij hier eigenlijk?

[0:14:52] Voorzitter, in Lelystad en Almere zijn jeugdbendes, velo van Marokkaanse en Antilliaanse afkomst de baas op straat.

[0:14:58] Explosies, intimidatie, drugsdeals, overlast en dreigementen zijn daar aan de orde van de dag.

[0:15:04] Het lokaal gezag en de gemeente kunnen dit om tal van redenen niet alleen aan.

[0:15:09] Er is regie, hulp en steun vanuit de landelijke overheid nodig.

[0:15:14] En Lelystad en Almere zijn niet de enige gemeenten die hulp nodig hebben, maar wel gemeenten waar recent sprake was van excessen.

[0:15:20] Wat doet de minister momenteel om vanuit zijn positie gemeenten te helpen bij het bestrijden van dit probleem van jongere criminaliteit?

[0:15:27] Werkt hij aan een extra of gerichte aanpak?

[0:15:30] Voorzitter, ik begrijp dat we dit probleem niet van vandaag op morgen kunnen oplossen.

[0:15:35] En als ik het ei van Columbus had gehad, dan had ik dat gisteren nog met u gedeeld.

[0:15:39] Maar we mogen als landelijke politiek niet wegkijken van wat er in onze steden en dorpen gebeurt.

[0:15:45] We verliezen het gezag over straten, wijken en winkelcentra aan kinderen en adolescenten.

[0:15:51] Dat is lachwekkend, triest en veelzeggend over de apathische staat van onze overheid.

[0:15:56] Er moet echt iets gebeuren.

[0:15:58] Dat is fundamenteel noodzakelijk voor de veiligheid op straat, maar ook voor onze eigen geloofwaardigheid als politiek en overheid.

[0:16:05] En wat mij betreft beginnen we vandaag nog met twee concrete voorstellen die ik graag aan de minister wil voorleggen.

[0:16:10] Ten eerste.

[0:16:11] Heropvoedingsprogramma's waarin jongeren met herhaald, problematisch, overlastgevend en crimineel gedrag verplicht deelnemen aan een tijdelijk, gestructureerd en disciplinair programma waarin onderwijs, normen en waarden, heropvoeding en andere noodzakelijke elementen centraal staan.

[0:16:27] Hiervoor is simpelweg verplichte, gesloten plaatsing nodig.

[0:16:30] Hoe kijkt de minister hier tegenaan en is hij bereid zo snel mogelijk werk te maken van deze aanpak, waarbij ook eventuele juridische belemmeringen worden weggenomen?

[0:16:39] En ten tweede, in Denemarken werkt men met een systeem waarin rechter, politie en gemeente samen vroeg ingrijpen bij jongeren die betrokken raken bij ernstige criminaliteit.

[0:16:50] Zij kunnen snel een verplicht traject opleggen met bijvoorbeeld gedragsinterventies, verplichte schooldeelname, toezicht, gezinsbegeleiding of in die nodig plaatsing buiten het gezin.

[0:17:00] In Nederland bestaan vergelijkbare maatregelen.

[0:17:03] Maar die zijn versnipperd over strafrecht, jeugdzorg en gemeentelijke bevoegdheden.

[0:17:08] Zou zo'n integrale aanpak ook hier kunnen helpen?

[0:17:11] En is de minister bereid om op z'n minst te onderzoeken of dit systeem in Nederland toepasbaar is?

[0:17:16] Tot zover.

[0:17:18] Dank u wel.

[0:17:18] Heeft u een interruptie van mevrouw Straatman?

[0:17:21] Dank u wel, voorzitter.

[0:17:23] Ik had een deel de zorgen als het gaat om de situatie in Utrecht en Lelystad, maar ik hoorde mevrouw Conradi ook zeggen, het oproep die de burgemeester in Utrecht heeft gedaan voor een eigen ME-korps, dat zou ik willen ondersteunen.

[0:17:38] Maar als ik het begrijp, dan betekent dat dat het ME-korps in Utrecht ten koste gaat van de flexibele inzet elders in het land.

[0:17:44] En als we zien wat de grensproblematiek is, bijvoorbeeld alleen al in Zuid-Limburg, hoeveel gemeenten hoog in de onderwereldkaart opkomen, drijven, dan vraag ik me af, hoe ziet u dat?

[0:17:54] Hoe ziet u de politiecapaciteit in de grensregio's en buiten de Randstad?

[0:18:00] Ja, voorzitter, ik ben natuurlijk geen strategisch personeelsmanager.

[0:18:03] Maar als je het mij vraagt, dan denk ik dat wij natuurlijk geen blikken met personeel buiten hebben staan of blikken met ME-mensen.

[0:18:11] En de rek is er ook heel erg uit.

[0:18:12] Ik denk wel dat het goed is dat er überhaupt gewoon goed gekeken wordt vanuit de politie, maar ook vanuit de minister.

[0:18:18] Hoe gaan we om met de capaciteit die we wel hebben?

[0:18:21] En dat zit hem niet alleen bij de ME, dat zit hem ook bij al het politiewerk, de wijkagenten, alle dienders op straat en op kantoren.

[0:18:29] Waar kunnen we investitieslaag maken?

[0:18:31] Waarin kan de politie het nog hebben?

[0:18:34] En waarin moet de politie ook gewoon nee durven te verkopen richting de politiek?

[0:18:38] Dus ik denk dat er andere keuzes gemaakt zouden moeten worden.

[0:18:41] Nogmaals, ik ben geen strategisch personeelsmanager.

[0:18:43] Dat is iets wat, wat mij betreft, de korpsleiding samen met de minister goed moet bekijken.

[0:18:48] Daarin is ruimte om te zeggen, ja, we kunnen heel veel dingen aan, maar dit is ook wat we dan moeten loslaten.

[0:18:54] En wat vindt daar vervolgens de minister of de Tweede Kamer dan weer van?

[0:18:58] Maar er zullen keuzes gemaakt moeten worden, want nogmaals, niemand heeft hier een blik met agenten of ME-mensen.

[0:19:05] En juist omdat we niet dat blik hebben van agenten en ME-mensen is denk ik ook wel heel belangrijk om scherp te hebben dat als de politieagenten of ME elders in het land bijkomen dat dat ten koste gaat van andere regio's.

[0:19:17] Als we de kaart van Nederland zien dan zien we dat de Randstad vaak overbedeeld is.

[0:19:21] Laten we alsjeblieft ook oog houden voor die provincies en regio's aan de grens.

[0:19:25] Daar is de problematiek ook heel groot.

[0:19:28] En daar schreeuwen de burgemeesters misschien iets minder hard in de media, maar we moeten het echt voorkomen dat daar steeds minder politieagenten naartoe gaan, want de problematiek is daar zeer groot.

[0:19:37] Voorzitter, dat raakte ook niet alleen de voorstellen die ik hier vandaag doe, maar ook de aangenomen motie van vorige week, waarin ik zeg dat verwarde mensen niet in het strafrecht thuis horen en dat we ook moeten kijken naar andere voorzieningen, omdat ik van mening ben dat niet alles een taak is van de politie.

[0:19:53] Dat bedoel ik met te zeggen dat de politie ook wel eens nee mag zeggen in dit kunnen wij nog wel aan en dit is gewoon simpelweg niet van ons.

[0:20:01] Verwarde mensen

[0:20:02] Heel veel zaken die in de preventieve sfeer zitten of eigenlijk in de gezondheidszorg terecht horen te zitten, die horen daar te zitten en die zijn niet van de politie.

[0:20:11] En op het moment dat je dat allemaal wel steeds bij de politie neerlegt, ja, dan moeten we ook niet verbaasd zijn dat we inderdaad ME's niet meer dedicated in dit geval voor Utrecht kunnen neerzetten of inzetten.

[0:20:24] Ja, dan gaan we naar mevrouw Faber voor haar inbreng namens de PVV-fractie.

[0:20:29] Nederlanders voelen zich steeds onveiliger op straat.

[0:20:33] Een voorbeeld van een wijk in Amsterdam-West waar het islamitische Cornelius Hagen Lyceum gelegen is.

[0:20:40] Omwonenden worden er dagelijks geconfronteerd met vernielingen, bedreigingen en verscheldpartijen door groepen moslimjongeren.

[0:20:46] elke dag weer.

[0:20:49] Er wordt van elk incident nog aangifte gedaan.

[0:20:51] Het doen van aangifte wordt steeds moeilijker gemaakt.

[0:20:54] Er zijn minder politiebureaus en agenten ontmoedigen soms aangifte te doen, terwijl het aannemen van een aangifte wel verplicht is.

[0:21:03] Graag een reactie van de minister hierop.

[0:21:06] Door bedreigingen zien slachtoffers af van aangifte.

[0:21:09] Een taxichauffeur in Lelystad werd tijdens een overval met een pistool op zijn hoofd geslagen.

[0:21:14] Verantwoordelijke de Kempenaar bende hun handelsmerk intimidaties en bedreigingen naar overvallen om aangifte te voorkomen.

[0:21:22] Beweerd wordt dat de criminaliteit cijfers gelijk blijven.

[0:21:26] Maar komt de geregistreerde criminaliteit nog wel overeen met de werkelijkheid?

[0:21:30] Graag een reactie van de minister.

[0:21:32] Voorzitter, jongeren worden steeds vaker ingezet voor criminele klussen, niet alleen online, maar ook rond AZC's.

[0:21:39] Met het open grenzenbeleid hebben wij niet-westerse migranten geïmporteerd met hun problemen en cultuur.

[0:21:45] De helft van de seksuele misdrijven wordt gepleegd door allochtonen, waarvan het overgrote deel niet-westers is.

[0:21:51] Wel ligt één van de redenen dat omwonenden van een AZC in Lochem en Dordrecht duizend euro krijgen ter beveiliging.

[0:21:57] En waar gebeurt dat nog meer?

[0:21:59] Graag een reactie.

[0:22:00] Groepen jonge Syriërs vechten in een Nederlandse straat hun fetus uit.

[0:22:04] In Groningen liep het zo uit de hand dat agenten gehuld in kogelvrije vesten en getrokken pistonen nodig waren.

[0:22:11] In Arnhem is er gemiddeld één à twee keer per week een ernstig incident met minderjarige Syriërs.

[0:22:17] Een deel van de Syrische jongeren zijn gewetenloos en voor niets bang en daarom geliefd bij criminele bendes die hun recruteren voor hun klussen.

[0:22:26] En dit gaat van kwaad tot erger.

[0:22:28] Kortom, deze jongeren moeten weer snel herenigd worden met hun familie.

[0:22:31] Niet hier, maar in Verweggikstan.

[0:22:33] Het kan toch niet zo zijn dat we crimineel gedrag gaan belonen met de jackpot gezinshereniging in Nederland.

[0:22:44] Voorzitter, Nederland heeft een drugsprobleem en nu heeft de rechtbank in Haarlem besloten drugscouriers milder te straffen.

[0:22:51] Ze vinden het namelijk onrechtvaardig dat er scheefgroei is ontstaan tussen straffen opgelegd aan de drugscouriers, die worden opgepakt op Schiphol, en straffen opgelegd in omvangrijke drugs- en witwaszaken.

[0:23:02] De oorzaak, het OM, heeft procesafspraken gemaakt met de verdacht in grote strafzaken.

[0:23:07] Hierdoor kan het OM een derde minder straf eisen in ruil voor het afzien van verweer en hoge beroep door verdachten.

[0:23:14] Maar deze deals moeten wel eerst goedgekeurd worden door de rechter.

[0:23:20] De rechter werkt hier dus al mee.

[0:23:21] Dus niet zeuren als je er zelf een aandeel in hebt.

[0:23:24] De rechter verlaagt op deze wijze zowel voor kleine als grote criminelen de strafmaat.

[0:23:30] Niet goed voor een afschrikkende werking.

[0:23:32] Door de strafvorderingsregelijnen, die het OM in het leven heeft geroepen, worden de strafeisen ook al drastisch verlaagd.

[0:23:39] En nu doet de rechter er ook nog een schep bovenop voor de drugscoureurs.

[0:23:42] Straks wordt er helemaal niet meer gestraft.

[0:23:45] Het wordt de hoogste tijd voor minimumstraffen.

[0:23:47] Want wat heeft het verhogen van minimumstraffen op deze manier nog zin?

[0:23:51] Graag een reactie van de minister.

[0:23:54] Voorzitter, door stevige straffen en meer inzet deelde het aantal explosies in Amsterdam.

[0:23:59] Echter kwam het hier afgelopen weken abrupt einde aan toen uit terroristisch motief een explosie plaatsvond bij het atrium aan de Zuidas.

[0:24:07] Dit na een aanslag op een synagoge en een Joodse school.

[0:24:10] Het wordt tijd dat de politieke correcte elite hun lafheid laat varen en het probleem onomwonden benoemd en dat is islam.

[0:24:19] De aanval is ook ingezet op kerken en andere christelijke symbolen.

[0:24:23] Eind februari was het weer raak in Ede.

[0:24:26] In één week tijd werden er drie kerken in brand gestoken.

[0:24:29] Zo werd bijvoorbeeld bij één een molentof cocktail naar binnen gegooid en bij de ander, een rijksmonument, de deuren ingesmeerd met een brandbare vloeistof en in de fik gestoken.

[0:24:37] Dit zijn geen ongelukken, maar acties met voorbedachte raden.

[0:24:42] Is hier al iets over de daders bekend en de motivaties?

[0:24:44] Graag een reactie van de minister.

[0:24:46] Tot zover.

[0:24:46] Dank u wel.

[0:24:48] Dank u wel.

[0:24:48] Dan gaan we tenslotte naar mevrouw Martens namens de VVD-fractie.

[0:24:53] Eén naam tenslotte.

[0:24:55] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:24:56] Ik wou net zeggen, slui u zelf vooral niet over, voorzitter.

[0:24:59] Dank.

[0:25:00] Het toenemende gevoel van onveiligheid op straat is één, maar de zorgwekkende vermenging van de onder- en bovenwereld, de ondermijning, is twee.

[0:25:08] Minder zichtbaar, niet minder desastreus.

[0:25:10] Voorzitter, sinds de moord op de broer van de kroongetuig, op advocaat Dirk Wierum en Peter R. de Vries, heeft iedereen kunnen zien dat de aanpak van de ondermijnende drugscriminaliteit een andere manier van denken en politiek bedrijven vergt.

[0:25:25] enig gericht is op het doorbreken van die criminele verdienmodellen en het ontmantelen van deze criminele netwerken.

[0:25:32] Voorzitter, laat ik duidelijk zijn.

[0:25:33] Preventie is essentieel.

[0:25:35] Voorkomen dat jongeren een weg opgaan dat enkel slechte uitkomsten kent, moet het uitgangspunt zijn.

[0:25:41] Inzetten op voorkomen van schooluitval, betere taalbeheersing en begeleiding naar werk.

[0:25:46] Maar tegelijkertijd mag er nooit, maar dan ook nooit, een excuus zijn om crimineel handelen goed te praten.

[0:25:53] Wat er uiteindelijk aan bijdraagt, dat je bewust bijdraagt aan het onveilig maken van ons land.

[0:25:57] En daar zal de VVD zich voor blijven inzetten.

[0:26:00] Wij blijven pleiten voor zwaardere straffen van criminelen, het aanpakken van criminele kopstukken, het inzetten op het vergroten van de meldingsbereidheid en privacy van daders niet langer laten prevaleren boven de veiligheid van burgers.

[0:26:13] Tastbaar haak je naar de verkiezingen van gisteren die we hebben gehad.

[0:26:17] Je merkt ook dat in de politiek, bijvoorbeeld in de gemeenteraad, er ellenlange discussies blijven plaatsvinden over de doelmatigheid van de eventuele extra camera bewaking.

[0:26:26] En ondertussen ben je jaren verder voordat daadwerkelijk er iets gebeurt op straat.

[0:26:31] Privacy is steeds vaker op gemeentelijk niveau belangrijker dan de veiligheid van de inwoners.

[0:26:36] Voorzitter, ik wil graag de nadruk leggen op twee punten gezien de spreektijd.

[0:26:41] Eén, smokkel via zee- en luchthavens en het verwerken van de gegevens via woningbouwcorporaties.

[0:26:47] Smokkel via lucht- en zeehavens, voorzitter.

[0:26:50] Te vaak zie je dat huidige criminelen nog wegkomen met illegale smokkel.

[0:26:55] Bijvoorbeeld drugs via onze lucht- en zeehavens.

[0:26:58] Vervolgens zijn de gevolgen hiervan zichtbaar in onze straten.

[0:27:01] In 2022 heeft toenmalige minister van JNV Jezielkus een plan opgesteld om dit tegen te gaan.

[0:27:07] Hier is toen een groot aantal miljarden structureel geld beschikbaar voorgesteld.

[0:27:11] En nu zien we de eerste positieve effecten.

[0:27:13] Vooral de nauwe samenwerkingen met landen om ons heen hebben positieve effecten.

[0:27:18] Maar de problemen lijken zich te verplaatsen naar de kleinere zeehaven.

[0:27:21] zoals recent nog de drugsvangst in Scheveningen.

[0:27:23] Voorzitter, ik zou de minister willen vragen in hoeverre wij deze kleinere zeehavens zouden kunnen betrekken bij dit grote project en mee kunnen nemen in deze aanpak.

[0:27:32] En dan het verwerken van de gegevens via woningbouwcorporaties, want het goed

[0:27:36] kunnen bestrijden van deze georganiseerde criminaliteit is alleen mogelijk als er een goede samenwerking bestaat tussen deze verschillende organisaties.

[0:27:44] Ik ben dan ook blij dat in het akkoord een passage is opgenomen over het delen van deze persoonsgegevens.

[0:27:49] Wat de VVD betreft zou het niet mogelijk moeten zijn dat er criminelen wegkomen zonder straf omdat de overheid het delen van bepaalde gegevens niet toelaat of zelfs belemmerd.

[0:27:59] In 2024 heeft mijn collega Michon een motie ingediend die verzoekt de mogelijkheden te verkennen voor een wettelijke grondslag voor woningbouwcorporaties om gegevens over criminelen te delen en zo te voorkomen dat huurders op een nieuwe locatie gaan wonen zonder dat er meer kennis bestaat over zijn of haar criminele verleden.

[0:28:18] Voorzitter, ik wil de minister vragen naar de voortgang en de uitvoering van deze motie.

[0:28:23] Dank u wel.

[0:28:26] Een interruptie van mevrouw Straatman.

[0:28:29] Dank u wel, voorzitter.

[0:28:31] Ik had een vraag aan mevrouw Martens-Amerika over de opmerking die zij maakte over dat de privacy van criminelen niet belangrijker mag zijn dan de veiligheid van burgers.

[0:28:41] Ik kan me daar helemaal bij aansluiten.

[0:28:42] Als ik dan kijk naar de evaluatie van het WODC over de computercriminaliteit en het gaat over die hekbevoegdheid, dan schrijft het WODC ook over dat het steeds ingewikkelder wordt vanwege de versleuteling van berichten en een oproep aan de wetgever om na te denken hoe ga je om met privacy versus veiligheid.

[0:28:58] Ik vroeg me af hoe mevrouw Martin-Amerika kijkt naar die conclusie en aanbeveling, ook mede in het licht van de motie die door de VVD is gesteund een paar weken terug, die oproept aan de regering ondubbelzinnig op te komen voor het recht op end-to-end inscriptie in alle discussies, in alle relevante nationale en Europese beleids- en wetgevingstrajecten.

[0:29:19] Hoe verhoudt zich dat tot elkaar?

[0:29:20] Ik ben benieuwd hoe zij daarnaar kijkt.

[0:29:22] Ja, dank u voorzitter.

[0:29:23] Een hele mooie technische vraag en dat laat ook zien dat cyberveiligheid, dus als we dan eventjes de digitale hoek gaan optrekken, gewoon zoveel facetten kent dat het best wel lastig is om hier nu een heel makkelijk antwoord op te geven.

[0:29:36] Wat ik in mijn bijdrage bedoelde is dat bijvoorbeeld als iemand verhuisd van gemeente naar gemeente onze eigen privacy regelingen ervoor zorgen dat die gegevens niet met elkaar gedeeld worden.

[0:29:45] Dat is het stuk

[0:29:45] privacy waar ik hier op doelde.

[0:29:48] Ik denk dat de vraag heel legitiem is.

[0:29:50] Volgens mij hebben we het maandag ook over de cyberwet.

[0:29:52] Ik kan me zo voorstellen dat we het daar hier ook over gaan hebben, maar in deze bedoelde ik het meest basale vorm van het delen van persoonsgegevens tussen bijvoorbeeld gemeenten.

[0:30:05] En aangezien mevrouw Straatman al zoveel lekkerval heeft geïnterrumpeerd, zou ik haar willen vragen om het voorzitterschap even over te nemen.

[0:30:13] Dan geef ik nu het woord aan de heer Sneller voor zijn bijdrage namens D66.

[0:30:18] Dank u wel, voorzitter.

[0:30:19] Ik wou twee onderwerpen aanstippen.

[0:30:21] Ten eerste ondermijning en daarna corruptie.

[0:30:24] Onlangs hebben wij de opdrachtbrief gekregen die deze minister als coördinerend minister mag gaan uitvoeren voor de taskforce ondermijning.

[0:30:32] Het is veel harde aanpak en krachtig internationaal offensief, terwijl er ook wordt gezegd dat langs de lijnen voorkomen, doorbreken, bestraffen en beschermen.

[0:30:42] wordt gewerkt en ik vroeg me af op welke manier de minister van plan is om ook dat voorkomen langs te laten komen.

[0:30:49] Ik denk dat er hele effectieve programma's zijn en uiteindelijk gaat het er volgens mij om dat die aanpak ook effectief is en als hard daarvoor nodig is, moeten we dat hard doen.

[0:30:58] Maar als we dat aan de voorkant kunnen doen, dan is dat volgens mij alleen maar goed zoals ook mevrouw Martens.

[0:31:02] En we zien dat programma's als preventie met gezag daar ook effectief in kunnen zijn.

[0:31:08] Dan staat op de agenda ook de evaluatie van het CCV, waar de voorganger van deze minister zegt dat hij tevreden is met de uitkomsten en waardering heeft voor het belangrijke werk.

[0:31:18] En dan komt er een cryptische zin met geen reden voor beleidswijzigingen, maar we gaan samen blijven kijken naar de financiële uitdagingen.

[0:31:24] En tot nu toe is er steeds een amendement van de Kamer voor nodig geweest om de subsidie van CCV overeind te houden.

[0:31:30] En ik vroeg me af hoe de minister dat ziet voor de komende jaren.

[0:31:35] De andere evaluatie die op de agenda staat over de uitbreiding van de wet BIBOB,

[0:31:39] Daar wordt gezegd dat de evaluatie uit 2013, over de wet van 2013, die vijf jaar geleden is gepubliceerd, dat ook daar het gebrek aan capaciteit en kennis het belangrijkste knelpunt was voor de toepassing van de wet.

[0:31:55] En in deze evaluatie is dat wederom het geval.

[0:31:58] Dat heb ik ook bij de behandeling van de wet die nu geëvalueerd wordt gezegd.

[0:32:02] We gaan nu de bevoegdheden uitbreiden en soms is dat nodig en ik heb dat ook gesteund.

[0:32:06] Tegelijkertijd, wat cruciaal is, is zorgen dat gemeenten, maar in dit geval ook rijksoverheidorganisaties,

[0:32:14] daarmee kunnen werken en er ook daadwerkelijk mee gaan werken.

[0:32:17] Dus ook hier is mijn vraag, hoe gaan we er nou voor zorgen dat die capaciteit op orde komt voor degenen die het moeten gebruiken om het ook daadwerkelijk te benutten?

[0:32:25] Want anders creëren wij hier instrumenten die vervolgens een lege huls blijven.

[0:32:31] Dan vroeg ik mij af, voor de taskforce en de verdere uitwerking, op welke manier gaan we nou kunnen zien en kunnen volgen of het ook daadwerkelijk werkt?

[0:32:40] Dus welke indicatoren worden er nou zometeen gebruikt?

[0:32:43] Want een eerder WODC-onderzoek zei stop met het woord ondermijning gebruiken.

[0:32:48] Nou, dat advies is niet overgenomen van het WODC, maar hoe kunnen we ervoor zorgen dat het WODC over een tijd wel de effectiviteit van het gekozen aanpak kan evalueren?

[0:32:59] Dan corruptie.

[0:33:00] Dank voor het eerste National Risk Assessment, want wij zijn gedaald in 2024 tot een historisch lage plek

[0:33:08] op de corruptieindex van de Transparency International.

[0:33:12] Ik denk dat dat heel zorgelijk is en we stijgen daar niet verder, gelukkig, maar we gaan ook niet de goede kant op.

[0:33:19] En ik denk dat dat wel belangrijk is en daarvoor ligt er in Europa ook een anticorruptiestrategie, die hopelijk binnenkort wordt vastgesteld en die vervolgens ook door lidstaten moet worden geïmplementeerd.

[0:33:31] En mijn vraag aan de minister is op welke manier bereidt hij zich voor, zodat we dat ook snel kunnen doen, want dat gaat belangrijke handvatten bieden.

[0:33:37] En er zitten ook een aantal lidstaatopties in, waar wat mij betreft wat extra ambitie inderdaad door Nederland ook zou kunnen worden getoond.

[0:33:45] En de vraag die ik aan de minister heb is, kan hij ook toezeggen om voordat hij het wetsvoorstel daarover gaat sturen,

[0:33:50] eerst met een brief te komen met wat hij van plan is met die blitstaatopties te doen en breder of hij bereid is om daar een nationale anticorruptiestrategie eindelijk te maken zodat we daar ook als Kamer over kunnen praten voordat we over het wetsvoorstel spreken.

[0:34:06] En uit die risk assessment, ik denk dat het een heel mooi eerste overzicht ook is, blijkt wel dat we bijvoorbeeld voor corruptie door statelijke actoren, door criminele organisaties en door private partijen, als we kijken naar volksvertegenwoordigers en politiek bestuurders, potentieel hoge impact, hele lage weerbaarheid.

[0:34:25] Dus daar wil ik specifiek ook aandacht voor vragen.

[0:34:28] Dan ben ik door de tijd, mevrouw de voorzitter.

[0:34:33] En dan geef ik nu het voorzittersverhandeling terug tenzij er geen interrupties zijn.

[0:34:42] Dan gaan wij over twintig minuten verder en dat is om vijf voor drie.

[0:54:53] Dan is het vijf voor drie.

[0:54:54] Is de minister klaar voor de beantwoording in eerste termijn?

[0:54:59] En zijn de leden ook zover om daarnaar te gaan luisteren?

[0:55:06] En dan geef ik graag de minister van Justitie en Veiligheid het woord.

[0:55:10] Dank, voorzitter, en procesmatig.

[0:55:12] Ik zal een korte inleidende tekst hebben over dit onderwerp, aangezien het weer het eerste debat is met uw Kamer in deze kabinetsperiode over deze belangrijke onderwerpen.

[0:55:20] Daarna heb ik de brede basis van de ondermijningsaanpak, omdat daar veel vragen over werden gesteld, in tegen- en veilige economie, en tenslotte andere belangrijke onderwerpen, zoals die vandaag aan de orde zijn gekomen.

[0:55:34] Laat ik ermee beginnen dat ik het een eer vind om dit onderwerp weer ter hand te mogen nemen.

[0:55:40] En dat zeg ik niet omdat dit een onderwerp is wat in rustig vaarwater is beland.

[0:55:46] Ik zou zeggen in het tegendeel.

[0:55:47] We hebben een enorm probleem met ondermijnende criminaliteit.

[0:55:50] Dat hebben we in de wereld, deze geglobaliseerde wereld, waarin ook de wereld van drugshandel, communicatie, corruptie, et cetera, meer en meer met elkaar verweven is.

[0:56:00] Maar dat hebben we ook in Europa en dat hebben we ook in Nederland.

[0:56:03] De zege van ons logistiek en financieel fantastisch gepositioneerde land heeft als keerzijde dat diezelfde logistieke en financiële wegen ook bewandeld worden door diegene die er misbruik van willen maken.

[0:56:18] En dat geldt voor de mensen aan de top van die keten.

[0:56:21] We weten allemaal wie het zijn die we natuurlijk moeten aanpakken, maar dat geldt ook voor de bodem van die keten.

[0:56:27] En ook daar zijn veel vragen over gesteld, namelijk hoe voorkomen we

[0:56:32] dat onze jeugd afgeleid en langzaam in het criminele circuit terechtkomt.

[0:56:39] Dat vraagt dus om een aanpak die op al die verschillende thema's ingaat.

[0:56:45] Van de preventie, het voorkomen in de woorden van de heer Sneller, tot en met de aanpak, het beschermen van onze economie en de integriteit van onze instituties, tot en met het doorbreken van deze criminele

[0:57:01] En een hoop van mijn werkbezoeken in de eerste weken zijn ook in dat kader geweest.

[0:57:05] Zo ben ik in Breda met de politie en een medewerker van preventie met gezag naar de wijk De Hoge Vucht geweest.

[0:57:13] En dat was voor mij een enorme eye-opener.

[0:57:17] Een wijk die enorm is opgeknapt, die bekend staat om zijn criminaliteit.

[0:57:21] Dat is de kraamkamer van Bolle Jos.

[0:57:24] Maar als je door die wijk rijdt met de politie, dan vallen een aantal dingen op.

[0:57:28] Eén, dat de wijkagent en de preventie met gezag-medewerker... goed contact heeft met de jeugd die daar rondhangt.

[0:57:35] Weet wat daar speelt en ook contact kan maken met die jongeren.

[0:57:40] Maar twee, dat voorkomt niet dat een heleboel van die jongeren... het model van hun leven in de criminaliteit verkiezen boven een alternatief.

[0:57:50] Ik ben thuis geweest bij een jongen van dertien...

[0:57:53] met een enkelband die al een paar jaar niet meer naar school gaat, omdat dat niet te doen is, die meerdere hoofdovervallen op z'n naam heeft staan, meerdere mishandelingen op z'n naam heeft staan, 13 jaar oud.

[0:58:05] En als je dan vraagt hoe komen we hieruit, hoe zorg je nou voor perspectief, hoe voorkom je nou dat zo iemand die loopbaan doorgaat, dan vraagt dat enorm veel effort.

[0:58:17] En de politie kan dat niet alleen.

[0:58:19] We kunnen dat niet met wijkagenten,

[0:58:21] die die verbinding hebben.

[0:58:22] De verbinding is fijn dat die er is.

[0:58:24] Wat dat betreft zou ik willen bestrijden dat we absolute no-go-areas hebben.

[0:58:28] Ik ben ook in Overvecht geweest, ik heb daar over straat gelopen en ik ben hier nog.

[0:58:32] Dus no-go-areas zijn het niet.

[0:58:34] We hebben nog politie die in verbinding staat, maar kunnen die de problemen oplossen die daar heersen?

[0:58:39] Kunnen die voorkomen dat deze jeugd verder afglijdt?

[0:58:44] Nee, dat denk ik niet.

[0:58:45] En ik denk dat daarom zo'n programma als Provencio werd gezagd, maar daar kom ik zo op terug.

[0:58:49] ook zo belangrijk is, waarin je die verschillende disciplines bij elkaar houdt, maar dat vraagt enorm veel effort.

[0:58:55] Ik kom ook nog terug op mevrouw Koen Radies' vraag over of je daar heropvoedingskampen voor zou moeten inzetten.

[0:59:04] En dat is een kwestie van aan de ene kant alternatieve bieden, aan de andere kant ook repressief optreden wanneer die grenzen worden overschreden, want die twee gaan absoluut hand in hand.

[0:59:13] Ik denk dat er de afgelopen jaren een stevige basis is neergezet voor die brede aanpak, het voorkomen, het doorbreken, het bestraffen en het beschermen.

[0:59:21] En er is ook fors geïnvesteerd in deze aanpak, met heel veel steun vanuit de Kamer.

[0:59:26] En dat is ook nodig.

[0:59:28] Zo zijn er verschillende maatregelen genomen om onze havens onaantrekkelijker te maken van de internationaal gewortelde drugsmokkel.

[0:59:34] Mevrouw Martens wees al op de Mainport-aanpak.

[0:59:36] Ik kom zometeen nog terug hoe we die verder doorontwikkelen.

[0:59:40] En we moeten ook voorkomen dat jongeren worden geronseld om het vuile werk uit te voeren en in een kwetsbare positie terecht te komen.

[0:59:46] Wat dat betreft, ik heb dat gisteren of dinsdag in het vraaguurtje ook gezegd, ook afgelopen weekend bij de aanslag op een synagoge in Rotterdam gezien, dat daar naar alle waarschijnlijkheid sprake was van ronseling, van jongeren die zonder dat ze zelf een binding hadden met het doel waarvoor ze gingen, louter voor geld,

[1:00:05] bereid waren om een explosief aan de deur te hangen en de facto een terroristische aanslag uit te voeren.

[1:00:28] Georganiseerde criminaliteit staat niet los van de maatschappij.

[1:00:31] En daarom is het heel belangrijk om te voorkomen dat criminelen zich nestelen in de zwakke plekken in onze samenleving.

[1:00:38] Ik noemde er net al één.

[1:00:40] En tegelijkertijd dat we ook de weerbaarheid van de burger en van onze bedrijven vergroten.

[1:00:44] En de hulp van de samenleving is daarbij echt nodig.

[1:00:46] En dat is waarom de campagne Houdt Misdaad Uit Je Buurt, die we onlangs weer hebben herstart, die in de eerste oplaging heeft gezorgd voor 30% meer meldingen bij Meld Misdaad Anoniem, zo belangrijk is.

[1:00:59] Omdat uiteindelijk mensen heel vaak wel weten waar de drugs verhandeld worden, waar dat drugslab zit, wie bezig is met die kosere zaak.

[1:01:09] En we hebben die ogen nodig en die meldingsbereidheid.

[1:01:12] om daar verder op in te gaan.

[1:01:13] Ik zeg daarbij meteen, ja, we moeten onderzoek doen naar waarom aangiftebereidheid in sommige gevallen zo laag is en hoe we die omhoog krijgen.

[1:01:21] Maar een aangifteplicht vind ik weer te ver gaan, want dat zou betekenen dat je mensen ook straft voor het feit dat ze een aangifte niet doen.

[1:01:28] En ik denk dat dat niet de manier is waarop we dit moeten doen.

[1:01:31] Ik geloof meer in dat geval, want heel vaak doen mensen geen aangifte uit angst.

[1:01:36] De dertienjarige jongen, ik noem het nog maar even, wij gingen daar langs om hem mededelen dat het OM overging tot vervolging voor een mishandeling waarvan het slachtoffer zelf geen aangifte wilde doen uit angst voor deze dertienjarige jongen.

[1:01:51] Als je dan die dertienjarige jongen verplicht om die aangifte te doen, dan zadel je hem op met een enorme angst voor

[1:01:57] ...repercussies, terwijl er in dit geval ook een alternatief is, namelijk een OM dat zegt... ...nou dat zal, dat u geen aangifte wil doen, maar wij vinden het dusdanig belangrijk... ...dat wij die zaak wel gaan oppakken voor u. Meld misdaad anoniem vind ik ook een alternatief voor aangifte.

[1:02:11] Dat betekent dat mensen ook bereid zijn om wel te melden van criminaliteit, zonder dat ze daarbij in veel gevallen hun buurman publiekelijk bij de politie moeten aanmelden, want mensen vinden dat om allerlei redenen, zeker daar waar het crimineel aan gaat, natuurlijk heel moeilijk en lastig.

[1:02:33] Dan laat u een pauze vallen, minister, en heeft mevrouw Faber een interruptie.

[1:02:37] En we doen er vier in deze termijn ook.

[1:02:40] Ja, nog even over die aangiftes, want mijn vraag was juist van, men gaat naar het politiebureau, en ik heb hier ook een artikel, er staat politie onderaan aangifte te doen, bijvoorbeeld van huiselijk geweld, en die vragen dan ook om, of die proberen dan de persoon die aangifte wil doen, over te halen om dat niet te doen, of die willen de aangifte niet opnemen, terwijl dat toch wettelijk verplicht is.

[1:03:01] Dat kan toch niet?

[1:03:02] Ik bedoel, als men naar het politiebureau gaat en men wil aangifte doen, dan moet men die toch opnemen?

[1:03:08] Voorzitter, het antwoord daarop is ja.

[1:03:10] Oké, dus u staat daar... Ja, nee, anders ben ik een interruptie kwijt.

[1:03:14] Ja, nee, we laten hem zo.

[1:03:16] Ja.

[1:03:17] Nee, voorzitter, absoluut.

[1:03:18] Het is een recht om aangifte te mogen doen.

[1:03:21] En als iemand burgeraangifte wil doen, dan zal die aangifte worden opgenomen.

[1:03:27] Mevrouw Koen Radie.

[1:03:31] Voorzitter, zonder inhoud te hebben van het specifieke geval, maar is het niet ook zo dat bij huiselijk geweld er ook altijd wordt gekeken, is dit iets wat in het strafrecht hoort of moeten we juist kijken of op een andere manier zaken oplossen en dat het uit het strafrecht wordt gehaald en niet zozeer omdat de politie dat wil, maar wel om in het belang van slachtoffer echt te kijken wat is hier nou precies nodig.

[1:03:55] Ik weet uit eerdere ervaring dat ook in het oosten van het land van de politie ook echt wel wordt gekeken hoe kunnen we anders omgaan met meldingen of aangiftes.

[1:04:09] En dan wordt er altijd gekeken aan de voorkant waar ligt dit eigenlijk en moeten we dit bij de politie betrekken of moeten we dit op een andere manier oplossen.

[1:04:21] Uiteraard, en dat is ook een dialoog dan, vanuit de expertise en vanuit de inhoud tussen politie en een melder.

[1:04:29] En die is heel belangrijk.

[1:04:30] En inderdaad, soms is strafrecht helemaal niet de aangewezen weg, maar als het puntje bij Pauwtje komt, is natuurlijk gewoon het aangifte doen een recht van elke burger.

[1:04:37] En vandaar dat ik hem korttijdshalve zal beantwoorden.

[1:04:41] Voorzitter, er gaat ook een hoop goed.

[1:04:44] En in dat kader wil ik even memoreren dat ik vorige week de haven van Vlissingen heb bezocht.

[1:04:49] We zien de afgelopen jaren het aantal vangsten in de haven van Rotterdam afnemen.

[1:04:55] En dat heeft er ook mee te maken, zijn wij naar alle waarschijnlijkheid van overtuigd, van de effectieve aanpak die we daar hebben, maar we hebben meer havens.

[1:05:02] En Vlissing is zo'n haven waarbij je ziet dat het veiligheidsbewustzijn enorm is toegenomen.

[1:05:07] Dat als het nu gaat om de bananenhandel en alle manieren waarop daar drugs gesmokkeld werd en de loopholes, de kwetsbaarheden die er zaten in de systemen, hoe bedrijven

[1:05:19] overheid, de politie, de FIOD en alle diensten samenwerken om elke gat wat wordt gevonden zo snel mogelijk te dichten.

[1:05:27] Zo was er tot twee jaar geleden, vertelde een van de kadereigenaren, kwamen er regelmatig mensen vragen of ze naar een schip toe mochten omdat ze vrienden waren van de kapitein, waar toch wel gelet op het voorkomen de leeftijd en anderszins zwaar getwijfeld werd aan de waarheid daarvan.

[1:05:47] Dat gebeurt nu niet meer.

[1:05:50] Maar het is wel een kat- en muisspel.

[1:05:52] Want even later zie je weer dat de pakketten worden afgedropt voor de kust.

[1:05:56] Of dat kleinere havens, zoals Scheveningen, worden gebruikt.

[1:05:59] En dat is meteen mijn antwoord op mevrouw Martens.

[1:06:02] We zijn nu bezig met de kleinere zeehavens, om te kijken welke aanpak daar benodigd is.

[1:06:07] Welke rol de kustwacht kan spelen.

[1:06:09] Welke rol preventie daar kan spelen.

[1:06:13] Of daar ook barricades moeten worden opgeworpen.

[1:06:15] om die makkelijke routes te voorkomen.

[1:06:17] En in die zin blijft het een continu dichten van gaten die zullen blijven ontstaan, zolang men de mogelijkheid ziet, om die drugs naar ons te krijgen.

[1:06:29] En een voorbeeld daarvan, ik noemde dat ook in het debat over het drugsbeleid vorige week, is de toename van de cannabisvangsten in de Rotterdamse haven, die komen vanuit Noord-Amerika.

[1:06:40] Omdat de markt daar verzadigd is, maar hier de prijzen nog hoger zijn,

[1:06:44] hebben we dus te maken met een handel die vanzelf zijn weg vindt naar een nieuwe markt.

[1:06:52] En die markteconomie kunnen we niet tegenhouden.

[1:06:55] Dat vind ik als libraal in algemene zin ook niet erg.

[1:06:59] Maar het tegengaan van die illegale handelstromen door al die kwetsbaarheden te dichten, dat zie ik wel echt als een opgave.

[1:07:08] En dat vraagt ook om een internationale aanpak.

[1:07:11] hebben we ook bijvoorbeeld verschuivingen gezien van de rechtstreekse import van Zuid-Amerika naar de Rotterdamse haven, naar bijvoorbeeld havens in West-Afrika, waarnaar het overgeladen wordt op kleinere schepen of via de traditionele smokkelroutes door de Sahel naar het noorden via Spanje en Portugal weer binnenkomt.

[1:07:29] Dat vereist dan weer een nieuwe aanpak in die landen.

[1:07:34] En corruptie en criminele inmenging is eigenlijk iets wat je daar overal in tegenkomt.

[1:07:38] Ik kom zo over de specifieke vraag, maar in algemene zin

[1:07:41] zie je dat de georganiseerde misdaad gewoon niet zou kunnen functioneren als ze niet corrupte contacten hadden.

[1:07:48] En dat geldt zowel voor de overheid als voor het bedrijfsleven.

[1:07:51] Er wordt continu gezocht naar mensen die onder druk kunnen worden gezet, mensen die omgekocht kunnen worden, die verleid kunnen worden.

[1:07:59] En daarom hebben we in de vorige periode ook al ingezet op intensivering van de aanpak van corruptie en criminele inmenging en is ook vier miljoen extra geïnvesteerd om de strafrechtelijke aanpak daarvan

[1:08:10] mogelijk te kunnen maken.

[1:08:12] Dat doe ik overigens samen met een collega van BZK en daar gaan we ook mee door.

[1:08:16] En deel van wat we daar proberen te bereiken is om de schaamte van corruptie weg te nemen.

[1:08:22] En ik denk dat daar hoe wij omgaan met cyber aanvallen en hacks een goed model is, waarbij tien jaar geleden bedrijven niet vertelden als ze gehackt waren, liever gewoon betaalden dat stilhielden omdat ze zich schaamden of klanten niet kwijt wilden raken.

[1:08:37] Inmiddels weten we dat iedereen gehackt kan worden.

[1:08:39] en dat de beste oplossing daaruit is om dat meteen bekend te maken, te melden bij de autoriteiten en zorgen dat je je systeem weer herstelt.

[1:08:47] Dat is hetzelfde met corruptie.

[1:08:49] Als bedrijf kun je nooit honderd procent voorkomen dat corruptie ook binnen jouw organisatie komt of binnen een overheidsorganisatie.

[1:08:57] Dat realiseren, delen van de ervaring op het moment dat je er tegenaan loopt en zo ook anderen helpen om die lessen te leren,

[1:09:05] is denk ik de beste methode om dit gezamenlijk aan te pakken.

[1:09:08] Dus de schaamte sluier weghalen, wat mij betreft, en daarvoor inzetten.

[1:09:16] Op Europees niveau, begin van de maand is de nieuwe EU-havenstrategie door de commissie uitgevaren.

[1:09:24] En als u die bekend voorkwam, dan kan ik inderdaad bevestigen dat er heel veel van onze maatregelen uiteindelijk zijn beland in de Europese havenstrategie.

[1:09:33] Maar dat helpt ook ons, omdat als wij onze havens dicht hebben, maar onze buurlanden in de interne markt niet, dan hebben we nog steeds een probleem.

[1:09:46] Dan kom ik nu op het eerste blokje, dat is die brede basis van de ondermijningsaanpak.

[1:09:55] En de heer Sneller, die vroeg naar welke plek preventie nu heeft in de opdrachtomschrijving van de taskforce ondermijning die we nu hebben.

[1:10:03] en of dat aansluit bij de bestaande aanpak van de programma's preventie met gezag en gedrag en de NPLV en hoe we daar de effectiviteit meten.

[1:10:13] Ja, preventie is onderdeel van die aanpak en ja, de bestaande programma's, zo staat ook in het coalitieakkoord, die zetten we voort.

[1:10:21] Dus zowel NPLV als preventie met gezag

[1:10:25] En daarom ben ik blij dat er een brede kabinetsdoorstede zit, omdat ik preventie vanuit justitie en veiligheid nooit alleen kan oppakken.

[1:10:35] Dit is te breed.

[1:10:36] Ik had het al over de 13-jarige jongen die daar zit.

[1:10:39] Waar gaat die dan heen?

[1:10:42] Dat gaat wijkagent kan een middag met hem komen gamen, maar dat verandert dat leven niet.

[1:10:49] Daar zul je toch echt iets anders moeten doen.

[1:10:51] En die effectiviteit van die maatregelen, die meten we ook.

[1:10:56] We geven een jaarlijkse voortgangsrapportage uit, we zetten de onderzoeksprogrammering uit en we hebben een strategische evaluatieagenda.

[1:11:06] Dat gezegd zijnde, want we hebben het nu over alle slechte nieuws, maar met de meeste jongeren in Nederland gaat het wel goed en de jeugdcumulairiteit is de afgelopen twintig jaar ook stevig gedaald.

[1:11:20] Daarom is het ook zo belangrijk dat we in die plekken en die zwakke wijken, noem ik het maar even, waar we het nu over hebben, en ik heb er echt drie bezocht in de afgelopen twee weken.

[1:11:31] Overvecht was ik nog deze week, vanwege wat de agenten daar een week geleden hebben meegemaakt.

[1:11:38] Ja, daar hebben we echt ontzettend veel te doen.

[1:11:41] Je moet in die wijken een combinatie hebben van outreach, van repressie,

[1:11:48] en van de bieden van een alternatief, anders gaan we deze strijd echt verliezen.

[1:11:55] Als je door een wijk als de Hoge Vucht rijdt en de politie wijst aan, zie je dat huis met die palmbomen in de voortuin van de sociale huurwoningen met die camera's aan de muur.

[1:12:08] Daar woont dus de man die in de drugshandel zit.

[1:12:13] Dat weet dus ook iedereen in die buurt.

[1:12:16] Zijn kinderen spelen ook al een rol in het afpersen van andere kinderen en maken daar de dienst uit.

[1:12:22] Als je dat niet doorbreekt, als je dat niet aanpakt, dan is dat het rolmodel wat uiteindelijk voor al die kinderen in die wijk gaat gelden.

[1:12:31] Daar gaat helemaal niemand bij de Jumbo vakkenvullen voor 2 euro per uur.

[1:12:35] als dit in stand blijft.

[1:12:37] Dus ja, daar zit die repressieve aanpak in.

[1:12:39] Daar zul je dan ook, dat hoor ik ook van agenten, daar zet daar je rechercheaanpak op in.

[1:12:44] Niet op elke uithaler, niet op elke tussenpersoon, maar zorg dat je dat uit zo'n wijk weghaalt.

[1:12:52] Dan tegelijkertijd voor al die dertienjarige jongens die nu thuis op de bank zitten, daar zul je heel veel effort in moeten stoppen.

[1:12:59] om te zorgen dat daar een alternatief komt.

[1:13:01] Mevrouw Coenraad refereerde daar aan een soort heropvoedingsprogramma.

[1:13:06] We hebben zelf natuurlijk een voorbeeld gehad in Nederland, dat was de Glenn Mill School.

[1:13:11] En daar is door de WODC uiteindelijke evaluatie naar verricht en daar bleek uit dat de recidive onder de deelnemers van de Glenn Mill School juist 78 procent hoger was dan in andere, minder dwingende programma's.

[1:13:27] Dus we hebben gewoon een negatief

[1:13:29] ervaring en een negatieve onderzoeksuitkomst gehad met deze verplichte programmering.

[1:13:37] En dat is de terughoudendheid nu onder deskundigen om daaraan te beginnen.

[1:13:41] Dit is toch echt maatwerk waarbij je één op één, kind voor kind, de aanpak zult hebben.

[1:13:48] En dat is soms ook frustrerend, omdat dat enorm veel effort kost.

[1:13:53] En als je dan vraagt aan

[1:13:54] ...medewerkers die daarmee bezig zijn, hoe vaak is dat effectief?

[1:13:58] En dan zeggen ze, nou, nog niet in de helft van de gevallen.

[1:14:00] Het was er maar in de helft van de gevallen.

[1:14:03] Dat was de beantwoording van de vraag van mevrouw Conradi.

[1:14:06] Dan geef ik haar de gelegenheid voor een vraag.

[1:14:08] Ja, voorzitter, ik hoor hier een paar dingen uit.

[1:14:11] Eén, het WODC-rapport, wat inderdaad toch redelijk vernietigend was.

[1:14:15] Dat is mij ook bekend.

[1:14:17] En tegelijkertijd anno 2026 zou je kunnen kijken, wat hebben we daarvan geleerd?

[1:14:23] En wat zouden we er wel uit kunnen halen?

[1:14:24] En hoe kunnen we het misschien wel passend maken?

[1:14:28] Want op dezelfde voet verder gaan, onder het mond van weghalen uit de wijk, dat hoor ik de minister zeggen,

[1:14:35] en maatwerk leveren, daar zijn de aantallen in al deze steden, en ik heb een hele rij, die heb ik opgenoemd in mijn bijdrage, maar de lijst is natuurlijk veel groter, daar is die groep te groot voor.

[1:14:47] Te groot voor de politie, te groot voor zorg, te groot voor allerlei instanties.

[1:14:51] En de ervaring leert ook dat al die instanties, inclusief politie, na elkaar werken en niet naast elkaar werken.

[1:14:58] Dus ik wil toch vragen of deze minister bereid is om met dat allemaal in oogschouw te nemen, om daarin wel te kijken, zouden we richting zo'n heropvoedingsprogramma wel kunnen gaan, omdat je dit niet meer met maatwerk kunt oplossen?

[1:15:14] Misschien voor die ene jongen wel, maar zeker niet voor deze grote getalen.

[1:15:22] Ja, voorzitter, deze mensen, iedereen die hiermee bezig is, leert van ons verleden.

[1:15:28] De Celesa, Glenn Mills en ook de zaken die daar wel werkten, die worden ook meegenomen in PMG.

[1:15:36] Ik zou dolgraag willen dat er iets was waarbij je collectief inderdaad in grotere aantallen kunt komen tot positieve resultaten.

[1:15:45] En ik zie ook de uitdaging van de getallen hier.

[1:15:48] Zeker als je in zo'n wijk kijkt waar...

[1:15:51] Potentieel is het iedere jongere daar een risico.

[1:15:56] Daarom geloof ik dat je het nog beter, nog eerder kan zijn.

[1:15:59] Ik ben ook bij het programma geweest in de vorige kabinetsperiode...

[1:16:03] Alleen jij bepaalt wie je bent.

[1:16:05] Waar jongens van... Nou, jongetjes en meisjes van 6, 7, 8 jaar... in een voetbalteam worden gezet.

[1:16:14] Die anders, waarbij de ouders dat normaal niet op zouden brengen, of niet kunnen betalen, of niet zouden willen aanbieden, wordt dat nu gedaan in een verlengde van school.

[1:16:28] En leren kinderen dat je bijvoorbeeld je kleren gewassen moet hebben als je voor de volgende wedstrijd komt.

[1:16:35] Dat je überhaupt al je voetbalkleren bij je moet hebben, omdat je anders niet kan voetballen.

[1:16:38] Dat je ook niet kan voetballen als je niet eentje bent, maar dat je daar je teamgenoten voor nodig hebt.

[1:16:44] omgang van discipline, maar ook de lol die je daar vervolgens dan in een team met elkaar van kan hebben.

[1:16:51] Op die leeftijd, ik geloof dat daarmee leg je een basis die je later, ook als het afglijdt, weer kunt aanspreken, waarmee je weer terug kunt.

[1:16:59] Maar de dertienjarige jongen waar ik had, die heeft die basis nooit meegemaakt.

[1:17:05] En als je dan op je dertiende al met zo'n crimineel strafblad weer terug moet naar de basis,

[1:17:12] van hoe ga je als mens met je medemensen om, hoe ga je met jezelf om, dat is ontzettend moeilijk.

[1:17:18] En vandaar dat daar ook dat een-op-een-maatwerk vaak komt kijken, omdat in een groepsgedrag waar deze mensen elkaar herkennen, je dat heel moeilijk kunt doorbreken.

[1:17:27] Nogmaals, ik wil alles proberen wat er kan.

[1:17:30] En zeker in deze nieuwe periode, ook in de taskforce, is wat mij betreft af en nu onbespreekbaar.

[1:17:36] Maar wat betreft echt het heropvoedingskamp à la Glenn Mills, daar wil ik wel een voorbehoud bij zetten.

[1:17:45] Mevrouw Schaapman vroeg...

[1:17:47] We zien nu ook de instroom van jongeren zonder strafblad, ook in vrij zwaardere criminaliteit.

[1:17:53] Dat klopt.

[1:17:55] Preventie met gezag is ook gericht op dit soort first offenders en hopen om die snel weer naar buiten te krijgen, maar het oude groeimodel,

[1:18:03] waarin het begint met winkeldiefstal, et cetera, dat is niet per se meer van toepassing.

[1:18:07] Je ziet nu echt dat er door deze bendes, noem ik het maar even, ook hele jonge kinderen ook voor de eerste keer al meteen worden ingezet voor zwaardere klussen.

[1:18:18] En dat vereist dus ook naast het straffen, maar ook hulpverlening en reïntegratierolp.

[1:18:24] En dat doet Preventie met Gezag in dit soort gevallen.

[1:18:29] De vergelijking met Denemarken werd nog even gevraagd.

[1:18:31] De facto, als je kijkt naar het Deense model, dan is dat wat wij met preventie met gezag doen.

[1:18:37] Wat de zorg- en veiligheidshuizen doen waar geen preventie met gezag is, wat preventie met gezag doet in, nou ja, wijken als de Hoge Vucht of Overvecht, waarbij al die disciplines rond de tafel zitten en case by case

[1:18:51] Deze mensen die eigenlijk zeg komen met justitie beoordelen en zeggen ja wat kunnen we hier nu doen vanuit ofwel de jeugdzorg ofwel vanuit reclassering of anderszins.

[1:19:01] Heel intensief nogmaals en ook niet altijd effectief.

[1:19:07] Het voorkomt niet altijd het terug glijden.

[1:19:11] Maar the best we have en ik denk dat het heel erg overeenkomt met de deense avond.

[1:19:15] Mevrouw Comradi.

[1:19:19] Ja, daar dan toch nog eventjes een aanvullende vraag op, want de verhalen die ik daar ook over hoor, te meer ook omdat die instanties wel heel graag met elkaar werken, maar dat privacy vaak wel een belemmering is als het gaat om elkaar preventief

[1:19:35] waarschuwen of casussen met elkaar delen, dan zijn privacybelemmeringen toch zaken die je dan weer houdt om eigenlijk goed met elkaar te werken.

[1:19:44] Dat hele deansmodel laat dat eigenlijk los door gewoon echt heel erg integraal met elkaar die aanpak te hebben.

[1:19:52] Dus ik ben ook wel benieuwd wat de minister daarin toch zou kunnen doen, als je de veiligheid van de samenleving als uitgangspunt hebt, om juist die privacybelemmeringen daarin toch verder van dit soort aanpakken weg te duwen eigenlijk.

[1:20:11] Ja, voorzitter, op het moment, want het gaat bij Denemarken ook om rechters en politie et cetera, dat betekent dat iemand al in het strafrechtlecturerecht zit, dan zou er ook geen belemmering meer moeten zijn om dan in het kader van privacy die gegevens te delen met bijvoorbeeld een reclassering of met jeugdzorg of met anderen.

[1:20:30] Maar ga naar breidte om dat na te gaan en de volgende rapportage mee te nemen of we daar belemmeringen zien.

[1:20:38] Maar de aanpak is zodanig, kennen we dus,

[1:20:40] en zou ook, zeker voor diegene die al in een strafrechtlijk traject zit, geen belemmeringen wat betreft privacy moeten opleveren.

[1:20:49] Mevrouw Faber vroeg nog over de procesafspraak met betrekking tot drugscouriers.

[1:20:53] Ja, het klopt dat de rechtelijke macht heeft geconstateerd dat er uiteindelijk voor het smokkelen van drugs vaak hogere straffen stonden dan op bijvoorbeeld het vervaardigen of het grootschalig dealen van drugs.

[1:21:06] Daarom ligt er een wetsvoorstel in uw Kamer, Rok, en ik hoop daar op, wat was het, 15 april, medio april, de behandeling van te kunnen doen, om nou juist die straffen te verhogen, om dat ook meer in lijn te brengen met het land om ons heen.

[1:21:19] Maar dat lost hopelijk ook dit probleem op, waarbij de rechters dus niet meer die discrepantie zien en daarbij ook terug kunnen gaan naar de oorspronkelijke rechten en straffen die er staan, ook voor koeriers.

[1:21:35] Mevrouw Faber op dit punt.

[1:21:37] Ja, ja, dank u voorzitter.

[1:21:38] Ja, maar zoals ik het ook kan lezen op de website van het Openbaar Ministerie, die kunnen ze gewoon nu die procesafspraken maken.

[1:21:44] Dan kunnen ze dus 30 procent minder straf krijgen.

[1:21:48] Dan kunnen ze strafvermindering krijgen in ruil voordat ze bijvoorbeeld niet in hoger beroep gaan.

[1:21:52] Maar het is nu al dus aan de hand.

[1:21:54] En wat we dus nu ook zien, we hebben

[1:21:56] strafvorderingsrichtlijnen die al de strafmaat naar beneden duwen.

[1:22:00] De rechter heeft ook nog strafrechtlijstjes waar ze aan de hand van straffen en dan hebben ze ook nog dit.

[1:22:08] Ja, dan vragen we dus wel af van wat houden we nog wel over?

[1:22:11] En ik weet niet of dat wetsvoorstel wat er aankomt, of dat ook dit probleem pakt.

[1:22:17] Want je ziet dus dat die straffen, die worden steeds verder naar beneden gedrukt.

[1:22:20] Ik heb het wel eens in het verleden straferosie genoemd, maar het is helemaal aan de gang natuurlijk.

[1:22:25] En dan hebben we ook nog dat ze vervroegd uit de gevangenis komen, dat er geen plek is.

[1:22:28] Dus gaan we nog straf in de toekomst?

[1:22:33] Voorzitter, wat mij betreft gaan we wel straf in de toekomst.

[1:22:35] Dat is echt onderdeel van dit palet.

[1:22:41] Het nieuwe wetsvoorstel gaat hopelijk wat doen met de strafvoordienstrichtlijnen en voor de richtlijnen die rechters hanteren.

[1:22:47] want die kwamen voort uit de disbalans die werd geconstateerd.

[1:22:51] Door die disbalans op te heffen, door de straffen op het vervaardigen, handelen, et cetera, te verhogen, zou dat ook effect moeten krijgen op die strafvorderingsriegelijden.

[1:23:01] Wat dat niet oplost, is de mogelijkheid van maak van procesafspraak.

[1:23:06] Nou, daar komen we ook nog met uw Kamer over te spreken in het kader van de aanvullingswetten bij het wet van strafvordering.

[1:23:11] Ik weet dat er ook zeer uiteenlopende meningen zijn in uw Kamer over procesafspraken en of dat onderdeel zou moeten uitmaken voor ons recht in de feitelijke wereld, wat natuurlijk wel voor zorgt is voor een stuk ontlasting van een strafrechtketen die natuurlijk overvol zit van de politie tot en met uiteindelijk de reclassering.

[1:23:35] Dat is het doel van procesafspraken, om bij vrij eenvoudige zaken

[1:23:38] te zorgen dat die verdwijnen uit die keten, dat je niet ook nog een keer een zaak in hoge beroep hebt en in ruil daarvoor krijg je inderdaad een lagere straf.

[1:23:48] Nou, nogmaals, dat voert buiten de orde van dit specifieke debat, maar dat komt in het kader van die aanvullingswet zeker nog aan de orde.

[1:23:57] Ja, mevrouw Faber nog een keer.

[1:23:59] Ik zie dat er natuurlijk vol spanning tegemoet in die wetgeving, maar dat zien we dan wel.

[1:24:04] Maar de minister geeft wel aan, dan kunnen we die lichtere zaken uit die overbelaste strafrechtketen halen.

[1:24:10] Maar dan zie je dus dat kleine zaken, drugscourier, ik vind dat niet echt klein.

[1:24:16] Het lijkt klein vergeleken bij de rest, maar het is wel vaak een opmaat tot nog meer.

[1:24:20] En we zeggen net, of tenminste hoor ik de minister zeggen, van ja, we moeten ook die jongeren juist uit dat circuit halen.

[1:24:28] En vaak beginnen ze klein en wordt dat groter.

[1:24:30] Dus ik denk toch wel dat ook die lichtere zaken, die moeten echt wel gewoon aangepakt worden.

[1:24:37] Omdat dat ook vaak de jeugdige zijn die daarmee bezig zijn.

[1:24:41] Dus dat heeft denk ik echt wel zin om dat wel aan te pakken.

[1:24:44] En zo heb ik ook een bericht gelezen, die heb ik even diep in mijn geheugen gegraven.

[1:24:47] Dat was volgens mij een jaar geleden.

[1:24:49] En daarin stond dat dertig procent van de officieren van justitie, die zijn bezig met beleid.

[1:24:56] Ja, en dat vind ik toch wel heel veel.

[1:24:58] Dus mijn vraag is ook aan de minister.

[1:25:00] Ja, klopt dat wel?

[1:25:00] Kunnen ze dan niet beter gewoon in de rechtbank gaan staan om gewoon te pleiten bij de rechter voor bepaalde straffen?

[1:25:12] Ik weet dat mevrouw Faber een voorstander is van zelfbeleidmaak.

[1:25:21] Sorry.

[1:25:21] De minister gaat door.

[1:25:23] De minister moest wel.

[1:25:26] Natuurlijk heeft ook het OM te maken met een overheid en moet er een bedrijf van duizenden mensen aan de praat worden gehouden.

[1:25:34] Ik ken dat aantal van 30 procent niet.

[1:25:37] Maar laten we eerlijk zijn, het moet continu de focus zijn van het OM om het primaire proces

[1:25:41] zoveel mogelijk voortgang te laten vinden.

[1:25:44] En laat ik zeggen op uw voorgeslag, natuurlijk moeten al deze criminaliteitszaken bestraft worden.

[1:25:49] En het doel van procesafspraken is ook niet om die te straffen.

[1:25:53] Het is om in een zaak die vrij klip en klaar is te voorkomen, dat je daar nog allerlei onnodige stappen moet nemen in een hoger beroep en verder, waar we eigenlijk weinig wijzer van worden, want we weten eigenlijk al

[1:26:06] wat de uitkomst is.

[1:26:07] En daar staat dan inderdaad een strafvermindering tegenover.

[1:26:10] Nou, daar kunt u wat van vinden of niet.

[1:26:12] Ik hoor dat het wetsvoorstel volgende week uw kant op komt.

[1:26:15] En dan komen we daar de tijd in algemene zin over te spreken.

[1:26:20] Dat brengt mij naar de integere en veilige economie en alle vragen die in dat kader zijn gesteld.

[1:26:26] En mevrouw Salinian vroeg wat de stand van zaken is van het FSC-onderzoek naar hypotheekfraude.

[1:26:32] Dat is nu in de afrondende fase en wordt door de FSC-raad op 15 april vastgesteld.

[1:26:37] Dus daarna zullen we op basis van de uitkomsten ook de koers op hypotheekfraude voor de toekomst gaan vaststellen.

[1:26:46] De heer Sneller vroeg, uit een nationaal risk assessment corruptie volgt de corruptiedreiging van volksvertegenwoordigers en politieke bestuurders door staatslijke actoren, criminele organisaties en private partijen.

[1:26:56] Ja, daar deel ik u zorgen over, over die constateringen die het WODC daarover heeft gedaan.

[1:27:04] De corruptieaanpak had ik al op 20 juni 2025 in gang gezet in mijn vorige incarnatie met de minister van BZK.

[1:27:12] De Risk Assessment is op 12 maart jongsleden gepubliceerd... ...en die gaan we natuurlijk gebruiken om deze aanpak die we hadden... ...verder toe te spitsen en waar nodig te versterken.

[1:27:22] En daarover informeren we uw medio van dit jaar.

[1:27:27] Er was nog een vraag van mevrouw... Ah, en de lidstaatsopties komen daar dan in mee.

[1:27:34] Dan heb ik die daarmee ook beantwoord.

[1:27:38] Mevrouw Zijling, je vroeg nog naar de stand van zaken rondom het Centraal Aandeelhoudersregister.

[1:27:44] Daar heb ik over gesproken met de collega's van Financiën, Economische Zaken en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.

[1:27:52] De Kamer van Koophandel heeft relevante Europese ontwikkelingen toegelicht, bijvoorbeeld rondom het UBO-register.

[1:27:58] En in het licht van die Europese ontwikkelingen achter het op dit moment niet opportunum vanuit het kabinet nu aanvullende

[1:28:04] ...nationale regels te gaan opstellen.

[1:28:07] Want een centraal aandeelhoudingsregister... ...is toch echt weer een belasting en nieuwe regels.

[1:28:13] En dat verhoudt zich moeilijk tot het coalitieakkoord... ...waarin we ook ruimte proberen te scheppen voor ondernemers.

[1:28:20] Wanneer uw Kamer de behandeling van de initiatiefwet... ...voor het centraal aandeelhoudingsregister hervat... ...dan zullen we, zoals gebruikelijk, natuurlijk een appreciatie geven... ...in dat wetgevingstraject, als dat aan de orde is.

[1:28:33] Dan een vraag van mevrouw Selenian over het ARK-rapport over witwassen.

[1:28:37] En dat hebben we natuurlijk uitgebreid gelezen.

[1:28:41] Ik herken ook een hoop van de gesignaleerde punten uit dat rapport.

[1:28:44] En we waren de Rekenkamer in dit geval ook al voor, met de brief die de voormalig minister van Financiën, en de voormalig minister van Justitie, tevens de huidige, medio 2025,

[1:29:00] aan de Kamer hebben gestuurd.

[1:29:02] Die hele aanpak van Witwassen was al gericht op het zo min mogelijk uitgooien van streepnetten die alle nadelen van dien hebben, inclusief discriminerende effecten, et cetera, et cetera, en het zoveel mogelijk pinpointen op waar ligt nu echt het probleem en hoe kunnen we daar meer op focussen.

[1:29:20] Daar zijn we dus volop mee bezig.

[1:29:22] In januari is er gereageerd op het rekenkamerrapport, hebben gezegd dat we dit verder in deze aanpak meenemen.

[1:29:29] En in de tweede helft van dit jaar komen wij gezamenlijk met een voortgang, omdat we daar ook de banken uitgebreid bij nodig zullen hebben om dit op een andere manier vorm te geven.

[1:29:40] Mevrouw Salinga vroeg ook, er is weinig zicht op ondergronds bankieren en hoe dat geld via de bovenwereld wordt witgewassen.

[1:29:46] Hoe kunnen we die stagnatie doorbreken?

[1:29:50] Ondergronds bankieren is enorm complex en dat laat het WODC-rapport van

[1:29:54] van september vorig jaar ook wel zien.

[1:29:57] We doen ontzettend veel daar al, maar het is echt een van mijn prioriteiten, want uiteindelijk als we dat verdienmodel niet breken, of als we onze bovenwereldse economie te veel laten doordringen met crimineel geld, dan zijn we veel verder van huis.

[1:30:09] Dus mijn prioriteit te liggen de komende periode bij trade-based money laundering, bij het cash compensatiemodel,

[1:30:16] en het werd ook genoemd de crimineel gebruik van cryptovaluta in deze wereld.

[1:30:21] Daar zitten ook de grootste zorgen van onze partners en we zullen proberen om daar handelingsperspectieven op te ontwikkelen.

[1:30:29] Dan de confiscatierichtlijn.

[1:30:31] Mevrouw Straatman vroeg hoe het daarmee staat.

[1:30:33] Goed, die gaat zeer aanstonders naar de Raad van State voor advies en hopelijk daarna ook snel naar u toe.

[1:30:42] Ik kijk daar zeer naar uit.

[1:30:43] Ik denk dat dit een van de zaken is die men ook

[1:30:45] ...in het publieke domein zal waarderen... ...dat mensen niet meer kunnen rondrijden in auto's van vier ton... ...terwijl ze tegelijkertijd een uitkering ontvangen.

[1:30:55] En dat meer van de bewijslast ook komt te liggen bij diegene... ...om dan uit te leggen waarom dat wel op een legale manier is gekregen... ...dan dat je uiteindelijk een heel strafproces door moet... ...en dan pas kan het toekomen aan het afpakken van zaken.

[1:31:10] Dus kijk daarnaar uit.

[1:31:12] En dat sluit aan bij de andere vraag van mevrouw Straatman.

[1:31:15] Wat doen we nou met afgepakte goederen?

[1:31:17] Kunnen we meer schiedamps creëren en hoe werkt het daarmee?

[1:31:23] Ik wil nog steeds, ook in dit kabinet, aan maatschappelijk herbestemming werken.

[1:31:28] Er zijn verschillende initiatieven die lopen op dit moment.

[1:31:31] Bijvoorbeeld een digitaal platform waarmee je afgepakte goederen kunt schenken aan maatschappelijke organisaties.

[1:31:36] En er zijn ook projecten met auto's, fatbikes, et cetera, die landelijk lopen.

[1:31:42] Dat digitale platform is nu in de pilotfase en wordt later dit jaar uitgerold.

[1:31:48] En als voorbeeld is in december 2024 een patsenbak geschonken aan een school waar ze nu vrolijk aan aansleutelen.

[1:31:58] Het resultaat van de pilot in Schiedam, die wordt op dit moment geëvalueerd.

[1:32:03] En de aanknopingspunten die we daaruit halen,

[1:32:05] Die zullen we meenemen.

[1:32:07] Het aantal jongeren wat uiteindelijk in die pilot is begeleid naar werk is wel laag.

[1:32:12] Dus we moeten ook kijken naar wat ging hier dan niet goed en wat was er niet succesvol.

[1:32:17] Een interruptie van mevrouw Straatman op dit punt.

[1:32:19] Dank u wel, voorzitter.

[1:32:21] Ik heb inderdaad ook gesproken met een aantal mensen in Schiedam en men zei dat het een hele mooie pilot is.

[1:32:25] De aantallen jongeren zijn laag, maar de jongeren vinden nu net wel de locaties en het is eigenlijk zonde dat die pilots op het moment dat ze effectief worden weer stopgezet worden.

[1:32:36] Kan de minister aangeven wat we daaraan kunnen doen dat we ook structureel

[1:32:39] met deze pilots doorgaan en dat we niet op het moment dat ze werken daarmee moeten stoppen.

[1:32:45] En als het gaat om de pilot in Schiedam, destijds werd ook aangekondigd om precies diezelfde pilot ook in Breda toen in Rotterdam, die zijn niet van start gegaan.

[1:32:55] Kun je uitleggen waarom dat zo is?

[1:32:58] Dat laatste weet ik niet.

[1:32:59] Dat eerste

[1:33:01] Een structureel karakter verhoudt zich wat moeilijk tot pilots.

[1:33:04] Want het idee van een pilot is om te kijken wat werkt en wat werkt er niet.

[1:33:09] En ik ben er ook wel voor dat we die dan ook evalueren na afloop.

[1:33:12] Als je tijdens een pilot al ziet dat hij succesvol is, ik noem maar wat de inzet voor BOA's als het gaat om seksuele intimidatie en de opsprong daarvan, dan moet je hem niet stopzetten.

[1:33:24] Dan moet je daar zeker mee doorgaan totdat je de definitieve invulling hebt.

[1:33:28] In dit geval zat er ook wel wat haken en ogen aan het pilotproject in Schiedam.

[1:33:34] Ik noem nu het lage aantal jongeren, maar ook de les eigenlijk dat je veel beter zo'n pand kunt verkopen en dat dan weer kunt investeren in de wijk, dan een specifiek pand aanhouden en daar ontwikkelen.

[1:33:47] Nou, dat soort lessen, denk ik, is nuttig om nu te leren voordat we nieuwe pilots van start laten gaan of van structurele aanvang.

[1:33:55] Ik begrijp het antwoord goed van de minister.

[1:33:58] Uiteindelijk moet je van pilots ook leren.

[1:34:00] Aan de andere kant is het ook een zorg dat ze dermate kort lopen, dat het moment dat het gaat vliegen, dat je dan ook niet meer de vruchten ervan kan plukken.

[1:34:09] Maar ik begrijp het goed voor nieuwe pilots.

[1:34:11] Als ik die onderwereldkaart zag, zag ik in het Schiedam voorbijkomen heel veel Zuid-Limburgse gemeenten.

[1:34:17] Zou de minister bereid zijn om te kijken of nieuwe pilots op het punt van het herbestemmen van crimineel vermogen, of die ook in die gemeenten zouden kunnen starten?

[1:34:25] Nu zie je veel pilots, met name ook in de Randstad, met name die Zuid-Limburgse gemeenten die echt zware, kwetsbare wijken zijn.

[1:34:33] Zou de minister willen kijken of die met prioriteit ook dergelijke pilots kunnen krijgen?

[1:34:39] Ja, voorzitter, staat de gemeente überhaupt vrij om dit soort projecten op te starten?

[1:34:45] Dus dat mogen zij ook.

[1:34:46] Ik zou ze daar ook vooral onder de aandacht brengen.

[1:34:49] Wat dat betreft, hoe meer we leren van individuele projecten, hoe beter.

[1:34:54] Het verschil met Schiedam was dat wij die gefinancierd hadden.

[1:34:57] En daarom willen we die eerst even evalueren voordat we zelf ook weer nieuwe projecten gaan financieren.

[1:35:03] Maar er is geen verbod op maatschappelijk herbestemming.

[1:35:06] In het tegendeel, zou ik zeggen.

[1:35:11] Mevrouw Martens vroeg nog wat de uitvoering is van de motie van de deputatie van Derksen rondom de gegevensdeling tussen politie- en woningbouwcorporaties.

[1:35:19] Die motie is door het ministerie van BZK afgedaan in de voorbereiding van het wetsvoorstel gegevensverwerking door woningcorporaties, maar aanvullend wordt momenteel onderzocht of het besluit politiegegevens gewijzigd dient te worden om de verstrekking van politiegegevens aan woningcorporaties mogelijk te maken in de aanpak van woonoverlast en de voortzetting bij crimineel gebruik.

[1:35:39] Soms is er inderdaad een beperking in wet- en regelgeving... ...en bij andere vraagstukken is er eerder sprake geweest van handelingsverlegenheid.

[1:35:45] Dat is altijd een beetje de vraag bij gegevensdeling.

[1:35:48] In ongeveer de helft van de gevallen is er eigenlijk geen wettelijke belemmering... ...maar meer dat mensen niet weten of het wel mag en het dan uit voorzorg niet doen.

[1:35:57] In andere gevallen is er wel een wettelijke belemmering... ...en dan moeten we de wet aanpassen.

[1:36:02] In december hoort u via het halfjaarbeleid van de politie... ...hoe het daar specifiek mee staat.

[1:36:09] Ja, dank.

[1:36:11] Dank ook wel voor de beantwoording.

[1:36:12] Ik wacht dat af.

[1:36:14] In de tussentijd kan ik me voorstellen dat deze minister niet gaat over het...

[1:36:18] beleid van de woningbouwcorporaties, maar wellicht wel in eventuele gesprekken die gaan plaatsvinden, toch het aankaarten van die handelingsverlegenheid, om het maar zo te zeggen.

[1:36:28] Want dat is natuurlijk wel laaghangend fruit, om het maar zo te zeggen.

[1:36:31] Dus is de minister bereid om, wanneer deze gesprekken voeren, al is het een andere minister, dit wel te blijven aankaarten hoe zij dit intern in hun eigen processen zouden kunnen opnemen?

[1:36:41] Ja, voorzitter, dat zeg ik toe.

[1:36:44] Dan de tipfunctie, een vraag van mevrouw Straatman naar aanleiding van de wet BIBOB.

[1:36:50] Die is nog relatief nieuw en daarom zit die ook in de evaluatieonderzoek van de wet BIBOB.

[1:36:56] Op dit moment kijken we naar de aanbevelingen en conclusies van de onderzoekers en binnen een paar weken kom ik met een reactie op dat onderzoek, waarin ik ook op de andere knooppunten aanbevelingen van de onderzoekers in zal gaan.

[1:37:08] De heer Sneller vroeg nog naar de capaciteit met het oog op BIBOB.

[1:37:11] Ik weet dat er bij de belastingdiensten in ieder geval

[1:37:13] Zwaar is geïnvesteerd in extra capaciteit.

[1:37:16] Ik weet dat VNG veel doet aan voorlichting richting gemeenten over een betere toepassing van de wet BIPOP, maar in diezelfde reactie zal ik ook daar nog verder aandacht aan besteden en meer detail vinden.

[1:37:31] Mevrouw Schilder vroeg of er meer criminaliteit is in gebieden met opvang van niet-westerse burgers.

[1:37:41] En hoe gaan we dat aanpakken met de uitzetting?

[1:37:44] Ik wil dit niet flauw doorverwijzen aan de minister van Asiel en Migratie, omdat ik daar zelf ook nog wel iets van af weet.

[1:37:51] Ja, ik denk dat het probleem is dat overlast voornamelijk komt door asielzoekers die weinig perspectief hebben op een uiteindelijke verblijfsvergunning.

[1:38:07] En dat is een probleem dat is eerder onderkend, ook in onderzoeken.

[1:38:12] Mensen die hier daadwerkelijk op de vlucht komen, die weten dat ze een goede kans maken om in asiel gehonoreerd te krijgen, zijn in de regel niet de mensen die overlast veroorzaken.

[1:38:22] Dat zijn de mensen die gewoon zo snel mogelijk dat proces willen doorlopen.

[1:38:25] Maar het zijn de mensen die zes, zeven, acht herhaalde onderzoekverzoeken indienen, die dat al in vier, vijf, zes, zeven EU-landen hebben gedaan onder valse namen.

[1:38:35] die bij elke aanvraag weer met nieuwe feiten komen, die op de vliegtuigtrap nog nieuwe aanvragen indienen of in één keer een andere geaardheid zeggen te hebben of een andere religie aanhangen.

[1:38:49] Ik denk dat dat de groep is die uiteindelijk ook naar de aard veel overlast veroorzaakt.

[1:38:55] En ja, daar moeten we scherp op zijn.

[1:38:57] Ik weet dat de minister van Asiel en Migratie dat ook is.

[1:39:01] Er zijn ook mogelijkheden om bij crimineel gedag

[1:39:04] en schafrechtelijke vervolging over te gaan tot de intrek van verblijfsvergunningen.

[1:39:08] Ook dat gebeurt al.

[1:39:10] En in Europees verband wordt er gekeken naar de interpretatie van de EVRM, wanneer je dat nou mag doen en bij welke zwaarte van crimineel gedrag.

[1:39:19] Maar voor de rest moet ik hem wel echt doorverwijzen naar de minister van Asielmigratie.

[1:39:26] De structurele ME-ondersteuning voor Utrecht en of ik die had moeten toezeggen.

[1:39:34] Ik heb de burgemeester aangehoord.

[1:39:36] De verdeling van politiecapaciteit en de inrichting daarvan geschiet door mij in overleg met de korpsleiding en het LOVP, het Landelijke Overleg Veiligheid en Politie.

[1:39:49] Daar zijn de verdeelsleutels voor de regio's, zeg ik ook tegen mevrouw Straatman,

[1:39:53] vastgelegd.

[1:39:55] We hebben recent die verdeelsleutel hereikt met z'n allen, dus voor een nieuwe capaciteit die erbij komt, en die gaat er waarschijnlijk bij komen, dit kabinet met de intensivering, is er ook afgesproken hoe die verdeeld gaat worden.

[1:40:06] Daarbinnen is het dan aan de regio- burgemeester en het lokaal gezag om te bepalen hoe ze dat willen inzetten.

[1:40:12] En inderdaad, ik heb ook gelezen dat de politieformatie in Heerlen, de stad die genoemd werd in de criminaliteitsmonitor van RTL,

[1:40:21] met 30 FT is gedaald.

[1:40:23] Dit is uiteindelijk een keuze geweest in de regio, dus ik ben altijd gaandebereid om...

[1:40:29] Ik heb ook beloofd naar hier naartoe te gaan binnenkort en dat aan te horen, maar uiteindelijk ben ik niet degene die gaat over het verdelen van agenten tussen verschillende regio's.

[1:40:39] Wat betreft de ME-vraag, zal ik die ook neerleggen bij de korpsleiding en kijken hoe dit verder op te pakken.

[1:40:51] Dan werd er gevraagd door mevrouw Faber of de geregistreerde criminaliteit overeenkomt met de werkelijke criminaliteit.

[1:41:01] Nee, daar zit altijd licht tussen.

[1:41:04] Dat zullen we nooit helemaal kunnen voorkomen, maar daarom ben ik wel blij met zo'n instrument als de veiligheidsmonitor, want die kijkt niet naar geregistreerde criminaliteit, maar die vraagt mensen of zij slachtoffer zijn geworden van criminaliteit.

[1:41:16] En dat geeft natuurlijk toch altijd een iets

[1:41:18] realistischer beeld dan alleen maar te kijken door wat naar boven is gekomen in de aangiftes.

[1:41:23] En daar blijkt inderdaad uit dat de traditionele criminaliteit in 2025 gelijk is gebleven ten opzichte van 2023, maar wel weer hoger dan in 2021.

[1:41:38] De vraag over de duizend euro voor omwonenden van de AZC, die moet ik echt doorverwijzen aan de minister van Asiel en Migratie.

[1:41:47] En er was nog een vraag van mevrouw Schilder of het verdwijnen van politiebureaus van hoge drempel zorgt voor het doen van aangifte.

[1:41:55] In de algemene zin zien we dat het aantal spontane aangifte op bureaus afneemt.

[1:42:01] Het grootste politiebureau wat dat betreft is het online politiebureau, politie.nl, omdat we zien dat het steeds groter deel van de aangifte daar plaatsvindt en daarvoor worden de mogelijkheden ook steeds verder uitgebreid.

[1:42:17] Nog steeds kunnen er wel aangiften ter plekke worden gedaan, ook bij agenten, omdat agenten steeds meer de mogelijkheid hebben om dat ook mobiel te doen.

[1:42:32] Ja, en verder zou ik heel graag weer doorwijzen naar het debat volgende week over de politieorganisatie in bredere zin, want daar komen de politiebureaus ook altijd en de zichtbaarheid van de politie en de dienstverdeling meer uitgebreid ter sprake.

[1:42:48] De CCV, vraag van de heer Sneller, of hoe we daarmee omgaan.

[1:42:52] We hebben nog tijd in de aanloop naar 2027 om daarover te spreken, ook samen met de partners en te zien hoe we daarmee omgaan.

[1:43:00] Ja, de taakstelling komt door de generieke taakstelling op subsidies zoals die is ingevoerd.

[1:43:05] Die is ook niet opgeheven, maar we zijn wel in overleg met het centrum om

[1:43:10] te kijken welke activiteiten en diensten de focus zouden moeten hebben.

[1:43:14] Nogmaals, we hebben nog even de tijd tot 2027, maar het gesprek loopt al.

[1:43:20] Korte vraag, horen we daar dan weer over in de begroting?

[1:43:22] Of is er een moment daarvoor waar we het ook meer inhoudelijk even zouden kunnen bespreken?

[1:43:29] Ja, in principe is dat in de begroting.

[1:43:31] En dan... Ja, laat ik het daarbij aan.

[1:43:39] En dan had ik nog de vraag over de... Nou, laat ik beginnen bij de aanslagen die we gezien hebben van het weekend en of er iets bekend is over motieven van de daders.

[1:43:50] Wat ik gezegd heb, ook dinsdag in het vragenuurtje, is dat het er alle schijn van heeft dat deze daders, tenminste in Rotterdam, gerondzot zijn.

[1:44:00] Dat zegt over hun motief in ieder geval dat ze dat uit financieel gewin hebben gedaan.

[1:44:09] Of ze er andere motieven bij hebben, vertelt het vrouw op dit moment nog niet.

[1:44:13] En ik heb ook gezegd dat het mogelijk is dat daar Iran als staatlijke acteur achter zat.

[1:44:18] In die twee appreciaties is nog niks veranderd op dit moment.

[1:44:23] Verder is het aan het OM om daar nader mee naar buiten te komen.

[1:44:29] Excuses.

[1:44:29] Mevrouw Faber voor haar laatste interruptie.

[1:44:32] Ja, ik had dat voorbeeld genoemd van die synagoge in de Joodse Schom.

[1:44:36] Ik was toen daarna doorgeschakeld naar aanslagen op op kerk en christelijke symbolen.

[1:44:42] Want daar hoor je verder niks van.

[1:44:45] Daar hoor je ook niet van.

[1:44:47] Dit waren gewoon geen ongelukken.

[1:44:48] Het waren gewoon bewuste zaken.

[1:44:51] Er zijn drie kerken in Ede in één week gewoon, die zijn gewoon aangestoken.

[1:44:54] En mijn vraag was ook van is daar iets van die daders bekend of over de motivatie?

[1:45:00] Want daar horen we dus niks van.

[1:45:01] En is daar ook dan onderzoek naar?

[1:45:03] Want waarom horen we daar niks van?

[1:45:08] Ja, voorzitter, dat zijn onderzoeken die door het lokaal gezag worden uitgelopen.

[1:45:12] Dus de driehoek reageert daarop.

[1:45:14] Lokale politie en OM zijn hier in charge.

[1:45:17] Waarom dat hier anders was bij de synagoge en de school is juist vanwege

[1:45:22] het terroristische karakter van deze data.

[1:45:26] En dan wordt er al snel ook landelijk gekeken naar wat zijn nu de implicaties ook voor andere instellingen.

[1:45:31] Vandaar dat ik daar iets meer over weet dan over die lokale onderzoeken.

[1:45:35] En dan ook nog een vraag over de hekbevoegdheid van mevrouw Schilder.

[1:45:41] En hier hebben we de eeuwige worsteling tussen privacy en briefgeheim en de mogelijkheid om

[1:45:51] en de wens om toch versleutelde berichten in te kunnen zien.

[1:45:55] Dus aan de ene kant zijn we, en met mij een groot deel van de Kamer, altijd erg blij dat er niet verregaande bevoegdheden zijn om ons briefgeheim te schenden.

[1:46:05] En zijn we blij met end-to-end encryption en willen we dat niet schenden.

[1:46:09] Tegelijkertijd zien we dat natuurlijk criminelen, verspreiders van kinderporno en noem het allemaal maar op, natuurlijk gebruikmaken van elk veilig communicatiemiddel wat er dan nog is en waar we niet in kunnen komen.

[1:46:21] Dus ik denk dat we continu zullen moeten blijven kijken naar hoe vinden we de balans tussen die twee belangen, waarbij we de criminelen geen vrij spel mogen geven.

[1:46:32] En in dat kader ben ik ook heel blij en trots met de recente zaken weer die Europol gecoördineerd heeft weten aan te pakken, waarbij je merkt dat als je uiteindelijk zo'n encryptie weet te doorbreken, dat je dan ook wel een schat aan informatie en netwerken kunt blootleggen en oppakken en oprollen.

[1:46:53] Ja, dank.

[1:46:53] En ik begrijp ook dat de minister nog op de evaluatie van de wet computercriminaliteit zal reageren.

[1:46:59] Maar zou de minister wel kunnen toezeggen om in die evaluatie, in die reactie op die evaluatie specifiek dit punt ook mee te geven?

[1:47:06] We hebben die hackbevoegdheid.

[1:47:07] Tegelijkertijd zien we dat die hackbevoegdheid maar beperkt werkt vanwege die versleuteling.

[1:47:12] Hoe we met die discussie privacy versus versleuteling om willen gaan en welke stappen we daarin kunnen zetten.

[1:47:17] Kan hij dat specifiek in die reactie op die evaluatie meenemen?

[1:47:24] Ja, geef me nog een heel klein beetje ruimte, omdat deze discussie niet alleen maar speelt in het kader van criminaliteit, maar ook in bredere zin en ook in de wet in de Commissie Digitale Zaken uitgebreid wordt besproken.

[1:47:42] Dus ik zou hem voor nu even door willen verwijzen naar het debat maandag over de cyberbeveiligingswet.

[1:47:49] En dan zal ik zorgen dat ik gewapend ben om daar ook op deze vraag in te gaan.

[1:47:59] Dat waren alle overige belangrijke vragen.

[1:48:02] Dan kijk ik even naar de collega's of er iets is blijven liggen.

[1:48:04] Mevrouw Schilder.

[1:48:07] Ja, dank voorzitter.

[1:48:08] Ik mis nog even de vraag die ik aan de minister heb gesteld over rondselen als apart delict opnemen in het wetboek van strafrecht.

[1:48:18] Ja, daar ga ik in een voortgangsbrief op terugkomen.

[1:48:21] Want dat is een hele goede vraag, maar niet met een heel eenvoudige antwoord.

[1:48:27] En welke voortgangsbrief, zodat we het ook goed kunnen noteren?

[1:48:38] Ik ga dat voor de zomer meenemen in een stand van zaken.

[1:48:42] Uitstekend.

[1:48:43] Ik kijk nog even naar de andere collega's.

[1:48:45] Alle vragen beantwoord.

[1:48:46] Dan stel ik voor dat we doorgaan met de tweede termijn.

[1:48:48] En daarin heeft u één minuut en twintig seconden.

[1:48:50] Ik geef het woord aan mevrouw Straatman.

[1:48:53] Dank u wel, voorzitter.

[1:48:54] Ik zal het kort houden.

[1:48:56] Blij met de snelle komst van de implementatie van de EU-confiscatierichtlijn.

[1:48:59] Dat vind ik heel belangrijk om crimineel vermogen af te pakken en ook weer te herinvesteren op de juiste plaats.

[1:49:05] Dat hoort er denk ik ook bij.

[1:49:06] Ik begrijp ook dat de minister zegt

[1:49:08] Dat ligt ook bij gemeentes zelf om bijvoorbeeld met pilots te komen... ...maar we kunnen natuurlijk ook gemeentes helpen en daarin sturen... ...en ook helpen om ervaringen te delen en daarin kunnen we ook prioriteren.

[1:49:18] Dus laten we vooral ook naar die regio's kijken... ...en ook naar de grensregio's waar het al heel lastig gaat.

[1:49:23] Nog kort over die politiecapaciteit.

[1:49:25] Ik begrijp ook dat de minister zegt... ...nou ja, ik ga er in feite niet over dat ze ook intern aan de politieorganisatie... ...maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat heerlen...

[1:49:33] ...continu, om nou even op die specifieke gemeente in te zoomen... ...met geld van meerdere, bijvoorbeeld Zuid-Limburgse gemeenten... ...keer op keer heel hoog in die lijstjes komen... ...en dat er vervolgens 30 fte en politiecapaciteit weggaat.

[1:49:43] Dat is natuurlijk onbestaanbaar.

[1:49:45] Zo lossen we de problemen nooit op.

[1:49:47] Dus ik zou wel aan de minister willen vragen... ...hij kan het misschien zelf niet oplossen... ...maar hij kan wel met de politieorganisatie in gesprek gaan... ...hoe kan zoiets gebeuren?

[1:49:53] Hoe kan zo'n herverdeling binnen een regio op die manier plaatsvinden?

[1:49:57] Daar zou ik bij willen laten.

[1:49:59] Mevrouw Schilder.

[1:50:01] Ja, dank u wel.

[1:50:01] Ik zal het ook heel kort houden.

[1:50:03] Ik hoor het verhaal van mijn collega mevrouw Straatman over herinvesteren in wijken.

[1:50:07] Ik vind dat mooi, maar ik zou ook aan de minister willen vragen of hij die herinvestering ook misschien wil meenemen in het strafopsporingssysteem, want die mensen die bezig zijn met die georganiseerde criminaliteit en drugs oppakken met hun eigen middelen, dat zou natuurlijk helemaal prachtig zijn.

[1:50:26] Mevrouw Conradi.

[1:50:28] Ja, voorzitter, ik zag her en der wel wat openingen en ook wel een zoektocht vanuit deze minister naar ja, hoe gaan we dit nou eigenlijk aanpakken in al die wijken?

[1:50:38] Het gaat her en der goed, maar er gaan nu te veel steden die toch elke keer de krant weten te halen vanwege echt grote overlast en overlast is dan misschien nog een enige statement.

[1:50:47] Ik zou om die reden graag een twee minuten debat willen aanvragen.

[1:50:55] Dat mag.

[1:50:57] Dat was ook het einde van uw inbreng?

[1:51:00] Zeker.

[1:51:00] Uitstekend.

[1:51:01] Dan gaan we naar mevrouw Faber.

[1:51:03] Ja, dank u, voorzitter.

[1:51:04] Eerst wil ik de minister bedanken voor de beantwoording.

[1:51:06] Maar ik heb toch nog wel even één ding en dat gaat over die kerken, want de minister geeft aan, ja, dat is op lokaal niveau, dat wordt daar onderzocht.

[1:51:12] En er wordt eigenlijk wat minder prioriteit aangegeven op nationaal niveau, omdat er wordt aangegeven, ja, bij de Joodse instellingen ging het om terroristisch, met een terroristisch motief waarschijnlijk, zoals het eruit ziet.

[1:51:23] Maar ik geef je op een briefje dat het bij die kerken niet zo blijft.

[1:51:26] Dat gaat net zo erg worden.

[1:51:27] Dus daarom is wel het verzoek aan de minister om dit toch nader te gaan onderzoeken.

[1:51:32] Is hij daartoe bereid?

[1:51:33] Want ik geef je op een briefje.

[1:51:35] Dit gaat erger worden.

[1:51:38] Mevrouw Martens.

[1:51:40] Ja, dank u, voorzitter.

[1:51:41] Allereerst dank aan de minister voor de beantwoording en zijn team uiteraard.

[1:51:45] Blij met de toezegging over het in gesprek gaan met de woningbouwcorporaties en daar laat ik het bij.

[1:51:49] Dank u wel.

[1:51:51] Ik houd ook kort dank voor de toezeggingen en een aantal discussies, als je het negatief zegt, vooruitgeschoven.

[1:51:56] Als je het positief zegt, toezeggingen gekregen om daar op een nader moment dieper op in te gaan.

[1:52:01] Dus laat ik het daarbij houden.

[1:52:03] De minister gaat meteen door met zijn beantwoording in tweede termijn.

[1:52:06] Ik geef hem het woord.

[1:52:07] En dank voor uw positieve appreciatie ook.

[1:52:10] Zo was hij in ieder geval bedoeld.

[1:52:14] Heel kort.

[1:52:15] Ik ga binnenkort op bezoek naar Heerlen.

[1:52:17] Dan hoop ik ook te horen hoe het daarvoor staat en wat de overwegingen daarachter zijn geweest.

[1:52:22] Dus dat zal ik zeker als gespreksonderwerp oppakken.

[1:52:26] Het oppakken met de eigen middelen.

[1:52:27] Ik zie zo achterin gevouwen een Lamborghini zitten bij deze beeldspraak.

[1:52:34] Ik ga even kijken.

[1:52:35] Je deed dat herbestemming.

[1:52:36] Daar gaan we sowieso nog meer werk van maken, ook in de komende periode, of we daar meer uniformiteit in kunnen brengen.

[1:52:43] En mevrouw Faber over de kerken.

[1:52:45] Ik zal in ieder geval navragen of er, naar aanleiding van incidenten die er zijn geweest, volgens de politie of het OM sprake is van iets van een patroon.

[1:52:54] Dus dat wil ik wel doen.

[1:53:04] Dank u wel.

[1:53:06] Dan rest mij de taak om nog even door de toezeggingen te lopen en er nog eentje te upgraden tot een toezegging.

[1:53:15] 1.

[1:53:16] De minister komt in een volgende voortgangsbrief terug op de vraag van het lid Conradi over belemmeringen wegnemen die zien op privacy in het kader van preventief waarschuwen, analoog aan het Deense model.

[1:53:26] 2.

[1:53:26] De minister stuurt voor de zomer een brief over de EU-anticorruptiestrategie aan de Kamer en neemt daarin

[1:53:31] Het verzoek van het lid Sneller, de lid staat opties in mee.

[1:53:35] Ten derde, de minister komt voor de zomer in een voortgangsbrief terug op de vragen van het lid Schilder over het opnemen van rondsla als apart delict in het wetboek van strafrecht.

[1:53:43] En dan waren er twee opmerkingen over de kerken en over de woningbouwcorporaties waar we niet direct hebben teruggehoord wanneer we daarop terugkomen of op welke manier.

[1:53:52] Ik weet niet of de minister daar iets over zou kunnen zeggen.

[1:53:56] De woningbouwcorporatie, dat doe ik in de voortgang.

[1:54:00] Wat betreft de kerken wil ik dat eigenlijk alleen doen als daar iets uitkomt van een patroon.

[1:54:04] Want anders kan ik bij elke onderzoek de politie gaan aanraadplegen.

[1:54:08] Dat is niet mijn taak en ook niet die van u.

[1:54:10] Dus het lijkt mij pas relevant als er een patroon is.

[1:54:13] Een ge-upgrade, één ligt nog even bij mevrouw Faber.

[1:54:17] Ja, maar die wil ik ook weten als er niks uitkomt.

[1:54:20] Want als we dan helemaal niks horen, dat vind ik een beetje moeilijk, laat ik het zo stellen.

[1:54:26] De minister geeft aan, geen nieuws is goed nieuws, in dat opzicht.

[1:54:31] Ik stel voor dat we het daarbij houden.

[1:54:35] Ja, mevrouw Koen Radie.

[1:54:37] Onderaan dit papiertje staat dat het lid Koen Radie een twee-minutendebat heeft aangevraagd.

[1:54:41] Wij gaan daar plenair voor zorgen.

[1:54:43] Dan dank ik de minister en zijn ondersteuning hartelijk voor de beantwoording en de vlotte beantwoording ook.

[1:54:49] Dank ik de leden, dank ik de ondersteuning hier en sluit ik de vergadering.