Lelystad Airport

[0:00:01] Dan open ik hierbij de technische briefing over Lelystad Airport, waar de commissie om heeft verzocht.

[0:00:13] Dan wil ik als eerste van harte welkom heten onze gasten.

[0:00:17] Dat is de heer Eikelenstam van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de heer Kroon van Infrastructuur en Waterstaat, mevrouw Blok van Infrastructuur en Waterstaat,

[0:00:31] De heer Van der Leij van Defensie.

[0:00:34] Ik moet even goed kijken, want ik ben nu snel ingesprongen als voorzitter.

[0:00:38] De heer Van Avermaten van Luchtverkeersleiding Nederland.

[0:00:45] En de heer Ros van het ministerie van LVVN.

[0:00:48] Dan hebben we onze gasten hier verwelkomd.

[0:00:53] Dan haal ik ook van harte welkom de aanwezige Kamerleden en dat is de heer Goudswaard namens JA21, de heer De Groot namens de VVD, lid Kostic namens de Partij voor de Dieren, de heer Keuze namens D66 en mevrouw Kreuger namens GroenLinks PvdA.

[0:01:14] En dan wil ik eigenlijk vragen of wij kunnen beginnen met de technische briefing en dan doen we de vragen aan het einde en maken we gewoon even het rijtje af.

[0:01:28] Ja?

[0:01:29] Alsjeblieft.

[0:01:35] Dankuwel.

[0:01:38] Ik zal u in eerste instantie meenemen in de eerste helft van het verhaal en dan zal de heer Van Avermaten, die zal het tweede deel toelichten.

[0:01:47] Eigenlijk alle onderwerpen zijn voor mij, behalve routes, dat is meer het terrein van luchtverkeersleiding Nederland, dus die is voor de heer Van Avermaten.

[0:01:55] We hebben de onderwerpen gebaseerd op de convocatie.

[0:01:58] Er zullen ongetwijfeld nog wat punten overblijven en dan zijn we benieuwd naar uw vragen.

[0:02:07] We beginnen met de huidige situatie op Lelystad Airport.

[0:02:11] Het is natuurlijk een dossier met een grote historie, daar bent u bekend mee, maar het is geen nieuwe luchthaven.

[0:02:18] Dus Lelystad Airport is op dit moment al een luchthaven die in gebruik is voor 85.000 bewegingen klein verkeer, general aviation.

[0:02:27] Volgens de wet luchtvaart is het een overige burgerluchthaven van nationale betekenis, dus een civiele luchthaven waarbij INW bevoegd gezag is.

[0:02:36] Het is in privaat eigendom bij de Royal Schiphol Group en is gebouwd of aangepast voor groothandelsverkeer.

[0:02:47] De landingsbaan is aangepast, de luchtverkeersleiding is gestart, de brandweer en de passagiersterminal liggen daar klaar.

[0:02:56] Lees het airport beschikt op dit moment over een luchthavenbesluit voor 45.000 bewegingen groothandelsverkeer,

[0:03:04] ...niet mogelijk is om dat te gebruiken voor handelsverkeer... ...vanwege een restrictie in de luchtvaartgids... ...en natuurlijk het ontbreken van een natuurvergunning.

[0:03:14] Heel kort een terugblik.

[0:03:18] Aan de alderstafel is bepaald dat Leedstad Airport... ...een overloopluchthaven voor Schiphol zou worden.

[0:03:24] Op basis daarvan is in 2015 het luchthavenbesluit... ...dat ik net al noemde, tot stand gekomen.

[0:03:30] Daarna is de infrastructuur aangelegd...

[0:03:32] ...en is de opening een aantal keer vertraagd.

[0:03:35] In eerste instantie door de luchtverkeersleiding... ...en later waren er onvolkomenheden in de geluidberekeningen... ...en de stikstofberekeningen, die ook geleid hebben tot vertraging in de opening.

[0:03:47] Uiteindelijk is dit aangepast in het meer... ...en is er een nieuw luchthavenbesluit in voorhang gebracht bij de Kamer... ...wat er, zover ik weet, nog steeds hangt en nooit is afgerond.

[0:03:59] In 2019 is de luchtverkeersleiding gestart op de luchthaven... ...en daarna zijn er nog een aantal aanpassingen in de routes geweest.

[0:04:06] In de instantie boven de Veluwe en in 2023 is er een oplossing gevonden... ...voor het laatste deel van het horizontaal naderen... ...tussen Zwolle en Lemen aan veld.

[0:04:16] En tussen 2024 en 2025 is Defensie in beeld gekomen.

[0:04:24] En is er een besluit genomen december vorig jaar...

[0:04:27] ...in het kader van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie... ...om Lelystad in gebruik te gaan nemen voor jachtvliegtuigen.

[0:04:33] Militair medegebruik is dat.

[0:04:35] En het coalitieakkoord, dat kent u de teksten die daarin staan.

[0:04:41] De opgave die nu voor ons ligt als ministeries... ...is om Lelystad voor dat dubbelgebruik gereed te maken... ...zoals in het coalitieakkoord is gevraagd.

[0:04:53] Tienduizend bewegingen handelsverkeer...

[0:04:55] Dat sluit eigenlijk aan bij de voorbereidingen... ...die de afgelopen jaren al doorlopen zijn.

[0:04:59] Daar zal ik zo nog wat dieper op ingaan.

[0:05:01] En het militair gebruik, 2300 sorties jachtvliegtuigen.

[0:05:04] Dat zijn eigenlijk 4600 bewegingen, jachtvliegtuigen, per jaar.

[0:05:09] Wat niet van vandaag om morgen gerealiseerd is... ...maar wat een ingroeipad zal kennen.

[0:05:12] En uiteindelijk, naar verwachting, na circa tien jaar... ...zijn volledige omvang zal krijgen.

[0:05:19] Belangrijk, ook in het coalitiekort genoemd, aan alle wettelijke vereisten waaronder een natuurvergunning moet worden voldaan voordat er van in gebruikname sprake kan zijn.

[0:05:28] En ook genoemd, de CO2-uitstoot van Schiphol en Lelystad gezamenlijk moet onder het niveau van 2024 blijven.

[0:05:40] Dan, wat is er nodig voor in gebruikname?

[0:05:45] Wat daarin is te onterscheiden, is eigenlijk

[0:05:48] ...een civiel spoor en een militair spoor... ...die parallel op zullen lopen, maar wel een bepaalde volgordelijkheid kennen... ...omdat Leesdijk Airport nou eenmaal ook een civiele luchthaven is.

[0:06:02] Dat civiel gebruik ziet op die 10.000 bewegingen uit het coalitieakkoord... ...en om dat mogelijk te maken, is natuurlijk een natuurvergunning nodig.

[0:06:09] Er is ook een Gelderse luchthavenbesluit nodig voor die 10.000 bewegingen.

[0:06:14] De VVR, de verkeersverdelingsregel, daar zal ik zo even op ingaan... ...vanwege de overloop met Schiphol, die moet ook nog in werking treden.

[0:06:21] Dat is de juridische kant.

[0:06:22] Aan de operationele kant zullen er ook nog een aantal stappen gezet moeten worden.

[0:06:25] Onder andere de luchtverkeersleiding.

[0:06:27] De douane, de Kmar en de infrastructuur op de luchthaven... ...zal ook nog een upgrade moeten krijgen.

[0:06:34] Dat is eigenlijk de eerste stap die we kunnen zetten.

[0:06:37] Parallel wordt al gestart met het mogelijk maken van het militair gebruik.

[0:06:41] ...in eerste instantie incidenteel middels de regeling Militair Medegebruik... ...en het starten van alle voorbereidingen die nodig zijn... ...om dat structurele defensiegebruik mogelijk te maken.

[0:06:53] En dat is onder andere dat we de wet luchtvaart moeten wijzigen.

[0:06:55] Dus in de wet luchtvaart staat op dit moment dat het de civiele luchthaven is... ...daar zal het militair aan moeten worden toegevoegd.

[0:07:00] Dus dat moeten we sowieso doen, dus dat kunnen we parallel oppakken.

[0:07:04] En uiteindelijk voor dat structurele gebruik... ...zullen we ook iets aan luchtruimende routes moeten doen...

[0:07:08] Ook Defensie zal moeten beschikken over een natuurvergunning en we zullen het luchthavenbesluit moeten wijzigen om daarin ook die 2300 sorties jachtvliegtuigen te verankeren.

[0:07:17] En los daarvan zal Defensie een, ik weet nooit of ik het een militaire basis moet noemen, maar die zullen in ieder geval alle infrastructuur moeten realiseren, variërend van shelters tot hangars, om te zorgen dat die jachtvliegtuigen daar ook kunnen staan.

[0:07:28] Dus dat aan zich is al een enorm groot project.

[0:07:35] Dan even dieper ingaan op de natuurvergunning.

[0:07:37] Als daar straks meer vragen over zijn, dan is het ministerie van LVVN aanwezig, maar in ieder geval even de hoofdlijnen om mee af te trappen.

[0:07:45] Lees dat Airport heeft in 2023 een natuurvergunning aangevraagd bij het ministerie van LVVN.

[0:07:52] Zij is namelijk bevoegd gezag daarvoor en die natuurvergunning kan op dit moment niet worden verleend.

[0:07:59] De beoordeling van die aanvraag vindt plaats binnen een strak juridisch kader.

[0:08:05] ...waarbij een politieke wens geen rol speelt.

[0:08:08] Het is een technisch proces van vergunningverlening.

[0:08:12] En dat zal u ook, denk ik, niet verrassen... ...maar het tijdspad voor een gebruikname zal hoogstwaarschijnlijk afhankelijk zijn... ...van het traject rondom die natuurvergunning... ...omdat het samenhangt met de bredere stikstofproblematiek.

[0:08:23] Je staat ook nog even het pas genoemd.

[0:08:27] Technisch gezien was Lelystad Airport ooit een pasmelder...

[0:08:31] Maar sinds het vernietigen van de pas moet Lelystad natuurlijk een natuurvergunning hebben en aan strengere individuele toetsingkader voldoen.

[0:08:44] Ja, daar wil ik het eigenlijk bij laten voor deze slide.

[0:08:48] Als we dan kijken naar het luchthavenbesluit, vanuit INW, denk ik, het belangrijkste besluit om te nemen.

[0:08:59] Die basis gaan we op orde brengen.

[0:09:02] Ik noemde net al het luchthavenbesluit uit 2015.

[0:09:04] Dat gaan we actualiseren.

[0:09:05] Daar zijn we op dit moment mee bezig.

[0:09:08] Om dat ook in lijn te brengen met de aanvraag voor de natuurvergunning van 10.000 bewegingen.

[0:09:12] En met de meest recente inzichten ook uit andere luchthavenbesluiten.

[0:09:17] Daarin wordt dan ook het huidig aantal bewegingen van General Aviation, van de kleine luchtvaart, meegenomen.

[0:09:23] Dus het gaat niet alleen maar om het handelsverkeer, maar ook om de complete operatie in eerste instantie op de luchthaven.

[0:09:29] En net zoals bij elke luchthaven is er dan ook een regeling militair medegebruik... ...waarin we vast kunnen leggen wat de mogelijkheden voor defensie zijn... ...binnen dat luchthavenbesluit dan uiteindelijk.

[0:09:40] In dat luchthavenbesluit staan de milieukaders en operationele voorwaarden... ...waarbinnen de luchthaven moet opereren.

[0:09:47] Dus dan moet u denken aan een geluidscontour... ...een externe veiligheidscontour, al dat soort zaken.

[0:09:54] Maar ook openingstijden van de luchthaven...

[0:09:57] ...de extensieregeling, dus onder welke voorwaarden je... ...over die openingstijden heen mag gaan, uitsluitend nacht- en vracht... ...monitoring en evaluatie, al dat soort zaken... ...maakt onderdeel uit van het luchthavenbesluit.

[0:10:09] En die procedure en inhoud is voor Lelystad... ...op hoofdlijn hetzelfde als voor andere luchthavenbesluiten... ...die we hebben genomen of waar we mee bezig zijn... ...zoals Groningen Airport, EEL3, afgelopen jaar is vastgesteld... ...en Rotterdam de Heek Airport, die op dit moment in voorhang hangt bij uw kamer.

[0:10:25] En voor dat luchthavenbesluit is de onderbouwing... een meerbeoordeling nodig en een economische onderbouwing.

[0:10:30] En daar is de luchthaven voor verantwoordelijk.

[0:10:37] Dan even kort de stappen.

[0:10:39] Eerst zullen we die onderzoeken van de luchthaven moeten ontvangen.

[0:10:44] Dus de meerbeoordeling en de economische onderbouwing.

[0:10:47] Het proces voorziet erin dat we die onafhankelijk zullen toetsen.

[0:10:51] Dus het geldt zowel voor het meer...

[0:10:53] als voor de economische onderbouwing in eerste aanleg.

[0:10:56] En dan vervolgens zullen we een aantal rijksbrede toetsen uit laten voeren op het luchthavenbesluit, waaronder door de inspectie, leefomgeving en transport, door het college regeldruk en de luchtverkeersleiding en uiteindelijk ook een wetgevingstoets door JNV.

[0:11:11] Dus dat proces moet allemaal worden doorlopen om dat luchthavenbesluit te wijzigen.

[0:11:15] Als dat gereed is, dan vindt het proces van parlementaire consultatie en zienswijze plaats.

[0:11:20] Dus dan vindt er een voorhang plaats bij de Eerste en Tweede Kamer.

[0:11:23] ...en belanghebbenden kunnen hun zienswijze indienen.

[0:11:26] En als dat gereden is en verwerkt, dan kan het naar de Raad van State voor advies... ...en kan het besluit worden vastgesteld.

[0:11:32] Dat is de gebruikelijke procedure die daarvoor geldt.

[0:11:35] Dan zijn er ook altijd vragen over de economische onderbouwing en business case.

[0:11:46] Om even bij het begin te beginnen.

[0:11:48] Ter onderbouwing van het luchthavenbesluit 2015...

[0:11:50] ...is een ondernemingsplan door de luchthaven opgesteld.

[0:11:54] Dat was toen nog voor 45.000 bewegingen.

[0:11:58] Inmiddels is dat aantal natuurlijk verlaagd naar 10.000 bewegingen.

[0:12:02] Ook al een tijdje zo, en de luchthaven heeft daar ook om gevraagd... ...om dat naar 10.000 bewegingen te brengen.

[0:12:08] En als ik me goed herinner, op verzoek van uw Kamer... ...is er ook gevraagd om die business case te actualiseren.

[0:12:14] En die is in 2024 met de Kamer gedeeld.

[0:12:17] Nou, die business case geeft een heel klein positief operationeel resultaat.

[0:12:26] En die business case vormt dan uiteindelijk ook weer een bouwsteen... ...in de economische onderbouwing die de luchthaven nu moet opgaan stellen.

[0:12:32] Dus dat is breder dan die business case die toen met u gedeeld is.

[0:12:36] Dat is gewoon een economische onderbouwing zoals we die bij alle luchthavenbesluiten zien.

[0:12:40] En daarbij wordt dan ook...

[0:12:41] De MKBA-systematiek wordt daar gevolgd bij die economische onderbouwing.

[0:12:46] Dus daar zit meer in.

[0:12:47] Dat gaat om vervoersprognoses, financiële haalbaarheid van luchthavenexploitatie en maatschappelijke economische effecten.

[0:12:53] Dus niet alleen maar financieel.

[0:12:55] Ik ontbreek heel even excuses daarvoor.

[0:12:59] Er kijken mensen ook naar deze technische briefing mee die misschien niet op de hoogte zijn van jargon en afkortingen.

[0:13:06] Dus waar u afkortingen gebruikt, zou u die afkortingen even voluit willen noemen en eventueel erbij zeggen wat het betekent voor de mensen die niet heel diep in de materie zitten.

[0:13:15] Dank u wel.

[0:13:17] Dank u wel, voorzitter.

[0:13:18] Dat zal ik proberen rekening mee te houden.

[0:13:22] ...en dan wordt dan getoetst door een onafhankelijke contra-expertise.

[0:13:35] Dan de operationele voorbereidingen... ...waarvan partijen ons hebben aangegeven... ...maximaal 18 maanden voor nodig te hebben.

[0:13:43] Waar hebben we het dan over?

[0:13:45] De civiele luchtverkeersleiding moet daar klaar voor zijn... ...de militaire luchtverkeersleiding moet daar klaar voor zijn.

[0:13:50] Dus dan gaat het om... ...en dan gaat het om... ...en dan gaat het om...

[0:13:52] ...opleidingen, systeemwijzigingen, dat soort zaken.

[0:13:54] Daar kan meneer Van Avermaet misschien nog op ingaan zometeen.

[0:13:56] We hebben koninklijke marechaussee en douane nodig op de luchthaven.

[0:14:02] En in het verleden is ook een uitgebreid programma van monitor en evaluatie opgesteld.

[0:14:08] En ook daarvoor zullen we stappen moeten zetten om te zorgen dat dat in place is... ...op het moment dat die luchthaven in gebruik genomen wordt.

[0:14:13] En daar heeft het RIVM onder andere een rol bij.

[0:14:17] En tenslotte de slots van de luchthaven, die moeten uitgegeven worden door de slotcoördinator ACNL.

[0:14:26] De luchthaven heeft natuurlijk ook nog werk te doen.

[0:14:28] Daar kunt u wellicht de heer Eerkens over bevragen bij de ronde tafel morgen.

[0:14:34] En de provincie en de gemeente hebben met het openbaar vervoer nog een aantal zaken te regelen.

[0:14:38] Dat zijn de operationele voorbereidingen die in ieder geval nog plaats moeten vinden.

[0:14:44] Dan...

[0:14:47] ...altijd een vrij technisch ding, de verkeersverdelingsregel.

[0:14:53] Het doel van Lelystad was overloop van Schiphol... ...en daar zijn hele strikte Europese kaders voor... ...waarin je luchtvaartmaatschappijen kan vragen om naar Lelystad te komen.

[0:15:05] En daarvoor is de verkeersverdelingsregel opgesteld.

[0:15:08] En die regelt dus dat point-to-point-verkeer... ...of vakantievluchten in de Volksmond...

[0:15:14] ...overgeheveld kunnen worden van Schiphol naar Lelystad.

[0:15:17] Dat is wel op vrijwillige basis, daar mogen zij zelf voor kiezen... ...maar op het moment dat je een slot achterlaat op Schiphol... ...dan krijg je voorrang op een slot op Lelystad... ...en daardoor is het aantrekkelijker voor maatschappijen... ...om dat op die manier te doen.

[0:15:32] En het idee is dat daarmee de hubfunctie, de netwerkfunctie van Schiphol... ...wordt versterkt.

[0:15:36] Deze verkeersverteningsregel is klaar, die ligt gereed... ...maar er moet gewoon een klukbesluit worden genomen... ...om die in werking te laten treden.

[0:15:44] En daarnaast moet Lelystad Airport ook nog aangewezen worden... als slotgecoördineerde luchthaven, waarna die slots kunnen worden verdeeld.

[0:15:53] En dan kan daar op basis daarvan die luchthaven op start gaan.

[0:16:00] Dan ga ik nog even in op militair gebruik.

[0:16:02] Een aantal dingen heb ik al genoemd.

[0:16:04] De Defensie voorziet dat Lelystad op termijn in gebruik genomen wordt... met permanent gestationeerde jachtvliegtuigen.

[0:16:12] En om dat mogelijk te maken...

[0:16:13] ...een wijziging met luchtvaart nodig, maar ook een gewijzigd luchthavenbesluit... ...met weer een mer om dat te onderbouwen.

[0:16:21] En ook dient Defensie nog een natuurvergunning aan te vragen.

[0:16:25] Dus die processen moeten nog starten... ...en dat zal ook nog wel enig tijd duren voordat dat zijn beslag kan krijgen.

[0:16:33] En ook hier gelden weer de operationele stappen die ik al even noemde.

[0:16:39] Dan even de tussenstap.

[0:16:41] Dus dat structureel militaire medegebruik, dat gaat nog wel enige tijd duren.

[0:16:44] In een goed pad verwacht over tien jaar gereden zijn.

[0:16:47] In de tussentijd betekent dat natuurlijk niet dat we stilstaan.

[0:16:51] We doorlopen de voorbereidingen, maar kijken ook naar welk incidenteel gebruik we van defensie al kunnen faciliteren op Lelystad Airport.

[0:17:02] En dat is de defensie aan het uitwerken.

[0:17:05] En vervolgens kijken we hoe we dat zo goed mogelijk kunnen faciliteren.

[0:17:12] Dan even heel kort nog over vliegroutes.

[0:17:14] Een hinder voordat ik het stokje overgeef van de heer Van Avermaten.

[0:17:18] De vliegroutes.

[0:17:20] En een hete anger hij is er natuurlijk.

[0:17:22] Die zijn vastgesteld na een uitgebreid participatietraject, tussen 2015 en 2018 al.

[0:17:31] In 2021 is nog een route boven de Veluwe aangepast.

[0:17:35] En in 2023 bleek het mogelijk om de laatste route, waarop geen continu klimmen, continu dalen mogelijk was,

[0:17:42] ...om die niet in gebruik te nemen en daarmee ook dat laatste onderdeel weg te nemen.

[0:17:49] En binnen de luchtruimherziening...

[0:17:52] ...werkt LVNL samen met de samenwerkingspartners... ...aan de ontwikkeling van de militaire routes... ...waarmee dat structureel gebruik uiteindelijk plaats kan vinden.

[0:18:00] Dus incidenteel kan je ook nog zonder militaire transitroutes af... ...maar structureel zal je daar ook militaire routes moeten hebben... ...om dat verkeer op een goede manier af te kunnen handelen.

[0:18:09] En die militaire routes moeten dan ook in samenhang met de civiele routes worden bezien.

[0:18:12] Dat is één opgave waar je naar moet kijken.

[0:18:17] Dan... Nou, vliegen veroorzaakt hinder.

[0:18:21] En bij Lelystad valt er een hoop over te zeggen.

[0:18:27] Wettelijk gezien gaat het om de geluidscontouren.

[0:18:30] Dan is het de 48 dB-contour, decibel, en de 40, de informatieve contour.

[0:18:37] Die beperken zich tot Flevoland, bij 10.000 bewegingen redelijk krap rondom de luchthaven.

[0:18:43] In het mei 2018 is destijds al doorgerekend... ...wat dat voor 10.000 bewegingen zou betekenen.

[0:18:48] En dat was toen 43 ernstige gehinderden... ...binnen die 48 decibelcontour.

[0:18:56] Even kort een referentie.

[0:18:57] Is dat veel of is dat weinig?

[0:18:58] Nou ja, hinder is altijd vervelend en elke gehinderde is er een te veel.

[0:19:03] Maar als ik dat afzet tegen de andere luchthavens... ...dan gaat het bijvoorbeeld bij Groningen Airport Eelde... ...om 300 ernstige gehinderden bij 2500 vliegbewegingen.

[0:19:11] En bij Rotterdam gaat het om...

[0:19:13] 10.000 ernstige hinderden bij 20.000 vliegbewegingen.

[0:19:16] Gewoon even ter referentie.

[0:19:18] En die 43 ernstige hinderden, dat wordt op dit moment door de luchthaven geactualiseerd in het MER, wat zij aan ons aan zullen moeten bieden, wat we dan weer onafhankelijk zullen laten toetsen.

[0:19:30] Dan is mijn deel van het verhaal rond en dan geef ik het woord aan de heer Van Avermaet.

[0:19:34] Als dat mag, voorzitter.

[0:19:35] JOURNALISTE.

[0:19:36] Ja, zeker.

[0:19:37] De heer Van Avermaet namens de luchtverkeersleiding Nederlands.

[0:19:42] Uitgang.

[0:19:43] Dank u wel.

[0:19:45] Ja, ik ga in op de routes bij Lelystad en specifiek de aanpassingen naar aanleiding van de discussie die er geweest is.

[0:19:54] En dan heb ik de klikker.

[0:19:58] Er is niet een belangrijk plaatje om in het vervolg van het gesprek in ooggeschouwd te nemen.

[0:20:08] Want we hebben het vaak over de verkeersleider, maar in werkelijkheid zijn er een aantal verkeersleiders betrokken bij één vlucht.

[0:20:16] Dus dat begint al bij een taxi op de grond waar ground control actief is.

[0:20:21] Er staat op de toren iemand die het vliegtuig laat vertrekken.

[0:20:24] Dan heb je de nadering- en vertreksverkeersleiding, dat is Approach Control.

[0:20:29] Die laat het toestel verder klimmen, waarbij het bij Area Control komt.

[0:20:34] Als je Nederland uitklimt, dan ga je naar Eurocontrol Maastricht, waar ook iemand achter een radar zit.

[0:20:40] En de andere kant op zijn er ook steeds weer verkeersleiders die een stukje luchtruim beheren en die toestel een klein stukje begeleiden.

[0:20:48] En dit is belangrijk,

[0:20:49] Omdat iedere verkeersleider heeft dus een stukje luchtruim waarin hij zorgt voor de veiligheid.

[0:20:55] Dat is wat wij primair doen om voor de veiligheid te zorgen.

[0:20:59] En juist doordat dat luchtruim in stukjes is opgedeeld met steeds een verschillende verkeersleider zijn er issues aan het ontwerp voor Lelystad.

[0:21:11] Nu is Lelystad anders dan op Schiphol.

[0:21:15] We hebben een aantal dingen echt anders gedaan in dit ontwerp.

[0:21:21] De uitgangspunten, er werd net aan gerefereerd aan het alderstraject.

[0:21:25] Aan de alderstafel zijn de routes dicht bij de luchthaven, grofweg zou je kunnen zeggen, in Lelystad.

[0:21:30] Die zijn uitgebreid geoptimaliseerd op veiligheid en geluid en die zijn ook onderdeel geweest van consultatie.

[0:21:39] En je zou kunnen zeggen dat die dus geoptimaliseerd zijn om zo'n klein mogelijk aantal gehinderden te hebben.

[0:21:45] En daar golden, toen we dit ontwerp gingen maken, een aantal uitgangspunten.

[0:21:49] Ten eerste, er vliegt veel verkeer over Flevoland richting Schiphol.

[0:21:54] En we hebben toen routes ontworpen die Schiphol niet in de weg zouden zitten.

[0:21:58] We hebben als uitgangspunt dat we op de minste 3000 voet of 900 meter over Natura 2000 zouden vliegen.

[0:22:06] Dat is relevant, want de Oostvaardersplassen liggen daar.

[0:22:09] op ten minste 6.000 voet of 1.800 meter op het oude land zouden aankomen.

[0:22:15] We zouden zoveel als mogelijk de bebouwing vermijden.

[0:22:18] Dat speelt specifiek dicht bij die luchthaven, want als u alle plaatjes van wat er over Nederland vliegt op een dag tekent, dan raakt u elke gemeente.

[0:22:27] Op grote hoogte vliegt er namelijk heel veel over Nederland heen.

[0:22:31] En dat is het belangrijkste verschil voor Lelystad ten opzichte van Schiphol.

[0:22:36] We hebben vaste naderings- en vertrekroutes ontworpen.

[0:22:39] Dus de vliegtuigen weten op het moment dat ze op Schiphol of Lelystad vertrekken of de nadering naar Lelystad beginnen, welke route zij gaan vliegen.

[0:22:49] En dat geeft de mogelijkheid dat de boardcomputer dat profiel kan optimaliseren en zo geluidsarm en efficiënt die route vliegt.

[0:22:59] Dus er wordt bij Lelystad, in tegenstelling tot Schiphol, niet gevectord.

[0:23:04] Wij sturen niet met die vliegtuigen, zij volgen een vaste route, waardoor we ook weten waar die toestellen zitten.

[0:23:12] Om dat ontwerp, wat dus met meneer Alders met zijn tafel is afgesproken, om dat aan te sluiten op het internationale routennetwerk, moeten er verbindingen gemaakt worden.

[0:23:23] En bij het aansluiten van die routes op het hogere luchtraam, daar is eigenlijk de discussie die nog steeds geciteerd wordt, ontstaan.

[0:23:35] Want als je Lelystad gaat ontsluiten, dan wil je natuurlijk dat die luchthaven naar alle bestemmingen verbinding kan maken.

[0:23:44] Dus dat er een connectie is naar alle sectoren.

[0:23:47] Daar hebben wij een routenetwerk op ontworpen.

[0:23:55] En in de aanloop zijn daar al een aantal keren kleine aanpassingen gemaakt.

[0:24:01] De bocht bij Wezep, bij de Weerribbe.

[0:24:05] Er is een route die oorspronkelijk gezien was over de Veluwe geschrapt.

[0:24:09] En uiteindelijk is deze routenset in 2017 in de consultatie gegaan.

[0:24:17] En als we naar de discussie gaan, dan is het belangrijk om te weten dat wij een ontwerp maken wat in alle omstandigheden gevlogen kan worden.

[0:24:26] Dus wij kunnen niet iets bouwen en zeggen dit werkt altijd, behalve als het slecht weer is.

[0:24:31] En dat betekent dat wij voorzieningen moeten treffen voor het geval het verkeer niet op de normale manier afgehandeld kan worden.

[0:24:40] Een plaatje gebruikt van een vluchtstrook, want zo'n vluchtstrook hebben wij ook in het oorspronkelijke routeontwerp zitten.

[0:24:48] Wij laten dat toestel zoveel als mogelijk klimmen.

[0:24:51] Dat is een gedeeld belang van de piloten en van de verkeersleider.

[0:24:55] Het toestel wil ergens naartoe, klimt eruit en als die uit jouw luchtruim is dan bijden vanaf, dan heb je daar ook geen werk meer aan.

[0:25:02] Dus we hebben een gezamenlijk belang om te klimmen.

[0:25:05] Op het moment dat dat niet zou kunnen, vanwege dat schipholverkeer dat erboven zat, moest dat vliegtuig een stukje level kunnen vliegen op 6.000 voet, 1.800 meter.

[0:25:15] Dat is waar over laagvliegroutes gesproken wordt.

[0:25:20] Wij hebben daarbij altijd aangegeven dat dat bijna nooit gebruikt zou worden, dat er vaak doorgeklommen zou worden.

[0:25:28] Dat stukje level...

[0:25:30] moeten wij publiceren in de procedure, dus dat kunt u zien als de vlugstrook op een snelweg.

[0:25:35] Daar rij je ook niet op, maar je hebt hem wel voor het geval je hem nodig hebt.

[0:25:42] Nou, dat doorklimmen van dat toestel, dat was voor drie van de vijf sectoren, en sectoren zijn gewoon gebieden boven Nederland om Nederland uit te kunnen.

[0:25:55] Voor drie van de vijf sectoren zat dat

[0:25:59] gewoon gegarandeerd in het ontwerp.

[0:26:01] Voor twee sectoren, sector 2 en sector 3, dat is naar het oosten en naar het zuiden toe, konden we dat op dat moment niet garanderen.

[0:26:11] En daar hebben we dus later een oplossing bedacht en dat heette IJsselarea.

[0:26:17] En met die IJsselarea is ook het doorklimmen in die sector 2 en 3 mogelijk.

[0:26:24] En wat houdt dat in?

[0:26:26] Nou, dat is een stukje luchtruim wat we eigenlijk afgepakt hebben, zou je kunnen zeggen, van de Schipholverkeersleider.

[0:26:33] Dus in de oude situatie aan de linkerzijde had de Lelystadverkeersleider het gebied tot 6500 voet.

[0:26:40] En op het moment dat hij niet kon doorklimmen omdat er Schipholverkeer zat, dan moest hij daar een stukje level vliegen.

[0:26:48] We hebben nu in de nieuwe situatie voorzien we een gebied waarbij we zeggen we gaan dat gebied voor de Lelystadverkeersleider ophogen naar 9500 voet.

[0:26:56] zodat dat toestel daar gewoon altijd kan doorklimmen.

[0:26:59] Dat betekent dat Schiphol wat minder ruimte krijgt.

[0:27:02] Zij moeten hoger blijven bij het verkeer op dat gebied.

[0:27:06] En dat betekent ook dat het levelvliegen of het laagvliegen, zoals het genoemd wordt, hiermee ook voor die sector weg is, opgelost is.

[0:27:17] Dan is er nog een tweede punt waar een probleem zat.

[0:27:21] Dat is continu dalen.

[0:27:23] En ook daar konden we voor alle sectoren

[0:27:26] eigenlijk garanderen dat dat mogelijk zou zijn, alleen niet bij het gebied waar u op het scherm de groene pijl ziet.

[0:27:33] En dat heeft ermee te maken dat er op dat gebied drie verschillende verkeersleiders actief zijn.

[0:27:38] Dus daar is het niet een kwestie van afspraak tussen twee mensen, maar er zijn drie mensen betrokken.

[0:27:43] En daar hebben we gezegd vanuit veiligheidshoogpunt krijgen we hier, kunnen we die garantie niet geven.

[0:27:50] Nou, er is veel over gesproken.

[0:27:52] Het ministerie heeft daar ook de nodige druk opgelegd om met een oplossing te komen.

[0:27:57] En de oplossing die we daar voorstellen, dat is om de route door sector 3, dus dat is de route in het groen die u hier ziet,

[0:28:06] over Zeeland, Brabant, naar het gebied bij Lemelerveld, om die route dan niet ter beschikking te stellen.

[0:28:15] En dat betekent dat als je in de oude situatie, ziet u het plaatje, het zij-aanzicht, vanuit sector 2 kon er al continu gedaald worden.

[0:28:25] Vanuit sector 3 konden we dat niet garanderen, daar zat een klein stukje levelvliegen bij Lemelerveld.

[0:28:31] Die route 3, als die niet beschikbaar gesteld wordt, dan blijft alleen de route daar van sector 2 over en die was al continu dalend.

[0:28:40] Dus ook hier is het levelvliegen verwijderd uit het ontwerp.

[0:28:47] En ik denk dat dat de twee grote punten zijn die vanmiddag belangrijk zijn om aan te geven hoe is het laagvliegen dan opgelost op deze manier.

[0:29:03] Dank u wel voor uw presentaties.

[0:29:07] Dan was ik vergeten in mijn welkomswoord de mensen op de publieke tribune ook van harte welkom te heten.

[0:29:15] De mensen die hier thuis kijken en inmiddels is ook aangeschoven mevrouw Swinkels van het CDA.

[0:29:24] Dus bij deze ook welkom.

[0:29:26] Dan gaan we over naar de vraag van de leden.

[0:29:29] We hebben twee sprekers gehad en dat betekent

[0:29:31] dat je niet alleen de twee sprekers hoeft te bevragen.

[0:29:35] We hebben meer mensen aan tafel zitten die deskundig zijn op allerlei onderwerpen, want dit is een veelomvattend onderwerp met veel sectoren ook betrokken, zoals landbouw, LVVN, defensie, noem alles maar op.

[0:29:48] Dus de vragen kunnen gesteld worden aan allen.

[0:29:52] En ik wil de leden met klem oproepen geen politieke vragen te stellen, want dit is een technische briefing.

[0:29:58] Dus dit gaat om verduidelijkende en feitelijke technische vragen.

[0:30:03] Dus daar zal ik ook op letten.

[0:30:05] En dan wil ik als eerste...

[0:30:07] Ik zit even te kijken.

[0:30:09] We zitten nog goed in de tijd.

[0:30:10] Ik denk dat we het even één op één doen.

[0:30:12] Dan begin ik bij de heer Gouderswaard.

[0:30:15] Dank u wel, voorzitter.

[0:30:18] Ik ga even naar slide 15, volgens mij.

[0:30:20] Er zitten geen nummers op, maar het ging even kort over de vliegroutes en de geluidshinders.

[0:30:26] Als ik de heer Kroon goed heb begrepen, dan is in 2018 al reeds de MER vastgesteld, de Milieueffectrapportage, 43 ernstige hinderden.

[0:30:37] Maar als je dat vergelijkt met andere luchthavens, dan is dat een heel klaar getal.

[0:30:44] Klopt het, begrijp ik goed, dat voor Lelystad Airport eigenlijk de civiele routes gewoon zijn afgetikt in die zin dat er geen overlast is voor omwonenden?

[0:31:00] Geen overlast zou ik niet durven zeggen.

[0:31:03] Hinder is subjectief en iedereen kan er hinder van ervaren.

[0:31:07] Maar als je het vergelijkt met de andere regionale luchthavens, is dit van de luchthavens met handelsverkeer de minst gehinderde luchthaven, als ik dat zo mag zeggen.

[0:31:19] GESPREKSLEIDER DE JOURNALISTE Wilt u daarvoor duidelijk een vraag op stellen?

[0:31:23] Nou, graag voorzitter.

[0:31:24] Ja, ik woon zelf een paar kilometer vanaf de militaire basis Leeuwarden.

[0:31:29] Ik geniet iedere keer... Helaas hoor ik de F-35 veel te weinig, want iedere keer wanneer ik hem hoor, dan vind ik het een prachtig geluid.

[0:31:37] Maar dat is inderdaad heel subjectief.

[0:31:38] Maar ik stelde de vraag eigenlijk, omdat... Sorry, ik ga u even onderbreken.

[0:31:45] Er is een antwoord gegeven, dus u kunt een verduidelijkende vraag stellen, maar geen vervolg.

[0:31:49] Dat was ik net, dat wil ik nu doen.

[0:31:50] Ja, wilt u dat dan kort houden?

[0:31:53] Sorry, ik hoorde iets van...

[0:31:56] Nee, we gaan niet buiten de microfoon praten.

[0:31:57] Ik ben hier...

[0:31:59] Nee, nee, nee.

[0:32:00] Niemand gaat buiten de microfoon praten.

[0:32:01] Ik ben hier de voorzitter en ik bewaak de orde van deze technische briefing.

[0:32:05] Dus ik wil uw vraag kort houden, omdat er natuurlijk ook andere leden zijn die vragen willen stellen.

[0:32:13] En als we allemaal zo lang verstopt zijn, dan komen we niet uit in de tijd.

[0:32:16] En dan ga ik stoppen, want anders ben ik het zelf lang verstopt.

[0:32:17] Ja, ik wilde het net zeggen.

[0:32:19] Nee, voorzitter, heel kort.

[0:32:21] Ik stel deze vraag omdat er nu een verzoek is gekomen vanuit de Defensie.

[0:32:27] En de vliegbewegingen van die F-35's, in hoeverre heeft dat dan precies effect op het luchthavenbesluit?

[0:32:35] Dus ik worstel een beetje mee van hoe moet ik dat precies lezen?

[0:32:39] Dus zou de heer Kroon dat nog even kort kunnen toelichten?

[0:32:44] Die militaire bewegingen waren toen niet voorzien ten tijde van het MER in 2018, dus daar zitten niet in die 43 ernstige kinderen die ik noemde, daar zitten niet de kinderen bij die wellicht zullen worden veroorzaakt door de F-35.

[0:32:59] De heer Van der Leij kan misschien nog iets zeggen over de plan MER die is uitgevoerd daar.

[0:33:04] Ik denk dat dat antwoord geeft op de vraag.

[0:33:06] Ja, dank u wel.

[0:33:09] We hebben voor het kiezen van de locatie in Nederland waar het beste dier deze drie honderden soorties een plek zouden kunnen krijgen gekeken naar mename geluid en het aantal gehinderden.

[0:33:22] En daar is Lelystad als in het plan meer op basis van

[0:33:27] De situatie die we daar zien, gekeken, is letterlijk het beste uit de bus gekomen, waar het minste aantal gehinderden zijn, vergeleken met andere locaties die zijn onderzocht.

[0:33:43] Dan ga ik over naar de heer De Groot namens de VVD.

[0:33:46] Ja, dank voorzitter en dank voor de presentaties.

[0:33:49] In ieder geval, ik heb drie vragen, maar ik ga er maar met één beginnen.

[0:33:51] Dus ik had ook een vraag over de laagvlighoutes, maar zoals ik begrijp zijn die straks weg.

[0:33:56] Dus ik ga me focussen op de heer Kroon over het luchthavenbesluit.

[0:34:02] Ik lees hier, en dat heeft u ook toegelicht, dat eigenlijk het LHB, zoals het heet, dan juridisch echt op orde is, maar dat het ministerie toch de keuze maakte om die aan te passen.

[0:34:15] ...op General Aviation, zoals er staat, omdat het over 10.000 vluchten gaat... ...en militair medegebruik, maar dat is een regeling.

[0:34:22] Dus ik probeer even te zoeken, vier uur, voorzitter, van... ...is het juridisch nou ook nodig dat dat gebeurt?

[0:34:29] Of kan eigenlijk met het huidige LHB, het luchthavenbesluit... ...toch gewoon nu gevlogen worden, die 10.000 vluchten?

[0:34:38] Want als het juridisch niet nodig is, ja, waarom doe je het dan?

[0:34:40] Dus ik probeer even een verduidelijking te krijgen... ...waarom wordt er dan toch voor gekozen?

[0:34:44] terwijl het juridisch niet nodig is?

[0:34:47] Ja, duidelijke vraag.

[0:34:52] Ik begon ook met te zeggen, er zijn een aantal onvoorkomenheden geconstateerd in de MER die tegen ons lag aan dat luchthalbesluit in 2015.

[0:34:59] En daarom is het het standpunt van opeenvolgende kabinetten geweest om dit luchthalbesluit te wijzigen.

[0:35:06] En daarnaast geldt ook dat... Nou, we gaan natuurlijk nu naar 10.000 bewegingen... ...en die was oorspronkelijk voorzien voor 45.000 bewegingen.

[0:35:14] Dus om het luchthavenbesluit weer in lijn te brengen... ...met ook de natuurvergunning die is aangevraagd... ...ligt het in de lijn der reden om het aan te passen naar 10.000 bewegingen.

[0:35:25] Ja, is dat strikt juridisch noodzakelijk?

[0:35:27] Ik kijk nog even naar mijn buurvrouw.

[0:35:30] JOURNALISTE.

[0:35:30] Mevrouw Blok.

[0:35:31] Ja, ik denk eigenlijk dat de heer Kroon wel redelijk volledig is geweest in de beantwoording hiervan.

[0:35:36] Het klopt inderdaad dat in de gegevens die onderliggend zijn aan het meer voor 2015, dat daar onvolkomigheden zijn geconstateerd en die moeten we herstellen.

[0:35:44] Dat heeft ook een impact op de contouren natuurlijk, die worden vastgesteld in de bijlage bij het luchthavenbesluit.

[0:35:50] Dus ik denk dat wij niet anders kunnen dan het luchthavenbesluit wel aanpassen.

[0:35:57] Dank u wel voor de duidelijke vraag.

[0:35:59] Ja, dus als ik het goed begrijp, dan is het niet per se nodig voor de vluchten, want die ruimte is nu 45.000 en er worden straks maar 10.000 vluchten gevlogen.

[0:36:06] Maar is het echt om een luchthafnis juridisch houdbaar te houden, omdat er aanpassingen zijn geweest in de MER?

[0:36:12] En daarvoor is het juridisch echt nodig om het te doen.

[0:36:15] Ik hoor de heer Kroon...

[0:36:17] Waarom ik het vraag is, is omdat ik de heer Kroon dat toch als argument wil aanvoeren.

[0:36:19] Maar ik ben even op zoek naar secte juridische redenen om toch te gaan werken naar een nieuwe LAB.

[0:36:26] Ja, mevrouw Blok.

[0:36:27] Ja, ik denk dat het vooral belangrijk is om te beseffen dat we het moeten in lijn brengen met ook de aanvraag voor de natuurvergunning die is ingediend bij LVVN.

[0:36:34] En daar moeten 10.000 bewegingen dus ook worden verankerd in het luchthavenbesluit.

[0:36:40] De grenswaarden moeten daarop worden aangepast, de kaartjes moeten daarop worden aangepast.

[0:36:43] Dus er zijn redenen om het juridisch houdbaar te houden, inderdaad, om het luchthavenbesluit wel aan te passen.

[0:36:50] Dank u wel.

[0:36:51] Dan ga ik over naar lid Kostic namens de Partij voor de Dieren.

[0:36:54] Ja, dank u wel.

[0:36:55] Het viel me trouwens op dat in de terugblik van meneer Kroon iets belangrijk is, namelijk meerdere aangenomen moties van de Kamer om Lelystad Airport niet te openen.

[0:37:05] Dit gaan we niet doen.

[0:37:10] Dit is geen debat.

[0:37:11] Deze mensen zijn niet politiek.

[0:37:14] Dat zijn mensen die komen ons als deskundigen informeren.

[0:37:17] En ik heb helemaal aan het begin gezegd, geen politieke vragen, dus ook geen politieke opmerkingen.

[0:37:23] Dus stel gewoon uw feitelijke technische vraag.

[0:37:26] Daar is deze technische briefing voor.

[0:37:27] Een debat, dat gaan we later deze maand voeren en dat kunnen we met elkaar doen.

[0:37:33] Voorzitter, dit was een veilige constatering.

[0:37:35] Mijn vraag gaat over de natuurvergunning.

[0:37:37] Vandaag was er weer in de krant dat experts verwachten dat het

[0:37:40] ...dat de natuurvergunning tot 2035 zeker niet gaat komen... ...en dat de kans daarna ook nog laag is.

[0:37:46] Dus ik was benieuwd naar de verwachtingen... ...misschien vanuit het ministerie van de LVVN... ...wat nou realistische verwachtingen zijn... ...hoe lang het proces rond de natuurvergunning realistisch zou duren.

[0:37:58] Ja, meneer Rus.

[0:38:00] Dat heeft te maken met het additionaliteitsvereisten.

[0:38:04] Er is recent een uitspraak geweest, dat is de Rendak-uitspraak geweest... ...en die stelt daar eisen aan.

[0:38:09] Er zal aanvullend een flankerend beleid moeten worden ontwikkeld op het stikstofgebied om te kunnen beoordelen of de vrijgekochte ruimte moet worden ingezet voor natuurherstel en hoe die moet worden ingezet.

[0:38:20] En zolang dat niet duidelijk is, kunnen wij geen besluit nemen of beslissing nemen op de aanvraag zoals die voorligt.

[0:38:26] Dus we zitten te wachten op die duidelijkheid.

[0:38:27] En op het moment dat die duidelijkheid er is, dan kunnen we of...

[0:38:30] positief beschikken of negatief beschikken.

[0:38:33] En ik heb helaas heel weinig zicht op de voortgang daarvan, wat de taskforce daar aan het doen is en wat eruit gaat komen.

[0:38:39] Dus ik ben wat dat betreft echt gebonden aan de uitkomsten van dat proces.

[0:38:44] Dank u wel.

[0:38:45] Iedereen gaat een verduidelijke vraag stellen, begrijp ik.

[0:38:48] Het lid kost iets.

[0:38:52] U heeft vast ervaring met dit soort processen.

[0:38:54] Ik vroeg naar een inschatting van hoe lang het kan duren.

[0:38:57] Moeten we rekening houden met een jaar, twee, vijf, tien?

[0:39:01] Want die experts zeggen minstens tot 2035.

[0:39:05] Kunt u daar een beetje in meekomen of heeft u een ander beeld daarbij?

[0:39:08] Het is lastig om te beoordelen, maar ik heb wel een ander beeld.

[0:39:12] Dat is wel een heel erg lang traject.

[0:39:14] Ik hoop dat de taskforce Stikstof, Natuur en Landbouw toch echt binnen een jaar of twee jaar met oplossingen komt.

[0:39:19] En dan is het inderdaad niet heel erg ingewikkeld om alles wat er ligt in de aanvraag voor de vergunning af te ronden en het proces in te gaan.

[0:39:27] Ik moet er wel bij aantekenen natuurlijk dat op het moment dat er een besluit komt en welke kant het dan ook opgaat, dat is dan even afhankelijk van het beleidsvast dat er ligt.

[0:39:35] dat hoe dan ook deze procedure vermoedelijk langs de rechter zal gaan en dan hebben we ook nog een beroepstermijn te lopen voordat die onherroepelijk is.

[0:39:41] Maar op het moment dat het duidelijk is wat het beleid zal zijn, dan denk ik dat om een definitief besluit op te stellen en te publiceren, twee, drie maanden nodig en daarna nog een jaar voor de beroepsprocedure.

[0:39:51] Ja.

[0:39:51] GESPREKSLEIDER 1 Dank u wel.

[0:39:52] U mag uw microfoon aanschuiven.

[0:40:02] Dank u wel, voorzitter.

[0:40:03] En ook dank aan de gasten voor de duidelijke presentatie.

[0:40:07] Ik had een aantal vragen, om te beginnen met de VVR, de verkeersverdelingsregel.

[0:40:15] Ik heb gelezen dat dat dus vanuit Europa eigenlijk ingezet wordt.

[0:40:20] En ik ben benieuwd.

[0:40:22] Dat houdt eigenlijk in dat we vluchten vanuit Schiphol naar Lelystad kunnen verplaatsen.

[0:40:28] Zien we daar nog drempels op de weg?

[0:40:32] Want het zou in principe de vervanging voor Schiphol moeten gelden.

[0:40:36] Zien we daar drempels op de weg?

[0:40:38] En wat als die er zijn en niet te overkomen zijn?

[0:40:43] Ja, aan wie was de vraag gericht?

[0:40:47] Nou, dan ga ik een poging doen.

[0:40:50] In ieder geval, het klopt, de verkeersverdelingsregel is gebaseerd op Europese regelgeving, verordening 1008-2008, om precies te zijn.

[0:40:58] Daar is een besluit genomen en er is ook een ANVB vastgesteld waarin die verkeersverdelingsregel is geland.

[0:41:06] Dat is iets wat we nog met koninklijk besluit in werking moeten laten treden.

[0:41:10] Als de VVR vervolgens in werking is getreden, dat gaat er dan ook vanuit dat Lelystad een slotgecoördineerde luchthaven is.

[0:41:16] Als de VVR in werking is getreden, dan kan er verkeer van Schiphol worden verplaatst naar Lelystad, als aan de voorwaarden die in de verkeersverdelingsregel zijn opgenomen is voldaan.

[0:41:25] Het is niet zo dat dat kan worden afgedwongen ten aanzien van de luchtvaartmaatschappij.

[0:41:31] Dat is een vrijwilligheid.

[0:41:33] En dan werkt de verkeersverdelingsregel zo dat er dus in de slotprioriteringsregels een onderdeel is toegevoegd, de VVR.

[0:41:43] En nu ben ik even het tweede deel van je vraag vergeten, sorry.

[0:41:47] Ja, anders wil ik daarop doorvragen, inderdaad.

[0:41:50] Dus wat dan...

[0:41:51] Stel, die drempels zijn niet te overkomen, dus u schetst het heel duidelijk.

[0:41:54] En stel, er is geen vrijwillige basis voor of het lukt niet, zeg maar, volgens die regels en de vluchten gaan niet over.

[0:42:01] Wat zou dan... Waar zou dan sprake van zijn?

[0:42:08] Ja, uit de zon.

[0:42:09] Ja, op dat moment wordt... Dan is het dus gewoon ruimte voor... Dan kan de luchthaven dus voor 10.000 bewegingen luchtvaartmaatschappij aantrekken.

[0:42:16] Dus de vraag is, er is een verkeersverdelingsregel, die geeft de ruimte om binnen een groep dat te doen.

[0:42:21] Daarmee verplaatst je dus een vakantievlucht naar Lelystad.

[0:42:23] Tegelijkertijd ontstaat er dan op Schiphol dus ruimte voor een hubverbinding.

[0:42:27] Dat is geen verplichting, dus dat is vrijwillig.

[0:42:30] Als maatschappij daar dus geen gebruik van maakt, dan ontstaat er dus wat eerder autonome groei is genoemd, maar dan ontstaat er dus de mogelijkheid voor andere luchtvaartmaatschappijen om inderdaad vanaf Lelystad bestemmingen aan te doen.

[0:42:42] Dank u wel.

[0:42:43] Dan geef ik het woord aan mevrouw Kreuger van GroenLinks BVN.

[0:42:49] Dank u wel, voorzitter.

[0:42:52] Ik heb eigenlijk een vraag over of het feit dat er nu een LHB op 10.000 wordt voorbereid,

[0:43:01] Of dat betekent dat daarmee definitief eigenlijk die LHB voor 45.000 wordt losgelaten?

[0:43:10] Dat dat dus een definitief losgelaten wordt, is dat... Ja, en de LHB is het luchthavenbesluit.

[0:43:19] Ja, dat is het geval.

[0:43:20] Dus op het moment dat het luchthavenbesluit voor 10.000 bewegingen in werking treedt, dan vervalt daarmee het oude besluit.

[0:43:25] Dus daarmee is er ook geen...

[0:43:28] ...resterende milieuruimte of iets dergelijks.

[0:43:30] Dus het nieuwe luchthavenbesluit vervangt het oude luchthavenbesluit... ...met 45.000 bewegingen.

[0:43:35] Misschien als ik één ding mag toevoegen, misschien zat dat ook achter de vraag.

[0:43:38] Dus als er later dan groeispraken zouden zijn... ...dan betekent dat dus dat er een nieuw luchthavenbesluit vastgesteld moet worden... ...waarbij dus een nieuw luchthavenbesluit... ...met dus de milieueffecten in kaart gebracht moet worden... ...waarbij dus ook weer een economische onderbouwing wordt.

[0:43:51] En belangrijk ook, daar is dus ook een nieuwe natuurvergunning voor nodig.

[0:43:56] Mevrouw Kreuger, duidelijkste vraag.

[0:43:57] Ja, dat is mijn volgvraag.

[0:43:59] Eigenlijk begrijp ik dat dus voor die 10.000 ook een nieuwe milieueffectrapportage gemaakt wordt en een nieuwe economische onderbouwing.

[0:44:10] Klopt dat?

[0:44:11] En dat die dus ook helemaal opnieuw gedaan wordt, inclusief de gevolgen van de impact van dat er ook militair gebruik zal zijn.

[0:44:22] Ik wil graag even aanvullen op wat mijn collega's net zeiden.

[0:44:26] Er wordt een wijziging van het luchthavenbesluit voorbereid, dus niet een geheel nieuw luchthavenbesluit, dus echt een wijziging om die 10.000 bewegingen dan daarin door te vertalen.

[0:44:35] Er wordt momenteel door de luchthaven als initiatiefnemer een meer beoordeling opgesteld.

[0:44:42] Die wordt voorgelegd aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

[0:44:48] Als uit de MER-beoordeling blijkt dat aanzienlijke milieueffecten niet uit te snuiten zijn, zal er inderdaad een MER moeten worden opgesteld.

[0:44:56] Dus de uitkomst van die MER-beoordeling daaruit volgt of er wel of geen MER moet worden doorlopen.

[0:45:02] Ja, de wijziging die voorhanden is, dat is een MER-beoordelingsplichtig besluit en niet een MER-plicht.

[0:45:11] Dat staat in de bijlagen bij het omgevingsbesluit.

[0:45:15] En de economische onderbouwing die moet worden aangeleverd door de luchthaven, die zal dus ook geënt zijn op die 10.000 bewegingen.

[0:45:25] Dank u wel.

[0:45:26] Mevrouw Swinkels namens het CDA.

[0:45:28] Ik had een vraag aan de heer Afermaten ten aanzien van de laagvliegroutes.

[0:45:35] Mooi dat er oplossingen zijn gevonden ten aanzien van een aantal knelpunten, waaronder IJssel als oplossing 1 en voor het klimmen en dalen.

[0:45:45] Ik was wel benieuwd naar die vluchtstrook.

[0:45:50] Dat wordt nu gezien als een voorziening.

[0:45:53] Kan er iets meer worden verteld over hoe vaak dat dan nog wordt ingezet en wat voor garanties biedt dat dan voor mensen in de omgeving die juist vrezen voor die laagvliegroutes?

[0:46:06] De vluchtstrook was onze voorziening in het oorspronkelijke ontwerp voor het geval je niet door zou kunnen klimmen, omdat het Schipholverkeer op dat moment in het bovenliggende luchtruim aanwezig was.

[0:46:18] Met de nieuwe oplossing is die vluchtstrook weg, want we hebben gewoon een blok luchtruim waar de Lelystadverkeersleider verantwoordelijk is.

[0:46:26] En nu hebben we dus die garantie die gezocht werd dat er altijd doorgeklommen kan worden.

[0:46:34] Vrouw Swinkels.

[0:46:35] Ja, korte volgvragen, voorzitter.

[0:46:38] Kan ik dan vandaag concluderen dat de laagvliegroutes in uw ogen volledig zijn opgelost?

[0:46:45] Ja.

[0:46:47] Het antwoord is ja.

[0:46:49] Dan neem ik ook nog even de gelegenheid, dan zet ik even mijn voorzitterspet af en geef ik die even door aan de heer De Groot om zelf ook een vraag te kunnen stellen.

[0:47:02] Ja, vrouw Van der Plas gaat doorgaan.

[0:47:05] Ja, dank u wel.

[0:47:07] Ik had een vraag voor de heer Kroon in eerste instantie.

[0:47:11] Want de heer Kroon die gaf aan dat er een business case was en dat die ook is aangepast.

[0:47:20] 2024, meen ik te hebben gehoord.

[0:47:23] Inmiddels is de wereld wel heel erg veranderd en hebben natuurlijk ook luchthavens en vliegtuigmaatschappijen en eigenlijk iedereen heeft last van de olie- en brandstofcrisis.

[0:47:37] Dat kan ook effect hebben op andere zaken.

[0:47:41] Geldt die business case, is die business case nog wel actueel met de situatie van nu?

[0:47:46] Dank u wel.

[0:47:46] De heer Koot.

[0:47:48] Het terechte vraag.

[0:47:51] Die business case dateert uit 2024 en ruim anderhalf jaar zijn we verder.

[0:47:59] En precies daarom vragen we ook bij elk luchthavenbesluit een economische onderbouwing, wat niet de business case van 2024 betreft, maar de meest recente financiële economische inzichten die daarin zijn verwerkt.

[0:48:12] Dus bij het luchthavenbesluit moet een economische onderbouwing worden aangeleverd en daar moet ook dus weer een...

[0:48:18] of is die business case een financieel deel wat zit op de luchthaven-exploitatie in zijn opgenomen met recente inzichten?

[0:48:27] U heeft nog een verduidelijkende vraag.

[0:48:30] Gaat uw gang.

[0:48:30] Ja, dan ga ik het ook lekker doen.

[0:48:32] Nee, want hoe...

[0:48:35] Er hoort alweer een nieuwe business case of een economische onderbouwing bij en die wordt ook gebaseerd op de huidige situatie en mogelijk ook een vooruitzicht op vooruit.

[0:48:48] De hele geopolitieke situatie is natuurlijk veranderd, waarvan je kan zeggen of in ieder geval kan vermoeden dat dat niet heel snel is opgelost, zeg maar, geopolitiek.

[0:48:59] Het is niet een, zoals we de corona hadden, een tijd en toen was het weer weg.

[0:49:04] Dus ik was even een beetje benieuwd hoe die onderbouwing er dan precies uit gaat zien.

[0:49:11] Nou, overvraagt u mij helaas, dus ik ben geen expert op het gebied van de economische onderbouwing.

[0:49:16] Dus ik ga ervan uit dat daarin de recente inzichten zijn meegenomen en er heeft altijd een zichtjaar.

[0:49:21] Dus dat zullen wij toetsen op het moment dat die wordt aangeboden, of die realistisch is.

[0:49:27] Dank u wel.

[0:49:28] Ik draag het voorzitterschap weer over, en nu mevrouw Van der Plas.

[0:49:32] Goed, we hebben nog tijd voldoende voor een volgende vragenronde.

[0:49:37] Mevrouw Kreugen laat zich excuseren vanwege andere verplichtingen.

[0:49:43] Sorry?

[0:49:46] Mevrouw Kreugen hoopt dat ze nog terugkomt, maar heeft even een andere verplichting.

[0:49:51] Dus we gaan naar de volgende vragenronde en dan wil ik de heer Goudswaard weer de gelegenheid geven om zijn vraag te stellen.

[0:49:59] Ja, dank voorzitter.

[0:50:01] Ik hoorde de heer Kroon zojuist ook zeggen dat als het gaat over de natuurvergunning dat er sprake is van een technisch proces wat doorlopen moet worden.

[0:50:12] En ik hoorde de heer Ross zeggen van LVVN dat de vaart van de natuurvergunning volledig afhangt van het originaliteitsvereis.

[0:50:24] Hebben beide heren het precies over hetzelfde fenomeen?

[0:50:30] Zou iemand daar op kunnen reageren?

[0:50:33] Ja, ik kijk ook even rond.

[0:50:36] Ja, we hebben het over hetzelfde.

[0:50:39] De natuurvergunning an sich is een technisch proces, maar uiteraard is het oplossen van de bredere stikstofproblematiek, dat heeft een grote politieke component.

[0:50:48] Dus in die zin hangt dat met elkaar samen, maar an sich, het verlenen van een vergunning, het aanvragen van een vergunning en vervolgens verlenen, daar kan de heer Ros nog wat meer over zeggen wellicht, maar dat is een technisch proces, ja.

[0:51:01] Het verlenen van een natuurvergunning gaat feitelijk alleen over de vraag of er significant negatieve effecten zijn voor Natura 2000-gebieden.

[0:51:12] Voor Lelystad zijn dat vijf gebieden.

[0:51:14] Botshol naar de meeroostelijke vechtplassen, de Veluwe en de Rijntakker.

[0:51:18] Dat zijn Natura 2000-gebieden en daarop wordt getoetst.

[0:51:20] En daar speelt de stikstof natuurlijk een grote rol, want in al deze gebieden is stikstof

[0:51:25] ...speler in het veld voor de natuurkwaliteit.

[0:51:27] En dat moet worden betrokken.

[0:51:29] En dat is net iets anders dan het verlenen van een vergunning... ...voor een luchthavenbesluit.

[0:51:33] En ze zitten wel aan elkaar vast, want je hebt beide nodig... ...om het vliegveld te mogen in werking hebben.

[0:51:42] GESPREKSLEIDERAAR.

[0:51:42] Oké, de heer De Groots.

[0:51:44] JOURNALIST.

[0:51:44] Dank voorzitter.

[0:51:45] Ik ben ook blij dat de heer Van der Leij er is.

[0:51:47] Dus ik ga een vraag aan hem stellen.

[0:51:51] Dat gaat met name over de gekoppelde...

[0:51:54] Jachtvliegtuigen, burgerluchtvaart inzet.

[0:51:59] Kunt u iets zeggen over het ingroeimodel van Defensie, welke voordelen dat heeft en wat het eventueel zou betekenen als uiteindelijk die gekoppelde opening toch niet doorgaat voor Defensie, voor de plaatsing van de F-35 uiteindelijk?

[0:52:15] De vliegbasis Volkel en de vliegbasis Leeuwarden zijn nu de huidige basis voor jachtvliegtuigen.

[0:52:21] De ruimte op die beide basis is te klein om uiteindelijk voldoende ruimte te hebben voor het jachtvliegtuiggebruik wat wij voorzien.

[0:52:30] Daarom is gekeken naar een locatie waar die ruimte kan worden gevonden en dat is Lelystad geworden.

[0:52:38] Wij voorzien een ingroepmodel omdat nog even los van de ontwikkelingen van de luchtmacht waarbij

[0:52:49] van twee naar drie basis moet worden gewerkt.

[0:52:54] Daar moet een plan voor worden gemaakt.

[0:52:57] Maar we zullen ook een natuurvergunning en een luchthoudbesluit specifiek voor dat militaire gebruik moeten oplopen.

[0:53:05] Om te voorkomen dat het heel lang duurt voordat je überhaupt iets kunt doen, willen we kijken of we op basis van één citadel militair medegebruik, dat is een regeling,

[0:53:16] of we op basis daarvan al kunnen beginnen met vliegen vanaf Lelystad.

[0:53:22] Hoe dat er precies uitziet, dus over hoeveel jaar en in welke aantallen, sorry, dat zal de komende tijd moeten blijken uit de gesprekken die we gaan voeren, uit het onderzoek, welke mogelijkheden de regeling biedt, hoeveel ruimte er is.

[0:53:40] Maar we willen het liefst zo snel mogelijk beginnen met de eerste vluchten vanaf Lelystad Airport.

[0:53:47] Korte verduidingsvraag, want de heer Van der Leij gaf aan, het is een regeling om in medegebruik, die jachtvliegtuigen daar dan, ik zeg het even met mijn eigen woorden, voorlopig toch te kunnen vliegen voordat er een definitieve natuurvergunning en luchtvaartbesluit is.

[0:54:05] Maar een laatste stukje van mijn vraag, en wat als onverhoopt, zou ik bijna zeggen, het opening van Levensoord Airport voor commerciale luchtvaart, of burgerluchtvaart, hoe u het noemt, niet doorgaat, wat betekent dat dan voor die regeling, of wat betekent dat dan voor Defensie?

[0:54:18] We hebben gezocht naar ruimte en gezocht naar ruimte op onze eigen vliegvelden.

[0:54:30] Dat is niet gelukt.

[0:54:32] Daarna zijn we gaan kijken naar medegebruik van de civiele luchthaven.

[0:54:37] Dat is gevonden op Lelystad Airport.

[0:54:44] Het voornemen is om medegebruik te plegen op die civiele luchthaven, waar uiteindelijk ook met grote handelsverkeer wordt gevlogen.

[0:54:52] Dus dat is het uitgangspunt waar wij nu vanuit gaan.

[0:54:58] Dank u wel.

[0:54:59] Litko Stich.

[0:55:00] Ja, dank u wel.

[0:55:01] Ik zou graag een verduidelijking willen van dit proces.

[0:55:04] Net werd op de vraag van mijn collega Kreug geantwoord dat de nieuwe MER, inclusief het advies van de commissie MER, eigenlijk niet vanzelfsprekend is bij dit proces.

[0:55:16] Dus kan toegelicht worden, is het nou zo dat het luchthaven die komt dan met een eigen rapportage die ze hebben betaald en de ministerie gaat vervolgens oordelen of dat MER-waardig is of uiteindelijk ook de commissie MER naar moet kijken.

[0:55:30] Is dat hoe dat gaat?

[0:55:32] En als we kijken naar dit blokje toetsing, dat er nog van alles moet worden getoetst, wat wordt er dan precies getoetst en door wie?

[0:55:39] En ten slotte, een verduidelingsvraag in het proces dus, parlementaire consultatie, is dat in lijn van een voorhang of hoe wordt de Kamer precies betrokken?

[0:55:49] Kunt u dat verder verduidelijken?

[0:55:52] Ja, krijg ik... Nou, mevrouw Blok.

[0:55:54] Oké, dan ga ik beginnen.

[0:55:57] Het zijn best wat vragen, dus ik hoop dat ik ze allemaal goed heb genoteerd.

[0:56:01] Allereerst...

[0:56:04] Wat er allemaal getoetst wordt, dat is inderdaad vrij breed.

[0:56:08] Er zit een HUF-toets bij, Handhaafbaar Uitvoerbaarheids- en Fraudebestendigheidstoets, van de Inspectie Leefomgeving en Transport.

[0:56:14] Er is een toets van de Luchtverkeersleiding Nederland.

[0:56:18] Er kan een advies worden gevraagd van het Adviescollege Toetsing Regeldruk.

[0:56:22] Dat is eigenlijk de consultatiefase zoals wij die in het schema hebben opgenomen, ingaand op de MER, of eigenlijk de MER-beoordeling die nu momenteel door de luchthaven wordt uitgevoerd.

[0:56:35] Dat is inderdaad ook een stuk wat wordt doorgestuurd naar het ministerie, waarvan dan het bevoegd gezag gaat oordelen van hoe zit het?

[0:56:43] Moet er wel of geen MER worden opgesteld?

[0:56:46] Dus dat is echt een apart traject, die MER-beoordeling.

[0:56:49] En uiteindelijk kan daar misschien uit volgen dat er inderdaad een volledig mer moet worden opgesteld, maar dat weten we nog niet.

[0:56:56] De parlementaire betrokkenheid is inderdaad in het kader van een voorhangprocedure, bijvoorbeeld luchthavenbesluit.

[0:57:02] Rotterdam is momenteel bij uw Kamer aanhanger in het kader van een soortgelijke procedure.

[0:57:07] Dus dat is de parlementaire betrokkenheid die wordt bedoeld.

[0:57:12] Ik hoop dat ik alles heb beantwoord.

[0:57:15] Dank u wel.

[0:57:16] Dan ga ik naar de heer...

[0:57:17] Het was nog niet duidelijk.

[0:57:19] Misschien of ik het goed begrijp dat het dan ook niet een maatschappelijke kostenbatenanalyse wordt, dus ook de maatschappelijke kosten van klimaat, natuur, milieu, dat die worden meegenomen en teruggekoppeld aan de Kamer voordat er een besluit wordt genomen door de Kamer voor het afloop van de voorrangprocedure bijvoorbeeld.

[0:57:36] Mevrouw Blok.

[0:57:37] Ja, ik denk dat inderdaad op het moment dat alle stukken naar de Kamer worden gestuurd, dat er ook wordt ingegaan op de milieueffecten.

[0:57:45] Er wordt ook ingegaan op de economische onderbouwing, waar dus die maatschappelijke kostenbatenanalyse ook een onderdeel van uitmaakt.

[0:57:52] Dus in dat opzicht wordt wel alle informatie inderdaad ook aan jullie bekend op het moment dat het besluiten in voorhang gaat.

[0:58:01] Heer Keuze.

[0:58:03] Dank u wel, voorzitter.

[0:58:04] We hebben met elkaar natuurlijk ook afgesproken dat de CO2-uitstoot in 2030 gezamenlijk minder zal zijn dan die van Schiphol in 2024.

[0:58:16] Net werd ook al het additionaliteitsbeginsel aangehaald voor stikstof.

[0:58:26] Dat alles meenemen.

[0:58:27] Ik kan me voorstellen dat er wat doorbraken gerealiseerd worden en dat we beperkte stikstofruimte krijgen.

[0:58:34] En dat zou naar Lelystad kunnen gaan.

[0:58:37] maar het zou misschien niet voldoende zijn.

[0:58:38] En ook gezien de CO2-uitstoot, die minder moet zijn, kan ik me voorstellen dat dat wel gevolgen heeft voor wat er allemaal kan gaan gebeuren op Lelystad Airport.

[0:58:48] En mijn vraag daarbij is dat...

[0:58:52] Wat zou dat eigenlijk betekenen voor bijvoorbeeld het aantal vliegbewegingen, of dat we prioriteit gaan geven aan defensie bijvoorbeeld, of een combinatie van, maar dan in mindere mate?

[0:59:04] Hoe wordt daarnaar gekeken?

[0:59:08] Wie mag ik daar over het woord schrijven?

[0:59:11] Het grootste gedeelte van deze vragen zult u aan de minister moeten stellen, want het heeft een behoorlijk stevige politieke component.

[0:59:17] Wat ik daar wel over kan zeggen, is ten aanzien van CO2, de afspraak in het coalitieakkoord, die is helder en die staat, en hoe we dat zullen monitoren en of er eventueel extra maatregelen voor noodzakelijk zijn om dat te halen, daar zal een brief over komen om dat te verduidelijken.

[0:59:34] Daar zijn we naar aan het kijken.

[0:59:36] Ten aanzien van stikstof.

[0:59:39] Het is altijd een beetje een ingewikkeld onderwerp, maar de lees wat was uit de pasmelder.

[0:59:47] Dus de hoeveelheid stikstof die wordt uitgestoten, die is onder de 1 mol per hectare, kunt u dan afleiden.

[0:59:56] Dus is relatief laag.

[0:59:59] Dat is een kwalificatie, maar in ieder geval onder die één mol per hectare.

[1:00:04] En dat valt onder de natuurvergunning.

[1:00:06] Dus ook dat is dat proces wat de heer Ros het net schetste.

[1:00:11] JOURNALISTE.

[1:00:11] Ja, wil de heer Ros daar nog op reageren?

[1:00:15] Het is een beetje als dan, maar in principe...

[1:00:20] ...is de inschatting en we werken even met dubbele ontkenningen.

[1:00:23] Het is niet onmogelijk om een vergunning te verlenen... ...maar het is ook niet uitgesloten dat we hem niet kunnen verlenen.

[1:00:27] Dus we moeten echt even afwachten... ...wat we straks van mitigerende maatregelen wel kunnen toepassen... ...in het kader van de additionaliteit en wat dat verruimte oplevert.

[1:00:35] En die duidelijkheid heb ik helaas op dit moment niet.

[1:00:36] Die moeten we echt hebben voordat we daar definitief iets over kunnen zeggen.

[1:00:39] En dan, ja, dan zullen we even geduld moeten hebben tot we zover zijn, denk ik.

[1:00:45] JOURNALISTE 1 Ja, let op dat het geen politieke componenten zijn bevat.

[1:00:49] JOURNALISTE 2 Nee, maar misschien daarop ingaan.

[1:00:51] Dus dat politieke aspect, dan begrijp ik eigenlijk dat daar dus een politieke afweging in gemaakt zal moeten worden.

[1:00:58] Is dat nu dan nog niet gedaan?

[1:01:00] Is het nu een soort van alles-of-niets-situatie?

[1:01:03] Of is er nog ruimte om bijvoorbeeld te zeggen, eerst defensie, dan commercieel of andersom?

[1:01:10] Is daar al over nagedacht?

[1:01:12] Ik zeg er even bij dat ik denk dat zij daar niet over gaan in de zin van of dat wel of niet.

[1:01:20] Dat is niet een technische vraag.

[1:01:22] Ja, ik wil even kijken of iemand de antwoord op wil geven, maar dat is natuurlijk niet ter beoordeling aan deze deskundigen.

[1:01:33] Ik snap de vraag, maar ik denk dat het er een uiteindje is voor het debat van 21 april voor zover het gaat om prioritering of keuzes die gemaakt moeten worden.

[1:01:42] Mevrouw Swinkels.

[1:01:44] Ja, dank voorzitter.

[1:01:45] Ja, ik heb eigenlijk een vraag die hier wel op aansluit, want ik ben ook wel benieuwd naar die natuurvergunning die randvoorwaardelijk is.

[1:01:52] En ik ben er toch wel benieuwd als we dat technische proces dan met elkaar hebben doorlopen en het is juridisch houdbaar en onderbouwd.

[1:02:01] Is er dan nog sprake van een afweging in voorrang in hoe snel dan ook een vergunning richting Lees dat Airport wordt afgegeven ten opzichte van andere sectoren en belangen in de samenleving, waar ook natuurlijk met smart wordt gewacht op een vergunning?

[1:02:18] Ik hoef geen politiek antwoord, maar ik zou willen weten vanuit het technische proces of daar dan nog een keuze of een afweging gemaakt moet gaan worden.

[1:02:30] Ik kijk weer even naar de insprekers.

[1:02:33] Ik probeer even af te trappen dan.

[1:02:35] Nee, dat doen wij niet in het kader van de vergunningenverlening voor de natuur.

[1:02:40] Alle aanvragen die we hebben liggen, hebben hetzelfde probleem.

[1:02:43] En op het moment dat er duidelijkheid is, worden alle vergunningen opgepakt en wel of niet afgegeven.

[1:02:48] Dat is ook voor een delocatie specifiek.

[1:02:50] Maar daarna is duidelijk welke vergunningen wel en welke vergunningen niet kunnen.

[1:02:53] Er zit geen prioriteit in dat Lelystad voorgaat op andere vergunningen.

[1:02:57] Alle vergunningen worden gewoon afgehandeld zo snel mogelijk als dat kan.

[1:03:01] En ja, we kunnen helaas de wettelijke termijnen niet meer halen, maar nee, er ligt gewoon geen prioriteit om de een voor te trekken op de andere.

[1:03:12] Ja, dank u.

[1:03:15] Ik zet even mijn pet weer af als voorzitter en geef die even over aan de heer De Groot.

[1:03:22] Ja, dit gaat mooi, hè?

[1:03:24] Een mooie samenwerking zo.

[1:03:25] Gaat u ruim, mevrouw Van der Plas.

[1:03:29] Dank u wel.

[1:03:30] Ik zou nog wat verduidelijken willen hebben over de laagvliegroutes.

[1:03:35] Daar bestaat bij mij nog een beetje onduidelijkheid over in de zin van dat wij bijvoorbeeld bij het ministerie horen dat de laagvliegroutes, dat dat allemaal prima is geregeld.

[1:03:50] Geen zorgen, daar hebben we op gelet.

[1:03:53] Van de mensen die het betreft, die zeggen pas op, want dat is helemaal niet zo.

[1:03:58] Kan iemand mij daar duidelijkheid over geven?

[1:04:02] En dan ben ik even benieuwd wie dat kan doen.

[1:04:07] De heer Havemaat gaat er aan.

[1:04:11] Ja, we hebben in het ontwerp twee aanpassingen die ik daarnet gepresenteerd heb gemaakt om tegemoet te komen aan die zorg.

[1:04:20] En die wordt daarmee volledig weggehaald.

[1:04:25] Dus het luchtraam is nu van die verkeersleider.

[1:04:28] Die kan daar altijd zeker het toestel laten klimmen.

[1:04:33] Dus wordt er niet meer level gevlogen.

[1:04:36] En op het moment dat je de andere kant op voor de naderende vlucht niet meer over die route naar binnen komt, vliegt het toestel daar helemaal niet meer en zal hij dus ook niet dat stukje, gevraakte stukje voor Lemelerveld, waar die level moest vliegen.

[1:04:50] Dus door de aanpassing in het ontwerp is het probleem echt weggehaald.

[1:04:58] Ja, dan nog even een verduidelijking.

[1:05:04] Kunt u dan uitleggen of aangeven waar dan het misverstand kennelijk bestaat?

[1:05:12] Want dit is toch wat wij wel steeds terug horen, maar ik kan mijn vinger er nog niet precies opleggen.

[1:05:20] U heeft het heel duidelijk uitgelegd hoor, en de plaatjes zijn ook duidelijk, maar toch bestaat dat, ja, het is niet alleen een gevoel zeg,

[1:05:29] Gewoon let op, want het is nog niet helemaal goed geregeld.

[1:05:32] Dus dat is de vraag.

[1:05:33] De heer Avermaet, kunt u dat verduidelijken?

[1:05:38] Nou, dat is best lastig natuurlijk om iets in te vullen voor... Ja, ik denk dat het vertrouwen is, voor een deel.

[1:05:50] Dus wat we gezien hebben, is dat...

[1:05:53] Er zijn heel veel zorgen ver weg van Lelystad, dus op vlieghoogtes waar heel veel andere verkeer vliegt.

[1:06:06] De duiding van het level vliegen werd...

[1:06:10] Dat wordt laagvliegen genoemd.

[1:06:12] Die begrijp ik.

[1:06:13] En die zat er ook bewust in.

[1:06:15] Dat is dat verhaal over die vluchtstrook.

[1:06:17] Misschien heeft dat het alleen maar nog wat onduidelijker gemaakt.

[1:06:22] Maar door het luchtruim anders in te delen, is hij weg.

[1:06:28] Nou, dat gaat nu om...

[1:06:30] om 10.000 bewegingen die de luchthaven van plan is.

[1:06:33] Maar daar zit eigenlijk ook geen voorwaarde in dat het afhankelijk is.

[1:06:37] Dus of er nou 5.000 of 10.000 bewegingen...

[1:06:40] Dat luchtruim is van die verkeersleider en hij kan daar gewoon laten klimmen.

[1:06:44] En het vliegtuig dat daar vliegt, dat zult u natuurlijk wel horen.

[1:06:50] Het is niet dat door op deze manier het toestel continu te laten klimmen, dat er geen geluid geproduceerd wordt.

[1:06:58] Ik sluit ook niet uit dat mensen dat nog steeds als hinder ervaren, maar het laagvliegen, het op 1800 meter naar level vliegen, zowel bij het vertrekkend als het naderend verkeer, op deze manier is het opgelost.

[1:07:12] Dus ik kan dat verder niet duiden waar de snack dan zit.

[1:07:19] Dank u wel.

[1:07:20] Mevrouw Van der Plas, u neemt uw voorzitterschap weer over.

[1:07:24] Ja, we hebben nog tijd voor een derde vragenronde en geef ik het woord aan de heer Goudswaard.

[1:07:30] Ja, dank voorzitter.

[1:07:32] Dan een vraag richting de heer Ros van LVVN.

[1:07:39] Er staat hier in een van de sheets dat Leenstad Airport per activiteit moet aantonen dat er geen significant negatief effect is op beschermde natuur- en tweeduistergebieden.

[1:07:47] Dat waren volgens mij vijf nu.

[1:07:49] Ik ben ooit, jaren geleden, een keer op werkbezoek geweest bij Leenstad Airport.

[1:07:54] Volgens mij de depositie stikstof over dat hele gebied heen is volgens mij minder dan een half luciferdoosje.

[1:08:01] 1 mol is ook 14 gram stikstof.

[1:08:03] per jaar per hectare.

[1:08:05] Ja, als ik dan ga kijken naar het feit dat uitstoot onder de duizend meter, dat wordt meegeteld, boven die duizend meter gaan we dat volgens mij niet meetellen.

[1:08:16] U vraagt dan aan Lelystad Airport, toon maar aan dat er geen significant negatief effect is.

[1:08:22] Ja, volgens mij wordt

[1:08:24] Wat voor mogelijkheden heeft Lelystad Airport voor?

[1:08:27] Volgens mij gebruikt uw ministerie een RIS-model.

[1:08:31] Er zijn commissies geweest die hebben gezegd dat dat een niet deugdelijk model is voor vergunningverlening.

[1:08:40] Het lijkt wel een beetje, voor mij als leekzijnde, alsof Lady Start Airport een beetje in een hoekje wordt geplaatst, van nou koop die stikstofruimte maar op en zie maar hoe je iets gaat bewijzen.

[1:08:50] Ik zie niet in hoe ze dat moeten gaan doen.

[1:08:53] Kunt u dat vooruit verduidelijken?

[1:08:56] Het raakt ook wel licht politiek, maar ik wil wel... Ja, daar moeten we wel een beetje op letten, want ik wil niet dat onze gasten in een politieke positie gezet worden.

[1:09:06] Hoe was dit politiek dan?

[1:09:08] Dat zit een beetje in de vraagstelling.

[1:09:12] Ik heb het gevoel dat dat soort kwalificaties, dat kan onze gasten een ongemakkelijk gevoel geven in de beantwoording, alsof ze dat dan wel of niet moeten bevestigen.

[1:09:29] Vragen, in ieder geval de manier waarop de vraag gesteld wordt, die we in een debat doen met de minister.

[1:09:36] Ik kijk wel even naar de gasten of ze dit willen of kunnen beantwoorden, want dat is natuurlijk nog de vraag.

[1:09:43] En dan kijk ik even naar de heer Ros.

[1:09:46] U zegt het goed.

[1:09:47] Er zitten een aantal politieke componenten aan, dus ik kan uw vraag niet volledig beantwoorden, maar ik wil wel een paar dingen zeggen over het stelsel van vergunningverlening.

[1:09:54] Dat is voor iedereen in Nederland gelijk.

[1:09:57] En het ligt gewoon vast in internationale verdragen dat wij bepaalde toetsen hebben uit te voeren, willen wij een natuurvergunning kunnen verlenen.

[1:10:05] En die zien helaas op een systematiek, of helaas, dat woord moet ik terugnemen, maar het is een systematiek die wij moeten gebruiken om te toetsen of er wel of geen significante effecten zijn.

[1:10:13] En ja, dat is wat het is.

[1:10:15] En inderdaad, dan sluit ik me aan bij mevrouw Van der Plas.

[1:10:19] Als u een andere stelsel wil, dan moet u dat in de Kamer oplossen.

[1:10:21] Daar kan ik u helaas niet bij helpen.

[1:10:22] Wel, als de Kamer daartoe besluit, dan kan ik alles inzetten, maar tot die tijd ben ik gehouden.

[1:10:28] Mijn vraag is aan de heer Ross.

[1:10:39] Wat kan Lelystad Airport concreet doen om per activiteit aan te tonen dat ze geen negatieve effecten hebben op die gebieden?

[1:10:50] Zou u daar kort iets over kunnen vertellen?

[1:10:54] Dat kan ik wel toelichten.

[1:10:58] Dat komt er eigenlijk op neer en daar zijn ze volgens mij ook mee bezig, zoals ik de procedure nu onder mij heb, om per gebied aan te tonen dat er geen significante nadelige gevolgen zijn.

[1:11:09] Dat moet via allerlei ecologische beoordelingen gebeuren en op basis daarvan kan,

[1:11:15] beoordeeld worden, wellicht, of dat er inderdaad geen significante effecten zijn.

[1:11:19] Los daarvan heb je ook nog steeds de additionaliteitsvraag, want er moet ook nog steeds worden gekeken of de vrijgekomen ruimte niet moet worden ingezet voor natuurherstel.

[1:11:26] En dat is inderdaad zoals het is.

[1:11:28] Dus ze hebben wel wat te doen en ze kunnen wat doen en dat doen ze ook, maar daarnaast hebben we ook, zoals ik al zei, nog onze taskforce, stikstof, natuur en landbouw, die ook aanvoelend wat moet doen om natuurherstel te versterken en te bevorderen.

[1:11:42] Dank u wel.

[1:11:43] Dan mag u inderdaad uw microfoon uitzetten.

[1:11:46] De heer De Groot.

[1:11:48] Ja, ik ga nog eens terug naar de heer Van der Leij.

[1:11:52] Want ik heb mijn vorige vraag geprobeerd duidelijk te krijgen.

[1:11:57] Wat er precies gebeurt in de tijd, stel dat de processen van burgerluchtvaart en defensie niet op elkaar afgestemd zijn.

[1:12:04] Dat die ruimte nodig is, helder, heel goed.

[1:12:07] Dat er misschien voordelen zijn als je het samen op doet, dat denk ik ook.

[1:12:11] Maar ik ben eigenlijk benieuwd, stel dat er vertraging optreedt in de ontwikkeling van Leesdorp Airport op commercieel gebied, burgerluchtvaart, vakantievluchten, net hoe u het noemt.

[1:12:21] Wat zou daar dan de impact van kunnen zijn bij Defensie?

[1:12:24] Zou dat zelfs tot het niet plaatsen van die jachtvliegtuigen kunnen leiden?

[1:12:28] Ik stel hem iets scherper.

[1:12:30] Technisch zou dat uiteindelijk een stokje kunnen steken voor de plaatsing ook van die F-35 daar.

[1:12:38] JOURNALISTE.

[1:12:39] Er is nu nog geen sprake van plaatsing van jachtvliegtuigen op Lelystad Airport.

[1:12:44] Zoals ik heb proberen duidelijk te maken, en ook mijn collega Kroon van INW, is dat wij eerst op basis van de regeling incidenteel militair medegebruik, medegebruik willen maken van Lelystad Airport.

[1:12:57] Daar wordt nu al gevlogen.

[1:13:01] Het proces voor wat geschetst is in het kader van het nieuwe luchthavenbesluit, of de aanpassing daarvan,

[1:13:07] Dat is gestart.

[1:13:10] Wij moeten nog beginnen met en een luchthavenbesluit en een natuurvergunning.

[1:13:14] En dat is een langer traject, omdat wij nog niet begonnen zijn.

[1:13:19] Bovendien moet de wet luchthaven worden aangepast, omdat daar ook nog überhaupt structureel medegebruik mogelijk gemaakt moet worden.

[1:13:27] Dus de trajecten voor uiteindelijk structureel medegebruik van Leedse Airport voor jachtvliegtuigen,

[1:13:33] is langer, daar kunnen we wel gelijk mee beginnen, maar dat duurt gewoon wat langer.

[1:13:39] Dus in het theoretische geval wat u schetst, daar ben ik nog niet.

[1:13:47] JOURNALISTE 1 Dit kost zits.

[1:13:48] JOURNALISTE 2 Ja, dank u wel.

[1:13:49] Ik was benieuwd hoe gaat het gemeenschappelijke CO2-plafond met Schiphol er precies uitzien, hoe en wanneer wordt het geïmplementeerd en hoe gaan we dan om met reeds uitgegeven slots?

[1:14:03] Ik weet niet wie... Misschien de heer Kroon of iemand anders?

[1:14:08] JOURNALISTE 1 De heer Kroon.

[1:14:08] Het zal een beetje een onbevredigend antwoord zijn, maar daar zal de minister nog in een brief op terugkomen.

[1:14:13] Dus daar kan ik helaas niet meer over zeggen dan dat.

[1:14:18] Daar kan de heer Kroon niets aan doen.

[1:14:21] Heeft u een aanvullende vraag?

[1:14:24] Dus hij kan ook niet zeggen of dat voordat de luchthavenbesluit zelf komt of niet.

[1:14:27] Daar kan hij eigenlijk niets over zeggen.

[1:14:29] Heer Kroon.

[1:14:30] Ik ga ervan uit dat er op relatief korte termijn een brief met verduidelingen over zal komen.

[1:14:35] Maar die valt niet onder mij en ik kan er ook niet op vooruitlopen op dit moment.

[1:14:41] Dat gaan we dan ook niet doen.

[1:14:42] De heer Keuze.

[1:14:44] GESPREKSLEIDER 1 Een vraag over die naderingsroutes waar de heer Avermaet het over had.

[1:14:51] In dat nieuwe ontwerp vervalt dus die naderingsroute sector 3 en daardoor zouden, als ik het goed begrijp, de vliegtuigen hoger kunnen vliegen, wat minder overlast geeft.

[1:15:03] Dan ben ik benieuwd van nu die route geschrapt wordt, waar gaat dan het Groothansverkeer, wat daar anders gevloogd zou hebben,

[1:15:11] Waar gaat dat nu naartoe en welke impact voorzien we daarvan qua geluid, uitstoot, hoogtes?

[1:15:18] Dat moet maar op.

[1:15:20] Juffrouw Aafmaat.

[1:15:21] Ja, goeie vraag.

[1:15:22] Nou, dat verkeer zal een andere weg kiezen naar Lelystad.

[1:15:28] En dat doen zij door een ander vliegplan in te dienen.

[1:15:31] En dat vliegplan zal dan via sector 2 gaan of...

[1:15:38] Ja, eigenlijk via sector 4, 5.

[1:15:40] Dus de overblijvende routes, die zullen dan door die toestellen gebruikt gaan worden.

[1:15:46] En dat zijn dan routes waarop continu gedaald kan worden.

[1:15:50] Het verkeer gaat zijn weg.

[1:15:53] Zelf zoeken met een vliegplan om zo efficiënt mogelijk toch op Lelystad te komen.

[1:16:02] En maakt dat dan uit, zeg maar, voor die routes qua hoe er gevlogen wordt?

[1:16:06] Of, ja, de drukte denk ik dan natuurlijk vanzelfsprekend wel, maar qua hoogte daar of iets, of is dat geen effect?

[1:16:13] Nee, dat verkeer dat volgt dan gewoon de route zoals die ontworpen is.

[1:16:18] Dus die vliegt hetzelfde als een toestel wat vanuit Engeland of vanuit Scandinavië die kant op komt.

[1:16:26] En de aantallen zijn natuurlijk beperkt met 10.000 bewegingen.

[1:16:33] Nou, mevrouw Keurig, uw timing is perfect.

[1:16:38] U bent weer terug en we zijn bij een nieuwe vraagronde.

[1:16:42] Dus ik stel u de gelegenheid de vraag te stellen.

[1:16:45] Ja, dank u wel.

[1:16:47] Ik had een vraag eigenlijk over dat economische studie en ook de verkeersverdenkingsregeling.

[1:16:55] Naar aanleiding van het gemeenschappelijk CO2 plafond van Lelystad Airport Schiphol.

[1:17:01] Ik weet niet of die vraag al gesteld is.

[1:17:03] Oh, ja?

[1:17:05] Is deze vraag letterlijk gesteld?

[1:17:07] Oké.

[1:17:07] Nou ja, eigenlijk is de vraag dus hoe aantrekkelijk de verwachting is dat Lelystad Airport is voor maatschappijen als ze emissieruimte of slots op Schiphol moeten opgeven.

[1:17:15] Wat is daar de verwachting voor?

[1:17:17] Maar is precies deze vraag gesteld?

[1:17:20] Nee, deze is net anders.

[1:17:23] Dus het is toch een goede route.

[1:17:26] Wel bang dat het antwoord midden in de middag hetzelfde is.

[1:17:31] De luchthaven voert zelfgesprekken met airlines en dat doen wij niet.

[1:17:36] Dus het is voor ons heel lastig in te schatten wat de aantrekkelijkheid daar precies is.

[1:17:41] Als wij de luchthaven spreken, dan geven ze aan vertrouwen in het feit dat ze aantrekkelijk zijn voor luchthavenmaatschappijen.

[1:17:47] Maar ja, ik spreek ze niet rechtstreeks.

[1:17:52] Mevrouw Swinkels.

[1:17:54] Ja, dank u voorzitter.

[1:17:55] Ik wil eigenlijk gewoon de sprekers bedanken.

[1:17:56] Ik heb op dit moment geen andere vragen meer.

[1:17:58] Dank u wel.

[1:18:00] Dank u wel.

[1:18:01] Dat geldt voor nu ook voor mij.

[1:18:03] Dus dan ga ik weer even naar de heer Goudswaart.

[1:18:06] De heer De Groot.

[1:18:07] Ja, ik heb nog één vraag over en dat gaat over de operationele voorbereidingen die geschetst worden.

[1:18:14] Er zijn een aantal andere operationele voorbereidingen die moeten worden getroffen door de Rijksoverheid.

[1:18:19] Ik was eigenlijk benieuwd hoe dat... En volgens mij krijgen we nog een planningsbrief.

[1:18:25] Maar hoe de samenwerking met die rijksdiensten loopt, of goed wordt afgestemd, de planning rondom het aanpassen van het luchthavenverkeersbesluit of het LAB, wellicht de natuurvergunning, of deze andere dingen die geregeld moeten worden, civiele en militaire luchtverkeersleiding, Mauritius Zee bijvoorbeeld, of die ook al aangezet zijn, om in ieder geval voldoende tijdig gereed te staan als alle juridische voorwaarden zijn ingevuld.

[1:18:55] JOURNALISTE 1 Ja, meneer Kroon.

[1:18:56] JOURNALISTE 2 Dank voor de vraag.

[1:18:59] Contact met alle partijen is goed en is warm.

[1:19:03] We zijn niet net begonnen, dus dat contact dateert ook al van voor het coalitieakkoord.

[1:19:10] Tegelijkertijd is het coalitieakkoord nog vrij vers.

[1:19:13] Dus dat betekent ook dat er nog wel stappen met die partijen te zetten zijn om te zorgen dat ze al hun voorbereiding op een goede manier kunnen doen en doorlopen.

[1:19:21] Dus daarom hebben we nu ook de termijn van maxima 18 maanden opgenomen.

[1:19:25] Dat zullen we moeten gaan fijnslijpen op het moment dat we wat verder zijn in het proces.

[1:19:33] Dank u wel.

[1:19:36] Ik was benieuwd wat het militaire medegebruik en veranderen de militaire rugtruim precies gaat betekenen voor nu de beschetste routes.

[1:19:46] Moet alles opnieuw worden bekeken en in hoeverre wordt dat als pakket ook meegenomen in die maatschappelijke kostenbatenanalyse, met name als je kijkt naar de maatschappelijke kosten voor milieu, gezondheid, et cetera.

[1:20:02] Kan ik de heer Van der Leij...

[1:20:08] Het gaat ook over defensie.

[1:20:11] Ik zal beginnen.

[1:20:12] Het aanwijzer van de locatie is gekeken naar de mogelijkheden of het überhaupt kan, maar voor de aansluiting definitief moeten nog de routes worden bepaald.

[1:20:28] Moeten nog de routes worden bepaald.

[1:20:30] Is er een indicatie van op welke termijn dat wordt bepaald?

[1:20:42] Ik had nog een vraag over de maatschappelijke kosten.

[1:20:45] Het lijkt me gezien de stapeling in de regio van mogelijke overlast, dat dat wordt meegenomen in de toetsing van maatschappelijke kosten.

[1:20:58] Volgens mij is de maatschappelijke kostenvraag door mevrouw Blok in dit specifieke.

[1:21:08] Het is een beetje onrustig aan uw linkerkant.

[1:21:15] Het is natuurlijk een heel spannend ontwerp.

[1:21:19] Mijn vraag ging inderdaad of juist, want je hebt nu niet alleen maar een opening van een luchthaven voor civiel gebruik, maar ook dus voor militair gebruik.

[1:21:29] Dat is voor een wonende, voor natuur, voor milieu een pakket dat je niet zeg maar afzonderlijk zou moeten beoordelen volgens mij.

[1:21:37] Dus wordt dat dus als pakket meegenomen in die maatschappelijke kostenanalyse?

[1:21:43] De routes an sich zijn geen onderdeel van een economische onderbouwing.

[1:21:48] Nou is het natuurlijk wel zo dat de routes bepalend zijn voor de milieueffecten.

[1:21:52] En dat ze via die weg doorwerken in een economische onderbouwing.

[1:21:56] Dus de economische onderbouwing die nu wordt opgesteld door de luchthaven... ...gaat uit van 10.000 bewegingen handelsverkeer en dus nog niet het militaire gebruik.

[1:22:05] Dus dat zit in de eerste fase en dan uiteindelijk... ...op het moment dat we naar structureel gebruik toegaan met de F-35...

[1:22:13] ...dan zit daar ook weer zo'n zelfde proces aan vast met een economische onderbouwing... ...met ook de milieueffecten die door de F-35 worden veroorzaakt.

[1:22:22] En dan...

[1:22:23] Dat volgt dus op een later moment.

[1:22:26] Goed.

[1:22:26] De heer Keurzen.

[1:22:29] Ja, voorzitter, dank u wel.

[1:22:31] Misschien nog een laatste vraag vanuit mij.

[1:22:35] We hebben natuurlijk...

[1:22:37] Ik las laatst in het FD best wel een artikel wat wel mooi was, wat eigenlijk de vergelijking maakte met elektrische voertuigen, waar we als Nederland best wel koploper op zijn geweest.

[1:22:46] Nu weet ik dat er in Lelystad echt wel het een en ander gebeurt op het gebied van elektrisch vliegen, laadmogelijkheden daar.

[1:22:53] Zou dat ook een effect kunnen hebben op zo'n natuurvergunning?

[1:22:58] Dus wat daar eigenlijk aan verduurzaming gaat gebeuren?

[1:23:02] Of staat dat er totaal los van?

[1:23:05] GESPREKSLEIDER DE JONGEREN DOOR ELKAAR U benoemt eigenlijk twee vormen van salderen, extern salderen en intern salderen.

[1:23:12] En voor de luchthaven Lelystad wordt er alleen extern gesalderd en niet intern.

[1:23:18] Dus dat zit niet in de aanvraag.

[1:23:19] En daar kan ik er verder ook niet meer over vertellen.

[1:23:24] Mevrouw Kreuger.

[1:23:25] Dank u wel.

[1:23:26] Met het risico dat deze vraag al gesteld is, heb ik eigenlijk een vraag over of het militair medegebruik en dus met die routes die nog vastgesteld moeten worden, in hoeverre die een impact kunnen hebben op deze routes die nu hier gepresenteerd zijn door de LVVL.

[1:23:47] Ik kijk even naar de heer Van Avermaet en de heer Van der Leij.

[1:23:53] Wij moeten het ontwerp nog maken, dus ik heb nog geen informatie daarover.

[1:24:02] Maar de routes direct rond de luchthaven zijn geen vastgegeven voor de toekomst, voor de luchtruimtebesieding, dat is zo bepaald.

[1:24:15] En bij elke wijziging die je in het luchtruim doet, of dat nu bij onze buren is, bij Duitsland, bij België of bij Eurocontrol boven ons, zul je in het lagere luchtruim de aansluiting weer moeten maken.

[1:24:29] Dus de luchtruimerziening speelt zich met name op veel grotere hoogte af.

[1:24:33] Dat is waar kolonel Van der Leijen en zijn collega's actief zijn.

[1:24:38] En de effecten daarop in het lagere luchtruim, die moeten we onderzoeken.

[1:24:44] Ja, je zult ergens je aansluiting moeten aanpassen, maar als ik daarin nu iets zeg, dan is dat een verwachting.

[1:24:52] En dat is dat dat heel weinig effect gaat hebben op de routes direct rond die luchthaven.

[1:25:01] Oké, in de aanleiding van deze vraag heeft mevrouw Sinkert nu toch nog een vraag of... U blijft erbij.

[1:25:09] Ik ook.

[1:25:10] En dan komen we ook aan het einde van deze technische briefing.

[1:25:15] En dan wil ik onze gasten heel hartelijk bedanken voor de tijd die zij hiervoor hebben genomen en ingestoken hebben en de leden van Antwoorden hebben voorzien.

[1:25:26] En dan wil ik ook de Kamerleden bedanken voor hun vragen.

[1:25:31] Ik wil graag de rivier bedanken voor de voorbereiding en de mensen op de tribune en thuis voor het volgen.

[1:25:39] En last but not least onze bode die

[1:25:43] hier altijd ons goed verzorgd, zodat wij een mooie en goede technische brief kunnen hebben.

[1:25:48] Dus ook dank voor de goede zorgen.

[1:25:51] En dan wens ik iedereen een veilige thuisreis en veilig weer thuiskomen.

[1:25:56] Dank u wel.

[1:25:57] Overigens nog één ding.

[1:25:59] Morgen is nog een rond de tafel gesprek voor de mensen die dat willen volgen.

[1:26:03] En op 21 april volgt het debat.

[1:26:06] Dus we hebben nog heel veel werk te doen.

[1:26:10] Dus nogmaals veel dank.

[1:26:11] voor deze technische briefing.

[1:26:12] Dank u wel.