Verward/onbegrepen gedrag en veiligheid

[0:00:02] Goedemorgen allemaal en welkom bij dit commissiedebat over verwart en onbegrepen gedrag.

[0:00:12] Ik wil een hartelijk welkom heten aan de bewindspersonen.

[0:00:16] We hebben maar liefst vier bewindspersonen vandaag in deze kamer.

[0:00:21] Dat is best wel uniek, maar dat komt ook omdat dit een onderwerp is wat over veel domeinen gaat, zoals we dat noemen.

[0:00:29] Ik wil de ministers Heerma, de minister van Volksgezondheid, mevrouw Hermans, de minister van Langdurige Zorg, mevrouw Sterk en de minister van Justitie en Veiligheid, heer Van Weel,

[0:00:44] De heer Heerma is van Binnenlandse Zaken.

[0:00:47] Van harte welkom bij dit debat.

[0:00:50] We hebben tot één uur vanmiddag, dus dat betekent drie uurtjes.

[0:00:55] Een welkom ook aan de leden.

[0:00:57] Mevrouw Westerveld namens GroenLinks, mevrouw Koen Radie namens JA21, mevrouw Straatman namens het CDA.

[0:01:02] Mevrouw Wendel namens de VVD, mevrouw Ten Hoge namens groep Markuszower, de heer Struis namens 50PLUS, de heer Van Dijk namens de SGP en de heer, ik moet nog, sorry, heel even kijken, Madluti, we hebben elkaar al vaker gezien, maar het nieuwe gezicht is altijd nog eventjes wennen, namens D66.

[0:01:25] Van harte welkom, het is vandaag 9 april.

[0:01:28] En ik wil toch even heel klein in herinnering brengen dat het vandaag precies vijftien jaar geleden is dat op de Ridderhof, het winkelcentrum, een afschuwelijke schietpartij was waarbij zeven mensen omkwamen onder wie de dader.

[0:01:44] En ik wil hier van de gelegenheid gebruik maken om de nabestaanden en de slachtoffers heel veel sterkte te wensen op deze dag, want hij heeft nog steeds diepe sporen achtergelaten.

[0:01:54] Dat gezegd hebbende, we hebben vier minuten spreektijd.

[0:01:58] Omdat we kort tijd hebben, wil ik de interrupties in de eerste termijn van de Kamer beperken tot twee, want we willen graag het debat ook kunnen voeren met de bewindspersonen.

[0:02:11] En mochten we goed in de tijd zitten, dan kan ik altijd coulant zijn als er nog echt een hele prangende vraag aan elkaar is.

[0:02:19] Ik wil ook de mensen op de tribune van harte welkom heten, de mensen thuis die de livestream volgen.

[0:02:25] En dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Westerveld namens GroenLinks.

[0:02:30] Dank u wel, voorzitter en voorzitter.

[0:02:32] Eens in de zoveel tijd, we refereerden eraan, worden we opgeschikt door afschuwelijke gebeurtenissen.

[0:02:38] Een man die met het hoofd van zijn moeder in de kofferbak rijdt.

[0:02:40] Iemand die zijn partner doodsteekt of kijkt naar de documentaire De Instagrammoord over de 21-jarige Bushra die in een psychose haar zus om het leven bracht.

[0:02:49] En dat zijn allemaal nare situaties met immens leed voor de nabestaanden en voor mensen zelf.

[0:02:56] ook voordat het misgaat.

[0:02:58] En ik had niet zo heel lang geleden een jonge man van in de twintig aan de telefoon, een student nog, die zich enorme zorgen maakte over zijn broer.

[0:03:05] Hij zei echt tegen mij, mijn broer gaat mijn vader of mijn moeder wat aandoen en dan grijpt er helemaal niemand in totdat het misgaat.

[0:03:13] En dat is ook wel symptomisch, hoe het gebeurt, want bij incidenten staan we allemaal te roepen, soms aan de interruptiemicrofoon, vinden we het allemaal heel erg, en daarna is het vaak weer stil en dan krijgt het onderwerp nauwelijks aandacht.

[0:03:28] Mijn belangrijkste vraag vandaag is ook waarom we allemaal zien dat het steeds slechter gaat, dat ingrijpen nodig is, maar dat het niet gebeurt.

[0:03:37] Want we weten dat er een enorme groeiende groep is van mensen met meerdere problemen.

[0:03:42] Mensen die niet in de opvang passen, die niet in beschermd wonen passen en vaak ook niet in de reguliere zorg.

[0:03:47] En wat begint als een zorg vraagt, dat eindigt dan vaak als een veiligheidsvraagstuk.

[0:03:53] En de politie kreeg vorig jaar ook 150.000 meldingen.

[0:03:56] En zo'n melding deed ik ook eens.

[0:03:58] Het was na een laat kamerdebat.

[0:03:59] Een man die overduidelijk ook verwart was.

[0:04:02] Die zat in de stromende regen in een rolstoel in Nijmegen.

[0:04:06] Toen belde ik de politie.

[0:04:07] De politie belde de GGZ, maar daar was geen plek.

[0:04:09] En dan zit je dus wel met elkaar met een groot probleem.

[0:04:12] En het erge is ook, dit komt natuurlijk niet uit de lucht vallen.

[0:04:15] Collega's Muttler en Michon hebben in juli 2024 een parlementaire verkenning uitgevoerd, een rapport met een aantal glasheldere aanbevelingen.

[0:04:24] En in diezelfde maand steunde de volledige Kamer onze motie met de verzoek om een noodplan voor mensen met GGZ-problematiek die niet passen in de reguliere maatschappelijke opvang.

[0:04:34] En de Kamermeerderheid steunde ook

[0:04:36] De motie Mutluer CS, waarin eigenlijk werd gezegd dat de Kamerzij zorg moet leidend zijn en de politie moet worden ontlast.

[0:04:44] Agenten die zouden het allerlaatste vangnet moeten zijn als het echt niet anders kan.

[0:04:49] En voorzitter, mijn vragen.

[0:04:51] Hoeveel prioriteit krijgt het aanpakken van de aanbevelingen uit het rapport van dit kabinet?

[0:04:57] En in het regeerakkoord lees ik dat de aanbevelingen uit de verkenning worden meegenomen.

[0:05:01] Ik lees weer een focus op veiligheid, maar waarom staat hier niet dat de aanbevelingen worden uitgevoerd?

[0:05:06] Waarom niet de focus op zorg in plaats van veiligheid?

[0:05:09] En waarom lees ik te weinig over passende woonplekken voor deze groep, zoals onze motie ook van twee jaar geleden vraagt?

[0:05:16] Wat is precies de ambitie?

[0:05:18] En hoe gaat de regering bemoeizorg meer inzetten als het tegelijkertijd wordt bezuinigd op de zorg?

[0:05:23] En waarom denkt ook dit kabinet dat we af kunnen met een jaarlijkse rapportage in plaats van een halfjaarlijkse rapportage waar de Kamer eerst aan vroeg?

[0:05:32] En pakt het ministerie van Binnenlandse Zaken nu echt de regierols als we vragen en wat zijn precies de plannen?

[0:05:39] En waarom is er nog steeds geen landelijke structurele financiering van de levensloopaanpak voor de relatief kleine groep van 1500 mensen met ernstig en risicovol gedrag?

[0:05:48] Dit was een heel kritische inbreng, maar er is ook goed nieuws, want met voldoende politieke wil kan er worden geïnvesteerd in preventie en in bemoeizorg.

[0:05:57] Een paar weken geleden was ik op bezoek met collega Muttluur bij de Parnassia Groep hier vlakbij.

[0:06:01] Dat was een ongelooflijk indrukwekkend gesprek met cliënten die te maken hebben met hun psychose en met hun behandelaren.

[0:06:08] Die cliënten vertelden ons dat ze soms jarenlang niet naar buiten durfden, dat ze allerlei signalen, opdrachten kregen via stem in hun hoofd, maar soms ook via de tv.

[0:06:17] Maar ze vertelde ook hoe vroegtijdige hulp door gespecialiseerde behandelaren voor hen levensreddend is, in de brede zin van het woord.

[0:06:25] En mijn laatste vraag aan het kabinet gaat hierover.

[0:06:28] Zijn ze ook bereid om specifiek te investeren in psychosezorg, want goede en tijdige hulp dat redt mensenlevens?

[0:06:36] Dank u wel.

[0:06:37] Ik zie geen interrupties.

[0:06:38] Dan geef ik het woord aan mevrouw Coenradie namens JA21.

[0:06:43] Voorzitter, op tal van plekken in ons land verloedert het straatbeeld in rap tempo.

[0:06:49] Afgelopen maand spraken we al over jongeren die intimideren, dealen en explosieven afsteken.

[0:06:54] En vandaag hebben we het over een andere groep die gemeenten met de handen in het haar laat zitten.

[0:06:58] Verwarde personen die rondzwerven door onze steden en dorpen.

[0:07:02] En ik denk dat iedereen het erover eens is dat deze personen van straat moeten worden gehaald en passende hulp nodig hebben.

[0:07:08] Verwarde personen zorgen namelijk voor onvoorspelbare situaties in het straatbeeld en daarmee voor onveiligheid.

[0:07:15] En die gevoelens van onveiligheid, vaak niet meetbaar in objectieve cijfers, moeten serieus worden erkend door de politiek en dit kabinet.

[0:07:23] Wat jaar 21 betreft is de veiligheid op straat altijd het uitgangspunt en pas daarna de persoon met verward gedrag.

[0:07:30] Dat betekent dus dat verwarde personen in het belang van de samenleving soms niet direct terug op straat moeten worden gezet nadat ze zijn opgepakt.

[0:07:37] En vaak is dit ook in het belang van de verwarde persoon zelf.

[0:07:41] Voorzitter, de situatie is op dit moment te vaak dat een agent een verwarde persoon oppakt en vervolgens niet weet wat hij of zij ermee moet.

[0:07:48] De politiecel is een oplossing voor een nachtje.

[0:07:50] De GGZ zit propvol, maar is niet iets strafrechtelijks voorgevallen waardoor het strafrecht in beeld komt.

[0:07:56] De agent voelt in ieder geval, in iedere vezel, dat het een kwestie van tijd is voordat het echt misgaat.

[0:08:03] Een potentiële tijdbom voor de samenleving en de persoon zelf.

[0:08:07] We staan erbij en kijken ernaar, want de regels.

[0:08:11] En dat brengt mij bij een fundamentele probleem.

[0:08:14] Wie heeft hier eigenlijk de regie?

[0:08:16] We zien versnipperingen over ministeries, wetten en verantwoordelijkheden, maar geen duidelijke aansturing.

[0:08:21] Kan het kabinet vandaag helder maken wie echt over de gehele linie eindverantwoordelijk is voor deze aanpak en wie knopen doorhakt als het vastloopt?

[0:08:29] Wat is het perspectief voor de agent en voor de samenleving als geheel?

[0:08:33] Welke oplossingen gaat het kabinet met spoed in gang zetten?

[0:08:37] Het is goed dat er wordt gewerkt aan aanpassingen van de wet verplichte GGZ en de wet zorg en dwang.

[0:08:41] Maar we horen vooral dat er wordt verkend en uitgewerkt en doorgeschoven naar de volgende brief.

[0:08:48] Wanneer zien we nu daadwerkelijk concrete resultaten?

[0:08:50] Wat is het harde tijdpad waarop deze knalpunten echt worden opgelost?

[0:08:54] En een belangrijk onderdeel van het probleem blijft onderbelicht.

[0:08:57] Informatie wordt simpelweg niet gedeeld.

[0:09:00] Professionals weten niet wat wel en niet mag.

[0:09:02] Wetten lopen achter en de praktijk zit klem.

[0:09:05] Wat gaat het kabinet op korte termijn doen om ervoor te zorgen dat informatie wel gedeeld kan worden, zodat eerder kan worden ingegrepen?

[0:09:12] Het is echt onbegrijpelijk dat het kabinet het plan heeft om te bezuinigen op GGZ wonen.

[0:09:18] In de brief van 15 december van het vorige kabinet wordt juist gezegd dat er al een gebrek aan passende woonplekken is.

[0:09:24] Hoe valt dit uit te leggen?

[0:09:26] Hoeveel geld wordt er exact bezuinigd op GGZ wonen en waar landt deze bezuiniging concreet?

[0:09:31] En zal deze bezuiniging niet leiden tot nog meer incidenten met verwart gedrag?

[0:09:35] En erger, tot meer belasting van de strafrechtketen, van politiecel tot intentie.

[0:09:41] In het verlengde daarvan, de GGZ-Light.

[0:09:43] We hebben natuurlijk de Rotterdamse pilot die nu wordt voorbereid naar aanleiding van onze aangenomen motie.

[0:09:49] Zijn er al andere grote gemeenten of kleine gemeenten die zich bij de minister hebben gemeld om dit uit te rollen?

[0:09:55] Voorzitter, tot slot.

[0:09:57] Het huishoudboekje rondom de aanpak van verwarde personen.

[0:10:00] De Kamer heeft halverwege vorig jaar om een volledig overzicht van de financiering gevraagd.

[0:10:05] Maar dat ligt er nog steeds niet.

[0:10:07] Dit zorgt voor een versnipperd beeld.

[0:10:09] Zo kunnen we ons werk niet goed doen.

[0:10:11] Wanneer krijgt de Kamer nou eindelijk een compleet en controleerbaar overzicht van alle middelen?

[0:10:17] Tot zover.

[0:10:19] Dank u wel, mevrouw Coenradie.

[0:10:20] We horen op dit moment de startbel van de dag.

[0:10:24] Dat betekent dat in de plenaire zaal om kwart over tien beginnen de debatten.

[0:10:28] Deze bel duurt altijd één minuut en dat zorgt ervoor dat mensen uit alle hoeken en gaten van dit grote gebouw op tijd kunnen zijn in de plenaire zaal.

[0:10:40] Niemand kan deze bel missen, dus dat even ter toelichting.

[0:10:43] Ik zie geen interrupties en dan geef ik het woord aan mevrouw Straatman namens het CDA.

[0:10:50] Dank u wel voorzitter, ook voor het volpraten van de Kamerbel.

[0:10:55] De Kamer spreekt al jaren over de aanpak van personen met onbegrepen gedrag.

[0:10:59] En het is een van de meest complexe vraagstukken van dit moment, juist ook door de veerheid aan betrokken partijen en de versnippering van het stelsel.

[0:11:06] En dat blijkt ook wel uit het aantal bewindspersonen vandaag.

[0:11:09] Het raakt bijna elk beleidsterrein, maar niemand kan het alleen oplossen.

[0:11:14] En onlangs liep ik mee met de politie in Groningen.

[0:11:17] Bij zorgmeldingen rijdt daar geen tweede politieagent mee, maar een sociaal-psychiatrisch verpleegkundige.

[0:11:23] En dat werkt.

[0:11:24] Waar de politie eerst 6 tot 8 uur kwijt was aan één casus, is dat nu ongeveer 2,5 uur.

[0:11:31] Maar dat laat tegelijkertijd ook zien wat deze problematiek vraagt van politiecapaciteit.

[0:11:36] Maar tegelijkertijd staat deze succesvolle pilot op de tocht door tijdelijke financiering.

[0:11:41] En dat speelt niet alleen in Groningen, maar door heel het land, waar telkens het ei van Columbus opnieuw moet worden uitgevonden.

[0:11:48] En dat roept de vraag op hoe het succes van pilots eigenlijk wordt gemonitord en wat het stappenplan is naar een succesvolle pilot.

[0:11:56] De wildgroei aan pilots maakt nog iets anders duidelijk.

[0:11:59] Er is veel behoefte aan structurele financiering, regie en stabiliteit.

[0:12:03] Dat volgde ook uit de aanbevelingen van de parlementaire verkenning.

[0:12:07] Toch worden daarin nog steeds te weinig stappen gezet.

[0:12:09] Waarom niet, vraag ik de bewindspersonen.

[0:12:12] Waarom is er bijvoorbeeld nog steeds geen duidelijkheid over structurele financiering van de succesvolle levensloopaanpak en de zorg- en veiligheidshuizen?

[0:12:20] Voorzitter, de beperkte spreektijd dringt mij vandaag om het te beperken tot de drie andere punten.

[0:12:25] Allereerst de informatiedeling.

[0:12:28] Juist door de versnippering is goede gegevensuitwisseling cruciaal.

[0:12:32] Want onduidelijkheid over privacywetgeving leidt tot verhandelingsverlegenheid, terwijl vroegtijdig delen van signalen juist escalatie kan voorkomen.

[0:12:41] Daarom mijn vragen aan de minister van JNV en VWS.

[0:12:44] Allereerst over de WAMs.

[0:12:46] Goed dat dit wetgevingstraject loopt en een compromis is bereikt over het delen van persoonsgegevens door partijen met een wettelijk beroepsgeheim.

[0:12:54] Maar verschillende ketenpartners hebben echter de zorg uitgesproken dat het nieuwe wetvoorstel nog niet alle knelpunten wegneemt.

[0:13:00] Zij komen daarom met het voorstel om een meldrecht op te nemen voor zorgverleners te gebruiken in heel bijzondere situaties.

[0:13:07] Hoe kijken de bewindspersonen naar het voorstel van een meldrecht?

[0:13:11] Ten tweede de WGS.

[0:13:13] Een aantal belangrijke partijen ontbreekt nog in dit samenwerkingsverband, zoals gehandicaptenzorg en ook de woningbouwverenigingen.

[0:13:20] En welke tijdelijke oplossingen zien de bewindspersonen op dit moment om gegevensuitdeling met deze partijen binnen de zorg- en veiligheidshuizen te verbeteren voor evaluatie van de WGS?

[0:13:32] En ten derde zie je het ook de problemen rondom gegevensdeling bij crisisplaatsingen buiten de eigen gemeente.

[0:13:38] Daar ontbreekt het vaak aan terugkoppeling.

[0:13:40] Welke verbeterpunten zien bewindspersonen op dit punt om dit op te lossen?

[0:13:45] Dan voorzitter bemoeizorg.

[0:13:47] Er zit nu een gat tussen enerzijds autonomie en anderzijds gedwongen opname.

[0:13:52] En het CDA gelooft dat bemoeizorg dit gat deels kan dichten.

[0:13:56] Mijn collega Tijmstra vroeg eerder in het GGZ-debat om een concreet plan van aanpak om bemoeizorg in alle gemeenten in te regelen.

[0:14:03] Kan de minister van VBS hier nogmaals op ingaan en toezeggen met een concreet plan te komen?

[0:14:08] Tot slot voorzitter de plaatsingsproblematiek en de tekorten aan passende prikkelarme woonvormen en over de slechte doorstroming in de keten van beschermd wonen.

[0:14:17] Door maatschappelijke weerstand duren trajecten voor beschermd wonen of dus kevenhuizen lang.

[0:14:23] Van de noodzakelijke 1150 woningen

[0:14:27] zijn bijvoorbeeld nog maar 150 scheefhoezen gerealiseerd.

[0:14:31] En dat is zorgelijk, want we moeten blijven zoeken naar creatieve oplossingen om die doorstroom te bewerkstelligen.

[0:14:37] En daarom mijn volgende vraag, initieel aan de minister van Vroom, maar in afwezigheid stel ik die aan de minister van Binnenlandse Zaken als procesregisseur.

[0:14:44] Hoe wil de minister landelijke regie nemen op het huisvestingsvraagstuk voor deze doelgroep?

[0:14:49] Welke aanvullende stappen zijn nodig naast de wet versterking regie volkshuisvesting?

[0:14:55] En welke mogelijkheden ziet de minister voor tijdelijke huisvesting op plaatsen of op locaties in handen van Rijksvastgoed?

[0:15:02] En tot slot, op GGZ-instellingsterreinen lijkt soms ruimte voor uitbreiding van schevenhoezen.

[0:15:08] Is de minister in gesprek met GGZ-aanbieders om die mogelijkheden te benutten?

[0:15:12] En zo niet, hoe kijkt hij hier tegenaan?

[0:15:14] Tot zover, voorzitter.

[0:15:16] Ja, dank u wel.

[0:15:17] Er is een interruptie van mevrouw Tenhove.

[0:15:22] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:15:24] Ik hoor het CDA vragen stellen over de zorg en de veiligheidshuizen en vragen over het structurele geld hiervoor en vragen naar pilots en plan van aanpak, maar dat kost allemaal geld.

[0:15:38] Groep Markushouwer wil liever naar de preventieve kant en dan kom ik toch even op de bezuinigingen op de zorg en op de GGZ.

[0:15:47] Ik hoor u over geld praten.

[0:15:49] Als ik met een motie kom om daar dus structureel geld voor en om die bezuinigingen te stoppen, vind ik het CDA dan aan mijn kant.

[0:15:57] Voorzitter, dat is denk ik te plat geslagen.

[0:16:02] We hebben vorige week een uitgebreid GGZ-debat gehad.

[0:16:05] Daar is mijn collega ook bij geweest en die heeft daar duidelijk uitgelegd hoe wij naar het vraagster kijken en dat we op de lange termijn de zorg betaalbaar moeten houden en dat we op verschillende terreinen moeten kijken hoe we dat ook voor elkaar krijgen.

[0:16:16] Wat ik terugkijk uit het veld, en daar zit een inefficiëntieslag wat mij betreft,

[0:16:21] ...is dat er heel veel met pilots wordt gewerkt.

[0:16:23] Als je ook een aantal hele succesvolle pilots ziet... ...bijvoorbeeld in Groningen, maar ook in Gouda bijvoorbeeld... ...waarin eigenlijk het voorbeeld van mevrouw Coenraad... ...die een GGZ-light-situatie creëert... ...die de processen veel efficiënter inricht, maar dat men er tegenaan loopt... ...dat telkens dat tijdelijke potjes geld zijn die stoppen en vervolgens...

[0:16:42] wordt opnieuw elders precies datzelfde plan weer uitgedacht met hetzelfde tijdelijk potje geld.

[0:16:47] En ik denk dat dat niet efficiënt is, dus dat we met diezelfde hoop geld veel efficiënter onze middelen kunnen inzetten.

[0:16:53] Dus dat is wat ik vraag.

[0:16:54] Hoe kunnen we dat veel efficiënter inrichten?

[0:16:57] En tegelijkertijd is de vraag zojuist ook gesteld, volgens mij ook door mevrouw Konradi,

[0:17:00] van hoe kunnen we inzichtelijk maken hoe we de huidige financiële middelen inzetten.

[0:17:05] Dat is gewoon nog veel te onoverzichtelijk en zo kunnen we ook moeilijk sturen als Kamer.

[0:17:09] Dus ik wil graag eerst inzicht en dan kijken waar kunnen we het best op inzetten om het vooral efficiënt in te regelen.

[0:17:16] Dank u wel.

[0:17:17] Een interruptie nog van de heer Struis.

[0:17:19] Ja, ik heb een vervolgvraag, want ik deel wel de mening van de groep Markeshouwer en dat het allemaal beter kan, maar bij dat inzicht hoort ook de return on investment, want als je de goede pilots in Rotterdam en Groningen ziet, dan zegt de politie dit gaat ons zoveel werk schelen en dan verdienen we dus ook terug.

[0:17:37] Bent u van mening dat als wij nog eens een keer een goed doordacht overzicht hebben dat we dat daarin mee moeten nemen, dus investeren in ambulante zorg bij de GGZ, dat dat ontzettend veel oplevert bijvoorbeeld bij politie en justitie en voorkomen van dingen.

[0:17:52] Dus ik wil CDA ertoe bewegen dat we wel het geheel blijven zien en niet op één sector gas gaan geven.

[0:18:00] Ja, graag via de voorzitter.

[0:18:02] Is mevrouw Straatman van mening?

[0:18:06] Mevrouw Straatman.

[0:18:07] Dank u wel.

[0:18:08] Mevrouw Straatman begrijpt heel goed wat de heer Struis zegt en je moet het in het geheel bekijken.

[0:18:15] ...voor een groot deel de situatie bij de politie natuurlijk ontstaan... ...omdat het zorgstelsel niet op orde is.

[0:18:20] En komen er veel te veel zorgvragen bij de politie terecht.

[0:18:24] Dus dat betekent dat we onze GGZ-stelsel niet goed hebben ingericht.

[0:18:28] En daar zullen we naar moeten kijken.

[0:18:29] Betekent dat meteen dat er geld bij moet?

[0:18:31] Ik denk niet dat dat één op één zo is.

[0:18:33] Ik denk dat we het stelsel gewoon veel efficiënter moeten inregelen.

[0:18:36] Dat heb ik zojuist ook met de pilots genoemd.

[0:18:38] Maar bijvoorbeeld ook met het wettelijk inregelen van bemoeizorg.

[0:18:41] Maar het begint ook eerst bij het inzicht krijgen waar gaat welk geld naartoe.

[0:18:44] En waar liggen de prioriteiten?

[0:18:45] En vandaar ook mijn vraag en de eerder gestelde vraag.

[0:18:50] Dank u wel.

[0:18:51] Dan geef ik het woord aan mevrouw Wendel namens de VVD.

[0:18:55] Dank, voorzitter.

[0:18:57] Voordat ik in oktober Kamerlid werd, werkte ik in de openbare orde en veiligheid.

[0:19:02] En ik wilde dit werk doen omdat ik de georganiseerde misdaad wilde aanpakken.

[0:19:05] Omdat ik drugshandel wilde tegengaan.

[0:19:07] Omdat ik simpelweg ervoor wilde zorgen dat we ons allemaal veilig kunnen voelen.

[0:19:11] Zowel thuis als achter de voordeur.

[0:19:14] Deze verwachting werd deels waargemaakt, maar al gauw merkte ik dat ik heel veel tijd kwijt was aan mensen met onbegrepen gedrag in plaats van aan het tegengaan van de georganiseerde misdaad.

[0:19:24] Dit geldt in nog veel grotere mate voor onze politieagenten.

[0:19:28] Het is eerder regel dan uitzondering wanneer de politie vier keer op een avond bij dezelfde persoon voor de deur staat, bij iemand die volledig in de knoop zit, in een woonwijk waarin ouders hun kinderen niet meer alleen naar buiten durven te laten gaan en de een naar de ander gaat verhuizen omdat het er simpelweg niet meer leefbaar is.

[0:19:43] omdat het veiligheidsgevoel van mensen volledig verdwenen is.

[0:19:47] En die tijd kan de politie niet besteden aan het aanpakken van die georganiseerde misdaad of het pakken van winkeldieven.

[0:19:54] Voorzitter, het is van belang dat we aan de slag gaan met mensen met onbegrepen gedrag.

[0:19:58] Daarmee helpen we in de eerste plaats de mensen die deze hulp heel hard nodig hebben en tegelijkertijd ontlasten we de politie en herstellen we de leefbaarheid in de wijken.

[0:20:07] Zoals u weet ondersteunt de VVD alle aanbevelingen uit de parlementaire enquête

[0:20:13] Parlementaire verkenning en mijn partij zal het kabinet ook aan deze afspraken houden.

[0:20:20] Vandaag wil ik stilstaan bij drie specifieke punten, namelijk goede coördinatie, het splitsen van E33-meldingen bij de politie en tot slot het vaker inzetten van bemoeizorg.

[0:20:30] Allereerst de goede coördinatie en structuur.

[0:20:33] Verantwoordelijkheid voor personen met onbegrepen gedrag is versnipperd tussen lokale, regionale en landelijke bevoegdheden.

[0:20:40] Goede regie is essentieel en is trouwens ook één van de hoofdaanbevelingen van deze parlementaire verkenning.

[0:20:46] Vorig jaar is naar aanleiding van deze verkenning gesproken over de mogelijkheid om de minister van BZK probleemeigenaar te maken vanuit het kabinet.

[0:20:54] Welke stappen zijn er sindsdien opgezet en welke concrete verbeteringen heeft het opgeleverd in de landelijke aansturing?

[0:21:00] Dan de meldingen bij de politie.

[0:21:02] Door het splitsen van de E33-meldingen zorgen we voor beter inzicht in wanneer de politie daadwerkelijk nodig is en wanneer andere vormen van hulp passender zijn.

[0:21:12] In begin 2026 zou meer duidelijkheid komen over de mogelijkheden van nieuwe werkafspraken hieromtrend.

[0:21:17] Kan de minister hier al meer duidelijkheid over geven?

[0:21:19] En zo niet, wanneer kunnen we de resultaten dan wel verwachten?

[0:21:23] Dan, voorzitter, bemoeizorg.

[0:21:25] De VVD is van mening dat mensen met onbegrepen gedrag veel te veel politiecapaciteit kosten.

[0:21:31] Het liefst zorgen we natuurlijk dat we mensen op vrijwillige basis kunnen helpen.

[0:21:34] Maar wanneer dit niet lukt, moet wat ons betreft vaker bemoeizorg worden toegepast.

[0:21:38] De VVD wil voorkomen dat mensen eerst een strafrechtelijke overtreding moeten begaan voordat ze onder dwang geholpen kunnen worden.

[0:21:45] Daarnaast wil de VVD verkennen welke mogelijkheden er zijn tot het opleggen van gedragsaanwijzingen door de burgemeester.

[0:21:51] Welke drempels zijn er om deze daadwerkelijk in te zetten en hoe kunnen deze drempels weggenomen worden?

[0:21:56] Vraag ik aan de minister.

[0:21:58] Tot slot, voorzitter.

[0:22:00] Mensen met onbegrepen gedrag moeten passende hulp krijgen.

[0:22:03] Zo helpen we die persoon, ontlasten de politie en herstellen we het veiligheidsgevoel van al onze inwoners in die wijken.

[0:22:10] Ik wil de minister vragen om een tijdlijn.

[0:22:12] Wanneer kunnen we uitvoering van welke aanbeveling van de parlementaire verkenning verwachten?

[0:22:17] En ik wil toch de minister nogmaals vragen hierover halfjaarlijks te rapporteren en niet jaarlijks.

[0:22:22] Zo kunnen wij als Kamer actief onze controlerende taak vervullen en zorgen we voor een veiliger Nederland.

[0:22:27] Dank u wel.

[0:22:30] Dank u wel, mevrouw Wendel.

[0:22:38] Ja, hier is eigenlijk ook de vraag hoe dan?

[0:22:40] Want ik ben het helemaal eens met meer bemoeizorg, meer passende zorg.

[0:22:44] Allemaal hartstikke goed, dat moeten we vooral doen.

[0:22:46] Maar ik lees dat natuurlijk ook in het coalitieakkoord.

[0:22:49] Er staat ook dat de aanvelingen van de parlementaire verkenning worden meegenomen.

[0:22:54] Alleen ik lees nergens hoe dan.

[0:22:55] Zowel niet in het coalitieakkoord, niet in de financiële doorrekening daarvan.

[0:22:59] Er wordt bezuinigd op de GGZ.

[0:23:01] Dus wat gaat de VVD dan doen om te zorgen dat echte aanbevelingen vanuit de verkenning ook worden nageleefd?

[0:23:11] Voorzitter, er zitten hier vandaag vier bewindspersonen die zich hiermee bezighouden en volgens mij laat dat de betrokkenheid zien, maar het laat tegelijkertijd zien hoe versnippert het er ook weer is over de verschillende ministeries.

[0:23:22] En daarom ben ik in mijn spreektekst ook ingegaan op de regie die ik in ieder geval, of die mijn fractie verwacht van de minister van BZK.

[0:23:30] En dat geldt wat mij betreft niet alleen voor het proces, maar dat geldt ook voor welk geld is waarvoor en op welke manier zetten we die in om zo effectief, maar ook zo efficiënt mogelijk

[0:23:40] te zorgen dat we mensen met onbegrepen gedrag en dus ook hun omgeving helpen.

[0:23:48] Mevrouw Westerveld, uw laatste interruptie.

[0:23:51] Ja, welk geld is waarvoor?

[0:23:53] De vraag is welk geld?

[0:23:55] Want dat is er niet.

[0:23:56] Dat is niet geregeld in...

[0:23:58] Sterker nog, er wordt bezuinigd op bijvoorbeeld de GGZ.

[0:24:01] Er wordt fors bezuinigd.

[0:24:03] En ook als we kijken naar bijvoorbeeld daklozenopvang, dan zie ik daar ook geen extra geld voor.

[0:24:08] Dus de vraag is dan hoe gaat...

[0:24:11] de VVD zorgen dat de aanbevelingen worden nagekomen.

[0:24:14] Want dat is wel wat ik mevrouw Wendel hoorde zeggen.

[0:24:17] Ik hoor daar allemaal goede dingen zeggen over moeizorg, passende zorg enzovoort.

[0:24:20] Maar de vraag is echt hoe dan?

[0:24:22] Want volgens mij is dat het grote probleem, dat we allemaal wel zien dat er wat moet gebeuren.

[0:24:27] Maar als het puntje bij het paaltje komt, dat het dan niet concreet wordt.

[0:24:33] Ik deel het met mevrouw Westerveld dat het concreter moet worden over hoe die financiering nou wordt ingericht en daarom vraag ik de minister van BZK ook hoe zit dat nou met al die verschillende potjes en hoe komt dat bij elkaar tot één integrale aanpak en om specifiek in te gaan op de GGZ.

[0:24:51] Ik heb met onder andere mevrouw Westerveld hier uitgebreid een debat over gevoerd vorige week en hebben we ook onze ideeën gedeeld over hoe wij willen zorgen dat die steeds maar stijgende kosten van de GGZ, die juist niet leiden tot verbetering en waar nog steeds enorme wachtlijsten zijn, hoe we dat willen verbeteren.

[0:25:09] Ik denk niet dat we dat opnieuw moeten doen.

[0:25:12] Daar wil ik het graag bij laten.

[0:25:15] Dank u wel.

[0:25:16] Dan geef ik het woord aan mevrouw Ten Hove namens groep Markuszower.

[0:25:21] Dank, voorzitter.

[0:25:22] Vandaag bespreken we een veelkoppig monster, een probleem van ons allemaal.

[0:25:27] De brede afvaardiging laat zien dat dit eindelijk ook wordt erkend, want verwart en onbegrepen gedrag vraagt om een gezamenlijke interdepartementale aanpak.

[0:25:36] Groep Markeshouwe vindt dat politie en hulpverleners ontlast moeten worden, zodat ze zich op andere taken kunnen richten.

[0:25:43] Veel verwart gedrag komt voort uit oorzaken elders.

[0:25:48] Bijvoorbeeld huisvesting.

[0:25:49] Het kabinet schrijft zelf dat de keten van woningen en zorgplekken vastzit en dat initiatieven zoals de skeve huizen maar mondjesmaat van de grond komen.

[0:25:57] Hetzelfde geldt voor passende woonvormen voor jongvolwassenen die uit de beschermde jeugdzorg uitstromen vanwege het bereiken van de volwassen leeftijd.

[0:26:06] Welke oplossing heeft dit kabinet om het aantal passende plekken te vergroten?

[0:26:10] Huisvesting mag dan wel een lokale verantwoordelijkheid zijn.

[0:26:14] Gemeenten krijgen die verantwoordelijkheden.

[0:26:16] Zij krijgen de sleutel terwijl alles letterlijk op slot zit.

[0:26:20] Te weinig financiële middelen, stikstofregels en ondertussen dwingt de spreidingswet hen tot extra taken.

[0:26:26] Gemeenten zitten klem.

[0:26:28] En hoe moeten ze deze onmogelijke taak uitvoeren?

[0:26:31] In de Wet Zorg en Dwang, de WZD, en de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg, de WVGGZ, staat dat dwang in de zorg niet mag, behalve als het echt nodig is.

[0:26:43] De wet is in de dagelijkse praktijk moeilijk uitvoerbaar voor professionals.

[0:26:47] Veel zorgorganisaties worstelen met het open deurenbeleid.

[0:26:51] En welk risico is hierbij acceptabel?

[0:26:54] Welke rol speelt deze wet in het verwart en onbegrepen gedrag op straat?

[0:26:59] De beroepsgroepen juichen van harte toe dat deze twee wetten meer op elkaar worden afgestemd en al specifiek de crisismaatregel en de IBS.

[0:27:08] Dit zijn de twee manieren waarmee een verwart persoon in een instelling opgenomen zou kunnen worden.

[0:27:13] En op dit moment bepaalt de voorliggende ziekte, bijvoorbeeld psychiatrie of dementie, welke wet voorliggend is.

[0:27:20] En in de praktijk is dat soms echt giswerk, want dit vergt gedegen onderzoeken.

[0:27:25] Een patiënt met een WVG-gezet maatregel mag niet in de wetszorg en dwanginstelling en vice versa.

[0:27:32] En ook de procedures verschillen sterk.

[0:27:35] Daarbij is een crisismaatregel een stuk complexer dan een IBS.

[0:27:39] Ferenzo, de Vereniging voor Specialisten Oudere Geneeskunde, hebben mooie suggesties opgesteld hoe dit beter kan.

[0:27:46] Is de minister op de hoogte van deze suggesties en neemt ze die mee in haar uitvoering?

[0:27:52] Onlangs heb ik in het commissiedebat over GGZ-suicide gevraagd naar de impact van asielzoekers, statushouders en mensen uit Oekraïne op de wachtlijsten en überhaupt de GGZ.

[0:28:03] Deze vraag is niet beantwoord en ik ben oprecht benieuwd welk effect deze groepen hebben op de GGZ en de wachtlijsten.

[0:28:10] Weten we het niet of willen we het niet weten en vandaag hierop graag antwoord.

[0:28:15] In Nederland verblijven daarnaast nog steeds illegalen die TBS plekken bezet houden.

[0:28:20] Om hoeveel van deze plekken gaat dit landelijk?

[0:28:23] Wat wordt er aan gedaan om dit te stoppen?

[0:28:26] En is het kabinet het met mij eens dat dit een aandeel is in de verstopte GGZ-keten?

[0:28:31] En indien dat niet het geval is, graag een uitleg erbij.

[0:28:36] Nergens in de beleidstukken wordt er gerept over de nieuwkomers in ons land en de ellende en trauma's die zij mogelijk meenemen de straat op.

[0:28:43] Ook over drugsproblematiek wordt nauwelijks gerept, terwijl dit wel degelijk bijdraagt aan de onrust op straat.

[0:28:49] En afgelopen week bereikte ons een dieptepunt.

[0:28:52] Voor het eerst in de geschiedenis wordt de Nederlandse staat aansprakelijk gesteld voor de wachtlijsten in de GGZ.

[0:28:59] Graag een reactie van het kabinet.

[0:29:02] Groep Markushouwer vindt dat we moeten stoppen met symptoombestrijding en het probleem moeten aanpakken bij de bron.

[0:29:07] Dank u.

[0:29:10] Dank u wel.

[0:29:11] Ik zie geen interrupties.

[0:29:12] Dan geef ik het woord aan de heer Struis namens 50PLUS.

[0:29:16] Ja, dank voorzitter.

[0:29:18] Ik neem u even mee in de casus over de moord van Rens.

[0:29:23] Rens werd in zijn woning doodgestoken en zijn huisgenoot zwaar gewond.

[0:29:27] De dader, en ik baseer me op openbare bronnen voor de duidelijkheid,

[0:29:31] Er was een zeer bekende, niet alleen van de politie, maar ook GGD, reclussering, veilig thuis- en woningcoöperatie.

[0:29:38] Hij had een straflad, psychische problemen en kreeg vlak voor de moord steeds meer wangedachten.

[0:29:43] Meer dan 70 meldingen de laatste jaar waren daar debitaan en elke keer was het hetzelfde.

[0:29:49] De politie kwam, nam hem mee, GGZ zei ja we hebben niks, dus hij ging weer de straat op.

[0:29:54] Uiteindelijk leidde dat tot dit verschrikkelijke misdrijf in Amsterdam-West.

[0:29:59] Deze hele zaak, ik heb hem op openbare bronnen bekeken, laat zien waar we nu middenin zitten.

[0:30:04] Het zijn niet alleen de excessen die we hier bespreken, maar we laten zien over een heel falend systeem waar iedereen toch een beetje langs elkaar heen werkt met zeer goede intenties, dat gezegd hebbende.

[0:30:14] De zaak bij verwart gedrag, zorgmeiding, gebrekkige gegevensdeling en gebrek aan regie zie ik in zoveel rapporten terugkomen, niet alleen in de zaak

[0:30:23] van Rens, maar in alle inspectierapporten.

[0:30:27] Ondertussen wordt het probleem groter.

[0:30:30] Mensen in de ambulance en de politie melden mij dat het echt de toename verschrikkelijk is, omdat er steeds meer wordt bezuinigd, maar ook nieuwe gevallen van verwart gedrag.

[0:30:41] mag ik u wijzen op mensen die langer thuis worden verzorgd aan dementie en Alzheimer.

[0:30:46] We hebben nu de eerste drie doodslagen omdat de directe zorg af en toe niet geleverd kon worden en in zijn dementie hij zijn partner heeft vermoord in een recente zaak in de buurt van Utrecht waarbij de rechter nogmaals

[0:31:01] een appel deed op ons allen hier, hier moeten we aan de voorkant wat mee doen.

[0:31:06] Dus ik ga niet een opsomming van allen lenen, maar dat komt er nog ook eens een keer bij, doordat we mensen langer zorg geven thuis, dat er ook excess ontstaat door het tekort aan die zorg.

[0:31:16] Dus die hele afbouw van ambulante GGZ-zorg raakt een heel breed palet.

[0:31:23] Maar al die opeenstapeling, maar ook dat de woningwet nog steeds niet in orde is.

[0:31:28] Woningcorporaties geven aan, we hebben nu echt van Groningen tot Rotterdam een hele mensen met verward gedacht die wonen in een sociale huurwoning en die terroriseren de buurt.

[0:31:39] En elke keer kon de politie, om het maar weer te zussen, de GGZ, als die er is zeggen, nou ja, we hebben toch een plek, laten we maar wonen.

[0:31:45] En het escaleert door.

[0:31:47] De onveiligheid van de omwoningen is enorm toegenomen, meldt de politie mee.

[0:31:51] Dus buiten die 150.000 meldingen plus, want die lopen op, gaan we volgens de politie weer naar een nieuw record.

[0:32:00] En ik zou heel graag met geen tegeerbeleid een ombuiging willen zien.

[0:32:05] Maar terug naar de woningwet.

[0:32:06] Voorzitter, wanneer kan de Kamer een erwijziging van die woningwet zodat de woningcorporaties wel degelijk informatie kunnen uitwisselen met diverse instanties om tot adequate interventies te komen?

[0:32:18] Nou, de structurele overbelasting bij de politie.

[0:32:20] En de politie zegt, als je meer investeert in GGZ's als Pilot in Rotterdam en in Den Haag, dan ontlast ons dat.

[0:32:27] Neem dat mee in al die berekeningen, want het wordt nog wel eens een beetje termatematisch aangepakt.

[0:32:32] Nou ja goed, die stapeling van losstaande goedwillende initiatieven, die zien wij ook.

[0:32:37] En ik vond het echt een hele sterke stand van zaken aanbeveling parlementaire verkenning, maar ik sluit baan bij de medegekleden.

[0:32:45] Hoe dan?

[0:32:46] En elke investering die je geld hierin doet betaalt zich aan de achterkant uit.

[0:32:50] Durven wij voorzitter te investeren?

[0:32:53] Een tweede is, en dat geldt ook voor hier,

[0:32:55] Wie voert nou de regie vanuit de ministeries?

[0:32:58] Wat ons betreft is dat de BZK, maar we hebben met een mandaat doortastend een minister nodig die namens de regering op alle terreinen gas gaat geven en wel zo snel mogelijk.

[0:33:11] Hier laat ik het even bij, voorzitter.

[0:33:15] Dank u wel.

[0:33:15] Ik zie ook geen interrupties op u.

[0:33:18] Dan geef ik het woord aan de heer Van Dijk namens de SGP.

[0:33:20] Dank u wel, voorzitter.

[0:33:23] En ik doe mijn bijdrage mede namens de ChristenUnie.

[0:33:26] Voorzitter, de wereld waarin wij leven is complex en kent een hoop misère.

[0:33:30] Zelfs zonder breekbare psyche is het niet vreemd als dit mens overweldigt.

[0:33:35] voor de SGP en ChristenUnie geldt.

[0:33:37] We laten kwetsbare mensen niet vallen en we dragen verantwoordelijkheid voor de veiligheid en leefbaarheid in onze wijken.

[0:33:45] Als we terugkijken, zien we dat vergaande ambulantisering en extramuralisering van de GGZ, de forse afbouw van klinische bedden vanaf 2025, niet alleen de zorg dichter bij huis heeft gebracht, maar ook kwetsbaarheden in het systeem heeft blootgelegd.

[0:34:00] Wat begint als zorgvraag eindigt te vaak als veiligheidsvraagstuk.

[0:34:04] Twee punten zijn cruciaal.

[0:34:06] Stevige landelijk regie en voldoende woonvoorzieningen voor beschermd wonen en intensieve woonzorg.

[0:34:13] Gemeenten, zorgenbieders, politie en woningcorporaties zetten zich gezamenlijk in, maar de aanpak loopt vaak vast in een lappendeken aan regels, loketten en financieringstromen.

[0:34:25] Burgemeesters geven aan dat zij te vaak onvoldoende doorzendingsmacht hebben.

[0:34:29] Professionals weten wat nodig is, maar verzanden in een opeenstapeling van privacyregels, schotten in budgetten en onduidelijke verantwoordelijkheden.

[0:34:38] Neemt de minister, de ministers, de oproepen, de oproepen van de VNG en het leger des heils, ter harte.

[0:34:44] Richt niet nog een overlegtafel in, maar maak duidelijke keuzes.

[0:34:48] Zorg voor meer landelijke regie met lokale uitwerking.

[0:34:52] Zorg voor structurele in plaats van tijdelijke financiering en creëer wetgeving die samenwerking mogelijk maakt in plaats van blemmert.

[0:34:59] Voorzitter, landelijke regie moet leiden tot heldere kaders voor samenwerking tussen zorg en veiligheid, duidelijke regie bij vastlopende casussen en stabiele meerjarige financiering.

[0:35:11] Daarnaast vraag ik, net als andere collega's eerder deden, vraag ik aandacht voor gegevensuitwisseling tussen het zorg- en veiligheidsdomein, want anders blijft integrale hulp een papieren ideaal.

[0:35:23] Voorzitter, in het licht van het voorgaande vraag ik aandacht voor een belangrijke pilot, gefinancierd door SonMW.

[0:35:29] In de regio Hollands-Midden is november 2025 een pilot, maatschappelijk eerste hulp, MEH, gestart.

[0:35:36] Die pilot lost een gat in de acute zorgketen op.

[0:35:40] Als de politie, de ambulance of de psychiatrie eerste hulp te maken heeft met mensen met onbegrepen drag die ze zelf niet kunnen helpen, dan is daar de MEH.

[0:35:49] GGZ, politie en ambulance zijn positief over de pilot, al is deze nog onrendabel.

[0:35:56] En ik vraag de ministers, kent u deze pilot?

[0:35:59] Is een voorziening als deze schaalbaar?

[0:36:01] En bent u bereid duurzame financiering te stimuleren als blijkt dat deze MEH een succes is?

[0:36:08] Of in ieder geval langer dan een jaar?

[0:36:10] Voorzitter, de groep mensen met een combinatie van psychiatrische problematiek, verslaving, licht verstandelijke beperking en soms agressief gedrag neemt toe.

[0:36:19] Ze kunnen niet zelfstandig wonen, maar passen ook niet reguliere opvang.

[0:36:23] Zonder geschikte woonplek blijven ze te lang in de wijk.

[0:36:26] in crisisopvang of belanden in een politiecel.

[0:36:29] En ik vraag het kabinet om onder meer de noodgereed van het legerdesheils serieus te nemen.

[0:36:34] De problematiek in de opvang wordt zwaarder, trajecten duren langer en doorstroom stokt door gebrek aan vervolgplekken.

[0:36:41] Steeds meer mensen vallen tussen wal en schip.

[0:36:43] Ook de brieven vanuit gemeenten en zorg- en veiligheidshuizen onderstrepen dit beeld.

[0:36:48] Er is een tekort aan passende woon- en verblijfvoorzieningen, inclusief intensieve en beveiligde varianten.

[0:36:54] En zolang die plekken ontbreken, blijft de druk op politie, spoedzorg en buurten toenemen.

[0:37:00] Daarom vraag ik tot slot, breng landelijk in kaart hoeveel plekken voor beschermd wonen

[0:37:05] en intensieve woonzorg nodig zijn.

[0:37:08] Werk toe naar landelijke richtgetallen zodat ook regio's weten waar ze naartoe werken.

[0:37:13] En organiseer de bekostiging zo dat aanbieders ook de meest complexe groepen kunnen helpen zonder te worden afgerekend op doelmatigheidsprikkels die juist uitsluiten.

[0:37:24] Dank u, voorzitter.

[0:37:27] Dank u wel en mooi dat u de inbreng ook namens de ChristenUnie doet en dat kleine fracties elkaar op deze manier helpen.

[0:37:35] Meneer Madloutri, namens D66.

[0:37:38] Ja, voorzitter, dank.

[0:37:40] Voorzitter, we spreken vandaag over een groep personen die helaas vooral bekend staat om overlast en onveiligheid.

[0:37:45] Een groep die als last wordt gezien door de buurt, hulpverlening, maar soms ook door de politiek, terwijl het vaak gaat om iemand die zijn medicijnen is vergeten.

[0:37:54] Of iemand met een trauma die vlucht in alcohol en drugs.

[0:37:56] Of iemand die graag hulp wil, maar niet weet waar hij terecht kan of misschien niet durft.

[0:38:01] Het steeds vaker verwart gedrag op straat als gevolg.

[0:38:04] En voorzitter, juist daar wringt het.

[0:38:06] Want zolang wij deze mensen pas zien op het moment dat het misgaat, blijven we achter de feiten aanlopen.

[0:38:11] Dan reageren we op incidenten in plaats van dat we ze voorkomen.

[0:38:15] En gelukkig zien we dat het anders kan.

[0:38:17] In Nederland zien we steeds meer voorbeelden waar het perspectief verschuift.

[0:38:20] Van overlast naar ondersteuning, van escalatie naar vroegtijdig handelen en initiatieven waarin niet het systeem, maar de mens centraal staat en waarin samenwerking ondanks beperkingen op het gebied van bijvoorbeeld privacy wel van de grond komt.

[0:38:33] Bij de gemeente Utrecht laten ze bijvoorbeeld zien met het programma Samen Op Af dat het kan.

[0:38:38] Verschillende partijen op het gebied van zorg, wonen, veiligheid en het sociale domein werken samen, brengen risicogroepen in beeld en handelen voordat het escaleert.

[0:38:46] En dat is denk ik precies de richting die we op moeten.

[0:38:48] Maar tegelijkertijd hoor je daar ook het eerlijke verhaal.

[0:38:51] Dat die samenwerking soms vastloopt op onduidelijkheid over gegevensdeling.

[0:38:54] Professionals willen wel, maar durven niet, uit angst om privacyregels te overtreden.

[0:38:59] Het liggen dus Helsbach en dames van verschillende partijen dan ook terecht nog een keer onder de aandacht.

[0:39:03] En daarom vraag ik de minister, wat gaat hij op korte termijn doen om die handelingsverlegenheid weg te nemen?

[0:39:09] Wanneer krijgen professionals heldere kaders over wat wel mag?

[0:39:12] En als die ruimte er onvoldoende is, is hij bereid om die regels aan te passen?

[0:39:17] Dat brengt mij verder bij de praktijk, voorzitter.

[0:39:19] Want uiteindelijk gaat het niet alleen om systemen, maar om wat er gebeurt op straat, stations en in de wijk.

[0:39:25] Want voorzitter, verwarde personen vragen vaak niet om een politieagent, maar veel vaker om hulp en aandacht.

[0:39:31] Een mooi initiatief zie ik bij de NS.

[0:39:33] Speciale medewerkers die niet in uniform, maar in spijkerbroek op verwarde personen aflopen.

[0:39:38] Die de tijd hebben om eens wat langer naast iemand te zitten en om te vragen, hoe gaat het?

[0:39:42] Heb je hulp nodig?

[0:39:44] En voorzitter, dat is het initiatief verwerpen hun vruchten af.

[0:39:46] Personen met verward gedrag of het risico op verward gedrag bouwen een vertrouwensband op met bekende gezichten op het station.

[0:39:52] En ze worden vaker doorverwezen naar de juiste zorg.

[0:39:55] Een voorbeeld van een makkelijke maatregel die een groot verschil kan maken.

[0:39:58] Ik ben benieuwd hoe de minister naar specifiek dit initiatief en misschien ook een vergelijkbare initiatieven kijkt.

[0:40:04] En kan de minister aangeven of deze werkbaarheid kan worden uitgerold naar andere stations en plekken waar veel overlast voorkomt?

[0:40:13] Voorzitter, tot slot de parlementaire verkenning.

[0:40:16] Veel aanbevelingen lopen, maar vaak gaat het alleen nog maar om gesprekken of voorbereidingen en een aantal keuzes zijn doorgeschoven.

[0:40:22] Hoeveel van de aanbevelingen zijn nu daadwerkelijk geïmplementeerd en hoe maken we de omslag van voorbereidingen en verkenningen naar concreet resultaat?

[0:40:29] Neem ons nadrukkelijk mee, vraag ik de minister.

[0:40:32] En dat geldt ook voor het overzicht van financiële middelen, waar veel van mijn voorgangers ook terecht aandacht voor hebben gevraagd.

[0:40:37] Er staat veel financieringstroom en dat maakt het voor de Kamer onduidelijk.

[0:40:40] Ik vraag de ministers, kan het beloofde overzicht van alle beschikbare middelen nog voor de zomer worden toegestuurd?

[0:40:46] Veel dank.

[0:40:49] Dank u wel.

[0:40:50] Ik gaf net aan dat de voorzitter geen mening heeft en dat is ook zo.

[0:40:54] Maar mevrouw Van der Klasse heeft wel een mening en... Sorry, ja?

[0:40:59] Oh, u heeft een... Dan ga ik zometeen verder met mijn toelichting.

[0:41:03] Ja, sorry, voorzitter.

[0:41:04] Ik wilde eigenlijk D66 hetzelfde vergelijkbare vraag stellen als het CDA, want u heeft het ook over financiering, maar ik heb hier onder andere de brief

[0:41:16] van VWS over de geestelijke gezondheidszorg en de reactie op de parlementaire verkenning verwart en onbegrepen gedrag.

[0:41:23] En daar staat gewoon in dat als de bestaanszekerheid van mensen onder druk staat, dat ze een groot risico lopen om de grip op hun leven te verliezen.

[0:41:32] Nou, allerlei ellende van die, en dat ze dan door de armoede geen werk, schulden, met allerlei problematiek.

[0:41:40] En we tuigen weer programma's op, subsidies die daarbij tegen het plafond aan klotsen, terwijl de oorzaak niet wordt aangepakt.

[0:41:47] Waarom zorgt D66 niet voor meer geld in de portemonnee en voor bestaanszekerheid?

[0:41:53] De zorg wordt kapot bezuinigd.

[0:41:55] U zit aan de knoppen, u kunt daar wat aan doen.

[0:41:58] Ja, ik zit niet aan de knoppen, maar de heer Marloute zit aan de knoppen.

[0:42:03] Ik denk dat de collega van GroenParks heel veel dingen door elkaar haalt.

[0:42:10] Want ze heeft het ook over bestaanszekerheid en daarvoor zijn natuurlijk gemeenten via

[0:42:13] de verschillende gedecentraliseerde dingen natuurlijk vooraan zet, zoals we het hebben over werk, inkomen en schulden.

[0:42:22] We hebben het hier natuurlijk over mensen met verwoord gedrag die problemen ervaren op het gebied van zorg, wonen en alle andere dingen die vandaag zijn genoemd.

[0:42:30] Daar lopen verschillende financieringsstromen door.

[0:42:34] Er is volgens mij door mijn voorgangers ook terecht

[0:42:36] aandacht gevraagd om duidelijkheid over hoe die stromen lopen.

[0:42:41] En volgens mij, als we dat hebben en als we zien om hoeveel geld het gaat, kan je pas spreken over of iets genoeg is of niet.

[0:42:51] En de collega van Groep Markshouwer heeft daar puntus via verschillende interrupties gemaakt.

[0:42:55] Ik denk dat het duidelijk is.

[0:42:56] Laten we vooral ook even luisteren naar wat het kabinet hierop te zeggen heeft en dat we dan kijken wat nodig is.

[0:43:05] Ja, dank u wel.

[0:43:06] Ik was erbij gebleven dat mevrouw Van der Plas wel een mening heeft en dat is de reden dat ik nu even mijn voorzitterschap ga overdragen aan mevrouw Westerveld om namens de BBB ook mijn inbreng in dit debat te kunnen doen.

[0:43:24] Dank u wel.

[0:43:25] Voorzitter, mensen met verwart of onbegrepen gedrag moeten de hulp krijgen die ze nodig hebben.

[0:43:31] En zeker in een rijk en sociaal land als Nederland.

[0:43:34] En het kan iedereen overkomen door een psychische ziekte, verslaving of een ingrijpende gebeurtenis.

[0:43:40] En juist daarom is het onacceptabel dat deze mensen nog te vaak tussen wan en schip vallen.

[0:43:45] Maar dat is wel wat er nog altijd gebeurt.

[0:43:48] En het inspectierapport van december 2025, klem in het systeem, is daar keihard over.

[0:43:54] Het schetst een verontrustend beeld van de zorg en de ondersteuning aan mensen met verwart gedrag.

[0:44:00] Niet mijn woorden, voorzitter.

[0:44:01] Dit staat gewoon letterlijk in het rapport.

[0:44:03] En dit is ondanks de grote betrokkenheid van professionals en naasten die zich dagelijks inzetten voor mensen met omgrepen en verwart gedrag.

[0:44:11] Dat wil ik toch nog even gezegd hebben.

[0:44:13] Voorzitter, in het inspectierapport staat ook een noodkreet.

[0:44:17] Er is geen tijd meer voor langlopende agenda's en pilots.

[0:44:20] De urgentie voor een duurzame oplossing is groot.

[0:44:24] En met die noodkreet in het achterhoofd vraag ik mij oprecht af waarom een kabinetsreactie dan drie maanden op zich heeft laten wachten.

[0:44:32] En wat lezen we dan in de reactie?

[0:44:34] We verkennen.

[0:44:36] Daarom mijn vraag aan de minister.

[0:44:38] Wanneer stopt het kabinet met het verkennen en wanneer gaat het uitvoeren?

[0:44:42] Wat wordt er nu concreet geregeld en per wanneer?

[0:44:46] Voorzitter, de politie kreeg vorig jaar zo'n 150.000 meldingen van verwart gedrag.

[0:44:50] Agenten komen ter plaatse, bellen de crisisdienst en wachten vervolgens soms een uur als die al komt.

[0:44:56] En als iemand tegen die tijd wat rustiger is, dan is het ineens geen crisis meer.

[0:45:01] En gebeurt er niks.

[0:45:02] Voorzitter, de politie is geen oppas.

[0:45:05] Daarom moet het anders.

[0:45:07] Er moeten voldoende crisisbedden en opvangplekken komen zodat mensen direct geholpen kunnen worden en de politie ook weer sneller door kan.

[0:45:14] Mensen met psychische problemen of een verslaving die hulp nodig hebben worden soms ook door de politie naar een spoedeisende hulp gebracht.

[0:45:21] En daar worden ze verzorgd, daar kunnen ze uitrusten, worden ze gezien door een arts, krijgen ze een kop thee en wat te eten, maar vaak is er geen reden om ze medisch te behandelen of in het ziekenhuis op te nemen.

[0:45:31] En de spoedeisende hulp stuurt deze mensen dan ook weer weg.

[0:45:34] Intussen houden deze mensen, hoe schrijnend hun situatie ook is, wel een bed bezet op de spoedeisende hulp, terwijl ze daar eigenlijk niet thuis horen.

[0:45:43] De druk op de spoedeisende hulpen, vooral in de grote steden, neemt daardoor toe.

[0:45:49] Dus mijn vraag, wat gaat de minister concreet doen om ervoor te zorgen dat de juiste hulp op tijd aanwezig is en de politie niet structureel deze rol moet overnemen?

[0:45:58] En de minister heeft eerder toegezegd met gemeenten in gesprek te gaan om te kijken of er bereidwilligheid is om dit soort opvangplekken te realiseren.

[0:46:05] Kan de minister daar wat over vertellen?

[0:46:08] Voorzitter, dan wil ik een klein zijsprongetje maken.

[0:46:11] In de kabinetsreactie lezen we dat het kabinet rekening wil houden met het absorptievermogen van een wijk bij de opvang van mensen met verward gedrag.

[0:46:19] En dat is ook voor BBB een belangrijk uitgangspunt.

[0:46:22] Maar mijn zijsprongetje gaat over het volgende.

[0:46:24] Is het kabinet van mening dat dit principe dan ook moet gelden bij de opvang van asielzoekers en statushouders?

[0:46:30] Want veel van hen kampen ook met grote trauma's en geven daardoor ook overlast.

[0:46:35] Voorzitter, tot slot.

[0:46:37] Wij hebben geconstateerd dat we inmiddels alleen nog maar mogen spreken over onbegrepen gedrag.

[0:46:46] En dit wordt gezegd omdat we niet stigmatiserend willen zijn.

[0:46:51] Maar voorzitter, ik denk wel dat we moeten stoppen met alles, zeg maar, te verbloemen en in zachtere taal te spreken, want ik denk dat de mensen met verwart en onbegrepen gedrag daar niet bij geholpen zijn.

[0:47:04] Iemand die verslaafd is, mensen met een psychische aandoening, alcoholisten die op straat rondzwerven, die zijn niet gebaat bij wollige talen.

[0:47:13] We moeten het benoemen zoals het is en niet iedereen op één hoop gooien.

[0:47:17] Zorg ervoor dat deze mensen terechtkomen bij de instanties waar ze echt geholpen kunnen worden.

[0:47:23] Dank u wel, tot zover.

[0:47:26] Dank u wel.

[0:47:26] Ik zie geen interrupties, dus ik geef u het voorzitterschap weer terug.

[0:47:32] Dank u wel.

[0:47:33] Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de Kamer.

[0:47:39] Ik ga even kijken.

[0:47:41] Het is nu bijna tien voor elf.

[0:47:45] Ik wilde voorstellen om een half uur te schorsen als de bewindspersonen dat ook oké vinden.

[0:47:51] En er zijn ook heel veel vragen gesteld over huisvesting.

[0:47:54] De minister van Volkshuisvesting die heeft zich afgemeld.

[0:47:57] Die is verhinderd vanwege een planeerdebat, maar ik ga ervan uit dat

[0:48:00] de beantwoording door de minister van Binnenlandse Zaken gedaan kan worden.

[0:48:05] Dank voorzitter.

[0:48:06] Ik weet dat in eerdere debatten er wel is iets gezegd over de minister van Volksgezondheidsvesting die niet bij is.

[0:48:11] De minister van Volksgezondheidsvesting was hierbij geweest als ze niet plenair een wetsvoorstel op dit moment moest verdedigen.

[1:20:42] Goedemiddag allemaal.

[1:20:45] Welkom bij de hervatting van het debat verwart en onbegrepen gedrag en veiligheid.

[1:20:52] Aan de orde zijn nu de antwoorden van de ministers.

[1:20:58] De coördinerend minister, minister Heerma, die zal van start gaan.

[1:21:04] Die zal ook een inleiding verzorgen.

[1:21:07] En het voorstel is om vier interrupties toe te laten.

[1:21:12] Hou ze kort en bondig, want ik ga streng zijn als we uit de tijd gaan lopen.

[1:21:17] En dan graag de interrupties na ieder blokje, dus niet in het blokje zelf, zodat de minister gewoon even zijn of haar verhaal kan afmaken.

[1:21:26] En dan geef ik nu het woord aan de minister van Binnenlandse Zaken.

[1:21:32] Dank u wel, voorzitter.

[1:21:33] En dank ook voor de uitnodiging dat we hier vandaag met uw Kamer in debat kunnen gaan over de aanpak van personen met verwart en onbegrepen gedrag.

[1:21:41] Het is goed dat wij met elkaar serieus aandacht besteden aan dit urgente probleem en door verschillende woorden in het debat aangeven steeds urgenter wordend vraagstuk.

[1:21:50] Ik zal als procesregisseur in het van de brede aanpak verwart gedrag inderdaad beginnen met een algemene inleiding, medes namens de bewindspersonen die hier aanwezig zijn.

[1:22:00] Daarna zal ik ingaan op de algemene vragen die meer gesteld zijn in de coördinerende rol.

[1:22:05] Ik zal ook mijn best doen om de vragen die gesteld zijn aan de minister van Volksgeschiedenis en Ruimtelijk Oordening ook mee te nemen.

[1:22:10] Daarna gaan in de volgorde zoals we zitten de bewindspersonen in.

[1:22:13] op de vragen die op hun terrein gesteld zijn.

[1:22:17] Laat ik beginnen ook met een voorbeeld uit de praktijk waar verschillende woordvoers ook mee zijn begonnen.

[1:22:21] Ik heb vorige week een brief ontvangen van de burgemeester van Apeldoorn over een tragisch incident dat plaatsvond in juli 2025 waarin een inwoner om het leven kwam.

[1:22:32] De betrokkenen bevonden zich in een kwetsbare positie en waren bekend bij de zorg- en veiligheidsketen.

[1:22:38] De burgemeester schrijft dat naar aanleiding daarvan nu lokale en regionale aanbevelingen worden opgepakt.

[1:22:44] Maar dat het onderzoek ook duidelijk maakt dat dit niet genoeg is.

[1:22:49] De vraag is hoe wij vreselijke gebeurtenissen zoals deze zoveel mogelijk weten te voorkomen en voor structurele verbeteringen zijn landelijke keuzes maken.

[1:22:57] Die oproep hebben wij gehoord.

[1:22:58] Dit vraagt om actie lokaal en landelijk in afstemming in gezamenlijkheid.

[1:23:03] De deze week aan uw Kamer aangeboden petitie samen voor begrip.

[1:23:07] Van een groot aantal belangrijke spelers in dit werkveld onderstreept dit ook volledig en deze urgente oproep en ook de keuzes die daarin voor worden gelegd, die herkent het kabinet en is ook een uitnodiging vanuit het veld die wij graag aannemen.

[1:23:24] De thema's die in de petitie zijn geworden, die komen ook overeen met de prioriteiten die het vorige kabinet in de voortgangsbrief in december naar uw Kamer gestuurd heeft naar aanleiding van de parlementaire verkenning.

[1:23:35] Ik zal daar zo wat meer over zeggen.

[1:23:37] De praktijk is buitengewoon complex, weerbastig en versnipperd.

[1:23:40] Het is een gelaagd probleem zonder een eenvoudige oplossing.

[1:23:43] Want als we spreken over personen met verward en onbegrepen gedrag, dan hebben we het niet over één duidelijke groep.

[1:23:49] Mevrouw van der Plas had daar in haar bijdrage ook over.

[1:23:52] Psychische kwetsbaarheid, verslaving, verstandelijke beperking, trauma, schulden, dakloosheid, die kunnen allemaal een rol spelen in een groep die dus inderdaad niet homogeen onder één noemer te passen is.

[1:24:04] Ons stelsel van wet- en regelgeving heeft geprobeerd dat te ordenen, maar voor mensen met al deze problemen tegelijkertijd en hun onringende professionals werkt die ordening onvoldoende ondersteunend en is er meer nodig.

[1:24:18] De problematiek is complex en voelt zwaar voor de mensen zelf, voor hun naasten, maar ook voor de omgeving.

[1:24:24] Mensen hebben passende zorg en ondersteuning nodig die zorgvuldig dient te worden afgestemd op hun kenmerken en behoeften.

[1:24:30] maar die is niet altijd beschikbaar.

[1:24:32] De problematiek kan daardoor verergeren en leiden tot overlast en gevoelens van onveiligheid in de wijk.

[1:24:39] En juist op dat moment is het voor velen moeilijk om de mens nog achter het gedrag te blijven zien.

[1:24:45] Verschillende woordgroeves hadden het er ook al aan.

[1:24:49] Er wordt al ruim tien jaar gewerkt aan een landelijke aanpak op dit onderwerp.

[1:24:55] Via het programma Grip op onbegrip, in uitvoering door SONMW, ondersteunen de ministeries van VWS en JNV regio's bij het versterken van samenwerkingskernsdelen, professionalisering en voegzegenerlering.

[1:25:09] Daarvan, en dat hebben meerdere woordvoerderen aangegeven, het werkte niet voldoende.

[1:25:13] Daarom is die parlementaire verkenning gedaan, bijna twee jaar geleden.

[1:25:19] En dat heeft ertoe geleid dat sinds vorig jaar, dat was het voorstel van het vorige kabinet, medio vorig jaar, om op basis daarvan verbreding ook te doen met onderwerpen als wonen en bestaanszekerheid.

[1:25:31] De maatregelen van procesregie, waar

[1:25:35] via de rol die ik vervul, gericht op meer samenhang in het beleid en uitvoering vanuit het perspectief van de groep mensen met verwart en onbegrepen gedachten en de professionals die daarin een cruciale rol spelen.

[1:25:45] Voor mensen met een verhoogd veiligheidsrisico is bovendien de werkagenda voor aansluiting tussen forensisch en reguliere zorg gelanceerd.

[1:25:54] Dit onderwerp vraagt blijvende politieke aandacht en meerlandelijke regie.

[1:26:01] De problematiek is urgent, weerbastig en de dilemma's zijn hardnekkig.

[1:26:05] Gemeentes en andere betrokken partijen in de keten, professionals, hebben het rijk nodig om randvoorwaarden te creëren waarmee zij verder kunnen bouwen op wat de afgelopen jaren is ontwikkeld.

[1:26:14] Ik gaf in het begin al aan dat verschillende woordvoerders ook signaleren en ook uit het veld horen dat de urgentie van de problematiek steeds meer toeneemt.

[1:26:23] Dat blijkt ook uit de petitie die deze week ontvangen is.

[1:26:27] Wij horen het ook van politie, van burgemeesters, professionals en uit de wijken.

[1:26:31] De problematiek wordt naast urgent ook complexer door de toename bijvoorbeeld van een grotere diversiteit aan verslavende middelen.

[1:26:38] De Nationaal Rapporteur Verslavingen

[1:26:40] heeft hier ook een brief over gestuurd.

[1:26:42] Tegelijkertijd neemt de druk op de zorg toe, groeit het tekort aan passende woonplekken en het aantal meldingen bij de politie stijgt.

[1:26:49] Hulpverleners zien zwaardere casuïstiek en ook woningcorporaties signaleren een toename van huurders met complexe problematiek en gevoel van overlast bij omwonenden.

[1:26:59] Daarbij past nadrukkelijk natuurlijk de waardering voor alle bestuurders, professionals en vrijwilligers die zich hier dagelijks inzitten, die dit doen onder hele moeilijke omstandigheden.

[1:27:08] Incidenten zullen nooit volledig te voorkomen zijn, maar dat ontslaat ons zeker niet van de verantwoordelijkheid om de aanpak te verbeteren.

[1:27:18] De signalen dat het wacht is tot het misgaat, waar verschillende woordvoerders het over hadden, die kunnen we niet reageren.

[1:27:24] Dat brengt mij dan tot de inzet van het kabinet, van het huidige kabinet, die eigenlijk volgt op wat het vorige kabinet gestart is met de reactie op de parlementaire verkenning.

[1:27:36] Het kabinet, zoals wij hier zitten met elkaar, wij delen de urgentie, het belang van werk aan versterking van de aanpak volledig.

[1:27:43] In het opvolgen van de aanbevelingen die in uw Kamer zien wij vier grote prioritaire opgaven.

[1:27:49] Die zijn ook benoemd in de brief die in december door het vorige kabinet gestuurd is, waar verschillende woordvoerders ook aan

[1:27:57] Ik zal ze kort langslopen.

[1:27:59] Ze komen vrijwel overeen met de petitie die u deze week in ontvangst genomen heeft.

[1:28:06] Eigenlijk komen ook deze vier onderwerpen terug in alle brieven die vanuit verschillende

[1:28:11] ...organisaties richting dit debat ook aan hun kamer gestuurd is.

[1:28:14] Sorry dat ik u heel even onderbreek.

[1:28:16] Gaat u dit in blokjes doen dan, in die vier onderwerpen?

[1:28:20] Nee, want... Of zegt u, ik ga dit gewoon helemaal in één keer afronden?

[1:28:24] Wat ik wilde doen, ik kan u schetsen, ik wilde de vier blokjes gewoon kort even aanstippen... ...want er zitten allerlei vragen in die weer heel erg betrekking hebben gericht.

[1:28:32] Die zijn ook gericht richting de bewindspersonen.

[1:28:35] Daarna wilde ik wel een paar blokjes langs gaan lopen met vragen die specifiek aan mij gericht zijn.

[1:28:41] Dat zit op de vraagstukken rondom regie, de vraag rondom financiën, de vraag rondom gegevensdeling, burgemeesterbevoegdheden en daarna het blokje volkshuisvesting.

[1:28:50] Dat is wat ik ga doen.

[1:28:51] Dat is wel een aanzienlijk deel, maar er zijn ook vrij veel vragen aan de ministers.

[1:28:57] VWS stuurt wat minder aan de minister van JNV en die pakken die zelf op.

[1:29:01] En die raken wel weer aan die vier hoofdthema's.

[1:29:03] Dus ik ga niet alle vier de hoofdthema's helemaal uit het langslopen.

[1:29:07] Ik stip ze alleen aan.

[1:29:08] Oké, u stipt ze nu aan.

[1:29:10] Dus dan, als u daarmee klaar bent, wil ik wel even de gelegenheid geven om de leden daar eventueel vragen over te laten stellen.

[1:29:18] En daarna gaan we per blokje af.

[1:29:20] Per blok, wat u net noemde.

[1:29:22] En daarna weer de leden.

[1:29:23] Akkoord?

[1:29:25] Vanzelfsprekend, u gaat over de orde.

[1:29:26] U heeft het maar met ermee te doen.

[1:29:29] Voorzitter, helpt het u als wij nog even aangeven wat wij beantwoorden?

[1:29:33] Dan heeft iedereen het volledige overzicht.

[1:29:36] Ik zal een aantal algemene vragen die over de GGZ gesteld zijn beantwoorden en ook over de wet zorg en dwang en de verplichte GGZ en de vragen die over de pilot zijn gesteld en de structurele financiering daarvan.

[1:29:51] Minister van Langduurige Zorg.

[1:29:53] Ja, voorzitter, ik zal een aantal vragen over bemoeizorgen beantwoorden, over de financiën van de WLZ GGZ wonen.

[1:29:59] Er zijn een aantal mensen ook aan vragen afgesteld en ook in bredere zin over het beschikbare aantal woonplekken voor mensen met een zorgvraag.

[1:30:08] Minister van Justitie en Veiligheid.

[1:30:10] Ik doe het mapje overige belangrijke vragen.

[1:30:13] Dat zijn er zo'n drie, maar die hebben met name betrekking op de politie.

[1:30:18] Prima.

[1:30:19] De minister van Binnenlandse Zaken.

[1:30:21] Dank u wel, voorzitter.

[1:30:23] De eerste opgave is een tekort aan passende woningen en woonzorgvoorzieningen.

[1:30:26] De keten zit vast zonder stabiele zorg.

[1:30:32] Zonder een stabiele woonplek is er geen rust en zonder rust geen effectieve zorg of veiligheid.

[1:30:38] Het probleem is niet alleen geld of personeel, maar ook maatschappelijke weerstand.

[1:30:42] Lokale initiatieven lopen vaak vast in langdurige proceduren via het bekende not in my backyard effect.

[1:30:49] Het zorgen voor passende plekken, woonzorgplekken op maat voor deze doelgroep is een belangrijk randvoorwaarde.

[1:30:56] Wij gaan er als kabinet op acteren.

[1:30:58] Ik heb daar ook met de minister van Vrouw deze week over gesproken en dit zal ook mee worden genomen in de taskforce voor snelle woningbouw en daar zal ook specifiek worden ingegaan op deze doelgroep.

[1:31:09] De tweede opgave betreft gegevensdelings.

[1:31:12] Professionals willen eerder en beter kunnen handelen en gemeenten willen regie kunnen nemen, maar zij werken vanuit verschillende wettelijke kaders die niet goed op elkaar aansluiten.

[1:31:21] De spanning tussen privacybescherming in de zorg, het zo goed mogelijk ondersteunen van mensen vanuit het sociaal domein en ook gericht waarborgen van veiligheid in de samenleving, die spanning is in de praktijk voelbaar en vraagt om opheldering van kaders en daarmee handelingsperspectief voor professionals in het gezamenlijk optrekken.

[1:31:37] De derde opgave is de noodzaak om landelijk duidelijker te bepalen wat minimaal op orde moet zijn in de aanpak.

[1:31:43] Zonder die duidelijkheid blijft het risico van laat duizend bloemen bloeien.

[1:31:49] Versnipperd en projectmatig, waar verschillende woordvoerders het over gehad hebben.

[1:31:53] We moeten keuzes maken over wat overal beschikbaar moet zijn, zoals bemoeizorg, en wat betrokken partijen op regionaal en lokaal niveau wat dat vraagt aan gezamenlijk optrekken.

[1:32:03] Daarbij bouwen we voort op de ervaringen van het ZON-MW, het actieprogramma Grip op onbegrip, de rode dradeninventarisatie van de politie en de kenniswerkplaatsen en de praktijktafels.

[1:32:14] De vierde opgave is meer structurele voorspelbare financiering, waar volgens mij alle woordvoerders in dit debat het over gehad hebben.

[1:32:21] Het gaat niet per se zozeer om meer geld, maar om meer samenhang en flexibiliteit van de inzet van middelen.

[1:32:26] Middelen zijn nu vaak versnipperd, terwijl acute situaties juist om een gezamenlijke inzet en maatwerk vragen.

[1:32:33] Tot 2027 is via het actieprogramma Grip op onbegrip subsidie beschikbaar voor domeinoverstijgende projecten en samenwerkingsverbanden.

[1:32:43] Voor het eind van dit jaar moet een besluit genomen worden over hoe dit structureel ingericht gaat worden.

[1:32:48] Het huidige programma loopt tot 2027.

[1:32:51] en we zullen dus voor het einde van het jaar besluiten hoe we dit structureel gaan invullen.

[1:32:56] Er zijn ook vragen gesteld over snelheid en hoe houdt de Kamer vinger aan de pols en dat waren de vragen over waarom niet twee keer per jaar, zoals de Kamer vraagt maar één keer per jaar, daar zal ik zo op ingaan.

[1:33:11] Maar eerst nog iets over de rol van de minister van Binnenlandse Zaken als procesregisseur, als coördinerend bewindspersoon.

[1:33:17] Het ministerie van Binnenlandse Zaken kent traditioneel op

[1:33:20] veel complexe vraagstukken een coördinerende rol.

[1:33:29] Dat is niet altijd makkelijk, maar het is wel belangrijk en het is ook de beste manier om niet alleen verticaal te denken aan oplossingen, maar juist horizontaal te sturen.

[1:33:38] Dat is een werkwijze die in de huidige coalitie, in het huidige kabinet, ook in de task forces,

[1:33:46] wordt gekozen waar vaak één bewindspersoon coördinerend verantwoordelijk is maar de anderen niet zeggen dat is jouw probleem maar gezamenlijk aan tafel kunnen gaan hoe kunnen we met elkaar helpen om dus met die horizontale sturing in plaats van het traditionele verticaal denken verder te komen en eigenlijk is wat de invulling die door het vorige kabinet is gekozen met de invulling van

[1:34:11] van de werkwijze die we hier nu met elkaar doen, eigenlijk heeft zijn schaduw vooruitgeworpen.

[1:34:15] Want dat past eigenlijk bij de werkwijze die nu bij die taskforces ook gedaan is.

[1:34:20] En verschillende woordvoerders gaven elkaar, niemand kan dit alleen.

[1:34:25] De collega, de woordvoerder van Groet Makkershuis was er het meest expliciet over dat het goed is dat er nu interdepartementaal samengewerkt gaat worden.

[1:34:35] En ook de woordvoerder van CDA verwees hier aan.

[1:34:38] En daarmee

[1:34:40] Het vraagt van ons als kabinet om over grens heen samen te werken en niet naar elkaar te wijzen.

[1:34:47] En wij hebben dus de intentie om dat niet te doen en gezamenlijk die afspraken te maken met veldpartijen.

[1:34:55] En dat vraagt, en dat is zo het bruggetje naar die rapportage, dat vraagt dus met elkaar veel spreken, maar ook gezamenlijk met het veld spreken.

[1:35:02] En dat veld is groot en daar zijn ook de belangen divers.

[1:35:07] En daar lag het oorspronkelijke vraagstuk in.

[1:35:09] Dat kost zoveel tijd.

[1:35:11] Als je te veel rapportages gaat doen, gaat op een gegeven moment het werk in de rapportages zitten in plaats van daadwerkelijk voortgang boeken.

[1:35:18] Tegelijkertijd heb ik goed gehoord wat de Kamer hier vraagt.

[1:35:23] in antwoord het volgende voorstel willen doen.

[1:35:28] Er lag in de brief, die het kabinet-suutenbord zegt, we willen naar een jaarlijkse rapportage in plaats van halfjaarlijks.

[1:35:37] De Kamer, verschillende woordgroepen zeggen toch, kan het niet, toch halfjaarlijks.

[1:35:43] Ik wil voorkomen, wat ik zeg, dat we meer tijd zijn aan rapporteren en minder in daadwerkelijk problemen oplossen.

[1:35:50] En tegelijkertijd wil ik de Kamer tegemoetkomen.

[1:35:53] De volledige rapportage over alle thema's uit de parlementaire verkenning, die volgt weer aan het einde van het jaar.

[1:36:02] Maar wat ik toe wil zeggen is dat we voor de zomer, rond de zomer, ik weet niet of het voor de zomer helemaal gaat, maar rond de zomer komen met een rapportage specifiek gericht op de vier prioritaire thema's die benoemd zijn, waarin dus

[1:36:20] we overleg hebben met het veld, overleg met elkaar en dan kunnen we op die vier prioritaire thema's de stand van zaken geven en ook aanbevelingen en oplossingsrichtingen op deze vier thema's.

[1:36:31] Dit is een, want ik heb uw Kamer goed gehoord, dit is een voorstel als middenweg tussen wat het kabinet omvankelijk wilde en de vragen vanuit de Kamer om het toch halfjaarlijks te doen.

[1:36:41] En dat is dus in effectiviteit twee rapportages waarvan er één over het geheel en de ander over de prioritaire thema's.

[1:36:51] Dank u wel.

[1:36:52] Mevrouw Koradi.

[1:36:56] Ja, voorzitter, ik kan me wel daarin vinden en rond de zomer denk ik dat dat hartstikke, hartstikke goed is.

[1:37:03] Tegelijkertijd zou ik graag willen voorstellen om in die rapportage wel ja, niet alleen de voortgang te benoemen, maar ook concreet KPIs

[1:37:15] met het tijdpad, zodat we weten welk ministerie gaat wat doen en waar aan welke afspraak conformeren zij zich.

[1:37:22] Want zoals de minister ook al aangeeft, er bestaat een werkagenda en toch heb ik in ieder geval vanuit mijn oude rol altijd ervaren dat het vooral een probleem was van justitie en veiligheid en niet zozeer van VWS.

[1:37:36] Maar de urgentie was vooral heel erg voelbaar bij Justitie en Veiligheid.

[1:37:41] En in mijn ideale wereld zitten wij de volgende keer niet met de minister van Justitie en Veiligheid en niet omwille van deze minister, maar om het gegeven dat als we het hebben over verwarde mensen, dat dit niet in het strafrechtketen thuis hoort.

[1:37:54] Dus ik zou omwille van dat gegeven graag in de rapportage terug willen zien duidelijke KPIs waar we ook als Kamer deze minister en de andere ministers aan kunnen houden met heel concrete tijdsparen.

[1:38:09] Dank u wel en KPIs dat zijn kritieke prestatie indicatoren.

[1:38:15] De minister.

[1:38:19] Wat we kunnen doen is, we gaan langs die vier thema's zo concreet mogelijk worden, namen en rugnummers noemen.

[1:38:26] Er zijn vragen gesteld over, kan er rondom die woonplekken niet gekwantificeerd worden?

[1:38:33] Die dingen proberen we daarin te doen.

[1:38:34] Er zijn ook vragen gesteld over, wanneer komt dat overzicht over die financiering nou?

[1:38:39] Daar is eerder een brief gestuurd, volgens mij maart vorig jaar.

[1:38:41] En dat was volgens mij de aanleiding voor de Kamer om te zeggen, dit is niet goed genoeg.

[1:38:45] Dat zal dus ook meegenomen worden.

[1:38:48] gekeken wordt hoe we dat kunnen concretiseren tegen de achtergrond, hoe ingewikkeld dat is in dat versnippelde werkveld.

[1:38:55] Ik weet niet of ik daar KPIs in blijf, maar het zullen namen en rugnummers zijn.

[1:39:02] Het zal zo concreet mogelijk gemaakt worden en dat biedt de Kamer dan ook weer de kans om op dat moment te zeggen vinden we dit een stap in de goede richting of is het niet goed genoeg.

[1:39:11] Mevrouw Konradi.

[1:39:13] Ja, voorzitter, ik kijk zeker concrete informatie, want dat is wat het meest helder denk ik ook is voor de Kamer, in ieder geval voor mij.

[1:39:22] Maar wat ik vooral bedoel met KPIs is dat we bedrijfsmatig naar dit hele verhaal gaan kijken en dat we ook als Kamer kunnen zeggen en als hele maatschappij, wanneer kunnen we nou eigenlijk wat verwachten?

[1:39:33] En wanneer zien wij een resultaat van iets?

[1:39:35] Of wanneer wordt dit initiatief genomen?

[1:39:37] Of wanneer wordt dit afgerond?

[1:39:38] Of wanneer voelen burgemeesters, hey, er gebeurt echt concreet iets in mijn gemeente of de politie of welke instantie dan ook?

[1:39:45] Wanneer?

[1:39:46] En elke keer moet ik, is mijn wens in ieder geval dat ik terugzie in de brief, wanneer gaat er wat gebeuren?

[1:39:53] Als we dat met elkaar kunnen afspreken, dan zou ik in ieder geval een heel erg tevreden Kamerlid zijn op dit terrein.

[1:39:59] De minister.

[1:40:01] Ik had het over namen en rugnummers.

[1:40:04] U zegt, maar ik wil ook tijdspaden daarbij.

[1:40:08] En dat is dan de invulling.

[1:40:11] We zetten in op namen en rugnummers en tijdspaden.

[1:40:14] Dank.

[1:40:15] Dan de heer Struijs.

[1:40:17] Volgens mij was de heer Maluti eerst en daarna de heer Struijs en daarna mevrouw Wendel.

[1:40:23] Klopt, voorzitter, maar mevrouw Coenraad stelde al terecht de vraag en volgens mij is de antwoord van de minister heel duidelijk.

[1:40:29] Inderdaad, na mijn rugnummers.

[1:40:30] Ik moet er ook eerlijk bij zeggen, dat bedoel ik niet flauw.

[1:40:33] Ik heb als nieuweling heel veel stukken gelezen over dit onderwerp, heel veel oude stukken.

[1:40:37] Wat mij ook opvalt is dat we al heel lang over hetzelfde spreken.

[1:40:41] en dat er ook heel lang dezelfde soort inhoud in die stukken staat met betrekking tot dit onderwerp.

[1:40:47] Dus volgens mij een hele terechte vraag van de collega hier voor mij.

[1:40:52] De minister.

[1:40:54] Wilt u zo te reageren?

[1:40:59] Ik ga toch, hoewel het maar half een vraag is, er dan toch op reageren.

[1:41:03] De toezegging richting mevrouw Conradi is gedaan.

[1:41:10] Ik wil toch beginnen met het is heel weerbarstig.

[1:41:12] Sommige woordvoerders hebben elkaar van dit is één van de meest weerbarstige vraagstukken van deze tijd.

[1:41:16] En de gedachte dat als er één iemand nou doorzettingsmacht heeft, dan wordt alles oplost.

[1:41:20] Die is niet terecht.

[1:41:22] Dat is de reden waarom ik refereerde aan BZK, die een traditie heeft in coördinerend zijn op moeilijke thema's.

[1:41:28] Dat werkt toch met die horizontale sturing.

[1:41:30] Dat werkt het beste.

[1:41:32] En de reden waarom de parlementaire verkenningsuitvoer is omdat de constatering was.

[1:41:37] We zijn al tien jaar

[1:41:38] aan het praten hierover en we zien te veel versnippering, we zien allerlei inzet, maar we zien het probleem groter worden.

[1:41:46] En daarom zitten wij hier als een nieuwe ploeg, deels ook om invulling te geven aan een probleem dat al geconstateerd is in de parlementaire enquête, ga ik het zelf zeggen, parlementaire verkenning en erkend is door het, ja dat gebeurt dan als één iemand het doet, dan gaat iemand anders ook.

[1:42:09] U zegt het.

[1:42:14] Het vorige kabinet heeft dat dus erkend en heeft invulling gegeven aan die vier prioritaire thema's die we in alles terugzien, ook vanuit het veld.

[1:42:23] Wij bouwen daar nu met elkaar op voort met de intentie, en die proef ik echt bij alle collega's,

[1:42:28] Hoe kunnen we, gezien wat er in het verleden wel geprobeerd is, maar waar niet voldoende sturing om zitten, met deze werkwijze dat met elkaar meer vorm gaan geven?

[1:42:38] En anders geef ik dan toch ook nog, om te voorkomen dat aan het einde van het vraagstuk de problemen alleen bij JNV liggen.

[1:42:46] Want dat was het beeld wat mevrouw Coenraad schetste.

[1:42:48] Ik zou toch ook daarbij willen aangeven, los van het feit dat ik de minister van JNV er persoonlijk graag bij wil hebben, denk dat ik in die breedte

[1:42:56] Het is een vraagstuk dat ook die kant kent om er wel bij te houden, maar ik snap de intentie die mevrouw Coenraad uitstreekt zeer erg en wij zijn ons daarvan bewust.

[1:43:06] We willen dus op de al ingezette werkwijze echt doorgaan om te voorkomen dat het gevoel over een paar jaar nog steeds hetzelfde is.

[1:43:16] Dan de heer Struis.

[1:43:19] Ja, dank u voorzitter.

[1:43:20] Even een vraag aan de minister.

[1:43:21] Ik sluit me aan bij mevrouw Coenradie.

[1:43:24] Dus wij hebben echt als controlerende functie nodig dat we terug in de stukken zien de daagkracht, de snelheid en zo concreet mogelijk.

[1:43:33] Maar ik wil ook een risicoparagraaf.

[1:43:35] Want die risicoparagraaf beschrijft als het even niet lukt of dat het uitgesteld wordt of dat er hobbels zijn.

[1:43:41] Want wij moeten te veel het veld in, en dat doe ik graag, om elke keer op te halen wat er misgaat.

[1:43:48] En we noemen dat ook gewoon.

[1:43:50] Dus ik zoek een beetje naar een vorm waar we heel veel concretie krijgen, daadkracht krijgen, maar ook als het even tegen zit.

[1:43:57] En een tweede, dat is een advies die ik eraan wil komen.

[1:43:59] Ik heb in alle stukken, en die ook wel in de woorden hoort, veel over coördinatie en beleidsvoornemens.

[1:44:05] Ik wil terug naar het evenwicht.

[1:44:06] We hebben beleidsvernemers en we hebben daadkracht.

[1:44:08] En daar zoek ik naar met een risicoparagraaf.

[1:44:11] Dank u, voorzitter.

[1:44:12] Ja, dank u wel.

[1:44:13] De vragen mogen wat korter en de antwoorden mogen ook iets korter als we in de tijd willen blijven.

[1:44:19] Dan kan ik hier zeggen, want een risicoparagraaf kan ik nu niet.

[1:44:22] Daar kom ik in tweede termijn even op terug.

[1:44:25] Dat is voor nu kort.

[1:44:26] Dus die schrijven we op voor de tweede termijn.

[1:44:29] Dan mevrouw Wendel.

[1:44:32] Voorzitter, de minister heeft een toezegging gedaan richting mevrouw Coenradie om concreter te worden op die vier prioriteiten.

[1:44:39] Volgens mij is dat een mooi begin, maar voor mij gaat dat niet ver genoeg, want we hebben die parlementaire verkenning met hele concrete punten.

[1:44:46] Als dat dan één keer per jaar over die volledige verkenning concreter wordt en halfjaarlijks over die vier prioriteiten, oké, daar kan ik me nog bij neerleggen.

[1:44:56] Maar ik wil de minister wel specifiek vragen, zorg er dan voor dat in dat jaarlijkse verslag wel echt

[1:45:01] ook op al die punten concreet wordt ingegaan.

[1:45:04] En dan nog tot slot daarbij.

[1:45:06] Ik zou ook heel graag willen dat we dan geen brieven meer krijgen met toch weer verwijzingen naar andere bewindspersonen.

[1:45:11] Want die coördinerend minister van BZK die zit er juist natuurlijk om alles bij elkaar te brengen.

[1:45:16] En als ik dan weer brieven zie met nou en de rest kunt u lezen bij VWS en de rest.

[1:45:20] Ik wil dat allemaal in één brief.

[1:45:21] Dat wil ik vragen.

[1:45:23] Minister.

[1:45:29] Tweeledig.

[1:45:31] Het eerste is dank voor deze vraag, want daar is kennelijk dan onduidelijkheid over.

[1:45:37] Alle prioriteiten uit de parlementaire verkenning komen in de jaarlijkse brief.

[1:45:41] Dus dat is de intentie en als ik daar onduidelijk over ben geweest en dat is dus de brief die aan het einde van de Q4 zal komen.

[1:45:51] Daarnaast is dus de aanvullende toezegging gegeven de vragen die

[1:45:54] die onder andere ook door de VVD gesteld zijn.

[1:45:58] We vinden dat niet genoeg.

[1:46:00] We willen eigenlijk tweejaarlijks.

[1:46:03] Daarnaast doen we het voor de vier prioriteiten een keer extra.

[1:46:07] Dus er komen er twee.

[1:46:10] Dat was de vraag.

[1:46:11] Alleen is er één over alle doelstellingen en één specifiek op de vier prioriteiten.

[1:46:17] en dan de coördinerendheid verwijzen.

[1:46:21] Ik ga je toch... Je kunt... Je ontkomt er niet aan, ook als je tijdpaden wil... Je moet op een gegeven moment in iets wat zoveel departementen raakt ook verwijzen naar dingen die nog gaan komen vanuit verschillende departementen.

[1:46:38] Dus ik weet niet of dat de vraag is...

[1:46:40] Dat is niet te voorkomen, want anders ga je even...

[1:46:45] wekken we de illusie dat er een ministerie van alle zaken is.

[1:46:48] En die is er niet.

[1:46:49] Dus we willen zoveel mogelijk alles daar bij elkaar brengen, maar in zo'n tijdlijn zal er soms ook verwezen moeten worden naar een wetsvoorstel wat nog vanuit een van de bewindspersonen gaat komen.

[1:47:00] Dus ik weet niet of dat de vraag is dat dat niet kan, maar ik denk dat dat onontkoombaar is.

[1:47:05] Mevrouw Wendel.

[1:47:07] Voorzitter, ik denk ook dat de minister gelijk heeft dat we niet bijvoorbeeld weken, maanden moeten wachten om een brief te versturen totdat dat er ook in zit.

[1:47:13] Wat ik alleen wel wil vragen is, verstuur niet een brief waarna dan drie dagen later van een andere minister weer een andere brief komt.

[1:47:19] Volgens mij kunnen we dan wel van het kabinet vragen om daarin gezamenlijk op te trekken.

[1:47:25] Dus als dat kan, heel graag.

[1:47:27] En over die jaarlijkse brief, kan ik dit dan ook interpreteren als toezegging om ook die jaarlijkse brief heel concreet te maken?

[1:47:35] Dank voor uw toelichting in de tweede termijn.

[1:47:41] Dan begreep ik uw vraag in eerste instantie niet goed.

[1:47:45] De vraag is dat wij ervoor zorgen dat als die gezamenlijke brief er is, er dan niet drie dagen van een van de aanwezigen een brief komt die eigenlijk daarin vermeld had kunnen worden.

[1:47:55] Dat vind ik een terechte vraag.

[1:47:57] Als dat de beleving de vorige keer was gebeurd, moeten wij ons ervoor inzetten dat dat voorkomen wordt.

[1:48:02] En ja, we zullen ook zo concreet mogelijk worden.

[1:48:04] namen, rugnommen, tijdpaden in de brief over het geheel.

[1:48:09] Mevrouw Westerveld.

[1:48:11] Dank, voorzitter.

[1:48:13] Ik hoor heel goed wat de minister zegt en tegelijkertijd zit daar ook wel een ongemak, want dat ik hoor, zie ik niet terug in het coalitieakkoord.

[1:48:20] Ik wil even een paar dingen uithalen.

[1:48:22] Bijvoorbeeld het nationale actieplan dakloosheid staat niet in het coalitieakkoord.

[1:48:25] We weten dat die doelstellingen heel moeilijk worden behaald.

[1:48:28] GGZ worden bezuinigd, terwijl we weten dat de wachtlijsten stijgen.

[1:48:32] ons verzoek om meer plekken te zorgen voor mensen met een WLZGZ-indicatie, dus mensen die niet thuishoren in de opvang.

[1:48:40] We weten dat daar ook meer moet gebeuren.

[1:48:43] Dus mijn vraag is aan de minister of hij ook, als het nodig is, of hij dan ook meer ruimte kan pakken dan die ik nou terugzie in het coalitieakkoord en de bijborende begrotingen.

[1:48:54] De minister.

[1:48:56] Er worden nu aan de minister van Binnenlandse Zaken een aantal vragen gesteld.

[1:49:01] Ik snap de vraag heel goed.

[1:49:03] Ik hoop dat u het antwoord ook snapt.

[1:49:05] Ik kan hier niet de begrotingsbehandelingen van andere departementen gaan doen.

[1:49:10] Het gaat specifiek worden een aantal vragen gesteld die ook in de blokjes zitten die de collega's gaan doen.

[1:49:15] Als het gaat over de coördinerende rol, geldt dat ik me bewust ben van de omvang van dit vraagstuk en waarom we opvolging geven

[1:49:25] aan de toezegging van het vorige kabinet om zo nadrukkelijk invulling te geven aan de wensen van de parlementaire verkenning.

[1:49:33] En dat geldt gewoon op al deze terreinen.

[1:49:37] Dat maakt niet dat ik nu hier begrotingen van andere departementen kan gaan invullen.

[1:49:43] Zo werkt het niet, maar ik neem die coördinerende functie die ik overigens op andere terreinen open, die neem ik echt serieus.

[1:49:53] Ja, gaat u verder.

[1:49:55] Dat gebeurt me altijd.

[1:49:56] Ik heb deels van de vragen over de coördinerende rol daarmee al beantwoord in mijn enthousiasme om antwoord te geven op vragen.

[1:50:03] Eigenlijk heb ik de vragen die er worden gesteld rondom die coördinerende rol grotendeels al beantwoord.

[1:50:12] Misschien goed om als aanvuller nog te zeggen is dat naar aanleiding van de

[1:50:18] Van de toezegging die het vorige kabinet had, de start die daar gemaakt is, wat ik al noemde, die horizontale.

[1:50:24] Er is ook al ambtelijk een interdepartementaal programmateam opgestart, waarin actief die horizontale verbinding wordt gemaakt en bewaakt.

[1:50:33] Dat is niet iets wat wij nu doen, dat is in de vorige periode al gestart.

[1:50:37] En dat is onderdeel van de manier waarop we doorwerken en we gaan ook kijken hoe we bijvoorbeeld gezamenlijk met het veld kunnen gaan praten, terwijl in het verleden was het heel vaak zo dat er alleen individueel met het veld gesproken wordt, waardoor je het risico van die versnippering meer houdt.

[1:50:50] En dat is onderdeel van het proces wat we willen hebben om dus ook meer eenheid en coördinatie richting die rapportages te hebben.

[1:51:02] Dat heb ik al beantwoord.

[1:51:11] Dan ga ik door naar financiën.

[1:51:15] Daar waren volgens mij in ieder geval... Ja, 21 was daar duidelijk over.

[1:51:21] Ik heb er net al iets over gezegd.

[1:51:23] De vraag die ooit volgt, volgens mij ook uit de motie Mutluer, om halfjaarlijks te rapporteren, inclusief een financieel overzicht, gekoppeld aan begrotingcyclus.

[1:51:36] Vorig jaar maart is er een overzicht van financieringstroming bij de aanpak personen met verward gedrag...

[1:51:42] omgeven gedrag gestuurd.

[1:51:45] Daar ging het over de specifieke budgetten, zoals die bij VWS en JNV zijn.

[1:51:51] Daar is volgens mij ook aangegeven dat algemene middelen voor politieoptreden, versterking, curatieve zorg, zorg

[1:51:57] van geestelijke gezondheid, suicidepreventie, de aanpak van dak- en thuisloodsheid, incidentele middelen voor huisvesting van aantaksgroepen, dat die allemaal bijdragen, maar dat het heel moeilijk is om daar één overzicht van te geven.

[1:52:09] Tegelijkertijd zegt de Kamer dat wat er tot nu toe gekomen is,

[1:52:13] te weinig en dat is te summier.

[1:52:16] Aangezien een van die vier prioriteiten juist gaat over die structurele financiering, wil ik toezeggen dat in die brief die rond de zomer gaat komen we voornemens zijn om het financiële overzicht, dat gaat over middelen die op de begroting staan van de verschillende departementen, beter mee te nemen

[1:52:33] in deze brief dan in de vorige keer gedaan is.

[1:52:35] En dat doe ik tegen de achtergrond dat het dus heel complex is om dat overzicht goed te krijgen, maar ook horende dat de Kamer vond dat de eerste poging die daartoe gewaagd is, niet goed genoeg is.

[1:52:46] En als we dan die rapportage rond de zomer gaan sturen, kunnen we daarna met de Kamer kijken of dit voldoende verbetering is.

[1:52:59] Dan ga ik naar gegevensdeling.

[1:53:03] Dit waren vragen, volgens mij, onder andere van D66 en JA21.

[1:53:08] Wanneer krijgen professionals heldere handelingskaders over wat wel mag?

[1:53:12] En als die ruimte onvoldoende is, is het kabinet dan bereid om de regels aan te passen?

[1:53:19] Het kabinet erkent dat het onvoldoende delen van relevante gegevens tussen partijen in de keten rondom een persoon met verward of onbegrepen gedrag in de huidige praktijk het vroegtijdig met elkaar optrekken om problematiek te reduceren simpelweg belemmerd.

[1:53:32] Meer specifiek heeft het kabinet vastgesteld dat bijvoorbeeld gemeenten nu het aan een titel ontbreekt om tijdig geïnformeerd te worden over bewoners met een veiligheidsrisico, waardoor zij niet tijdig waar nodig verantwoordelijkheid kunnen nemen.

[1:53:46] Daar waar gemeentensignalen missen over inwoners met een mogelijke veiligheidsrisico kunnen zij hierop niet acteren.

[1:53:51] De mogelijkheid van intensiveren van bemoeizorg door de gemeente wordt hierdoor ook beperkt.

[1:53:56] Samen met ketenpartners gaan we in kaart brengen wat ervoor nodig is om het delen van gegevens over de situaties van verward en onbegrepen gedrag te bevorderen.

[1:54:06] In het kader hiervan zal ik bezien, zal bezien worden of en zo ja welke specifieke wettelijke titel gecreëerd dient te worden.

[1:54:14] Het streef van het kabinet is om in die brief waar ik het al over had die van de zomer komt, want dit is ook een van die vier prioriteiten,

[1:54:22] zo concreet mogelijk te informeren wat de stand van zaak is bij die verkenning en dus ook te kijken wat voor tijdlijn we daarin kunnen hangen conform de vraag van mevrouw Coenradie.

[1:54:35] Er is een interruptie van mevrouw Struikman.

[1:54:39] Dank u wel voorzitter en dank u wel minister voor de urgentie die hier ook uit spreekt.

[1:54:44] Tegelijkertijd lees ik ook in veel brieven als het bijvoorbeeld, ik neem maar één voorbeeld eruit, de WGS, die al wel is ingevoerd, maar wel nu al bekend is dat gewoon die wet eigenlijk verouderd is en dat een aantal hele cruciale partijen als het gaat om woningbouwverenigingen daar niet bij betrokken zijn.

[1:54:59] Dus kan ik daar ook uit die urgentie van de minister ook afleiden dat we niet wachten tot die wet weer wordt geëvalueerd, maar dat we nu ook naar tijdelijke oplossingen zoeken om dat nu al te herstellen.

[1:55:09] De minister.

[1:55:11] Deze specifieke vraag en dit specifieke wetsvoorstel zal de minister van Justitie en Veiligheid op ingaan.

[1:55:21] Dit is ook onderdeel van de zullen en ik ga mijn best doen zodat ik bij Volkshuisvesting coördineren.

[1:55:25] Dat betekent niet dat ik van alles alles weet en over alles ga, dus ik zal zo nu en dan bij een vraag heel even naar rechts moeten kijken en dan zie je dat in de samenwerking gelukkig degene die erover gaat zijn hand op steekt.

[1:55:37] Dan ga ik naar burgemeestersbevoegdheden bij dwang.

[1:55:40] Daar zijn onder andere door de VVD vragen over gesteld.

[1:55:44] In het coalitieakkoord heeft dit kabinet aangekondigd meer mogelijkheden voor burgemeesters te creëren om door middel van bemoeizorg in te grijpen en meer crisisplekken te realiseren.

[1:55:52] Gemeenten en burgemeesters voelen zich vaak verantwoordelijk voor de zorg van hun inwoners met verwart en onbegrepen gedrag en mogelijk onveiligheid, maar ervaren die situaties nog onvoldoende positie, bevoegdheden en handelingsperspectief.

[1:56:05] Ik verwezel naar de brief

[1:56:06] van de burgemeester van Apeldoorn, maar ook de burgemeester van Arnhem heeft hier onlangs nog nadrukkelijk op gewezen.

[1:56:15] Gemeenten kunnen na een melding een verkenning doen, een zorgmachtiging aanvragen, maar dat proces leent zich minder goed voor acute situaties.

[1:56:24] De positie van gemeenten en burgemeesters maakt, in lijn met de aanbeveling van de parlementaire verkenning, expliciet onderdeel uit van

[1:56:33] de verkenning die nu loopt aan de kant van het kabinet en de ambitie van het coalitieakkoord zal hierbij worden betrokken.

[1:56:41] En we zullen dus in de brief die van de zomer komt, ook dit, want dit is ook weer een van de van die prioriteiten, zullen we daar met de uitkomsten van die verkenning en met oplossingsrichtingen naar elkaar komen.

[1:56:56] Dan kom ik nu bij het stukje waarvan ik, als u het echt leuk wil maken, hier heel veel vragen over gaat stellen.

[1:57:02] Maar dan zal ik wellicht daarna snel moeten verwijzen naar een brief van een minister of de briefdiener gaat komen, want ik ga nu de vragen rondom volkshuisvesting en ruimtelijke ordening beantwoorden.

[1:57:12] Ik ga het nogmaals zeggen, de minister had hier graag bij willen zijn.

[1:57:14] Die ziet het belang van het onderwerp ook, maar die moet nu de Wet de Toekomstige Huurcommissie plenair verdedigen in de Tweede Kamer.

[1:57:25] Deze opgave raakt ook aan voldoende en passende huisvesting.

[1:57:31] De minister van Vrouw werkt hard aan het realiseren van honderdduizend woningen per jaar.

[1:57:36] Daarvoor is de taskforce versnelle woningbouw ook gestart om doorbaken te realiseren en versnel te komen tot meer huizen voor iedereen.

[1:57:43] Dat is ook hard nodig voor mensen uit specifieke doelgroepen, waaronder mensen met verwart en onbegrepen gedrag.

[1:57:53] En daarom zal, dat heb ik toen straks ook aangegeven, in de voortgang van deze taskforce ook aandacht besteed worden, specifiek aan deze doelgroep, omdat dit aandacht heeft binnen die taskforce, omdat het niet alleen gaat om het pure aantal van die 100.000, maar ook hoe je daarbinnen voor specifieke doelgroepen voldoende mogelijkheden creëert.

[1:58:17] Er zijn ook vragen gesteld over vervolgstappen.

[1:58:22] Ik ga er een aantal langslopen.

[1:58:24] In de bestaande woningvoorraad zal samen met gemeenten en woningcorporaties gestuurd worden op de juiste toewijzing van woningen waar inzet van zorg mogelijk is.

[1:58:36] Met de wet regie waar mensen uit beschermd wonen, maatschappelijk opvang en GGZ een urgentiepositie krijgen in de woonruimteverdeling bij gemeenten zal hierop gestuurd worden.

[1:58:45] Stuur op de realisatie van passende woonvormen in de woningbouwopgave.

[1:58:51] En daarbij zal niet alleen op de aantallen, maar ook op de juiste woonvormen worden ingezet.

[1:58:56] In dit geval betreft het veelal geclusterde woningen waar zorg kan worden geleverd.

[1:59:02] Ook is in verband met leefbaarheid van wijken de locatie binnen gemeenten van belang.

[1:59:07] Het is ook een forse groep met zware problematiek waarvoor reguliere huisvesting geen optie is.

[1:59:13] Voor deze groep zijn oplossingen nodig, ook in het zorg- en veiligheidsdomein.

[1:59:19] De specifieke vragen van met name het CDA gingen onder andere over passende prikkelarmen, woonvormen en slechte doorstroming in de keten beschermd wonen.

[1:59:32] De vraag is hoe de minister landelijke regie wil nemen op het huisvestingsvraagstuk voor deze doelgroep.

[1:59:37] Hierbij geldt dat het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting dat op dit moment in de Eerste Kamer ligt van groot belang is en dat in de volkshuisvestingprogramma's aandacht komt voor huisvesting van specifiek deze doelgroep en wordt een verplichte urgentieregeling geïntroduceerd.

[1:59:56] Daarnaast wordt de realisatie van huisvestingconcepten voor personen met onbegrepen en verwart

[2:00:01] verward en onbegrepen gedrag op verschillende manieren gestimuleerd.

[2:00:06] Dat zijn voor de mensen die zelfstandig kunnen wonen het realiseren van passende en betaalbare woningen.

[2:00:10] Daarnaast worden diverse woonconcepten ingezet voor mensen met verward en onbegrepen gedrag, zoals de scheve huizen en vormen begeleid, zei ik het verkeerd?

[2:00:20] Gelukkig.

[2:00:22] Huizen en vormen van begeleid en gemengd wonen.

[2:00:31] De CDA vroeg ook welke mogelijkheden de minister ziet voor tijdelijke huisvesting op locaties in handen van rijksvastgoed.

[2:00:40] De minister Van Vroeg gaat aan de slag met alternatieve huisvesting tussen opvang en huisvesting in.

[2:00:44] Om dit te versnellen in het realiseren van 100.000 woningen per jaar,

[2:00:50] Dit is ook relevant voor specifiek deze groep.

[2:00:54] Daarnaast kan het rijk vastgoedbedrijf een rol spelen in het realiseren van aanvullende huisvesting.

[2:00:59] Daarbij wordt ook gekeken, en moet ook gekeken worden, of deze locaties niet meer voor oorspronkelijke functie worden gebruikt en voor een ander doel.

[2:01:08] Daarbij moeten we kijken naar de wet- en regelgeving die geldt rond de verkoop.

[2:01:11] En als die mogelijkheden zijn, dan geeft de minister-mevrouw aan dat die zeker worden aangegrepen.

[2:01:18] Deze heb ik al beantwoord.

[2:01:19] Er was een aanvullende spraakvraag specifiek vanuit 50PLUS, vanuit het lid Struis.

[2:01:24] Die ging over wanneer de Kamer de wijziging van de woningwet kan tegemoetzien, zodat er informatieuitwisseling kan zijn.

[2:01:31] Daarvan geldt dat hij voor de zomer het wetsvoorstel naar de Raad van State gaat.

[2:01:37] Daarna kunt u het zo spoedig mogelijk tegemoetzien.

[2:01:43] Dank u wel.

[2:01:44] Ik kijk even naar de leden.

[2:01:46] Mevrouw Ten Hoofd en mevrouw Koen Radie.

[2:01:48] Eerst mevrouw ten Hoven.

[2:01:51] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:01:52] Ja, misschien komt het nog hoor, maar ik dacht dat het toch in dit blokje past.

[2:01:56] Ik heb gevraagd naar de gemeente zitten klem hoe ze deze onmogelijke taak moeten uitvoeren, want ik hoor de taskforce en de honderdduizend woningen die erbij moeten komen en de versterkte regie.

[2:02:08] En dan gaan we werken met de verplichte urgentie rekening regeling voor deze doelgroep.

[2:02:12] Maar gemeentes zitten dus ook al met de spreidingswet en de stikstofregels.

[2:02:16] Dus als het

[2:02:17] de realisatie van die woningen niet gedaan kan worden.

[2:02:21] Hoe gaan we dan deze taak toch volbrengen met z'n allen?

[2:02:27] In de beantwoording die ik net namens de minister vroeg, werd dus verwezen richting de wetregie die hierin moet gaan helpen.

[2:02:35] Eerlijkheid gebied dat ik nu niet een aanvullend antwoord heb hierop.

[2:02:39] Dus wat ik u kan toezeggen is dat we ook dit om dat woning, voldoende woningen.

[2:02:44] Een van die vier prioriteiten is dat we hier heel specifiek op ingaan in de brief die u voor de zomer krijgt.

[2:02:48] Meer dan dat heb ik op dit moment niet.

[2:02:52] Mevrouw Koen Radie en daarna mevrouw Straatman.

[2:02:55] Ja, voorzitter, ik weet even niet of ik me hier kan stellen of dat dat nog komt, maar de bezuinigingen op GGZ wonen, die het kabinet voornemens is.

[2:03:01] Is dat een vraag die deze minister kan beantwoorden of bij wie ligt die anders?

[2:03:08] Oké, ja, ik beschouw dit dan even niet als een interruptie, maar een informatieve vraag.

[2:03:13] Ja, mevrouw Staapman.

[2:03:14] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:03:17] Ik begrijp het voorstel voor die urentieregeling, maar dat veronderstelt natuurlijk wel dat de woningen er al zijn.

[2:03:23] En als het bijvoorbeeld gaat om die skeve hoezen, dan zeggen we allang, er wordt nu ongeveer becijferd dat je meer dan 1150 van die woningen nodig hebt, en we hebben er nog maar 150.

[2:03:33] Dus daar ligt gewoon een probleem in het creëren van die woningen, vaak ook vanwege maatschappelijk draagvlak dat ontbreekt.

[2:03:39] En ik begrijp heel goed dat de minister nu zegt, ik kan deze vragen nu niet beantwoorden, maar ik zou wel willen vragen of hij dan aan de minister van Vrozen wil doorgeven om concreet in een brief in te gaan welke stappen worden gezet om tijdelijk er alles aan te doen om die woningen extra te creëren en dan ook naar creatieve oplossingen te zoeken, zoals toch met Rijksvastgoed in gesprek, maar ook te kijken naar die GGZ-instellingsterreinen, waar overigens nog ook wel ruimte is.

[2:04:02] Dus heel concreet op die punten ingaan, want die intentie om die woningen te creëren, die delen we allemaal.

[2:04:08] Maar het is een hele ingewikkelde weg daarnaartoe.

[2:04:11] Een deel van de vragen die gesteld wordt heb ik net al aan gerefereerd.

[2:04:15] Dus dat Rijksvastgoedbedrijf daar wordt gekeken met creativiteit wanneer dat mogelijk kan.

[2:04:21] En ik zal, en ik heb ook al verwezen dat dit hier bij de rapportage van de taskforce expliciet aandacht voor is.

[2:04:28] En in aanvulling wat ik net ook net al aangaf.

[2:04:31] We zullen er ook in de brief die rond de zomer komt heel specifiek op deze onderwerpen ingaan.

[2:04:36] En daar zal de minister van VRO ook haar bijdrage aan leveren.

[2:04:42] Ja, dank u wel.

[2:04:43] Dan bent u aan het einde van uw inbreng te antwoorden.

[2:04:47] En dan wil ik graag de minister van Volksgezondheid, VWS, het woord geven.

[2:04:53] Dank u wel, voorzitter.

[2:04:54] Ik begin met een aantal vragen over de GGZ en ook de wet verplichte GGZ.

[2:04:59] Misschien de eerste vraag die mevrouw ten Hoven mij stelde was, wat is de reactie van mij van het kabinet op de rechtszaak die door de stichting Recht op GGZ tegen de staat is aangespannen?

[2:05:13] Voorzitter, daar kan ik kort over zijn.

[2:05:16] Het kabinet is, net als de Stichting van Mening, van heel groot belang dat we de wachttijden in de GGZ terugdringen, zeker voor mensen met complexe problematiek.

[2:05:29] Het verbeteren van de toegankelijkheid van de GGZ, het zorgen dat mensen zo snel mogelijk op de voor hen juiste plek terechtkomen,

[2:05:36] is een prioriteit van het beleid van dit kabinet en daar hebben we in het commissiedebat twee weken geleden ook uitgebreid bij stilgestaan.

[2:05:44] We hebben de dagvaarding van de stichting in goede orde ontvangen en die bestuderen wij op dit moment en zoals mevrouw Tenhove weet kan ik verder, omdat het nu ook een zaak is onder de rechter, daar inhoudelijk niet op ingaan, maar in algemene zin vond ik het goed om deze reactie te geven.

[2:06:00] Voorzitter, dan vroeg de heer Van Dijk mij

[2:06:03] Ja, kan je nou in de bekostiging in de GGZ dingen anders organiseren om te regelen, te zorgen dat juist die mensen met complexe problematiek hun zorg sneller krijgen of dat prikkels niet zo afgesteld staan dat je niet bij die zorg terechtkomt?

[2:06:20] En er zijn eigenlijk drie dingen waar we nu aan werken in de bekostiging om aan dit probleem iets te doen.

[2:06:28] Het eerste is dat we verkennen van kun je nou budgetbekostiging invoeren in de high intensive

[2:06:36] care en de intensive home treatment-behandelingen in de GGZ.

[2:06:41] Ik zei in het debat twee weken geleden ook, daar is nu een eerste verkenning van gekomen van de NCA, daar zie ik echt aanknopingspunten om daarmee verder te gaan, dat doen we.

[2:06:49] En dat vraagt ook iets van de sector, dat was ook mijn oproep twee weken geleden, ga nou alsjeblieft samen snel om de tafel om dat normenkade te maken, om die definitie van deze behandelingen scherp te krijgen, want dat hebben we heel hard nodig als je die stap wil zetten naar budgetbekostiging.

[2:07:05] Dus dat is één.

[2:07:06] Tweede is, naar aanleiding van een motie van, ik dacht mevrouw Dobbe, kijken wij nu, zou je nou zeker in die complexe GGZ iets kunnen doen aan of tegen, moet ik misschien wel zeggen, de omzetplafonds.

[2:07:18] En daarvan hebben we beloofd terug te komen voor de zomer in de

[2:07:22] zogenaamde routekaart passende zorg, waar ik nog een aantal andere elementen in terugkom, maar in elk geval ook dit punt.

[2:07:28] En het derde is, ik moet natuurlijk nog samen met de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport een reactie geven op het IBO, mentale gezondheid.

[2:07:38] En daar is ook een heel aantal aanbevelingen door de onderzoekers gedaan over hoe moet je nou met die bekostigingen in de toekomst omgaan.

[2:07:47] Dus daar zullen we daar ook op ingaan.

[2:07:49] Los van deze financiële dingen lopen er natuurlijk nog heel veel maatregelen en acties om die wachtlijsten terug te dringen, het schrappen van de exclusiecriteria, het meer inzetten op groepsbehandelingen in de lichte GGZ en nog een heel aantal acties.

[2:08:05] Dus het is niet zo dat dit het enige is wat we doen, maar dit was de vraag die de heer Van Dijk mij specifiek stelde.

[2:08:11] Voorzitter, dan mevrouw Westerveld en ook mevrouw Van der Plas stelden mij vragen over de psychosezorg en of ik daar ook specifiek aandacht voor heb of apart in wil investeren.

[2:08:28] Ik zei het al in reactie op de rechtszaak, voor het kabinet is het van groot belang dat mensen met complexe psychische problematiek sneller en passend geholpen worden.

[2:08:42] En dan gaat het dus ook om mensen die te maken hebben met psychosis.

[2:08:46] We hebben dus in het ASWA daarom afgesproken, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, dat we binnen het bestaande kader schuiven met menskracht en middelen, waarbij het zwaartepunt verschuift van de behandeling van lichte zorgvragen naar de behandeling van complexe zorgvragen.

[2:09:04] En we werken dus aan die routekaart passende zorg.

[2:09:07] En dat is allemaal gericht op die groep met complexe problematiek.

[2:09:12] En daar zit dus ook deze groep onder.

[2:09:16] Dus daar hebben we speciaal, of daar hebben we aandacht voor.

[2:09:18] Maar daar staat niet een specifieke investering nu voor gereserveerd.

[2:09:23] Anders dan alles wat we dus doen voor die complexe gevallen.

[2:09:27] Voorzitter, dan kom ik bij de wet verplichte GGZ.

[2:09:33] Ja, gaat u verder.

[2:09:35] Ja, dan stelde mevrouw ten hoofd bij de vraag welke rol spelen nou de wet verplicht tegen zetten en de wet zorg en dwang in verwart gedrag op straat of in elk geval het aanpakken daar daarvan.

[2:09:46] Bij de wetten die maken het mogelijk dat we mensen ook tegen hun wil zorg kunnen kunnen geven of dat ze gedwongen kunnen worden opgenomen als er sprake is van ernstig nadelig handelen of gedrag voor zichzelf of voor iemand anders.

[2:10:01] En die wetten zijn natuurlijk omkleed met ongelofelijke nauwkeurige zorgvuldigheidseisen, omdat je iets doet tegen de wil van mensen in.

[2:10:10] Maar soms is dat voor hun eigen veiligheid of de veiligheid van hun omgeving natuurlijk wel van belang.

[2:10:16] Dan kan je dat dus doen in een crisissituatie.

[2:10:19] Als de politie bijvoorbeeld iemand op straat tegenkomt, dan kan via de burgemeester een crisismaatregel voor drie dagen worden afgegeven.

[2:10:29] Maar die beide wetten kunnen ook een rol spelen in het voorkomen dat het tot een crisis of tot herhaling komt.

[2:10:35] De gemeente heeft daarin dan een signalerende rol en speelt ook een rol in de nazorg.

[2:10:41] In het verlengde vroeg mevrouw ten Hove mij... ...die crisismaatregelen was complexer dan de IBS.

[2:10:51] En bijvoorbeeld Ferenzo heeft een aantal suggesties gedaan... ...over hoe deze zorg beter kan... ...en of ik deze suggesties ken en of ik hiermee aan de slag ga.

[2:11:03] Ja, ik ben ervan op de hoogte en wij werken op dit moment aan het verwerken van alle consultatiereacties die zijn binnengekomen op het aangepaste wetsvoorstel verplicht GGZ en de wet zorg en dwang.

[2:11:18] En suggesties zoals die van Ferenzo zullen we daar ook bij betrekken.

[2:11:22] En het streven is dat we dit wetsvoorstel in het najaar naar de Raad van State sturen en als het dan terug is die reactie verwerken en zo snel mogelijk zullen indienen bij de Tweede Kamer.

[2:11:33] Voorzitter, mevrouw Straatman stelde mij ook over de WVGGZ een vraag, een beetje in het verlengde van de vraag waar ook de minister van Middellandse Zaken al op in is gegaan, de burgemeesterbevoegdheden.

[2:11:50] Zal ik nog specifiek iets zeggen over hoe dat werkt in de wet?

[2:11:54] Mevrouw Straatman vroeg, het ontbreekt soms aan terugkoppelingen.

[2:11:59] Welke verbeterpunten zien we hier nu?

[2:12:01] Als het nou gaat om een crisisplaatsing, dan klopt het dat de burgemeester daar niet standaard een terugkoppeling van krijgt.

[2:12:10] En dat is, denk ik, ook goed of past ook bij het belang wat we ook hechten aan privacy.

[2:12:19] Dus we moeten met dat delen van informatie natuurlijk voorzichtig en terughoudend zijn.

[2:12:24] Maar we zien ook, en daar komt dan een verbeterpunt wat ook onderdeel is van die aangepaste wet verplichte GGZ, dat we het contact tussen GGZ en de gemeente wel kunnen versterken.

[2:12:37] En dat is dan vooral als iemand na een crisisplaatsing hulp van de gemeente nodig heeft om weer deel te kunnen nemen aan de samenleving, om weer echt onderdeel te kunnen zijn, dan moet de GGZ ook contact opnemen met die gemeente die die hulp of ondersteuning gaat bieden.

[2:12:54] Voorzitter, dan vroeg mevrouw ten Hoven mij nog naar de wachtlijsten en hoe het zit met statushouders, maar ook mensen uit Oekraïne, op die wachtlijsten.

[2:13:10] Voorzitter, de Inspectie, Justitie en Veiligheid en de IGJ heeft een brief aangekondigd over vreemdelingen op het snijvlak van Zorg en Veiligheid.

[2:13:22] De minister van Justitie en Veiligheid en ik zullen later dit jaar met een reactie op die brief van de beide inspecties komen en dan zullen we ook ingaan op dit specifieke vraagstuk.

[2:13:35] Ik zag als eerste een interruptie van mevrouw Tenhoven en daarna mevrouw Westervelds.

[2:13:42] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:13:43] Ik had nog even een vraag over die twee wetten, met name de wet zorg en dwang, want in de voorgestelde wetswijziging staat het voorstel voor een gezamenlijke crisisregeling.

[2:13:54] En dat is op zich een mooi idee, maar die gemeenschappelijke crisisregeling die lijkt dus sterk op de complexe crisismaatregel van de WVG-gezet die er nu al is.

[2:14:04] Dat zorgt dan voor

[2:14:05] met name de specialist ouderengeneeskunde, dat die complexere procedures moeten gaan volgen en uiteindelijk hetzelfde resultaat.

[2:14:13] Ik wil daar graag een praktijkvoorbeeld aan koppelen om een beetje beeldvorming...

[2:14:17] Ik ben zelf ambulanceverpleegkundige geweest en ik heb vaak met de politie echt op straat in de clinch gelegen, echt met een vraagstuk, waar is deze persoon nou op de beste plek?

[2:14:28] En doordat die wetten niet samenkomen, dat je dus een onderlicht ziektebeeld hebt wat leidend is in waar iemand terecht kan, dat lukt op straat niet.

[2:14:40] Wat is uw vraag?

[2:14:43] Hoe gaat uw minister zorgen dat dat wel kan?

[2:14:46] Dat het samenkomt en dat het gewoon op straat, dat je wel, ondanks dat het niet duidelijk is in wat voor wet iemand thuiskomt, altijd ergens terecht kan.

[2:14:56] Ik denk dat mevrouw Tenhove op zich een terecht knelpunt aan stipt.

[2:15:03] En hoe je hier precies mee omgaat, was in de internetconsultatie ook een onderwerp van discussie, waar de meningen ook nog wel over uiteenliepen, als ik het zo mag formuleren.

[2:15:14] Dus wij zijn nu die reacties

[2:15:17] aan het bekijken en ook hoe gaan we daarmee om en hoe geven we die een plek in de wet.

[2:15:21] Ik ben echt nog niet zo ver dat ik daar nu een antwoord op kan geven, maar daar zal wel een antwoord op moeten komen, want we doen niet voor niets een aanpassing in die beide wetten en die ziet erop op allerlei

[2:15:33] Aspecten, ik ging net in richting mevrouw Straatman, contact tussen gemeenten en GGZ, maar natuurlijk ook de overgang tussen die wetten en je wil dat mensen, of dat nou is als je op straat of thuis mensen ziet of spreekt en er moet iets gebeuren, dat je kan handelen met de juiste instrumenten in handen.

[2:15:53] Ja, mevrouw Westerveld.

[2:15:56] Dank u voorzitter en voorzitter de minister legt uit dat er in principe niks niets extra's geïnvesteerd gaat worden in psychose zorg en mijn vraag is dan waarom want we weten dat als specifieke gespecialiseerde behandelaars in een vroeg stadium bij zijn dat ze heel veel leed kunnen voorkomen dat mensen

[2:16:15] leren leven met psychotische klachten, dat het niet mis hoeft te gaan.

[2:16:19] We weten ook dat het in praktijk wel een aantal keer flink misgaat, met enorme consequenties voor mensen zelf, voor de slachtoffers vooral en voor de nabestaanden.

[2:16:29] Dus mijn vraag is dan, als we dit allemaal weten, waarom gaat er dan niet extra geïnvesteerd worden in goede psychosezorg?

[2:16:36] Voorzitter, ik deel volledig met mevrouw Westerveld dat als je zeker deze groep mensen met deze problematiek, als je die snel de goede zorg kan bieden, dan kan dat heel veel problemen in de toekomst voorkomen.

[2:16:51] En juist daarom zet dit kabinet langs verschillende lijnen in om ervoor te zorgen dat mensen met die complexe psychische problematiek zo snel mogelijk op de goede plek geholpen worden.

[2:17:03] Dat doen we binnen het bestaande kader, dat was mijn reactie.

[2:17:08] Maar al die maatregelen die we doen om die wachtlijsten terug te dringen, zijn er dus opgericht om die complexe situaties, waaronder mensen met een psychose,

[2:17:18] of met psychotische problematiek, misschien moet ik het zo zeggen, dat is beter, om die sneller te kunnen helpen, juist ook om erger te voorkomen.

[2:17:31] Oké, dan komt u aan het laatste blokje.

[2:17:33] Ja, voorzitter, het tweede en laatste blokje.

[2:17:35] Dat gaat eigenlijk over twee van de opgaven die... van de prioriteiten die genoemd zijn in de brief van het kabinet van december.

[2:17:46] Een over structurele financiering en de ander over wat doe je nou nationaal en wat lokaal.

[2:17:51] De spanning eigenlijk tussen regie en de lokale autonomie.

[2:17:56] En een heel aantal voorzitter van de Kamerleden heeft mooie, goedlopende pilots als voorbeeld genoemd.

[2:18:06] Mevrouw Straatman ging in op de SPV'er die meeloopt met de politie in Groningen.

[2:18:11] De heer Van Dijk, de maatschappelijke eerste hulp in Hollands Midden.

[2:18:16] De heer...

[2:18:18] Excuus, ik ben even uw naam vergeten.

[2:18:21] Excuus, dat gaat niet nog een keer gebeuren.

[2:18:24] Maar u ging in op de interventie op Utrecht Centraal, de interventiemedewerkers, en mevrouw Conradi de time-out-voorziening in pilot in Rotterdam, waar wij ook al eerder met elkaar over gedebatteerd hebben.

[2:18:37] En ik denk dat dit een paar mooie voorbeelden zijn van initiatieven van pilots die vanuit dit programma en een specifieke programma Grip op onbegrip van Zon&W zijn opgestart in de afgelopen jaren.

[2:18:51] En er zijn een paar mooie voorbeelden, want er zijn er heel veel meer in het land.

[2:18:57] En dat laat zien dat die pilots juist ook lokaal ontwikkeld worden en ook geborgd moeten worden, omdat ze...

[2:19:06] goed aansluiten bij de lokale problematiek en aansluiten bij hoe lokaal de zorg georganiseerd is, de zorginfrastructuur, om het maar even zo beleidsmatig te zeggen, eruit ziet en op welke manieren er wordt samengewerkt.

[2:19:19] En dat verschilt gewoon per regio, per gemeente ook, en dat maakt dat je dit soort pilots niet zomaar kan opschalen en landelijk kan uitrollen.

[2:19:30] Maar we leren er wel een heleboel van.

[2:19:32] Dus we hebben in al die pilots de afgelopen jaren elementen gezien die gewoon werken.

[2:19:38] Als ze mensgericht zijn, herstelgericht, wijkgericht.

[2:19:41] Dat zijn aspecten die moeten eigenlijk in zo'n pilot zitten om het succesvol te laten zijn.

[2:19:46] Dus wat wij nu doen, en dan kom ik op de vraag van mevrouw Straatman, wat is nou het stappenplan?

[2:19:55] Het stappenplan is dat wij vanaf volgend jaar structureel geld hebben

[2:20:01] JNV en VWS hebben dat samen.

[2:20:04] Ik zeg dat even afgerond, ongeveer 20 miljoen euro.

[2:20:07] Om te zorgen dat we dit gaan borgen, dat je die goed werkende initiatieven, dat die lokaal kunnen inbedden.

[2:20:17] En ik zal voor de zomer in die brief die de minister van Middellandse Zaken net heeft teruggezegd, zal ik heel duidelijk maken wat zijn nou die werkbare elementen voor die initiatieven.

[2:20:30] En dan zullen we aan het einde van het jaar duidelijk maken hoe de financiering, dat geld wat we beschikbaar hebben, verdeeld gaat worden.

[2:20:38] Dat zal wel leiden ook tot keuzes maken, want u zei allerecht, er zijn heel veel pilots en initiatieven en we hebben niet voor al die specifieke pilots en initiatieven geld, maar ik denk dat het maken van de keuzes wel gaat helpen om heel gericht die stap naar borging en embedding in lokale structuur te kunnen maken.

[2:20:59] Voorzitter, daarmee heb ik ook de vraag van de heer Van Dijk beantwoord over het vervolg van de pilot in Hollands-Midden.

[2:21:07] Dan mevrouw Koen Radie over de time-out pilot in Rotterdam.

[2:21:13] Zoals toegezegd, of zoals...

[2:21:17] Afgesproken, moet ik zeggen, bij de begrotingsbehandeling... zijn we in gesprek gegaan met de gemeente Rotterdam.

[2:21:22] Die zijn nu heel hard aan het werk om die pilot vorm te geven... om die lichte GGZ-vragen te kunnen beantwoorden.

[2:21:31] De professionals zijn nu met elkaar in overleg... ja, wat zijn dan precies die lichte GGZ-vragen die wij hier kunnen doen?

[2:21:36] En zij willen voor de zomer, binnen twee maanden daar een antwoord op hebben... zodat ze daarna kunnen starten.

[2:21:42] En ik had al toegezegd, ook hierop zal ik een stand van zaken...

[2:21:45] brief voor de zomer sturen.

[2:21:46] Ik stel voor dat ik dat gewoon meeneem in deze brief in het kader van het bundelen van informatie, zeg ik tegen mevrouw Wendel.

[2:21:55] Voorzitter, dan de interventiemedewerkers op Utrecht Centraal.

[2:21:59] Ja, echt heel mooi dat dat soort initiatieven succesvol zijn.

[2:22:04] waar wordt samengewerkt en waar lokale en regionale instanties ook naar kunnen verwijzen.

[2:22:14] En ik heb begrepen dat alle nieuwe medewerkers van de NS in de basisopleiding door middel van e-learning les krijgen in de omgang van mensen met verward gedrag of onbegrepen gedrag.

[2:22:28] En daarmee zorgen we dat de opgedane kennis in deze pilot wordt geborgd.

[2:22:34] Dan nog een vraag van mevrouw Westerveld.

[2:22:39] Hoe staat het met de structurele financiering voor de levensloopaanpak?

[2:22:46] Voor de levensloopclienten met een WLZ-indicatie is er een structurele bekostiging.

[2:22:52] Voor de overige cliënten is er voor 2026 en 2027 een subsidieregeling.

[2:22:58] We hebben ook nog geld voor de jaren daarna.

[2:23:03] Maar de vraag is nog even hoe we dat precies gaan invullen en vormgeven.

[2:23:08] En daar wordt nu aan gewerkt.

[2:23:10] Kunnen we daar ook in de brief voor de zomer op ingaan?

[2:23:13] Of zal dat de voortgangsrapportage aan het eind van het jaar worden?

[2:23:15] Dat wordt de voortgangsrapportage aan het eind van het jaar.

[2:23:17] Maar er is dus een subsidieregeling voor dit jaar en voor volgend jaar.

[2:23:22] Voorzitter, daarmee heb ik mijn vragen beantwoord.

[2:23:25] Ja, dank u wel.

[2:23:26] Ik zie een interruptie van de heer Van Dijk.

[2:23:29] Dank, voorzitter.

[2:23:30] En allereerst ook dank aan de minister voor de, vond ik, hele heldere woorden over de pilots.

[2:23:35] En dat we niet laten vallen wat goed loopt.

[2:23:37] Die ambitie proef ik.

[2:23:38] En ontzettend mooi om dat te horen.

[2:23:41] Kan de minister iets zeggen?

[2:23:42] Want ik begrijp heel goed wat ze zegt.

[2:23:43] Zal ik wel gekozen moeten worden?

[2:23:45] Welke pilot gaat wel of niet door?

[2:23:46] Want er loopt heel veel.

[2:23:47] Ik kan ze daarbij nog iets zeggen over de eikpunten en in hoeverre is het ook financieel gedreven.

[2:23:53] Want ik kan me bijvoorbeeld voorstellen, een bepaalde pilot kan extra belasting of geld vragen bij de zorg, maar heel veel opleveren bij de politie.

[2:24:01] Kan ze daar iets zeggen over de eikpunt, over hoe besluiten we tot wat wel of niet voortgang vindt?

[2:24:07] Precies om deze reden hebben we dit proces opgeknipt, of het stappenplan, zoals mevrouw Straatman daarnaar vroeg.

[2:24:17] Dus de eerste stap is dat wij nu voor de zomer in kaart brengen wat zijn nou de werkbare elementen of de succesvoorwaarden voor pilots die we goed zien werken.

[2:24:27] En hoe kan je die opschalen zonder dat je helemaal lokaal invult dat de voorziening zoals in Hollands Midden hetzelfde in Limburg en in Drenthe moet zijn.

[2:24:40] Dus dat is stap 1.

[2:24:41] En van daaruit gaan we de middelen verdelen en dat zullen we dus eind van dit jaar doen.

[2:24:50] Oké, ik kijk heel even naar de klok en naar de leden.

[2:24:53] We hebben nog twee ministers die de beantwoording doen.

[2:24:58] Normaal gesproken hebben we ook een tweede termijn voor de Kamer.

[2:25:00] Dus ik wil even kijken, want ik weet ook dat hier een aantal leden zit die ook in de commissie Asiel en Migratie zitten, die aansluitend aan dit debat een procedurevergadering heeft.

[2:25:11] Dus ik kijk even of er een tweede termijn moet komen of dat we nu gewoon doorgaan.

[2:25:16] en dan de gelegenheid geven natuurlijk om een twee minuten debat aan te vragen.

[2:25:21] Of willen mensen nog per se in tweede termijn?

[2:25:23] Want dan moeten we echt wel iets sneller in de vragen en in de antwoorden gaan zitten.

[2:25:30] Ja, zullen we gewoon dan doorgaan tot één uur en dan kan er eventueel nog een twee minuten debat worden aangevraagd.

[2:25:36] Ja, oké.

[2:25:38] Dan geef ik het woord aan de minister van Langdurige Zorg.

[2:25:42] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:25:44] Gisteren was ik op bezoek in Gouda bij de gouzenhuizen.

[2:25:49] Dat is een variant van de skiverhuizen.

[2:25:51] En had ik daarna ook een gesprek met allerlei partijen waar het ging over hoe kunnen we nou zorgen dat we mensen die voor overlast zorgen door verwart of, wat is nou die andere term, onbegrepen gedrag, hoe we nou kunnen zorgen dat die mensen de goede hulp krijgen, maar ook dat mensen die om deze mensen heen wonen ook

[2:26:11] daar zo meer mogelijk ook lasten van hebben.

[2:26:15] Ik zou echt aanraden, het is een prachtig voorbeeld denk ik van hoe je met die gauwse huizen kunt zorgen dat deze mensen die natuurlijk een enorme grote zorgvraag eigenlijk hebben voor veel overlast kunnen zorgen, toch een plek kunnen vinden waar ze zelf tot rust kunnen komen en daarmee de buurt ook.

[2:26:30] En daar heb je gewoon een enorm veel mensen eigenlijk mee te pakken die

[2:26:34] helpt om in een leefbare situatie te blijven.

[2:26:39] En daarnaast hebben we ook het gesprek gevoerd over die bemoeizorg.

[2:26:43] En eigenlijk ziet iedereen natuurlijk dat het ontzettend belangrijk is dat we goede bemoeizorg kunnen geven, want alles wat we vooraf preventief kunnen ondervangen door op dat moment een goede hulp te bieden,

[2:26:56] betekent dat we later in de keten, om dan maar een beleidswoord te noemen, maar later verderop crisisopnames kunnen voorkomen en ook zwaardere vormen van zorg die ook nog eens een keer heel duur zijn kunnen voorkomen, waar dat kan.

[2:27:09] Dus die bemoeizorg die moet denk ik inderdaad ook echt versterkt worden.

[2:27:14] Volgens mij is dat iets wat ik bij u eigenlijk allemaal ook proef.

[2:27:16] Nou, daar werken we ook aan op dit moment door de wet WAMS.

[2:27:20] Ik heb de titel ook niet bedacht, maar dat gaat over de wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein.

[2:27:26] Die is overigens ooit bedoeld geweest, omdat toen we de WMO introduceerden, we ontdekten dat er eigenlijk geen wettelijke basis was om gegevens te mogen uitwisselen in het sociaal domein.

[2:27:35] Nou, dat is natuurlijk heel erg belangrijk.

[2:27:37] als je aan de voorkant gewoon zoveel mogelijk in kaart wilt brengen.

[2:27:40] Dus daarom is deze wet ontwikkeld.

[2:27:42] Maar eigenlijk is daar gaandeweg een beetje de discussie ingeslopen rond voor wat en, nou vergeet ik het weer, onbegrepen bedrag, ik ga het even opschrijven, gedrag.

[2:27:52] Maar eigenlijk is die wet dus vooral bedoeld om die gegevensuitwisseling gewoon te organiseren.

[2:27:57] Het tweede wat deze wet ook doet is om dat begrip bemoeizorg ook te expliciteren.

[2:28:03] Het is namelijk een taak die gemeenten sowieso wel hebben vanuit de WMO, maar hij was niet meer vastgelegd in de WMO en door dat nu in deze wet weer in te voeren is dat daarmee weer een verankering.

[2:28:16] Nou, is het wel zo dat dat vervolgens natuurlijk de vraag is, maar hebben we daarmee dan voldoende ook duidelijk wat dan we precies verstaan onder die bemoeizorg?

[2:28:25] En daar zijn we nu op dit moment aan het werk om dat verder te bekijken.

[2:28:28] En daar refereerde net mijn collega van het ministerie van BZK ook al aan om te kijken van ja, maar als we het nou hebben over die bemoeizorg, hebben we daar nog niet iets meer voor nodig?

[2:28:36] Vraagt dat nog om bepaalde kaders?

[2:28:38] En hoe zou dat er dan uit moeten zien?

[2:28:41] Nou, dat proces loopt nu en ik stel in ieder geval voor dat ik ook daarvoor bericht in de brief die naar de Kamer komt op dit punt.

[2:28:51] Voor zover we daar dan op dat moment ook al zijn met wat dat betekent.

[2:28:54] Dat kan dus een wettelijke titel betekenen, bijvoorbeeld voor bemoeizorg.

[2:28:58] En wat daarnaast nog loopt in deze wet en daar refereerde volgens mij mevrouw Straatman ook aan net in haar vraag over de meldplicht waar het gaat of het meldrecht moet ik zeggen in de WAMS.

[2:29:11] Daarachter zit natuurlijk de discussie van ook het beroepsgeheim.

[2:29:14] Mag je dat nou openbreken zomaar in deze wet?

[2:29:17] We hebben geconstateerd dat daarover best wel een discussie is tussen enerzijds de zorgverleners en anderzijds de gemeentes en die kunnen het eigenlijk niet goed met elkaar eens worden.

[2:29:26] Daarom zijn we nu ook aan het kijken

[2:29:28] in het onderzoek van is het nodig om op dit punt ook toch meer te expliciteren en welke plek is daar dan voor de juiste?

[2:29:38] In welke wet zou dat dan moeten zijn?

[2:29:40] En ook om te kijken of daar dan ook rond het beroepsgeheim of dat daarbij te betrekken, maar ook al dan niet in de vorm van een meldrecht.

[2:29:48] Dus dat relateert daaraan en ik heb het idee dat ik daarmee een aantal vragen die net rond zeg maar de bemoeizorg en gegevensuitwisseling en ook

[2:29:57] het beroepsgeheim heb beantwoord.

[2:30:01] Dit was het blokje bemoeizorg.

[2:30:03] Dan ga ik eerst naar de heer Maluzzi voor een interruptie.

[2:30:10] Ja, dank.

[2:30:12] Volgens mij geeft de bewinderspersoon al goed aan het vertrekpunt van die wet WAMS.

[2:30:18] En volgens mij zij zit al voorzichtig in haar antwoord.

[2:30:21] Tenminste, die dacht ik te horen.

[2:30:22] Dat is ook het stukje veiligheid wat hier nog ontbreekt.

[2:30:24] Heel veel burgemeesters die ik de afgelopen tijd heb gesproken,

[2:30:28] Die geven aan, en de geest van die wet WAMS is duidelijk, die ziet vooral toe op gegevenswisseling binnen het sociaal domein, maar het stukje veiligheid wordt daarin nog onvoldoende genomen, ook naar de toekomst toe, om daar wel echt rekening mee te houden.

[2:30:43] De minister.

[2:30:43] Ja, voorzitter, daar hoorde ik net mijn collega van de BZK ook over zeggen, dat we dat ook aan het bekijken zijn, hoe we dat nou inderdaad goed kunnen borgen.

[2:30:50] De vraag is dus of dat in de WAMS moet, want het gaat heel erg over het vrijwillige kader ook, wat er voor mensen is, maar dat wordt in ieder geval, daar loopt een proces.

[2:31:00] Dan zag ik mevrouw Wendel.

[2:31:03] Dank, voorzitter.

[2:31:05] Door de voorganger van deze minister is er een nota van wijziging over deze WAMs naar de Kamer gestuurd waarin is besloten om toch geen nieuwe grondslag in te voeren voor gegevensverwerking met betrekking tot meervoudige problematiek als het niet mogelijk is om toestemming te krijgen van die betrokkenen.

[2:31:24] De VVD vindt het dus heel belangrijk dat het in sommige gevallen wel degelijk moet kunnen om het medisch beroepsgeheim te

[2:31:31] doorbreken juist om goede zorg te leveren aan degene die dat nodig heeft.

[2:31:36] En mijn inziens helpen de hulpverleners op deze manier juist niet.

[2:31:40] Wat ik specifiek aan de minister wil vragen is, wil de minister nog een keer kijken naar die nota van wijziging?

[2:31:44] Want volgens mij moet die weer gewijzigd worden.

[2:31:48] De minister.

[2:31:49] Ja, voorzitter, mijn voorganger heeft dat juist inderdaad niet gedaan omdat er ook volgens mij een kamerverdeeldheid is over dit thema en of dit inderdaad nodig is.

[2:31:56] Volgens mij zeggen de zorgaanbieders er is al voldoende ruimte om ook zonder dat doorbreken van het beroepsgeheim daar toch op te handelen.

[2:32:05] En de VNG aan de andere kant geeft aan dat ze dat wel heel graag in handen willen hebben.

[2:32:09] Dat is ook waarom we dat nu aan het bekijken zijn.

[2:32:11] Klopt dat nou?

[2:32:12] Hoe ziet dat eruit en wat is er misschien nog meer voor nodig?

[2:32:15] Wat mij betreft is het ontzettend belangrijk dat we deze wet wel eens aannemen.

[2:32:20] Omdat het namelijk voor de gegevensuitwisseling ook heel veel doet en dat het ook die bemoeizorg expliciteert, is er eigenlijk voor gekozen door mijn voorganger.

[2:32:30] En op zich herken ik me ook wel in die lijn.

[2:32:32] Laten we dat in ieder geval nu afmaken en laten we ondertussen kijken

[2:32:36] wat er nog meer nodig is, ook vanuit de zorg die u ook verwoordt hebben, helpen we de hulpverleners hier nu voldoende mee.

[2:32:41] En laten we dan kijken waar we dat dan regelen, want misschien moet dat wel helemaal niet in deze wet, maar moet dat in een andere wet.

[2:32:47] En dat is ook het grote gevraagstuk volgens mij ook rond veiligheid en zo.

[2:32:50] En dat willen we in dat traject ook betrekken.

[2:32:53] Ja, dank u wel.

[2:32:55] Ik wil de leden vragen om vragen echt kort en bondig te houden en ook de antwoorden zoveel mogelijk kort en puntig.

[2:33:01] De heer Struis.

[2:33:03] Ja, dank, voorzitter.

[2:33:06] Sorry, heer Schuys, ik ga u onderbreken.

[2:33:08] Mevrouw Wender had een vervolgvraag.

[2:33:11] Ja, dank, voorzitter.

[2:33:12] En die zal ik ook korter houden.

[2:33:13] Ik begrijp wat de minister zegt.

[2:33:14] Deze wet, daar zitten we echt met z'n allen op te wachten.

[2:33:17] Tegelijkertijd hecht ik er waarde aan dat we dat ook doen op een manier waarop we de hulpverleners ook daadwerkelijk helpen.

[2:33:23] Dus ik hoop dat de minister hier toch nog eens kritisch naar wil kijken.

[2:33:26] Ja, dat kan met een ja of nee beantwoord worden, minister.

[2:33:31] Dan nu wel de heer Struis.

[2:33:33] Dank voorzitter.

[2:33:35] In het kader van de Wams even toch nog een vraag uit een noodkreet uit het hulpverlenersveld.

[2:33:41] Wordt er door u en uw ambtenaren in het kader van die nieuwe wet ook gekeken naar de administratieve lastendruk en bureaucratie verminderen?

[2:33:48] Want natuurlijk hebben we spelregels nodig, maar deze wet lokt heel veel administratieve lastendruk uit.

[2:33:54] Heeft u daar een antwoord op?

[2:33:55] Ja, voorzitter, we gaan volgens mij nu een beetje af van het onderwerp waarvoor we hier eigenlijk bij elkaar zijn en we krijgen een discussie over de WAMS.

[2:34:03] Volgens mij loopt daar op dit moment een tweede schriftelijke ronde waarbij de vragen door de Kamer zijn ingediend en daar ga ik op reageren.

[2:34:09] Volgens mij dit gesprek wat op zich heel terecht is, maar ik stel voor dat we dat dan ook gaan voeren bij de behandeling van het wetsvoorstel.

[2:34:17] Dank u wel, de heer Maluti.

[2:34:18] Misschien toch even op dit punt, want het gaat ook over duidelijkheid van hulpverleners in wetgeving op het gebied van privacy, wat ze wel of niet kunnen doen.

[2:34:27] En de discussie rondom de wet, die zal dan nog gevoerd worden, maar het gaat ook over de duidelijkheid en uiteindelijk ook de daadwerkelijke hulp aan mensen met verward gedrag.

[2:34:36] Ik denk dat dat ook wel belangrijk is.

[2:34:39] Volgens mij heb ik toegezegd dat we daar ook naar gaan kijken.

[2:34:44] Wij krijgen vanuit de zorgverleners de signalen dat zij denken dat ze juist prima binnen deze kaders kunnen werken.

[2:34:51] Daar zijn hun meningen over verdeeld en volgens mij is dat ook wat we op dit moment aan het bekijken zijn.

[2:34:58] Dank u wel.

[2:34:58] Dan gaat u naar uw volgende blokje en dat is de wet langdurige zorg en de GGZ.

[2:35:04] Ja, voorzitter.

[2:35:05] Er waren een aantal vragen die natuurlijk betrekking hebben breder over passende woonplekken, maar ook specifiek over de passende woonzorgplekken binnen de WLZ GGZ te wonen.

[2:35:16] En er was in eerste instantie een vraag van mevrouw Kouradi en die zegt, hoe valt nou die bezuiniging op GGZ wonen uit te leggen, terwijl er al een tekort is aan passende woonzorgplekken?

[2:35:25] en of deze bezuiniging niet zal leiden tot nog meer incidenten met verwart gedrag.

[2:35:30] Nou, ik denk dat we net al iets hebben gezegd over verwart gedrag.

[2:35:32] Het kan met heel veel zaken te maken hebben.

[2:35:34] Het heeft niet altijd te maken met psychische problemen.

[2:35:36] Het kan ook zijn dat mensen met dementie te maken hebben of dat er andere dingen spelen.

[2:35:40] Maar niettemin begrijp ik wel uw vraag, want we weten ook dat er in het coalitieakkoord

[2:35:45] is opgenomen dat we de groei willen afremmen binnen de WLZ en onderdeel daarvan is natuurlijk ook de WLZ GGZ.

[2:35:52] Maar laat ik daarin vooropstellen en dat heb ik ook al eerder gezegd rond de gehandicaptenzorg die met eenzelfde taakstelling te maken hebben, is dat het afremmen van groei nooit het gevolg mag hebben dat de wachtlijsten gaan oplopen en ook niet dat de kwaliteit onder druk mag staan.

[2:36:06] En als we nu kijken naar specifiek de wachtlijsten in die WLZ GGZ wonen, dan zien we dat dat eigenlijk vooral wachtlijsten zijn die te maken hebben met die hele complexe zorgvragen.

[2:36:15] En daar heeft mijn collega van VWS net ook al het nodige over gezegd.

[2:36:18] Daar moeten we ook goed naar kijken, want dat zijn mensen die echt een specifieke omgeving vragen voor de zorg die zij nodig hebben.

[2:36:25] En daarom maken op dit moment de zorgkantoren en de gemeentes daar ook plannen voor om te kijken hoe we dat beter kunnen organiseren.

[2:36:32] Want met name die groep moet niet in de knel komen, dus ook als het gaat straks over de vraag hoe gaan we nou die groei afbuigen en wat betekent dat ook voor die WLZ-GGZ, dan zal in ieder geval ook op de agenda staan dat die complexe zorg daar niet slechter door mag worden en die plekken daarvoor ook, want dat is gewoon ontzettend belangrijk, ook in het kader van waar we vandaag over spreken.

[2:36:57] Is dit het blokje?

[2:36:59] Dan maken we even het blokje af en dan doen we de vragen.

[2:37:01] En dan had mevrouw Conrady ook, misschien was dat ook wel waarom ze me wilde interrumperen, nog een vraag van wat wordt er nou exact bezuinigd op GGZ wonen en waar landt deze bezuiniging concreet?

[2:37:11] Nou het WLZ kader voor 2026 die bevat in totaal 40,6 miljard euro en daarvan is 3 miljard bedoeld voor de langdurige GGZ.

[2:37:21] En dan hebben we een taakstelling, dat komt uit het kabinet Rutte 4, nog eens een oude taakstelling voor meerjarig contracteren.

[2:37:27] En dan gaat het om 13 miljoen euro die we structureel moeten bezuinigen vanaf 2027.

[2:37:33] Maar er zijn ook extra middelen beschikbaar gesteld daartegenover.

[2:37:37] Zo zijn de tarieven voor 2026 structureel verhoogd met 40 miljoen.

[2:37:42] En ook stelt het kabinet, zoals bij alles trouwens in de WLZ, elk jaar extra middelen beschikbaar om de groeiende vraag

[2:37:48] en loon- en prijsontwikkelingen op te vangen.

[2:37:53] En waar het over gaat in deze bezuiniging, zei ik net al, is dat we proberen om die groei bij te stellen, omdat we het uiteindelijk anders gewoon niet met elkaar vol kunnen houden, op deze manier de zorg financieren.

[2:38:02] Maar dat betekent dat we vooral gaan kijken waar is dat geld wat er nog wel is, dan extra voor nodig.

[2:38:07] Nu willen we dat goed inzetten en daarvoor ben ik van plan om akkoorden te gaan sluiten, ook met de GGZ, WLZ GGZ in dit najaar.

[2:38:18] Einde van het blokje.

[2:38:21] Ik wil wel graag het blokje afmaken.

[2:38:23] Ja, laat ik dan gewoon even alle vragen die ik nog heb afmaken, want dan hebben we dat ook maar gedaan.

[2:38:29] Meer specifiek was er ook een bevraag van mevrouw ten Hove over welke oplossingen dit kabinet heeft om een aantal passende woonplekken te vergroten.

[2:38:37] Er is net denk ik al ook vrij uitgebreid ingegaan door mijn collega van BZK dat via de wetregie volkshuisvesting de gemeentes voortaan ook een huisvestingverordening moeten gaan opstellen en daarin moeten ze aangeven voor specifieke groepen wat voor een type huisvesting ze daarvoor ook gaan organiseren.

[2:38:56] Dat hoeft niet per se allemaal een nieuwe huisvesting te zijn.

[2:38:59] Het kan natuurlijk ook dat je op bestaande plekken gebruik gaat maken of dat anders gaat inrichten.

[2:39:05] om die ook geschikt te maken voor deze specifieke groepen.

[2:39:08] Dus volgens mij proberen we daar dus ook meer sturing te geven, juist op deze specifieke groepen.

[2:39:14] En verder is er binnen dit programma waarvoor we hier met elkaar zitten ook nu wordt er ook verkend welke kaders en randvoorwaarden er nodig zijn om meer vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid te komen

[2:39:24] tot die voldoende en passende woningen.

[2:39:27] En we streven daarnaar, en dat wil ik dan ook toezeggen, dat we daar in de brief aan het eind van het jaar op terug zullen komen om in de tweede helft van 2026 met voorstellen voor oplossingsrichtingen te komen.

[2:39:38] En voor de zomer informeren wij u, dat is dan in de brief die voor de zomer komt, over de voortgang op een aantal prioriteiten, waaronder huisvisting.

[2:39:46] En tenslotte hecht ik er ook nog aan dat

[2:39:49] We hebben de taskforce versnelling woningbouw en daar zit deze minister ook in en juist vanuit de zorg voor deze specifieke groepen, want we kunnen het wel hebben over kwantiteit, er moeten meer woningen komen, maar het gaat ook over de kwaliteit van die woningen en of we dan inderdaad ook wel goed in het oog houden.

[2:40:04] Dat geldt overigens ook voor ouderen, maar dat geldt ook zeker voor deze groep, want de problemen die we hebben in de maatschappelijke opvang bijvoorbeeld, en als het gaat over dakloosheid, hebben eigenlijk vooral te maken met dat er geen doorstroming plaats kan vinden

[2:40:15] naar woningen waar ze dan zelfstandig kunnen wonen en dat is volgens mij ontzettend urgent.

[2:40:20] En dan ten slotte, voorzitter, had mevrouw van de BBB nog een vraag aan mij en dat ging over hoe de gesprekken met de gemeente verlopen over het realiseren van opvangplekken.

[2:40:32] Wij voeren op dit moment met de VNG, met Valente en het Leger des Huils gesprekken over de mogelijkheden voor die 24-7-crisisbedden.

[2:40:44] En ook hier wil ik toezeggen dat ik daar in de volgende voortgangsrapportage op terugkom en dan de stand van zaken zal vermelden.

[2:40:51] Tot zover, voorzitter.

[2:40:52] Ja, heel mooi.

[2:40:53] Want u heeft meteen het blokje beschikbare woonplekken meegenomen.

[2:40:57] Dus u bent helemaal aan het einde van uw beantwoording.

[2:40:59] En dan wil ik mevrouw Koen Radie het woord geven.

[2:41:03] Ja, voorzitter, want ik hoor een bedrag van 13 miljoen vanaf 2027, dus per jaar wat er bezuinigd gaat worden.

[2:41:10] En dan ben ik eventjes benieuwd, wat wordt er dan precies bezuinigd?

[2:41:14] Gewoon eventjes puntsgewijs, waar gaan we dat in terugvinden?

[2:41:20] En hoe rijmen we dat met toch de toenemende vraag?

[2:41:23] Want ik voorzie daar knelpunten in.

[2:41:27] Dus daar zit wel mijn ongemak.

[2:41:31] Voorzitter, het eerlijke antwoord is dat dat gaat om een oude bezuiniging die is opgenomen in Rutte 4 en die gaat over...

[2:41:42] Ik zit hier achter.

[2:41:44] Die gaat over een taakstelling voor meerjarig contracteren.

[2:41:48] Het gaat er eigenlijk vooral over dat we willen dat zorginstellingen meerjarig gaan contracteren, waardoor er minder zzp'ers in dienst worden genomen.

[2:41:57] Eigenlijk geeft dat voor de bedrijfsvoering veel meer perspectief.

[2:42:00] Daar is deze bezuiniging op afgesproken, ook destijds onder kabinet Rutte.

[2:42:05] Die hebben wij nog steeds staan, dus die moet ik in die zin ook uitvoeren.

[2:42:10] Maar die zullen we ook meenemen bij het akkoord dat we willen gaan sluiten.

[2:42:14] Ik vind het gewoon eigenlijk niet te rijmen als we hier praten over een enorme toename van verwarde mensen.

[2:42:22] De ene pijl het vliegje om de oren naar de andere.

[2:42:25] Daar hebben we het net ook over gesproken.

[2:42:27] En toch is eigenlijk de stelling links om rechts op onderaan de streep gaan we bezuinigen.

[2:42:32] Want ja, het geld moet ergens vandaan komen.

[2:42:34] Maar dit is gewoon een ontzettend groot probleem in de maatschappij.

[2:42:36] Hoe reflecteert deze minister hierop?

[2:42:39] Minister Kort, als het kan, want we hebben nog één minister.

[2:42:43] Ja, dit vraagt bijna een heel debat, want volgens mij onderaan de streep gaan we helemaal niet bezuinigen.

[2:42:47] Alleen, we gaan minder meer uitgeven.

[2:42:50] Die discussie hebben we hier vaker gehad, hebben we ook bij de gehandicaptenzorg gehad.

[2:42:53] Ik snap dat dat voelt als bezuinigen, maar wat wij doen is dat we de groei die verwacht wordt in de WLZ, die willen we gaan bijsturen.

[2:43:00] omdat we met elkaar constateren dat als we op deze voet doorgaan het zorgstelsel uiteindelijk niet houdbaar is.

[2:43:05] We hebben de mensen niet die daarvoor kunnen zorgen en met meer geld kunnen we ook niet meer mensen kopen.

[2:43:10] Dus we moeten kijken in gesprek met de sector hoe we dat zo kunnen doen waarbij de wachtlijsten niet op mogen lopen, de kwaliteit ook niet onder druk mag komen staan, maar we wel zorgen dat we een houdbaar WLZ ook voor de toekomst gaan houden.

[2:43:23] Dank u wel, mevrouw Westerveld.

[2:43:26] Feit is natuurlijk dat de wachtlijsten oplopen.

[2:43:29] Mijn vraag gaat over iets anders.

[2:43:31] We hebben twee jaar geleden een motie, heeft de hele Kamer onze motie aangenomen, die vroeg destijds om een noodplan voor mensen met een WLZ-GGZ-indicatie.

[2:43:41] Daar is toen een actieprogramma op gekomen.

[2:43:44] En ook hier, ik lees dat wordt verder uitgerold enzovoort, maar ik zou heel graag willen dat ook dit concreet wordt.

[2:43:51] Dus mijn vraag is aan deze minister.

[2:43:54] We vroegen twee jaar geleden al om een noodplan.

[2:43:56] Het aantal incidenten in de opvang wordt ook steeds groter.

[2:43:59] Horen we ook van onder meer het legerde zelfs.

[2:44:01] Hoeveel van dit soort plekken, wat is nou de ambitie van het kabinet?

[2:44:03] Hoeveel van dit soort passende woonplekken gaan er nou komend jaar bijkomen?

[2:44:07] Voorzitter, voordat ik daar een antwoord op geef, hecht ik er wel aan om te zeggen dat dit gaat, waar u nou vraagt, gaat over dakloosheid en mensen met een WLZ-indicatie, maar niet elk iemand met een WLZ-indicatie die dakloos is of wat of heeft zeg maar onvoorspelbaar gedrag.

[2:44:23] Dus dat is volgens mij waar het vandaag over gaat.

[2:44:26] Dan uw vraag.

[2:44:28] We zijn bezig in de uitwerking van het actieplan, tenminste wat u het noodplan noemt, maar dat hebben wij het actieplan Passende Zorg Dakloosheid WLZ genoemd.

[2:44:36] En voor de zomer zal ik in ieder geval, of rond de zomer moet ik zeggen, zal ik de uitwerking van de pilots die er nu lopen, dat weet u ongetwijfeld, tien pilots lopen, we gaan het ophalen, wat werkt daar nu?

[2:44:47] En ik wil rond de zomer duidelijk maken voor andere regio's hoe we dat dan ook daarbij kunnen gaan betrekken.

[2:44:53] En dat is wat mij betreft een uitwerking van de vraag die u had om te zorgen dat er meer van dit soort plekken komen.

[2:45:00] Mevrouw Westerveld, uw laatste interruptie.

[2:45:02] De minister zegt, we hebben het noodplan en actieplan genoemd.

[2:45:04] Dat laat dus precies het probleem zien.

[2:45:06] Twee jaar geleden trokken allerlei opvangorganisaties aan de bel.

[2:45:11] Ze zeiden, het gaat steeds vaker mis, omdat er mensen in onze opvang zitten die hier eigenlijk niet horen te zijn.

[2:45:17] Mensen die deskundigen, GGZ, zorg nodig hebben en niet in onze opvang thuis horen.

[2:45:24] Daarom vroegen wij toe met de hele Kamer om een noodplan, want er was nood.

[2:45:27] En we zijn nu twee jaar verder en met alle waardering voor al het werk dat is gedaan, als er nu de opbrengsten van de pilots worden opgehaald, dan vind ik dat een heel magere uitwerking en een weinig concrete uitwerking van onze oproep vanuit de Kamer om een noodplan te realiseren, helemaal omdat het aantal incidenten in de opvang groter wordt.

[2:45:45] Dus vandaar ook hier het verzoek aan de minister om echt concreet te worden.

[2:45:49] Wat gaan we nou komend jaar doen?

[2:45:50] Hoeveel plekken komen erbij en hoe worden alle mensen die in de maatschappelijke opvang werken ook ontlast?

[2:45:56] Ja, voorzitter.

[2:45:58] Zoals vaker bij mevrouw Westveld voel ik haar enorm het drive natuurlijk om dit op te lossen en deze minister wil dat ook heel graag.

[2:46:03] Daarom zitten we hier overigens denk ik ook met elkaar omdat we allemaal die urgentie zien van mensen die in onze samenleving een plek zoeken en waar we niet altijd de passende plekken voor hebben.

[2:46:12] Ik denk dat we hier met vijf mensen zitten ook aangeeft hoe ingewikkeld die problematiek is en dat we daar met elkaar ook samen aan willen gaan werken.

[2:46:21] En een onderdeel daarvan is dat we nu dus bezig zijn om dit niet alleen, zeg maar, te onderzoeken in die pilotregio's, maar we willen ook voor en rond de zomer komen met echt een concrete handreiking.

[2:46:30] Hoe kunnen regio's dat nu gaan doen?

[2:46:32] Wat mij betreft is dat een hele concrete uitwerking en moeten regio's ook gaan helpen om dat te doen.

[2:46:37] Tenmidde van alle andere vraagstukken die er ook invloed op hebben, die we hier met elkaar proberen op te lossen.

[2:46:42] Ja, mevrouw ten Hoven.

[2:46:45] Ja, dank u voorzitter.

[2:46:46] Ik had nog een vraag over het open deuren beleid en met name of die ook een rol speelt in het verwart en onbegrepen gedrag op straat en of daar met het samenvoegen van die wetten ook naar gekeken kan worden dat het voor de praktijk haalbare kaart wordt.

[2:47:04] De minister.

[2:47:05] Voorzitter, het eerlijke antwoord is dat we deze vraag even gemist hebben.

[2:47:08] Wat ik zal doen is een poog om...

[2:47:10] Wij hebben natuurlijk geen tweede termijnen, voorzitter.

[2:47:14] Misschien kunt u hem dan schriftelijk beantwoorden als u daar...

[2:47:17] Ik zal er in het brief op terugkomen voor de zomer.

[2:47:19] Dat is dus al best wel snel.

[2:47:21] En dan zal ik even wat uitgebreider op ingaan op uw vraag, want ik heb daar helaas nu niet het antwoord op.

[2:47:28] Mevrouw Straatman?

[2:47:29] Sorry, mevrouw had een overvolgvraag.

[2:47:31] Ja, ik had nog een vraagje.

[2:47:33] Omdat we ook geen tweede termijn hebben, doe ik het even zo.

[2:47:36] Want ik sluit me wel aan bij de woorden van mevrouw Coenraad.

[2:47:39] Die bezuinigingen, waar die dan allemaal vallen.

[2:47:42] En we zeggen steeds dat zorg wordt onhoudbaar als we zo doorgaan.

[2:47:45] Het moet meer, minder.

[2:47:47] Maar de post onverzekerbare vreemdelingen, die groeit ieder jaar.

[2:47:50] Dus ik wilde wel even zeggen dat we daar...

[2:47:52] Dat ik echt blij ben dat we daar nou toch eens naar gaan kijken en dat er een brief volgt.

[2:47:56] Omdat zonder een discriminatiekaart te trekken, ik vanuit de praktijk echt merk dat we daar nog veel winst kunnen halen.

[2:48:02] En dat we kunnen kijken hoe we dat beter kunnen doen.

[2:48:05] Ik hoor geen vraag, dus dan wil ik overgaan tot mevrouw Straatman.

[2:48:11] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:48:12] Ik had nog een concrete vraag over de mogelijkheid van uitbreiding van de scheefhuizen op de GGZ-instellingsterreinen.

[2:48:18] Ik heb vaak over de problematiek van passende woningen gegaan, maar die vraag is nog niet beantwoord.

[2:48:23] Dus ik kijk ook even aan.

[2:48:24] Ik weet niet precies bij welke minister het valt.

[2:48:26] Het geeft ook aan hoe versplinterd het is.

[2:48:28] Maar ik verwacht niet dat de minister van JNV hier nog op terug gaat komen.

[2:48:31] Nee, ik kijk ook even.

[2:48:34] Dat is het lastige als je met zoveel ministers zegt dat wij ook een beetje naar elkaar kijken.

[2:48:38] Wie hier nou precies?

[2:48:39] Ik stel voor dat ook daar die suggestie die u doet.

[2:48:42] Volgens mij willen we allemaal heel hard werken aan die Schepenhuizen en dat we in de brief daar ook even op ingaan over de mogelijkheden die we daarvoor zien.

[2:48:49] Want het kan maar zo zijn dat de minister van Vrouwen hierover gaat en die zit hier helaas niet.

[2:48:53] Oké, dank u wel.

[2:48:54] Dan tot slot is aan de beurt de minister van Justitie en Veiligheid die geduldig heeft te wachten totdat hij zijn antwoorden op de vraag kan geven.

[2:49:05] Dank voorzitter.

[2:49:05] Meestal wordt hij inderdaad wat ongeduldig als hij zo lang moet wachten en dan zo weinig tijd over heeft van zijn inbreng, maar in dit geval ben ik daar juist heel blij mee, omdat ik denk dat het onderwerp dusdanig belangrijk is, dusdanig veel capaciteit kost, onder andere van onze politie, het werd al genoemd door een aantal, maar de oplossing daar vaak niet ligt.

[2:49:21] Dus het feit dat collega's voor mij uitgebreid zijn ingegaan op uw vragen en de oplossingen die

[2:49:26] mogelijk ons kunnen helpen bij dit enorme probleem.

[2:49:29] Dat sterkt mij en daarom heb ik met alle plezier en heel geduldig geluisterd en zal ik er volgende keer op je uitnodigingen ook graag weer bij zijn.

[2:49:38] Het aantal vragen aan mij was inderdaad zeer beperkt.

[2:49:40] De WGS, de wet gegevensdeling samenwerkingsverbanden, was de vraag van mevrouw Straatman of we daar ook kunnen kijken naar woningbouwverenigingen en de gehandicaptenzorg.

[2:49:51] Ik neem dat mee bij de invoeringstoets die we nu aan het doen zijn.

[2:49:53] Naar aanleiding van de invoering van deze wet

[2:49:55] en voor het einde van het jaar ontvangt u daar bericht over.

[2:49:58] Er werd al gesproken over levensloop aanpak, maar laat ik de zorgen aan de veiligheidshuizen daar iets breder bij pakken.

[2:50:04] Een deel van de financiering komt uit de POK-gelden.

[2:50:06] Daar loopt nu een evaluatie onder leiding van de minister van Binnenlandse Zaken en Koningsrijksrelaties, die toevallig ook de coördinerend bewindspersoon is voor de aanpak van Verward en Onbegrepen Gedacht.

[2:50:18] Dus ik ben vrijwel zeker dat dit aspect zal worden meegenomen in de evaluatie van de gelden.

[2:50:25] Daar zal hij dan later op terugkomen.

[2:50:27] Ten slotte een vraag van mevrouw Wendel over het splitsen van de registratie van de E33-meldingen.

[2:50:34] Ik snap die behoefte.

[2:50:35] Ik heb ook een artikel gelezen in het NRC deze morgen wat die melding van verwaard gedrag ook kan doen met individuen.

[2:50:42] We gaan daar onderzoek naar doen.

[2:50:44] Dat is inmiddels uitbesteed aan een onderzoeker van de hoogschool in Arnhem, naar hoe we die E33-meldingen beter kunnen doen.

[2:50:52] Waar ik voor wil waken is dat we onnodige administratie in het leven roepen en daarmee het werk van de agent nog moeilijker maken, terwijl uiteindelijk dat niet per se iets verandert aan wat zij doen als ze ter plekke komen.

[2:51:02] Dat is namelijk gewoon handelen op basis van de situatie die ze tegenkomen.

[2:51:06] Daar gaat het om.

[2:51:07] Dat moet worden meegenomen in opleidingen.

[2:51:09] Maar als gezegd, we kijken wel naar of we die meldingen

[2:51:12] nog verder moeten verfijnen.

[2:51:14] En daarmee was ik al aan het einde van mijn beantwoording, voorzitter.

[2:51:18] Nou, heel fijn.

[2:51:20] En er zijn ook geen interrupties.

[2:51:22] Dus dan kunnen we naar de afronding gaan.

[2:51:25] We hebben afgesproken om geen tweede termijn te doen.

[2:51:29] De minister wil wat zeggen.

[2:51:30] Ja, wat ik zou willen voorstellen, omdat ik een vraag van de heer Struis heb aangegeven dat ik daar in tweede termijn op terug zou komen, dat ik nu dat doe aan het einde van de eerste termijn van het kabinet, omdat er geen tweede termijn komt, omdat de heer Struis nog recht had op één antwoord van...

[2:51:47] Dank u, voorzitter.

[2:51:48] De heer Struis had het over daadkracht, maar ik vond het ook belangrijk dat er niet alleen daadkracht is, maar dat er ook naar risico's is gekregen.

[2:51:54] Hij deed een suggestie om in de brief ook een risicoparagraaf toe te voegen.

[2:52:00] Ik zou daar een reactie op willen aangeven.

[2:52:02] Ik weet niet of de heer Struis daar genoeg mee neemt.

[2:52:04] Ik ben er geen voorstander van om een aparte paragraaf op te nemen.

[2:52:08] Tegelijkertijd heeft hij wel een punt, dat het ook belangrijk is om risico's, en ik zou eraan toevoegen dilemma's, ook in beeld te brengen.

[2:52:16] Want die dilemma's, daar zat zijn vraag eigenlijk ook op.

[2:52:19] En het voorste wat ik zou willen doen, is dat bij elk van de vier prioriteiten in de brief die rond de zomer komt, we expliciet ingaan op risico's en dilemma's en die te schetsen.

[2:52:31] Dat is akkoord.

[2:52:33] Dan gaan we nu wel richting de afronding.

[2:52:35] We hebben... Oh, mevrouw Tenhove heeft nog een vraag.

[2:52:38] Mevrouw Tenhove.

[2:52:40] Ja, ik heb een vraag.

[2:52:40] Ik ben door mijn interrupties heen, maar... Mijn vraag, die komt per brief, die vergeten was over het open-deuren-beleid, maar de vragen die ik had over de TBS zijn ook niet beantwoord.

[2:52:52] En dat vind ik wel zonde, want nou jakken we zo'n belangrijk maatschappelijk groot probleem er doorheen en dan worden mijn vragen niet beantwoord.

[2:52:59] Mevrouw Tehoven, we jakkeren hier niks erdoorheen.

[2:53:04] We hebben hier drie uur een debat uitvoeren gehad met vier ministers en een behoorlijk aantal Kamerleden.

[2:53:10] Dus hier wordt niet gejakkerd.

[2:53:12] Ik vind dat ook een verkeerde beeldvorming naar mensen thuis en op de tribune, alsof wij hier dingen erdoorheen jagen.

[2:53:19] We hebben natuurlijk een debat gehad.

[2:53:20] We hebben gevraagd dingen kort te houden.

[2:53:23] We zitten nu

[2:53:24] eigenlijk goed in de tijd alles is besproken.

[2:53:27] Ik kijk nog even naar de TBS-vraag die niet beantwoord is en als die gemist is, want dat kan natuurlijk altijd gebeuren, of die ook schriftelijk beantwoord kan worden.

[2:53:38] Is dat akkoord?

[2:53:39] Voorzitter, kan mevrouw Tenhover die dan misschien even herhalen, want dan weten we zeker dat we...

[2:53:44] Als het ging over de vreemdelingen is die namelijk beantwoord door de minister van VWS.

[2:53:50] Dan heb ik hem misschien gemist, maar ik vind het wel echt een belangrijk onderdeel.

[2:53:54] Even kijken waar ik hem op pak.

[2:54:05] Dat er in Nederland nog steeds illegale...

[2:54:08] die TBS plekken bezet houden, om hoeveel plekken dit landelijk gaat en wat eraan wordt gedaan om te stoppen en of het kabinet het met mij eens is dat dit een aandeel is in de verstopte GGZ-keten en indien dat niet zo is, waarom dan niet?

[2:54:25] De minister van VWS had die beantwoord, maar kunt u het nog kort even toelichten?

[2:54:28] Ja, tuurlijk, dat zal ik kort doen.

[2:54:30] Die vraag heb ik inderdaad beantwoord en ik heb verwezen naar een rapport waar de IGJ en de Inspectie Veiligheid binnenkort mee komen, dat de minister van JNV en ik daarop zullen reageren en dan ook op dit specifieke vraagstuk in zullen gaan.

[2:54:49] En dat zal in de loop van het jaar, wel na de zomer, maar in de loop van 2026 zijn.

[2:54:55] Dank u. Oké, en dan gaan we nu echt naar de afronding.

[2:55:00] Dan zijn we nog mooi goed binnen de tijd gebleven.

[2:55:04] Dan hebben we nog een aantal toezeggingen die ik even wil opnoemen.

[2:55:10] En ja, sorry, mevrouw Westveld wilde nog een twee minuten debat aanvragen.

[2:55:15] Dat is dan bij deze gebeurd.

[2:55:17] Ja.

[2:55:18] De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zegt toe eind van het jaar een volledige rapportage op de punten uit de parlementaire verkenning verwart en onbegrepen gedrag en veiligheid te sturen.

[2:55:30] Hij stuurt daarnaast rond de zomer een voortgangsbrief waarin specifiek gerapporteerd wordt op de vier prioritaire thema's.

[2:55:37] De minister zal deze brieven zo concreet mogelijk uitwerken.

[2:55:42] In de brief die rond de zomer verstuurd wordt, komt een aantal thema's terug.

[2:55:46] Het overzicht van de financieringstromen, wonen, structurele financiering en borging van pilots, proeven, dus.

[2:55:54] Bemoeizorg en de minister van de Langdurige Zorg informeert de Kamer rond de zomer over de opbrengsten van de uitwerking van de pilots, de proeven die zijn gestart naar aanleiding van het actieplan wonen met een WLZ.

[2:56:07] GGZ-indicatie, wat staat voor Wet Langdurige Zorg en Geestelijke Gezondheidszorg-indicatie.

[2:56:13] De bewindspersonen beantwoorden een aantal openstaande vragen schriftelijk.

[2:56:17] De vraag van mevrouw Tenhove over het open deurenbeleid en de vraag van mevrouw Straatman over de uitbreiding van de scare verhuizen op het terrein van GGZ-instellingen.

[2:56:29] Ja?

[2:56:30] Mevrouw Wendel.

[2:56:32] Voorzitter, volgens mij heeft minister Sterck ook nog een toezegging gedaan naar mij om kritisch te kijken naar de nota van wijziging van de WAMs.

[2:56:42] Ja, die gaan we erbij zetten.

[2:56:45] En ja, toezeggingen gaan meestal wel gepaard met een brief, dus daar zal de minister dan ook nog even kort per brief even op terugkomen hoe ze dat gaat doen.

[2:56:54] Ja, zo werkt dat hier.

[2:56:57] Goed, dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van dit goede inhoudelijke debat.

[2:57:05] Heel veel dank aan de vier ministers die hier hun tijd hebben uitgezet, wil ik bijna zitten, maar het is echt een goed inhoudelijk debat.

[2:57:16] Dank voor de antwoorden.

[2:57:17] Dank ook aan de staf die hier zichtbaar en onzichtbaar in het gebouw

[2:57:22] heeft meegewerkt om de antwoorden tot stand te brengen.

[2:57:28] Ik wil de leden bedanken voor hun aanwezigheid en voor hun kritische vragen.

[2:57:32] Mensen op de tribune, dank voor de aanwezigheid.

[2:57:35] De mensen thuis die de livestream hebben gevolgd, dank u wel.

[2:57:38] Dank aan de BODES voor de goede verzorging en de logistiek zodat wij hier kunnen zitten.

[2:57:43] En ik wil tot slot een hart onder de riem steken

[2:57:47] voor de mensen in de zorg, bij de hulpdiensten, de hulpverleners, de GGZ, de politie, maar vooral ook de naasten van mensen die het kamp hebben met verwart en omgrepen gedrag, ook voor hun goede zorgen, want dat is niet makkelijk.

[2:58:04] Ik wens iedereen een fijne dag, een veilige thuisreis en tot slot zorg goed voor elkaar, help elkaar en zie naar elkaar om.

[2:58:11] Dank u wel.