Nationaal Jeugddebat 2026

[0:00:02] Goedemiddag allemaal.

[0:00:04] Hebben jullie er zin in?

[0:00:06] Ja?

[0:00:08] Super, heel gaaf dat jullie er zijn.

[0:00:11] Ik ga straks wat dingen vertellen, maar ik ben niet de eerste die het woord heeft vandaag.

[0:00:16] En dat is Lodde Prins, die ik als eerste het woord geef om deze mooie middag te openen.

[0:00:22] Ga je gang.

[0:00:30] Dit ding gaat automatisch omhoog en hij doet het ook nog eens.

[0:00:33] Dank voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:00:35] Lieve allemaal, beste mensen thuis, beste mensen op de publieke tribune, maar in het bijzonder beste deelnemers.

[0:00:40] Welkom bij het allerleukste debat van het jaar.

[0:00:43] Welkom bij het Nationaal Jeugddebat.

[0:00:50] Mijn naam is Lotte, ik ben voorzitter van NJR en ik heb de hele grote eer om vandaag deze bijzondere editie van het NJD te openen.

[0:00:59] Super bijzonder, want hij vindt plaats in de allereerste week van de jongerenparticipatie.

[0:01:06] Deze hele week staat in het teken van eigenlijk precies wat jullie doen en wat heel veel van onze generatiegenoten ook doen.

[0:01:13] Hun stem laten horen, meepraten en ons inzetten voor een betere wereld.

[0:01:18] Deze hele week laten we zien dat jongeren niet alleen de toekomst zijn, maar ook het heden.

[0:01:24] Toen ik een paar jaar geleden bij NJR begon, had ik ook een gesprek met een kamerlid.

[0:01:28] Iemand die op dezezelfde blauwe stoeltjes zit als waar jullie nu zitten.

[0:01:32] We hadden een mooi gesprek over jongeren en politiek.

[0:01:35] Ik vroeg haar, wat kunnen wij als jongerenorganisaties nou leren van jullie in de Tweede Kamer?

[0:01:42] Ze lachten me nog net niet uit en zei, ik denk dat wij vooral heel veel van jullie kunnen leren.

[0:01:48] En ze menen het ook nog eens.

[0:01:50] Die zin is mij sindsdien bijgebleven.

[0:01:53] Als kind had ik vroeger altijd het idee dat als wij zo goed mogelijk en zo precies mogelijk volwassenen nadeden, dan konden we later misschien ook doen wat zij deden.

[0:02:02] Blijkt nou, zo werkt dat helemaal niet.

[0:02:05] Tuurlijk, er valt genoeg te leren van mensen die een beetje ouder zijn dan wij.

[0:02:09] Maar het allervetste aan jong zijn is dat wij samen ook nieuwe normen bepalen.

[0:02:15] Dat wij met oplossingen komen waar misschien eerder nog wel nooit iemand aan had gedacht.

[0:02:20] Terwijl ze voor ons allemaal super logisch voelen.

[0:02:23] En dat wij laten zien dat het echt anders kan.

[0:02:26] Met frisse ideeën, een toekomstgerichte blik en vooral ook heel veel plezier.

[0:02:31] Sinds dat gesprek voel ik een heel groot gevoel aan trots op onze generatie.

[0:02:36] En ik hoop dat jullie dat vandaag ook voelen op ons allemaal en op jezelf.

[0:02:40] Want het NED is misschien wel een van de beste voorbeelden daarvan.

[0:02:45] Ik durf namelijk te wedden dat hier vandaag weer geweldige voorstellen gemaakt worden en dat jullie dat ook echt als team met elkaar neerzetten.

[0:02:53] En inderdaad, daar kunnen ze misschien in deze Kamer soms nog wel wat van leren.

[0:02:57] Jullie zitten hier niet zomaar.

[0:02:59] Van pjd's tot voorbereidingsweekenden.

[0:03:01] Jullie hebben echt een heel vet traject achter de rug.

[0:03:05] En voordat we gaan beginnen met de klap op de vuurpel, met het 31ste Nationale Jeugddebat, wil ik nog een paar huishoudelijke dingen meegeven.

[0:03:14] Jullie weten het allemaal al, maar ook voor de mensen thuis en voor de mensen die kijken nog één keer de herinnering.

[0:03:18] Het is geen wedstrijd.

[0:03:20] Jullie gaan dit vandaag echt samen doen en jullie gaan naar elkaar luisteren en elkaar met respect behandelen zoals jullie dat altijd doen.

[0:03:27] De microfoon gaat aan door met je voet op het pedaal te drukken bij de interruptiemicrofoon.

[0:03:31] Dat zijn die vier hier voorin.

[0:03:33] Dat kunnen jullie zo ook allemaal goed.

[0:03:35] We praten via de voorzitter.

[0:03:37] En als je wat wil zeggen, dan steek je je naamkaartje in de lucht, zodat je naam opgelezen kan worden.

[0:03:42] Jullie mogen straks trommelen in plaats van klappen, maar dat gingen jullie volgens mij net ook allemaal heel goed af.

[0:03:47] Dus dat komt helemaal goed.

[0:03:49] En we hebben een heel strak programma.

[0:03:50] Dus mocht je even naar de wc moeten, wacht dan eventjes tot de pauze.

[0:03:54] We gaan zo meteen beginnen met fractie groen over vertrouwen in de politiek.

[0:03:58] Dan gaan we daarna door naar blauw, met veiligheid op straat.

[0:04:00] Dan naar geel, die het gaan hebben over overgewicht.

[0:04:03] En dan naar rood, die het gaan hebben over privacy.

[0:04:06] Tenslotte, geniet ervan.

[0:04:08] Jullie gaan dit allemaal roeken.

[0:04:10] Dat weet ik echt zeker.

[0:04:12] Heel veel plezier.

[0:04:13] En laten we er vandaag niet alleen het allerleukste, maar misschien ook wel het alleringewikkeldste debat van maken voor de politici daar in Valka.

[0:04:20] Dank jullie wel.

[0:04:26] En dan geef ik heel graag ter opening de officiële Nationaal Jeugddebat hamer aan de voorzitter van de Tweede Kamer.

[0:04:37] Dank je wel.

[0:04:38] Ja, want normaal gebruiken we deze hamer, maar speciaal voor dit debat hebben we van de Nationale Jeugdraad vorig jaar, meen ik, deze hele mooie hamer gekregen.

[0:04:48] Dertig jaar bestaat, dus die ga ik vandaag gebruiken.

[0:04:51] Wat ik zo leuk vond.

[0:04:52] Ik zet even de doos weg.

[0:04:56] Toen ik hem vastpakte vanochtend, toen stond er een hele mooie tekst op.

[0:04:59] En die tekst die zegt waarom later als het ook nu kan.

[0:05:05] En dat is toch eigenlijk een hele bijzondere tekst, want daarmee zeggen we eigenlijk dat politiek niet iets is voor oude mensen of dat je heel lang moet wachten voordat je actief wordt in de politiek, maar dat je daar ook als jongere actief in kunt worden.

[0:05:20] En dat jullie hier terecht zijn gekomen vandaag is een hele prestatie.

[0:05:24] Ik denk dat jullie op de meest belangrijke stoelen van ons land zitten.

[0:05:28] Waarom zijn dat nou de belangrijkste stoelen?

[0:05:31] Omdat vanuit deze zaal de keuzes worden gemaakt over de toekomst van ons land, in de politiek, in een debat.

[0:05:38] En jullie zijn alle grote debatliefhebbers.

[0:05:41] Anders dan hadden jullie hier niet gezeten.

[0:05:44] Je zit hier in die zaal en het mooie van die zaal is ook als je Tweede Kamerlid bent.

[0:05:48] Ik ben zelf Tweede Kamerlid sinds 2021.

[0:05:51] Dat is dat je weet dat je allemaal tijdelijk op die stoel zit.

[0:05:55] En die stoel, die heb je van de kiezer tot je beschikking gekregen om goede dingen te doen voor ons land.

[0:06:00] En het mooie is, je weet dat er al heel veel mensen voor jou op die stoel hebben gezeten.

[0:06:05] En je weet ook dat er heel veel mensen na jou op die stoel gaan zitten.

[0:06:10] En ik weet zelf dat toen ik voor het eerst in de plenaire zaal binnenkwam, was ik best wel, dat was nog in het oude binnenhof, dat we aan het renoveren zijn, vond ik dat heel imponerend, de zaal.

[0:06:20] Maar zorg ervoor dat je je daar niet te veel door laat imponeren.

[0:06:24] Want deze zaal, die is er voor jullie vandaag om jullie ideeën voor het voortlicht te brengen, om jullie ideeën te bespreken met elkaar en de politici scherpe en kritische vragen te stellen.

[0:06:35] Zo doen we dat hier tijdens alle debatten in de Tweede Kamer.

[0:06:38] Dus ik denk dat we dat vandaag ook maar weer gaan doen.

[0:06:41] Laten we er een hele mooie dag van maken.

[0:06:44] En ik stel voor dat we beginnen met het eerste debat.

[0:06:47] En daarvoor wil ik eigenlijk uitnodigen.

[0:06:49] Ik heb ze nog niet gezien in mijn gezichtsvat, maar misschien luisteren ze mee.

[0:06:53] Twee politici.

[0:06:55] De heer Dassen en de heer Hamstra.

[0:06:57] Ik weet niet of ze meeluisteren of als ze in de buurt zijn dat de bodem zo gaat het net zo gaat het normaal ook.

[0:07:03] Dan willen we met een debat beginnen en dan zijn de ministers of de staatssecretarissen er nog niet.

[0:07:06] En dan zeg ik tegen mijn collega's zijn ze al in het huis van de klok dik door.

[0:07:11] Ik zie meneer Hamstra al aankomen lopen, dus dat gaat al.

[0:07:14] Dat gaat al goed.

[0:07:15] Die gaat plaatsnemen in vak K, zoals we dat noemen.

[0:07:18] Dat is daar.

[0:07:19] Dat is het vak van het kabinet.

[0:07:21] Daar zitten de staatssecretarissen en de ministers.

[0:07:23] Een applausje voor de heer Hamstra.

[0:07:32] Leuk.

[0:07:32] We gaan het debat voeren over vertrouwen in de politiek.

[0:07:36] En meneer Hamstra, als u zover bent, mag ik u dan het woord geven om u kort voor te stellen aan de aanwezigen.

[0:07:43] Het is fantastisch dat dat ding dan gewoon automatisch omhoog gaat.

[0:07:49] Goedemiddag allemaal, tof dat jullie hier in deze zaal zijn.

[0:07:52] Voor jullie denk ik misschien wel de eerste keer of één van de eerste keren.

[0:07:55] Voor mij zelf, ik zit er ook nog niet zo lang, ben nu vier maanden kamerlid, vijf maanden en ik ben dus Sarah Damstra, ben 39 jaar.

[0:08:04] mijn Kamerlid voor het CDA.

[0:08:06] En ook al ben ik pas een paar maanden Kamerlid, ik ben al best wel lang politiek actief.

[0:08:09] Ik denk nu 16 jaar ongeveer.

[0:08:12] En we gaan het vanmiddag hebben over het vertrouwen in de politiek.

[0:08:15] En een van de redenen waarom ik in de politiek ben gegaan is dat vertrouwen in de politiek, want dat is heel erg laag.

[0:08:19] Mensen voelen zich niet vertegenwoordigd.

[0:08:21] Mensen voelen zich niet gehoord.

[0:08:23] Ik zie een fractie groen al knikken.

[0:08:25] Dus nou ja, dat is dus een van de redenen waar ik me ook wel hard voor wil maken.

[0:08:29] En super dat jullie dat ook belangrijk vinden.

[0:08:30] Dus nou ja, daar gaan we het straks over hebben.

[0:08:32] Ik wens jullie in ieder geval alvast heel veel

[0:08:34] Succes, maar vooral ook veel plezier.

[0:08:36] Dus geniet er ook een beetje van wat er straks allemaal gaat gebeuren.

[0:08:45] Dank u wel, meneer Hamstra.

[0:08:46] En dan wil ik graag een groot applaus voor de heer Dassen die we zien binnenlopen.

[0:08:51] Bedankt.

[0:08:53] Mag ik u verzoeken u voor te stellen, meneer Dassen?

[0:08:55] Zeker.

[0:08:56] Mijn naam is Laurens Dassen.

[0:08:57] Ik zit namens Volt in de Tweede Kamer.

[0:09:00] Volt is een Europese partij.

[0:09:01] Wij zijn actief in alle landen.

[0:09:03] Dat is vanuit een hele simpele gedachte dat als we over grenzen samenwerken, dat we de echte grote problemen van veiligheid tot klimaat gezamenlijk aan kunnen pakken.

[0:09:12] En als je het hebt over vertrouwen in de politiek, dan was er gisteren een klein lichtpuntje wat voor mij vertrouwen in de politiek symboliseert.

[0:09:19] Als Europese partij kijken we natuurlijk ook wat gebeurt er in andere landen.

[0:09:23] Victor Orbán is gisteren, na 16 jaar waarin hij het vertrouwen in de politiek in Hongarije flink heeft ondermijnd, eindelijk weggestemd.

[0:09:33] Dat vond ik toch wel een heel mooi voorbeeld over hoe iedereen snackte na verandering, dat er echt wat zou gebeuren, dat niet meer de persvrijheid wordt afgebroken, de democratie wordt afgebroken.

[0:09:43] Dat de LABTI-gemeenschap niet onder druk komt te staan.

[0:09:48] Als je het hebt over vertrouwen in de politiek, was dat voor mij gisteren een mooi lichtpuntje.

[0:09:51] Maar goed, we gaan dadelijk over hele andere voorstellen debatteren.

[0:09:54] Fijn dat jullie er zijn en dank dat ik hier aanwezig mocht zijn, voorzitter.

[0:10:03] Ik stel voor dat we met het eerste debat beginnen.

[0:10:05] De fractie Groen gaat het debat voeren over vertrouwen in de politiek.

[0:10:11] En mag ik de fractievoorzitters uitnodigen om naar de interruptiemicrofoon te komen voor het presenteren van hun voorstel.

[0:10:28] En de bedoeling is dat de fractievoorzitters eerst hun voorstel presenteren.

[0:10:35] En de politici vervolgens de ruimte krijgen voor het stellen van vragen.

[0:10:39] Wie mag als eerste het woord krijgen?

[0:10:42] Gaat uw gang.

[0:10:43] Beste voorzitter, bedankt voor het woord.

[0:10:45] Ik ben Hannah, dit zijn Jetske, Annick en Kaya.

[0:10:49] Wij zijn vandaag hier om met jullie te hebben over het vertrouwen in de politiek onder jongeren.

[0:10:54] Maatschappijlerlessen zijn oerzaai.

[0:10:57] De meeste van ons willen voldoende en weer door.

[0:11:00] De interesse ligt er niet, want wij denken meestal dat er toch niet naar ons geluisterd gaat worden.

[0:11:06] Het vertrouwen in de politiek heeft dus een historisch dieptepunt bereikt.

[0:11:11] Zo gaat maar één vierde van de jongeren niet naar de stembus.

[0:11:20] Dus, beste voorzitter en Kamerleden,

[0:11:23] Het probleem dat wij hier tegenaan lopen is dat er een te laag vertrouwen is in de politiek onder jongeren.

[0:11:31] Dit is een probleem, want de politiek bepaalt onze toekomst en jongeren zijn toekomst.

[0:11:41] Problemen moet je bij de oorzaak aanpakken en wij hebben bij dit probleem twee grote oorzaken gevonden.

[0:11:47] Als eerste lopen jongeren er tegenaan dat de politiek gewoon lastig is.

[0:11:51] Het is ingewikkeld met al die ministers en ministeries en ze weten niet hoe het in elkaar zit.

[0:11:55] En dan helpt het ook niet bij dat die burgerschap en maatschappijlerlessen zo oersaai zijn.

[0:12:01] Politieke taal is erg formeel, ingewikkeld en te vaak ontoegankelijk.

[0:12:06] Als tweede lopen jongeren er vaak tegenaan dat er weinig transparantie is in de politiek.

[0:12:12] Waarom doen politici loze beloftes en wat voor invloed heeft het eigenlijk als er zo'n politiek besluit wordt gemaakt op mijn leven?

[0:12:19] Dit is vaak te onduidelijk voor jongeren.

[0:12:21] Het gebrek aan duidelijkheid, eerlijkheid en communicatie vergroot de kloof tussen jongeren en politici.

[0:12:29] Om het vertrouwen te vergroten hebben wij het programma Leer ze de les bedacht.

[0:12:33] Hierbij brengen we de politici naar de jongeren.

[0:12:36] Zo kunnen de politici direct horen van de jongeren wat het probleem is.

[0:12:41] Om te zorgen dat politici niet alleen in de Randstad blijven, maar door scholen in heel Nederland gaan, gaan we succesverhalen delen en willen we de scholenroterij opbrengen.

[0:12:53] Hierbij kunnen scholen zich aanmelden om te zorgen dat de politici niet alleen in de Randstad blijven plakken, maar door heel Nederland gaan.

[0:13:02] Wat kunnen de politie leren van de jongeren en de jongeren van de politie?

[0:13:06] De jongeren kunnen van de politie leren door laagdrempelige debatten te geven.

[0:13:12] Hierdoor kunnen ze beter leren hoe het hele gebeuren van ministers en ministeries helemaal in elkaar zit.

[0:13:20] Verder kunnen de politie leren van de jongeren waarom we er geen vertrouwen in hebben.

[0:13:26] Waarom gebeurt dit?

[0:13:27] Waarom gebeurt dat?

[0:13:29] En kunnen ze dus beter weten waar jongeren tegenaan lopen en waar ze wel snappen.

[0:13:34] We willen ook zorgen dat de politiek beter begrijpbaar wordt door websites op te richten die politieke nieuws makkelijker verstaanbaar maken voor jongeren.

[0:13:46] Bovendien willen wij ook dat politici hun beloftes nakomen.

[0:13:49] Om daarvoor te zorgen hebben we enkele ideeën bedacht, waaronder een herinneringsbrief sturen nadat ze langs zijn gekomen bij zo'n debat, om ervoor te zorgen dat de actieve herinnering in ieder geval wel bij mensen blijft en vooral bij de politici.

[0:14:02] Ook willen wij de debatten online publiceren, zodat er na kan worden gekeken wat er precies gezegd is en ook om de transparantie te verbeteren in de Tweede Kamer en bij de jongeren.

[0:14:11] Maar misschien nog wel het belangrijkste punt.

[0:14:13] Wij willen dat er in de Tweede Kamer debatten worden gehouden over de gesprekken.

[0:14:17] Zodat de jongeren ook daadwerkelijk zien dat de Tweede Kamerleden en de andere mensen die bijvoorbeeld in vak K zitten ook daadwerkelijk aan de slag gaan met alles wat er wordt gezegd in de debatten en gesprekken.

[0:14:27] Beste voorzitter, Kamerleden en alle anderen aanwezigen.

[0:14:31] Dit is een probleem om aan te pakken, want wij jongeren zijn de toekomst en een toekomst bouwt zichzelf op vertrouwen.

[0:14:38] Vertrouwen in de politiek en het vertrouwen is belangrijk, want dat is de fundamentele basis van onze democratie.

[0:14:44] Dank je wel.

[0:14:54] Wat mij betreft is er geen spel tussen te krijgen, maar ik kan me voorstellen dat er bij de politici nog wel wat vragen leven.

[0:15:00] Ik wil de heer Hamstra het woord geven voor het stellen van vragen aan de fractie.

[0:15:18] Ja, voorzitter, dank.

[0:15:20] Wat fractie Groen hier aansluit, is natuurlijk een heel belangrijk onderwerp.

[0:15:23] Daar hebben we het net al over gehad, dus heel goed dat jullie dit in sprake hebben gebracht.

[0:15:29] Mijn eerste vraag gaat over, want jullie hebben best wel een heel concreet voorstel, dus complimenten daarvoor.

[0:15:37] Er zijn best wel meer initiatieven die Kamerleden ook al doen om het land in te gaan, bijvoorbeeld werkbezoeken of in het kader van jongerenparticipatie.

[0:15:45] Dus mijn eerste vraag aan jullie is,

[0:15:47] Hoe sluit dit aan bij, ik wilde zeggen bestaande initiatieven, maar zaken die nu al lopen, zeg maar.

[0:15:54] Hebben jullie daar een idee bij?

[0:15:55] Dat zou ik graag aan jullie willen vragen.

[0:15:57] Dat is de eerste vraag.

[0:15:59] De tweede vraag is.

[0:16:01] ook ten aanzien van die scholenloterij jullie vragen aan politici om langs te gaan op scholen.

[0:16:06] Ik denk dat dat een heel goede opzet is.

[0:16:08] Mijn vraag zou zijn.

[0:16:11] Hebben jullie gesproken met scholen?

[0:16:12] Hebben jullie gesproken met de docenten?

[0:16:15] En hoe kijken zij naar jullie voorstel?

[0:16:16] Staan zij daar open voor?

[0:16:18] En dan ga ik naar de derde vraag.

[0:16:20] Dat is ook mijn laatste vraag, voorzitter, over de scholenloterij.

[0:16:25] Het is me uit het hart gegrepen dat jullie zeggen dat politici niet blijven plakken in de Randstad.

[0:16:29] Ik kom zelf ook niet uit de Randstad.

[0:16:30] Het is heel goed dat jullie dat nu zeggen.

[0:16:32] Maar wat als nou alleen maar scholen zich aanmelden vanuit de Randstad en daarbuiten niet?

[0:16:37] Dus dan ben je aan het loten, maar alleen maar met scholen vanuit de Randstad.

[0:16:40] Hebben jullie daar een oplossing voor?

[0:16:41] Dat zijn mijn vragen voor nu.

[0:16:43] Voorzitter, dank.

[0:16:44] Dank u wel, meneer Hamstra.

[0:16:45] En denkt u erom om via de voorzitter te spreken, net als de fractie?

[0:16:49] Het woord is aan de heer Dassen.

[0:16:51] Dank, voorzitter.

[0:16:52] En dank aan de indieners van dit voorstel.

[0:16:55] Een zeer interessant voorstel, wat ik met veel interesse ook heb gelezen.

[0:17:00] Wat ook wel enkele vragen bij mij oproept, voorzitter.

[0:17:03] De eerste vraag is...

[0:17:04] Er wordt aangegeven dat er een loterij gaat plaatsvinden, wat natuurlijk een goed initiatief is, maar het vraagt mij wel af hoeveel scholen hier uiteindelijk mogen meedoen en hoe vaak politici worden verwacht om langs te gaan.

[0:17:19] Er zijn 150 Tweede Kamerleden en er zijn natuurlijk een veelvoud aan scholen.

[0:17:25] Hoe vaak in het jaar komen politici dan langs om ook te zorgen dat de scholen

[0:17:29] Goed bediend worden en een vraag die daar aan bijdraagt voorzitter is in de tekst staat heel terecht.

[0:17:37] Het is ook van groot belang dat er een divers beeld van de politiek ontstaat.

[0:17:41] Daar kan ik het alleen maar bij aansluiten, want er zitten hier natuurlijk in de politiek diverse fracties en ook nog allemaal individuele leden.

[0:17:49] Dus er is de vraag van om een mix.

[0:17:51] aan politici om deze scholen te bezoeken.

[0:17:54] Maar dat wordt natuurlijk wel een uitdaging als er maar slechts 150 Tweede Kamerleden zijn en een veelvoud aan scholen.

[0:18:01] Dus ik ben benieuwd hoe de fractie Groen dit ziet.

[0:18:04] Hoe gaan we daarmee om?

[0:18:05] En ook zie ik dat er natuurlijk over gedebatteerd moet worden in de Tweede Kamer.

[0:18:12] Nou wil ik de fractie groen meegeven dat wij een hele strenge, toch rechtvaardige voorzitter hebben, maar die vaak ook enigszins klaagt over de drukke Kamer agenda die wij hebben.

[0:18:23] Dus ik was benieuwd hoe fractie groen het voor zich ziet dat we ook uiteindelijk ruimte en tijd krijgen in de Tweede Kamer om hierover te debatteren.

[0:18:31] En voorzitter, de laatste vraag die ik heb.

[0:18:33] Ik heb eigenlijk nog twee vragen.

[0:18:34] Excuus.

[0:18:35] Een vraag is.

[0:18:37] Hoe zorgen we ervoor dat de website en de programma's die ontwikkeld worden over de politieke ontwikkeling ook daadwerkelijk zichtbaar worden gemaakt?

[0:18:46] Komt daar een reclamepakket voor?

[0:18:48] Hoe zorgen we ervoor dat iedereen ook weet dat deze website bestaat?

[0:18:52] Ik vroeg me af over de anonieme box.

[0:18:55] Dat is natuurlijk heel mooi, om laagdrempelijk vragen te kunnen stellen.

[0:18:59] Tegelijkertijd kun je als iets anoniem is ook geen vervolgvraag stellen.

[0:19:05] Soms behoeft een vraag wat verduidelijking, zoals de voorzitter weet.

[0:19:09] Ik was dus benieuwd hoe de fractie van Groen daarnaar kijkt.

[0:19:12] Dank u wel.

[0:19:13] Dank u wel, meneer Dassen.

[0:19:14] Dan kan ik me voorstellen dat er behoefte is aan korte schorsing, dus ik schors voor fractieoverleg twee minuten.

[0:22:00] Ik heropen de vergadering.

[0:22:03] Wilt u uw plaatsen innemen?

[0:22:09] Luister, de Kamerleden, ook allemaal maar zo goed als jullie.

[0:22:11] Dat zou het leven een stuk makkelijker maken.

[0:22:13] Ik heropen de vergadering.

[0:22:18] Dan is nu aan de orde een debat namens de woordvoerders tussen de deelnemende jongeren en de politici.

[0:22:25] Wie mag ik als eerste het woord geven voor een reactie op de gestelde vragen?

[0:22:29] Gaat uw gang.

[0:22:32] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:22:34] Om natuurlijk terug te komen tot de vraag hoe we dit gaan doen met de kleine groep Kamerleden en de zodanige grote groep scholen.

[0:22:39] Doordat er ook niet alleen de Kamerleden worden uitgenodigd, maar ook de gemeenteraad, de professionele staat en eventueel ook zelfs waterschappen willen betrekken, maken we die groepen zoveel groter, waardoor het zoveel makkelijker wordt om het te verdelen.

[0:22:49] En zelfs voor de jongeren, als er alleen zelfs regionaal en professioneel erbij staat, is al beter dan helemaal niks.

[0:22:57] Ik stel voor dat we nog een aantal extra antwoorden geven.

[0:23:00] Wie mag ik nog meer antwoorden?

[0:23:03] Gerbert, ga je gang.

[0:23:09] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:23:12] Goed om te horen bij meneer Dassen dat er in ieder geval al wat debatbereidheid is vanuit de Kamerleden.

[0:23:18] Dat is in ieder geval heel goed nieuws.

[0:23:20] U heeft het over de drukke agenda.

[0:23:22] Nu denk ik dat jongeren een dusdanig belangrijk onderwerp is, dat dat zeker wel een debat waard is.

[0:23:27] En nu denk ik ook dat de druk op de agenda van Kamerleden tijdens rustige periodes, dus niet rondom de verkiezingen, maar tijdens wat rustigere periodes ook zeker wel mogelijk is.

[0:23:37] Dus ik denk dat er zeker wel kansen liggen om daar een debat over in te plannen.

[0:23:42] Dank u wel.

[0:23:43] Isabella.

[0:23:47] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:23:49] Over de vraag hoe we debatten voor ons zien.

[0:23:51] Debat is natuurlijk een van de vele manieren hoe politici kunnen laten zien dat ze iets doen met ons voorstel.

[0:23:58] U kunt ook nog een keer langs de school gaan.

[0:24:00] Dat is ook een mogelijkheid, maar het feit dat het al besproken wordt, is veel.

[0:24:04] Het feit dat het nu besproken wordt, dat wij als jongeren de toekomst hier besproken worden, is meer dan niks.

[0:24:12] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:24:13] Dank u wel.

[0:24:16] Gert, zie ik dat goed?

[0:24:19] Joël, sorry.

[0:24:20] Ik moet een bril nemen.

[0:24:23] Ga je gang.

[0:24:23] Bedankt voor het woord, meneer voorzitter.

[0:24:25] Op de vraag hoe sluit het nou aan bij de lopende initiatieven?

[0:24:29] De meeste initiatieven die nu van plaats zijn, die zijn bedoeld en gemaakt voor de Randstad en niet voor heel Nederland.

[0:24:35] En dit is de bedoeling dat het voor heel Nederland zal gelden en dus iedereen van van Nederland zal bij betrekken in de uiterste hoekjes van Gelderland of in de Randstad van Rotterdam en Amsterdam, et cetera.

[0:24:51] Dank u wel.

[0:24:52] Ja, ga je gang.

[0:24:55] Misschien kun je je naam nog zeggen?

[0:24:57] Yes, Mason.

[0:24:58] Bedankt voor het woord, beste voorzitter.

[0:25:01] Op de vraag van meneer Hamsta.

[0:25:02] Wat gebeurt er nou als alleen scholen vanuit de Randstad zich aanmelden?

[0:25:06] Wat wij dus willen doen, is dat politici scholen gaan bezoeken.

[0:25:10] En wat we natuurlijk willen, is dat dit vooral in, maar ook buiten de Randstad gebeurt.

[0:25:15] Met het bezoek willen we de politici, maar ook de kinderen laten zien van hey, we hebben een gebrek aan transparantie.

[0:25:23] En zo weten wij en zien wij ook wel dat wanneer dit gebeurt, buiten het Randstad, dat scholen zo enthousiast worden dat dit zowel binnen als buiten gebeurt.

[0:25:35] Dank u wel.

[0:25:36] Dank u wel.

[0:25:38] Wie heeft nog geen antwoord gegeven op gestelde vragen?

[0:25:42] Ga je gang.

[0:25:45] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:25:48] Om in te gaan op de vraag hoe wij zorgen voor diversiteit.

[0:25:52] We willen graag alle soorten politici gaan vragen om bezoek te brengen aan scholen, dus midden, links, rechts, maar ook provincieel en lokaal, gewoon niet alleen in de Tweede Kamer.

[0:26:04] Dank u wel.

[0:26:07] Isabella.

[0:26:10] Dank u wel voor het woord, meneer voorzitter.

[0:26:12] De vraag was gesteld.

[0:26:14] Hoe sluit dit aan bij de lopende zaken?

[0:26:16] Nou, Leerste de Les, wat wij dus hadden bedacht, wordt onderdeel van een al bestaande platform, zoals dus misschien ProDemos.

[0:26:22] Dus het gaat aansluiten.

[0:26:23] Het wordt niet nieuw.

[0:26:24] Het gaat aansluiten en daarom is het goed.

[0:26:27] Dank u wel.

[0:26:28] Dank u wel.

[0:26:30] Ik stel voor dat we gaan luisteren naar eerste antwoorden vanuit de Kamerleden.

[0:26:35] Meneer Hamstra.

[0:26:36] Voorzitter, dank.

[0:26:39] Fijn dat de fractie Groen antwoord heeft gegeven op de vragen die wij gesteld hebben.

[0:26:43] Ik zal er zelf op een aantal ingaan.

[0:26:45] Ik heb daar misschien ook nog wel een aantal vervolgvragen over en collega Dassen zal het daarna het sokje van mij overnemen.

[0:26:54] Fijn om te horen dat het aansluit bij bestaande initiatieven.

[0:26:58] Dat is inderdaad denk ik ook ontzettend belangrijk.

[0:27:02] Wat ik jullie mee wil geven is dat Kamerleden ook al werkbezoeken doen.

[0:27:06] Ze gaan ook wel vaak langs bij scholen, et cetera.

[0:27:09] Dus daar was ik een beetje naar op zoek.

[0:27:11] Vraag ik aan de fractie Groen via de voorzitter van op welke manier zou het dat nog meer kunnen verstevigen?

[0:27:17] Waarbij ik dan ook de vraag heb aan de fractie Groen.

[0:27:20] Hebben jullie het idee dat als we met jullie, met het plan van fractie Groen aan de slag gaan, dat het vertrouwen in de politiek aanzienlijk gaat verbeteren?

[0:27:29] Daar ben ik wel benieuwd naar hoe jullie daar naar kijken.

[0:27:34] De vraag die gesteld is van de kant van ons als Kamerleden is hoe kijken we aan naar de scholen buiten de Randstad?

[0:27:43] En jullie geven dat ook aan, fractie Groen, zelfs het uiterste puntje van Gelderland.

[0:27:48] Ik kom zelf uit Gelderland, dus dat spreekt mij in die zin heel erg aan.

[0:27:51] Mijn vraag blijft dan nog wel staan voor de fractie Groen.

[0:27:55] Zijn die scholen zelf gevraagd?

[0:27:57] Zijn er docenten gevraagd?

[0:27:59] Heeft fractie Groene de idee dat de scholen daar daadwerkelijk op te wachten zitten?

[0:28:03] Daar ben ik wel benieuwd naar of dat zo is.

[0:28:07] Een zorgpunt vanuit mijn kant, en dan rond ik wat mij betreft daarmee af, ben ik wel benieuwd naar de reactie van de fractie.

[0:28:16] hoe we dat gaan doen met de drukke agenda.

[0:28:18] Ik denk dat dat ook een opgave voor de Kamerleden zelf is, misschien wel via het prosidium, om te kijken hoe we hier dan prioriteit aan kunnen geven.

[0:28:25] Maar daar kom ik bij de conclusie nog wel verder op terug.

[0:28:29] Maar als de fractie Groen daar verder ideeën over heeft, dan zou ik dat nu al wel graag willen horen.

[0:28:35] Dus als daar een reactie op zou komen, dan zou ik dat graag willen.

[0:28:39] Dank u wel.

[0:28:39] Ik stel voor dat we de beantwoording vervolgen met de heer Tassen.

[0:28:44] Dank voorzitter.

[0:28:45] En als ik het goed heb genoteerd, dan zijn er nog enkele antwoorden die openstaan, correct?

[0:28:51] Ja.

[0:28:52] Oké, dan is dat hartstikke mooi.

[0:28:53] En allereerst een heel groot compliment voor de antwoorden.

[0:28:57] En ik had het voorstel namelijk al gelezen en dat was natuurlijk heel goed.

[0:29:03] Voorstel was dat al.

[0:29:04] Toen ik een paar vragen stelde, dacht ik dat daar misschien toch wat gaten in zitten.

[0:29:08] Als ik nu jullie antwoorden hoor, dan denk ik dat jullie er goed over doorgedacht hebben.

[0:29:12] Het eerste antwoord dat namelijk gegeven werd, was dat we niet alleen Tweede Kamerleden wilden, maar juist ook politici uit de gemeenteraden, provincies en waterschappen.

[0:29:23] En dat lijkt me heel verstandig, want als je een divers beeld van het politieke werk wilt, dan moet je niet alleen die 150 Kamerleden hebben, dan moet je juist ook de mensen die dicht bij de maatschappij staan en dat zijn vaak de gemeenteraadsleden.

[0:29:36] Dus ik ben heel blij om dat te horen.

[0:29:38] En ik denk dat daar natuurlijk ook meteen een hele mooie kracht zit van ja, hoe zorg je dat niet alleen maar scholen

[0:29:43] uit de Randstad met politie in aanraking komen.

[0:29:47] Want elke gemeente heeft natuurlijk ook een gemeenteraad.

[0:29:49] Dus wellicht zit daar ook een mogelijkheid voorzitter om op die manier te zorgen dat iedereen daar goed betrokken bij is.

[0:29:55] Dus dat vond ik echt ontzettend mooi om te horen.

[0:29:58] Een andere antwoord wat ik heel goed vond, waar ik zelf nu wel een vervolgvraag op heb, is de drukke agenda.

[0:30:04] Want ik ben het helemaal eens.

[0:30:05] Jongeren zijn de toekomst.

[0:30:07] En dan is het ook belangrijk dat dat hier op de agenda staat, dat daarover gesproken wordt, dat daarover gedebatteerd wordt.

[0:30:12] Maar klopt het dan dat ik uit het antwoord kon opmaken, vraag ik via u, voorzitter, dat het idee daarvan was om één keer per jaar een debat in te plannen, wat specifiek gaat over jongeren, over de toekomst?

[0:30:24] Dat ben ik benieuwd naar.

[0:30:25] Heb ik dat goed begrepen of ga ik dan iets te kort door de bocht?

[0:30:36] Het is voor politici natuurlijk ook een mogelijkheid om te laten zien wat ze belangrijk vinden en het gesprek te gaan en zelf enorm te leren van de kennis en de inzichten die jongeren hebben, juist in het hier en nu, maar ook wat ze belangrijk vinden voor de toekomst.

[0:30:52] Maar dan moet je politici soms ook een beetje motiveren om ergens naartoe te gaan.

[0:30:56] En dat hebben jullie in je voorstel staan van zichtbaarheid is ook voor politici belangrijk.

[0:31:01] Maar daar had ik nog wel een vraag voor.

[0:31:02] Hebben jullie naast websites en programma's komt er dan ook een grote social media campagne waarin politici kunnen laten zien hoe belangrijk ze dit vinden en de debatten die ze aangaan.

[0:31:13] Zodat die zichtbaarheid voor het programma heel groot wordt.

[0:31:17] Maar ja, gezien deze Kamer, u weet het als geen ander, is zichtbaarheid op social media soms ook heel belangrijk.

[0:31:25] Nou en of.

[0:31:26] Daar kan ik alleen maar mee bij aansluiten.

[0:31:29] Er is een aantal vervolgvragen gesteld door de politici.

[0:31:33] Wie van u mag ik daarvoor?

[0:31:35] Ik heb jou volgens mij nog niet gehoord.

[0:31:37] Ga je gang.

[0:31:40] Dank u wel, meneer de voorzitter.

[0:31:42] Op de vraag hoe vaak per jaar moeten ze naar scholen komen en alles?

[0:31:47] Wij hadden minimaal één keer per jaar kan je aanmelden, maar als je het vaker wil omdat er iets gebeurt of je wilt een Tweede Kamerlid heel graag hebben, maar ook gemeenteraad, dan zou je natuurlijk vaak kunnen aanmelden.

[0:31:59] Maar ja, streven naar één keer per jaar en je hoeft je niet aan te melden als het op dat op dat moment niet past in het schoolcurriculum.

[0:32:08] Dank je wel.

[0:32:09] Ga je gang.

[0:32:13] Bedankt voor het woord, meneer voorzitter.

[0:32:15] Over de drukke agenda.

[0:32:16] We snappen dat u een drukke agenda heeft, maar toegankelijke communicatie en de kloop verminderen is gunstig voor het imago.

[0:32:24] Het plan is dat er één tot twee dagen per jaar een scholenloterij wordt gehouden.

[0:32:29] Met deze scholenloterij zorgen we ervoor dat er een divers aantal scholen worden geselecteerd.

[0:32:35] En hiermee stimuleren we ook de succesverhalen.

[0:32:40] Want als dus een politicus een school heeft bezocht, kunnen ze hun succesverhalen delen op bepaalde platformen.

[0:32:47] Onder andere het social media platform van bijvoorbeeld ProDemos.

[0:32:54] Fabienne, mag ik je uitnodigen voor je antwoorden?

[0:32:58] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:33:02] Ik heb nog een antwoord op de vraag wat als alleen uit Randstad de loterij invult.

[0:33:07] Ja, nou, je kunt natuurlijk altijd gewoon de scholen van de Randstad gaan bezoeken.

[0:33:12] Daar is ook niks mis mee.

[0:33:13] Het is gewoon meer om het willekeurig te maken, zodat

[0:33:17] Ja, een beetje toch dat dat Randstad gedeeld een beetje weggaat, dat het toch wel een beetje verspreid wordt, gewoon over het hele land, zodat iedereen die uitleg krijgt.

[0:33:25] En stel het is nou alleen de Randstad die zich Randstad die zich aanmeldt, dan is dat maar zo, want dan hebben de andere scholen er gewoon geen interesse in.

[0:33:33] Maar ik kom bijvoorbeeld uit Zeeland en bij mij is meneer de Jonge en meneer Bontebal zijn ook al langs geweest bij mij op school.

[0:33:40] En ik denk dat heel veel andere scholen daar ook wel voor open zouden staan.

[0:33:44] Dank u wel.

[0:33:45] Dank u wel, Gerbert.

[0:33:50] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:33:52] Even een antwoord op de vraag van, volgens mij was het meneer Hamstra, hoe het het vertrouwen zal verbeteren.

[0:33:57] Nou, dat is wat ons betreft.

[0:34:00] Als politie op scholen langskomen, is het ook echt duidelijk dat zij interesse tonen in de jongeren en de jongeren zijn de toekomst en krijgen van de school mee.

[0:34:08] Hé, die politie zien mij.

[0:34:10] En dat is wat ons betreft erg belangrijk.

[0:34:13] Ze kunnen ze ook keuzes uitleggen.

[0:34:15] Er is veel ondergrip over de politiek.

[0:34:17] Soms begrijpen wij het niet allemaal.

[0:34:20] En doordat jullie ook jullie kamerwerk uitleggen, kunnen wij ook meer begrip krijgen voor jullie keuzes.

[0:34:26] En daarom denken wij ook dat dit een zeer belangrijke toevoeging is.

[0:34:29] Dank u wel, Lieke.

[0:34:34] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:34:36] U zei inderdaad al dat er nog een paar open vragen waren en daarom wil ik even ingaan op de vraag over de anonieme box.

[0:34:43] Dit is namelijk vrij laagdrempelig, zodat veel mensen online kunnen meedoen zonder dat ze er een bepaalde druk achter voelen.

[0:34:51] En als het echt een goede vraag is en als er echt nog meer vragen over zijn, kan natuurlijk die persoon altijd nog naar voren komen om te zeggen ik heb deze vraag gesteld.

[0:34:59] Dank u wel.

[0:35:02] Isabella.

[0:35:06] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:35:08] De vraag was, Kamerleden gaan al langs bij scholen.

[0:35:11] Nou, om eerlijk te zijn, niet genoeg.

[0:35:13] Ik ben tot vandaag op school heb ik nog geen enkele enkel Kamerlid op mijn school zien rondlopen.

[0:35:20] Als politici uit de gemeente, provincie of wat dan ook gewoon op school zouden komen, zouden ook de lessen van maatschappij er veel leuker kunnen worden en hoeven niet het begrip oorzaaier op te stempelen.

[0:35:31] Dank u wel voor het woord.

[0:35:33] Dank u wel.

[0:35:34] Ik stel voor dat we de drie sprekers ter rechterzijde nog ruimte geven te beantwoorden van de gestelde vragen.

[0:35:40] Ik geef eerst het woord aan Joël.

[0:35:43] Dank u wel, meneer voorzitter, voor het woord.

[0:35:46] Nog terugkomend en uitbreidend op waarom dit het vertrouwen zou beteren.

[0:35:50] Wat al is gezegd, het verbeterde ten eerste de transparantie van wat?

[0:35:54] Wat gebeurt er nou daadwerkelijk in de politiek?

[0:35:56] En omdat je face to face met een politicus praat, is het ook een bond die je soort bond die sluit, waardoor oké, dit is een politicus.

[0:36:06] Ik zie nu wat de politiek is in plaats van dat je het altijd maar op het nieuws snel voorbij ziet komen.

[0:36:11] Wat het nog meer doet.

[0:36:12] Het helpt inderdaad, het is laagdrempelig.

[0:36:15] Dus je kan makkelijker en toegankelijker van dit interesseert mij wel.

[0:36:21] Hier heb ik een mening over en die wil ik uiten, want dat is wat politiek toch in mijn oog is.

[0:36:26] Jouw mening kunnen uiten.

[0:36:28] Voor de rest wat het nog meer.

[0:36:31] Hoe je het laat zien, wat politici nou op een dagelijkse basis doen.

[0:36:36] Dat kunnen ze uitleggen als ze naar de scholen toekomen, in plaats van dat je altijd maar ziet ze zitten in het tweede kamertje.

[0:36:43] Ja, een beetje te praten.

[0:36:46] Het maakt het meer menselijk in mijn ogen.

[0:36:49] Bedankt nog voor het woord, meneer voorzitter.

[0:36:51] Dank u wel.

[0:36:52] Zoë.

[0:36:54] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:36:56] Als antwoord op de vraag of er een sociale mediacampagne komt, als dat helpt met het vertrouwen van de politiek onder jongeren, willen we dat zeker doen.

[0:37:05] Samen met ProDemos willen we ook dat we daar een soort koppeling aan kunnen doen, omdat het al een bestaand platform is.

[0:37:13] Tot slot, Fabienne.

[0:37:17] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:37:19] Ik wilde nog voor de laatste keer even reageren op de volle agenda van de Tweede Kamer.

[0:37:26] Ik merk dat wanneer de verkiezingsperiode is, alle Kamerleden wel zeg maar uit de uit hun stoel komen en op de markt gaan staan en dan wel de prioriteit geven aan de communicatie en ja, vooral het zoeken naar jongeren.

[0:37:40] Dus hoezo kan dat dan niet wanneer het geen verkiezingsperiode is?

[0:37:44] Dank u wel.

[0:37:46] Applaus.

[0:37:52] Na een stevig debat is het aan de fractie van Groen om een korte conclusie voor te bereiden.

[0:37:59] Ik stel een hele korte schorsing voor om die conclusie voor te bereiden.

[0:40:27] Ik heropen de vergadering en ik verzoek de leden hun plaatsen in te nemen.

[0:40:45] Mag ik de leden voor de conclusie uitnodigen bij de interruptiemicrofoon?

[0:40:50] De leden van de fractie Groen die nu het woord gaan voeren.

[0:40:55] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:41:00] Ik ben Elena de Smijken en Makeda.

[0:41:03] Wat blijft er over van de democratie als mensen wel mogen spreken, maar niet geloven dat er geluisterd wordt?

[0:41:09] Dan krijg je geen harde breuk in de samenleving, geen groot moment.

[0:41:13] maar iets veelstillers en juist daarom gevaarlijker.

[0:41:16] Mensen haken af, niet met protest of geweld, maar met stilte, met schouders ophalen, met het gevoel het maakt toch niet uit wat ik vind of te zeggen heb.

[0:41:25] Beste voorzitter en Kamerleden, namens fractie Groen wil ik jullie hartelijk bedanken voor de interesse die jullie hebben getoond in ons voorstel en bedankt voor het debat.

[0:41:34] Dat jullie bereid zijn om te luisteren naar ons voorstel zegt al heel veel over de toekomst van de politiek.

[0:41:39] Tijdens dit debat hebben wij twee belangrijke punten gezien.

[0:41:43] Scholen bezoeken en bekendheid creëren.

[0:41:48] Met de hulp van ProDemos kunnen maatschappijleerdocenten zich aanmelden voor hun school, waardoor meer scholen door heel Nederland in gesprek kunnen gaan met politici, waardoor veel meer jongeren vertrouwen kunnen krijgen in de politiek.

[0:42:09] Doordat we een scholenloterij hebben, kunnen we ervoor zorgen dat niet alleen in de Randstad

[0:42:17] mensen les krijgen van politici, maar ook gewoon door heel Nederland.

[0:42:23] En door deze gastlessen kunnen jongeren ook gewoon zien dat politici er ook voor hun zijn en niet alleen voor volwassenen bijvoorbeeld.

[0:42:36] Door bijvoorbeeld een terugkoepeling te krijgen, kunnen we ook gewoon zien dat ze niet alleen maar ons aanhoren, maar dat ze ook gewoon actie ondernemen in plaats van alleen naar ons luisteren.

[0:42:53] Ja, oké.

[0:42:54] En ook mede dankzij ProDemos, want veel scholen en ook mensen die zijn al bekend met ProDemos.

[0:43:00] Dus als wij al deze dingen ook delen via ProDemos, dan zul je ook heel snel bekendheid creëren.

[0:43:06] En wat we ook willen doen, is dus de debatten live uitzenden die op scholen plaatsvinden, zodat andere scholen ook kunnen zien van hé, dit is handig.

[0:43:16] Dit willen wij ook.

[0:43:17] Dit is nuttig voor onze leerlingen.

[0:43:19] En als politici dan ook nog eens inderdaad een goede terugkoppeling

[0:43:23] willen nog meer scholen het doen en zullen ook nog meer mensen in het land dit idee waarderen en zien.

[0:43:30] Hé, dit helpt echt.

[0:43:33] En zoals u al zei, hierdoor kan iedereen politiek actief worden, niet alleen de ouderen.

[0:43:40] Politiek hoort voor jong en oud te zijn en niet alleen voor mensen die 18 plus zijn, maar ook gewoon voor jongeren zoals wij.

[0:43:49] Van afstand naar nabijheid, van wantrouwen naar eerlijk dialoog, van woorden die niks betekenen naar daden die levens verbeteren voor zowel ons als jullie.

[0:43:58] Daar ligt de kracht.

[0:43:59] Vertrouwen bouw je niet op in één debat, maar je kunt vandaag wel de eerste stap zetten.

[0:44:04] Want dit is een fundamenteel probleem in onze democratie die we niet verder voor ons uit kunnen schuiven.

[0:44:09] Niet morgen, niet volgende week, geen toekomstplannen voor 2031, maar nu.

[0:44:14] Nu dat het nog kan.

[0:44:15] Beste voorzitter en kamerleden, ik wil u nogmaals bedanken en ik hoop dat u het voorstel meeneemt.

[0:44:20] Dank jullie wel.

[0:44:30] Nou, geachte kamerleden, kom daar nog maar eens overheen.

[0:44:35] Meneer Hamstra.

[0:44:36] Voorzitter.

[0:44:38] Wauw, dit is echt.

[0:44:40] Ik ben inderdaad onder de onder de indruk heel erg goed gedaan, zeg ik tegen fractie groen van vierde voorzitter.

[0:44:47] Voorzitter, als jongeren de toekomst zijn en jongeren hebben zo weinig vertrouwen in de democratie, wat is dan nog de toekomstbestendigheid van diezelfde democratie?

[0:44:56] Dus heel goed dat jullie dit punt hebben aangedragen.

[0:45:00] We vonden al en laat ik namens mezelf spreken, vond het echt een heel goed voorstel wat fractie groen papier had gezet.

[0:45:06] Ik had nog wel enige twijfels en die zijn allemaal weggenomen door het debat dat gevoerd is door fractie Groen.

[0:45:11] Ik wil fractie Groen via u daar enorme complimenten over maken.

[0:45:15] Dat is ontzettend goed gedaan.

[0:45:18] Als het aan ons zou liggen, dat is dan de CDA-fractie, dan zijn wij van harte bereid om ons steentje daarin bij te dragen om maatschappijlessen minder saai te maken.

[0:45:26] Als we dat kunnen doen, doen we dat heel graag.

[0:45:28] Ja, de Kameragenda is heel erg druk, maar het is ook een kwestie van prioriteit.

[0:45:32] Als wij hier geen prioriteit aan geven, wat zeggen we dan eigenlijk?

[0:45:35] Dus dat punt is heel goed gemaakt door fractie Groen.

[0:45:37] Dus wat de CDA-fractie betreft prima om ermee door te gaan.

[0:45:40] We willen zeker kijken, als de fractie van Volt daar ook toe bereikt is, bereid is om dat samen met Volt te gaan doen.

[0:45:46] En om af te sluiten met de woorden die fractie Groen zelf gebruikt heeft, laten we dan vandaag ook die eerste stap zetten.

[0:45:52] Voorzitter, dank.

[0:46:00] Meneer Darssen?

[0:46:02] Voorzitter, maatschappij moet niet oersaai zijn, maar inspirerend.

[0:46:07] Daar begonnen we dit debat mee.

[0:46:09] En die woorden zijn me steeds duidelijker geworden wat daarmee bedoeld werd.

[0:46:12] Het gaat over de mensen achter de politici.

[0:46:15] Het gaat over transparant maken welke keuzes worden nu eigenlijk voor ons gemaakt.

[0:46:20] Het gaat om betrokkenheid.

[0:46:22] Het gaat niet alleen maar over luisteren, maar ook daadwerkelijk overgaan tot actie.

[0:46:26] En zoals Fabienne het volgens mij heel treffend op een gegeven moment zei,

[0:46:31] Waarom kan het in campagne altijd?

[0:46:34] Maar als het even geen campagne is, dan komen ze niet uit die bankjes.

[0:46:39] Dat was iets waarvan ik dacht, daar wordt de spijker op zijn kop geslagen, want jongeren hebben inderdaad de toekomst en dan mag er daar vaak over gesproken worden, maar niet alleen erover, maar juist ook met jongeren.

[0:46:51] Dus ik sluit me helemaal aan bij wat collega Hamstra zojuist heeft gezegd.

[0:46:55] Ik denk dat het een fantastisch mooi initiatief is en ik ben ook graag bereid

[0:46:59] om dit programma aan te gaan.

[0:47:02] Om daar eens te kijken van kunnen we dat op een bepaalde manier verder brengen.

[0:47:05] En als de CDA-fractie daar ook voorstander van is, dan denk ik dat we daar ook wel daadwerkelijk stap in kunnen nemen.

[0:47:13] Tegelijkertijd heb ik ook wel in dit debat geleerd dat je als politicus dus moet opletten met wat je belooft.

[0:47:19] Want anders leren ze de les.

[0:47:22] Heb je dan meteen?

[0:47:22] Heb je ze aan de broek om duidelijk te maken online of een politicus zich aan de afspraken houdt?

[0:47:28] Ja of nee?

[0:47:29] Maar ik ben ervan overtuigd dat het heel belangrijk is om die dialoog met fractie groen te blijven voeren.

[0:47:36] Dus dat zullen we dan nog zeker blijven doen.

[0:47:38] Voorzitter.

[0:47:39] Heel veel dank voor dit inspirerende debat en voor deze weg naar voren.

[0:47:42] Dank u wel.

[0:47:49] Een debat waar onze democratie in het land centraal stond.

[0:47:53] Mag ik de fractie van Groen ontzettend bedanken voor het goed voorbereide en zorgvuldige debat.

[0:47:59] En mag ik de Kamerleden ook hartelijk bedanken voor de medewerking.

[0:48:03] En nog een keer een groot applaus.

[0:48:11] Ik nodig de fractie van Groen en de politici voor het rostrum uit, want dan gaan we nog even met elkaar op de foto.

[0:50:33] Salam, wat doe je?

[0:51:25] Ik heropen de vergadering.

[0:51:28] Wilt u uw plaatsen innemen?

[0:51:38] Ja.

[0:51:40] Want aan de orde is het volgende debat.

[0:51:42] En dat is een debat dat wordt gevoerd door de fractie Blauw met een bijpassend onderwerp op Blauw, want het gaat namelijk over veiligheid op straat.

[0:51:52] Blauw op straat.

[0:51:53] En daar hebben we hele bijzondere politici voor uitgenodigd vandaag.

[0:51:58] En ik ben heel trots dat ze in ons midden zijn om het debat met jullie te gaan voeren.

[0:52:02] En ik zou allereerst het woord willen geven aan meneer Van Wil om zich voor te stellen.

[0:52:07] Daarna aan mevrouw Bekker.

[0:52:10] Gaat uw gang.

[0:52:15] Goedemiddag.

[0:52:17] Wat leuk om hier te zijn.

[0:52:18] Ik ben David van Wil.

[0:52:20] Ik ben de minister van Justitie en Veiligheid.

[0:52:23] Ik zit hier heel veel om debatten te voeren, maar voor de meesten ben ik niet zo heel erg zenuwachtig meer.

[0:52:28] Deze, moet ik eerlijk zeggen, vind ik best nog wel spannend.

[0:52:32] Dat komt ook omdat jullie zulke goede voorstellen hebben en ik ernaar uitkijk om daar met jullie over te praten.

[0:52:37] Ik ben nu een paar maanden minister van Justitie en Veiligheid, maar ik was dat al eerder in het vorige kabinet.

[0:52:43] Het kabinet schoof en daarna ben ik op een gegeven moment overgestapt naar het ministerie van Buitenlandse Zaken.

[0:52:50] Maar veiligheid is iets waar ik eigenlijk mijn hele leven al mee bezig ben.

[0:52:53] Ik ben ooit op een achttiende naar de marine gegaan, heb daar

[0:52:58] gevaren als marineofficier, heb daarna bij Defensie gewerkt en nu dus bij Justitie en Veiligheid.

[0:53:05] En dat komt omdat ik vind dat veiligheid is een van de belangrijkste dingen die je in het leven kan hebben als je geen veiligheid hebt.

[0:53:11] Ja, dan heb je vaak ook geen scholen meer, heb je geen gezondheidszorg, heb je geen woningen.

[0:53:16] Dus veiligheid is iets waar het mee begint.

[0:53:18] En daar wil ik heel graag mijn bijdrage aan leveren.

[0:53:20] En ik kijk uit naar het debat met jullie.

[0:53:23] Dank u wel.

[0:53:24] Mevrouw Becker.

[0:53:26] Dank u wel, voorzitter.

[0:53:28] Fijn dat ik hier vandaag bij jullie mag zijn.

[0:53:31] Toen ik zelf 15 jaar was, deed ik mee op weg naar het lagerhuis.

[0:53:36] Dat was altijd vrijwillig met een klas van medeleerlingen, met elkaar op vrijdagmiddag stilstaan bij wat er allemaal gebeurt in Nederland en hoe wij ons daar zouden

[0:53:46] over kunnen buigen en daar oplossingen voor kunnen verzinnen en hoe we daarover kunnen debatteren.

[0:53:52] Dat heeft bij mij het vuurtje aangewakkerd om in de politiek te gaan.

[0:53:56] Ik zie mij helemaal nog in jullie schoenen en misschien zitten jullie ooit wel hier in mijn rol.

[0:54:02] Ik ben Tweede Kamerlid, dus ik zit aan de andere kant, normaal eigenlijk waar jullie zitten, in de bankjes.

[0:54:07] Dat doe ik sinds 2017.

[0:54:09] In mijn portefeuille heb ik ook de veiligheid van vrouwen en meisjes.

[0:54:14] Dat is een onderwerp waar we politiek op proberen samen te werken.

[0:54:19] Daar hebben we niet zoveel felle debatten waarin we tegen elkaar zijn, maar waarin we juist van links tot rechts proberen samen oplossingen te verzinnen die echt werken.

[0:54:27] voor het feit dat meisjes en vrouwen, wat ik ook in jullie voorstel al een beetje las, zich heel vaak toch wel onveilig voelen, op straat of in het openbaar vervoer of soms zelfs in hun eigen huis.

[0:54:38] En ik hou me daar dagelijks mee bezig, dus ik hoop vooral heel veel te leren van wat jullie aan oplossingen hebben verzonnen.

[0:54:45] En misschien kunnen we ze wel meenemen naar de echte debatten met de minister, zodat we er bij hem achter de broek aan kunnen zitten om zich ook te gaan uitvoeren.

[0:54:53] Dus ik kijk uit naar het debat vandaag, voorzitter.

[0:54:56] Dank u wel.

[0:54:56] Mag ik een applaus voor onze politici?

[0:55:04] Ja, dan zou ik nu graag de fractievoorzitters willen uitnodigen om het voorstel dat is voorbereid door de fractie van Blauw om dat te presenteren.

[0:55:20] En wie mag ik daarvoor als eerste het woord geven?

[0:55:23] Gaat uw gang.

[0:55:25] U mag of het knopje indrukken bovenop of met de schoen op het pedaal staan.

[0:55:32] Ja, dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[0:55:35] Wij zijn Jaelyn Guljan, Elise Nachtegaal en Itze Giese van fractie Blauw.

[0:55:42] Vanochtend stond ik op en trok ik mijn mooiste outfit aan.

[0:55:46] Een pantalon, hakken en een leuk ploesje.

[0:55:49] Mijn dag verliep goed.

[0:55:51] Ik was gespannen, maar ook erg enthousiast.

[0:55:54] Ik pakte de trein naar station Den Haag en dacht een lekker theetje te gaan halen, tot mijn dag verpest werd door een onnodige opmerking.

[0:56:04] Hé dame, waar lopen die mooie benen naartoe?

[0:56:07] Ik dacht bij mezelf, waarom overkomt mij dit weer?

[0:56:11] Ik ben formeel gekleed en vermeed oogcontact en nog vonden ze het nodig om een opmerking te plaatsen.

[0:56:18] Als ik een kort rokje draag is het niet goed.

[0:56:19] Als ik een pantalon draag is het niet goed.

[0:56:23] Waarom moet ik mij aanpassen aan hun gedrag?

[0:56:27] Straatintimidatie.

[0:56:29] We maken het allemaal mee.

[0:56:31] Van onnodige opmerkingen en discriminatie tot fysiek geweld.

[0:56:36] Niemand hoort zich onveilig te voelen op straat, ongeacht bijvoorbeeld hun afkomst, gender, godsdienst of seksuele oriëntatie.

[0:56:48] Sinds kort is er een nieuwe wetgeving die straatintimidatie zoveel mogelijk probeert te voorkomen.

[0:56:54] Er is al een boete van 280 euro voor de daders die op heterdaad betrapt zijn.

[0:56:59] Maar dat komt maar zelden voor.

[0:57:01] Ook zijn er veel meldpunten, maar de cijfers lopen uiteen en het probleem is niet inzichtelijk.

[0:57:07] Veel mensen hebben het gevoel dat een melding maken geen meerwaarde heeft.

[0:57:11] Maar wij zijn hier klaar mee.

[0:57:14] Om verhalen zoals de haren te voorkomen, willen wij de diverse meldpunten toegankelijker maken door middel van een website.

[0:57:21] Op deze website kun je melden wat er is gebeurd.

[0:57:25] En met een kaart kunnen de politie en gemeenten zien op welke plekken er het meeste straatintimidatie plaatsvindt.

[0:57:32] Hierdoor kunnen de getroffen plaatsen handelen om de toekomstige intimidatie te voorkomen.

[0:57:39] Ook willen wij een verplichte cursus geven aan zij die wel betrapt worden, naast de bestaande geldboete.

[0:57:46] In deze cursus maken we de daders bewust door middel van informatieve video's en peer-to-peer gaslessen.

[0:57:52] Dit doen we naar het voorbeeld van de cursus van het CBR voor mensen die onder invloed achter het stuur zaten.

[0:57:59] Het doel van de cursus is het daders bewust te maken van de impact van hun daden.

[0:58:08] De kosten van deze cursus betalen ze zelf.

[0:58:10] Om voorbeelden van straatintimidatie zoals de haren te voorkomen, waarmee we dit verhaal begonnen, willen wij het volgende.

[0:58:19] Een website ontwikkelen waar je een melding kunt maken van straatintimidatie en hulp kunt zoeken bij bijvoorbeeld slachtofferhulp.

[0:58:27] En een cursus ontwikkelen waar daders van straatintimidatie

[0:58:31] aan leren wat ze fout hebben gedaan.

[0:58:34] Er moet echt iets gebeuren.

[0:58:36] Niet morgen, maar vandaag.

[0:58:38] Zodat niemands dag ooit meer verpest wordt.

[0:58:41] Niet jouw dag.

[0:58:42] Niet mijn dag.

[0:58:43] Niemands dag ooit weer.

[0:58:45] Dank u wel.

[0:58:54] Dat was een wel heel krachtig pleidooi.

[0:58:57] Zou ik nu de politici het woord mogen geven om een aantal vragen te stellen?

[0:59:01] En dan zou ik als eerst het woord willen geven aan mevrouw Becker.

[0:59:08] Het spreekgestoelte is het makkelijkst.

[0:59:12] Dank u wel, voorzitter.

[0:59:14] Daar word je toch een beetje stil van hoe inlevend jullie pleidooi begon.

[0:59:20] Je ziet het voor je dat je met je goede bedoelingen als jongevrouw op pad gaat en dat je dan op die manier wordt aangesproken.

[0:59:28] Dat maakte het meteen ook heel beeldend voor ons om te begrijpen waarom het nodig is.

[0:59:33] Ik heb wel een paar vragen over hoe jullie dit precies zouden willen aanpakken.

[0:59:38] Want jullie geven aan dat jullie een website zouden willen maken waarop meldingen zouden kunnen worden gedaan.

[0:59:43] En mijn eerste vraag is eigenlijk, en dat vraag ik als 40-jarige, gaan jongeren nog wel vaak genoeg naar een website?

[0:59:51] Of hebben jullie ook nagedacht over andere vormen van inzet, van apps of social media, die wat makkelijker misschien te gebruiken zijn?

[1:00:00] Hoe kijken jullie daarnaar?

[1:00:02] En mijn tweede vraag over de cursus die jullie verplicht willen aanbieden bij straatintimidatie.

[1:00:10] Hebben jullie ook gekeken of er gemeenten zijn die dit soort cursussen al aanbieden aan jongeren of aan mensen die dreigen dit soort gedrag te vertonen?

[1:00:20] En welke rol gaan jullie gemeenten daar dan ook bij geven om die cursus aan te bieden?

[1:00:25] Of moet het echt een landelijk plan worden?

[1:00:27] En voorzitter, als ik nog één vraag mag stellen.

[1:00:30] Hebben jullie er misschien ook over nagedacht wat we nog meer zouden kunnen doen, naast deze twee maatregelen, om meisjes en vrouwen die in de situatie zelf zitten, iets in handen te geven om zich veiliger te voelen op het moment zelf?

[1:00:46] Dat was het, voorzitter.

[1:00:47] Dank u wel, mevrouw Becker.

[1:00:48] Dan geef ik nu het woord aan meneer Van Weel voor zijn vragen.

[1:00:54] Helemaal eens met mevrouw Becker.

[1:00:56] Wat knap hoe jullie dit neer hebben gezet.

[1:00:58] Want het komt echt binnen en je ziet het ook echt gebeuren.

[1:01:01] Ik denk dat jullie allemaal, maar ik natuurlijk ook, heel veel voorbeelden kent van dit soort gedrag, waar we echt vanaf moeten willen als samenleving.

[1:01:09] Dit is niet hoe we met elkaar omgaan.

[1:01:12] Dus dank jullie wel voor het initiatief.

[1:01:14] Ook ik heb een paar vragen voor jullie.

[1:01:16] Jullie hebben het over een landelijke kaart waarop je inzichtelijk zou kunnen maken.

[1:01:20] Hoe voorkomen we nou dat mensen die misbruik willen maken, valse meldingen doen, bijvoorbeeld in iemand zijn straat, om te pesten?

[1:01:28] Dus hoe zorg je ervoor dat de informatie die daar staat ook echt waar is, zodat hulpdiensten er wat mee kunnen doen?

[1:01:37] De vraag is ook hoe je dat dan terug wil horen, want je doet een melding.

[1:01:41] Maar uiteindelijk weet je dan via zo'n website, als je het anoniem doet, niet echt of er ook wat mee gebeurd is en of de gemeente daar ook achteraan is gegaan.

[1:01:49] En dat lijkt me ook iets wat je wil weten.

[1:01:51] Dus hoe zien jullie dat voor je?

[1:01:54] En tenslotte had ik nog een vraag over die gaststessen van de daders.

[1:01:57] Want als we die eenmaal opsporen, vind ik het een heel goed idee.

[1:02:02] Zie je daar dan ook nog iets in waarmee je als slachtoffer ook de dader zou willen ontmoeten na zo'n cursus, om te kijken of hij ook daadwerkelijk geleerd heeft of om excuses te krijgen voor wat hij heeft gedaan?

[1:02:18] Zou je dat ook nog een interessante gedachte vinden?

[1:02:21] Een paar vragen, voorzitter.

[1:02:22] Dank u wel.

[1:02:23] Dan stel ik een schorsing voor, zodat de fractie blauw de antwoorden kan voorbereiden.

[1:02:29] De vergadering is kort geschorst.

[1:05:18] Ik heropen de vergadering.

[1:05:30] Wilt u uw plaatsen innemen?

[1:05:37] Ja, dan zijn we nu aanbeland bij het debat, naar aanleiding van de gestelde vragen.

[1:05:43] Ik zou willen kijken wie daarvoor als eerste het woord zou mogen geven voor antwoorden.

[1:05:50] Olivia, ga je gang.

[1:05:54] Dank u wel, meneer de voorzitter.

[1:05:56] Ik zou graag willen terugkomen op de vraag van de websites.

[1:06:00] Waarom per se een website?

[1:06:03] Het lastige is aan apps bijvoorbeeld, we hebben daarover nagedacht, dat dat per se gedownload moet worden.

[1:06:08] Hierdoor kan het zijn dat als bijvoorbeeld de situatie thuis niet veilig is, dat ouders dat kunnen zien op telefoons.

[1:06:15] Ook zijn er bijvoorbeeld oudere mensen die ook gewoon straatintimidatie meemaken, die bijvoorbeeld niet per se weten hoe ze een app moeten installeren, maar wel bekend zijn met websites en hoe dat werkt.

[1:06:26] En daardoor is een website ook laagdrempeliger en makkelijker beschikbaar voor meer mensen.

[1:06:36] Ga je gang?

[1:06:37] Lotte?

[1:06:39] Lotte, Anna.

[1:06:41] Ga je gang.

[1:06:42] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:06:44] Ik zou graag willen terugkomen op de vraag of mensen er misschien misbruik van maken als je een landelijke kaart maakt en er niet ware dingen op zetten.

[1:06:57] Nou, ons idee is dat je bij de website moet je inloggen met je telefoonnummer of dgd en dan kunnen ze en de kaart is voor de politie.

[1:07:10] Dus dan als ze vermoeden hebben dat het gaat om een nietware beschuldiging, kunnen ze hem met telefoonnummer checken.

[1:07:19] En wegens dat je je telefoonnummer in moet leveren, nou ja, in moet vullen, zal het waarschijnlijk ook

[1:07:26] Zullen mensen dus minder snel geneigd zijn om fouten en meldingen erop te zetten?

[1:07:33] Dank u wel.

[1:07:34] Thijs, ga je gang.

[1:07:37] Dank u wel, meneer de voorzitter.

[1:07:39] Ik zou graag terug willen komen op de vraag van meneer De Weelde of slachtoffers ook in contact kunnen komen met de daders.

[1:07:46] Ons antwoord is simpelweg.

[1:07:48] Willen de slachtoffers dit zelf, dan is het zeker mogelijk.

[1:07:51] Willen zij dit niet, is dat natuurlijk niet verplicht.

[1:07:54] Dank u wel.

[1:07:56] Stijn?

[1:07:58] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:08:00] Zojuist is de vraag gesteld hoe dat we op andere vlakken mensen kunnen informeren en hoe dat we dus de aanpak als het ware kunnen gaan aanvliegen.

[1:08:08] De gegevens die in kaart worden gebracht door dat kaartje, die dus bij politie en bij de gemeentes binnenkomen, kunnen gemeentes daar bijvoorbeeld een campagne gaan voeren bij social media via hun eigen kanaal om ook in die plekken, in die buurten, de aandacht daarvoor te vragen.

[1:08:23] Dank u wel.

[1:08:24] Dank u wel, Youssef.

[1:08:29] Ja, dank u wel, meneer de voorzitter.

[1:08:31] Over jongeren, of ze nog vaak genoeg naar websites gaan.

[1:08:35] Ja, dat doen jongeren zeker wel.

[1:08:38] In de eerste instantie hebben we natuurlijk de website, maar in verdere ontwikkelingen in deze fases gaan we ook over naar een app misschien.

[1:08:47] En je kan altijd beginnen met verwijzingen op social media, want daar zijn jongeren het meeste.

[1:08:53] Dank u wel.

[1:08:54] Hier mag ik het woord geven.

[1:08:57] Sjamas.

[1:08:58] Hai Han.

[1:09:01] Dank voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:09:03] Er werd net de vraag gesteld wat er nog meer gedaan kan worden naast de bestaande boete en ons idee dus de cursus.

[1:09:11] Maar het gevolg van deze website is dus dat gemeentes kunnen kijken op welke plekken er meer handhaving of eventueel boa's ingezet moeten worden.

[1:09:20] En dat is ook een heel goed gevolg daarvan, want dat helpt dus ook preventief met zulke gevallen van straatintimidatie.

[1:09:31] Dank u wel.

[1:09:33] Ik heb nog twee mensen op mijn lijst staan die volgens mij nog niet het woord hebben gevoerd.

[1:09:39] We kunnen ook eerst even naar de antwoorden van de politici gaan.

[1:09:42] Is dat een goed idee?

[1:09:44] Dan gaan we dat doen.

[1:09:45] Mag ik als eerste het woord geven aan de heer Van Wil?

[1:09:56] Ja, dank jullie wel voor de heldere antwoorden.

[1:09:58] En nogmaals, wat ik al zei, ik vind het echt een heel interessant idee.

[1:10:02] Ik vind het ook echt een heel groot probleem.

[1:10:04] Dus ik wil graag alles serieus nemen wat er aan suggesties binnenkomt.

[1:10:11] In heel veel gemeentes denk ik dat gemeenten best wel weten wat een beetje de onveilige plekken zijn of waar dit gebeurt.

[1:10:17] In jullie eigen introductie hadden jullie het over het station.

[1:10:20] Dat is bijvoorbeeld een van die plekken, uitgaansgebieden, maar we weten ook bepaalde tunnels of fietsroutes waar het onveilig is.

[1:10:30] Dus ik vind het heel erg interessant wat jullie zeggen om dat in kaart te brengen.

[1:10:33] Het lijkt mij vooral interessant voor gemeentes om te weten hoe we die omgeving veiliger kunnen maken.

[1:10:39] En dat is niet alleen maar met boetes uitdelen of met straffen.

[1:10:45] Het heeft ook te maken met hoe voorkom je nou dat dit kan gebeuren en hoe kom je voor elkaar op.

[1:10:50] Dus het rondlopen daar en dat wat jou gezegd wordt en dat er niemand is in de omgeving die zegt van hey joh, doe dat eens even niet, praat eens even niet zo tegen haar.

[1:11:00] Of dat mensen niet thuis wordt meegegeven of op school wordt meegegeven dat je dit niet moet doen, omdat dat mensen een vervelend gevoel geeft, omdat het intimiderend is.

[1:11:09] Dat zou ik ook een van de punten vinden om echt wel mee te nemen.

[1:11:12] Dus hoe voorkomen we nou dit soort gedrag?

[1:11:14] Dat we dat normaal gaan vinden in onze maatschappij en in onze samenleving.

[1:11:20] En dan het melden.

[1:11:24] Heel helde antwoord, het gebruik van een dgd of je telefoonnummer.

[1:11:27] Ik denk dat dat goed werkt, maar je moet dan ook wel zeker kunnen weten dat jouw informatie veilig is.

[1:11:34] En dat zien we nu vaak.

[1:11:35] De mensen die intimideren, die voelen zich vaak sterker dan degene die ze intimideren.

[1:11:39] Daarom denken ze dat ze hiermee weg kunnen komen.

[1:11:44] En als jij je geïntimideerd voelt, dan kan het ook moeilijk zijn om dat dan vervolgens open te melden.

[1:11:50] Dat zien we bijvoorbeeld ook bij mensen die beroofd worden of die op school bedreigd worden door schoolgenootjes of door mensen van een andere school.

[1:11:58] Dan is het best wel lastig om voor jezelf op te komen en dan ook aangifte te doen, bijvoorbeeld bij de politie.

[1:12:04] Want je wil natuurlijk ook niet als een snitch bekend staan.

[1:12:07] Ik zie al een paar mensen lachen hier.

[1:12:11] Dus dat is even de vraag.

[1:12:12] Hoe gaan we nou om dat je ook anoniem moet kunnen melden?

[1:12:16] terwijl we niet willen dat allerlei mensen daar verkeerde informatie in gooien.

[1:12:21] Dat blijft een interessante.

[1:12:24] Ik vind die campagnes in de wijken een heel goed idee.

[1:12:27] Een van de dingen die we bijvoorbeeld nu al doen, is dat we programma's hebben voor wijken waar mensen vaak minder kansen krijgen, om daar bijvoorbeeld te zorgen dat er sportlessen zijn.

[1:12:39] En dat doen we al met kinderen vanaf zes, zeven jaar, zodat ze elke week één uur in de week komen, krijgen ze voetballes en daar wordt dus ook gecoacht op hoe ga je met elkaar om.

[1:12:50] Als je nooit geleerd hebt om in een team te spelen, als je nooit geleerd hebt dat je af en toe ook vliest of dat je met elkaar resultaat moet behalen, dan leidt dat ook tot een ander soort gedrag dat uiteindelijk straatimidatie kan zijn.

[1:13:06] Ik ben er erg voor campagnes in de wijken.

[1:13:13] Gastessen, ik vind het een heel goed idee.

[1:13:16] Ik zou het heel interessant vinden om te kijken of er al van dit soort cursussen zijn geweest en of dat ook resultaat heeft gehad.

[1:13:23] Er zijn vast gemeentes die dat geprobeerd hebben op de een of andere manier te doen, dus daar ga ik achteraan.

[1:13:28] Dat neem ik heel graag mee.

[1:13:31] Nou, dat klinkt zelfs wel als een toezegging.

[1:13:34] Die bewaar ik nog even.

[1:13:35] Oh, die bewaart u nog even.

[1:13:36] Het woord is aan mevrouw Bekker voor haar antwoorden.

[1:13:43] Ja, voorzitter, ontzettend veel dank ook voor de heldere antwoorden, want wat je nog wel eens ziet in deze zaal is dat je een vraag stelt, maar eigenlijk helemaal geen antwoord op de vraag krijgt.

[1:13:54] Maar bij jullie zat er echt geen geen spaans bij.

[1:13:57] Er werd gewoon meteen helder en duidelijk op onze vragen gereageerd, bijvoorbeeld ook duidelijk inzicht gegeven dat jullie wel nagedacht hebben over die app.

[1:14:07] Maar dat voor heel veel doelgroepen gewoon een website veel toegankelijker is, daar kan ik meteen in meegaan.

[1:14:13] Dus die snap ik heel goed.

[1:14:16] Wat ik me dan nog wel afvraag, is hoe we er dan voor gaan zorgen dat die website ook algemeen bekend is.

[1:14:21] Want ja, er zijn natuurlijk ontzettend veel websites en iedereen concurreert online om de aandacht van jonge mensen.

[1:14:28] En ook van überhaupt iedereen in Nederland.

[1:14:31] Zit daar dan ook een campagne bij of zo?

[1:14:33] Hoe kijken jullie daarnaar?

[1:14:35] En een vraag die ook altijd toch even bij een voorstel gesteld wordt in deze zaal, maar waar we het nog niet over gehad hebben, is of dit eigenlijk allemaal extra geld gaat kosten.

[1:14:44] En hoe gaan we dat dan betalen?

[1:14:46] Als je een voorstel doet, moet je daar natuurlijk altijd ook even over nagedacht hebben.

[1:14:50] Mijn laatste vraag, voorzitter, is al die meldingen die er gaan binnenkomen op die website, als die straks heel bekend is.

[1:14:57] Stel, er komen duizenden meldingen op per week.

[1:15:00] Hoe zorgen jullie er dan voor dat er ook iemand achter die website zit die kennis heeft over veiligheid en die ervoor kan zorgen dat er het goede mee gebeurt?

[1:15:09] Want er zijn heel vaak voorstellen gedaan in Den Haag voor meldpunten en voor websites.

[1:15:14] Maar als die niet zo goed beheerd worden, dan krijgen mensen het gevoel ja, ik heb iets achtergelaten, maar ik heb er nooit meer iets van gehoord.

[1:15:20] Dus hoe gaan we dat doen?

[1:15:22] Komt er ergens een team te zitten of gaan gemeenten dat zelf doen?

[1:15:26] Dat zou voor mij wel even de vraag zijn, voorzitter, van kan ik dit echt politiek meenemen of daar ook een goed antwoord op kan komen?

[1:15:34] Dank u wel.

[1:15:34] Dank u wel.

[1:15:36] Ik zie nog Stijn en ik zie Fenne.

[1:15:40] Zullen we eerst Fenne het woord geven?

[1:15:42] Want die heb ik volgens mij nog niet gehoord.

[1:15:43] Ga je gang.

[1:15:50] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:15:52] En ik wil graag terugkomen op de vraag van de heer Van Weel over dat het enorm lastig is om aangifte te doen, omdat je je als slachtoffer vaak erg kwetsbaar voelt.

[1:16:00] Daar komt ook nog bij dat je je vaak ook twijfelt of je serieus genomen gaat worden, omdat het tegenwoordig gewoon best wel lastig is om te achterhalen.

[1:16:07] Wat is er nou precies gebeurd?

[1:16:08] En hoe kunnen we nou precies achterhalen wie wat heeft gedaan en wie er nou schuldig is?

[1:16:12] Het is dus lastig om aangifte te doen.

[1:16:14] En daarom hebben wij ook deze website bedacht.

[1:16:17] Deze website is eigenlijk een soort van opstapje naar aangifte doen.

[1:16:21] Want op de website kan je niet alleen een melding maken anoniem, je krijgt ook informatie en je krijgt extra kennis over wat zijn verschillende vormen van straatintimidatie en misschien kunnen er ook wel verhalen opkomen van ervaringsdeskundigen.

[1:16:35] En op deze website kan je dus een melding maken anoniem en op het einde van je melding krijg jij ook nog de vraag van, wil jij aangifte doen en wil je daar eventueel begeleiding bij?

[1:16:45] Die begeleiding kan dan komen van een organisatie zoals bijvoorbeeld Slachtofferhulp.

[1:16:48] De website is dus eigenlijk bedoeld om het wat toegankelijker te maken voor mensen en om de stap naar een aangifte wat kleiner te maken.

[1:16:57] En dat is daarom ook wat wij proberen te verrijken met die website.

[1:17:00] Dank je wel.

[1:17:01] Dank u wel, Stijn.

[1:17:04] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:17:05] Zojuist werd de vraag gesteld of wij al iets aan het ontwikkelen zijn of dat we dat in het idee hebben staan wat vrouwen nu kunnen doen of als ze die website hebben.

[1:17:14] Nou, we willen de futures in die ontwikkeling van die app gaan stoppen met linkjes voor die vrouwen die lastiggevallen zijn.

[1:17:22] Maar als we nu echt kijken naar de haalbaarheid is het misschien het beste om dan één en twee te bellen, omdat we niet echt een andere oplossing daarvoor hebben.

[1:17:28] Dank u wel.

[1:17:30] Dank u wel.

[1:17:31] Ga je gang.

[1:17:34] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:17:36] Ik wou graag de vraag beantwoorden hoe we zorgen dat de meldingen goed verwerkt worden.

[1:17:41] We dachten vooral te gaan kijken bij vergelijkbare meldpunten, hoe zij dit doen, en het op een soortgelijke manier aan te pakken, zodat we zeker weten dat het ook goed wordt gedaan en dat het ook echt werkt.

[1:17:51] Dank u wel.

[1:17:52] Dank u wel.

[1:17:53] Thijs.

[1:17:56] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:17:58] Zojuist kwam er een vraag met betrekking tot de bekendheid van de website.

[1:18:02] Ons idee was om reclamepakketten te maken, maar we hebben het ook gehad over adventeren op scholen, zodat we en jongeren raken, maar ook met andere reclamepakketten die hier zo nood bij hebben.

[1:18:20] Hartelijk dank, meneer de voorzitter.

[1:18:23] Over hoe we dit gedrag voorkomen.

[1:18:26] Allereerst is er natuurlijk die cursus.

[1:18:28] Die cursus bestaat om de dader iets echt bij te leren.

[1:18:34] Want het helpt niet alleen om alleen maar even die boete te betalen en daarna nog een keer te doen.

[1:18:39] Ja, dan willen we in die cursus geen toets afleggen, maar gewoon een verplicht aantal uren opstellen, want we weten als je een toets neerzet, dan zullen de daders gewoon maatschappelijk verantwoorden antwoorden geven.

[1:18:55] Schiet je ook niet mee op.

[1:18:57] En een peer-to-peer of zelfcontact met de slachtoffer, dat helpt ook echt om de daders te laten realiseren dat ze echt iets fouts hebben begaan.

[1:19:09] Dank u wel.

[1:19:10] Olivia.

[1:19:13] Dank u wel, meneer de voorzitter.

[1:19:15] Er werd net door de politie een punt gemaakt over mensen die misschien het gevoel hebben dat ze aan het snitchen zijn wanneer ze een melding maken op deze website.

[1:19:23] Ik zou graag willen inhaken door te zeggen dat het alleen door de politie en bijvoorbeeld de gemeentes gezien kan worden wat er is gezegd.

[1:19:32] niet per se door wie het is gezegd.

[1:19:34] Stel, er worden heel veel foutmeldingen gemaakt, dan kan het zijn dat gegevens zoals digitees, telefoonnummers aan de politie of gemeentes vrijgegeven worden.

[1:19:42] Maar over het algemeen zijn de meldingen gewoon anoniem, zodat niemand weet dat jij degene was die dit heeft gemeld.

[1:19:49] En je dus ook niet als snitch bekend komt te staan.

[1:19:52] Al neem ik aan dat niemand die naar de politie gaat omdat ze beroofd zijn, een snitch genoemd zullen worden.

[1:20:02] Dank voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:20:05] Er werd net een vraag gesteld over het financiële plaatje van ons voorstel.

[1:20:09] Dat vinden wij natuurlijk ook een heel goed punt, maar wij hebben in een half jaar niet zoveel tijd gehad om het daarover te hebben en daar gaan wij ook eigenlijk helemaal niet over.

[1:20:17] Dus wij zouden graag een andere afspraak willen inplannen om het daarover te hebben met jullie, samen met de ministers en andere geïnteresseerden natuurlijk.

[1:20:25] alle ideeën helpen.

[1:20:27] En ik zou daarnaast ook graag een aanvulling willen doen op de vraag over de algemene bekendheid van deze website.

[1:20:35] Natuurlijk hebben wij allemaal sociale media, denk ik wel, hier in de zaal.

[1:20:37] TikTok, Insta.

[1:20:39] En ik denk dat er heel veel influencers zijn, bijvoorbeeld, die hier ook wel aandacht aan willen schenken op hun platform.

[1:20:47] En zo bereiken wij natuurlijk ook jongeren.

[1:20:50] En u kunt daarbij ook denken aan posters bij uitgaansgelegenheden, bushokjes, etc.

[1:20:57] Dus daar is zeker over nagedacht.

[1:20:59] Dank u wel.

[1:21:00] Ik stel voor alleen nog Stijn een keer het woord te geven en dan even naar de politici te kijken of er nog behoefte is om te antwoorden in tweede termijn, want anders gaan we schorsen zodat jullie de slotconclusies kunnen voorbereiden.

[1:21:13] Stijn, ga je gang.

[1:21:14] Dank u wel, meneer de voorzitter.

[1:21:15] Ik zou graag nog een hele korte toevoeging willen geven over het bekendheid van de website.

[1:21:19] Zojuist werd er al benoemd op social media campagnes, bijvoorbeeld via Instagram.

[1:21:23] We denken bijvoorbeeld ook aan Instagramcampagnes met bekende ministers en dan vooral ook vrouwelijke ministers om hier aandacht voor te vragen.

[1:21:31] Kamers, personen die uit Kamer komen of mensen die meehelpen bij de fracties.

[1:21:36] Dank u wel.

[1:21:37] Dank u wel.

[1:21:38] Ik kijk of er nog voor nu geen vragen.

[1:21:41] Meneer Van Wil nog?

[1:21:44] Ja.

[1:21:48] Ik probeer nog even scherp te krijgen van de website en wat er uiteindelijk mee moet gebeuren.

[1:21:56] Ik hoorde het genoemd worden als een opstapje naar aangifte doen.

[1:22:01] De uitdaging van dit soort stratenintimidatie is natuurlijk dat het heel vluchtig is.

[1:22:05] Iemand roept wat tegen je en dan is hij weer weg.

[1:22:08] Dus hebben jullie nagedacht dat als je een melding maakt, dan krijg je in ieder geval een beeld van waar dit vaak voorkomt?

[1:22:14] En hoe komen we dan naar die volgende stap, naar die opmaat, zoals gezegd werd, naar het doen van een aangifte?

[1:22:20] Zodat we niet alleen maar een beeld hebben, maar dat we ook zorgen dat dit leidt tot meer zaken en meer daders die uiteindelijk ook zo'n college of een les kunnen volgen.

[1:22:31] Dank u wel.

[1:22:32] Ik stel voor dat we kort schorsen, zodat de eindconclusies kunnen worden gepresenteerd door de fractie van Blauw.

[1:22:39] De vergadering is kort geschorst.

[1:26:05] Ik heropen de vergadering en ik verzoek u uw plaats in te nemen.

[1:26:14] Ik geef graag het woord aan de fractie blauw voor de slotconclusies bij de interruptiemicrofoon.

[1:26:28] Gaat uw gang.

[1:26:30] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:26:37] Ik wil ook bedanken voor dit debat.

[1:26:39] Bedankt, meneer de voorzitter.

[1:26:40] Bedankt, ministers.

[1:26:42] Ik denk dat we er allemaal over eens zijn dat dit een heel goed debat is geweest, waarin we goede antwoorden hebben gegeven en gehoord.

[1:26:51] Er is, wat inderdaad de minister, meneer Van Weel, al zei, safety first.

[1:26:58] Ik hoop dat er na ons voorstel ook echt iets wordt aangedaan, want het is inderdaad heel belangrijk en het is echt niet normaal dat straatimidatie gewoon zo wordt aangehandeld.

[1:27:07] Dit is echt een prioriteit.

[1:27:13] We hebben het vandaag gehad over een cursus waardoor mensen die straatintimidatie plegen hopelijk niet twee keer dezelfde fout begaan, en een website waarop slachtoffers een melding kunnen maken, hulp kunnen vinden en hun verhaal kwijt kunnen.

[1:27:26] Ook hebben we de afgelopen maanden in ieder geval heel veel geleerd over straatintimidatie.

[1:27:30] We hopen dat u, meneer de voorzitter, en de andere aanwezigen ook enorm veel hebben geleerd over dit superbelangrijke onderwerp.

[1:27:38] Laten we dus nog zeker een afspraak of debat inplannen over deze straatlimitatie en daar nog verder over hebben, zeker over nog geld en financiën en ook zeker nog op terug laten komen dat slachtoffers zeker geen snitsjes zijn en dat dit echt een hoofdprioriteit is, zodat niemand dat dag nooit meer wordt verpest door een gemene opmerking die niet nodig is op straat.

[1:28:08] Dan is het woord aan mevrouw Becker voor een eindconclusie.

[1:28:25] Voorzitter, dank u wel.

[1:28:27] Mijn dag is in ieder geval zeker niet verpest.

[1:28:29] Mijn dag is gemaakt door dit mooie debat en door jullie goede idee.

[1:28:36] Waar ik elke dag in mijn werk als Kamerlid bezig ben met het aanpakken van geweld tegen vrouwen, hebben jullie echt een nieuw,

[1:28:43] onderwerp naar voren gebracht, namelijk niet alleen het strafbaar stellen van straatintimidatie, maar ook eigenlijk, zoals we dat wel eens noemen, de daderaanpak.

[1:28:51] Wat doen we er nou eigenlijk aan de kant van de mannen of de jongens die denken zich zo te kunnen gedragen?

[1:28:56] Wat doen we er nou aan om te voorkomen dat ze dat doen?

[1:28:58] Dat jullie daar aandacht voor hebben gevraagd, vind ik heel goed.

[1:29:02] Toezeggingen willen doen, voorzitter, als u het mij toestaat.

[1:29:06] Mijn eerste toezegging is.

[1:29:07] In het regeerakkoord hebben we met elkaar afgesproken dat deze minister samen met zijn collega's moet gaan komen met een nationaal actieplan stopgeweld tegen vrouwen.

[1:29:18] Ik zeg jullie toe dat ik ook aan deze minister ga vragen om aandacht te besteden aan de daderaanpak, aan het voorkomen van dit soort gedrag en ook of daar bepaalde cursussen een rol in zouden kunnen spelen.

[1:29:34] Dus dat ga ik meenemen, zodat het misschien in het actieplan komt.

[1:29:37] En een klein tipje van de sluier.

[1:29:39] Wij hebben in het regeerakkoord ook 10 miljoen uitgetrokken voor dit onderwerp.

[1:29:43] Dus er is ook een beetje geld.

[1:29:45] Dus misschien komen daar wat dingen bij elkaar.

[1:29:47] Dat weet ik nog niet.

[1:29:48] Maar in ieder geval, dat is mijn eerste toezegging.

[1:29:52] Als dit er allemaal ooit komt, en dan waren jullie op zoek naar bekende ministers en het liefst ook vrouwen die hier aandacht aan konden besteden, is toevallig collega-minister van deze minister, namelijk minister Jeschugus, die ooit is begonnen met het wetsvoorstel tegen straatintimidatie.

[1:30:10] Daar is ze ooit mee begonnen in Amsterdam en nu is het echt een wet geworden door ook haar inzet in de Kamer.

[1:30:16] En ik weet zeker dat als zo'n campagne er komt en wij vragen haar of zij ook hier aandacht aan wil schenken, dat ze dat natuurlijk wil doen.

[1:30:23] Dus ik zeg jullie toe dat ik haar dit idee ook vertel en dat ik haar daar dan ook bij zal inschakelen.

[1:30:29] Applaus.

[1:30:36] De woorden staan de heer Van Wiel.

[1:30:41] Ja, en ook voor mij dank jullie wel voor dit debat.

[1:30:44] We zijn natuurlijk aan het begin van een nieuwe kabinetsperiode en dat betekent dat we nog heel veel onderwerpen tot ons moeten nemen en ook moeten gaan bedenken wat gaan we ermee doen.

[1:30:52] Dus jullie timing is echt fantastisch, want wij kunnen alles wat jullie zeggen nog meenemen in de plannen waar mevrouw Becker mij uiteindelijk over gaat grillen en gaat bestoken.

[1:31:05] Dus de toezeggingen die zij heeft gedaan, die moet ik uiteindelijk allemaal gaan waarmaken.

[1:31:09] Dat hebben jullie maar mooi voor elkaar gekregen.

[1:31:11] Ik vond het een heel belangrijk onderwerp.

[1:31:12] Ik vind het ook mooi hoe jullie het aangevlogen hebben, namelijk eerst kijken naar wat zijn probleem, hoe breng je dat in kaart en hoe kun je vervolgens zorgen voor zowel de slachtoffers, maar ook voor de daders met straffen, maar ook met zorgen, want straffen alleen is niet genoeg, dat mensen er uiteindelijk beter van worden.

[1:31:30] En daar denk ik dat jullie een heel goed voorstel hebben gedaan.

[1:31:33] Dus ik zeg toe dat ik de toezeggingen van mevrouw Becker

[1:31:37] overneem.

[1:31:39] Dus die doe ik gestand.

[1:31:41] En ik neem jullie ideeën ook echt mee in de verdere uitwerking.

[1:31:45] Ik vond het ook heel slim hoe jullie in de conclusies zeiden.

[1:31:47] En kunnen we dit zien na een opmaat voor een volgend debat of een afspraak?

[1:31:51] Zo moet je dat doen in de politiek, want anders rennen die politici zo weer bij je weg.

[1:31:55] Dus jullie hebben me goed bij de les gehouden.

[1:31:58] En ik realiseerde me ook dat ik zes, zevenjarigen zei.

[1:32:01] Six, seven.

[1:32:03] Dus ik hou jullie in de gaten.

[1:32:05] Applaus voor de minister.

[1:32:14] Ik dank mevrouw Becker, meneer Van Wil, maar ook fractie Blauw voor dit fantastisch gevoerde debat, wat zo begon met een persoonlijke oproep en een persoonlijk verhaal en uiteindelijk zelfs heeft geleid tot resultaten in de vorm van toezeggingen en daarmee hopelijk Nederland weer ietsje veiliger maken.

[1:32:30] Groot applaus voor fractie Blauw.

[1:32:39] Ik schors tot tien over half drie en ik vraag de fractie blauw om hiervoor met ons op de foto te gaan.

[1:32:44] De vergadering is geschorst.

[...] .

[1:47:11] Ik heropen de vergadering.

[1:47:24] Mij moet van het hart dat jullie wel goed luisteren, hoor.

[1:47:26] Ik kan daar wel aan wennen, want meestal, ja, dan begin ik alweer wat vroeger, want we hadden geschorst tot tien over half drie.

[1:47:32] Maar dan duurt het minuten voordat ik al die leden weer op de plek heb.

[1:47:35] Maar bij jullie gaat dat super strak.

[1:47:37] Het is heel fijn dat het zo gaat, want dan kunnen we snel weer met elkaar het debat gaan voeren.

[1:47:42] En dat doen we met het gele team.

[1:47:44] Maar voordat we het debat gaan voeren, hebben we weer twee nieuwe gasten in vak K. Dat zijn minister Hermans en mevrouw Seinhaven.

[1:47:54] Ik zou u beiden willen vragen of u zichzelf even kort zou willen voorstellen.

[1:48:00] Mevrouw Hermans, doen we het spreekgestoelte omhoog of doen we het vanaf de plek?

[1:48:04] Vanaf de plek doen?

[1:48:08] Zullen we het nu vanaf de plek doen?

[1:48:10] Gaat uw gang.

[1:48:12] Dank u wel, voorzitter.

[1:48:14] En heel veel dank dat jullie mij hebben uitgenodigd.

[1:48:16] Mijn naam is Sophie Hermans.

[1:48:17] Ik ben minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

[1:48:22] Nu een paar weken.

[1:48:23] En in het vorige kabinet was ik minister van Klimaat en Energie.

[1:48:27] Ik vind het ongelooflijk leuk om nu met volksgezondheid bezig te zijn.

[1:48:33] Toen ik als lid van de Tweede Kamer in 2017 in de Tweede Kamer kwam, begon ik op het onderwerp zorg, waaronder — waar we het zo meteen met elkaar over gaan hebben — preventie, gezond leven en gezond eten.

[1:48:48] Ik vind het heel mooi om nu als minister daar verantwoordelijk voor te zijn.

[1:48:51] Ik vind het nog leuker om daar vandaag over met jullie het debat te voeren.

[1:48:56] Dank u wel, mevrouw Sejnhaven.

[1:48:59] Goedemiddag iedereen.

[1:49:00] Ik ben Marijke Steinaven en ik ben Tweede Kamerlid.

[1:49:03] Normaal gezien zit ik op een van die blauwe stoelen.

[1:49:07] En ik vind het eigenlijk net als mevrouw Hermans fantastisch om hier te mogen zijn en om met jullie in gesprek en in debat te mogen gaan.

[1:49:15] Ik ben Tweede Kamerlid omdat ik eigenlijk twee dingen voor elkaar wil krijgen.

[1:49:19] Als eerste, ik denk dat het heel mooi zou zijn als we veel beter worden in luisteren naar wat jongeren nou belangrijk vinden.

[1:49:26] Want ongeveer elke dag maken wij in deze Kamer op deze plek allerlei besluiten die ook impact hebben op jullie.

[1:49:33] Maar we zijn niet zo heel goed in dan op voorhand ook luisteren wat jullie belangrijk vinden.

[1:49:37] Dus ik hoop dat we daar iets beter in kunnen worden.

[1:49:41] En daar helpt natuurlijk een dag als vandaag ook heel erg bij.

[1:49:44] En het tweede wat ik heel graag wil vanuit deze Tweede Kamer is...

[1:49:47] Ik was zelf vijftien toen ik een tijdje niet meer thuis kon wonen.

[1:49:50] En ik heb eigenlijk van dichtbij gezien hoe ontzettend veel impact dat kan hebben.

[1:49:55] Dus ik wil heel graag dat eigenlijk iedereen die volwassen wordt... dat je dan ook dezelfde kansen hebt in je leven daarna.

[1:50:03] En dat is zeker niet altijd vanzelfsprekend.

[1:50:06] Daarom ben ik ook heel blij dat ik met VNTQ de allermooiste portefeuilles aan de slag mag gaan.

[1:50:10] De portefeuilles zijn de onderwerpen waarover ik mag debatteren en dat is zorg en gezondheid.

[1:50:15] En dat is ook wat we vandaag gaan doen met elkaar.

[1:50:17] Mag ik een applaus voor onze politici?

[1:50:25] Dank u wel.

[1:50:26] Dan zijn we aanbeland bij het debat en dat gaan we voeren met team geel, fractie geel.

[1:50:31] En ik nodig de fractievoorzitters van de fractie uit bij...

[1:50:41] Bij de interruptiemicrofoon voor hun inhoudelijke voorstellen.

[1:50:45] En wie mag ik als eerste het woord geven?

[1:50:47] Ga je gang.

[1:50:48] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[1:50:51] Beste minister, Kamerlid en mede aanwezigen.

[1:50:53] Ik ben Roan.

[1:50:55] Ik ben Cleo.

[1:50:56] Ik ben Siep.

[1:50:57] En ik ben Matthew.

[1:50:59] Elke pauze loop ik door de kantine en daar staat de automaat in zijn volle glorie.

[1:51:04] Een chocolaatje, een zak chips, lollies, noem het maar op.

[1:51:08] Als gezonde optie, proteïne repen.

[1:51:11] Gezond eten is vaak te duur en vaak niet eens heel gezond.

[1:51:14] Hier willen wij een gezonde lijfstijl promoten en overgewicht onder jongeren verminderen.

[1:51:20] Op dit moment lijkt een ongezonde levensstijl onder jongeren de norm te zijn, want één op de zeven jongeren heeft overgewicht.

[1:51:28] Dit komt onder andere doordat ongezond eten vaak goedkoper is dan gezond eten.

[1:51:35] Ook voor de jongeren.

[1:51:37] meer blootgesteld aan reclame voor ongezonde producten en is hier in de media veel aandacht voor.

[1:51:44] Van de 1,6 miljard euro die aan voedingsreclames wordt uitgegeven is ruim 80 procent voor ongezond eten.

[1:51:52] Daarnaast is ongezond eten in veel schoolkantines eenvoudig verkrijgbaar, terwijl gezond eetgedrag vaak als saai of

[1:52:00] of negatief gezien wordt.

[1:52:02] Hierdoor wordt ongezond opvoeden en ongezond opgevoed worden steeds meer als de norm gezien.

[1:52:08] Het is echter van groot belang om deze situatie te verbeteren.

[1:52:13] Jongeren die nu leren om gezond te leven, profiteren daar hun hele leven van.

[1:52:18] en kunnen dit doorgeven aan de toekomstige generaties.

[1:52:23] Bovendien is aangetoond dat een gezonde levensstijl zowel het fysieke als het mentale welzijn van de jongeren verbeteren.

[1:52:32] Om het huidige tijd te kunnen keren hebben wij gezocht naar wat de overheid al wel doet, maar ook naar welke extra stappen gezet kunnen worden.

[1:52:38] Zo wordt de suikertaks rond 2030 ingevoerd en zet de overheid in op campagnes gericht op een gezonde levensstijl.

[1:52:45] Wij zien echter dat jongeren baat hebben bij een doelgerichtere aanpak, die theorie met praktijk combineert en een grotere rol inneemt bij de jeugd.

[1:52:53] Wij vinden dat kinderen van jongs af aan al in aanraking moeten komen met een gezonde levensstijl, omdat de komende generaties veel meer gezondere keuzes zullen maken.

[1:53:02] Daarom voorzitter stellen wij voor om een jaarlijkse nationale week van de gezonde levensstijl in te voeren op basis en middelbare scholen.

[1:53:10] Tijdens deze thema week staat bewustwording rondom gezonde voeding, beweging en levensstijl centraal.

[1:53:15] Zodat jongeren op een praktische en toegankelijke manier leren wat de gezonde levensstijl inhoudt.

[1:53:21] De week start met een Nationale Sportdag, vergelijkbaar met de Koningsspelen, maar volledig gericht op bewegen, sport en plezier.

[1:53:29] Op deze dag doen scholen door het hele land mee aan sportactiviteiten om jongeren te laten ervaren dat bewegen leuk en toegankelijk is.

[1:53:37] Gedurende de hele week ontvangen leerlingen gratis schoolfruit, zodat gezond eten direct onderdeel wordt van de schooldag.

[1:53:45] Scholen worden ernaast actief geïnformeerd over de bestaande overheidssubsidie voor schoolfruit, zodat zij dit programma ook na de week het hele jaar kunnen blijven aanbieden.

[1:53:55] Naast activiteiten wordt ook ingezet op educatie en bewustwording in de klas.

[1:53:59] Lessen over gezonde voeding, beweging en de gevolgen van een ongezonde levensstijl worden geïntegreerd in verschillende vakken.

[1:54:07] Om jongeren ook buiten school te bereiken werken we samen met populaire influencers en rolmodellen die tijdens deze week online content delen over gezond eten en bewegen.

[1:54:17] Hierdoor worden jongeren niet alleen op school maar ook via social media positief beïnvloed door mensen naar wie zij opkijken.

[1:54:24] Daarna stimuleren scholen in deze week gezonde keuzes in de kantine waarbij gezonde producten extra worden aangeboden en zichtbaar worden gemaakt voor leerlingen.

[1:54:33] Met deze Nationale Week van de Gezonde Levensstijl... ...combineren we beweging, educatie, gezonde voeding en online invloed... ...zodat jongeren op meerdere plekken tegelijk worden gestimuleerd... ...om gezondere keuzes te maken.

[1:54:46] Hierdoor vergroteren we structureel de bewustwording... ...en leggen we een sterke basis voor een gezondere generatie... ...en de generaties die hen gaan volgen.

[1:54:55] Want we kunnen jongeren zoals wij, zoals uw kinderen en zoals iedereen thuis... ...wel blijven vertellen wat ze allemaal beter moeten doen...

[1:55:03] Maar misschien moeten we ze eerst daadwerkelijk een eerlijke kans geven.

[1:55:07] En daarom zeg ik via u, voorzitter, deze kans kan u hier in vak K ze geven.

[1:55:12] Kies daarom vandaag en niet morgen voor gezonde jeugd en een gezonde toekomst.

[1:55:17] Dank u wel.

[1:55:25] Ik dank de fractie Geel voor dit sterke openingsschot.

[1:55:28] Ik kijk even naar onze politici.

[1:55:30] Ik denk dat mevrouw Steinhaven het eerste is die nog wat vervolgvragen en wat observaties met ons zal delen.

[1:55:38] Als u zover bent, dan heeft u het woord.

[1:55:40] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:55:41] En dit pleidooi is me uit het hart gegrepen.

[1:55:45] Want kiezen voor een gezonde jeugd en een gezonde toekomst, volgens mij is dat precies wat we willen met elkaar.

[1:55:50] En we hebben ook gezegd in dit coalitieakkoord van wij willen bouwen aan die gezondste generatie ooit.

[1:55:56] Daar werden al een aantal voorbeelden gegeven van hoe we dat zouden willen gaan doen.

[1:56:00] Maar ik realiseerde me ook tijdens het begin van dit debat dat ik dacht, ik begon mijn opening met zeggen, we moeten beter leren luisteren naar wat jongeren zelf vinden.

[1:56:11] En dat moeten we dan misschien wel juist doen op dit onderwerp.

[1:56:15] Dus heel veel dank daarvoor dat jullie ook dit onderwerp, superbelangrijk onderwerp, hebben aangedragen.

[1:56:21] Daar heb ik ook nog een aantal vervolgvragen over.

[1:56:25] Als eerste, als het dan gaat over de Nationale Thema Week, Week van de Gezonde Leefstil, willen jullie dan over het hele land hetzelfde programma?

[1:56:34] Zijn er ook verschillen tussen basisscholen en middelbare scholen?

[1:56:37] Hoe zien jullie dat voor je?

[1:56:40] Een tweede punt waar ik zelf heel enthousiast over was, is dat jullie ook aangeven van we kijken niet alleen naar de plekken waar jongeren komen, dus bijvoorbeeld op school, maar we kijken ook waar ze zich online bevinden.

[1:56:53] Dus daar ook een vraag over, want jullie geven aan, we willen ook in gesprek gaan of we willen ook populaire influencers en rolmodellen betrekken.

[1:57:02] Aan welke influencers denken jullie dan en hoe zou je hen willen bereiken?

[1:57:07] Hoe zou je hen een rol willen geven?

[1:57:11] En tot slot.

[1:57:12] Ik ben ook benieuwd wat jullie zelf willen gaan doen op dit onderdeel en waar je dan juist ons voor nodig hebt om een extra zitje te geven.

[1:57:23] Dank jullie wel.

[1:57:24] Dank u wel.

[1:57:26] Dan is het woord aan mevrouw Hermans.

[1:57:31] Voorzitter, dank.

[1:57:32] En dank ook aan Roan, Cleo, Siep en Mathieu voor jullie bevlogen bijdragen.

[1:57:38] Want net als mevrouw Seinehaven al zei, dit onderwerp is ook mij uit het hart gegrepen.

[1:57:43] En na zo'n bijdrage van jullie durf ik eigenlijk nauwelijks meer iets te zeggen dan wel te vragen.

[1:57:49] Maar ik ga het toch doen.

[1:57:51] Want om zeker te weten dat we samen tot een voorstel komen dat ook echt gaat werken in de praktijk, heb ook ik nog een paar vragen die ik zo ga stellen.

[1:58:01] Maar ik wil nog een paar dingetjes ingaan, want ik denk dat een aantal dingen die jullie noemen, dat die heel mooi aansluiten op bij, precies als mevrouw Sijnaven zei, de voornemens die we ook hebben met dit kabinet.

[1:58:14] Die gezondste generatie ooit.

[1:58:16] Nou, dat zijn jullie.

[1:58:17] Dat betekent ook dat we de dingen moeten doen die voor jullie werken.

[1:58:23] Wij hebben bedacht dat dat met een suikertaks zou kunnen.

[1:58:26] Dat we de kindermarketing gaan aanpakken, dus hoe er in supermarkten reclame gemaakt kan worden.

[1:58:33] Daar komen we straks vast in het debat nog wel over te spreken.

[1:58:36] School fruit, hoe we dat op meer scholen een plek kunnen geven.

[1:58:42] Maar jullie voegen daar eigenlijk iets aan toe.

[1:58:44] Kies nou een week in het jaar uit waarin je alles in de teken stelt van gezond leven en gezond op kunnen groeien.

[1:58:52] Ik kan me daar veel bij voorstellen, maar mijn vraag aan jullie zou zijn, weten jullie of scholen, misschien ook wel jullie scholen, hier ook tijd en ruimte voor hebben?

[1:59:03] Want het zijn natuurlijk al heel veel onderwerpen waar we apart met elkaar aandacht voor vragen.

[1:59:09] En zijn docenten niet al heel druk met al het andere wat zij moeten doen?

[1:59:16] Dus hoe zien jullie ook de behoeften op scholen, de tijd en de mogelijkheden om het in te passen en ook om het te passen met alle andere dingen die moeten gebeuren?

[1:59:27] Ik sluit me heel erg aan bij de vragen over de influencers.

[1:59:30] Wie zouden dat?

[1:59:32] Wie zouden goede influencers zijn om mee samen te kunnen werken?

[1:59:34] En via welke kanalen kunnen we jullie dan het beste bereiken?

[1:59:40] En hoe zien jullie nou de rol die de overheid moet spelen?

[1:59:45] Wat moeten wij echt doen en wat moeten wij echt regelen?

[1:59:48] En wat kunnen jullie ook zelf doen?

[1:59:49] Waar ligt ook hun eigen verantwoordelijkheid?

[1:59:51] Want ik denk dat als het over je eigen leven, je eigen gezonde leefstijl gaat, heb je daar natuurlijk ook zelf een verantwoordelijkheid in.

[1:59:59] Ik ben benieuwd hoe jullie dat zien.

[2:00:02] Dank u wel voor de vraag.

[2:00:04] Ik stel voor dat we kort schorsen voor fractieberaad.

[2:00:07] Dan gaan we luisteren naar de volgende groep van de fractie geel.

[2:00:11] De vergadering is kort geschorst.

[2:00:40] Tot ziens.

[2:03:32] Ik heropen de vergadering.

[2:03:39] Dan geef ik nu ruimte voor het debat en verzoek ik de aanwezige woordvoerders naar de interruptiemicrofoon te komen.

[2:03:47] Zoek er één uit.

[2:03:48] Het zijn er vier.

[2:03:50] Wie mag ik als eerste het woord geven?

[2:03:53] Ga je gang.

[2:03:54] Dieter, zie ik dat goed?

[2:03:56] Ditten, ga je gang.

[2:03:58] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:04:00] Ik zou graag op de vraag in willen gaan.

[2:04:02] Wat doet de overheid en wat doen de jongeren?

[2:04:05] Wij vinden dat de overheid een streeflijn moet zetten voor scholen om bepaalde leerdoelen als les te geven en ook de influencers een streeflijn te zetten en misschien een vergoeding betalen voor hen.

[2:04:20] En wat moeten de jongeren zelf doen?

[2:04:23] Wij moeten het groot maken.

[2:04:24] Wij moeten die themaweek echt leuk vinden en wij moeten er dus ook voor gaan.

[2:04:29] En de vraag was ook maar jongeren die moeten dus zelf ook overgewicht misschien uit zichzelf minderen.

[2:04:41] Er is heel weinig bewustzijn over wat is ongezond, wat is gezond.

[2:04:48] Hoeveel kan je van iets nemen totdat het ongezond wordt?

[2:04:52] En daar willen wij ook die bewustwording op zetten.

[2:04:55] Dus dat moeten jongeren krijgen en zo kunnen ze er ook wat mee doen.

[2:05:00] Dank u wel.

[2:05:01] Dank u wel.

[2:05:02] Nu mag ik het woord geven aan Sofie.

[2:05:07] Dank u wel voor het woord, meneer voorzitter.

[2:05:10] Nog een versterking op dat van wat Ditte zei.

[2:05:13] De vraag was, is het niet de verantwoordelijkheid van de jongeren zelf?

[2:05:17] Nou, wij als jongeren, onze hersenen zijn nog niet helemaal goed.

[2:05:22] Dat moet natuurlijk nog ontwikkeld worden.

[2:05:24] Geen haat, guys.

[2:05:25] Maar dat is waarom wij naar school gaan.

[2:05:28] Wij willen echt in die thema week dat er echt bewustwording komt.

[2:05:32] Bewustwording voor gezond eten.

[2:05:34] Waarom eten we gezond?

[2:05:35] Waarom bewegen we?

[2:05:36] We bewegen ook omdat we het leuk vinden.

[2:05:38] Maar er zit natuurlijk ook een reden achter waarom we bewegen natuurlijk.

[2:05:42] Dat is waar wij deze thema week ook, waarom we dit hebben bedacht.

[2:05:46] Echt voor bewustwording, natuurlijk ook voor beweging.

[2:05:49] Maar jongeren moeten echt bewust worden van de keuzes die ze maken.

[2:05:52] En dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:05:54] Dank u wel.

[2:05:56] Joep, ga je gang.

[2:06:01] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:06:04] Zo net werd gevraagd of dit niet teveel tijd gaat kosten voor de scholen en of docenten niet de druk hebben hiervoor.

[2:06:11] Wij denken dat eigenlijk van niets, omdat dit maar één week in het jaar is dat we hier tijd aan gaan besteden.

[2:06:19] En daarbij is het ook de bedoeling dat we dit vak overstijgend gaan aanbieden.

[2:06:22] Dus in meerdere vakken wordt het aangeboden.

[2:06:25] Dus het is niet één docent die alle last op zich moet nemen.

[2:06:29] En de bedoeling is ook om dit aan te laten sluiten op het al bestaande curriculum.

[2:06:33] Dus de bedoeling is eigenlijk dat er maar een heel klein beetje wordt toegevoegd en niet dat wij docenten heel veel meer extra taakuren moeten geven.

[2:06:43] Dus hetgene wat misschien dan nog de meeste last met zich mee zal brengen is die Nationale Sportdag, wat uiteindelijk maar één week in het jaar is.

[2:06:51] Dankjewel.

[2:06:51] Dankjewel, Jeda.

[2:06:56] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:06:59] Er was ook een vraag over het verschil tussen middelbare en basisscholen.

[2:07:03] We willen het natuurlijk zo effectief mogelijk uitvoeren.

[2:07:06] Als we een achtjarige een oefening over calorieën in een broodje kip geven en moeten ze die uitrekenen, dan is dat natuurlijk niet echt gaandig.

[2:07:15] We willen op basisscholen

[2:07:17] praktijk met te recombineren en het opbouwen, zodat in middelbare scholen leerlingen gaan een volledig grote curriculum krijgen over calorieën, over lichaam, over wat de gevolgen en de oorzaken zijn, zodat ze leren wil en ze zijn ook gewend aan iets nieuws te leren.

[2:07:35] Dank u wel.

[2:07:37] Kijk even rond.

[2:07:37] Fleur, ga je gang.

[2:07:42] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:07:44] Ik zou graag willen terugkomen op de vraag over influencers.

[2:07:47] Ons idee was om verschillende soorten influencers het woord te geven om ons te helpen om reclame te maken.

[2:07:54] Bijvoorbeeld TikTokers, mensen op YouTube, mensen op Instagram en om zo de keuze te maken van welke influencers de jongeren.

[2:08:02] Wij zouden heel graag willen helpen, net zoals fractie geel.

[2:08:05] Wij staan er allemaal voor open om in gesprekken over te gaan.

[2:08:08] Dank u wel voor het woord.

[2:08:09] Dank u wel.

[2:08:10] Hier mag ik het woord geven aan de heer Bitten.

[2:08:15] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:08:17] Ik wil graag nog even aansluiten op Jeeva.

[2:08:19] Er zitten heel veel nuancen als het gaat over gezondheid.

[2:08:28] En je kan het heel mooi opbouwen van basisschool naar middelbare school.

[2:08:32] Dus dat je bij de basisschool letterlijk een basis legt over misschien kleine dingen.

[2:08:37] Wat is gezond en wat is ongezond?

[2:08:39] Maar dat je op de middelbare school echt gaat verdiepen.

[2:08:42] en kijkt naar bijvoorbeeld verschillende eetstoornissen, maar ook naar calorieën en proteïnen.

[2:08:52] En dat je daar dus het opbouwt en zo heel rustig alle informatie goed meekrijgt.

[2:09:01] Hier mag ik nog het woord geven, of zijn we toegekomen aan de beantwoording?

[2:09:07] Ik denk het wel, hè?

[2:09:08] Zullen we eens kijken of mevrouw Hermans allereerst de antwoorden kan verzorgen?

[2:09:22] Ja, voorzitter, dank.

[2:09:23] En dank ook voor de antwoorden op de door ons gestelde vraag, want dat geeft nou nog een betere inkijk eigenlijk in jullie idee.

[2:09:33] En wat ik er zo goed aan vind, is dat het

[2:09:37] Jullie voorstel gaat over een week, maar het gaat eigenlijk over hoe zorg je nou dat in het hele onderwijs, als je op school zit, ook aandacht is voor gezond eten, voor bewegen, voor alles wat je eigenlijk nodig hebt om gezond op te kunnen groeien.

[2:09:49] En ik denk dat dat een heel belangrijk vertrekpunt is van jullie voorstel, omdat we weten dat overgewicht en in de extreme gevallen als dat obesitas is of wordt, dat heeft niet één oorzaak.

[2:10:03] Dat komt vaak door meerdere

[2:10:05] of heeft meerdere oorzaken.

[2:10:07] Dus ook dit voorkomen of dit probleem aanpakken is niet met, helaas zou ik bijna willen zeggen, maar is dus niet met één maatregel of één actie opgelost.

[2:10:18] Dus het gaat over bewegen, het gaat over wat eet je.

[2:10:24] Het gaat natuurlijk later, daar zullen we niet op de basisschool mee beginnen, over alcohol en tabak, hoewel vepen hebben we het helemaal niet over gehad.

[2:10:31] Maar dat zie je natuurlijk al op steeds jongere leeftijd, dat kinderen dat een keer gaan doen.

[2:10:37] Super slecht voor je.

[2:10:38] Dat is een heel ander debat, dus dat zal ik nu niet voeren.

[2:10:44] Maar ik wilde eigenlijk op een punt waar jullie allemaal eigenlijk aandacht voor vragen.

[2:10:51] Dat is bewustzijn.

[2:10:52] Dus zoals jij zei, onze hersenen zijn wel goed, maar nog niet helemaal uitontwikkeld.

[2:10:58] Dus je bent ook gevoeliger voor marketing, voor Disney figuurtjes of stoere jongeren die via TikTok of Snapchat of welk social media kanaal dan ook iets wat helemaal niet gezond is stoer maken.

[2:11:15] Of het suf maken of negatief of saai, zoals een van jullie collega's bij de introductie van het onderwerp zei.

[2:11:22] Kiezen voor gezond, dat je dan suf bent of saai.

[2:11:25] Ik denk dat je dan gewoon stoer bent en dat je nadenkt over je leven en over je toekomst.

[2:11:31] En dat betekent helemaal niet dat je nooit een ijsje mag eten of een mars of iets anders uit dat uit dat automaat waar jullie het over hadden.

[2:11:38] Maar het gaat erom.

[2:11:40] Hoe doe je het in een balans?

[2:11:41] En wat is wat zijn ook belangrijke voedingsstoffen als het op voeding gaat die je die je binnenkrijgt?

[2:11:47] Dus voorzitter mag ik nu nog vragen stellen of moet ik alleen maar?

[2:11:50] Dus er is ruimte voor debat.

[2:11:52] Mag ook nog vragen stellen.

[2:11:53] Voorzitter.

[2:11:54] Dat is heel erg prettig.

[2:11:55] Ik wil even doorgaan op dat bewustzijn en daarbij helpen.

[2:12:03] Jullie zeggen dat je dat eigenlijk moet invakken.

[2:12:06] Dat doe je in groep 6 wat anders dan in de derde of vierde klas.

[2:12:12] Waar ben je nou het meest bij geholpen?

[2:12:15] Is het echt kennis?

[2:12:16] Weten waarom iets wel of niet goed voor je is?

[2:12:19] Of het nou bewegen is of eten?

[2:12:21] Of is het het verhaal van iemand die misschien overgewicht gehad heeft en daar nu vanaf is gekomen door op een bepaalde manier zijn of haar leven in te richten?

[2:12:35] In principe?

[2:12:37] Nou ja, we gaan kijken.

[2:12:39] Zijn er mensen die daar

[2:12:41] op kunnen antwoorden.

[2:12:42] Joep, mag ik jou het woord geven voor een klant?

[2:12:46] Ja, dankjewel voor het woord op meneer de voorzitter.

[2:12:50] Het antwoord is eigenlijk een combinatie van beide.

[2:12:53] Zowel die kennis is heel erg belangrijk dat je weet welk eten is nou gezond en waarom is dat gezond en welk eten is nou ongezond en waarom is dat zo?

[2:13:02] Maar een

[2:13:03] De punt waarbij, volgens mij is dat niet echt ter sprake gekomen, is wat nou als andere mensen hun verhaal delen en als zij nou de jongeren inspireren.

[2:13:12] Dus ik vind het heel mooi dat de minister hier zo constructief met ons meedenkt en hier ook aan bijdraagt.

[2:13:18] Ik denk dat dat iets moois is, dat als wij hier nog een keer over in gesprek gaan, dat we dat mee zouden nemen.

[2:13:24] Maar om de vraag te beantwoorden, hoe helpen we jongeren het beste?

[2:13:28] Een combinatie van een kennis en dus verhalen delen.

[2:13:33] Ja, voorzitter, dank.

[2:13:36] Dit helpt.

[2:13:37] Ik ben zelf echt best wel gecharmeerd van dat influencervoorbeeld, omdat ik echt denk ja, wij kunnen het hier wel in de Tweede Kamer verkondigen.

[2:13:47] Ik hier of Marijke.

[2:13:49] Pardon, mevrouw Seinhaven en ik.

[2:13:51] volgende week in een debat wat wij dan samen hebben over over een gezonde leefstijl.

[2:13:56] Het zou eigenlijk morgen zijn, maar dat is nu volgende week donderdag geworden.

[2:13:59] Kunnen we ons na aanleiding van vandaag nog wat beter voorbereiden?

[2:14:04] Maar wij kunnen het hier wel in deze zaal vertellen.

[2:14:06] Maar het gaat er natuurlijk om dat het jullie bereikt en op een manier dat je ook denkt als een filmpje voorbij komt op je telefoon of op je computer, dat je ook denkt ik blijf even kijken in plaats van door te

[2:14:21] Dat woord zocht ik.

[2:14:24] Nu staat het risico op een boomer, ja.

[2:14:29] Maar ik ben het daar dus wel heel erg mee eens.

[2:14:32] Misschien nog even naar de Spordag, want jullie hebben het over een nationale Spordag.

[2:14:38] Zou die op één dag in het jaar bij iedereen gelijk moeten zijn?

[2:14:43] Of zeg je, als een school gewoon zegt wij doen dat altijd in de herfst en een andere school zegt wij doen dat altijd in het voorjaar, dan mag het ook?

[2:14:51] Ik denk dat dat een mooie vraag is die de fractie mee kan nemen voor het slotpleidooi.

[2:14:56] Perfect, dan was dat nog een vraag.

[2:14:59] Dan tot slot, voorzitter, over de streefdoelen of streeflijnen die dit was dat volgens mij die daarmee begon.

[2:15:08] Misschien kunnen jullie dat ook in het slotwoord nog ietsje explicieter maken, wat jullie daar dan precies mee bedoelen of wat jullie daarvoor voor zouden stellen, want dan kunnen wij daar ook weer op reageren in ons slotwoord.

[2:15:23] Ik dank de minister.

[2:15:24] Het woord is aan mevrouw Seinhaven.

[2:15:27] Ja, we moeten een beetje op de tijd laten.

[2:15:31] Twee seconden.

[2:15:32] Twee seconden?

[2:15:32] Nou, vooruit dan.

[2:15:34] Omdat je Sophia heet.

[2:15:36] Dank je wel.

[2:15:37] Nou, ik hoop dat u heeft genoten van het debat natuurlijk.

[2:15:41] Als voortvoerder mag ik dat waarschijnlijk helemaal niet zeggen, maar ik dacht ik zeg het maar eventjes toch.

[2:15:46] Ik hoop dat u een heel goed debat heeft gezien.

[2:15:50] We zouden hier graag nog verder in gesprek over willen gaan met de voorzitter en met de Kamerleden.

[2:15:56] Dus ik hoop dat dat deze debat nog verder wordt.

[2:16:02] Ik geloof niet dat er over dit onderwerp het laatste woord gezegd is, dus die handschoen zal ik zeker opbrengen.

[2:16:10] Er volgt nog een slottermijn, maar eerst nog mevrouw Sijnhaven voor reactie en mogelijke vervolgvragen.

[2:16:18] Heel fijn.

[2:16:18] Dank u wel, voorzitter.

[2:16:20] En ook nogmaals heel veel dank voor jullie inbring.

[2:16:24] En wat bij mij ook bleef hangen, was wij gaan naar school om te leren.

[2:16:27] Dus help ons dan ook om informatie over gezondheid te krijgen.

[2:16:31] Ik vond het ook heel krachtig.

[2:16:33] Misschien eerst nog even in algemene zin.

[2:16:34] Jullie hebben al onze vragen beantwoord en dat is best bijzonder, want in deze Tweede Kamer zijn we heel goed in maar een paar vragen beantwoorden.

[2:16:42] En ik denk dat we daar ook

[2:16:44] allemaal van kunnen leren.

[2:16:46] Dus dank jullie wel daarvoor.

[2:16:50] Maar we gaan naar school om te leren.

[2:16:52] Geef ons dan ook handvatten als het gaat om beweging, educatie, gezonde voeding en de online invloed.

[2:16:58] Ik had nog twee vragen aan jullie.

[2:17:01] Als eerste, als we nou met die week aan de slag gaan, hoe zorgen we nou dat dat jullie week blijft?

[2:17:07] Want ik ben een klein beetje bang dat als wij hier vanuit de Tweede Kamer gaan zeggen dit is heel belangrijk, dit moeten we doen, dat wij dan ook weer gaan bedenken wat voor jullie het meest waardevol is.

[2:17:17] Dus hoe zorgen we nou dat het jullie week blijft?

[2:17:20] En de tweede vraag zou zijn, als we nou even een sprong in de tijd maken en we zijn een jaar verder, voorzitter, wanneer zijn jullie dan tevreden?

[2:17:30] Dus wanneer hebben we het goed gedaan met elkaar?

[2:17:33] Mag wat mij betreft ook in het slotplein afhankelijk van wat?

[2:17:37] Ik ga eens even kijken of de fractie al klaar is voor een antwoord.

[2:17:42] Gaat uw gang.

[2:17:45] Dank u wel voor het woord, meneer Milo.

[2:17:48] Zie ik dat goed, Milo?

[2:17:49] Ja, Milo.

[2:17:49] Milo.

[2:17:50] Yes.

[2:17:51] Nou, we hadden eigenlijk nog veel meer ideeën.

[2:17:53] Het is een relatief kort debat, lijkt het op.

[2:17:56] En daarbij willen we allereerst vragen aan de minister om dan ook echt daadwerkelijk actie te ondernemen.

[2:18:02] Want we praten er natuurlijk nu heel makkelijk over, maar gaan we over twee weken dan ook, als wij lekker op TikTok scrollen, gaan we dan ook een overheidscampagne zien in samenwerking met een influencer die ons ook wat aangaat.

[2:18:12] Dus onze vraag is of er ook echt actie ondernomen kan gaan worden en of wij dat dan ook terugzien als jongeren.

[2:18:19] En dit is nog niet het einde van het debat.

[2:18:20] Er volgt nog een groep van fractie Geel hierna voor het slotpleidooi.

[2:18:25] Maar misschien kan mevrouw Seinhaven reageren.

[2:18:28] De vraag was natuurlijk niet aan de minister gesteeld.

[2:18:32] Dat ben ik niet.

[2:18:32] Maar ik kan wel zeggen wat we vanuit de Tweede Kamer heel graag zouden willen doen.

[2:18:37] Dat moeten jullie gaan merken.

[2:18:39] Ik weet overigens niet of dat al binnen twee weken lukt, maar ik denk wat wij in deze Tweede Kamer

[2:18:47] beslissen.

[2:18:48] Dat kunnen heel veel mooie termen en mooie verhalen zijn, maar als jullie dat niet uiteindelijk merken op school, maar ook op socials, dan zijn wij ons werk niet goed aan het doen.

[2:18:59] Dank u wel, mevrouw Seinhaven.

[2:19:01] Ik stel voor dat we kort schorsen voor het slotpleidooi van de fractie geel.

[2:19:08] De vergadering is kort geschorst.

[2:23:25] Ik heropen de vergadering.

[2:23:34] Ik verzoek de woordvoerders van fractie Geel bij de interruptiemicrofoon de slotconclusies te trekken uit het gevoerde debat.

[2:23:51] Gaat uw gang.

[2:23:54] geachte aanwezigen.

[2:23:56] Wij hebben hier zojuist een heel mooi debat gezien.

[2:23:59] Een debat met heel veel sterke punten.

[2:24:02] Maar wat wij ook hebben gezien, is een oplossing.

[2:24:05] Een oplossing voor een gezonde toekomst.

[2:24:08] Een toekomst vol met hoop in plaats van haat.

[2:24:10] En een toekomst vol met liefde.

[2:24:13] Met dit voorstel kunnen wij ervoor zorgen dat onze jongeren in de toekomst in een gezond lichaam kunnen leven.

[2:24:20] En dat wij hun een gezonde toekomst kunnen geven voor de rest van hun leven.

[2:24:24] Zodat zij de kennis hebben om actie te ondernemen als zij dat nodig vinden.

[2:24:31] We hebben vandaag gepraat over een week van de nationale gezondheid.

[2:24:35] We hebben uitgelegd dat we graag willen beginnen met de Nationale Sportdag en dat we heel de week centraal bewustwording, maar ook beweging, sport, kennis en persoonlijke verhalen aan jongeren toegankelijk willen maken.

[2:24:50] We hebben ook wat vragen gekregen en daarom zou ik graag antwoord willen geven op de vraag.

[2:24:55] Hoe zorgen we nou voor dat het onze week blijft?

[2:24:58] Nou, eigenlijk is het gewoon door met u, met u allemaal in de Tweede Kamer in gesprek te gaan, zodat wij al onze ideeën en nog meer duidelijkheid kunnen brengen.

[2:25:11] Wij willen graag zien dat deze actie ook echt doorgevoerd wordt en dan is het ook voor ons echt geslaagd.

[2:25:24] Dus, geachte aanwezigen, ter conclusie met dit plan kunnen wij ervoor zorgen dat wij een gezonde toekomst krijgen met zo'n themaweek, met een sportdag en aandacht te geven aan de belangrijke dingen van het leven, de gezondheid, het belangrijkste wat er is.

[2:25:41] Wij moeten ervoor zorgen dat onze jongeren weten wat ze moeten doen als zij overgewicht hebben, zodat zij kunnen ingrijpen als dit moet, want als wij

[2:25:50] Als ze dit nu kunnen meegeven voor de toekomst, dan kunnen ze dit altijd gebruiken.

[2:25:55] Want wie zaait, moet oogsten.

[2:25:58] Applaus.

[2:26:08] Mevrouw Steinhaver, mag ik u verzoeken uw eindconclusies te formuleren?

[2:26:17] Dank u wel, voorzitter.

[2:26:19] Daar kan ik eigenlijk niet tegen op.

[2:26:21] Wat een ontzettend sterk debat, inclusief slotpleidooi.

[2:26:26] Dus heel veel dank aan team Geel voor wat jullie hier hebben neergezet.

[2:26:30] En ik denk dat wij ook allebei zien dat daar ontzettend veel voorbereidingstijd in is gekropen.

[2:26:36] Dus dank jullie wel.

[2:26:37] Bovenal heel veel dank voor dit belangrijke onderwerp op de agenda te zetten.

[2:26:43] Overgewicht bij jongeren is een onderwerp waar we het ook veel vaker over moeten hebben.

[2:26:51] Nog twee wat meer algemene reflecties.

[2:26:54] Wat ik heel mooi vond aan jullie voorstel is dat jullie dat ook niet zien als een individueel probleem, maar als iets van ons allen en wat we dus ook samen op moeten pakken met elkaar.

[2:27:04] En dat zullen wij ook vanuit deze Kamer proberen te doen.

[2:27:09] En het tweede wat ik heel mooi vond is dat jullie ook heel erg bezig zijn geweest met wat kunnen we zelf doen en wij gaan rennen, maar dan af en toe hebben we jullie ook nodig.

[2:27:17] Dus in dat kader wil ik graag twee toezeggingen doen.

[2:27:21] De eerste toezegging is dat als we aan de slag gaan, en daar zijn we mee aan de slag, met de uitwerking van de plannen over die gezondste generatie ooit,

[2:27:30] Dan zeg ik bij deze toe dat wij gaan zorgen dat daar ook een onderdeel in komt die gaat over hoe we daar ook influencers en andere rolmodellen bij betrekken.

[2:27:40] Dat is een toezegging die ik hier doe, maar dat is ook een toezegging die ik volgende week donderdag, want dan hebben wij in een van die zaaltjes hiernaast hebben wij een debat over leeftijdspreventie.

[2:27:51] Dus dat is ook een toezegging die ik daar aan de minister zal vragen, met ook de vraag van hoe staat het daar nou mee en wat kunnen we daarin verwachten de komende tijd?

[2:28:00] En de tweede toezegging is, want in antwoord op de vraag van hoe zorgen we nou dat het jullie week blijft, geven jullie aan ja, maar blijf dan ook met ons in gesprek.

[2:28:09] Dus dat zou mijn voorstel zijn.

[2:28:11] Dus als jullie nu op allerlei scholen aan de slag gaan met die gezondste week en je merkt wij lopen tegen allerlei dingen aan die

[2:28:19] gewoon beter geregeld moeten zijn, dan kunnen jullie mij altijd benaderen en dan kijk ik of ik vanuit de Tweede Kamer kan zorgen voor dat extra zetje als jullie vastlopen.

[2:28:29] Dus dank jullie wel.

[2:28:30] Applaus.

[2:28:36] Het woord is aan de minister.

[2:28:40] Voorzitter, dank u wel en dank aan Team Geel voor dit gepassioneerde en ongelooflijk duidelijke slotwoord.

[2:28:48] Er is eigenlijk geen speld tussen te krijgen, zeker niet als je begint met de woorden hoop, liefde en gezondheid.

[2:28:54] De indiener kijkt nu even de andere kant op, maar ik was wel onder de indruk van onder andere jouw slotwoord en wat van jouw collega die ik nu even in het vak zoek.

[2:29:04] Ja, daar zit je.

[2:29:05] Nou, je zit achter elkaar.

[2:29:07] Dus veel dank voor jullie bijdrage.

[2:29:10] Ik denk dat jullie voorstel van de Week van de Gezonde Leefstijl, waarin het gaat over sport, over fruit en gezond eten en bewustwording, hele belangrijke elementen zijn die wij, precies zoals mevrouw Sijnhaven zei, kunnen betrekken bij het uitwerken van die plannen uit het coalitierakkoord.

[2:29:28] Want minister Van Wil zei dat net ook al.

[2:29:30] Eigenlijk had dit debat op geen beter moment kunnen plaatsvinden.

[2:29:33] Wij zitten nu allemaal die plannen uit het regeerakkoord

[2:29:36] Wat we daar hebben afgesproken te gaan doen, uit te werken.

[2:29:39] Daar wil ik heel graag de inzichten uit dit debat bij betrekken.

[2:29:44] Heel specifiek, voorzitter.

[2:29:47] Misschien nog één opwerking, voordat ik op mijn toezeggingen inga.

[2:29:51] We hebben het veel gehad over bewustwording en bewustzijn.

[2:29:54] Ik denk dat daar eigenlijk de crux of de kern van wat jullie voorstellen zit.

[2:30:00] En dat creëren we niet in één week of op één spordag.

[2:30:04] Dat creëren we door er het hele jaar door, dag in dag uit, op verschillende manieren, op verschillende momenten, aandacht voor te hebben en aan te besteden.

[2:30:14] En daar hebben we met z'n allen een verantwoordelijkheid voor.

[2:30:16] Voorzitter, in dit gezegd hebbende wil ik drie toezeggingen doen.

[2:30:22] De eerste is dat wij hebben allemaal programma's en afspraken lopen.

[2:30:28] bijvoorbeeld het programma De Gezonde School, maar ook het programma Jongeren op Gezond Gewicht.

[2:30:34] En ik wil met de mensen die op dat programma leiden, wil ik graag in gesprek gaan over hoe kunnen we nou jullie idee van die Nationale Week, maar ook die influencers, dat sporten of zo'n sportmoment, kunnen we dat nou via die programma's die we hebben een plek geven en hoe zij daarnaar kijken?

[2:30:52] En ik zal ook, dat zeg ik ook toe, voorzitter, een gesprek voeren met mijn collega van het ministerie van Onderwijs.

[2:30:58] Het moet natuurlijk ook wel daar goed landen en passen in de plannen die onze collega's daar hebben.

[2:31:07] Dat zijn eigenlijk twee toezeggingen ineen.

[2:31:10] De heer Sijnenhaven deed een toezegging dat zij mij volgende week iets gaat vragen.

[2:31:16] met speciale aandacht ook voor de influencers.

[2:31:19] En ik zal vast verklappen dat ik met bijzondere aandacht naar die vraag van mevrouw Seinehaven zou kijken volgende week en niet uitsluit dat ik daar een toezegging op zal doen.

[2:31:31] En de derde, voorzitter.

[2:31:34] Wat ik graag toe wil zeggen aan Team Geel, is dat als wij wat verder zijn in de uitwerking van onze plannen en ik ook die gesprekken heb gevoerd met jongeren op gezond gewicht, de gezonde school en mijn collega's op onderwijs, ik nog een keer een gesprek met Team Geel voer over wat we samen nu aan het doen, met mevrouw Sijnhaven uiteraard daarbij.

[2:32:00] Omdat ik de opmerking van mevrouw Sijnenhaven echt heel relevant vind.

[2:32:05] Het moet wel jullie week of jullie programma waarmee we bewustzijn creëren zijn woorden blijven.

[2:32:13] Dus dat betekent dat we ook met elkaar in gesprek moeten zijn.

[2:32:16] Dus dat zeg ik heel graag toe, voorzitter.

[2:32:18] En verder wil ik jullie danken voor dit mooie inhoudelijke en respectvolle debat.

[2:32:24] Dank jullie wel.

[2:32:31] Maar liefst vijf toezeggingen en daarmee heeft team Geel, denk ik, fractie Geel hele goede zaken gedaan.

[2:32:38] Toch?

[2:32:39] Ja, applaus!

[2:32:47] We gaan naar het laatste debat en daar schors ik een kort ogenblik voor.

[2:32:53] En we gaan op de foto.

[2:32:54] Fractie Geel, mag ik jullie uitnodigen voor het grote rijkszegel?

[2:33:00] En mevrouw Seinhaven en mevrouw Hermans ook.

[2:35:16] Dank u wel.

[2:36:16] Ik heropen de vergadering en verzoek om stilte in de zaal voor het laatste debat.

[2:36:36] En dat is een debat

[2:36:37] Dat zal gevoerd worden met de fractie rood en dat gaat over privacybewustzijn.

[2:36:43] En we hebben daar wel een hele speciale gast voor in ons midden.

[2:36:46] Iemand die daar echt heel veel verstand van heeft.

[2:36:49] Dat is Barbara Kappman, mijn collega Kappman.

[2:36:52] En mag ik u het woord geven om u kort voor te stellen, mevrouw Kappman?

[2:36:56] Ja, dank voorzitter.

[2:36:58] Je mag de knop ingedrukt houden.

[2:37:00] Normaal mag je hem loslaten, maar hier moet je hem vast houden.

[2:37:04] Mijn naam is Barbara Katman.

[2:37:05] Ik ben Tweede Kamerlid voor Pro en ik ben net geen voorzitter meer van de Commissie Digitale Zaken.

[2:37:14] Dat was ik afgelopen jaar, maar nog steeds wel het meest digi bewuste Kamerlid.

[2:37:19] Daar krijg je dan een prijs voor in de Tweede Kamer.

[2:37:24] Ja, applaus.

[2:37:30] Dus dat belooft een stevig debat te worden.

[2:37:33] Mag ik de fractievoorzitters uitnodigen van fractie rood bij de interruptiemicrofoon.

[2:37:39] Applaus, applaus.

[2:37:46] Neem lekker plaats, zorg dat de microfoon goed op de juiste hoogte staat.

[2:37:51] Heel goed.

[2:37:52] Zijn jullie zover?

[2:37:54] Mag ik jou als eerst woord geven?

[2:37:56] Ga je gang.

[2:37:58] U mag het.

[2:37:59] Ja, heel goed.

[2:38:01] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:38:03] Wij zijn wel zo netjes om ons even voor te stellen.

[2:38:05] Ik ben Emma.

[2:38:06] Ik ben Lucas.

[2:38:08] Ik ben Fatima en ik ben Sophie.

[2:38:12] Nou, laatst zat ik het internet af te surfen om naar manieren te kijken waarop ik mijn eigen privacy beter zou kunnen beschermen.

[2:38:20] Maar daarna gebeurde er iets opvallends.

[2:38:22] Ineens zag ik overal advertenties voor VPN's, privacy tools en bescherming gegevens apps.

[2:38:29] Blijkbaar was mijn zoektocht naar privacy gewoon weer data.

[2:38:34] Toen besefte ik dat alles wat we online doen gevolgd wordt en zelfs als we onszelf daartegen proberen te beschermen.

[2:38:43] Eerlijk gezegd had ik daar nog nooit echt bij stilgestaan.

[2:38:49] Ik drukte ook meestal bij alles gewoon op akkoord.

[2:38:53] Maar als dit al gebeurt zonder dat we het doorhebben vraag ik me af in hoeverre jongeren zich wel bewust zijn van wat er allemaal met hun gegevens gebeurt online.

[2:39:05] Privacy is recht.

[2:39:08] Privacy is liberatie van de alles doordringende ogen van de techbedrijven.

[2:39:14] Maar ik zie dat onze privacy langzamerhand uit onze vingers weggaat.

[2:39:20] In mijn beurt zal ik u uitleggen wat er al gebeurt in onze maatschappij en wat er dus nog moet gebeuren op het gebied van privacybewustzijn.

[2:39:29] Ten eerste is het zo dat er al wordt gewerkt aan privacybewustzijn, maar dat het vooral wordt gedaan op nationale schaal.

[2:39:35] Op de lokale plekken waar onze jongeren daadwerkelijk komen, komen deze veranderingen niet te pas.

[2:39:40] Ten tweede is het zo dat als onze jongeren informatie krijgen over privacybewustzijn, dit vooral wordt uitgelegd in hele moeilijke taal.

[2:39:48] Zo begrijpen onze jongeren niet wat er tegen hun wordt gezegd en kan het zelfs averechtswerken en onze jongeren wegafschrikken van privacybewustzijn.

[2:40:00] Merken dat privacy een dekking is.

[2:40:03] Een dekking is waar men zich onder kan schuilen voor de allesverwoestende storm.

[2:40:09] Maar onze dekking breekt af.

[2:40:12] Stukje voor stukje.

[2:40:14] Omdat mensen niet genoeg weten over privacybewustzijn.

[2:40:17] En hoe wij deze jongen gaan helpen.

[2:40:19] Hoe wij onze dekking gaan herbouwen.

[2:40:21] Dat laat ik over aan mijn teamgenoten.

[2:40:25] Uiteraard zijn er een aantal oplossingen bedacht voor dit probleem.

[2:40:29] Wij hadden het idee om een campagne op te richten om jongeren meer bewust te maken over privacybewustzijn.

[2:40:36] Welke jongeren willen wij bereiken?

[2:40:38] Wij zien jongeren in dit geval als een brede groep van 6 tot 18 jaar.

[2:40:43] Deze groep bestaat uit verschillende leeftijdscategorieën in verband met bijvoorbeeld het leeftijdsverschil

[2:40:49] In kennis, perspectief en mening van iemand van acht in vergeleken met iemand van zestien dachten wij aan verschillende BN'ers voor elke categorie om goed de aandacht te trekken van dit probleem.

[2:41:01] Roxy Dekker is een goed voorbeeld van een BN'er die een meisje van twaalf, dertien jaar zou aantrekken.

[2:41:07] Maar een jongen van zestien die graag buiten hangt met zijn vrienden zal een andere BN'er als voorbeeld nodig hebben.

[2:41:14] Hiervoor dachten wij aan een rapper die dit onderwerp zou kunnen behandelen.

[2:41:19] Waar willen wij de campagne uitzetten?

[2:41:22] Bijvoorbeeld op het Jeugdjournaal, YouTube, maar ook door posters in bushokjes te plaatsen en in reclames met een pakkend begin om te voorkomen dat deze worden weggeklikt.

[2:41:32] Ook op het NPO3 en uiteraard de scholen waar wij workshops kunnen aanbieden.

[2:41:38] En dan heb ik het niet over zulke saaie gaslessen waar een heel lesuur alleen maar geluisterd moet worden.

[2:41:44] Nee, wij willen een actieve houding van jongeren, zodat zij er echt wat van opsteken.

[2:41:49] Beste meneer de voorzitter, denk alsjeblieft aan al de gevaren met als oorzaak een tekort aan privacybewustzijn.

[2:41:57] Dus zoals mijn mede jongeren hebben benoemd is privacy een fundamenteel recht.

[2:42:02] Alleen het is een recht wat nu nog lang niet genoeg beschermd wordt.

[2:42:06] Daarom pleiten wij voor een campagne.

[2:42:08] Een campagne die jongeren beschermt tegen de gevaren van de online wereld en de ontwetendheid daarvan.

[2:42:14] Ook willen wij graag een website die laagdrempelig en in begrijpbare taal de consequenties van een online bestaan aan jongeren duidelijk maakt.

[2:42:22] Daarom vraag ik u om met ons mee te werken.

[2:42:24] Want alleen samen kunnen we ervoor zorgen voor een toekomst waarin de online wereld veilig, privacybewust en gezellig is voor iedereen en alle jongeren.

[2:42:35] Dank u wel.

[2:42:43] Dan geef ik nu ruimte voor vragen voor mevrouw Kapman, naar aanleiding van dit bijzonder doorwrochte voorstel.

[2:42:52] Mevrouw Kapman.

[2:42:53] Voorzitter, dank u wel.

[2:42:54] Op de eerste plaats wil ik ook fractie Rood bedanken voor hun inbreng, zeker op een dag van vandaag waar we weer te maken hebben met een nieuw datalek.

[2:43:02] de hele grote sportschool Basic Fit is getroffen en daarmee dus alle mensen die daar sporten.

[2:43:08] En dat is een heel groot probleem, want die mensen wisten eigenlijk ook niet dat ze door allemaal gegevens achter te laten hun privacy eigenlijk niet goed beschermd hadden.

[2:43:17] Ik heb wel een aantal vragen over de campagne die fractie rood voorstelt.

[2:43:24] Wat mij vooral even triggerde was, er werd gezegd van ja, lokaal of eigenlijk de plekken waar jongeren van nature komen, die plekken worden heel vaak gemist.

[2:43:36] Dus we gaan wel wat op scholen doen.

[2:43:38] Maar daar werd gelijk de bijsluiter bij gegeven.

[2:43:41] Ja, in ieder geval die saaie gaslessen.

[2:43:42] We willen wel gewoon actief, proactief jongeren betrekken.

[2:43:46] Mijn vraag is dan wel, hoe doen we dat?

[2:43:48] Hoe zien die lessen er dan uit?

[2:43:49] Wie geven die lessen?

[2:43:51] Hoe moeten we dat ook in gaan vullen?

[2:43:54] Want dat is wel een hele belangrijke vraag.

[2:43:56] En dan aan de andere kant snap ik dat jullie dan toch ook een nationale campagne willen met bushoekjes, posters en noem het maar op.

[2:44:03] Maar hoe gaat zich dat dan rijmen met een website?

[2:44:06] Want een website is wel heel erg.

[2:44:08] Daar hebben wij er namelijk heel veel van bij de overheid.

[2:44:11] En ook allemaal gemeentes hebben dat.

[2:44:13] En ook de Rijksoverheid heeft dat.

[2:44:15] Allemaal websites.

[2:44:16] Het zijn er echt duizenden waar nooit een Nederlander komt.

[2:44:19] Eigenlijk tienduizenden zijn het.

[2:44:21] Omdat het eigenlijk aanbod gestuurd is.

[2:44:23] En je wil alles vraaggestuurd doen.

[2:44:24] Dus zijn er nou jongeren die dan denken.

[2:44:27] Ik heb een vraag over privacy.

[2:44:29] Is daar een website voor?

[2:44:31] kunnen we ook nog een andere landingsplek vinden online, waar jongeren misschien wat meer van natuur komen of waar ze sowieso toch al zitten, waar we diezelfde informatie als op die website kunnen geven.

[2:44:43] Wat mijn vraag ook een beetje is, is als we allemaal influencers moeten gaan inzetten en noem het maar maar op.

[2:44:48] Wat mag deze campagne kosten wat jullie betreft?

[2:44:51] Wat is het waard?

[2:44:52] Want het klinkt best wel als een hele dure campagne.

[2:44:54] Dat kan als het heel veel gaat opleveren.

[2:44:57] Maar je zou ook bijvoorbeeld kunnen zeggen nou, we doen bijvoorbeeld geen campagne, maar we maken gelijk een wet of we roepen op dat er een wet gemaakt moet worden waarmee mensen ook gewoon beter beschermd zijn.

[2:45:07] En dan stoppen we in de normale lessen nog een beetje bewustwording over privacy en dan zijn we klaar.

[2:45:12] En dat kost misschien wel wat minder geld.

[2:45:15] Dus ik ben ook wel heel erg benieuwd naar de onderbouwing van waarom we dit geld

[2:45:21] eigenlijk de tegennaam mogen gooien.

[2:45:26] En ook een vraag, want als we dan toch zijn, moeten geen saaie gastlessen zijn, maar wel lessen op de scholen.

[2:45:33] Moeten we dan niet gewoon?

[2:45:35] Er komt straks een digitaal curriculum aan, zoals dat heet.

[2:45:38] Dus dat is echt dat kinderen inderdaad een goede leeftijdsgroep, dat jullie ook al vanaf zes willen beginnen.

[2:45:44] Maar er komt een soort doorlopende leerlijn op digitaal.

[2:45:47] Moet er dan niet gewoon een lespakket over privacy komen?

[2:45:50] Is dat misschien beter dan een campagne is mijn vraag of via de voorzitter?

[2:45:56] Is een campagne toch nog nodig, omdat jullie anders ook bang zijn dat het een beetje te laat is, omdat het vraagstuk nu urgent is?

[2:46:09] En dan ook nog een laatste vraag, voorzitter, die ik heb, is we hebben natuurlijk ook heel veel problemen met bepaalde platformen die het niet zo nauw nemen met de privacy van alles en iedereen en zeker niet met die van jongeren.

[2:46:23] Dus hoe gaan we daarmee om dat ook de platformen die jullie noemen?

[2:46:26] Dat zijn nou juist de platformen die dat doen.

[2:46:29] Hoe gaan we nou op een goede manier een campagne voeren over privacy bewustzijn?

[2:46:35] Op platformen die dat überhaupt al, als je daar bent, hebben ze al je privacyrechten al geschonden.

[2:46:41] Voorzitter, dat waren mijn vragen.

[2:46:46] Ik dank mevrouw Kapman en ik schors een enkel oog en blik, zodat de fractie rood de antwoorden op de gestelde vragen kan voorbereiden.

[2:46:53] De vergadering is kort geschorst.

[2:51:14] Ik heropen de vergadering.

[2:51:25] Ik verzoek de leden hun plaats in te nemen.

[2:51:32] Mag ik de deelnemers van het debat uitnodigen om bij de interruptiemicrofoons te gaan staan voor de beantwoording van de gestelde vragen?

[2:51:43] Wie mag ik als eerste?

[2:51:44] Zie ik ter bente staan.

[2:51:45] Beate, ga je gang.

[2:51:49] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:51:52] Op de antwoord op de vraag wat mag het kosten en dus over de financiën.

[2:51:56] Dat is niet onze taak.

[2:51:58] Dat is niet onze rol.

[2:52:00] Maar op lange termijn kunnen wij wel met zekerheid zeggen dat

[2:52:06] het meer gaat opleveren dan wat het gaat kosten.

[2:52:09] Dus dat het zeker een belangrijk onderwerp is waar veel geld aan kan besteden worden.

[2:52:16] Dank u wel.

[2:52:17] U mag het woord geven.

[2:52:20] Axel, ga je gang.

[2:52:24] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:52:27] Hoe willen we de website vormgeven en hoeveel mensen willen we daarmee bereiken?

[2:52:36] Op de website zelf willen we voornamelijk de gevolgen laten zien, zoals slachtoffersinformatie in makkelijke taal, zodat iedereen het kan begrijpen.

[2:52:45] We willen ook zorgen dat er op de website te zien is dat apps rangschikt zijn op veiligheid en eventueel nog alternatieven geboden worden.

[2:52:53] En zoals al gezegd werd, de overheid heeft meerdere websites.

[2:52:56] Niemand gaat zozeer gelijk zoeken naar de overheid.

[2:53:00] Maar het kan ook eventueel van een externe derde partij komen, zolang dit wel goede informatie is van onder andere experts, natuurlijk jongeren, en dat uiteindelijk de informatie erop gewoon legitiem blijft.

[2:53:15] Dank u wel.

[2:53:16] Hier mag ik het woord geven.

[2:53:18] Maxime?

[2:53:19] Ja, ga je gang.

[2:53:23] Bedankt voor het woord, meneer voorzitter.

[2:53:25] Ik zou graag willen reageren op de vraag waarom dat onze campagnes nou anders zijn dan campagnes die bijvoorbeeld al bestaan.

[2:53:32] Ten eerste is onze campagne gemaakt door jongeren voor jongeren en vele campagnes die er nu al zijn, zijn gemaakt door volwassenen voor jongeren.

[2:53:41] Jongeren zelf weten beter wat jongeren aanspreekt, wat jongeren willen zien en hoe jongeren het willen zien dan dat volwassenen dat weten, waardoor dat

[2:53:51] onze campagnes beter zouden kunnen zijn.

[2:53:55] En ook willen we in onze campagnes rolmodellen voor verschillende doelgroepen.

[2:54:01] Dat spreekt jongeren ook meer aan.

[2:54:03] Dan voelen ze zich eerder aangesproken dan als er een onbekende persoon iets vertelt over privacybewustzijn.

[2:54:13] Dank u wel.

[2:54:14] Hier mag ik het woord geven.

[2:54:17] Daniel.

[2:54:21] Dank voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:54:24] Ik wil graag reageren op de vraag van mevrouw Katman, was het, over hoe de lessen er nou uitzien en door wie worden ze gegeven?

[2:54:31] Dat is natuurlijk een terechte vraag.

[2:54:33] Deze lessen zullen veel meer interactief zijn en niet alleen theoretisch, wat vaak best saai kan zijn, maar ook praktisch.

[2:54:42] Bijvoorbeeld met een quiz of een soort spel.

[2:54:45] En ook krijgen kinderen tijdens de les dan verhalen te horen van mensen waarvan hun privacy is geschonden.

[2:54:54] En zal het dus veel meer interactief zijn, bijvoorbeeld met Kahoot.

[2:55:00] Nou, door wie worden ze gegeven?

[2:55:02] Ze kunnen door docent worden gegeven of mensen die zich hierin specialiseren.

[2:55:07] Misschien zelfs mevrouw Katman als ze er tijd voor heeft.

[2:55:11] Dus dan luisteren kinderen niet alleen, maar doen ze ook mee en leren ze meer.

[2:55:18] Dank u wel.

[2:55:19] Dank u wel.

[2:55:21] Ik kijk even goed.

[2:55:22] Heidi, ga in gang.

[2:55:27] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:55:29] Ik wilde even terugkomen op de vraag waar de reclames dan komen.

[2:55:33] Onze reclames komen op plekken in het dagelijks leven, dus posters in bushokjes, bij het OV, bij het station, op school, waar jongeren eigenlijk het meest langskomen.

[2:55:42] Ook willen we die reclames op social media natuurlijk gaan promoten en dan willen we dat vooral doen met een soort van

[2:55:48] met een filmpje en dan daar eigenlijk een soort van schrik effect in noemt.

[2:55:52] Dus bijvoorbeeld je telefoon is gecrasht, het lijkt alsof je telefoon is gecrasht, je klikt erop, je raakt helemaal in de stress en dan kom je juist op de website.

[2:56:01] Ja, dat.

[2:56:02] Dank u wel.

[2:56:03] Hier mag ik het woord geven.

[2:56:04] Ella, ga je gang.

[2:56:07] Dank voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:56:09] Ik ga graag in op de vraag over hoe dit op lokale plekken gaat voorkomen en hoe we zoveel mogelijk jongeren willen bereiken.

[2:56:18] Zij gaan heel erg samen voor ons, want wij hebben een heel gecombineerd beleid hierop.

[2:56:23] We willen namelijk zowel online als offline deze campagne voeren.

[2:56:27] Dat gaat natuurlijk over de reclames, waar mijn fractielid het net over heeft gehad, op die lokale plekken in de gemeente bijvoorbeeld.

[2:56:35] Dat zijn sportscholen, scholen, clubs en andere derde ruimtes waar jongeren dus vaak komen.

[2:56:41] Zo kan de website bijvoorbeeld ook misschien per gemeente verschillende oplossingen geven.

[2:56:48] En online gaat dit over dus die doelgerichte reclames met rolmodellen en verschillende soorten reclames dan ook vooral.

[2:56:56] Dank u wel.

[2:56:59] Axel.

[2:57:02] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:57:04] Op de vraag of we nou eigenlijk net niet beter een curriculum in plaats van een campagne kunnen doen, heb ik het antwoord dat eigenlijk beide essentieel zijn.

[2:57:12] Als je er maar één kiest, dan mis je natuurlijk wel een heel groot deel van de bevolking.

[2:57:15] Maar als je de andere kiest, dan mis je dan weer het andere deel van de bevolking.

[2:57:18] Door allebei te gebruiken, zijn we eigenlijk essentieel bezig om zo goed mogelijk te zorgen dat allebei de sessies goed kunnen lopen.

[2:57:28] Met de campagne heb je een veel groter bereik en met een

[2:57:31] Curriculum heb je natuurlijk een doelgericht bereik waar we dan ook gelijk veel meer informatie kunnen verwerken.

[2:57:37] Dank u wel.

[2:57:39] Ik kijk of er nog onbeantwoorde vragen zijn.

[2:57:41] Ga je gang.

[2:57:44] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[2:57:47] Ik had nog wat extra informatie over hoe influencers een rol spelen hierin.

[2:57:52] Voor influencers is het goed voor hun imago deel te nemen in deze campagne.

[2:57:56] De jeugd leeft online op social media en rolmodellen zijn enorm.

[2:58:01] Belangrijk echter moet per doelgroep deze BN'er passend zijn.

[2:58:05] Denk bijvoorbeeld aan

[2:58:07] Wat al werd gezegd, 12 jaren meer Roxy Dekker of 16 jarige jongens die op straat meer rapper achtig.

[2:58:15] Er kan bijvoorbeeld een liedje geschreven worden.

[2:58:17] Die blijft ook goed in je hoofd hangen.

[2:58:20] Dank u wel.

[2:58:21] Zijn we daarmee toegekomen aan de beantwoording van alle vragen?

[2:58:25] Dan ga ik vragen of mevrouw Kapman in staat is om wellicht een korte reflectie te geven en eventuele aanvullende vragen te stellen.

[2:58:42] Gaat uw gang.

[2:58:43] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:58:45] Heel lang hebben we altijd gedacht als het over privacy gaat van ja, joh, ik heb toch niks te verbergen.

[2:58:50] Je kan gewoon alles lekker online doen.

[2:58:51] En volgens mij zijn we er nu achter dat we juist heel veel te beschermen hebben.

[2:58:56] Echt heel veel te beschermen hebben.

[2:58:58] En daarom is dat privacy bewustzijn ook zo superbelangrijk.

[2:59:00] Dus dat jullie dit onderwerp op de kaart zitten zetten, is echt heel mooi.

[2:59:04] In de beantwoording heb ik in ieder geval al heel veel verduidelijkingen gekregen, dus ik weet niet eens of ik nog heel veel vragen heb.

[2:59:12] Misschien nog een paar verduidelijkende vragen.

[2:59:18] Ik wil beginnen met het antwoord over de financiën.

[2:59:23] Eerst dacht ik, is er nou niet een beetje tekort door de bocht?

[2:59:25] Dat is niet onze taak, maar ik ben het er eigenlijk wel gewoon heel erg mee eens.

[2:59:29] En wat helemaal waar is van inderdaad, het gaat meer opleveren dan dat het gaat kosten.

[2:59:35] Want als we nu kijken naar hoe slecht we omgaan met onze privacy en hoeveel dat de samenleving kost, dat gaat echt om miljarden.

[2:59:43] En daar moeten we gewoon over nadenken.

[2:59:45] Dus eigenlijk elke campagne die we optuigen, stel zou die een paar miljoen kosten, dan weegt dat natuurlijk inderdaad niet op tegen hoeveel het oplevert.

[2:59:55] En wat wel heel goed is in dit voorstel, is dat we dat dan heel duidelijk ook ergens gaan opschrijven.

[3:00:00] Van wat zijn dan eigenlijk de kosten van dat we niet zo privacybewust zijn?

[3:00:04] En dan is voor iedereen die zo'n campagne zou willen ondersteunen, die kan dan ook denken, joh, dat is dan een koopje.

[3:00:10] Dus ik denk nog wel dat jullie moeten nadenken over hoe we dan in ieder geval iets over financiën opschrijven.

[3:00:17] Dan is eigenlijk die zin die Beate had, van het gaat in ieder geval meer opleveren dan het kost, al de beste zin die je zou kunnen bedenken.

[3:00:25] Wat een heel goede verduidelijking gaf, was dat jullie ook heel graag een rangschikking zien in apps.

[3:00:33] Gewoon eigenlijk de apps, dan denk ik dat jullie bedoelen de apps die bijvoorbeeld de top 20 ofzo, die de meeste jongeren gebruiken en die gewoon gaan rangschikken op hoe gaan ze daar om met je privacy.

[3:00:45] Dat is echt een hele goeie.

[3:00:46] Want ik denk dat dat ook informatie is waardoor mensen misschien wel naar zo'n site gelokt worden, omdat je dat dan als je eenmaal een beetje bewust bent, dan wil je dat ook echt weten.

[3:00:57] Alleen, hoe krijgen we zo'n ranking?

[3:01:00] Want jullie willen ook jongeren daarbij betrekken, dus dat jongeren ervaringsverhalen ook op die website gaan delen.

[3:01:06] Moet ik dan denken aan een soort Trustpilot?

[3:01:09] Dus dat is die website waar je nu ook al eigenlijk kan ranken.

[3:01:14] Wat vond ik hiervan?

[3:01:15] Je koopt een paar sneakers.

[3:01:17] Kreeg ik ze nou snel bezorgd of was het een scam of noem het maar op?

[3:01:20] Krijgt die vijf sterren of nul sterren?

[3:01:23] Denken jullie aan zoiets dat je dus tot een ranking komt omdat jongeren het gaan gebruiken?

[3:01:28] Of moeten we met experts aan de slag om zo tot een ranking te komen en dat we dan eigenlijk iedereen kunnen

[3:01:35] attenderen op de gevaren die er mogelijk kunnen zijn.

[3:01:44] De bedoeling is ook een beetje dat die lessen ook door jongeren gemaakt gaan worden of dat de campagne door jongeren gemaakt kan worden.

[3:01:53] Welke jongeren gaan we daar dan voor inzetten?

[3:01:55] Is dat fractie rood, die daar wel gewoon verwanten zou weten?

[3:02:02] Mooi ook om inderdaad een quiz erbij te doen en dat het niet te theoretisch gaat worden.

[3:02:11] En ik denk dat het een hele mooie is, want het werd natuurlijk een beetje gekscherend gezegd van misschien zou mevrouw Katman zelf wel zo'n cursus willen geven.

[3:02:20] Nou, dat is helemaal niet zo gek om eigenlijk overal experts uit het veld te vragen om die dingen te doen.

[3:02:25] En ik denk dat het juist misschien ook wel een hele goeie is om heel veel Kamerleden te vragen, want ik denk dat het bij hun bewustzijn ook al heel veel gaat schelen.

[3:02:33] Want ik zal jullie eerlijk vertellen.

[3:02:35] Wij hebben hier bij de IT-balie gewoon ook nog allemaal standaardjes staan waar echt hele tips bij staan, zelfs nog van doen nou niet het wachtwoord 0 0 0.

[3:02:46] Dat is echt letterlijk een waarheid.

[3:02:51] Heidi vertelde meer van waar de reclames komen.

[3:02:53] Dus in het dagelijks leven, eigenlijk op plekken waar jongeren in het dagelijks leven komen en ook dus met verhalen die moeten afschrikken.

[3:03:04] En ik denk dat dat wel een hele goeie is, dus dat we eigenlijk zoveel mogelijk verhalen van jongeren gaan verzamelen.

[3:03:12] Dat er iets gebeurd is, dat hun privacy geschonden is en wat dat heeft gedaan.

[3:03:19] De vraag is dan wel een beetje hoe we die verhalen gaan verzamelen en hoe we ervoor zorgen dat die zoveel mogelijk voor het voetlicht komen.

[3:03:29] Ook een goede toevoeging is dat dit bijvoorbeeld ook op clubs en sportclubs, dat hier aandacht voor gevraagd wordt, want dat is inderdaad ook zo'n natuurlijke plek.

[3:03:40] De enige vraag die nog niet beantwoord is, en daar ben ik ook nog wel benieuwd naar, is wat ik zei.

[3:03:44] Er zijn gewoon ongelooflijk veel platformen die het echt niet zo nauw nemen met de privacy, überhaupt al daar deelnemen.

[3:03:53] Heb je al eigenlijk al je privacyrechten weggeschreven?

[3:03:56] En daar strijden we hier vanuit de Tweede Kamer, maar ook het Europees Parlement doet dat heel hard in Brussel.

[3:04:01] Strijden we daartegen om die platformen eigenlijk veilig te maken voor iedereen?

[3:04:05] Maar daar zover zijn we nog niet.

[3:04:07] En hoe gaan we daar nou mee om?

[3:04:08] Dat je dus eigenlijk een campagne gaat voeren op de platformen die misschien wel in je top drie staan van grote privacy schendende platformen die je die je kunt gebruiken als jongeren.

[3:04:21] Dus voorzitter, dat waren even mijn eerste vragen.

[3:04:23] Dank u wel.

[3:04:24] Ik kijk of er ruimte is om wat van de gestelde vragen nog te beantwoorden.

[3:04:35] Bedankt voor het woord, meneer de voorzitter.

[3:04:37] Ik zou nog willen antwoorden op hoe jongeren zullen deelnemen in de campagnes en wat hun invulling daarin is.

[3:04:47] Wij als fractie Rood hebben het afgelopen halfjaar al nagedacht over de vormgeving van de campagnes.

[3:04:55] En verder dachten wij bijvoorbeeld ook aan reclamespotjes waar rolmodellen mee zouden doen.

[3:05:00] Dat zijn meestal geen jongeren, maar in andere dingen zoals de website of posters kunnen jongeren zeker wel helpen, omdat zij het beste weten hoe ze jongeren kunnen bereiken.

[3:05:13] En ze kunnen natuurlijk ook helpen aan de reclamespotjes, maar daar dachten we dus wel vooral aan rolmodellen, omdat jongeren die al kennen.

[3:05:24] Dank u wel.

[3:05:25] Ik kijk of er nog leden zijn die een enkele vraag willen beantwoorden.

[3:05:29] Zo niet.

[3:05:30] Dan schors ik toch nog wel Beate en Axel.

[3:05:35] Dan gaan we dan schorsen voor de slotconclusies.

[3:05:37] Beate.

[3:05:38] Bedankt voor het hoor, meneer de voorzitter.

[3:05:40] Door de vraag wordt er panje of lessen door jongeren gemaakt?

[3:05:44] hadden wij het idee om de jongeren kunnen inbreng hebben in de campagne en ook bij de lessen door in gesprek te gaan met jongeren en te kijken wat we willen in de campagne en potentiële lessen.

[3:05:55] Niet letterlijk dat er lessen of campagnes gemaakt worden door jongeren, maar meer dat er inbreng is gemaakt.

[3:06:02] Dank u wel.

[3:06:03] Axel?

[3:06:05] Axel of Heidi?

[3:06:08] Doen we Axel en Heidi?

[3:06:10] Wie als eerst?

[3:06:11] Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

[3:06:13] Wij wilden beide reageren op de vraag hoe we de apps gaan ranken en hoe we dit gaan doen.

[3:06:20] Dit willen we doen door behoop van deskundigen.

[3:06:23] Die kunnen natuurlijk veel deskundiger kijken naar hoe erg deze apps onze privacy gebruiken, maar ook door jongeren met hun eigen ervaringen.

[3:06:32] Daar kan Axel ons meer over vertellen.

[3:06:35] In het geval van jongeren met ervaringen hadden we het liefst iets zoals de Trustpilot die al benoemd is willen gebruiken.

[3:06:44] We willen zo graag mogelijk jongeren betrekken en hierdoor ook herkenbare formats toepassen door middel van de ervaringen te kunnen tonen en hierdoor ook de informatie beter te kunnen aanbrengen aan alle andere jongeren.

[3:06:57] Dus onder andere denk aan inderdaad de Trustpilot, maar ook voornamelijk voor TikTok of Instagram Reels of al die social media-apps die tegenwoordig heel populair zijn natuurlijk.

[3:07:09] Dank u wel.

[3:07:10] Daarmee zijn we voor nu aan het einde gekomen van dit debat.

[3:07:14] Ik schors heel kort en dan kan fractie rood de slotpuntpooi voorbereiden.

[3:07:24] met een terecht geluid van instemming en waardering.

[3:07:27] De vergadering is kortgeschorst.

[3:08:35] Ik heropen de vergadering.

[3:08:42] Ik verzoek de slotsprekers van fractie Rood uit te nodigen voor de eindconclusies van het gevoerde debat.

[3:08:56] Applaus.

[3:09:03] Gaat uw gang.

[3:09:04] Bedankt, meneer de voorzitter.

[3:09:07] Ik denk dat we allemaal terugblikken op een mooi en een leerzaam debat.

[3:09:11] We hopen dus ook zeker dat u onze ideeën mee wilt nemen in de Kamer.

[3:09:15] Het onderwerp waar we het over hebben gehad, is natuurlijk ontzettend belangrijk en wordt ook steeds belangrijker, omdat niet alleen de jongeren, maar onze hele maatschappij steeds meer afhankelijk wordt van social media.

[3:09:25] We leven in een tijd waar de online wereld groter is dan het ooit is geweest en juist daarom is privacybeleid en bewustzijn zo ontzettend belangrijk.

[3:09:34] Een van de belangrijkste onderdelen van ons plan is dat het door en voor jongeren is gemaakt en hierdoor weten we dat we jongeren echt bereiken en kunnen we op een interessante, leerzaam en ook actieve manier meer bewustzijn creëren.

[3:09:47] U vroeg ons net ook hoe we omgaan met de platformen die onze privacy schenden.

[3:09:53] En voor nu is het belangrijk dat we echt meer privacybewustzijn creëren.

[3:09:58] En ja, dat is het eerste waar we op moeten focussen.

[3:10:01] En dan zullen we dus ook gebruik moeten maken van die apps die juist de privacy schenden.

[3:10:06] Maar als eenmaal die privacybewustzijn, dat privacybewustzijn er ook echt is, dan kunnen we de app zelf aanpakken.

[3:10:13] En dan is het onder jongeren ook meer bekend, waardoor zij ook beter hiermee om kunnen gaan.

[3:10:19] Met deze website en extra educatie en marketing op een nieuwe manier hopen wij te bereiken dat jongeren meer bewust worden van hun privacy.

[3:10:28] Wat er met hun info, privé of niet, gebeurt en wat er mag gebeuren met hun informatie.

[3:10:32] Maar ook wat zij mogen doen met de informatie van anderen.

[3:10:36] Hiermee hopen wij dat jongeren zich veiliger voelen.

[3:10:39] Want zoals Lucas al heel mooi zei, privacy en veiligheid is een recht.

[3:10:45] Bij dit hebben wij vooral jongeren nodig.

[3:10:47] Doorjongeren voor jongeren.

[3:10:49] Hierin zetten wij bij het NJD de eerste stap.

[3:10:52] Ook hebben wij rolmodellen nodig, zoals Roxy Dekker, over wie wij het veel hebben gehad binnen fractierood.

[3:10:59] Ten slotte hebben wij u, de Tweede Kamer, nodig om jongeren meer bewust te maken van hun privacy.

[3:11:04] Want u laat het gebeuren.

[3:11:06] Dus ik hoop dat u gemotiveerd bent om onder het genot van een drankje en veilige cookies dit te bespreken in de Kamer.

[3:11:14] En wij hopen dit ook terug te zien online en in de samenleving.

[3:11:18] Bedankt voor uw aandacht.

[3:11:27] Dan is het woord aan mevrouw Kapman voor de slotconclusies.

[3:11:34] Ja, voorzitter, op de eerste plaats wil ik fractie Rood echt van harte danken dat jullie dit op de agenda hebben gezet.

[3:11:42] Want het is ongelooflijk belangrijk, want er zijn echt heel veel jongeren, mijn mailboek zit er echt van vol, die echt heel, heel veel ellende hebben van het schenden van hun privacy.

[3:11:53] En jullie hebben helemaal gelijk.

[3:11:54] Privacy is jullie recht.

[3:11:55] En jullie hebben allemaal echt recht op een gezonde online leefomgeving.

[3:12:01] En dat vergeten we hier weleens, omdat die online leefomgeving die zit een beetje verstopt op de schermpjes.

[3:12:06] En die is niet altijd aanwezig als je op straat loopt.

[3:12:09] Dus nu op straat, dat het daar veilig moet zijn, daar hebben we het hier heel vaak over.

[3:12:13] En het was ook heel mooi dat er duizenden mensen de straten op gingen afgelopen jaar, omdat er toen ineens dachten mensen hè, maar er zijn heel veel, nou vooral vrouwen die dan als het donker wordt doen ze gewoon een sleutel tussen hun handen, omdat ze denken ja, dan voel ik me veiliger.

[3:12:28] En heel lang hebben dat heel normaal gevonden.

[3:12:30] Ja, dat doe je gewoon.

[3:12:31] Nou, gelukkig.

[3:12:33] Dachten we, maar dat is toch helemaal niet normaal?

[3:12:35] Dat is toch hartstikke gek?

[3:12:36] We moeten toch zorgen dat dit land veilig is en dat als het donker is, dat iedereen ook zonder sleutel tussen hun handen over straat kan.

[3:12:44] En zo is het ook in de online wereld.

[3:12:46] Maar dat vergeten we wel eens, want we denken dat alles wat er online gebeurt, dat dat ons zomaar kan overkomen.

[3:12:51] Maar dat hoeft niet, want die online wereld, die is van ons.

[3:12:55] En wij moeten hier harder vechten om het voor jullie veilig te krijgen.

[3:12:59] Maar we moeten ook zorgen dat we veel bewuster zijn van wat er allemaal mis kan gaan en wat er met onze data gebeurt.

[3:13:05] En jullie campagne gaat daar ongelooflijk bij helpen.

[3:13:08] Dus jullie hebben echt een heel goed voorstel geschreven en heel belangrijk dat we dit gaan doen.

[3:13:13] Want we meten wel een beetje van hoe zit het nou met die bewustwording?

[3:13:17] Dan zie je dat bij bepaalde doelgroepen, maar dat zijn vooral ouderen.

[3:13:20] Daar gaat het steeds beter, maar bij jongeren eigenlijk niet, terwijl dat eigenlijk de groep ook is die het meest kwetsbaar is.

[3:13:29] Dus echt supergoed dat jullie dit hebben gedaan en dat het ook een campagne moet zijn waar jongeren aan meewerken, want we hebben ook teveel campagnes vanuit Den Haag gezien die gewoon niet werken, omdat het door niet jongeren is bedacht.

[3:13:41] En die denken dan wel, wij weten wel waar ze zitten en wat zij hartstikke leuk vinden.

[3:13:46] En ik denk dat Roxy Dekker daar ook een hele goede rol in kan

[3:13:50] in kan spelen en wat ik ook heel goed vond aan jullie voorstel is dat die apps die moeten ook maar eens gaan voelen dat ze het belangrijker moeten gaan vinden.

[3:13:58] Dus als we inderdaad een website hebben waar jullie ook heel goed kunnen zien welke app is nou veilig of niet, welke app wil het wel voor mij veilig maken en welke niet, nou ik denk dan gaan ze het voelen ook en dan gaan ze het ook heel snel voor jullie veiliger maken.

[3:14:13] Wat ook mooi is, is dat jullie zeiden

[3:14:15] Het moet en en.

[3:14:16] We kunnen niet alleen maar een campagne doen en dat curriculum wat er aankomt over alles wat digitaal is.

[3:14:23] Dat moet eigenlijk met elkaar praten, dus een campagne over bewustzijn.

[3:14:26] En dan kan je in zo'n lespakket kan je meer informatie geven.

[3:14:30] En ik denk dat het ook een hele mooie is dat we daarmee ook alle mensen die bijvoorbeeld in de Kamer onderwijs woordvoerders zijn, die gaan we daardoor lekker

[3:14:39] meekrijgen en ook heel goed dat er, ik wil ook zeggen, dit moet gewoon op een nieuwe manier, want we hebben het op oude manieren geprobeerd, maar we hebben gewoon niet genoeg bewustzijn.

[3:14:48] Dus het moet sowieso op een nieuwe manier.

[3:14:51] En privacy en veiligheid is gewoon een recht.

[3:14:53] En deze campagne kan echt helpen dat jullie privacy in de toekomst veel meer recht gedaan wordt.

[3:14:59] Dus ja, ik wil hier zeker mee aan de slag.

[3:15:03] Dank u wel.

[3:15:10] Dan zijn we aan het einde gekomen van dit debat, waarvoor ik mevrouw Kapman heel erg bedank voor haar medewerking en natuurlijk ook de fractie Rood, die een fantastisch debat heeft gevoerd.

[3:15:21] Daarmee zijn we ook aanbeland bij het einde van dit Nationaal Jeugddebat 2026.

[3:15:26] Ik heb er ontzettend van genoten.

[3:15:29] Ik ben zelf, ik was het vergeten te vertellen, bij het openen van de vergadering lid geworden van een politieke partij toen ik 18 jaar was.

[3:15:37] Hier zitten de leeftijden tussen de 12 en de 18.

[3:15:39] Met heel veel politieke partijen kun je ook onder de 18 al lid worden.

[3:15:43] Ik heb er nooit spijt van gekregen.

[3:15:45] Dus ik hoop dat deze dag een beetje heeft geholpen.

[3:15:49] los van de debatervaring die jullie allemaal al hadden.

[3:15:52] Anders had je hier niet gezeten om dat politieke vuur van Politiek Den Haag een beetje te laten aanwakken.

[3:15:57] Ik was heel erg onder de indruk hoe jullie met elkaar als fracties op elkaar zijn ingespeeld, hoe jullie met elkaar één boodschap hebben weten te vertellen en ook allemaal een aantal toezichtingen hebben binnengehaald.

[3:16:09] Want dat is uiteindelijk waar het je om te doen is, om een beetje dingen te veranderen en het land een beetje mooier te maken.

[3:16:15] Mag ik een heel groot applaus voor jullie allemaal?

[3:16:25] Ik nodig de fractie rood uit voor nog een groepsfoto hiervoor.

[3:16:29] En ik sluit het Nationaal Jeugddebat 2026.