Openbaar vervoer en taxi (voortzetting commissiedebat 1 april 2026)

[0:00:03] Goedemorgen dames en heren en aanwezigen hier op de publieke tribune en thuis bij de livestream.

[0:00:12] De mensen die dit volgen, allemaal welkom.

[0:00:15] Ook welkom aan de staatssecretaris.

[0:00:19] voor het vervolg van het debat, het commissiedebat Openbaar Voer en Taxi.

[0:00:28] Ook welkom aan de Kamerleden en dat zijn de heer De Hoog namens GroenLinks PvdA, dat is de heer Heutink namens Groep Markuszower, de heer Schutz namens de VVD, de heer Huiderkoper namens D66, mevrouw Beckerman namens de Socialistische Partij ofwel de SP, de heer Goudswaard namens JA21,

[0:00:47] en de heer Jumelet namens het CDA.

[0:00:52] Ik denk dat we maar gauw van start gaan.

[0:00:54] We zijn iets voorlaatst begonnen vanwege een kleine miscommunicatie over de aanvangstijd.

[0:01:00] Maar we gaan meteen maar beginnen met de beantwoording van de staatssecretaris.

[0:01:06] En ik wil de leden vier interrupties toestaan in deze fase.

[0:01:11] Dan werken we weer met de 30 seconden regel.

[0:01:13] Dus een korte vraag onder de 30 seconden is gratis.

[0:01:17] Gaat u boven de 30 seconden uit, bent u meteen twee interrupties kwijt.

[0:01:21] Dus wees verstandig en wijs met deze vrijheden die u van mij krijgt in dit debat.

[0:01:30] Dan wil ik overgaan naar de staatssecretaris voor haar eerste termijn.

[0:01:37] Voorzitter, dank u wel.

[0:01:38] En nogmaals, excuus dat ik te laat was, terwijl ik gewoon wel in het gebouw was, al veel vereerder.

[0:01:43] Dus de volgende keer gaan we het beter doen.

[0:01:47] Dank dat we nu vandaag de eerste termijn kunnen voortzetten.

[0:01:53] Ik heb een aantal inleidende opmerkingen en dan wil ik vooral ingaan op de betaalbaarheid en de sociale veiligheid omdat er natuurlijk ook al wel het nodige beantwoord is en dan hoor ik vanzelf via de interrupties of er nog vragen vanuit de beantwoording zijn.

[0:02:14] Korte inleidende opmerkingen.

[0:02:17] Vele van u hebben het ook gezegd in het commissiedebat, maar bereikbaarheid is natuurlijk een basisvoorwaarde.

[0:02:23] Wonen, werken, winkelen, familie, maar dan ook echt wel voor jong, oud, voor man, vrouw.

[0:02:31] Zorg dat die bereikbaarheid op orde is.

[0:02:34] En dat deed ik ook met uw commissie.

[0:02:36] En dat is ook waar ik me verantwoordelijk voor voel.

[0:02:39] Ik vind het ook belangrijk, dat is ook door uw commissie gezegd, dat we die bereikbaarheid, dat we die ook koppelen aan andere opdrachten vanuit het regeerakkoord, woningbouw, militaire transporten, maar vooral die woningbouw, weerbaarheid, dat is echt denk ik een hele belangrijke en ik probeer zoveel mogelijk ook die bereikbaarheid OV te koppelen aan daar waar woningbouw komt en daar ook echt ook in de regio

[0:03:08] mijn uiterste best voor te doen.

[0:03:10] Dus bereikbaarheid, basisvoorwaarden, de opdrachten vanuit het regeerakkoord zoveel mogelijk ook meekoppelen, want het is werk met werk, maken geld met geld en daar kan niemand tegen zijn.

[0:03:23] Als ik nu kijk naar wat ons te wachten staat, dan denk ik dat er in ieder geval twee heel belangrijke discussies aankomen.

[0:03:33] Dat is de discussie over de marktordening, daar is meneer Schulz en ook anderen naar vroegen.

[0:03:38] Dat gaan we in de loop van dit jaar doen en uiteindelijk zullen we begin 27 een besluit moeten nemen.

[0:03:46] En het tweede, wat ik zelf heel belangrijk vind, dat is de verschraling waar een deel van uw commissie het over had.

[0:03:52] Je ziet dat in sommige regio's er een verschraling is van het OV.

[0:03:57] En ik ben echt op zoek naar antwoorden.

[0:04:00] Wat kun je nu aan die verschraling doen?

[0:04:02] Niet door misschien nog meer lege bussen te laten rijden, maar ik ben in Zeeland geweest.

[0:04:07] Ik ben echt onder de indruk van de

[0:04:09] groene hub die ze daar gemaakt hebben, dan kun je ongeveer, nou van elke zeeuw kan 500 meter van zijn voordeur een bus bestellen.

[0:04:19] En de bedoeling is dat dat eigenlijk geïntegreerd in alle andere OV-concepten komt.

[0:04:25] Ja, dat vind ik dus echt een enorm aantrekkelijk concept.

[0:04:29] En wat ik er ook aantrekkelijk aan vind eerlijk gezegd, dat is dat het ook nog eens een keer met de bestaande financiële stromen komt.

[0:04:36] Dus je hebt en meer mensen in het openbaar vervoer.

[0:04:38] Je kunt het misschien gaan koppelen aan fiets, je kunt het misschien gaan koppelen aan deelauto's.

[0:04:44] Maar ik vind het echt een prestatie wat er in Zeeland gebeurd is.

[0:04:47] En wat mij betreft zijn dat ook innovaties waar ik heel graag samen met u ook van gedacht over zou willen wisselen.

[0:04:54] Want als je het hebt over verschraling is dit een heel belangrijk initiatief.

[0:04:58] Meneer Goudsart vroeg ernaar, ook het autonoom vervoer kan denk ik echt onderdeel van dit nieuwe concept worden.

[0:05:06] En het lijkt me heel goed, we hebben de marktordening, maar we hebben ook de vraag hoe verdelen we nu dat OV, hoe zorgen we ervoor dat het OV

[0:05:14] gevuld wordt, maar ook dat het in regio's beschikbaar komt en wat voor een innovatieve concept heb je daar dan voor.

[0:05:21] En ik denk dat het ook wel een beetje spannend is, maar denk ik ook heel goed om met dat soort voorbeelden te kijken hoe we dat concept van OV langzamerhand kunnen gaan vullen.

[0:05:33] Dan was ook gevraagd, ja, hoe ziet u uw prioriteiten?

[0:05:38] Nou, ik denk dat ik er vijf heb, en dat kan natuurlijk altijd bewegen in de tijd, maar nu zouden mijn vijf prioriteiten zijn.

[0:05:46] De instandhouding uiteraard, als je zo'n groot tekort hebt, dan moet je je, en dat doe ik natuurlijk samen met de minister, maar dan moet je je verhouden tot die instandhouding en het bedrag wat je daarvoor nodig hebt.

[0:05:58] Maar, zeg ik er wel bij, heb ik ook in een ander debat gezegd, het is altijd gekoppeld aan die andere opdrachten vanuit het regeerakkoord.

[0:06:05] Dus je moet wel wijs kijken naar hoe kun je ook daar werk met werk maken, geld met geld maken.

[0:06:10] Waar vindt woningbouw plaats?

[0:06:12] Waar moeten militaire transporten komen?

[0:06:14] En ik denk dat dat ook mogelijk een deel van de oplossing is.

[0:06:17] Dus instandhouding, betaalbaarheid kom ik zo even apart op terug, want er waren heel veel vragen over gesteld en daar heb ik ook natuurlijk nog wat huiswerk gedaan.

[0:06:26] Sociale veiligheid en toegankelijkheid, daar kom ik ook op terug.

[0:06:29] Dat zijn de twee die ik er even uit wil halen.

[0:06:31] Dat zijn de nummers twee en drie van mijn prioriteiten.

[0:06:34] En dan wat ik net al zei, de innovaties en duurzaamheid.

[0:06:37] Ik denk dat dat echt een belangrijke is

[0:06:39] om ook een deel misschien wel van de oplossing te zijn.

[0:06:43] En tot slot, ik kan de afgelopen tijd geen bestuurlijk gesprek gevoerd hebben, voorzitter, of het gaat ook over regels.

[0:06:53] En meestal verwijzen we dan natuurlijk naar elkaar, zo zijn we ook wel weer, dus wij kunnen als departement altijd verwijzen naar andere bestuurslagen en andersom, desalniettemin als prorail en bestuurders en wij zelf denken dat het misschien hier en daar echt ook wel anders, sneller, beter kan,

[0:07:08] dan vind ik dat wel een belangrijke.

[0:07:09] Dus ik ga daar effort op zetten om dat voor mekaar te krijgen.

[0:07:14] Kortom, ik heb vijf prioriteiten.

[0:07:16] Instandhouding, betaalbaarheid, sociale veiligheid, toegankelijkheid, innovaties en duurzaamheid.

[0:07:21] En ik wil echt kijken naar de bestaande regels.

[0:07:25] Voorzitter, ik onderbreek u heel even kort om de heer El Abassi namens fractie van DENK ook even welkom te eten bij dit debat.

[0:07:32] We hadden elkaar op de gang tegengekomen.

[0:07:34] En ik had gezegd dat we zouden wachten, maar ik dacht dat we om half 12 zouden beginnen.

[0:07:39] Excuus daarvoor.

[0:07:40] Dan wil ik hierna overgaan op het punt van de betaalbaarheid.

[0:07:53] Als je kijkt naar het OV, en volgens mij hebben velen van u erop geweest, heb je aan de ene kant het rapportcijfer 7,8, maar tegelijkertijd neem ik uw zorg, maar ook eerlijk gezegd mijn eigen zorg over de betaalbaarheid heel serieus.

[0:08:09] want in deze tijd is betaalbaarheid nog precairder dan het al was.

[0:08:15] Ik ben heel blij dat de NS aan de onderkant is gaan zitten van wat ze hadden mogen doen, desalniettemin ik denk dat de reden is om naar betaalbaarheid te kijken.

[0:08:25] De afgelopen tijd een paar dingen gedaan.

[0:08:28] Ik ben in gesprek gegaan met de waarnemend voorzitter van de NOVB, Wouter Koolmees.

[0:08:34] Die zit het overleg voor van alle vervoerders en ik heb met hem besproken, uw wens vanuit de commissie en ook zonder uw wens had ik dat gesprek gevoerd, maar ik vind het wel belangrijk om te zeggen dat we dat hier ook uitgebreid aan de orde hebben gehad.

[0:08:48] Wat voor een kortingsproduct is er eigenlijk mogelijk?

[0:08:52] Dan zijn er drie dingen die hij meegeeft en voor een deel zit het in mijn beantwoording, maar het leek me toch goed om dat nog met u te delen.

[0:08:59] De eerste oproep vanuit de vervoerders is, wij zijn met een hele ingewikkelde operatie bezig om van de OV-chip naar het OVP te gaan.

[0:09:08] Dat duurt ongeveer nog een jaar, we zijn al in de vertraging, maar gun ons dat jaar, want anders gaan we ook daar weer mee in de vertraging en dat kunnen we niet hebben.

[0:09:16] Dat lijkt mij in ieder geval een belangrijke om dat met u te delen.

[0:09:23] Dat betekent dat de NOVB zegt, dan heb je eigenlijk maar twee mogelijkheden als je op dit moment iets zou willen doen.

[0:09:31] En dat is dat je een bestaand product upgrade, want als je echt iets tussen nationaal, regionaal, etcetera wil doen, dan wordt dat heel ingewikkeld.

[0:09:39] Of je kunt iets doen met alle tarieven, alle tarieven verlagen, maar

[0:09:43] Bij de maatregelen betekent natuurlijk dat je ook mensen bevoordeelt die het helemaal niet nodig hebben.

[0:09:49] Misschien wel zoals u aan de tafel zit, zoals ik aan de tafel zit als ik in het OV zit.

[0:09:54] En eigenlijk zou je hem toegespitst willen hebben wat we ooit bedacht hadden met de opwegpas.

[0:09:59] Je wilt eigenlijk dat het met name de minima ondersteunt.

[0:10:04] Wat heb ik met hem afgesproken?

[0:10:09] Ik zie ze volgende week weer.

[0:10:11] Dan wordt er een taskforce ingericht speciaal op betaalbaarheid en ook op wat kun je nu doen om iets van een

[0:10:20] Ja, kortingsproducten maken.

[0:10:22] Overigens, ik zeg het toch maar voor de zekerheid bij, als het geld kost, dan moet dat geld ergens gevonden worden, want dat heb ik natuurlijk niet op de begroting.

[0:10:31] Dus het lijkt me wel goed.

[0:10:31] Dat zal de minister van Financiën natuurlijk ook altijd zeggen.

[0:10:34] Desalniettemin.

[0:10:36] Ik wil heel graag met de NOVB het volgende uitzoeken.

[0:10:41] Wat voor mogelijkheden hebben jullie misschien ook wel gekoppeld aan het systeem als je van de OV-chip naar de OVP gaat?

[0:10:49] Maar dan wil ik er twee lijnen aan toevoegen.

[0:10:53] ABD Top Consult is bezig met een onderzoek naar betaalbaarheid.

[0:10:56] Dat gaan ze voor de zomer opleveren.

[0:10:58] En de bedoeling daarvan is dat al die financiële stromen die je nu ziet, met leerlingenvervoer, met vervoer vanuit het WMO, om eens te kijken wat voor stromen zijn er.

[0:11:12] En zou dat efficiënter kunnen?

[0:11:14] Zou dat anders kunnen?

[0:11:15] Dat lijkt me wel een hele belangrijke om die daarbij te betrekken.

[0:11:18] En het derde punt wat ik erbij wil betrekken, dat is eigenlijk het voorbeeld Zeeland.

[0:11:23] We noemen dat publieke mobiliteit.

[0:11:26] Wat voor innovaties zijn er op dit moment waardoor je uiteindelijk ook misschien wel die minima meer kunt beschermen en in ieder geval ook beter OV kunt aanbieden?

[0:11:35] Dus ik wil eigenlijk een opdracht formuleren waarbij die drie lijnen bij elkaar komen en die wil ik volgende week met het NOVB bespreken.

[0:11:45] Dank u wel tot zover.

[0:11:47] Er zijn wat vingers omhoog gegaan voor een interruptie.

[0:11:50] Dan begin ik bij mevrouw Beckerman, daarna de heer Heutink, daarna de heer Daarop en daarna de heer Jumenits.

[0:12:04] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:12:05] Ik denk, vorige keer dat iedereen... Heel veel partijen na dit debat kwamen eigenlijk met die ene oproep.

[0:12:12] Doe iets aan die betaalbaarheid, juist ook nu, tijdens deze crisistijd.

[0:12:20] Die oproep is, denk ik, urgenter geworden.

[0:12:23] De staatssecretaris spreekt nu over allerlei lijnen.

[0:12:26] Prima, maar die zitten allemaal op langere termijn.

[0:12:28] Betekent dat dat er niks morgen in dat maatregelenpakket zit op korte termijn?

[0:12:35] De staatssecretaris.

[0:12:37] Voorzitter, het zal mevrouw Beckerman niet verbazen dat ik over dat pakket niks kan zeggen, want dat is morgen of het wordt maandag bekendgemaakt.

[0:12:47] En wat ik vooral ook vanuit het vorige commissiedebat heb meegenomen, dat is de grote urgentie om met de vervoerders om de tafel te gaan zitten, want die zullen het uiteindelijk moeten doen.

[0:12:57] En die moeten ook aangeven waar de mogelijkheden zitten.

[0:13:01] Als ik met hen in gesprek ga, dan zou dat zomaar niet alleen over de lange termijn kunnen zijn, maar ook over de korte termijn.

[0:13:07] Maar ik heb dat gesprek met die vervoerers wel nodig.

[0:13:12] Een vervolgvraag.

[0:13:14] Voorzitter, mijn partij is ervan overtuigd dat je zowel op korte als op lange termijn maatregelen natuurlijk moet nemen.

[0:13:22] En tegelijkertijd hoor ik de staatssecretaris zeggen, ja, ik heb hier geen geld voor.

[0:13:26] Maar we zien wel dat het kabinet natuurlijk extra geld vrijmaakt nu voor koopkrachtmaatregelen.

[0:13:32] En ik denk dat dat ook heel nodig is.

[0:13:35] Vindt de staatssecretaris, vraag dan via de voorzitter, het ook nodig

[0:13:39] dat er niet binnen de begroting wordt gezocht, maar ook naar dit soort steunmaatregelen, omdat het natuurlijk automobilisten zijn die geraakt worden, maar ook mensen die het openbaar vervoer niet meer kunnen betalen en nu dus eigenlijk klem zitten zonder alternatief.

[0:13:56] Het waren twee interrupties, mevrouw, of de staatssecretaris.

[0:14:02] Kijk, het pakket wat maandag gepresenteerd wordt, nogmaals, dat moet echt nog door de minister uit vastgesteld worden.

[0:14:09] Wat ik met de commissie eens ben, en u heeft er ook u sterk voor gemaakt, dat is dat het urgent is om het over betaalbaarheid te hebben, ook in het OV, en om te kijken wat de mogelijkheden zijn.

[0:14:22] Daar zal ik altijd de vervoerders bij nodig hebben.

[0:14:24] Dat zijn degenen die er uiteindelijk ook voor moeten zorgen.

[0:14:28] Die moeten de bandrevers bekijken, die moeten ook zien wat ze aan kunnen.

[0:14:33] In mijn beantwoording ben ik daar natuurlijk ook op ingegaan.

[0:14:36] Dus als u het heeft, voorzitter, over de urgentie, dan deel ik dat.

[0:14:41] Ik vind ook dat we daarnaar moeten kijken.

[0:14:43] Ik heb dat niet gezegd, want ik ben nog niet aan het woord geweest, maar ik bevestig dat nog een keer.

[0:14:48] Dat ik betaalbaarheid niet voor niks in mijn prioriteitenlijst opneem.

[0:14:53] En dat ik dus zo snel mogelijk nu...

[0:14:56] Ik heb al een aantal gesprekken gehad met de heer Koolmees en dat ik met hem doorga om te zien wat er wel kan.

[0:15:04] En dan zijn voorbeelden zoals de onderwegpas.

[0:15:10] Die was natuurlijk wel gericht op minima.

[0:15:12] Dat is natuurlijk een mogelijkheid die ik in ieder geval in die met de NOVB wil doornemen.

[0:15:20] Mevrouw Beckerman.

[0:15:23] Ja, voorzitter, maar dat zijn dus nog steeds allemaal, de microfoons, maar dat zijn nog steeds maatregelen die langer tijd kosten.

[0:15:33] Dan begrijp ik volgens mij goed dat het kabinet niks van plan is nu op de korte terrein, maatregelen zoals het terugdraaien van prijsverhogingen of een forse prijsverlaging.

[0:15:44] Wanneer komt het kabinet dan met maatregelen?

[0:15:47] Want ze zetten nu opdrachten uit en de achtergrond is wel dat ik daar natuurlijk enigszins teleurgesteld in ben, juist ook omdat er zo'n brede roep is vanuit de Kamer om direct met maatregelen te komen.

[0:15:56] Maar wanneer, want we horen opdracht volgende week, wanneer komt het kabinet dan wel met maatregelen?

[0:16:03] Het eerlijke antwoord is... Ja, bestaatssecretaris.

[0:16:06] Sorry, voorzitter.

[0:16:08] Het eerlijke antwoord, voorzitter, is dat de conclusie die u trekt, dat ik daar niks over kan zeggen, want het wordt maandag bekendgemaakt.

[0:16:16] Ik doe wat binnenbij mogelijkheden ligt.

[0:16:18] En dat is in ieder geval met die vervoerders, want wat er ook gebeurt, we hebben altijd die vervoerders nodig.

[0:16:25] En dat is denk ik ook het moment waarop ik voor de korte, voor de lange termijn ook met hen het gesprek aan wil gaan.

[0:16:33] En ik denk dat als het pakket gepresenteerd wordt, dat we dan uiteindelijk ook weer gaan hebben over de tweede tranche.

[0:16:42] Mevrouw Beckman, u bent door uw interrupties heen.

[0:16:46] Dan ga ik naar de heer Huiting.

[0:16:48] Het is goed dat de staatssecretaris een taskforce gaat oprichten om de mensen die het echt niet meer kunnen betalen, om die te helpen ten aanzien van de betaalbaarheid.

[0:16:56] Ik denk dat dat een goede zaak is.

[0:16:57] Maar is de staatssecretaris dan niet bang dat ze toch ook de kern van het verhaal hierdoor gaat missen?

[0:17:02] Namelijk, hoe maken we het OV aantrekkelijk voor iedereen?

[0:17:11] Voorzitter, dat is natuurlijk ook een van de punten die nu al door de vervoerders op tafel worden gelegd.

[0:17:17] Want uiteindelijk wil je dat het OV door veel meer mensen gebruikt gaat worden.

[0:17:21] En dat is natuurlijk ook precies waarom ze sommige maatregelen, die ogensympathiek,

[0:17:26] Maar daarvan weet je al wel zeker, bijvoorbeeld je biedt iets voor een lagere prijs aan.

[0:17:33] Dan kan het zomaar zijn dat bijvoorbeeld studenten denken, nou dat abonnement hoef ik eigenlijk niet meer.

[0:17:37] En dat een andere categorie denkt, dat abonnement hoef ik eigenlijk niet meer.

[0:17:40] En op een gegeven moment krijg je weer een prijsverhoging.

[0:17:43] Het kan zijn dat u daarop doelt.

[0:17:44] Maar in ieder geval, dat is dus ook het gesprek dat ik met die vervoerders wil voeren.

[0:17:51] Als het kabinet spreekt over gerichte maatregelen die gericht ergens terecht moeten komen, betekent dat vaak maar een heel klein bedrag.

[0:17:58] Dan krijgen meestal mensen maar een vooi.

[0:18:01] Waar het mij om gaat is, is dat die taskforce zich ook bezig zouden moeten houden met hoe zorgen we dat treinen structureel tijd rijden, hoe gaan we het aanbod vergroten, hoe gaan we zorgen dat het nou echt aantrekkelijk wordt dat mensen naar hun werk gaan, bijvoorbeeld met de trein.

[0:18:14] En ik zou ook graag willen dat de staatssecretaris dat gaat meenemen met die taskforce om daar nou eens gericht aan te gaan werken.

[0:18:21] De staatssecretaris.

[0:18:23] Voorzitter, als ik hem zo mag vertalen dat in die taskforce we het ook moeten hebben, en dat bedoelde ik ook met die innovaties, hoe benut je het OV door een zo groot mogelijke groep mensen.

[0:18:33] Dat is namelijk van belang, want dat betekent ook iets voor je business case.

[0:18:36] Laten we het zakelijk houden.

[0:18:38] Dan hoort dat daar zeker bij, want dat zie je namelijk in Zeeland, dat langzamerhand een veel grotere categorie van het OV gebruik gaat maken.

[0:18:45] En dat is echt.

[0:18:46] Ja, ik vind dat echt nog pas complimenten.

[0:18:49] Heel goed.

[0:18:50] Oké, dat is dan fijn.

[0:18:53] Maar tegelijkertijd zijn we ook in gebreken gesteld door de Europese Commissie als het gaat om open toegang.

[0:18:59] En juist open toegang zou ervoor kunnen zorgen dat we meer aanbod kunnen creëren.

[0:19:04] En de staatssecretaris verwijst in haar brief dat het op de lange baan wordt geschoven en dat we eigenlijk pas in de komende jaren gaan kijken hoe open toegang dan eventueel een optie zou kunnen zijn.

[0:19:13] Moet de staatssecretaris dat niet verder naar voren halen?

[0:19:17] De staatssecretaris.

[0:19:18] Voorzitter, ik zou toch wel graag het tijdpad handhaven wat we geschetst hebben.

[0:19:25] Want het tempo zit er eigenlijk wel in.

[0:19:28] Want we zullen toch begin 2027 uiteindelijk met een voorstel moeten komen.

[0:19:33] En dat is eerlijk gezegd al heel snel.

[0:19:36] Dus die onderzoeksrapporten moeten nog komen.

[0:19:39] Dan moeten wij begin 2027 onze mind hebben opgemaakt.

[0:19:42] Dat moet ik ook met uw commissie doen.

[0:19:44] Dus eigenlijk gaat dat veel sneller.

[0:19:46] En tot die tijd is het zo dat bijvoorbeeld internationale treinen, die rijden al via open toegang.

[0:19:52] In het noorden heb je ook al.

[0:19:53] Dus het is niet zo dat er naast de concessie helemaal niks gebeurt.

[0:19:59] Wat er gebeurt is dat open toegang daar waardert kan.

[0:20:03] krijgt dat een plek.

[0:20:05] En tegelijkertijd het nadenken over het stelsel wat we over een aantal jaar willen hebben, dat moet eigenlijk dit jaar ongeveer wel gebeuren.

[0:20:19] Ik hoorde de staatssecretaris zeggen dat er treinen rijden in het noorden in open toegang.

[0:20:24] Welke treinen zijn dat?

[0:20:26] Van welke vervoerder?

[0:20:31] Voorzitter, tussen Zwolle en Groningen.

[0:20:35] Tot slot, voorzitter.

[0:20:36] Ik hoorde de staatssecretaris zeggen dat we de markt in kaap moeten brengen, maar het vierde spoorpakket van de Europese Commissie stelt eigenlijk dat we de markt sowieso in kaap moeten brengen, namelijk moeten we een marktanalyse uitvoeren en we moeten, om daaraan te voldoen, open toegang eigenlijk voorrang geven op het hoofdwereldnet.

[0:20:58] Nu zie ik dat de staatssecretaris schrijft dat er ruimte is voor binnenlandse open toegangsdiensten aanvullend op de HRN concessie van de gecontracteerde treindiensten.

[0:21:08] Is dat niet in strijd met het vierde spoorpakket?

[0:21:12] Dat waren twee interrupties, de staatssecretaris.

[0:21:19] Kijk, naar mijn mening is het in lijn met, want anders hadden we het niet toegestaan.

[0:21:23] Dus de manier waarop we het nu georganiseerd hebben, die kunnen we ook verdedigen, ook in Brussel.

[0:21:28] En uiteindelijk hebben we het komend jaar de tijd om na te denken over hoe die nieuwe marktordening eruit moet zien.

[0:21:39] U heeft nog twee interrupties te gaan.

[0:21:43] De minister schrijft dus dat er ruimte is.

[0:21:46] En ik snap, in theorie zou er ruimte zijn om aanvullend wat te gaan doen.

[0:21:51] Maar mijn vraag is even praktisch.

[0:21:53] Hoeveel ruimte is er dan om daadwerkelijk ook voor open toegang vervoerders een rendabele business case te kunnen maken?

[0:22:02] Nou ja, op dit moment gebeurt het ook met internationale treinen.

[0:22:06] En ik denk dat die business case te maken is.

[0:22:09] Het zal zeker niet overal zijn.

[0:22:11] En bovendien ook niet elke aanbieder wil een trein die niet al te rendabel is en die natuurlijk de NS op het grote geheel uiteindelijk rendabel weet te maken.

[0:22:20] Toen ik in het noorden van het land was, toen werd me ook inderdaad wel geschetst van ja, wij willen lijnen hebben, maar die lijnen moeten op zich rendabel zijn.

[0:22:30] Dat snap ik, want dat zou ik namelijk ook willen.

[0:22:32] En tegelijkertijd zijn er ook lijnen die minder rendabel zijn.

[0:22:36] Dus daar waar het kan, daar kunnen we het ook toestaan.

[0:22:40] En daar zijn er gesprekken over.

[0:22:42] En vervolgens hebben we met elkaar afgesproken dat de discussie over de marktordening, die gaan we dit jaar doen.

[0:22:51] Ja, mag je microfoon uitzetten?

[0:22:53] U bent klaar, dan geef ik het woord aan de heer De Hoop.

[0:22:57] Dank voorzitter en ook dank aan de staatssecretaris voor de eerste toelichting.

[0:23:01] Vindt de staatssecretaris het wenselijk als er volgende week stimulerende maatregelen zijn voor de auto en niet voor het openbaar vervoer?

[0:23:13] Ja, dat is toch weer vooruitlopen, voorzitter, op het pakket wat er gaat komen.

[0:23:18] En wat ik in ieder geval als mijn verantwoordelijkheid zie, dat is dat ik samen met uw commissie, en vooral ook samen met de NOVB, we gaan verstaan met wat de mogelijkheden zijn.

[0:23:31] Want je kunt natuurlijk inderdaad wensen hebben, maar vervolgens moeten die vervoerders daar wel mee uit de voeten kunnen.

[0:23:37] En die moeten dat kunnen gaan toepassen.

[0:23:40] Dus mijn verantwoordelijkheid is het om die betaalbaarheid op het OV, om daar echt alles aan te doen.

[0:23:46] En dat ga ik ook zo snel mogelijk doen.

[0:23:49] En dat is ook waar ik mijn aandacht op richt.

[0:23:54] Ik denk dat de staatssecretaris dat ook onwenselijk zou vinden, maar dat vul ik voor haar in.

[0:24:00] Voorzitter, en dan kijkend naar wat wel kan.

[0:24:01] Er is bijvoorbeeld een dalvrij product van de NS.

[0:24:03] Het kost 127,95 euro per maand in de daluren.

[0:24:08] Klopt het, vraag ik de staatssecretaris, dat je dat bedrag kunt verlagen als het kabinet daar dekking voor zoet?

[0:24:14] De staatssecretaris.

[0:24:18] Als ik de NOVB goed begrepen heb, dan zijn zij in staat om een product wat al bestaat, om daar iets mee te doen.

[0:24:27] Maar daar moet inderdaad wel geld bij.

[0:24:29] Dus wat ze gezegd hebben is, wij gaan van de OV-chip naar de OVP.

[0:24:36] dan zijn er eigenlijk nog maar twee mogelijkheden over, want het liefste zou je natuurlijk eigenlijk weer dat debat over die onderwegpas voeren, want die was gericht op minima en daar waren we eigenlijk al best heel ver mee en er was ook het geld voor geregeld.

[0:24:47] Dus dat was eigenlijk eeuwig zonde dat dat misging.

[0:24:51] Maar het moet dus een bestaand product zijn, dat betekent dat ze dat inderdaad kunnen handelen, of je moet een hele generieke maatregel treffen en die kost ook heel veel geld.

[0:25:03] Ja, voor de bevestiging van de staatssecretaris dat dat inderdaad kan.

[0:25:08] Dus dat betekent dat wij op korte termijn bijvoorbeeld wel zo'n Nederland ticket in zouden kunnen voeren door het bedrag te verlagen van de Dal vrij ticket nu bij de NS per maand.

[0:25:17] En dat heeft de vraag aan de staatssecretaris ook effect op het regionale treinvervoer.

[0:25:22] Klopt dat ook?

[0:25:23] Vraag ik haar.

[0:25:24] De staatssecretaris.

[0:25:25] Ja, dat heeft het.

[0:25:27] En ik herhaal ook nog, voorzitter, even de woorden van de heer De Hoop, want daar ben ik natuurlijk ook mee eens, dan moet het geld wel gevonden worden.

[0:25:35] De heer De Hoop.

[0:25:37] Ook daar ben ik het mee eens, maar volgens mij zijn we op zoek naar dingen die kunnen.

[0:25:41] En dit is bijvoorbeeld iets wat kan.

[0:25:43] De staatssecretaris geeft wel heel duidelijk aan dat het kabinet heeft voorkeur voor zo'n gericht mogelijke maatregel, net als bij de onderwegpas.

[0:25:50] En die argumentatie is heel erg gericht op die betaalbaarheidscomponent.

[0:25:54] Maar is de staatssecretaris het ook met mij eens dat in een tijd van fossiele schaarste van olie en diesel, iedereen die eigenlijk de trein neemt in deze tijd misschien ook wel winst is, los van de betaalbaarheid?

[0:26:05] Als ik dat generiek mag uitleggen, dan ben ik het er zeker mee eens dat iedereen die naar het OV gaat, want we zitten nog steeds niet op de aantallen die we voor de coronacrisis hadden.

[0:26:17] En dat is eigenlijk wel heel erg zonde.

[0:26:18] En als je kijkt naar de bezetting van de treinen,

[0:26:22] Dan zie je ook bij de NS dat die een heel deel van de tijd eigenlijk ook niet optimaal benut zijn.

[0:26:28] Dus alles wat helpt om mensen het openbaar vervoer in te krijgen, dat is denk ik in zijn algemeenheid goed.

[0:26:35] Als het gaat om de ondersteunende maatregelen, dan ben ik het ermee eens en dan vindt het kabinet ook.

[0:26:41] Dan moet je eigenlijk proberen om dat zo gericht mogelijk te doen.

[0:26:45] En dat was bijvoorbeeld met die onderwegpas.

[0:26:49] En wat ik nu met de NOVB wil bespreken, dat is, oké, dit is het systeem, welke mogelijkheden hebben we nog meer?

[0:26:59] En dan in die combinatie met die drie doelen.

[0:27:03] Ja, voorzitter, dan concluderend.

[0:27:05] Volgens mij zijn we het dan met elkaar eens dat het op korte termijn wel mogelijk is om in de DAL-uren een product, namelijk de DAL vrij bij de NS, wat nu 127 euro per maand is, dat als je dat bedrag verlaagt, dat dat kan.

[0:27:19] En dat het dus ook een politieke afweging is om dat te doen.

[0:27:22] Daar hoort dekking bij.

[0:27:23] Maar er zijn natuurlijk ook genoeg generieke maatregelen die bij de auto worden voorgesteld.

[0:27:27] Die conclusie trek ik en dat het dan ook aan de Kamer is om de komende tijd eraan te werken.

[0:27:32] Los van dat ik ook met de staatssecretaris eens ben dat je op belangrijke termijn wat meer gerichtere voorstellen wilt doen.

[0:27:38] De staatssecretaris.

[0:27:41] Ik denk dat de heer De Hoop zijn eigen conclusie trok en verder zijn we er denk ik eens over.

[0:27:47] Volgens mij delen we eenzelfde verantwoordelijkheid en eenzelfde gevoel dat iedereen die gebruik zou willen maken van het OV.

[0:27:57] Dat is denk ik alleen maar heel voordelig en dat zou ook een onderdeel van de opdracht moeten zijn.

[0:28:04] Dank u wel.

[0:28:05] De laatste interruptie, de heer De Hoop, waren er twee.

[0:28:08] Dan weet u dat u er nog twee over heeft.

[0:28:11] Ik ga eerst naar de heer Jumilets.

[0:28:13] Ik zag de heer Schutz net ook het nee en daarna ga ik...

[0:28:17] Ik ben ook benieuwd naar wat er op korte termijn kan.

[0:28:25] Maar ik ben nu blij met de inzet ook van de staatssecretaris zoals ze net heeft verwoord.

[0:28:29] Hoor ik het goed dat ze ook zegt we gaan terug naar de tekentafel.

[0:28:32] Kan dat ook de opdracht zijn naar de taskforce en ook in oogschouw nemen met het resultaat van ABD Top Consult.

[0:28:40] Ik hoor ook de staatssecretaris iets zeggen over Zeeland.

[0:28:43] Ik ben blij, want van de nood een deugd maken was het volgens mij ook daar.

[0:28:47] Misschien is het ook goed om nog te refleteren op zijn er meer goede voorbeelden om die juist ook mee te nemen.

[0:28:53] Ik zou daar graag nog antwoord van de staatssecretaris op willen.

[0:28:57] Dat waren twee interrupties, dan weet u dat.

[0:29:00] En dan ga ik de antwoord aan de staatssecretaris.

[0:29:03] Voorzitter, dank u wel.

[0:29:06] Ja, er zijn zeker andere voorbeelden, ook in Limburg en in het oosten van het land, maar in Zeeland is die wel het meest concreet nu uitgewerkt en met een jaar zijn ze ook pilot af.

[0:29:18] Dus dan gaat het systeem ook werken en dat is natuurlijk wel heel interessant en vooral ook omdat zij die twee financiële stromen van de WMO en vervolgens ook van het reguliere vervoer

[0:29:33] Als je die twee financiële stromen samenbrengt, dan kan het uit en je krijgt ook meer mensen in het OV.

[0:29:39] Dat is natuurlijk toch het enorme aantrekkelijke daarvan.

[0:29:42] En uw eerste vraag was, ga je terug naar de tekentafel?

[0:29:45] Dat zou opgevat kunnen worden als dat ik ook een aantal urgente vragen vanuit de commissie op de lange baan wil schuiven.

[0:29:53] Dat wil ik niet, maar ik hoop wel in de komende periode

[0:29:57] Dat onderzoek van ABD Top Consult, wat natuurlijk gaat over financiering... in combinatie met de taskforce die de NOVB zelf wil inrichten... en inmiddels heeft ingericht met een aantal technici.

[0:30:11] En dit soort voorbeelden vanuit Zeeland.

[0:30:13] Dat is volgens mij de combinatie om te kijken hoe je uiteindelijk tot voorstellen komt.

[0:30:19] En dan kom ik daar uiteraard zo snel mogelijk op terug.

[0:30:26] Dank u wel.

[0:30:26] De heer Jumilets.

[0:30:28] Voorzitter, blij met dit antwoord, maar ook vooral.

[0:30:31] We hebben het vaak over de korte termijn.

[0:30:33] Dat is urgentie.

[0:30:34] Maar ik zou ook urgentie willen plakken op dat wat langere tijd traject.

[0:30:39] Staatssecretaris.

[0:30:41] Dat kan ik alleen maar bevestigen.

[0:30:42] Ik voel dat ook.

[0:30:45] De heer Huiderkoper.

[0:30:47] Dank voorzitter en ook dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording.

[0:30:51] Ik ben heel blij te horen dat de onderwegpas door haar toch weer wordt genoemd, op tafel ligt, daar heb ik het vorige debat ook aan gerefereerd.

[0:30:58] Ik zou wel graag willen weten, ik heb even de brief erbij gepakt, de vorige keer is die uiteindelijk niet gekomen omdat de mobiliteitsbedrijven de risico's te groot vonden en er een staatssteungoedkeuring moet worden verleend.

[0:31:09] Zijn die risico's er nog steeds of is de situatie veranderd?

[0:31:12] De staatssecretaris.

[0:31:15] Die risico's zijn er nog steeds, maar ik vond het wel interessant genoeg dat ook de waarnemend voorzitter NOVB er zelf ook aan refereerde en zei, deze willen we toch ook nog een keer bekijken.

[0:31:26] En omdat ik vanuit menig heen gehoord heb dat die onderwegpas gericht op minima toch een hele interessante was, het geld was geregeld, maar uiteindelijk kreeg je het toch net niet helemaal sluitend, ook omdat er Europees geld was.

[0:31:42] En ook in Europa de vraag werd gesteld, kom je in de buurt van staatssteun, dan wordt het natuurlijk ingewikkeld.

[0:31:49] Des al niet te min is het model wat uitgedokterd is met die onderwegpas, is er natuurlijk toch een interessante.

[0:31:54] Dus daarom ben ik er voorstander van dat ze in ieder geval in die taskforce nog eens een keer bekijken, oké, maar als dit het model is, hoe kun je die dan toepassen en tegen welke problemen lopen we dan aan, als je in ieder geval misschien dat onderdeel Europa er niet in hebt zitten.

[0:32:12] Dank voor de beantwoording.

[0:32:16] Die staatshermelding gaat natuurlijk even tijd in beslag nemen.

[0:32:19] Ik zag dat de Europese Commissie al meer ruimte aan dit stade heeft geboden om daar ook invulling aan te geven vanwege de crisis.

[0:32:26] Biedt dat ook kansen voor deze onderwegpas om die sneller in te voeren?

[0:32:34] Aan detail overvraagt u me, maar ik merk wel op allerlei andere dossiers dat ook in Brussel het besef uiteraard heel erg doorklinkt dat er maatregelen genomen moeten worden.

[0:32:44] Dus het zou zomaar kunnen dat als het wel een safe product is, dat hij net een andere waardering krijgt.

[0:32:50] Want het was toen kantje boord of we uiteindelijk die pas door zouden laten gaan of niet.

[0:32:54] En het zou zomaar kunnen zijn dat hij misschien nu de andere kant opvalt.

[0:33:00] Dan zie ik geen interrupties meer en we zijn volgens mij nog steeds in het blokje betaalbaarheid.

[0:33:04] Of had u dat blok afgerond?

[0:33:07] Ja, dan gaan we naar het volgende blokje.

[0:33:09] Dat is sociale veiligheid.

[0:33:15] Voorzitter, ik heb in een ander debat ook gezegd dat het OV geen rustig bezit is, want als je naar het rapportcijfer kijkt, 7,8, dan is dat een groot compliment aan iedereen die in het OV werkzaam is.

[0:33:33] Want als je dat voor elkaar krijgt met z'n allen, dan is dat natuurlijk een hoge waardering.

[0:33:40] Tegelijkertijd, en daar heeft u mij ook in de eerste termijn van uw commissie opgewezen, zijn er denk ik twee

[0:33:48] grote problemen die ik nu zou willen benoemen en dat is aan de ene kant de sociale veiligheid van werknemers.

[0:33:56] Als er drie keer per dag een NS medewerker echt met agressie te maken heeft, dat kan je gewoon niet toestaan.

[0:34:05] Dus dan moet je dat ook hoog op je prioriteitenlijst stellen.

[0:34:10] Ik heb natuurlijk nog maar met zo weinig mensen gesproken, maar dit springt er wel uit.

[0:34:16] Dus dat is in ieder geval iets voor mij om hoog op de prioriteitenlijst te stellen.

[0:34:20] Maar wat ik ook zie, dat is dat sommige groepen, bijvoorbeeld jonge vrouwen, na zeven uur s'avonds het toch echt lastig vinden om naar het OV te gaan.

[0:34:28] En dat is een grote categorie.

[0:34:31] Dus er zijn, denk ik, redenen genoeg, voor mij in ieder geval, om sociale veiligheid hoog op de agenda te zetten.

[0:34:38] Nou zijn er al veel maatregelen genomen, dus hogere boetes, camera's.

[0:34:44] Ik was in de meldkamer maandag van de NS en dan kunnen ze voor een deel al in de treinen zelf kijken.

[0:34:51] Dus als je de app invult en zegt er gebeurt iets bij mij in de trein, dan kunnen ze in die meldkamer zien waar dat is en dan kunnen ze een conducteur activeren of ze kunnen een andere maatregel treffen.

[0:35:04] In ieder geval kunnen ze

[0:35:05] dan beoordelen wat er dan precies loos is.

[0:35:10] Dat is nog niet overal zo, maar het is wel, denk ik, belangrijk om te noemen dat ook door de NS, maar ook door de andere vervoersmaatschappijen natuurlijk echt maatregelen worden getroffen.

[0:35:21] Bodycams.

[0:35:22] Hopelijk mag ik volgende week aan de eerste conducteur gaan toewijzen.

[0:35:29] Ik denk dat dat goed is, want ik heb ook van conducteurs die ik gesproken heb gehoord dat hen dat echt zou helpen.

[0:35:35] Dus ik denk alles wat helpt moeten we doen.

[0:35:37] Die bodycams is er ook een van.

[0:35:39] Ons hele programma Veiliger Stations helpt, want je bent niet alleen bezig met

[0:35:44] het upgraden van de stations, maar je bent ook aan het nadenken over hoe kun je ervoor zorgen dat stations voor alle categorieën, dus mensen die een fysieke beperking hebben, mensen, jonge vrouwen die het best lastig vinden om die trein in te gaan na zeven uur, dat zie je in ieder geval in de cijfers, hoe kun je ervoor zorgen dat die stations in ieder geval aantrekkelijk genoeg zijn om dat gevoel weg te nemen.

[0:36:10] Maar mijn conclusie is, en dat was natuurlijk ook uw conclusie in de eerste termijn, het is niet genoeg.

[0:36:17] Als je kijkt naar de tekst van het coalitieakkoord, dan staat er ook in, de overlastgevers moeten worden aangepakt, de BOA's zouden toegang moeten krijgen tot het vreemdelingenregister en onder voorwaarden de strafrechtketen en de Rotterdamse pilot zou uitgerold moeten worden.

[0:36:37] Wat ik nu van plan ben te doen, is het volgende.

[0:36:42] Want ik weet, omdat ik acht weken geleden nog op een ander plekje zat, dat het soms echt wel heel lastig is om sommige registers ontsloten te krijgen.

[0:36:52] Voorzitter, daar moet je wetten voor wijzigen.

[0:36:55] En ik wil daar nog eens een keer heel goed met de collega van JNV over spreken, maar ook de collega van ANM.

[0:37:01] Dat heb ik inmiddels gedaan en we hebben ook afgesproken dat we dat uiteraard gezamenlijk doen.

[0:37:05] Wat ik van plan ben, dat is, we zijn bezig met het confinant sociale veiligheid, daar zitten alle partijen in, en ik wil dat daarin ook de uitwerking van het regeerakkoord een plek krijgt, maar dan wel zo concreet mogelijk, en ik wil ook dat er suggesties, en ik zou vooral

[0:37:23] op de suggesties van mevrouw van der Plas willen wijzen.

[0:37:26] U was als laatste aan het woord, maar u heeft wel, voorzitter, allerlei suggesties gedaan met alarmknoppen, met gewoon concrete dingen die je eventueel ook aan reizigers zou kunnen geven, maar ook aan de werknemers van de vervoersbedrijven.

[0:37:43] Ik wil in dat confinant sociale veiligheid, waar inmiddels al hard aan gewerkt wordt, maar wil ik eigenlijk op die beide terreinen

[0:37:50] in actie komen, dus dat is uitwerking, regeerakkoord, maar ook kijken naar wat je ook in de kleinere maatregelen kunt doen op stations, via apps of anderszins.

[0:38:05] En dan kom ik daar uiteraard met u over te spreken, maar ik vind het zo belangrijk dat ik daar echt wel de hoogste spoed aan toe zou willen voegen.

[0:38:15] En mag ik nog één toevoeging doen, voorzitter?

[0:38:18] De heer Goudswaard had het ook nog over hoe kun je een boa helpen als hij in zo'n freeze-situatie zit.

[0:38:24] Dus hij zit op een station.

[0:38:26] Hij zit in een onveiligheid, hij ziet dat er iets gebeurt en dan mag hij eigenlijk niks doen.

[0:38:31] En dat vinden omstanders ook echt heel erg lastig.

[0:38:35] Dus ook dat zijn van die onderdelen die ik uiteraard ook met de collega's wil bespreken, want het hoort niet bij zijn bevoegdheid.

[0:38:41] Daarmee wordt hij ook kwetsbaar als hij het wel zou doen en toch voelt het als ingewikkeld.

[0:38:46] Dus er zijn een aantal suggesties door u gedaan op verschillende fronten die wat mij betreft in dat confinant sociale veiligheid een plek moeten geven en daar zou ik, en ik heb inmiddels ook de andere departementen, we gaan het interdepartementaal ook noemen, maar ook uiteraard met alle betrokkenen.

[0:39:03] Er is al een hoop, maar ik vind dat hier heel gericht actie op moet komen.

[0:39:09] Ik zag een interruptie van de heer Heutink.

[0:39:13] Ja, voorzitter, het is goed dat de staatssecretaris zoveel werk gaat maken van veiligheid.

[0:39:17] Ik hoop dat het niet alleen op de agenda blijft staan, maar dat ze ook daadwerkelijk in actie gaat komen tegen al die mensen die ze niet weten te gedragen.

[0:39:24] Mijn vraag gaat over hoe we ervoor kunnen zorgen dat veertienjarigen die zich wel moeten identificeren, geen rijbewijs hebben, geen vreemdeling zijn en nog geen strafblad hebben.

[0:39:35] Hoe kunnen we die mensen identificeren straks?

[0:39:38] De staatssecretaris.

[0:39:44] Volgens mij, voorzitter, is dit gewoon een van de problemen waar ik mee aan de slag moet.

[0:39:51] Want je kunt inderdaad dat nu niet identificeren.

[0:39:54] Ik bedoel, het zou heel bijzonder zijn als een veertienjarige een rijbewijs heeft.

[0:39:57] Dan is er wat anders loos, zou ik denken.

[0:39:59] Maar ik ben wel heel erg blij dat we ook al met het rijbewijsregister aan de slag zijn, want dat betekent toch 12 miljoen personen die zich in zo'n databank bevinden en dat helpt BOAS, dat zeggen ze ook.

[0:40:18] Maar er zijn natuurlijk categorieën.

[0:40:20] Als je kijkt naar waar ze echt last van hebben, dan zijn er gewoon te onderscheiden categorieën.

[0:40:24] En die pak je soms wel met dat register en anderen ook niet.

[0:40:28] En daar moeten we volgens mij goed naar kijken.

[0:40:30] Ik ben het eens met de staatssecretaris dat je het grootste, de grootste groep op het moment als we die drie koppelingen gemaakt hebben, dat we die eruit kunnen pikken.

[0:40:39] Dus ik wil de staatssecretaris aanmoedigen om dat echt zo snel mogelijk te realiseren, dat we die koppelingen hebben.

[0:40:44] Maar ik wil de staatssecretaris ook dan meegeven om die groep die we dus nu niet kunnen identificeren, om daar wel iets voor te gaan verzinnen.

[0:40:53] De staatssecretaris.

[0:40:56] Voorzitter, ik beschouw dat maar als een aanmoediging, allebei trouwens, want ik moet gewoon nagaan wat er wel en niet kan.

[0:41:02] En dit is natuurlijk juridisch gezien ook een van de meest ingewikkelde, maar hij is ook door de conducteurs aangegeven en het is ook een categorie, dus ik wil vooral de categorieën die je niet met het rijbewijsregister pakt, daarvan wil ik eens kijken, oké,

[0:41:17] En welke registers heb je dan?

[0:41:20] En wat moet je daarvoor doen?

[0:41:21] Want een boa heeft natuurlijk een andere bevoegdheid dan de politie.

[0:41:26] Ik hoor de laatste verzuchting hadden we nog maar spoorwegpolitie.

[0:41:30] Die hebben we niet meer.

[0:41:32] Maar ik snapte wel, want die boa moet ik wachten op de politie.

[0:41:37] En die politie die denkt, ja ik heb ook andere dingen te doen.

[0:41:39] Dat is natuurlijk eigenlijk de praktijk van alle dag.

[0:41:42] Kortom, ik ga binnen het gegeven dat een BOA een andere bevoegdheid heeft dan de politie zelf, ga ik aan de slag met hoe je de mogelijkheid zou kunnen geven om bij bestanden te komen.

[0:41:58] Dan ga ik meneer Goudswaard helpen voor die spoorwegpolitie, want het was een motie van meneer Eerdmans, als ik me goed herinner, die heeft gepleit om een pilot met de spoorwegpolitie op te starten op het traject Zwolle-Emmen.

[0:42:13] En naar mijn weten is er nog steeds geen spoorwegpolitie of een pilot gestart met die spoorwegpolitie tussen Zwolle en Emmen.

[0:42:21] Dus mijn vraag is waarom niet?

[0:42:23] Als we het zo graag willen, voer die motie dan uit, zou ik zeggen, tegen het kabinet.

[0:42:28] Voorzitter, dan zegt het kabinet nu even dat ik even naar die motie wil kijken, wat er precies in staat en wat er met die motie gebeurd is, want ik heb hem niet zo paraat.

[0:42:39] Dus dan kom ik daar in de tweede termijn op terug.

[0:42:43] Dan de heer Huilenkoop, daarna de heer Goudsma en daarna de heer Jumelet.

[0:42:48] Dank, voorzitter.

[0:42:49] Ik had de staatssecretaris gevraagd in de eerste termijn of zij het zinvol zou achten om een verkenning te doen naar minimumvoorwaarden voor sociale veiligheid.

[0:42:57] En in de beantwoording daarop gaat zij in op dat die gesteld zijn in de HRN.

[0:43:02] Maar ik vroeg natuurlijk eigenlijk naar, kan dat ook breder?

[0:43:05] Kunnen we ook straks in dat akkoord sociale veiligheid met elkaar vaststellen van dit is wat we minimaal belangrijk vinden om te zorgen voor sociale veiligheid?

[0:43:12] En dat ook in vergelijking met al die treinen die in open toegang rijden, bussen, et cetera.

[0:43:16] Ik zou graag daar een reactie op willen.

[0:43:25] Het lijkt mij in ieder geval een zeer zinnige suggestie, dus ik neem hem mee in de discussies die we ook met andere partijen hebben.

[0:43:34] Dat is natuurlijk nog geen garantie, maar alles wat je echt minimaal zou willen aan sociale veiligheid, dan is het ook logisch dat je dat probeert zover mogelijk uit te rollen.

[0:43:43] Dus zonder garantie, ik hoor je al fluisteren dat het mogelijkerwijs in de

[0:43:47] in een wijziging van een wet zou kunnen, maar volgens mij moeten we eerst inderdaad even dat gesprek voeren om te bepalen wat je echt geregeld wil hebben en dan de volgende stap zetten.

[0:43:59] Dank, voorzitter.

[0:44:01] Ik wil alleen aangeven dat ik blij ben dat te horen en ik geef de staatssecretaris ook graag die ruimte.

[0:44:05] Waar het mijn fractie natuurlijk om gaat, is dat we moeten voorkomen dat er straks grote verschillen ontstaan, dat de ene vervoerder dit heel proactief oppakt en uiteindelijk moet de sociale veiligheid wat ons betreft in alle openbaar vervoers, of het nou de bus of de trein is, geboord zijn.

[0:44:20] Dank u wel.

[0:44:21] En waar u HRN zei, daar bedoelde u mee het hoofdrailnet.

[0:44:26] Dan gaan we naar de heer Goudsmaart.

[0:44:29] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:44:31] Om nog even terug te komen op de heer Heutink.

[0:44:33] Die motie is voor zover ik weet wel uitgevoerd en succesvol gebleken.

[0:44:38] En dan is het natuurlijk heel erg bemoedigend dat de staatssecretaris zegt zo van nou, dat lijkt mij ook wel wat.

[0:44:44] Dus ik hoop dat de staatssecretaris ook bereid is

[0:44:47] om dat op te nemen met het kabinet, dus graag een korte reflectie daarop.

[0:44:51] Maar ik had eigenlijk een vraag van mij die ging over wat ik in de eerste termijn ook had genoemd, die drie eenheid, namelijk rijbewijsregister, basisvoorziening vreemdelingen en strafrechtketendatabank.

[0:45:04] Die drie zijn heel belangrijk.

[0:45:05] We hebben ook een technische briefing of ronde tafelgesprek gehad waarbij FNV ook zei van jongens, we zijn hier nou al drie jaar mee bezig.

[0:45:14] We moeten doorpakken, want dat gaat straks een keer missen.

[0:45:17] En dan lees ik hier in de schriftelijke beantwoording van de staatssecretaris van nou, de wetswijziging, dat zou dan de best mogelijke inbedding zijn.

[0:45:26] En daar waar nodig wordt dat in samenspraak met JNV verkend en voorbereid.

[0:45:31] Ja, verkend en voorbereid.

[0:45:34] Ik kan mij gewoon moeilijk voorstellen waarom we na drie jaar nog steeds in die fase zitten.

[0:45:39] Kunt u daarop reageren, staatssecretaris?

[0:45:43] Dat waren twee interrupties en dan geef ik het woord aan de staatssecretaris.

[0:45:47] Voorzitter, misschien nog even over de spoorpolitie.

[0:45:53] Ik meldde die enigszins omdat ik van sommigen een soort verzuchting hoorde.

[0:45:59] Hadden we nog maar een spoorpolitie?

[0:46:01] We hebben hem niet meer en het is maar zeer de vraag als je weer terug zou gaan.

[0:46:04] Maar ik wil dus nog even naar die motie kijken wat het dan precies zou betekenen.

[0:46:08] Waar het mij vooral om ging in mijn betoog was dat een BOA echt een andere bevoegdheid heeft dan politie zelf.

[0:46:17] Ze moeten daarom dus wachten totdat de politie komt in de meeste gevallen.

[0:46:22] En dat betekent tijdverlies en dat betekent dat je een BOA soms in een hele lastige positie houdt.

[0:46:27] terwijl hij eigenlijk zelf niet veel mag.

[0:46:30] En dat is volgens mij het kernprobleem dat opgelost moet worden.

[0:46:32] En dan kom ik eigenlijk vanzelf bij uw tweede vraag, voorzitter.

[0:46:38] Dat is...

[0:46:41] Wat is nou het probleem?

[0:46:42] Ja, dat moet ik dus wel met de collega's van met name JNV en ANM bespreken.

[0:46:50] Wat ik in ieder geval nog vanuit mijn vorige plek weet, dat is dat registers openstellen vaak enorm lastig is, omdat het gaat om wie mag er wel in kijken, wie mag er niet in kijken.

[0:47:01] En dat betekent ook dat het allerlei juridische repercussies heeft.

[0:47:05] Daar moet je waarborgen voor doen.

[0:47:07] En omdat een boa een andere bevoegdheid heeft en echt geen politie is, en dat willen we ook niet, betekent het ook dat dat consequenties heeft voor wie mag nou wel in zo'n register kijken en wie niet.

[0:47:18] En wat ik met de collega's wil doen, dat is, want het is tenslotte wel in het regierakkoord opgenomen, dat is nog een keer doorlopen.

[0:47:27] Wat is nu de snelste weg die naar Rome leidt, want

[0:47:31] Voorzitter, dat ben ik met de commissie eens en dus ook met de heer Goudswaard.

[0:47:36] Het rijbewijsregister is een belangrijke stap, denk ik serieus, want dat hadden we nog niet.

[0:47:42] Dus dat wordt ook ook door de vervoerders gezien als een belangrijke stap.

[0:47:47] Maar er zijn natuurlijk reizigers die geen rijbewijs hebben en die dus ook.

[0:47:53] Dus dus.

[0:47:54] Goed, volgens mij begrijpen we elkaar.

[0:47:56] En dat is dus precies het gesprek wat ik op de beide departementen nodig heb.

[0:48:01] Dan mag ik kort even terugkomen bij de staatssecretaris.

[0:48:09] Ik lees in de schriftelijke antwoorden gewoon terug dat er een aantal zaken worden verkend en voorbereid.

[0:48:16] En ik gaf net ook al aan, we hebben bij rond de tafel gesprekken gehoord van

[0:48:20] hoe ongelooflijk belangrijk het is dat boas toe gaan krijgen tot die meerdere systemen, die drie eenheid.

[0:48:27] En natuurlijk gaat dat altijd gepaard.

[0:48:29] Daar zijn we als land zeer goed in om dan te bedenken wat er dan allemaal mis kan gaan.

[0:48:35] Maar ja, wat kan er allemaal wel niet misgaan in die trein?

[0:48:38] En dat gebeurt ook dag op dag.

[0:48:40] En dan kan ik het nog steeds niet bevatten dat na al die jaren dat er wordt gezegd, we gaan in verkenning en in voorbereiding.

[0:48:48] Er is toch, vraag ik de staatssecretaris, gewoon een deugdelijk overdragsmoment geweest richting u?

[0:48:56] Want dit is niet de eerste keer dat zoiets wordt genoemd.

[0:49:01] Dat was uw laatste interruptie, de staatssecretaris.

[0:49:06] Nee, dat is zeker niet de eerste keer, voorzitter.

[0:49:09] En de overdracht is deugdelijk gegaan.

[0:49:11] Alleen, ik heb hier natuurlijk met collega's te maken.

[0:49:14] En ik heb met hen afgesproken dat wij gezamenlijk... dat wat in het regeerakkoord staat, dat we daar zo ver mogelijk mee willen komen.

[0:49:24] En tegelijkertijd, en dat zeg ik ook... omdat ik natuurlijk zelf dat vreemdelingenregister behoorlijk goed ken...

[0:49:33] er tamelijk, minutieus is geregeld wie, wanneer, waarin mag kijken.

[0:49:39] En u heeft gelijk, dat kan ook te maken hebben met hoe wij dat in dit land geregeld hebben, maar dat is wel de situatie en dat is dus het gesprek wat ik moet hebben.

[0:49:47] En ik beloof u, als dat helpt, voorzitter, dat als dat Conferent Sociale Veiligheid, daar zijn we druk mee doende,

[0:49:56] Ik wil echt proberen zo ver mogelijk te komen, zodat ik ook uw commissie mee kan nemen in hoe we het regeerakkoord kunnen uitvoeren.

[0:50:06] Dan is het woord aan de heer Jumanets.

[0:50:09] Voorzitter, dank.

[0:50:12] Ik zat op dezelfde vraag te broeden van hoe gaan we nou met elkaar, inderdaad als het gaat om vreemdelingenregisteren en database voor strafrechtenketen, hoe gaan we dat nou zo snel mogelijk doen?

[0:50:23] Dus die vraag kan ik kort samenvatten met

[0:50:25] Het zou heel graag ook een tijdspad hebben, want nogmaals, in de beantwoording is het wat opengelaten.

[0:50:31] Ik kan me voorstellen dat we juist ook met elkaar als Kamer hier toch ook de urgentie neerleggen.

[0:50:37] Tweede vraag daar gekoppeld nog, er wordt een melding gemaakt van de bodycamps.

[0:50:42] Ik begrijp bij Arriva dat ze daar ook al worden ingezet.

[0:50:45] Zijn er al lessen die we met elkaar kunnen leren als het gaat om de inzet van bodycamps, voorzitter?

[0:50:51] Ook u bent door de interrupties heen, de staatssecretaris.

[0:50:56] We hebben nog niet echt een evaluatie van die bodycams, maar ik hoop er volgende week wel zelf, als ik dan live aanwezig ben, in ieder geval wat meer weer van over te horen.

[0:51:06] Zodra dat wel zo is, dan laat ik dat weten.

[0:51:10] In ieder geval haal ik uit de gesprekken op dat die bodycam echt belangrijk is.

[0:51:14] Gewoon op het moment dat je in de trein bent of dat je toch uiteindelijk meer instrumenten ter beschikking hebt.

[0:51:21] En het tijdpad wat u vroeg geeft me heel even tijd, maar dan kom ik met dat tijdpad naar uw commissie.

[0:51:32] En dan doe ik dat wel binnen dat kader, voorzitter, van dat confinant wat ik aan het maken ben, want daar moet het uiteindelijk een plek in krijgen, maar dan kom ik daarmee met een tijdpad en dan speciaal gericht op die register.

[0:51:47] Kunnen wij dit als een toezegging beschouwen?

[0:51:51] Dat tijdpalt zeker, ja.

[0:51:53] Dan de heer Schiets.

[0:51:55] Dank u wel, voorzitter.

[0:51:58] In aanvulling op de heer Huidekoper en de heer Goudswaard, een aanmoediging voor de staatssecretaris.

[0:52:05] Veel van de antwoorden op de vragen en ook in de beschouwing die u vandaag geeft,

[0:52:10] Wordt dat vanuit het systeem gedacht?

[0:52:13] Voor de veelheid aan oplossingen, tijdens dat ondertafelgesprek hebben we gehoord en begrepen dat er niet een quick fix is en dat er heel veel pleisters te plakken zijn of juist eraf te trekken zijn, wil ik eigenlijk aan de staatssecretaris vragen om met haar collega's van de andere departementen, ben je rustig genoeg om te weten dat je met meerdere

[0:52:33] disciplinisch moet doen en dat de wet nou eenmaal leidend is, maar dat we de opgaven vooral benaderen buiten het systeem in de zin van wat hebben we op te lossen en daar dan de oplossing bij zoeken en dan de conclusie trekken, nou daar hebben we een wetswijziging voor nodig in plaats dan dat we alleen maar vanuit die wet denken.

[0:52:53] We hebben met elkaar een enorm sociaal veiligheidsprobleem op te lossen.

[0:52:57] De helft van Nederland wil na zeven uur niet meer in de trein of misschien niet in de bus, omdat ze zich niet veilig voelen.

[0:53:03] U gaf het net zelf aan.

[0:53:05] Ze hebben een grote opgave.

[0:53:07] Laten we daarin de oplossing zoeken en dan kijken hoe we het gaan regelen.

[0:53:11] Alsjeblieft.

[0:53:13] Ja, het zijn er twee, maar hij was ook echt heel lang.

[0:53:18] Als ik het twee keer dertig zou doen, dan had u alle interrupties opgebruikt.

[0:53:23] Dus ik vraag het leden wel om de vraag wat kort en bondig te houden.

[0:53:27] de staatssecretair.

[0:53:30] Elke aanmoediging kan ik goed gebruiken, want ik denk dat ook in de gesprekken met de collega's precies het punt wat u beschrijft...

[0:53:43] Het is een lastige systemische discussie, dat ben ik direct met u eens.

[0:53:47] En ik ben het ook met u eens dat het uiteindelijk moet gaan op het oplossen van het probleem waar mensen nu dagelijks mee te maken hebben en waarvan u als commissie, maar ik ook als staatssecretaris zeg,

[0:53:59] Dit kan niet, hier moet een oplossing voor komen.

[0:54:03] En dat is ook reden, voorzitter, om dat in dat confinant, het niet alleen, dus dit vind ik het belangrijke, het meenemen van wat er in het regeerakkoord staat, maar ook praktische oplossingen, bijvoorbeeld apps en anderszins, alles wat kan helpen om die veiligheid groter te maken, dat zou moeten doen.

[0:54:23] Dus ik wil ook via de praktische kant proberen op te halen wat kunnen we nog meer doen.

[0:54:30] Ik begrijp van meneer Goudsvat dat die motie ten aanzien van die spoorwegpolitie is uitgevoerd.

[0:54:35] Alleen wat er gebeurd is, is dat er drie politieagenten meegereisd zijn op de trein, terwijl de motie zegt dat er een speciale politieeenheid zou moeten komen die zich richt op agressie.

[0:54:46] Zwartrijders in de trein en rondom de perrons.

[0:54:49] doet meneer Goudsma zich toch echt tekort als hij zegt dat die motie is uitgevoerd en hij is veel breder dan dat en mijn vraag is zijn die drie agenten die nu tijdelijk zijn meegereisd op die trein en of de staatssecretaris dat kan meenemen in haar beantwoording is dat nou de uitwerking van die motie geweest of doen we onszelf nou tekort omdat het eigenlijk veel groter en breder hadden moeten aanpakken en of de staatssecretaris dat dan wil meenemen in haar beantwoording in de tweede termijn.

[0:55:16] Dat was uw laatste interruptie en het woord is aan de staatssecretaris.

[0:55:20] Ja, wij zoeken hem zo snel mogelijk op.

[0:55:27] Ik zie verder geen interrupties meer.

[0:55:29] We waren nog bezig in het blokje sociale veiligheid of had u die ook helemaal afgerond?

[0:55:34] Oké, dan... Oh, sorry.

[0:55:36] De heer De Hoop heeft nog een interruptie.

[0:55:38] Ja, voorzitter, ik had gedacht dat er misschien nog iets over toegankelijkheid zou komen, want daar heb ik nog een aantal vragen over, maar anders dan doe ik dat nu.

[0:55:46] Ik las in de schriftelijke beantwoording dat de staatssecretaris schetste dat een heel aantal van de bushalters niet voor 2047 volledig toegankelijk is.

[0:55:55] En ik vroeg mij af of de staatssecretaris vindt dat dat in lijn is met het VN-handicapverdrag.

[0:56:02] Staatssecretaris.

[0:56:05] Voorzitter, als ik me goed herinner hebben we gezegd het is in 2040.

[0:56:13] Tegelijkertijd, dat klopt, betekent het dat als je bezig bent met een aantal werkzaamheden dat het zo zou kunnen zijn bij bushaltes dat je er iets langer over doet.

[0:56:23] Dat moet overigens nog blijken.

[0:56:25] Dat moet nog blijken.

[0:56:28] Maar er is wel met alle partijen gezegd, het zou zo kunnen zijn dat sommige dingen gewoon echt iets langer in de tijd doorlopen.

[0:56:36] Alleen we houden wel vast aan 2040 en we moeten rondom de Bushaltes zien hoe zich dat ontwikkelt.

[0:56:45] Ja, voorzitter, ik las begin dit jaar en daar heb ik ook schriftelijke vragen met D66 over gesteld dat zes van de tien bushaltes in Nederland niet toegankelijk zijn.

[0:56:53] En dat baart mij echt wel grote zorgen.

[0:56:56] En een van de gemeenten die zei ook het is een afweging om die investeringen niet te doen omdat er zo weinig mensen met die bus rijden.

[0:57:03] Volgens mij is dat niet in lijn met hoe wij onze rechten voor mensen met een beperking in Nederland opgesteld hebben.

[0:57:07] Dus de vraag aan de staatssecretaris is gaat zij op korte termijn in gesprek met deze gemeente om dat te veranderen?

[0:57:14] De staatssecretaris.

[0:57:19] Ik zal dit zeker in de gesprekken natuurlijk ook met de mede-overheden opnemen.

[0:57:27] Het is wel zo dat het de bevoegdheid van het lokaal en provinciaal gezag is, afhankelijk van waar je bent, om hier uiteindelijk ook iets mee te doen.

[0:57:35] Maar u kunt ervan op aan dat als het gaat om sociale veiligheid, als het gaat om toegankelijkheid, dat dat uiteraard standaard een onderdeel is van de gesprekken die we hebben.

[0:57:44] Dan kunnen we het ook samen afvegen.

[0:57:48] Voorzitter, waarom ik u er zo op aansla is dat wij twee, drie jaar geleden artikel 1 van de grondwet hebben gewijzigd om beperking ook een van de discriminatiegronden te laten zijn.

[0:57:57] Dat VN-handicap-verdrag is aangepast om die mensen te helpen die dat nodig hebben.

[0:58:02] Want als je volledig afhankelijk bent, als je een beperking hebt van het openbaar vervoer, dan betekent dat nogal wat als je tot 2047 moet wachten.

[0:58:10] Want je kunt geen kant op.

[0:58:12] En ik vind het eigenlijk onacceptabel dat op zoveel plekken in Nederland daar niet belangrijke stappen worden gezet.

[0:58:16] En ik wil één schrijnend voorbeeld schetsen, de gemeente Lopik.

[0:58:20] 95% van de bussen daar is ontoegankelijk.

[0:58:24] En zo zijn er nog heel veel van dat soort platte landsgemeenten in Nederland, want daar hebben we het vooral over, waar mensen met een handicap bijna geen kant op kunnen.

[0:58:30] En ik zou wel van de staatssecretaris graag voor de zomer nog een brief willen krijgen wat voor extra stappen zij met dat soort kleine plattelandsgemeenten zou kunnen zetten om sneller die haltes toegankelijk te maken.

[0:58:41] En ik weet dat deze interruptie wat langer was, voorzitter.

[0:58:44] Maar het is ook omdat ik dit een heel belangrijk punt vind waar we niet verder komen met elkaar.

[0:58:48] Ik zou daar graag toch extra actie op willen.

[0:58:51] Ja, dank u wel, de staatssecretaris.

[0:58:56] Voorzitter, ik zal dit onderwerp zeker ook bespreken als ik met de mede-overheden om de tafel zit en ook uiteraard met de vervoerders.

[0:59:07] En ik kan in ieder geval toezeggen dat ik, als dat ook na de zomer mag, in ieder geval in een brief uiteenzet hoe het nu op dit moment de toegankelijkheid is en wat mijn waarneming is gelet op de gesprekken die ik heb gevoerd.

[0:59:23] U bent door de interrupties heen.

[0:59:26] Ja, dat gaat u natuurlijk heel slim.

[0:59:30] Maar ja, u bent door uw interrupties heen.

[0:59:32] In de tweede termijn... Ja, zeker.

[0:59:35] Nee, maar dan kunnen we ook vlot door.

[0:59:38] Ik wil wel even aan de heer De Hoop vragen of hij kort het voorzitterschap even wil overnemen, omdat in dit blokje ik ook nog een aanvullende vraag heb voor de staatssecretaris.

[0:59:49] Dan geef ik nu mevrouw Van der Plas namens de BBB-fractie het woord.

[0:59:53] Dank u wel, voorzitter.

[0:59:54] Ik had nog een aanvullende vraag.

[1:00:00] De NS begonnen met eigenlijk een hele grote campagne omdat er enorm groot tekort was aan conducteurs en ook aan machinisten.

[1:00:08] Ik heb de vraag gezet, die is ook wel beantwoord van kan dit ook bij medewerkers, veiligheid en service bijvoorbeeld, zo'n campagne komen om mensen aan te trekken.

[1:00:19] Daar heeft de staatssecretaris op geantwoord van ja het heeft volle aandacht, maar mijn vraag is eigenlijk kan het?

[1:00:26] Kan er zo'n campagne komen?

[1:00:29] Het woord is aan de staatssecretaris en ik wijs mevrouw Van der Plassen op dat zij ook zelf de 30 seconden heeft gepasseerd bij deze interruptie.

[1:00:35] Het woord is aan de staatssecretaris.

[1:00:50] Misschien, voorzitter, kan ik tegen mevrouw Van der Plas zeggen, via de voorzitter, dat ik dit met de NS zal opnemen, als de NS dit natuurlijk belangrijk genoeg vindt, maar serieus, het is voor hen ook een probleem, dus ze doen er echt ook alles aan.

[1:01:04] Maar ik zal dit zeker in de gesprekken met de NS op tafel leggen.

[1:01:09] Mevrouw Van der Plas.

[1:01:11] Ja, mag ik dat als een toezegging beschouwen en dat ook terug te koppelen naar de Kamer?

[1:01:17] Ik zie de staatssecretaris knikken.

[1:01:20] Dan kijk ik naar mevrouw Van der Plas of zij nog een vervolginterruptie heeft of of zij het voorzitterschap terug wil.

[1:01:24] Dat laatste is het geval, dus dan draag ik het voorzitterschap weer aan mevrouw Van der Plas over.

[1:01:29] Dank u voor de uitstekende voorzitterschap, meneer De Hoop.

[1:01:35] Dan gaan we naar het volgende blokje en dat was innovaties.

[1:01:45] Ik heb mijn prioriteiten meegegeven en gezegd dat ik op twee punten extra zou willen ingaan en dat was uiteraard betaalbaarheid en sociale veiligheid omdat ik het gevoel had dat innovaties ook wel ondertussen ook in de andere onderdelen terugkwamen en in de beantwoordingen.

[1:02:06] Dan zijn we inderdaad klaar met de eerste termijn van de staatssecretaris.

[1:02:11] En we kijken even naar de leden.

[1:02:14] Vanmiddag zijn er nog stemmingen.

[1:02:16] We weten alleen niet helemaal hoe laat dat zal zijn.

[1:02:20] Dus mijn voorstel zou zijn om nu door te gaan met de tweede termijn, zodat de kans groot is dat we dit debat kunnen afronden voordat er stemmingen zijn, want anders moeten we dit debat weer gaan onderbreken omdat er gestemd moet worden vanmiddag.

[1:02:36] Sorry, u moet de microfoon even uitzetten.

[1:02:39] Voor de mensen thuis, de microfoons zijn gekoppeld aan de camera's.

[1:02:43] Als er twee microfoons aanstaan, is dat een beetje verwarrend voor het beeld.

[1:02:50] Ik kijk even naar de Kamer.

[1:02:51] Kunnen we gelijk de tweede termijn gaan doen?

[1:02:54] Dan gaan we dat doen.

[1:02:58] Dan geef ik de heer De Hoop het woord.

[1:03:02] Dankjewel voorzitter en zal ik allereerst graag een twee minuten debat aanvragen en afhankelijk van wat er in de brief staat afgelopen maandag zeg ik ook in alle openheid maakt mijn fractie de afweging of we ook nog dat twee minuten debat voor het meidences willen voeren.

[1:03:17] Ik heb nog een aantal punten.

[1:03:19] Allereerst die betaalbaarheid.

[1:03:20] Ik was wel blij dat de staatssecretaris schetste dat er best wel mogelijkheden zijn om stappen te zetten, bijvoorbeeld met die Dalvrijkaart van de NS door de prijzen daar te verlagen.

[1:03:28] En ik denk dat het belangrijk is dat wij in de Kamer met elkaar de komende weken daar het debat over voeren.

[1:03:34] De toezegging die de staatssecretaris net gaf over de toegankelijkheid van het openbaar vervoer is mijn vraag aan haar of ze daar dan specifiek naar de kleinere gemeentes wil kijken en ook het gesprek met Dova te voeren, die ook dit onderzoek samen met RTV Oost hebben gedaan.

[1:03:47] En de ladyline had ik nog een resterende vraag.

[1:03:51] Daar schetst de staatssecretaris een aantal dingen.

[1:03:54] Allereerst dat de reflectie op het rapport van Knot nog komt en dat we daarop wachten totdat het afwegingskade er is.

[1:04:01] Ik vind dat best wel een langer termijn, ook weten dat de staatssecretaris zelf verzocht heeft om het rapport van Knot.

[1:04:08] En ik vind eigenlijk dat wij wel voor de zomer daar duidelijkheid om voor moeten hebben.

[1:04:12] En als de afwegingskades pas na de zomer komen, vind ik dat problematisch.

[1:04:15] En ook de gesprekken in Europa is de staatssecretaris niet heel enthousiast over de mogelijkheden, met name Duitsland wat daar is.

[1:04:22] En is de staatssecretaris met mij eens dat dat ook financiële consequenties heeft als Duitsland daar niet enthousiast voor loopt?

[1:04:28] Graag daar nog een reflectie op.

[1:04:30] Dank.

[1:04:31] Dank u wel.

[1:04:32] De heer Huizing.

[1:04:34] Ja, voorzitter, op het moment dat je die antwoorden schriftelijk toegezonden krijgt, dan slaat dat toch wel een beetje het debat dood.

[1:04:41] Maar toch wil ik de staatssecretaris daarvoor bedanken.

[1:04:43] Ik hoop maar dat de staatssecretaris morgen is uitgenodigd bij de ministerraad.

[1:04:48] zodat we, wat we in de media hebben gelezen, wat het steunpakket gaat zijn.

[1:04:54] Als het dat gaat zijn, dat weet, dat kan de staatssecretaris ook niet zeggen, maar dan wordt het toch wel een fooi voor de Nederlander.

[1:05:00] Dus ik hoop dat de staatssecretaris is uitgenodigd bij de ministerraad, zodat ze kan knokken om ook tijdelijk het OV veel en veel goedkoper te maken.

[1:05:09] Dank u wel, heer Hutting.

[1:05:10] Dan geef ik het woord aan de heer Schutz.

[1:05:12] Dank u voorzitter.

[1:05:13] Een indringende oproep over het antwoord op de vraag of OV-bouwers ernstige situaties mogen bevriezen.

[1:05:19] Voor mij hier geen overwegingen die in de commissie JNV thuishoren.

[1:05:23] Wel sta ik stil bij het gevolg van het antwoord, namelijk een mogelijke ernstige leemte in de sociale veiligheid in het OV.

[1:05:29] Mijn vraag ging over de situaties waarin OV-boa's de plaatsen aanwezig zijn op OV-locaties, maar de politie niet, omdat ze vaak elders hun goede werk doen.

[1:05:39] Boa's hebben nu duidelijkheid, niet de door hen gewenste, maar wel duidelijkheid.

[1:05:44] Bevriezen buiten je domein doe je enkel en hooguit met je stem.

[1:05:47] Maar hoe doe je dat effectief?

[1:05:49] Hoe leg je als OV-boa uit aan het publiek dat je in bepaalde gevallen er wel bij staat, maar niets kunt?

[1:05:54] Hoe leg je dat uit aan een slachtoffer?

[1:05:56] Voorzitter, ik vraag een toezichting van de staatssecretaris.

[1:05:59] Ik vraag graag voor het zomerreces als richtinggevende stand van zaken, met het oog op het confinant waar de staatssecretaris al even over sprak, in een Kamerbrief te mogen lezen hoe het kabinet borgt dat er geen enkel afbreuk wordt gedaan aan het niveau van de sociale veiligheid in of om het OV, dus dat er geen leemte is van OV-bouwers die er soms in de directe nabijheid zijn, maar niets mogen, en politieagenten die wel bevoegd zijn, maar elders zijn.

[1:06:23] Situaties waarin daders vrij spel lijken te hebben.

[1:06:27] Hoe gaat de exclusief bevoegde politie in dat gat voorzien?

[1:06:30] Graag een kamerbrief zonder slaag om de arm over capaciteit en prioriteit.

[1:06:35] Anders maken reizigers het OV-personeel en wij ons terecht zorgen over sociale veiligheid.

[1:06:40] Voelen OV-bouwers terecht frustratie omdat als het er echt qua veiligheid op aankomt zij niet veel kunnen betekenen.

[1:06:47] Onbegrip van het publiek en slachtoffers is dan hun onterechte deel.

[1:06:51] Dan verliest de sociale veiligheid in het OV.

[1:06:54] Dank u wel.

[1:06:56] Dank u wel, heer Schutz.

[1:06:57] Dan geef ik het woord aan de heer Huidekoper.

[1:07:00] Dank voorzitter.

[1:07:01] Het is al gezegd, de onrust in het Midden-Oosten raakt de Nederlander direct in de portemonnee, aan de pomp, maar ook zeker bij de incheckpaal.

[1:07:07] Voor D66 is het belangrijk dat mobiliteit betaalbaar blijft.

[1:07:10] Je moet immers ook tijdens een energieschok betaalbaar naar werk of studie kunnen.

[1:07:14] Ik juich er toe dat de staatssecretaris in actie zet dat ze gaat kijken naar gerichtsteun voor de mensen die dat het hardst nodig hebben.

[1:07:21] de eerste verdedigingslinie.

[1:07:23] Maar tegelijkertijd kan deze crisis ook langer gaan duren en kan ook de middenklasse hard worden geraakt.

[1:07:29] De staatssecretaris is aan het inventariseren, maar ik zou ook tegen haar willen zeggen, we hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden.

[1:07:35] Het instrument is er al, de heer De Hoop noemt al een instrument, maar we hebben ook nog het Dalf voordeel abonnement.

[1:07:40] Het is voor jongeren, is dit al gratis?

[1:07:42] En D66 zegt, trek dit dan door naar alle Nederlanders op het moment dat dat nodig is.

[1:07:47] Maak het abonnement gratis.

[1:07:49] Maar misschien, voorzitter, als die crisis nog langer en dieper ingrijpt in ons leven, is de 40% korting die daarop zit nog niet genoeg.

[1:07:56] Dus laten we ook ambitieuzer zijn.

[1:07:58] Laten we kunnen kijken, kunnen we daar 60% korting van maken?

[1:08:01] Dat is direct uitvoerbaar, want het instrument bestaat al.

[1:08:04] Het is sociaal, omdat de rekening voor de reis gehalveerd wordt... en het is efficiënt door een betere spreiding over de dag.

[1:08:11] Dus de staatssecretaris geeft aan dat ze werkt aan een pakket.

[1:08:15] Kan zij ook deze optie, die dus al bestaat, concreet uitwerken... en dat uiterlijk voor de zomer aan de Kamer presenteren?

[1:08:22] Dank u wel.

[1:08:23] Ja, dank u wel.

[1:08:24] Dat levert wat vragen op bij de andere Kamerleden.

[1:08:28] En geef ik eerst het woord aan mevrouw Beckerman, dan aan de heer Heutink, dan aan de heer De Hoop.

[1:08:34] Voorzitter, nou ja, vragen.

[1:08:35] Ik vind het op zich heel hoopvol klinken.

[1:08:39] Ik ben er ook heel erg voorstander van om niet alleen voor minima te kijken, maar veel breder.

[1:08:44] Eigenlijk voor iedereen.

[1:08:45] Dat gaat op de manier waarop je OV betaalt.

[1:08:47] Mijn vraag zit ook een beetje op de dal.

[1:08:51] Gaan we dan wel maatregelen nemen voor de auto voor de hele dag?

[1:08:55] En mensen met het OV willen of moeten alleen maar in de daltijden.

[1:09:00] Ik vind dat wel een lastig...

[1:09:03] Ja, dat is natuurlijk een ingewikkelde.

[1:09:05] Natuurlijk geven ook de vervoersbedrijven aan dat er in de spits natuurlijk al veel druk op het systeem staat en dat betere spreading kan helpen.

[1:09:13] Ik verwacht daarin dan natuurlijk ook dat werkgevers ook gaan kijken van is het dan mogelijk om onze werktijden aan te passen zodat werknemers buiten die spits kunnen reizen of inderdaad, als ze toch in die spits moeten, of ze ook bereid zijn om hun medewerkers een passende mobiliteitsoplossing te bieden, bijvoorbeeld een OV-kaart.

[1:09:31] De belangrijkste vraag is natuurlijk, want morgen komt er een pakket.

[1:09:35] Er is al veel gelekt.

[1:09:36] We hebben wel maatregelen gezien voor de auto, ook buiten de spits.

[1:09:41] De vraag is of D66 als grootste partij dan toch akkoord gaat met een pakket waarin dit OV en alle voorstellingen die hij doet niet in zouden zitten.

[1:09:50] Ja, voorzitter, ik vind het ingewikkeld om een akkoord te geven over een pakket dat wij nog niet kennen, nog niet hebben gezien.

[1:09:56] Kijk, voor D66 stelt vast dat er iets moet gebeuren om de betaalbaarheid van het leven te garanderen en dat we daarbij gerichte maatregelen moeten nemen.

[1:10:03] Ik zou ook zeker kijken naar wat er op het OV in gaat zitten.

[1:10:07] Dus dat ga ik nu, dat gaan we zien.

[1:10:09] Ja, mevrouw Beckman afrondend korts.

[1:10:11] Ja, voorzitter, dat snap ik.

[1:10:13] Aan de andere kant, deze staatssecretaris zegt ja, ik heb heel weinig eigen geld.

[1:10:17] We zien wel dat er een pakket komt van een miljard.

[1:10:21] Waar zou D66 vinden?

[1:10:22] Moet het binnen deze begroting of kan het ook daarbuiten?

[1:10:28] Nou ja, ik zou ook hier willen zeggen, laten we eerst het voorstel van het pakket, inclusief de dekking die daarbij zit, afwachten.

[1:10:34] Wat ik in de krant heb gelezen, want daar is waar ik nu op moet afgaan, is dat er ook misschien geld naar voren kan worden gehaald.

[1:10:39] Er zijn verschillende opties denkbaar en ik wil dat pas beoordelen als ik het heb gezien.

[1:10:44] Dank u wel, de heer Heut.

[1:10:46] Ik wijs de leden er wel op dat er volgende week hier ook een debat over gevoerd wordt, maar ik kan me voorstellen dat er vragen zijn aan de coalitiepartij in de vorm van de heer Huidekoper.

[1:10:58] Ja, ik neem aan dat ik het woord heb, voorzitter.

[1:11:01] Ja, nee, we doen vast een opwarmertje voor volgende week.

[1:11:06] Voorzitter, een vraag aan D66, want het zijn mooie woorden van D66 als het gaat om die betaalbaarheid.

[1:11:14] Je zou er bijna op gaan stemmen als je het zo hoort, maar dat blijkt alleen vaak niet waar te zijn, want wat je nu ziet is, D66 noemt natuurlijk ook de

[1:11:23] geweldige metafoor van tien nieuwe steden.

[1:11:26] We weten ook allemaal dat dat niet van de grond is gekomen.

[1:11:29] En mijn vraag is, hoe weten we dat dit niet de nieuwe metafoor van D66 is?

[1:11:34] Ja, ik vind dat een beetje een flauwe vraag en volgens mij ook buiten de orde van het debat, zeg ik voorzitter.

[1:11:43] Volgens mij heeft de heer Heutink voor zijn vorige partij de afgelopen twee jaar het land bestuurd en hebben we daar ook weinig resultaten gezien.

[1:11:50] Daar hou ik het graag bij.

[1:11:52] Meneer Heutink, probeer elkaar niet uit te lokken.

[1:11:55] Nee, nee, nee, maar dit is natuurlijk flauw, voorzitter.

[1:11:58] Kijk, feit is dus dat ik constateer dat D66 hier in deze zaal mooie woorden bezigt over betaalbaarheid in het OV en dat we zometeen waarschijnlijk een vluchtpakket krijgen waar helemaal niemand wat aan heeft.

[1:12:10] Dus dat is meer mijn constatering en mijn verwachting.

[1:12:14] En mijn vraag is, kan D66 die verwachting temperen en zeggen, ik ga met mijn partij, grootste coalitiepartij, wij leveren de premier, ik ga mijn hak maken in het kabinet om dit te fixen.

[1:12:25] En sterker nog, ik ga ook mijn coalitiegenoten daarvan overtuigen.

[1:12:29] Of blijven het opnieuw mooie woorden waar we uiteindelijk van moeten constateren dat D66 geen deuk in een pakje boter slaat.

[1:12:36] Dat is een terechte vraag en ik vind dat D66 daar best antwoord op mag geven of dit serieus is, dat ze hiervoor gaan knokken of dat dit een metafore is waar we uiteindelijk niets meer aan hebben.

[1:12:47] Vragen zijn terecht.

[1:12:51] Althans, alle vragen zijn wat mij betreft altijd terecht.

[1:12:56] Maar het is wel buiten de orde van het debat wat we hebben gevoerd, het commissiedebat.

[1:13:01] Hier ontstaat eigenlijk nu weer een heel nieuw debat, terwijl we volgende week ook een groot planeerdebat hebben over de betaalbaarheid.

[1:13:07] Dus dat zeg ik even bij voor de volgende vragenstellers, dat we hier niet nu een heel nieuw debat gaan halen.

[1:13:14] Maar nee, zeker.

[1:13:15] Daarom laat ik het ook toe.

[1:13:17] Ik zeg alleen, we hebben vorige week wel een commissiedebat gehad en volgende week een groot debat over betaalbaarheid.

[1:13:23] Maar ik laat hem toe en ik vraag aan de heer Houdekoper om daar kort op te reageren.

[1:13:29] Volgens mij heb ik in dit debat, maar ook de eerste termijn van dit debat, duidelijk aangegeven wat onze inzet is.

[1:13:36] Wij vinden dat het openbaar vervoer betaalbaar moet, dat het toegankelijk moet, dat we vervoersarmoede moeten voorkomen.

[1:13:42] Maar ik zeg er natuurlijk ook bij dat je kunt publiek geld maar één keer uitgeven.

[1:13:46] De crisis kan nog wel eens wat langer gaan duren, dus we moeten ook goed nadenken.

[1:13:50] Hoe krijg je nou iedere euro zo gericht mogelijk bij de groep die het het hardst nodig heeft?

[1:13:54] Daar zou ik ook het pakket van het kabinet op beoordelen.

[1:13:57] Dan ga ik naar de heer De Hoop.

[1:13:59] Ja voorzitter, toch ook een vraag van mijn kant, want ik ben het echt met heel veel eens wat de heer Huidekoper net namens D66 schetste.

[1:14:07] Maar ik wil hem wel voorhouden dat wij hier met elkaar niet toeschouwers zijn, maar dat wij echt invloed hebben en dat wij ook uit kunnen maken waar het geld naartoe gaat.

[1:14:15] En de heer Huidekoper kan hartstikke goed tellen.

[1:14:17] Er zou een meerderheid kunnen zijn om echt iets te doen op openbaar vervoer, zo op korte termijn als op lange termijn.

[1:14:24] Ik ben bereid om te kijken met elkaar hoe kunnen we dat doen, maar dan helpt het wel dat ook de woordvoerder van de grootste partijen van het land daar ook zijn nek voor uitsteekt.

[1:14:31] Ik denk dat daar de commissie ook een beetje naar op zoek is.

[1:14:34] Wat kunnen we verwachten van u de komende weken om daadwerkelijk wat op het openbaar vervoer te doen?

[1:14:41] Heer Huidekoper.

[1:14:42] Dank voor de vraag.

[1:14:45] Ik denk dat de heer De Hoop en ik elkaar op dit thema heel goed kunnen vinden.

[1:14:48] Daarom heb ik hem ook vorige week gevraagd, toen hij zijn idee in de commissie neerlegde, van wat bedoel je precies?

[1:14:54] Zouden we samen op kunnen trekken om dat mogelijk te maken?

[1:14:56] Dus die uitgestoken hand is er absoluut.

[1:14:59] Ik proef ook een breed gedeelde wens vanuit deze Kamer om het kabinet deze opdracht mee te geven om iets aan betaalbaar OV te doen.

[1:15:06] Er zijn verschillende opties ter tafel gekomen.

[1:15:09] Ik heb er een paar genoemd.

[1:15:10] De heer De Hoop heeft er ook een paar genoemd.

[1:15:12] Ik zou nou heel graag willen zien dat het kabinet hier gaat doorrekenen en dat we hier samen tot een meerderheid kunnen komen welke van die opties we kiezen.

[1:15:19] Heer Hoop.

[1:15:20] Ja, korte vraag.

[1:15:21] Dank ook voor dit antwoord.

[1:15:22] Volgens mij werd in het debat ook duidelijk in de beantwoording van de staatssecretaris dat inderdaad, bijvoorbeeld dat Dalvrij-product, op verschillende manieren kun je daar de prijs van verlagen.

[1:15:31] Dat is echt iets wat op korte termijn zou kunnen voor de trein, zowel de hoofdrailnetconcessie, maar dat heeft ook een doorwerking op regionale treinen.

[1:15:38] Bijvoorbeeld voor de bus zou je dan nog wat extras moeten doen.

[1:15:40] Maar dat heeft echt wel invloed.

[1:15:42] Is de heer Huidekoper bereid om met zijn fractie, daar ook met mijn fractie, de komende week naar te kijken?

[1:15:48] Heer Huidekoper.

[1:15:49] Ja, voorzitter, ik ben een groot fan van koffie.

[1:15:52] Ik drink het eigenlijk iets te vaak.

[1:15:53] Dus ik zou voorstellen dat de heer De Hoop en ik dat samen gaan drinken.

[1:15:59] Dank u wel.

[1:15:59] Dan ga ik naar mevrouw Beckerman voor haar tweede termijn.

[1:16:09] Ja, voorzitter, één seconde.

[1:16:11] Dan zet ik mijn stopwatch aan.

[1:16:14] Voorzitter, ik ben...

[1:16:17] sinds deel 1 van het debat niet van mening verandert.

[1:16:20] Betaalbaarheid van het openbaar vervoer moet beter.

[1:16:24] Op termijn willen wij gratis OV.

[1:16:26] We vinden dat OV beschikbaar moet zijn voor iedereen, overal.

[1:16:30] En we willen publiek OV terugdraaien van de privatisering.

[1:16:34] En ik denk dat ik eigenlijk die mening alleen nog maar sterker is geworden gezien de illegale oorlog in het Midden-Oosten en de impact die dat nu al hier heeft.

[1:16:44] En daarom zouden we op korte en op lange termijn heel veel moeten gaan doen.

[1:16:49] Nu OV onderdeel maken van dat pakket waar het kabinet mee komt en investeren en verbeteren als echt alternatief voor de auto.

[1:16:58] Voorzitter, ik zie het kabinet eigenlijk nog nauwelijks bewegen.

[1:17:02] In het gelekte pakket zit helemaal niks voor het openbaar vervoer.

[1:17:06] En als we in dit debat kijken is zelfs de meest sympathieke en vriendelijke voorstellen, zoals dat klimaatticket wat wij van harte steunen, wat een beetje lijkt op een soort tienertour, zomertour, wat echt nog een heel vriendelijk voorstel is.

[1:17:22] Daar komt nog geen duidelijk ja op.

[1:17:24] Voorzitter, de staatssecretaris wacht het af.

[1:17:27] Nog geen concrete maatregelen en antwoorden.

[1:17:30] Daarom goed dat de heer De Hoop een twee minuten debat heeft aangevraagd, want ik denk dat de Kamer daar wel mee zou moeten komen.

[1:17:37] Dank u wel.

[1:17:38] Dank u wel, mevrouw Beckerman.

[1:17:39] Geef ik het woord aan de heer Goudswaard.

[1:17:42] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:17:43] Ik heb volgens mij genoeg aangekaart over de problematiek die de OV-booswijnen worden geconfronteerd en toegang tot databanken.

[1:17:51] Dus ik hoop echt dat de Kamer daar goed over wordt geïnformeerd en ook frequent.

[1:17:57] Maar dan heb ik toch nog iets over autonom OV.

[1:18:00] Het is goed om te horen dat eraan gewerkt wordt, maar als ik dan, en daar heb ik in eerste termijn ook aan gerefereerd, de autonome bus, een artikel van drie weken geleden in de Telegraaf.

[1:18:10] Ja, die zeggen van ja, vooraf weten producenten niet hoeveel het kost voor het toelaten van nieuwe voertuigen.

[1:18:17] Andere landen wel.

[1:18:18] In Nederland kost zoiets 300.000 euro, in Duitsland is dat 20.000 euro.

[1:18:23] Dan verliezen leveranciers van autonome bussen hun interesse en dan gaan ze over de grens kijken.

[1:18:27] Dat zegt directeur Reizigers van de Haagse Stadsvoerder HTM.

[1:18:31] Kan de minister dan ook voor ons duiden waar nu dat verschil in zit met het thema in vergelijking met Nederland?

[1:18:38] En dat mag wat ons betreft ook gewoon in een gedetailleerde brief, zodat wij eventuele voorstellen ook kunnen uitwerken.

[1:18:43] En tot slot, als ik kijk naar de schriftelijke beantwoording,

[1:18:46] Dan zie ik ook staan dat het heel complex is natuurlijk en techniek en gedrag komen samen.

[1:18:51] Ja, dat snappen we allemaal.

[1:18:53] Dat doen andere landen ook.

[1:18:54] Maar dan staat hier ook.

[1:18:56] Ja, ik zal uw vraag aan de minister van INW overbrengen.

[1:18:59] Ja, ik hoop toch dat dit kabinet wat meer gaat samenwerken, want ook in de dunbevolkte gebieden zijn wij bij dit soort oplossingen heel erg gebouwd.

[1:19:09] Dat wilde ik nog even kwijt.

[1:19:10] Dank u wel, voorzitter.

[1:19:12] Dank u wel, meneer Goudswaard.

[1:19:14] Dan geef ik het woord aan de heer Jumelet.

[1:19:16] Dank u wel, voorzitter, en dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording, schriftelijk maar ook nu in de eerste termijn.

[1:19:23] Voorzitter, als het gaat om die toegang tot de registers en database, dank voor de toezegging om daar ons ook in een tijdpad van op de hoogte te houden.

[1:19:33] Ik denk dat het een ontzettend belangrijk thema is, zeker als het binnen sociale veiligheid aan de orde komt.

[1:19:39] Ik denk dat we daar als CDA net zoals alle andere partijen heel erg aan hechten, dat dat ook op die manier wordt ingevuld.

[1:19:45] Voorzitter, als het gaat om de geldstromen, daar is een onderzoek ook voorgaande.

[1:19:50] Ik denk dat we echt moeten kijken of het ook op een slimmere manier kan worden georganiseerd.

[1:19:54] En Zeeland is een goed voorbeeld, dus we willen graag ook daarover op de hoogte worden gehouden.

[1:20:00] Sorry, een van de vragen die ik ook nog stelde, die eigenlijk wel een beetje summier is beantwoord, dat ging over toch ook iets wat heel praktisch is, maar ook soms met sociale veiligheid heeft te maken.

[1:20:10] Dat gaat over de vuile treinen.

[1:20:12] Dat bericht wat toch ook wat op mij indruk maakte.

[1:20:16] Ik reis regelmatig inmiddels met de trein en merk ook dat dat een thema is bij heel veel reizigers.

[1:20:23] Ik zou er eigenlijk toch ook wat meer op willen laten reflecteren, namelijk wat gaan we er nou echt aan doen?

[1:20:29] Voorzitter, dank u wel.

[1:20:30] Dat roept de vraag op van mevrouw Beckerman.

[1:20:34] Ja, voorzitter, dank.

[1:20:35] Gisteren is dus dat een miljardpakket gelekt.

[1:20:39] Daar zit een maatregel in voor de onbelaste kilometer vergoeding van automobilisten.

[1:20:45] We zien nog niks voor het openbaar vervoer.

[1:20:46] We horen staatssecretaris zeggen ja, ik heb eigenlijk niet heel veel financiële ruimte om iets te doen voor het openbaar vervoer.

[1:20:54] Is het CDA met de SP van mening dat ook echt maatregelen moeten worden genomen om het openbaar vervoer veel betaalbaarder te maken?

[1:21:01] Wat het nu niet is.

[1:21:04] Voorzitter, het is net als de andere collega's net noemden en ze hebben gezegd lastig.

[1:21:11] om te reageren op iets wat nog naar buiten komt via het kabinet.

[1:21:17] Ik heb het in de krant gelezen, dus ja, ik constateer gewoon met elkaar ook dat we de urgentie zien als het gaat om korte termijn, dat we benieuwd zijn waar het kabinet mee gaat komen.

[1:21:26] In de eerste termijn, voorzitter, heb ik zelf ook gezegd, laten we ook kijken hoe we het slimmer kunnen organiseren en dat betekent inderdaad dat dat wat langer gaat duren, maar daar zit misschien ook een oplossing.

[1:21:36] Zeeland is een mooi voorbeeld, maar als het gaat om de korte termijn zijn we net zo benieuwd als in ieder

[1:21:40] wat er uiteindelijk in het kabinetsberaad aan de orde komt en wat er dan maandag naar buiten komt.

[1:21:46] Mevrouw Beckerman.

[1:21:48] Voorzitter, maar u hoeft niet te reageren, zag ik tegen de heer Humilet, op wat u in de krant leest.

[1:21:53] De Kamer heeft natuurlijk ook het budgetrecht en dat betekent dat als wij een wens hebben als Kamer om het openbaar voer betaalbaarder te maken, want die ticketprijzen zijn omhooggeschoten, dan kan dat.

[1:22:04] Dus mijn vraag zit niet

[1:22:06] Wilt u in de toekomst kijken, maar wilt u nu hard kijken en in uw hersenpan kijken?

[1:22:10] Wat wil het CDA nu doen voor de reizigers met openbaar voer?

[1:22:18] Het CDA staat voor een betaalbaar kaartje.

[1:22:20] Laat ik dat maar gewoon zo zeggen dan.

[1:22:22] En dat betekent dat we met elkaar moeten kijken hoe we dat realiseren.

[1:22:25] Dat hebben we ook ingebracht.

[1:22:27] Het kabinet gaat daar een besluit over nemen over het pakket.

[1:22:30] En dat gaan we met elkaar horen.

[1:22:31] En ik stel in ieder geval vast dat we zelf ook kijken naar hoe het georganiseerd is.

[1:22:35] Ik hoorde de staatssecretaris-voorzitter ook zeggen dat in Zeeland met niet meer kosten ook een beter product is geleverd.

[1:22:42] Dus ik kijk echt ook naar die stromen, geldstromen.

[1:22:47] Als het gaat om onderwijs, we hebben met de software problemen gehad.

[1:22:52] Student OV-kaart, als het gaat om de middelen die ook bij het OV terechtkomen.

[1:22:57] vanuit INW.

[1:22:58] Ik denk dat het heel belangrijk is om ook daar nog eens goed naar te kijken.

[1:23:01] Ja, ik loop niet vooruit op de brief die gaat komen, voorzitter.

[1:23:06] Dank u wel.

[1:23:06] En dan geef ik het woord aan de heer El Abassi.

[1:23:09] Voorzitter, dank.

[1:23:11] En we hebben ook de beantwoording ontvangen via de mail.

[1:23:15] En wat we daarin teruglezen is vooral uitstel

[1:23:19] en onderzoeken en ondertussen betalen mensen zich nu op dit moment blauw aan de pomp, worden taxichauffeurs klemgezet en stijgen OV-prijzen harder en harder.

[1:23:32] En voorzitter, andere landen die grijpen wel in, Nederland die blijft afwachten en de vraag is dus niet of het kan, maar waarom?

[1:23:40] dit kabinet ervoor kiest om niets te doen.

[1:23:44] Voorzitter, wij gaan met de twee minuten debat een aantal moties indienen waarbij we het kabinet willen helpen, waarbij we de staatssecretaris willen helpen om toch een beweging te maken richting de mensen die het nu heel moeilijk hebben en daar wil ik ook mijn bijdrage bij beëindigen.

[1:24:00] Dank u wel, voorzitter.

[1:24:03] Ja, dank u wel en ik zie zelf af van mijn tweede termijn.

[1:24:08] Dan kijk ik even naar de staatssecretaris, hoe lang de staatssecretaris tijd nodig heeft om nog wat vragen te beantwoorden.

[1:24:18] Wacht een kwartiertje?

[1:24:18] Ja, we zitten denk ik goed in de tijd, dus een kwartier en dan kunnen we zelf even de benen strekken in de tussentijd.

[1:24:25] Ja, dan gaan we verder om, even kijken, vijf over één maken.

[1:39:50] Goedemiddag, welkom terug bij het debat openbaar vervoer en taxi.

[1:39:58] In de tweede termijn zijn wat vragen gesteld en die kan de staatssecretaris nu beantwoorden.

[1:40:03] Ik vraag aan de leden om een klein beetje terughoudend te zijn met heel veel interrupties, want om half twee moeten worden gestemd en er worden alle 150 Kamerleden geacht in de plenaire zaal te zitten.

[1:40:14] Dus ik wil om vijf half twee afronden.

[1:40:17] De staatssecretaris.

[1:40:20] Voorzitter, ik ga het proberen zo snel mogelijk te doen.

[1:40:26] De heer De Hoop vroeg of ik bij het Dova-gesprek de toegankelijkheid zou willen bespreken, met name als het gaat om kleinere gemeenten.

[1:40:38] Dat ga ik doen.

[1:40:40] Voorzitter, de tweede vraag was over de Lelylijn, of dat niet voor de zomer zou kunnen.

[1:40:48] Dat kan ik niet toezeggen, want het is echt een ingewikkelde kwestie.

[1:40:51] We moeten 15 miljard zoeken.

[1:40:53] Het is best een ingewikkeld dossier.

[1:40:59] Ik ga wel, maar dat was ook het antwoord wat ik had gegeven, zo snel mogelijk.

[1:41:02] Zo stond hij volgens mij erin.

[1:41:04] Dus ik had niet gezegd voor of na de zomer, maar zo snel mogelijk.

[1:41:08] U mag de microfoon even uitzetten, want de heer De Hoop heeft een vraag.

[1:41:13] Helder, maar dan concludeer ik dat het dus wel na de zomer waarschijnlijk wordt, tenzij ik de staatssecretaris een keer begrepen heb.

[1:41:19] Dan heb ik wel een andere vraag, want in het rapport van Knot staat heel duidelijk dat je eigenlijk 25 jaar 400 miljoen zou moeten sparen.

[1:41:26] Het exacte bedrag wat het gaat kosten nog niet, maar dat is ongeveer wat hij schetst.

[1:41:29] Het kabinet heeft nu nog 650 miljoen in haar begroting voor de Lelylijn.

[1:41:35] De staatssecretaris zou wel kunnen zeggen

[1:41:38] Ik ga in ieder geval tot die tijd die 400 miljoen van de Lelylijn of die 650 miljoen wel vastzetten.

[1:41:44] Ook in lijn met het rapport Knot en wat we met elkaar afgesproken hebben tot nu toe.

[1:41:49] Is de staatssecretaris daar in ieder geval wel toe bereid dan?

[1:41:52] Omdat het denk ik wel wat zorgen in het noorden weg zou nemen.

[1:41:58] Het beste antwoord wat ik op dit moment kan geven, voorzitter, is dat ik heel goed begrijp hoe belangrijk de Lelylijn is.

[1:42:06] Daar heb ik ook al verschillende mensen over gesproken.

[1:42:10] En dat wij het rapport van Knot ook heel serieus nemen.

[1:42:15] We hebben gesprekken gevoerd met Duitsland en in die context wil ik eigenlijk zo snel mogelijk, heb ik ook in het antwoord aangegeven, met een antwoord komen op uw vraag.

[1:42:27] Oké, gaat u verder.

[1:42:29] Dan, voorzitter, was er een vraag van de heer Sjoerds over het bevriezen en of er een kamerbrief zou kunnen komen voor de zomer.

[1:42:37] Ik zal dit met mijn collega, de minister van JNV, opnemen, want ik heb hem daar wel bij nodig en dan laat ik dat weten.

[1:42:48] De heer Sjoerds.

[1:42:49] Verheerde voorzitter, een vraag.

[1:42:51] Is het de vraag of überhaupt een brief komt of zit het hem in de timing?

[1:42:57] Staatssecretaris.

[1:42:59] Het zit hem in de timing.

[1:43:01] Ik wil even met ook de minister die natuurlijk hier verantwoordelijk voor is.

[1:43:05] Ik wil even met hem bespreken in welke timing we ook echt de Kamer iets kunnen melden.

[1:43:13] Dus het mag een toezegging zijn, voorzitter, maar de termijn open.

[1:43:16] En als dat het geval is, dan is dat oké.

[1:43:19] En dan kom ik met een antwoord.

[1:43:22] Ja, bij toezeggingen zit er altijd wel een termijn.

[1:43:25] Dus er moet wel een termijn worden aangegeven.

[1:43:29] Voor augustus.

[1:43:34] Na de zomer.

[1:43:36] Ja, na de zomer is 364 dagen, dus dat is vrij ruim begrip.

[1:43:40] Wanneer na de zomer?

[1:43:43] Voorzitter, misschien mag ik een ander voorstel doen, een tussenvoorstel.

[1:43:46] Ik heb uiteraard met de minister van JNV afgesproken dat ik hem zo snel mogelijk spreek.

[1:43:52] Zal ik dan laten weten in welk traject wij de Kamer informatie kunnen geven?

[1:44:00] Voorzitter, als zij dat in een Kamerbrief zou willen doen, graag.

[1:44:02] Ja, maar mag ik het opvatten in het vierde kwartaal in ieder geval?

[1:44:11] De brief komt eerder, zo snel ik met de minister van JNV zit, want dan weet u in ieder geval welk tijdpad daarin dolbol is, ook voor hem.

[1:44:22] Oké, gaat u verder.

[1:44:23] Dan gaan we naar een vraag van de heer Huidekoper, voorzitter.

[1:44:30] Ik zal zijn voorstel uiteraard meenemen met richting de taskforce, zodat hij daar ook onderdeel van kan zijn.

[1:44:39] Dan de heer Heuting, voorzitter, over de spoorwegpolitie, samen natuurlijk met de heer Goudswaard.

[1:44:48] Het een en ander opgezocht in de korte tijd die ik had.

[1:44:52] Er was inderdaad een motie van eerpans.

[1:44:55] Er is een pilot uitgevoerd.

[1:44:57] En bij het eerste halfjaarsbericht van de politie van 2025 is gezegd dat het beste zicht op prioriteiten toch echt vanuit de politie zelf moet komen.

[1:45:08] Het is ook een afweging die in de lokale driehoek gemaakt moet worden.

[1:45:12] En dat was in ieder geval het antwoord aan de Kamer.

[1:45:17] Dus we hebben een soort pilot gedaan die redelijk zwakker is dan waar de motie om vroeg.

[1:45:25] Mijn vraag is, is het kabinet bereid om hier verder naar te kijken, om te kijken wat we vanuit bijvoorbeeld JNV kunnen doen en dat wel de staatssecretaris daarvan uit stelselverantwoordelijken wel haar rol in kan pakken om eens breder te gaan kijken, we gaan hier eens verder mee aan de slag.

[1:45:43] De staatssecretaris.

[1:45:46] Voorzitter, ik ben bereid om natuurlijk veel te onderzoeken, maar die spoorwegpolitie, die was er, is er nu niet meer.

[1:45:54] Daar is ook wel een afweging op geweest.

[1:45:58] Ik zou echt alleen op de lange duur nog een keer willen overwegen of die weer terug moet komen als we er niet uitkomen.

[1:46:06] Want dat is natuurlijk een beetje, denk ik, de volgorde der dingen.

[1:46:09] We hebben gezegd, er is een probleem.

[1:46:11] Dat heeft te maken met de relatie tussen de BOA's en de inzet van de politie.

[1:46:16] Dat heeft niks te maken met partijen zelf, maar wel dat de politie onderbezet is en dat het lang duurt voordat BOA's ondersteund worden.

[1:46:23] Dat wil ik eerst bekijken.

[1:46:25] Ik wil ook kijken wat ik daarop kan doen.

[1:46:27] En dan, wie weet, komt het idee van een spoorwegpolitie nog een keer aan de orde.

[1:46:32] Dat lijkt me de volgorde der dingen.

[1:46:34] Ja, heel kort.

[1:46:36] Het probleem is, voorzitter, dat er al jaren een probleem is en dat we een beetje aan het aanboderen zijn.

[1:46:41] Dat wil ik niet zeggen, want ik begrijp dat we heel veel maatregelen nemen, maar het is niet genoeg.

[1:46:47] Dat hebben we ook, denk ik, kamerbreed delen we dat.

[1:46:49] Dus ik zou wel de minister willen aanjagen en ik hoop dat ze dat kan toezeggen, is dat ze echt wel serieus gaat kijken om dan een voorstel naar de Kamer te sturen om dit toch te gaan doen.

[1:47:00] Staatssecretaris.

[1:47:03] Voorzitter, wat ik kan toezeggen, dat is wat ik ook in mijn inleiding heb gezegd.

[1:47:07] Ik vind het een groot probleem.

[1:47:10] Het is urgent.

[1:47:11] Ik heb met de andere departementen te maken en daar heb ik van afgesproken dat ik onder andere in het Conferent Sociale Veiligheid de maatregelen meenem, want het is ook een uitwerking van het regeerakkoord.

[1:47:25] Als blijkt dat we er toch niet uitkomen en er andere maatregelen nodig zijn, dan kan ik me voorstellen dat we deze afwegen, maar wel in die volgorde.

[1:47:36] Ja, en u doet een toezegging, dus dan volgt er een brief met een termijn.

[1:47:42] Kunt u daar een termijn aan hangen?

[1:47:44] Voorzitter, ik zou dan eigenlijk willen terugkomen op wat ik eerder heb toegezegd, namelijk dat wij hard werken aan het Confinans Sociale Veiligheid.

[1:47:53] Daar wordt ook in opgenomen de uitwekking van het regeerakkoord.

[1:47:57] Als blijkt dat dat op de een of andere manier onvoldoende is, dan ben ik wel bereid om te kijken naar wat er nog meer mogelijk is.

[1:48:04] Dit zou een mogelijkheid kunnen zijn, maar ik wil dat echt wel heel serieus afwegen, want er is niet voor niks afscheid van genomen.

[1:48:12] Dan wacht ik uiteraard de inbreng van mevrouw Beckerman af, voorzitter, in het twee minuten debat.

[1:48:23] Precies, leek me ook.

[1:48:24] En dan de heer Goudswaard.

[1:48:28] Het Autonoom OV.

[1:48:30] Wij komen met een brief over de pilotsautonoomvervoer over niet al te lange tijd.

[1:48:38] Als u het goed vindt, vraag ik via de voorzitter, dan neem ik dit punt daarin mee en dan kan ik dat ook met de minister van INW afstemmen.

[1:48:51] Dan, voorzitter, de heer Jumelet, die onderstreept, denk ik, nog eens een keer de urgentie om in het tijdpad wat hij gevraagd heeft, maar om inderdaad op een slimme manier te kijken naar geldstromen, op een slimme manier te kijken naar bijvoorbeeld wat er in Zeeland is gebeurd, zodat je werk met werk geld met geld kunt maken.

[1:49:12] Dus ik beschouw dat als een aanmoediging om daar zo snel mogelijk mee door te gaan.

[1:49:17] Wat de vuile treinen betreft, dat zal ik met de NS opnemen.

[1:49:24] We hebben regelmatig gesprek om nog eens een keer met hen door te nemen.

[1:49:27] Ik weet dat er investeringen zijn gedaan om iets te doen aan die vuile treinen, maar het lijkt me wel verstandig en ook netjes om dat eerst ook nog even met hem op te nemen.

[1:49:39] Dat ga ik doen.

[1:49:40] Dan wil ik de staatssecretaris daarbij ook wel even wijzen op de motie Eerdmans, nog niet zo lang geleden, waar dan ook werd opgeroepen om werk te maken van schone treinen en daar dan ook de KPIs verder aan te scherpen.

[1:49:59] Die motie is volgens mij kamerbreed aangenomen.

[1:50:04] Dus als de staatssecretaris die zou mee willen nemen, dan heel graag.

[1:50:10] De staatssecretaris.

[1:50:12] Voorzitter, gaan we doen.

[1:50:14] Belangrijk genoeg.

[1:50:16] Dan wacht ik uiteraard de inbreng...

[1:50:17] Ontbreken we heel even?

[1:50:18] Excuses, want de heer Jumelet had nog een vraag.

[1:50:21] Ja, voorzitter, blij dat collega Goudswaard dit ook even inbrengt.

[1:50:25] Dus dat is heel mooi, want het is echt een belangrijk punt wat mij betreft.

[1:50:29] Het gaat ook over sociale veiligheid, want uiteindelijk gaat het over het goede product wat we kunnen aanbieden.

[1:50:35] Maar ik wil ook aandacht graag vragen voor de mensen die werkzaam zijn in de schoonmaker.

[1:50:39] Het gaat over contracten, het gaat ook over hoe we met deze mensen omgaan, maar ook over de capaciteit van inzet voor schoonmaak.

[1:50:45] Dus ik zou dat heel graag meegeven in het gesprek wat gevoerd wordt, voorzitter.

[1:50:51] Dank u wel.

[1:50:52] Voorzitter, ik zal hem ook in die breedte met de NS bespreken, want dat zijn allemaal successievelijk belangrijke zaken die ertoe doen en die ook iets doen met de treinen, maar ook met het product, maar ook met hoe mensen zich uiteindelijk natuurlijk in die trein voeren.

[1:51:08] Dan wacht ik uiteraard de inbreng van de heer El Abassi af in het twee minuten debat.

[1:51:13] Zoals hij aankondigde, dan heb ik eigenlijk nog één

[1:51:17] Punt zelf, en dat is dat ik Wouter Koolmees, dan zie je dat ik toch nog in een inwerkproces zit.

[1:51:23] Die had ik waarnemend voorzitter gemaakt van de NOVB, maar hij is waarnemend voorzitter van de OVNL.

[1:51:30] Hij zit dus ook, maar... Dus het komt uiteindelijk goed, maar het is toch verstandig om dat even recht te zetten.

[1:51:37] Voorzitter, dan was ik er volgens mij.

[1:51:39] Oké, dank u wel.

[1:51:42] Dan gaan we afronden met allereerst de toezeggingen die zijn gedaan.

[1:51:49] Allereerst, er is een twee minutenbewat aangevraagd door de heer De Hoop.

[1:51:55] De toezeggingen zijn, de Kamer wordt voor de zomer per brief over de resterende infraknelpunten voor het volledig rijden van de HRN-concessie, dat is het hoofdrailnetconcessie,

[1:52:06] geïnformeerd.

[1:52:08] Deze toezegging is ook al gedaan aan de Witte Hoop tijdens het CDS-commissiebad Spoor op 18 december.

[1:52:15] De Kamer wordt rond de zomer per brief geïnformeerd over de uitkomsten van het betaalbaarheidsonderzoek van het OV voor de reiziger dat nu loopt.

[1:52:23] De Kamer ontvangt per brief een tijdpad van de toegang tot het rijbewijsregister, de strafrechtketen, databank en het vreemdelingenregister.

[1:52:33] in samenhang met het Conferent Sociale Veiligheid.

[1:52:37] Welke termijn kunnen we deze brief verwachten?

[1:52:47] Spoedig na de zomer.

[1:52:48] Spoedig na de zomer, voorzitter.

[1:52:50] Maar ik ga er wel echt alle haast achter zetten die nodig is.

[1:52:53] Ja, dus dan kunnen we ongeveer denken aan september.

[1:52:57] Ja, mag ik dat laten opschrijven?

[1:53:00] Dan hebben we een toezegging.

[1:53:02] Na de zomer ontvangt de Kamer een brief over hoe het gaat met de toegankelijkheid in het OV, mede naar aanleiding van gesprekken.

[1:53:09] Hier wordt specifiek gekeken naar de kleinere gemeentes en de staatssecretaris treedt hierover in gesprek met DOVA.

[1:53:16] Dat is even... DOVA staat voor...

[1:53:20] Help mij heel even.

[1:53:21] Decentrale OV-autoriteiten.

[1:53:23] Decentrale OV-autoriteit.

[1:53:26] Heel goed om te weten.

[1:53:31] Ja, oh, de staatssecretaris moet weer even de microfoon uitzetten.

[1:53:35] Ja, u gaat het heel snel leren.

[1:53:40] Ja, dat maakt helemaal niet uit.

[1:53:43] Dan hebben we nog een toezegging.

[1:53:45] De staatssecretaris treedt in gesprek met de NS over een vergelijkbare campagne voor medewerkers, veiligheid en service en koppelt dit per brief aan de Kamer terug.

[1:53:55] Welke termijn kunnen we deze brief verwachten?

[1:53:59] Ja?

[1:54:00] Dat gaat voor de zomer gebeuren.

[1:54:03] Per brief komt de staatssecretaris zo snel mogelijk terug, op zo'n kort mogelijke termijn, op hoe het kabinet gaat borgen, hoe er geen afbreuk wordt gedaan aan de sociale veiligheid in het OV in het kader van het confinant sociale veiligheid.

[1:54:16] Daarvan heb ik het zo begrepen dat de staatssecretaris het confinant sociale veiligheid gaat afwachten en als er dan nog knelpunten zijn om dan terug te komen.

[1:54:27] Heb ik dat zo goed begrepen?

[1:54:31] Ik heb het als volgt in mijn hoofd zitten.

[1:54:34] Ik zet alle effort op het confinant sociale veiligheid.

[1:54:40] Daar zit ook de uitwerking in van het regeerakkoord.

[1:54:43] Er zit ook de uitwerking in hoe zit het nu met al die registers.

[1:54:46] Daar zit dus ook in de relatie van de BOA's naar de politie.

[1:54:50] Als blijkt dat we er op de een of andere manier niet uitkomen, heb ik gezegd, dan is het ook logisch dat je ook een aantal andere zaken afweegt.

[1:55:00] En dan hebben we daar op aanvullend eigenlijk nog een toezegging in het Confinans Sociale Veiligheid.

[1:55:10] Wordt het regeerakkoord uitgewerkt als blijkt dat daarin onvoldoende ruimte is.

[1:55:15] Wordt bezien of er een mogelijkheid bestaat in zaken de spoorwegpolitie.

[1:55:19] En de Kamer wordt hier per brief over geïnformeerd.

[1:55:23] En ook daar zouden we nog graag een termijn op willen horen.

[1:55:27] Ja, dat is allemaal september.

[1:55:31] Is het geen idee om die brief van september een algemene updatebrief te laten zijn voor dat sociaal covenant?

[1:55:43] We zitten nu heel erg fijn te slijpen wat wel en wat niet.

[1:55:47] Maar als het gewoon een algemene updatebrief mag zijn dan helpen we elkaar denk ik.

[1:55:52] En vooral ook de mensen die boa zijn en niet weten wat ze moeten.

[1:55:56] En de mensen die in de trein zitten en een beetje bevreesd zijn.

[1:56:00] De staatssecretaris.

[1:56:02] Wat mij betreft kan dat, voorzitter.

[1:56:07] Dus er gaan drie toezeggingen meegenomen worden in de brief die in september volgt.

[1:56:15] Dan zijn we aan het einde gekomen van dit debat.

[1:56:20] Ik wil de staatssecretaris en haar staf, die hier zowel zichtbaar als onzichtbaar hard aan het werk is, om de Kamer te voorzien van antwoorden.

[1:56:30] Ik wil de leden bedanken voor hun aanwezigheid en een goed inhoudelijk debat.

[1:56:36] Ik wil de mensen op de tribune bedanken voor hun aanwezigheid hier in de Kamer en de mensen thuis voor het volgen van het debat via de livestream.

[1:56:43] Dank aan de bodes die ons voorzien van alles zodat wij hier een debat überhaupt kunnen voeren.

[1:56:50] Dank u wel daarvoor.

[1:56:52] De schriftelijke beantwoording, want niet alle vragen die in het debat zijn gesteld zijn hier mondeling beantwoord, maar dat komt omdat

[1:57:00] de staatssecretaris heel veel vragen al schriftelijk heeft beantwoord.

[1:57:04] Mocht u die willen lezen, dan is dat te vinden op de website rijksoverheid.nl onder het kopje Kamerstukken.

[1:57:13] Dus daar kunt u rustig nog alle antwoorden teruglezen die al gegeven zijn.

[1:57:17] En dan wens ik iedereen een hele fijne dag en hoop ik dat iedereen vanavond weer veilig thuis is bij zijn geliefde.

[1:57:25] En gaan wij naar de stemmingszaal.

[1:57:29] Dank u wel.