Schiphol

[0:00:00] kan plaatsnemen.

[0:00:03] open ik dit commissiedebat van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat.

[0:00:08] Ik heet allereerst de mensen op de publieke tribune van achter welkom en ook de mensen die thuis kijken en luisteren via het digitale kanaal.

[0:00:15] Ook de minister van Infrastructuur en Waterstaat en zijn team waarvan een gedeelte achter gesloten deuren zit.

[0:00:21] En ook de leden van de Tweede Kamer, de Staten-Generaal, van achter welkom.

[0:00:25] Ik stel voor een spreektijd van vijf minuten per fractie en vier losse interrupties.

[0:00:34] Mevrouw Kreuger.

[0:00:37] Voorzitter, het is een groot onderwerp, groot debat.

[0:00:39] We hebben vijf minuten spreektijd.

[0:00:41] Ik stel echt wel voor dat we voor zes interrupties gaan.

[0:00:46] Met kostjes knikt, iedereen knikt.

[0:00:48] Dan gaan we zes losse interrupties doen.

[0:00:51] Probeer ze gewoon een beetje schappelijk kort te houden, want dan laten we ook die dertig seconden regeling niet gelden, maar we moeten hier wel over vijf uur uit de zaal zijn.

[0:01:00] En dan geef ik graag als eerst het woord, ze was al het handdoekje komen leggen een half uur geleden.

[0:01:04] Dat doen vakantiegangers ook bij het zwembad.

[0:01:06] Het lid kost iets van de Partij voor de Dieren, absoluut.

[0:01:10] Ah, voorzitter.

[0:01:12] In Castricum uit Hoorn en vele andere plaatsen raast elke acht minuten een vliegtuig over de hoofd van mensen.

[0:01:19] Bewoners vertellen hoe ze, ondanks drie dubbele isolaties, soms met een koptelefoon op moeten slapen.

[0:01:24] hoe ze kortademig worden van de uitstoot.

[0:01:26] De vrijheid van mensen in hun eigen huis, in hun eigen slaapkamer wordt ze ontnomen.

[0:01:31] Honderdduizenden mensen, ook kinderen, worden er letterlijk ziek van.

[0:01:35] En daar gaat dit debat vandaag over.

[0:01:37] Niet over percentages, niet over modellen, maar over één fundamentele vraag.

[0:01:41] Beschermt de overheid haar inwoners of beschermt zij vooral de luchtvaartlobby?

[0:01:46] En de pijnlijke waarheid is, al 16 jaar kiest de overheid vooral voor de luchtvaart.

[0:01:51] 16 jaar lang mocht Schiphol via gedoogconstructies en rekentrucs illegale schade toebrengen aan natuur, klimaat en gezondheid.

[0:01:58] Met hulp van het Rijk.

[0:02:01] Omwonenden moesten zelf naar de rechten stappen om bescherming af te dwingen.

[0:02:05] En de rechter was duidelijk, het Rijk heeft de mensenrechten van omwonenden geschonden door hun belangen stelselmatig ondergeschikt te maken aan die van de luchtvaart.

[0:02:13] Het Rijk moest daarom eindelijk een eerlijke belangenafweging gaan maken.

[0:02:17] Dat had moeten gebeuren in het luchthavenverkeerbesluit dat vandaag voor ligt.

[0:02:21] Maar wat gebeurde er?

[0:02:23] Het vorige kabinet zette met een PVV-minister juist de oude giftige cultuur voort.

[0:02:28] Nog dichter op de schoot van de luchtvaartlobby zitten.

[0:02:30] Zo dicht dat een topambtenaar er niet meer tegen kon en opstapte.

[0:02:34] Dit kabinet zet dat beleid gewoon door.

[0:02:37] Het legaliseert jarenlange illegale overlast en opent ook nog de deur voor verdere groei van Schiphol.

[0:02:42] Voorzitter, ik kan daar echt boos van worden.

[0:02:45] Na 16 jaar strijd zou de omwonende eindelijk herstel krijgen, maar opnieuw krijgen ze rekentrucs en wabbeleid voorgescholten.

[0:02:52] En hoe weten we dit?

[0:02:53] Omdat het oordeel van de onafhankelijke commissie MER hierover vernietigend is.

[0:02:56] De commissie zegt letterlijk dat er geen goede basis in ligt voor dit besluit, dat belangrijke alternatieven niet serieus zijn genomen, dat het systeem veel ruimte laat voor de luchtvaart en vooral dat niet is aangedoden de gezondheid van omwonenden voldoende wordt beschermd.

[0:03:09] De commissie adviseert zelf om terug naar de tekentafel te gaan.

[0:03:12] De commissie is zelden zo hard.

[0:03:15] Dit zegt alles.

[0:03:16] En toch wil dit kabinet het huidige besluit doorzetten.

[0:03:19] Beste mensen, thuis en hier in de zaal, de minister zal jullie voorhouden dat hij dit zogenaamd doet om recht te doen aan de uitspraak van de rechter en omwonenden en dat hij daarom snel wil doorzetten.

[0:03:30] Maar trap hier dus niet in.

[0:03:32] Dit zijn oude politieke spelletjes.

[0:03:34] Wat de minister ook zegt, hou twee feiten in je achterhoofd.

[0:03:37] Eén, dat de onafhankelijke commissie helder is.

[0:03:39] Dit beleid kan zo niet.

[0:03:41] En twee, dat geen enkele omwonende organisatie ook maar een beetje blij is met wat hier voor ligt en dat de toezichthouder IOT kritisch is.

[0:03:50] Dan weet je dat de balans compleet zoek is.

[0:03:52] Dus ik vraag de minister begrijpt hij dat het totaal ongeloofwaardig is om te beweren dat dit besluit omwonenden beschermt, terwijl juist die omwonenden zich opnieuw in de steek laten voelen?

[0:04:01] Beseft hij dat hij met zo'n vernietigend oordeel van de commissie meer opnieuw afstevend op een nederlag bij de rechter?

[0:04:07] Er is een interruptie.

[0:04:09] Er is een interruptie van de heer Geurting van de Groep Marketschouw.

[0:04:12] Waar de mensen thuis vooral niet moeten intrappen is de bangmakerij van het lid Kostiets.

[0:04:18] Want wat hier gebeurd is, is feitelijk dat we een zorgvuldige Balanced Approach procedure zijn doorlopen.

[0:04:23] En wat hier feitelijk aan de hand is, is dat wij met elkaar een doel hebben vastgesteld van 20% geluidsreductie.

[0:04:29] Op dit moment hebben we 13,7% geluidsreductie en het aandeel gaat nog vol stijgen omdat we namelijk gaan werken met stillere vliegtuigen.

[0:04:36] En mijn vraag aan de lid Costis is, stop alsjeblieft met bang maken.

[0:04:40] Stop alsjeblieft met mensen te vertellen dat vliegen slecht is.

[0:04:44] Blijf bij de feiten, namelijk het geluid is volgens minder, de mensen worden gehoord, de mensen worden serieus genomen.

[0:04:51] Dat is het eerlijke verhaal.

[0:04:53] Daar moet u wel bij blijven, mevrouw Ditkostis.

[0:04:56] Voor degenen die iets later zijn binnengekomen, we hebben afgesproken zes korte en puntige interrupties.

[0:05:04] Maar daaraan wijs ik u dan nu even op.

[0:05:07] Dit kost iets.

[0:05:09] Ja, voorzitter, dit is precies waar het publiek hier en thuis voor waarschuwde.

[0:05:13] Dit is wat je krijgt.

[0:05:14] Termen als balanced approach en percentages en geleidsdoelen, et cetera, et cetera.

[0:05:19] Daar gaat vandaag meer mee worden gestrooid.

[0:05:23] Maar twee fleiten blijven overeind.

[0:05:25] Commissie Mer, de enige onafhankelijke commissie die we hebben om juist te toetsen of ons beleid een beetje goed in elkaar zit op dit soort vlakken, die is vernietigend.

[0:05:33] En die is dus zelden zo vernietigend over een besluit.

[0:05:36] of wat ervoor ligt.

[0:05:38] En ten tweede, er is dus vanuit de rechten gezegd, er is te lang, decennia lang, te veel rekening gehouden met de luchtvaart.

[0:05:46] Die ging altijd opeen en de belangen van de omwonenden zijn daar onder geschikt aan geraakt.

[0:05:52] Dat moet in balans komen.

[0:05:54] Er moet een eerlijke belangenafweging worden gemaakt.

[0:05:57] En wat zien we nu?

[0:05:59] We zien dat het beleid vooral is ingestoken vanuit het luchtvaartbeleid en dat de omwonenden, voor wie de rechter eigenlijk die uitspraak dus heeft gedaan en ze gelijk heeft gegeven, dat ze allemaal niet een klein beetje blij zijn.

[0:06:12] Dat zijn de feiten, zegt ik richting de PVV.

[0:06:14] En ik begrijp echt niet dat die PVV dat negeert.

[0:06:17] Oh, sorry.

[0:06:19] Dat is de groep Marcus.

[0:06:21] Oh, excuse.

[0:06:21] Ja, ik blijf het een beetje nat vinden.

[0:06:27] Ja, ik blijf het, ik maak hem even af, ik blijf het, ja, ik blijf het, excuse.

[0:06:33] Maar ik vind het gewoon echt jammer dat ook groep Markushouwer, maar ook PVV hier gewoon van weg kijkt.

[0:06:38] Want het gaat ook over hun eigen kiezers.

[0:06:40] Het gaat er ook over dat dit soort beleid ervoor zorgt dat juist die belastingbetaler meer moet gaan betalen voor de schade die wordt aangericht.

[0:06:47] Niemand is tegen vliegen in het algemeen, maar wat dit beleid faciliteert, is meer schade ten koste van burgers, een rupsje nooit genoeg beleid voor de luchtvaart en dat kunnen we nooit accepteren.

[0:07:03] Ook voor de leden die ze juist binnenkwamen, zes korte en puntige interrupties, dat u dat weet.

[0:07:11] Ja, kijk, bewijs maar weer dat het lid Corsi zwijtenvrij praat.

[0:07:15] Eén over de PVV, maar daar ga ik verder niet over in.

[0:07:18] Ik mis voorzitter Graus in de fractie dat ik dat wel gezegd heb.

[0:07:22] Maar voorzitter, laat ik wel wezen.

[0:07:25] De commissie Merck gaat uit van het aantal vluchten van 294.000.

[0:07:30] Dat is gebaseerd op het luchthavenbesluit uit 2008.

[0:07:34] Voorzitter.

[0:07:36] De laatste jaren heeft geen enkele omwonende te maken gehad met het aantal vluchten van 294.000 als het gaat om de geluidsintensiteit.

[0:07:45] Vertel dat verhaal dan, op zijn minst, voordat u dit soort gal over luchtvaart aan het spuren bent, zeg ik tegen lid Korsis.

[0:07:52] En als u dat dan allemaal niet wil, prima, maar zegt dan gewoon dat u vliegen haat.

[0:08:01] Voorzitter, opnieuw probeert de lid van de groep Markushoff af te leiden van de feiten.

[0:08:07] En de feiten zijn dat we een onafhankelijke commissie meer hebben die in al haar wijsheid juist ons adviseert en die toch wel, neem ik aan, iets meer weet dan mijn collega aan de linkerzijde hierover.

[0:08:18] En die is gewoon vernietigend.

[0:08:19] Die is zelden zo vernietigend over een besluit, over een stuk, als dat nu het feit is.

[0:08:27] En daar moet je serieus iets mee als Kamer.

[0:08:30] Dat is één.

[0:08:31] En ten tweede, dit hele traject hebben we gestart, dat zegt ook het kabinet, om die omwonenden nou eindelijk wat recht te doen.

[0:08:38] Maar niemand...

[0:08:39] Ga u eens de omwonenden spreken.

[0:08:41] Niemand van die omwonenden is hier ook maar een beetje blij mee.

[0:08:45] Dat is de kern.

[0:08:46] Dus u kunt wel over de technieken praten en de percentages en de modellen en de balanced approach, maar die omwonenden hebben daar helemaal niets aan.

[0:08:55] De feiten spreken voor zich.

[0:08:59] Kost is, kunt u betogen vervolgen.

[0:09:01] Of hebben we er geld waard van?

[0:09:03] Ja, inderdaad.

[0:09:03] Ja, dank voorzitter.

[0:09:06] Ik word er dan toch een beetje door getriggerd door lid Kostiets, want lid Kostiets die geeft daarvan, we moeten ons niet laten leiden door percentages en getallen en feiten, maar we moeten luisteren naar de omwonenden.

[0:09:20] Maar ja, dan gaan wij als politiek beleid proberen te maken op onderbuik.

[0:09:25] Is dat wat lid Kostiets, ik ben antwoord, is dat wat lid Kostiets naast heeft?

[0:09:34] Nou, ik zou mijn collega toch willen uitnodigen om te luisteren naar wat ik zeg.

[0:09:38] Ik heb het juist over feiten en die twee feiten zijn.

[0:09:41] Er ligt een dik rapport van de commissie onafhankelijk die we allemaal hier hebben ingesteld om voor ons te bepalen, zodat het juist niet zo politiek wordt of een besluit goed onderbouwd is, hoe het zit qua impact op milieu en gezondheid.

[0:09:55] En die is dus vernietigen.

[0:09:57] Dat is punt één.

[0:09:58] En het tweede punt is er ligt een uitspraak van de rechter die zei

[0:10:03] Luchtvaartbelangen zijn veel te lang dominant geweest in het beleid van het kabinet.

[0:10:08] Dat moet anders.

[0:10:09] Belangen van de omwonenden moeten beter worden meegenomen.

[0:10:12] En dan zie je dat er een bestuit ligt waar nogmaals geen enkele omwonende groep ook maar een beetje blij mee is.

[0:10:20] Dus niemand eist hier perfectie.

[0:10:23] geen enkele omwonende groep ook maar een beetje blij mee is.

[0:10:27] Ja, dan kan je niet blijven volhouden dat hier een goed stuk ligt.

[0:10:31] Het is vernietigend volgens experts en het is ook dus niet in het belang van de omwonenden.

[0:10:36] En dat stoot mij juist tegen de borst dat dit kabinet een heel slecht besluit door de Kamer wil jassen onder een mond van dit doen we voor omwonenden.

[0:10:46] Dat is dus echt, echt misleiding van de Kamer.

[0:10:49] En daar wil ik echt een hele dikke streep doorheen trekken.

[0:10:53] Dank u wel.

[0:10:55] Meneer De Groot, VVD.

[0:10:59] Ja, voorzitter, hartelijk dank.

[0:11:02] Ik heb dan wel, als we het over feiten hebben, heb ik dan wel een vraag aan lid Kostiets.

[0:11:06] Vier uur, voorzitter.

[0:11:08] Hoe lid Kostiets aankijkt tegen het feit dat de minister ondanks een brief heeft gestuurd dat met het toch wel, ik zou bijna zeggen, historisch maatregelenpakket wat nu genomen wordt op Schiphol voor het eerst krimpt.

[0:11:20] geluidsreductie, dat daar mogelijk 13,7 procent of meer geluidsreductie uit voortkomt en dat de commissie-merk daar niets over zegt.

[0:11:29] Hoe kijkt het lid Kostis daarnaar?

[0:11:31] Naar die feiten en het feit dat daar niets over wordt gezegd.

[0:11:36] Voorzitter, ik zou mijn collega van de VVD toch willen terugverwijzen naar de commissie-Merend.

[0:11:41] Die zegt daar wel iets over en die is nogmaals vernietigend.

[0:11:44] Ik heb het net ook opgezomd in mijn bijdrage.

[0:11:47] Er is geen enkel bewijs, sterker nog de papieren werkelijkheid waar dit kabinet van uitgaat.

[0:11:54] Zelfs binnen die papieren werkelijkheid haalt dit kabinet waarschijnlijk niets uit voor de omwonenden.

[0:12:01] Laat staan als je naar de echte werkelijkheid gaat kijken.

[0:12:02] Bijvoorbeeld het feit dat er helemaal geen sprake is van primt.

[0:12:06] Die 478.000 bewegingen, dat is geen krimp.

[0:12:10] Daar is Schiphol de afgelopen paar jaar niet overheen gekomen qua vliegbewegingen.

[0:12:14] Dus dat is geen feitelijke krimp.

[0:12:17] Dus laten we daar elkaar niet over misleiden.

[0:12:18] En we weten, ik zou de VVD toch aanraden om bijvoorbeeld dit rapport te lezen, dat het zowel voor de gezondheid van omwonenden als voor klimaat als voor de economie veel beter is om met een veel kleinere luchtvaart te werken die veel meer gericht is op wat Nederlanders echt nodig hebben in plaats van buitenlandse overstappers en het verdienmodel van een aantal luchtvaartbobo's.

[0:12:42] In 2025 waren er in totaal 439.000 vluchten.

[0:12:47] Dus ja, dat is maar net op welke cijfers je je baseert, waar we het hier dan over hebben.

[0:12:51] Als we het over feiten hebben, want daar gaat het debat denk ik ook over.

[0:12:55] Maar het zegt genoeg dat dit kostisch aan het eind afsluit met luchtvaartbobo's.

[0:13:00] Het zegt al genoeg, denk ik, over hoe dit kostisch namens de Partij voor het Dieren aankijkt tegen toch een hele belangrijke

[0:13:06] plek in Nederland, de Schiphol, waar wij de connectiviteit met de wereld geregeld hebben, waar wij onze welvaart aan te danken hebben, waardoor mensen op vakantie kunnen gaan met elkaar, dat er zo over gesproken wordt.

[0:13:21] Ik zou dat nooit, via u voorzitter, ik zou daar nooit zo over willen spreken, als het gaat over boas.

[0:13:26] Ik zou dat willen koesteren, omdat het iets heel erg belangrijks is voor de toekomst van Nederland.

[0:13:30] Omdat we in Nederland leven en niet in Noord-Korea mag zij zeggen wat ze wil hier.

[0:13:35] Dat kost iets.

[0:13:37] Ja, voorzitter, ik spreek namens Partij voor de Dieren graag eerlijk over hoe het zit.

[0:13:43] En het zit zo dat we inderdaad te maken hebben met een aantal luchtvaartbobo's, CEO's, de top van luchtvaart, elite, die

[0:13:53] vooral hun eigen zakken hebben gevuld en allerlei trucjes hebben toegepast met de behulp van het kabinet en voorgaande kabinetten om maar een soort megalomane groei te blijven faciliteren in een land waar heel beperkte ruimte is.

[0:14:05] We hebben een natuurcrisis, een stikstofcrisis, we hebben last van gebrek aan ruimte, ook voor woningbouw.

[0:14:12] En Schiphol wilde steeds dat de rupsje nooit genoeg beleid van het kabinet en kreeg dat ook.

[0:14:17] En daar moeten we eerlijk over zijn.

[0:14:18] Dat neemt niet weg dat er ook gewoon een gezonde luchtvaart kan zijn, waar heel veel mensen ook hard aan willen werken binnen de luchtvaart en buiten de luchtvaart.

[0:14:26] Ik laat ook hier het rapport zien, luchtvaart van morgen.

[0:14:29] Een van de mogelijke visies om luchtvaart weer gezond te maken.

[0:14:32] Dat is het eerlijke verhaal.

[0:14:34] En het is gewoon jammer dat de VVD daar anno 2026 niet voor openstaat en gewoon nog oude verhaaltjes van 30 jaar geleden hier opnieuw zit te vertellen.

[0:14:43] En ja, wat kan beter volgens mij?

[0:14:45] Zelfs van de VVD.

[0:14:46] U gaat verder met uw... Meneer Van Duivenvoorde van de Forum voor Democratie, alstublieft.

[0:14:52] Ja, voorzitter, ik vroeg me af of het lid Kostings weet hoeveel mensen nu een baan hebben op en dankzij Schiphol.

[0:14:59] Kijk, dat was nou nog eens een kort en puntige vraag.

[0:15:02] Dit kost iets.

[0:15:04] Ja, voorzitter, er hebben duizenden mensen een baan dankzij Schiphol, absoluut.

[0:15:08] En nogmaals, het gaat mij niet om mensen geen werk meer te bezorgen, maar we hebben wel te maken met een aantal feiten, namelijk dat Schiphol veel te groot is geworden voor wat gezond is voor de Nederlandse samenleving.

[0:15:23] Twee is dat we te maken hebben met juist tekorten op de arbeidsmarkt.

[0:15:28] Dus er zijn keihard mensen nodig op de arbeidsmarkt in gezondere sectoren.

[0:15:32] Dus zelfs als er een aantal mensen hun huidige baan bij Schiphol verliezen, zou er waarschijnlijk een veel gezondere baan voor terugkijken.

[0:15:39] En als je daar beleid op wil voeren, dan steun ik u van harte.

[0:15:45] Maar feit is wel dat het huidige beleid onhoudbaar is en mensen er doodziek van worden.

[0:15:50] En volgens mij is daar niemand gebaat bij.

[0:15:53] Meneer Van Duivenvoorde.

[0:15:55] Ja, in mijn hoofd gaat het zo om de 65.000 banen en ik vind het woord waarschijnlijk, dat mensen waarschijnlijk wel een andere baan zouden kunnen krijgen, erg summierend om hierop heel beleid te maken.

[0:16:05] Dus dat is het punt dat ik wil maken.

[0:16:07] Maar Van Akte, u kunt doorgaan met uw betoog.

[0:16:08] U hebt nog twee minuten.

[0:16:12] Meneer Goudsma, u was al geweest, daarom had ik niet in de gaten dat u nog een keer een ronde wilde.

[0:16:17] Meneer Goudsma en de Lammenuiting.

[0:16:22] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:16:23] Nou, er schoot me nog iets binnen naar aanleiding van wat ik net hoorde ook van lid Kost iets over dat Schiphol veel te groot is geworden, maar wat je ziet natuurlijk is dat je een groei ziet in alle vervoersmodaliteiten over de wereld, want onze wereldbevolking neemt toe en onze drang om te reizen neemt toe.

[0:16:41] Wij zijn het enige land ter wereld dat actief gaat inzetten op een krimp van onze luchtvaartsector middels een balanced approach zoals de Europese Commissie voorschrijft.

[0:16:52] Is dan volgens lid Kostic de Europese Commissie compleet onduidelijk bezig en zijn we niet al super hard bezig om iets te doen voor de omwonenden?

[0:17:03] Voorzitter, ik zal het nog een keer herhalen.

[0:17:05] Er is helemaal geen sprake van krimp.

[0:17:07] Dat is één.

[0:17:08] En ten tweede, er ligt gewoon een vernietigend oordeel van de onafhankelijke commissie die we allemaal daarvoor hebben ingesteld.

[0:17:15] Die zegt gewoon dit is broddelwerk.

[0:17:17] Je moet terug naar de tekentafel.

[0:17:18] Dat zou mijn collega ook ter harte moeten nemen.

[0:17:22] En ten derde, als je het goed wil doen voor de economie, voor de werknemers, voor de gezondheid van burgers, voor klimaat en natuur,

[0:17:31] En dat is nogal belangrijk, ook voor onze veiligheid.

[0:17:34] Daar moet je dus kijken, juist naar een kleinere luchtvaart in Nederland, maar wel eentje die meer gericht is naar de behoeften van de Nederlanders in plaats van buitenlandse overstappers en de luchtvaartbobos.

[0:17:50] Ja, voorzitter, ik kan het toch niet laten.

[0:17:53] Wij komen op deze manier als Partij voor de Dieren deze woorden gebruikt, vernietigend, broddelwerk.

[0:17:59] Wat er aan de hand is dat deze commissie, die heeft een aantal kritische kanttekeningen, meer niet.

[0:18:05] En wat lid Kors niet doet, is echt bijdragen aan een polarisatie op dit dossier.

[0:18:10] En dat vind ik gewoon heel erg kwalijk.

[0:18:12] Dat wil ik even gezegd hebben.

[0:18:16] Ja, voorzitter, ik vind dit zo kwalijk.

[0:18:19] Serieus, van jaar 21 spreken over polarisatie, terwijl Jan en allemaal door jaar 21 worden weggezet als het gevaar.

[0:18:27] Ik spreek de feiten, die veel mensen gewoon ook thuis voelen.

[0:18:31] Hoe hun belangen structureel worden weggezet voor de luchtvaartlobby.

[0:18:37] We moeten eerlijk zijn.

[0:18:39] Natuurlijk is een luchtvaartbeleid dat gezond is mogelijk.

[0:18:43] Nogmaals, ik heb hier een rapport daarover.

[0:18:46] En daar zijn ongetwijfeld nog verschillende insteken naar.

[0:18:49] Maar het blijven vasthouden, dat alles maar moet kunnen, het rups je nooit genoeg.

[0:18:54] beleid voor Schiphol.

[0:18:56] Ja, dat is echt het giftige en dat zorgt juist voor polarisatie.

[0:19:00] Denk nou mee hoe we die de luchtvaart nou gezond kunnen krijgen in plaats van maar alles moet maar kunnen en de commissie meer negeerde commissie meer zegt zelf dat ze nooit dat ze zelden zo hard zijn voor als als voor dit.

[0:19:11] Dus ik zou zeggen ga in gesprek met die commissie.

[0:19:14] We kunnen bijna deze hele bijdrage op het vliegtuig sturen naar Thailand.

[0:19:21] Er zit zoveel broddelwerk in en het is zo feitenvrij.

[0:19:27] Het eerste feit is, vorig jaar had Schiphol 499.000 vliegbewegingen.

[0:19:33] Het kabinet, leiding van meneer Karramans, gaat terug naar 478.000 vluchten per jaar.

[0:19:39] Dat is een krimp.

[0:19:40] We zijn het enige land ter wereld dat een luchthaven laat krimpen, voorzitter.

[0:19:44] We zijn al knettergek dat we toestaan, maar blijkbaar is zelfs dat voor dit kost iets nog niet genoeg.

[0:19:49] Daar komt nog bij, voorzitter, dat we op dit moment een geluidsreductie hebben behaald van 13,7 procent.

[0:19:54] We gaan richting die 20 procent.

[0:19:56] Dat zijn de keiharde feiten, zeg ik tegen het Partij voor de Dieren.

[0:19:59] En dan kunt u zwaaien met allemaal mooie roze mapjes.

[0:20:02] Dit zijn de feiten.

[0:20:03] En als u eerlijk bent naar alle mensen thuis, dan ben ik het helemaal eens met meneer Goudsvaart.

[0:20:07] Dan zitten we hier vijf feitenvrije onzin te verkopen.

[0:20:11] En ik hoop dat niemand ze slikt.

[0:20:13] Lid Korsis.

[0:20:14] Ja, voorzitter.

[0:20:15] Ik heb benadrukt wat de commissie Merk zegt.

[0:20:18] En die spreekt mijn collega van de groep Marksouwe gewoon tegen.

[0:20:23] En dat wil ik wel benadrukt hebben.

[0:20:25] En ik vind het jammer dat via deze weg dan ook de commissie meer eigenlijk onderuit wordt geschopt door de groep Markushouwer.

[0:20:32] Helaas is dat de werkwijze blijkbaar van die groep.

[0:20:35] Maar wij zijn juist hier voor de feiten.

[0:20:37] Ik zwaar ik zwij met het rapport van commissie meer.

[0:20:40] En ja, ik hoop dat is ook de verantwoordelijkheid van ons als Kamerleden om dat serieus te nemen.

[0:20:47] En dit echt niet vandaag door te laten gaan.

[0:20:49] Dit kan echt niet, lieve mensen.

[0:20:51] Je kan na zoveel jaar, 16 jaar illegaal beleid van Schiphol gedogen door het kabinet en dan met dit aankomen zetten.

[0:20:59] Kom op.

[0:21:01] Schaamteloos.

[0:21:02] Ook van groep Marcus Auber.

[0:21:06] Ja voorzitter, dat laat ik dan kijken of we toch ergens kunnen komen.

[0:21:09] Want kijk, de commissie-meer doet zeker aanbevelingen die waardig zijn om op te volgen.

[0:21:14] Maar het is niet, dan zeg ik namens de VVD, fractie 4U voorzitter, het is niet dat vernietigende rapport wat de VVD betreft zoals u dat beschrijft.

[0:21:22] U neemt in uw woorden dat Nederlanders schade van luchtvaart ondervinden.

[0:21:38] Maar 77% van de Nederlanders is positief over luchtvaart.

[0:21:43] Ons land groeit.

[0:21:45] 77 procent van die mensen die kijkt positief naar de luchtvaart.

[0:21:48] Dat moeten we hier wel benadrukken, want als het aan het lid kostisch van de Partij voor het Duur ligt, voorzitter, dan hebben we geen Taterstiel meer, dan hebben we geen Schiphol meer, dan hebben we geen economische activiteiten meer, dan kunnen we niet meer vliegen, dan moeten er nog meer mensen vanuit luchthavens over de grens vliegen.

[0:22:01] Dus hoe wil het lid kostisch dat dan accommoderen, die positieve kijk van al die mensen in Nederland op die luchtvaart?

[0:22:06] Want dat blijkt uit onderzoek van het ministerie van INW ook.

[0:22:10] ...is dat mensen heel positief kijken en gaan gebruikelijk maken, sterker nog, dat de luchtvaart groeit.

[0:22:15] Dus ik vraag aan lid Costis, hoe gaan we dat dan doen als we geen luchthavens meer hebben?

[0:22:18] Lid Costis.

[0:22:20] Voorzitter, feitenvrij communiceren heet dit ook.

[0:22:23] Alles wat u net heeft gezegd, heb ik niet gezegd.

[0:22:25] Nee, maar ook niet, alles gaat vrienden volgen.

[0:22:27] Ja, alles wat mijn collega van de VVD heeft gezegd, heb ik niet gezegd.

[0:22:31] Ik heb juist gezegd, er is een gezonde luchtvaart mogelijk.

[0:22:35] Maar niet op deze manier.

[0:22:36] Niet met dat rupsje nooit genoeg gedrag.

[0:22:38] We kunnen niet meegaan met die groei.

[0:22:40] Daar zijn alle bellen vanuit de wetenschap al heel helder over.

[0:22:44] Burgers hebben dat laten weten, rechters.

[0:22:47] En nogmaals, er is een gezonde soort luchtvaart mogelijk.

[0:22:50] Maar daar moeten we wel samen de schouders onder zetten.

[0:22:52] En ik mis die schouders van de VVD naast ons.

[0:22:56] Dank u groot.

[0:22:57] En voorzitter, maar dan is het ook het eerlijke verhaal dat vliegen onbetaalbaar wordt.

[0:23:01] Dat is ook de consequentie.

[0:23:02] Ticketprijzen die stijgen, rijzen al de pan uit.

[0:23:06] 4,5 miljoen mensen vliegen al...

[0:23:08] Nee, nee, we gaan niet om elkaar heen praten.

[0:23:10] We zitten niet bij een scheurdeboelvereniging en we praten allemaal achter elkaar.

[0:23:13] Hier, nu is het...

[0:23:14] Dank u wel, dank u wel, voorzitter.

[0:23:17] 4,5 miljoen mensen vliegen al over de grens omdat ze in Nederland geen fatsoenlijk ticket meer kunnen vinden om te kunnen vliegen naar waar ze heen willen vliegen.

[0:23:24] Dus de economische waarde van Schiphol is ook groot, dus dan moeten we ook erkennen dat dat de effecten zijn die dat oplevert.

[0:23:32] Dan moeten we daar eerlijk over zijn, vier voorzitter.

[0:23:34] En dat vraag ik aan het lid Kostic om daar dan ook eerlijk over te zijn en ook niet feitenvrij te praten.

[0:23:38] Het kost iets.

[0:23:39] Voorzitter, als ik ergens veel tijd aan ga besteden, is mijn betoog gewoon feitelijk goed onderbouwen.

[0:23:46] En wat ik nu van de VVD hoor, is allemaal feitenvrije onzin.

[0:23:50] Helaas.

[0:23:51] En ik zou zeggen, lees een aantal wetenschappelijke rapporten.

[0:23:56] Dan ga ik over tot... Oh, toch niet.

[0:23:59] Nee, meneer Van Duivenvoorde heeft nog een interruptie.

[0:24:01] Ja, voorzitter, dat zien we omdat het lid Kostice een aantal keer een onderscheid maakte tussen wat voor de Nederlandse markt en de Nederlandse vluchten en de internationale vluchten.

[0:24:10] Hoe ziet mevrouw, hoe ziet lid Kostice dat onderscheid precies?

[0:24:15] Wat je ziet is dat het huidige verdienmodel van Schiphol vooral is gebouwd op zoveel mogelijk overstappers, buitenlandse overstappers, die hier dus eigenlijk geen economische waarde toevoegen en wel heel veel vervuiling et cetera zorgen en heel veel ruimte uiteindelijk ook innemen.

[0:24:33] Als het gaat om waar de Nederlandse burger belang aan heeft, is het niet dat, maar kunnen komen van A naar B wanneer dat nodig is voor bijvoorbeeld familie, af en toe op vakantie als het niet met de trein of fietsen kan.

[0:24:49] En voor die behoefte is er echt wel ruimte binnen een gezonde luchtvaart, maar dus niet op deze manier waarbij vooral de buitenlandse overstappers worden gefaciliteerd met een verdienmodel waar geen ruimte meer voor is.

[0:25:04] opvallend dat van de voorbeelden om te reden om te vliegen dat het lid kost iets niet werk noemde natuurlijk enorm belangrijk is dus stel je moet voor werk naar okinawa ik noem maar wat met nederlands passagiers krijgen de vluchten niet vol dus juist die overstappers zijn van belang om de vliegtuigen vol te krijgen om het vliegen ook voor de nederlandse bedrijven betaalbaar te houden dus ik snap die scheiding niet zo goed tussen maar de internationale vluchten die kunnen weg en gewoon nederlandse burgers moeten maar vliegen hoe hoe krijgen wij dan de vliegtuigen vol

[0:25:33] Ja, ik zou zeggen... Kijk, wat ik fijn vind, is de nieuwsgierigheid.

[0:25:36] Tenminste, dat lijkt het, van hoe doen we dat?

[0:25:38] Het probleem is dat daar niet eens naar wordt gekeken.

[0:25:42] Zouden we het anders kunnen inrichten?

[0:25:44] Daar is geen enkele nieuwsgierigheid over vanuit dit kabinet.

[0:25:47] Terwijl rapporten, stapels...

[0:25:49] Ik heb nu eentje getoetst door het CDL liggen.

[0:25:53] Die zeggen, met een veel kleinere luchtvaart... kunnen we de behoeften van de Nederlanders bedienen.

[0:25:58] Inclusief inderdaad mensen die af en toe voor hun werk moeten vliegen.

[0:26:02] En het is beter voor de economie.

[0:26:05] En mensen worden er gezonder van.

[0:26:07] En we houden straks gewoon een gezond en veilig Nederland.

[0:26:10] Dat zijn de feiten.

[0:26:11] Maar er is geen enkele nieuwsgierigheid bij dit kabinet om daar iets mee te doen.

[0:26:17] Dat hadden ze ook bijvoorbeeld kunnen toetsen als alternatief bij de Mer.

[0:26:21] In plaats van de deur wagenwijd open te zetten voor straks nog meer groei voor Schiphol.

[0:26:26] In tijden van klimaat- en natuurcrisis.

[0:26:31] Het kabinet zegt dat echte bescherming zoals snelle vermindering van kankerverwekkende stoffen en een nachtsluiting te ingewikkeld is om nu te regelen, terwijl de toezichthouder IOT het voor het kabinet heeft uitgestipeld.

[0:26:47] Ondertussen beweert hetzelfde kabinet wel volgend jaar Lelystad Airport te kunnen openen.

[0:26:52] Het kabinet neemt dus rustig decennia de tijd om iets voor gezondheid te doen, maar kan opeens heel snel van alles regelen als het voor de luchtvaartlobby is.

[0:27:00] Echt schaamteloos.

[0:27:02] Ik wil de minister van alles meegeven.

[0:27:03] Kom eindelijk met beleid dat gezondheid, klimaat en natuur beschermt.

[0:27:06] Dat stuurt wat Nederlandse reizigers echt nodig hebben.

[0:27:10] En hier is een rapport over die visie, hoe dat eruit zou kunnen zien en ook over een manifest van burgers over nachtsluiting.

[0:27:19] Wil ik graag meegeven via de bonus.

[0:27:21] Maar vandaag zou het belangrijkste doel van de Kamer moeten zijn, ongeacht politieke kleur, om dit aantoonbaar slechte besluit van tafel te halen.

[0:27:29] Ik vraag de minister om bij de schoot van de luchtvaartlobby te kruipen en om met spoed echte maatregelen te nemen voor een wonende.

[0:27:38] waar ze inmiddels al decennia op wachten.

[0:27:39] Ga terug naar de tekentafel en lever een fatsoenlijk stuk op.

[0:27:43] Eentje die op toets van de onafhankelijke commissie, de toets van de onafhankelijke commissie kan doorstaan.

[0:27:47] Maar zeker eentje waar de omwonenden op zijn minst een beetje blij van worden.

[0:27:53] Dank u wel.

[0:27:54] Dank u wel.

[0:27:55] Dit kost iets voor uw inbreng namens de Partij voor de Dieren.

[0:27:58] Dan gaan we nu aan mevrouw Kreuger en zij spreekt namens GroenLinks PvdA.

[0:28:02] Voorzitter, ik ben nu negen jaar lang af en aan woordvoerder luchtvaart en al die tijd is de geluidsoverlast gedoogd en was er een totaal gebrek aan rechtszekerheid voor honderdduizenden mensen.

[0:28:16] Ik spreek al jarenlang om wonenden die radeloos worden van de overlast, de gebroken nachten, de gezondheidsschade, de zorgen over ultrafijnstof en andere luchtvervuiling.

[0:28:26] En al die jaren hebben wij als partij gehamerd dat er een nieuw luchthavenverkeersbesluit moest komen, dat wel de gezondheid van omwonenden en de natuur beschermt en het vertrouwen herstelt.

[0:28:39] En nu is het diep, diep cynische dat er wel een nieuw LVB ligt, maar dat dit gewoon de illegale groei van de afgelopen decennia witwast.

[0:28:48] Het gesjoemel wordt beloond.

[0:28:51] En in plaats van gezondheid, natuur en de meer dan honderdduizend woningen die niet gebouwd kunnen worden eindelijk de ruimte te geven, is er snel een LVB naar de Kamer gestuurd dat de illegale maar gedoogde praktijk van Schiphol als uitgangspunt neemt.

[0:29:07] En nu wordt de rechtsonzekerheid, die al die VVD-kabinetten liet voortbestaan, opeens hét argument om deze overhaaste witwasoperatie snel door de Kamer te loodsen.

[0:29:18] Echt schandalig.

[0:29:20] En dat is zeker niet in het belang van omwonenden.

[0:29:23] En dat wordt ook heel erg duidelijk door de zienswijs van omliggende gemeenten en van de Maatschappelijke Raad Schiphol.

[0:29:29] En de studie die de effecten op gezondheid, natuur en milieu in kaart zou moeten brengen, is genadeloos afgestraft door de wettelijk bevoegde experts.

[0:29:39] De commissie-meer stelt dat effecten op de gezondheid onvoldoende bekeken zijn.

[0:29:45] Dat er niet naar alternatieven zoals een nachtsluiting is gekeken.

[0:29:49] Dat de integrale veiligheidsanalyse de nodige diepgang mist, wat heel zorgelijk is gezien de eerdere aanbeveling van de OVV over de veiligheid op Schiphol.

[0:29:59] dat de milieueffectrapportage zelfs zoveel problemen heeft dat een aanpassing of een aanvulling niet genoeg is.

[0:30:06] Er is een interruptie van de heer Geurtik.

[0:30:10] Nou ja, voorzitter, om het te spreken van een witwasoperatie, dat gaat toch wel heel erg ver, zeg ik in de richting van GroenLinks Partij van de Arbeid.

[0:30:19] Als je het dan hebt over

[0:30:21] Feiten, dan wil ik toch even de Bas-rapportage erbij pakken.

[0:30:26] Meldingen van omwonenden, van geluid in november, december, januari.

[0:30:31] En wat je ziet is dat de meldingen gewoon fors teruglopen.

[0:30:34] 25 procent, 48 procent in de nacht.

[0:30:39] Waarom zegt u dat niet?

[0:30:41] Waarom noemt u dat niet?

[0:30:42] Feit is dat het aantal vliegbewegingen omlaag gaat.

[0:30:45] Feit is dat er stillere vliegtuigen zijn.

[0:30:48] En dan kunt u het witwassen...

[0:30:49] Nee, nee, nee.

[0:30:50] We gaan vanaf nu echt via de voorzitter praten.

[0:30:52] Ik snap niet dat niemand dat overneemt.

[0:30:55] Dat doen we hier al echt al zo lang.

[0:30:58] Het is wel met die nieuwe generatie Kamerleden allemaal.

[0:31:03] Lid Kreuger.

[0:31:04] Volgens mij, voorzitter, is de kern van dit debat is waar vergelijk je het mee en vergelijk je het met de laatste legale toestand van Schiphol 2008.

[0:31:15] Dat is ook wat de Raad van State heeft gezegd.

[0:31:18] Dat is waar de commissie meer natuurlijk op aanslaat.

[0:31:21] Of zeg je, na al die illegaal gedoogde groei van al die jaren, als we dan ietsje minder gaan doen dan die 500.000, dan is dat al krimp en dan zijn we het eerste land ter wereld wat krimpt en dan doen we ongelooflijk veel.

[0:31:34] En daarvan zeggen wij, maar niet alleen wij, daarvan zegt de Raad van State, daarvan zegt de commissie-meer, daarvan zeggen de maatschappelijke raad Schiphol, daarvan zeggen alle omliggende gemeenten, zeggen nee, dat is niet eerlijk.

[0:31:46] Er is een juridische basis, daar moet je het mee vergelijken.

[0:31:50] En als je het daarmee vergelijkt, dan wordt het gewoon voor omwonenden slechter.

[0:31:55] En dat zie je ook in de studies van de GGD.

[0:31:58] En dat is ongelofelijk schandalig dat we dat met elkaar hebben laten gebeuren, dat er honderdduizenden mensen gehinderd zijn, omdat we eigenlijk illegaal groei hebben laten gebeuren.

[0:32:10] En daarvan zitten wij hier nu bij elkaar als Kamer en kunnen we eindelijk een streep zetten en zeggen nee, dit laten we niet nog meer gebeuren.

[0:32:17] Voorzitter, de commissie-MER is duidelijk.

[0:32:26] De MER moet opnieuw.

[0:32:28] En ook zeggen de experts van de commissie-MER en de Raad van State hetzelfde.

[0:32:32] De huidige illegale gedoogde situatie mag niet als referentie gebruikt worden.

[0:32:38] Je moet kijken naar de legale situatie en dat is het vorige luchthavenverkeersbesluit van 2008.

[0:32:44] En de minister doet dat niet, want hij zegt dat vindt hij theoretisch en onrealistisch.

[0:32:49] Maar jaren aan gezondheidsschade witwassen, daar is echt helemaal niets realistisch aan.

[0:32:54] Dat is wat mij betreft onbehoorlijk, onzorgvuldig en onfatsoenlijk.

[0:32:58] En die terechte kritiek

[0:33:00] maakt ook nog de LVB juridisch wankel.

[0:33:04] De minister probeert nu snel iets door de Kamer te jassen zonder draagvlak bij de omgeving, gebaseerd op drijfzand wat alleen maar tot rechtszaken en meer vertraging zal leiden.

[0:33:14] En voor iedereen is het beter om uiteindelijk een robuust LVB vast te stellen.

[0:33:19] Dat zou namelijk van behoorlijk bestuur, een betrouwbare overheid en fatsoenlijke politiek getuigen.

[0:33:25] Maar dit besluit zo doorjassen niet.

[0:33:28] Voorzitter, voor dit debat is volgens mij maar één vraag van belang.

[0:33:31] Erkent de minister dat het luchthavenverkeersbesluit gebaseerd moet worden op een mer die goed alle alternatieven weegt?

[0:33:39] Of, zoals de Commissie-MER het zelf zegt, met de herziening van het MER moet de essentiële informatie over de effecten van het LVB op het milieu en de leefomgeving beschikbaar komen en pas daarna kan de minister een zorgvuldig onderbouwd besluit nemen.

[0:33:53] Gaat hij dus die MER opnieuw doen en op basis hiervan het LVB vaststellen?

[0:33:59] En zo ja, op welke termijnen is hij van plan de nieuwe MER opnieuw aan de Kamer te bieden, aan te bieden?

[0:34:05] En neemt hij daarin dan ook de blootstelling-responsrelatiestudie van het RIVM, dat echt op ieder moment verwacht kan worden en wat gaat laten zien wat vliegtuighinder daadwerkelijk doet met de gezondheid van mensen, neemt hij die mee?

[0:34:18] En ik wil van alle aanbeveling van de commissie meer weten hoe de minister deze gaat verwerken in de nieuwe MER.

[0:34:24] Voorzitter.

[0:34:25] Ik wil eigenlijk aan de collega's zeggen we moeten de behandeling van dit LVB nu stopzetten totdat we hier antwoord op hebben.

[0:34:34] De minister zal zeggen ja maar de rechtszekerheid van omwonenden die moet geborgd.

[0:34:39] Maar dit LVB gaat naar alle waarschijnlijkheid sneuvelen bij de rechter en dat leidt alleen maar tot meer vertraging.

[0:34:46] En één ding weet ik zeker de omwonenden hebben er niets maar nou ook echt helemaal niets aan

[0:34:53] dat de illegale groei van de afgelopen decennia wordt witgewassen en dat ze in plaats van gewone overlast opeens legale overlast hebben.

[0:35:01] Dat in plaats van gewone nachten die doorbroken worden, de slapeloze nachten, dat dat opeens legaal gemaakt wordt.

[0:35:11] Dat is niet de rechtspositie van omwonenden versterken.

[0:35:15] Dat is een klap in het gezicht van omwonenden, omdat de rechtszekerheid als argument wordt misbruikt.

[0:35:21] Dank u wel, voorzitter.

[0:35:22] Dank je wel, mevrouw Kreuger, voor je inbreng namens GroenLinks PvdA.

[0:35:25] Dan gaan we naar Democraten66, lid Keuze.

[0:35:31] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:35:34] Voorzitter, achter dit debat over Schiphol zitten duizenden mensen die iedere dag de gevolgen van de luchthaven merken.

[0:35:42] Mensen die wakker liggen van nachtvluchten, die hun ramen dicht houden vanwege het geluid en die al jarenlang wachten op betere bescherming.

[0:35:51] Schiphol is belangrijk voor onze economie, onze banen en onze verbinding met de rest van de wereld.

[0:35:57] Juist daarom moeten we ervoor zorgen dat de luchthaven toekomstbestendig is en in balans is met de leefomgeving.

[0:36:05] Daarom is het luchthavenverkeersbesluit zo belangrijk.

[0:36:09] Niet als een technisch document, maar als de basis voor iets heel concreets.

[0:36:14] Een gezonde en leefbare omgeving voor de mensen rondom Schiphol.

[0:36:19] Met duidelijke regels en echte rechtsbescherming.

[0:36:23] Daarom hebben wij in het coalitieakkoord harde afspraken vastgelegd.

[0:36:27] In 2030 moet Schiphol tussen 11 en 7 uur maar liefst 50% stiller zijn dan in 2024.

[0:36:34] De totale CO2-uitstoot van Schiphol en Lelystad Airport samen...

[0:36:39] moeten in 2030 lager zijn dan die van Schiphol alleen in 2024.

[0:36:44] En daarnaast staat in datzelfde akkoord dat Schiphol 50 miljoen euro gaat investeren in een omgevingsfonds om woningen te isoleren.

[0:36:53] Daarover gesproken, wat is de actuele stand van zaken van dit omgevingsfonds, vraag ik de minister.

[0:36:59] Voorzitter, in ieder geval mooie voornemens voor nu nog op papier, maar in de praktijk betalen de omwonenden nog elke dag de prijs.

[0:37:09] En juist daarom zijn de recente conclusies van de Commissie voor de Milieueffectrapportage ronduit zorgwekkend.

[0:37:16] De commissie erkent de complexiteit van dit dossier en spreekt waardering uit voor de poging van deze minister om eindelijk de rechtsbescherming rondom Schiphol te herstellen.

[0:37:26] Maar tegelijkertijd is het oordeel keihard.

[0:37:31] Volgens de commissie is het namelijk onzeker of dit luchthavenverkeersbesluit de gezondheid van omwonenden wel voldoende beschermt.

[0:37:40] De minister beloofde in 2026 een geluidsreductie van 15 procent.

[0:37:44] Op dit moment blijft dat steken op 13,7.

[0:37:47] En uit het milieueffectrapport blijkt dan ook dat tussendoelen voor stiller vliegen niet gehaald worden, terwijl alternatieven om die doelen alsnog te halen onvoldoende zijn onderzocht.

[0:37:59] Een voorbeeld van die alternatieven is een maatregel zoals de nachtsluiting.

[0:38:03] Vragen aan de minister, waarom zijn alternatieve maatregelen zoals een nachtsluiting of aangepaste vliegprocedures niet volwaardig onderzocht in het MER?

[0:38:12] Is de minister bereid aanvullende scenario's, waaronder een vorm van nachtsluiting, expliciet te onderzoeken?

[0:38:18] Is de minister bereid het MER aan te vullen met scenario's waarin aanvullende maatregelen worden genomen wanneer de geluidsdoelen niet gehaald worden?

[0:38:26] En in de brief van afgelopen vrijdag is te lezen dat wanneer de reductie van 15% ernstig innende niet gehaald wordt, dit merkbaar wordt in de handhaving op de normen.

[0:38:36] Dat roept de volgende vraag op.

[0:38:38] Welke concrete maatregelen worden getroffen als eind 2026 blijkt dat die beloofde 15% reductie nog steeds niet gehaald is?

[0:38:47] Voorzitter, dan het zogenaamde groeiverdienmodel in het ontwerp LVB.

[0:38:52] Er zijn twee interrupties inmiddels al.

[0:38:54] Allereerst mevrouw Beckerman en dan de heer De Groot.

[0:38:58] Dank.

[0:39:00] Veel hele kritische vragen van de heer Keuze waar ik het ook van harte mee eens ben om die te stellen.

[0:39:06] Maar de heer Keuze sprak ook over het aanvullen van de MER.

[0:39:10] Daar heb ik nog een vraag over.

[0:39:12] Want de commissie MER die schrijft, en dan citeer ik even, adviseert de commissie het MER voor het LVB 2026 te herzien.

[0:39:21] Gezien de aard en omvang van de tekortkoming adviseert de commissie om de gevraagde informatie niet aan te vullen.

[0:39:27] in een apart document, maar om de aanpassingen in een volledig herziene versie van het MER te verwerken.

[0:39:35] Wat vindt de heer Keuze van deze oproep van de commissie MER?

[0:39:41] Ik ben bekend met de oproep van de commissievoorzitter.

[0:39:46] En ik kijk er als volg naar.

[0:39:48] Ik denk dat het belangrijk is dat omwonenden centraal komen te staan.

[0:39:52] Dus even los van het hele proces, maakt me eigenlijk iets minder uit.

[0:39:56] Het gaat om het doel.

[0:39:58] En het doel is dat we iets gaan doen aan de overlast, aan de uitstoot, aan alle problemen die we ervaren van de luchthaven.

[0:40:06] En daarom heb ik een aantal vragen, kritische, zoals al...

[0:40:10] aangegeven werd, voorzitter, gesteld aan de minister.

[0:40:13] En ben ik benieuwd wat we kunnen doen, wat de commissie ook vraagt, namelijk te herzien, dit advies.

[0:40:20] Hoe kunnen we nog dingen repareren, toevoegen, aanpassen?

[0:40:25] Dus ik wil het liefst zo snel mogelijk verbeteringen hierin zien.

[0:40:29] En uiteindelijk lijkt dat tot een nieuwe mer of een aangepaste mer.

[0:40:34] Dat maakt mij eigenlijk niet zo veel uit.

[0:40:35] Het gaat om het doel.

[0:40:38] Heel terecht dat de heer Keusen zegt dat de omwonenden centraal moeten staan.

[0:40:42] Wat daarover zegt de commissie-MER, en ik citeer opnieuw, het MER maakt dus niet aannemelijk dat het LVB 2026 de omgeving voldoende beschermt en het is onzeker of geluidsdoelen binnen bereik komen.

[0:40:55] Als we die omwonenden beter willen beschermen, dan zullen we toch moeten voldoen aan al die gevraagde extra onderzoeken, extra maatregelen erin.

[0:41:08] Is D66 het daar mee eens?

[0:41:11] Ja, van harte, voorzitter.

[0:41:13] En daarom stel ik ook de vraag aan de minister hoe hij die daarin gaat verwerken.

[0:41:18] Beckerman?

[0:41:19] Nou, voorzitter, dan een derde vraag, want ik vond, daar ben ik natuurlijk van harte mee eens, maar ik vind de brief die we vrijdag kregen van het kabinet daar niet van getuigen.

[0:41:30] Sterker nog, dat is gewoon de brief.

[0:41:31] Nou ja, hartstikke leuk jongens en we gaan door.

[0:41:34] Deelt D66 die analyse dat die brief van afgelopen vrijdag onvoldoende is om recht te doen aan, wat D66 ook terecht zegt, die omwonenden?

[0:41:49] Ja, voorzitter, die brief is drie kantjes, dus ik denk dat dat nooit recht kan doen.

[0:41:55] Het was heel fijn dat de minister dat snel nog met ons kon delen.

[0:41:59] Het is denk ik iets te kort door de bocht om te zeggen dat de minister zegt we gaan er niks aan doen en do the dokie.

[0:42:06] Op het einde werd wel aangegeven dat er naar gekeken ging worden.

[0:42:12] ...wat overgenomen kan worden dat praktisch uitvoerbaar is.

[0:42:16] En om daar dus concreet invulling aan te geven... ...stel ik ook deze kritische vragen om hopelijk daarmee een kale te stellen... ...om dat ook zo goed en zorgvuldig mogelijk te doen.

[0:42:26] Ja, dat komt eerst van mevrouw Kreuger en dan meneer De Groot inderdaad.

[0:42:29] Ja, die mevrouw Kreuger was eerder.

[0:42:32] Ja, voorzitter, ik ben blij dat D66 ook vindt dat er meer moet worden aangepast of herzien, in ieder geval dat de adviezen van de commissie meer opgevolgd moeten worden.

[0:42:42] De vraag is natuurlijk of de minister dat op eigen houtje doet en vervolgens het daarmee afgedaan is, of dat wij als Kamer dat ook nog te zien krijgen en ook kunnen controleren of we zeggen, ja, dat is op een goede manier gedaan.

[0:42:57] Dus is de heer Keus met mij eens dat dat nodig is?

[0:43:03] Ja kijk dan gaan we heel erg over het proces hebben en ik denk dat ik in die zin ermee eens kan zijn dat het moet gewoon op een goede manier gebeuren.

[0:43:13] De uitkomst moet zijn dat we een LVB hebben die toekomstbestendig is.

[0:43:18] En de commissie die stelt nu echt wel grote vraagtekens bij de toekomstbestendigheid.

[0:43:24] En daar ben ik nu dus ook zeer kritisch op.

[0:43:26] En stel ik de vraag aan de minister en die kan daar vervolgens wat mee doen.

[0:43:30] En dat is dan denk ik voor ons, de meerderheid zal bepalen of dat voldoende is of niet.

[0:43:34] En dan het proces komt daarna.

[0:43:37] Dus ja, het gaat er denk ik heel erg van afhangen wat de minister ons mee gaat geven.

[0:43:43] En ja, hoe wij dan dat proces willen inrichten.

[0:43:47] Ja, voorzitter, ik ben het er niet mee eens dat dit om een procespunt gaat.

[0:43:51] Dit gaat namelijk over iets heel fundamenteels.

[0:43:54] De commissie Merz zegt, het LVB is gewoon gebaseerd op drijfzand en dat is gewoon hartstikke juridisch wankel.

[0:44:05] Het is niet goed voor omwonenden.

[0:44:07] En wij hebben als Kamer nu het moment om eigenlijk tegen de minister te zeggen nee, dit moet goed gebeuren en daar blijven wij op toezien.

[0:44:18] De andere optie is dat we het uit handen geven en dan gaat de minister ermee verder aan de slag en dan ligt er een LVB en dan zitten deze omwonenden na 16 jaar gedogen opeens met gelegaliseerd gedoogd beleid.

[0:44:34] Dus is D66 hem eens dat wij als Kamer hier gewoon het nogmeer eens moeten zien voordat het definitief wordt?

[0:44:41] Ik denk dat dat zeker niet verkeerd is om te zien wat uiteindelijk de minister ermee gaat doen natuurlijk.

[0:44:48] Als wij voorstellen doen dan willen we wel weten wat daarmee gebeurt en wat precies overgenomen wordt.

[0:44:53] Dus ik denk dat dat heel gezond is om het op die manier aan te pakken.

[0:44:57] Maar ik ben vooral benieuwd naar...

[0:45:01] Wat kan?

[0:45:02] Wat kan nu?

[0:45:02] Wat zou bijvoorbeeld...

[0:45:04] Er zijn heel veel dingen die we niet weten.

[0:45:05] Wat zou bijvoorbeeld de totale herziening nodig voor zijn?

[0:45:07] Of zouden sommige dingen nu al snel aangepast kunnen worden?

[0:45:11] Dus ik denk dat dat niet verkeerd is om dat te zien.

[0:45:13] Maar ik ben vooral benieuwd naar hoe de minister daarnaar kijkt.

[0:45:15] Wat hij nu al kan toezeggen, bijvoorbeeld.

[0:45:18] Of hoe hij dat proces ziet.

[0:45:19] Dus misschien kunnen we daar wel duidelijkheid in krijgen.

[0:45:24] Meneer De Groot en dan lid Korsis.

[0:45:26] Ik sloeg aan op de vraag van de heer Keuze over de nachtsluiting aan de minister.

[0:45:33] D66 weet natuurlijk ook dat als je krimp wil of een nachtsluiting, dat je natuurlijk langs de Europese Commissie moet.

[0:45:39] Dat is bij dit LVB ook gebeurd.

[0:45:41] En de Europese Commissie was behoorlijk kritisch.

[0:45:44] over die maatregelen van Krimp.

[0:45:46] Die zei, ja, je kunt misschien nog wel meer dingen doen in de operationele vliegoperatie, bijvoorbeeld als het over havengelden gaat of over andere zaken.

[0:45:57] Dus is de heer Keus van D66 met de VVD eens dat

[0:46:01] En dat D66, de heer Keuze van D66, dat zelf ook weet, is dat eigenlijk zo'n maatregel van een nachtsluiting een last resort maatregel is.

[0:46:10] Als je echt niks meer anders te doen hebt om het geluid te reduceren, dan komt krimp of nachtsluiting in beeld.

[0:46:15] Want de heer Keuze vraagt het nu aan de minister, maar ik zou het wel van de heer Keuze zelf willen weten.

[0:46:19] Let Keuze.

[0:46:22] Nou voorzitter, kijk ik zal het even simpel maken want dit is een proces.

[0:46:26] Als je de standaard balanced approach zou doorlopen dan zou je eerst alle mogelijke maatregelen moeten doen en vervolgens mag je pas vanuit Europa naar Krimp.

[0:46:36] Er zijn volgens mij, maar dan moet ik mij, ik ben nu een paar maanden woordvoerder op dit thema.

[0:46:41] Er zijn veel stukken die ik nog moet lezen.

[0:46:43] Er zijn misschien nog andere processen mogelijk, een andere soort Balanced Approach.

[0:46:48] Daar heb ik al wat van voorbij zien komen, daar kan ik nu niet voldoende over zeggen.

[0:46:51] Maar de heer De Groot, voorzitter, doelt dus op een standaard Balanced Approach.

[0:46:56] En daar is hetgeen wat hij zegt inderdaad van toepassing.

[0:47:00] Tegelijkertijd zie ik wel dat het huidige maatregelenpakket, en dat sluit aan bij wat de heer De Groot zegt,

[0:47:06] We zouden naar 15% geluidshinderreductie moeten.

[0:47:10] We zitten nu op 13,7% door dat pakket van tariefdifferentiatie, inzet van stillere vliegtuigen, uitsluit van lawaairige vliegtuigen in de nacht, noem het maar op, nog een paar andere.

[0:47:20] Als dat niet voldoende is, dan kan je daar naartoe gaan.

[0:47:23] En ik maak mij nu dus zorgen, en daarom vraag ik dat de minister, de nachtsluiting is nu überhaupt niet eens meegenomen in de MER.

[0:47:30] Dus los van, we gaan het doen of niet,

[0:47:32] De analyse is niet eens gedaan van wat is de impact en dat zou ik wel graag willen hebben.

[0:47:36] Dat betekent niet dat we direct overgaan op een nachtsluiting, want voor zover ik dat nu weet kan dat niet, maar ik wil wel graag weten wat die impact is en als deze maatregelen inderdaad niet voldoende blijken, zoals de commissie zegt, dan kunnen we er wel op.

[0:47:52] We moeten gaan opletten.

[0:47:53] We zijn dadelijk al een uur hier bezig en we hebben pas drie leden gehad.

[0:47:56] We gaan het zo niet redden en er gaat ook dadelijk geen tweede termijn komen.

[0:47:59] Dus je heeft het zelf in de hand.

[0:48:01] Je had zelf kunnen aftikken.

[0:48:03] Zes uur, een uur meer.

[0:48:04] Maar ik bewaak de orde tot vijf uur en dan ben ik weg.

[0:48:07] Dus we zullen echt de turbo erop moeten gaan zetten.

[0:48:09] Nu een kortere antwoord, een kortere vraag alstublieft.

[0:48:13] Is dat goed?

[0:48:15] Meneer De Grote, u had geen vraag?

[0:48:17] Lid Korstis.

[0:48:19] Is goed zo.

[0:48:21] Oké, ik ga door op de vraag van SP en Pro omdat het zo fundamenteel is.

[0:48:27] Kijk, hoe het kabinet dit verder gaat oplossen met de oordelen van communistie, daar kan D66 van zeggen, dat maakt me niet uit, als maar het wordt opgelost en de belangen van burgers wel goed worden geborgen.

[0:48:38] Maar is D66 het wel met ons eens?

[0:48:40] dat we als Kamer niet akkoord moeten gaan met LVB totdat er positief advies ligt van de commissie meer over een nieuw stuk van het kabinet en dus totdat er omwonende organisaties op zijn minst een beetje positief zijn over wat er nu voor ligt in plaats van wat ze nu denken namelijk dat dit echt niet goed is.

[0:49:06] Ja voorzitter, ik denk dat we hier hetzelfde doel hebben.

[0:49:09] En we willen naar een LVB toe wat toekomstbestendig is, waar verschillende organisaties omwonenden achter kunnen staan, waar de commissie helemaal achter staat en zegt wij hebben hier vertrouwen in.

[0:49:23] Dus ik denk dat dat heel belangrijk is.

[0:49:24] En ik denk dat we dat met z'n allen willen.

[0:49:26] Even los van hoe je hem invult of wat eruit komt.

[0:49:29] Dus daar ben ik het volledig mee eens.

[0:49:30] Dat is denk ik waar je naartoe moet.

[0:49:32] Kijk eens aan.

[0:49:33] Dat is mooi.

[0:49:34] Dit kost iets.

[0:49:35] Het is bevestigend beantwoord dat wij als Kamer niet het LVB moeten gaan vaststellen totdat zoiets vastgesteld is door Commissie-Mer.

[0:49:43] Want waar ik voor probeer te waken is dat het kabinet straks komt met een nieuwe Mer en besluit aanpast en vervolgens aan de Kamer voorlegt en zegt hiermee hebben we het opgelost.

[0:49:54] Commissie-Mer er niet meer naar mag kijken, daar geen tijd voor nemen.

[0:49:59] en het gewoon als een feit wordt gepresenteerd aan de Kamer.

[0:50:04] Omdat er dan geen onafhankelijke commissie is die er nog naar heeft kunnen kijken, dat we dan een politieke discussie krijgen van wel is, niet is, ik vind het onvoldoende, jij vindt het onvoldoende.

[0:50:12] En uw vraag?

[0:50:13] De vraag is dan, is D66 met ons eens dat we daar zo veel mogelijk in de basis weg moeten blijven en dus wel echt die nieuwe toets van de commissie meer nodig hebben?

[0:50:23] Om ons te helpen in de uiteindelijke besluitvorming.

[0:50:25] En dit keuze?

[0:50:25] Ja, voorzitter, in zekere zin, want ik stel nu een aantal kritische vragen aan de minister, omdat ik dus die adviezen van de commissie, wat hun dus positief zal stellen en wat, denk ik, ons allemaal positief zal stellen, als die erin komen.

[0:50:40] Ik vraag nou, hoe worden die uitgevoerd?

[0:50:42] Dus laat eens kijken hoe we het LVB, wat nu voor ligt, zo snel mogelijk toekomstbestendig kunnen maken, zodat het past bij wat we met z'n allen willen bereiken.

[0:50:51] namelijk minder overlast voor omwonenden.

[0:50:53] Dus daar sta ik zeker achter.

[0:50:54] En als een LVB, als we daar totaal niet achter staan, ja, dan wil ik hem natuurlijk niet hebben.

[0:51:00] Maar ik probeer nu, en ik hoop dat iedereen daar constructief in gaat zijn, voorzitter, dat we naartoe werken naar een LVB waar we allemaal achter staan.

[0:51:09] En dat is, denk ik, wat je wilt bereiken.

[0:51:14] De ledkeuze vervolgt zijn betoog.

[0:51:16] Je hebt nog 1 minuut 38.

[0:51:18] Voorzitter, dan het zogenaamde groeiverdienmodel in het ontwerp LVB.

[0:51:23] Dit model geeft de sector de juridische ruimte om in aantal vluchten te groeien, zolang men maar binnen de theoretische geluidseisen blijft.

[0:51:32] Maar voorzitter, dat is een gevaarlijke misvatting.

[0:51:35] Dit verwijst naar de klassieke aldersparadox.

[0:51:38] In een artikel van RTL Nieuws van afgelopen weekend waarschuwden ze voor het risico van die paradox.

[0:51:43] De allerste paradox houdt in dat stillere vliegtuigen juist zorgen voor meer overlast, omdat de verminderde herrie per toestel deels wordt opgevuld met extra vluchten.

[0:51:54] En juist die hogere vliegfrequentie zorgt voor overlast.

[0:51:58] Het is dan ook zorgelijk dat belangrijke hinderfactoren zoals vliegfrequentie en rustperiodes niet zijn meegenomen in de MER.

[0:52:05] De commissie adviseert juist om nieuwe inzichten over geluidszenden mee te nemen.

[0:52:10] Zo krijg je namelijk een toekomstbestendig besluit.

[0:52:13] Als vliegtuigen stiller worden, behoort die winst toe aan omwonenden in de vorm van een gezondere leefomgeving en niet aan de sector in vorm van extra vluchten.

[0:52:23] Voor ons is het dan ook volstrekt helder.

[0:52:25] Een groeiparagraaf hoort fundamenteel niet thuis in een luchthavenverkeersbesluit dat bedoeld is om burgers rechtsbescherming te bieden.

[0:52:33] We zijn daarom scherp op de uitvoering en blij met de toezegging die mevrouw Zwinkels kreeg voor een strengere voorhangprocedure.

[0:52:40] Dat garandeert dat we dit sowieso hier in de Kamer weer bespreken.

[0:52:43] Voor nu de volgende vragen.

[0:52:46] Kan de minister garanderen dat eventuele geluidswinst door stillere vliegtuigen binnen de systematiek van het LVB niet opnieuw zal leiden tot extra operationele ruimte voor de sector?

[0:52:56] En is de minister bereid om de MER aan te vullen met belangrijke hinderfactoren, zoals vliegfrequentie en rustperiodes?

[0:53:03] We kijken uit naar de antwoorden van de minister.

[0:53:11] Dank u wel.

[0:53:14] Dank u wel, voorzitter.

[0:53:15] Voorzitter, de minister die zei het vorige commissie ook al, Nederland is het eerste land dat heeft ingezet op krimp van de luchtvaartsector.

[0:53:22] Een jaar in twintig heeft dat nooit begrepen.

[0:53:24] Internationale handel vertegenwoordigt circa 214 miljard aan toegevoegde waarde, het wel is bijna kwart van ons bbp.

[0:53:32] En voor sommige partijen lijkt Schiphol inmiddels eerder een vijand dan een nationale troef.

[0:53:37] Maar een schamele pleister op de wond is dat de Balanced Approach zorgvuldig doorloopbediend worden.

[0:53:42] Bijzonder logisch natuurlijk, gezien het vitale karakter van Schiphol, waarvan haar hupfunctie van overstijgend belang is.

[0:53:49] Wat ik zei, hoewel jij natuurlijk nooit voorstander is geweest in deze koers, laat de eerste voortgangsrapportage wel degelijk zien dat de sector aan toonbare resultaten boekt.

[0:53:58] Kleine opzomming, het aantal hens te gehinderen binnen de 48 decibelcontour daalde met ruim 16%.

[0:54:05] Target gehaald.

[0:54:06] Het aantal ernstige kinderen in de nachtcontour daalde zelfs met 32%, dat is met 17% ruim boven target.

[0:54:13] En het aantal woningen binnen de nachtelijke geluidscontour nam af met bijna 37%, dat is 22% boven target.

[0:54:20] Voorzitter, dat zijn geen aannamers, dat zijn klinkende resultaten.

[0:54:24] Vragen aan de minister.

[0:54:26] Welke gevolgen hebben deze positieve resultaten dan concreet voor de nieuwe LVB?

[0:54:30] Kan de minister toezeggen dat de uitkomsten van deze voortgangsrapportage leidend worden bij de verdere invulling van het LVB en dat daar bijna drukkelijk ook ruimte blijft voor het behoud van die hubfunctie?

[0:54:40] En mocht de minister zelfs nog wat gaan sleutelen aan het LVB, kan de minister dan ook toezeggen dat het perspectief op groei in de LVB blijft?

[0:54:48] Voorzitter, vorige maand vroeg jij een twintig aandacht voor de EU-slotwaiver.

[0:54:52] Heeft de minister inmiddels een aantal van zijn Europese collega's gesproken?

[0:54:56] En zo ja, wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van tijdelijke ontheffing van de slotregels?

[0:55:02] En bij datzelfde debat luchtvaart hebben we ook gesproken over de zoveelste onderdachte verhoging van vliegbelasting.

[0:55:08] In dit geval de verre vliegtax die begin volgend jaar haar intrede zou moeten maken.

[0:55:12] En ondanks het feit dat in het coalitieakkoord nadrukkelijk staat dat men een Europese vliegtaks naast heeft die voor alle EU-landen gelijk is.

[0:55:21] Voorzitter, dat loopt behoorlijk mank, want Nederland is straks acht keer duurder met vliegtaks dan de gemiddelde van Europa.

[0:55:29] Het is dan op deze manier natuurlijk bijna onmogelijk om concurrerend te blijven met andere landen.

[0:55:34] Maar net zo belangrijk, elke hardwerkende Nederlander heeft recht om even haar stoom af te blazen met zijn of haar gezin.

[0:55:41] inmiddels een vliegvakantie zonder daarbij uitgeknepen te worden door haar regering.

[0:55:46] Twee derde van de Nederlanders maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van vliegvakanties vanuit Nederland als de vliegbelasting stijgt.

[0:55:53] Daarnaast vindt 71 procent dat vliegvakanties bereikbaar moet blijven voor mensen met een bescheiden portemonnee.

[0:56:01] En dat blijkt uit een representatief onderzoek van Markteffect onder ruim duizend Nederlanders.

[0:56:06] Ik ga ervan uit dat onze minister, gewapend met een frisse dosis liberale overtuigingskracht, de geesten binnen de coalitie rijp maakt om de zoveelste verhoging van de vliegtaks op Prinsjesdag ongedaan te maken.

[0:56:20] Maar helaas stopt het daar niet, want aan de hemel doemt de ene na de andere donkere wolk op.

[0:56:27] De kerosineprijs is meer dan verdubbeld en het is niet aannemelijk dat we op korte termijn weer terugkeren naar de situatie van voor de oorlog in Iran.

[0:56:36] En voor handels- en productiebedrijven vormt dit een significant risico voor de betrouwbaarheid van internationale goederenstromen.

[0:56:43] Want juist vrachtverkeer is cruciaal voor hoogwaardige goederenstromen zoals medicijnen en high-tech.

[0:56:48] Daarom is het goed dat de slotcoördinator ACNL vanaf het winterseizoen dit jaar ongebruikte slots efficiënter gaat inzetten.

[0:56:56] Ik kan de minister toezeggen dat de effecten van deze nieuwe werkwijze actief worden gemonitord, specifiek voor luchtvracht- en voelfreters, en de Kamer hierover periodiek informeren.

[0:57:06] Voorzitter, de cijfers laten zien dat Schiphol stiller wordt en dat een daalende trend zich momenteel voorzet.

[0:57:13] En dat is belangrijk, want ook jij in Twintig vindt dat omwonenden binnen de grenzen van redelijkheid recht hebben op een goede nachtrust.

[0:57:21] En tegelijkertijd wordt de concurrentiepositie van Schiphol steeds verder uitgehaald door nationale krimplannen, exploderende belastingen en het ontbreken van de toekomstgerichte visie op de luchtvaart.

[0:57:32] Kijk, Nederland is groot geworden door handel, connectiviteit en internationale bereikbaarheid.

[0:57:36] En dat vraagt om een realistisch beleid dat economische kracht niet wegreguleert, maar versterkt.

[0:57:42] De keuze is dan volgens ons ook simpel.

[0:57:45] Houden we Schiphol concurrerend als internationale hub of prijzen wij onszelf langzaam uit de markt?

[0:57:51] Dank u, voorzitter.

[0:57:55] Meneer Goudswart, voor uw inbrengnummer CA21.

[0:57:57] Dan gaan we naar lid Swinkels van ChristenDemocratischAppel.

[0:58:01] En ik zag u in een mooie straaljager zitten op Groningen Airport Heelden.

[0:58:05] Toen ik daar een bezoek bracht, werd ik in een sportvliegtuigje gedrukt.

[0:58:08] Dus je hebt een streepje voorda.

[0:58:10] Maar in ieder geval, we luisteren graag naar uw inbreng.

[0:58:13] Ja, baas boven baas, zeg ik dan richting de voorzitter.

[0:58:15] Ja, voorzitter, ik ga beginnen en ik begin met een korte introductie, want er is veel te zeggen over Schiphol en wij grijpen dit debat aan om in te zoomen op het LVB uiteraard en de geluidsreductie en andere milieuspectra richting de toekomst.

[0:58:28] En vooraf zeg ik alvast dit.

[0:58:30] Deze twee procedures.

[0:58:32] Er zijn twee procedures en daarmee ook twee juridische werkelijkheden die met elkaar lijken te botsen.

[0:58:38] die van de balanced approach en internationale luchtvaart verdragen enerzijds en die van het milieurecht anderzijds.

[0:58:44] En met onze inbreng kies ik voor een constructief kritische toon.

[0:58:48] Ik begin met de rechtsbescherming.

[0:58:50] Allereerst het vaststellen van het nieuwe luchthavenverkeersbesluit, het LVB.

[0:58:54] Dat is nog een hele grote stap, ook in het kader van rechtsbescherming voor omwonenden.

[0:58:58] Met de vaststelling van het LVB kunnen omwonenden zich straks weer beroepen op grenswaarde voor geluid bij de handhavingspunten rond Schiphol.

[0:59:05] dan is het wel belangrijk dat voor inwoners duidelijk is welke lokale grenswaarden gelden en waar die handhavingspunten precies liggen.

[0:59:13] Hoe zorgt de minister voor duidelijke communicatie daarover?

[0:59:16] Ik kreeg bijvoorbeeld een vraag over het handhavingspunt D42 in Leiden.

[0:59:21] Dat punt heet zo, maar blijkt feitelijk in de wijk Poelgeest in Oekscheest te liggen.

[0:59:25] Kan de minister uitleggen hoe dat zit?

[0:59:28] Vervolgens de geluidsreductie.

[0:59:30] Bij het huidige doel van 15% geluidsreductie, we hadden het er net al over, worden autonome ontwikkelingen apart inzichtelijk gemaakt en niet meegerekend voor het behalen van het doel.

[0:59:40] Gaat dat bij het toekomstige doel van 20% ook gebeuren?

[0:59:43] En zo nee, waarom niet?

[0:59:45] En hoe zorgt de minister ervoor dat zowel maatregelen als autonome ontwikkelingen transparant inzichtelijk blijven, zodat daar achteraf geen discussie over ontstaat?

[0:59:54] Ik hoor ook graag wat er concreet nodig is, zowel qua beleid als qua technologische ontwikkelingen, om dat doel van 20% daadwerkelijk te behalen.

[1:00:07] Dan kom ik bij het onderdeel rechtvaardige verdeling van hinder.

[1:00:10] Voorzitter, ik heb veel berichten ontvangen van bewoners uit Geest, Limmen en Brasem over de aanhoudende overlast door het preferentieel gebruik van de polderbaan en de kaagbaan.

[1:00:21] Ik hoor graag welke mogelijkheden de minister ziet om hinder beter te spreiden.

[1:00:25] Zijn er slimme oplossingen denkbaar die de druk op omwonenden van deze twee banen kunnen verlichten?

[1:00:30] Is het bijvoorbeeld mogelijk om bij baanonderhoud ervoor te zorgen dat dit niet leidt tot nog meer vliegbewegingen al daar?

[1:00:37] In het vorige commissiedebat, er werd al naar gerefereerd, het debat luchtvaart, heb ik al duidelijk gemaakt hoe wij kijken naar die groei verdien systematiek.

[1:00:45] Die komt er wat ons betreft in ieder geval in deze kabinetsperiode niet.

[1:00:49] En ik ben blij met de toezegging van de minister dat er een voorhang wordt gemaakt in het LVB zodat dit TCT aan de Kamer wordt voorgelegd en die zich erover kan uitspreken.

[1:00:59] Dan kom ik bij de commissie Mer.

[1:01:01] Vorige week verscheen het kritische advies van de commissie voor de milieueffectrapportage over het LVB.

[1:01:07] Eerder gaf de minister in de antwoord op onze schriftelijke vragen in het schriftelijk overleg, het SO, aan dat essentiële aanbevelingen uit het advies worden verwerkt in het definitieve besluit.

[1:01:18] Daarom hoor ik graag welke aanbevelingen de minister als essentieel beschouwt, hoe deze worden verwerkt, binnen welke termijn dat gebeurt en op welke manier de Kamer hierover wordt geïnformeerd.

[1:01:28] Er is een interruptie van Leed Kostisch.

[1:01:31] Ja, voorzitter, om terug te komen op die deur die is opengezet voor een mogelijke groei van Schiphol op langere termijn.

[1:01:40] CDA zegt daar scherp op te willen blijven voor de toekomst, maar ik vraag me gewoon af waarom wil CDA hier überhaupt akkoord mee gaan?

[1:01:46] Want in het coalitieakkoord staat veel.

[1:01:50] Maar dit staat er niet, dat er ooit in de toekomst groei van schimpel zou moeten worden gefaciliteerd.

[1:01:56] Ik heb het verkiezingsprogramma van CDA gelezen waarbij er wordt gezegd schimpel of groei zijn geen doel op zich, maar een resultaat van de ruimte voor milieu en gezondheid.

[1:02:07] En daar moet je goed naar kijken.

[1:02:10] En dan snap ik niet waarom het CDA überhaupt aan akkoord gaat dat er alleen maar in zo'n besluit een mogelijkheid zit, een automatische mogelijkheid voor groei, in plaats van dat zoals commissie Merz regelt dat je misschien ook wel dan tegelijkertijd de krimp instrument scenario gaat inzetten en verkennen.

[1:02:26] Wellicht ook als een noodrem als die doelen toch niet gehaald blijken te worden.

[1:02:31] Dus ik zoek naar uitleg van het CDA hoe dit rijmt met met de idealen van de CDA.

[1:02:39] Ja, dank voorzitter.

[1:02:41] Ja, zojuist al wat verteld over ons verkiezingsprogramma.

[1:02:43] Dat klopt.

[1:02:43] Ik kom straks ook nog op de milieuruimte.

[1:02:45] Maar ten aanzien van groei of krimp, dat is inderdaad wat ons betreft geen doel op zich.

[1:02:49] Ik denk dat ik al vanmiddag heb meemogen maken hoe gepolariseerd dit debat is en hoe hoe de ja toch ook wel voorstanders van groei en de tegenstanders van groei er naar kijken.

[1:03:00] En ja, ik wil ook gewoon komen tot een werkbaar LVB en ik wil die rechtsbescherming gaan regelen voor die omwonenden.

[1:03:07] En nee, ik wil geen groei naar 500.000 vluchten.

[1:03:10] Nogmaals, dat heb ik de vorige keer ook in het luchtvaartcommissiedebat kenbaar gemaakt.

[1:03:15] En dan ga ik dus op zoek naar de mogelijkheden die ik heb.

[1:03:19] En daar ben ik dus uitgekomen op het voorstel dat ik de vorige keer heb gedaan.

[1:03:24] En waarvan ik heel blij ben dat ik ook de toenadering heb gekregen van de minister om daar samen uit te komen.

[1:03:29] En ik denk dat het een hele grote stap is.

[1:03:31] voor de hiervoor genoemde betrokkenen.

[1:03:36] Dus daar heb ik veel waardering voor.

[1:03:37] En ik denk dat het heel erg belangrijk is dat we op die manier daar ook een aanpassing op krijgen van het LVB.

[1:03:43] Dat is toegezegd.

[1:03:44] En op die manier kan ik er dus mee leven.

[1:03:47] Ja.

[1:03:49] Kostisch.

[1:03:50] Ja, voorzitter.

[1:03:52] Wat ik heb begrepen van de toezegging is dat het kabinet, als het zover komt dat de deur open wordt gezet voor groei, dat het terug eerst naar de Kamer komt.

[1:04:00] En daar is het CDA blij mee.

[1:04:01] Maar wat ik gewoon niet begrijp, waarom die optie...

[1:04:04] Want voor het recht doen aan omwonenden, en wat dit hele traject voor bedoeld was, is die groeipad, het openstellen daarvan, totaal niet nodig.

[1:04:14] Dus dat onderdeel is gewoon vanuit, ik weet het niet, een bepaalde hobby van een bepaalde partij ingefietst, want het staat dus ook niet in het coalitieakkoord.

[1:04:21] Dus waarom zegt het CDA als een van de belangrijke coalitiepartijen, samen ook met de D66, van jongens, hoho, leuke hobby, maar dit is niet het doel geweest van die hele LVB.

[1:04:31] Dat groeipad hoeft er helemaal niet in.

[1:04:33] Waarom werkt het CDA niet met ons samen om dat alvast nu eruit te halen en niet te wachten tot wanneer?

[1:04:42] Ja, dank voorzitter, omdat ik ook gewoon denk dat daar geen meerderheid is voor in deze kamer.

[1:04:46] Dus ik denk dat het ook echt gewoon realistisch is om dit voor te stellen, dit voorstel te doen.

[1:04:52] En daar heb ik dus nogmaals ook me te houden aan het coalitieakkoord.

[1:04:56] Daar heb ik me ook hard voor gemaakt en daarom ben ik ook blij met die toezegging die ik heb gekregen.

[1:05:01] Dus op deze manier heb ik me daarvoor ingezet.

[1:05:05] Dit kost u z'n voorlaatste interruptie.

[1:05:08] Ja, maar voorzitter, dan moet ik het CDA erop wijzen dat er geen meerderheid is voor zo'n opening van groei van Schiphol.

[1:05:16] Als het CDA gewoon aan onze zijde blijft en de T60 ook, er is geen meerderheid voor.

[1:05:21] En het staat ook niet in de coalitieakkoorden dat het moet worden verwezenlijk.

[1:05:24] Dat wil ik even gezegd hebben.

[1:05:26] Een laatste interruptie.

[1:05:28] Die is al bezig, die was al bezig.

[1:05:30] Ik moet u een vraag stellen.

[1:05:32] De commissie-mer, is mijn collega van het CDA het met ons eens dat het kabinet moet kijken naar de adviezen van de commissie-mer en met een nieuwe mer moet komen voordat wij als Kamer hier uiteindelijk over beslissen?

[1:05:48] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:05:50] Jazeker.

[1:05:50] En daar heb ik net al wat over gezegd.

[1:05:52] Ik was nog een beetje in het midden van dat stukje over de commissie meer.

[1:05:56] En ik ben zeker ook benieuwd inderdaad naar de uitgebreidere inhoudelijke reactienota die nog gaat komen vanuit het kabinet.

[1:06:04] Want die hebben we nog niet ontvangen.

[1:06:05] We hebben inderdaad een beperkte brief, als ik het zo mag noemen, een eerste reactie ontvangen.

[1:06:11] Dus daar kijk ik ook zeker naar uit.

[1:06:13] Dank u wel.

[1:06:13] We gaan eerst naar mevrouw Beckerman en dan naar u mevrouw Kreugen.

[1:06:16] Mevrouw Beckerman.

[1:06:17] Ja, dank u wel.

[1:06:18] Mevrouw Swinkels zei, welke aanbevelingen beschouwt de minister als essentieel?

[1:06:23] Over dat rapport van de commissie.

[1:06:25] En ik was wel benieuwd, welke aanbevelingen beschouwt het CDA als essentieel?

[1:06:31] Ja, voorzitter, dat is echt een haakje naar het vervolgen van mijn inbreng.

[1:06:36] Dus daar kom ik meteen op.

[1:06:37] En als er dan vanuit de SP nog een vraag over is, dan mag die gesteld worden.

[1:06:41] Maar ja, wat staat hier letterlijk voor mijn neus dus?

[1:06:44] Je kunt je betoog vervolgen.

[1:06:46] Je hebt nog 1 minuut 46.

[1:06:54] Dank u wel, voorzitter.

[1:06:57] Ja, wij worden daar dus ook graag geïnformeerd.

[1:06:59] Zo zijn er dus nuttige inzichten opgedaan rondom de marges die zijn opgenomen in de grenswaarden.

[1:07:04] Kan de minister hier specifiek op reflecteren?

[1:07:07] Is er niet te veel bewegingsruimte voor de luchtvaart in die grenswaarden?

[1:07:11] En ook zijn wij benieuwd naar verstandige stappen die we kunnen zetten richting een mogelijke nachtsluiting.

[1:07:16] D66 begon daar ook al over.

[1:07:18] Dat was mijn blokje, commissie, meer.

[1:07:22] Dat waren de voorbeelden die ik had voorbereid.

[1:07:25] Dan kom ik bij het confinant met KLM.

[1:07:29] Ja, dan komen er nu toch twee interrupties.

[1:07:32] Mevrouw Beckerman, ik heb trouwens die interruptie niet geteld, omdat mevrouw Swingers er nog op terug zou komen.

[1:07:37] Dus je hebt nu nog, als ik het goed heb, je hebt hierna nog drie interrupties.

[1:07:45] Alsjeblieft.

[1:07:46] Super sympathiek en ook dank aan mevrouw Swinkels voor die toelichting.

[1:07:50] Die nachtsluiting lijkt me ook een zeer gewenste, ook door veel omwonenden.

[1:07:57] En misschien ook wel voor veel mensen die wel het vliegtuig nemen.

[1:08:02] soms hele bizarre tijden zijn.

[1:08:06] En tegelijkertijd was dat nog niet helemaal het antwoord op wat ik gehoopt had, omdat natuurlijk een commissie-debat is waar we het kabinet vragen stellen, dus het is goed als de minister vertelt welke aanbevelingen hij als essentieel ziet, maar ik ben toch ook wel benieuwd hoe het CDA hier in bredere zin verder instaat, want het zijn niet

[1:08:25] zomaar aanbevelingen, maar het zijn ook gewoon hele harde conclusies die de commissie meer trekt.

[1:08:31] Dus zou mevrouw Swinkels daar toch nog iets scherper op kunnen reflecteren?

[1:08:34] Want ze stelt de vraag natuurlijk ook niet voor niks, denk ik aan uw minister.

[1:08:39] Ja, dank, voorzitter.

[1:08:40] Ja, ik denk dus dat die zogenaamde bewegingsruimte die ik beschreef vanuit de grenswaarden die bij de handhavingspunten worden vastgesteld, dat ik daar wel heel kritisch op ben, dat ik echt wel ervoor wil zorgen dat dat aansluit bij die balanced approach procedure, maar dat het niet zo kan zijn dat we via die route opeens nog veel meer hinder zouden toestaan.

[1:09:00] Dus dat is een voorbeeld daarvan en dat is een directe aanbeveling ook van de commissie meer om daar nog eens goed naar te kijken.

[1:09:07] Ja.

[1:09:08] Ja, voorzitter, ik denk dat dat ook belangrijk is.

[1:09:10] De commissie-meer zegt letterlijk dat het niet aannemelijk is dat het LVB 2026 de omgeving voldoende beschermt en het onzeker is of de geluidsdoelen binnen bereik komen.

[1:09:21] En als dat een doel is wat we met z'n allen delen, dan moeten we denk ik ook goed afspraken maken over hoe we dat vervolg vorm gaan geven.

[1:09:31] Want ik ben wel een beetje geschrokken als nieuwe luchtvaartwoordvoerder dat we dit

[1:09:35] in een commissiedebat doen en als Kamer weinig grip hebben op het vervolg.

[1:09:41] Hoe ziet het CDA dat?

[1:09:43] Want op die manier moeten we toch, als we dit lezen, ook als Kamer grip willen hebben op het vervolg.

[1:09:51] Hoe je er dan ook in staat.

[1:09:54] Ja, dank voorzitter.

[1:09:55] Ja, daar hecht ik ook aan dat we dat op een goede manier met elkaar doen, zodat we ook als Kamer in positie worden gebracht.

[1:09:59] Daarom heb ik de vorige keer ook al een klein beetje vastgespeeld door vooruit te lopen op die groeiverdienst systematiek, om daar toen over te beginnen.

[1:10:07] Daarmee heb ik mezelf ook een extra ronde misschien verschaft.

[1:10:11] We hebben natuurlijk ook een schriftelijk overleg gehad voorafgaand aan dit debat.

[1:10:15] We gaan vast en zeker ook een plenair debat voeren na dit commissiedebat.

[1:10:20] En ik ben ook benieuwd of er nog andere rondes zijn in te bouwen in dit proces om het op een goede manier met elkaar te behandelen.

[1:10:27] Maar daarbij wil ik ook opmerken dat ik het ook belangrijk vind dat we de deadline van 1 november ook gewoon halen omdat die balanced approach ook gewoon heel erg belangrijk is en ik dat LVB heel graag wil hebben vanwege die rechtsbescherming.

[1:10:40] Dus ik wil zeker ook kijken wat er mogelijk is, hoe we met elkaar tot verbetering en aanpassing komen, waar draagvlak voor is onder ons.

[1:10:49] Maar ja, ik zie dus ook nogmaals die twee werkelijkheden op elkaar in potsen.

[1:10:54] En dat is ingelukt.

[1:10:55] Er is ook nog een coalitieakkoord in de tussentijd bijgekomen.

[1:10:58] Daarin staat bijvoorbeeld dat we 50% stiller willen in de nacht.

[1:11:01] Nou, daar kan een nachtsluiting dus een oplossing voor zijn of gedeeltelijke nachtsluiting.

[1:11:05] Maar ik ben ook wel gelijk weer benieuwd.

[1:11:07] Wat doet dat met de randen van de nacht?

[1:11:09] Of wat doet dat met de overlast overdag?

[1:11:11] Wordt dat dan verschoven?

[1:11:13] Want je kunt niet zomaar krimpen.

[1:11:14] Dat weten we vanuit Europa.

[1:11:16] Dus ik ben ook benieuwd.

[1:11:18] Dat zijn nieuwe voorstellen.

[1:11:20] Die hebben we politiek gezien ingebracht met de nieuwe coalitie.

[1:11:25] En daar zullen mogelijk ook weer nieuwe procedures voor moeten doorlopen worden.

[1:11:30] Ja, dus niet alles zal vandaag of met dit LVB gerealiseerd worden.

[1:11:36] Ja, vooral bij me zit mevrouw Kreuger.

[1:11:40] Ja, voorzitter, ik hoor eigenlijk dat het CDA zegt we moeten dit LVB zorgvuldig behandelen en ook de zoektocht naar van welke andere stappen kunnen we dan nog zetten.

[1:11:50] Kijk, waar ik voor wil waken is dat wij nu dit commissiedebat hebben, misschien nog een twee minuten debat plenaire waar we moties kunnen indienen en dat dat het dan is.

[1:11:59] En is het CDA het met mij eens dat we echt eerst zicht moeten hebben op die MER die wel al die aanbevelingen heeft geïncorporeerd voordat wij dit LVB uitbehandeld hebben?

[1:12:16] Ja, ik ben ook op zoek naar wat is redelijk en realistisch met elkaar.

[1:12:22] Ik zie ook dat we met elkaar ook met smart wachten op dat die rechtsbescherming er komt.

[1:12:28] En dat zal ook voor sommige partijen niet genoeg zijn.

[1:12:32] Ja, ik wil kijken hoe kunnen we aanpassingen en aanbevelingen overnemen.

[1:12:36] maar of dat er een volledige nieuwe merkprocedure doorlopen gaat worden waarmee we helemaal de vertraging schieten, dat lijkt mij onwenselijk.

[1:12:45] Maar ik wil wel kijken hoe we met elkaar in de komende maanden vanuit ons kamerwerk tot aanpassingen kunnen komen waarmee dit 11B beter, robuuster, toekomstbestendiger wordt zoals ook mijn collega van D60 dat aangaf.

[1:12:58] Daar zal ik ook altijd serieus naar kijken naar de voorstellen die worden gedaan.

[1:13:00] Wat dat betreft beheerst ik denk ik wel de nieuwsgierigheid waardoor dit kost iets naar werken.

[1:13:06] Ja, voorzitter, ik heb toch echt moeite met dat die rechtsbescherming in dit LVB als argument wordt opgevoerd.

[1:13:16] Want we moeten heel snel dit vaststellen.

[1:13:17] 1 november, belangrijke deadline, want anders hebben die mensen geen rechtsbescherming.

[1:13:21] Terwijl de rechtsbescherming gaat dus om het legaliseren van een aantal vliegbewegingen waarvan de commissie meer zegt

[1:13:31] We zien de onderbouwing niet.

[1:13:32] We zien niet hoe dit de gezondheid van wonen hierin geborgd is.

[1:13:38] Dus voor de zorgvuldigheid, voor de fatsoenlijkheid van de politiek, voor de betrouwbaarheid van de overheid, moeten we dit toch stap voor stap zorgvuldig doen.

[1:13:45] En is die haast in die rechtsbescherming, is dat uiteindelijk waar mensen uitermate weinig aan hebben in praktijk.

[1:13:55] Ja, dank.

[1:13:56] Ik denk dat ik in herhaling val.

[1:13:58] Ik zal vanuit deze plek mijn best doen om bij te dragen aan het ordentelijke proces.

[1:14:02] Ik wil daar suggesties voor doen.

[1:14:03] Heb net ook eigenlijk al gedaan en de ruimte proberen te zoeken die er is.

[1:14:09] Maar ik heb me ook aan aan deze tijdslijnen te houden.

[1:14:12] Dus ja, ik.

[1:14:14] Ik doe mijn best daarvoor en ik ben ook benieuwd of dat straks de minister ook iets kan zeggen over welke mogelijkheden er zijn in de komende tijd om met elkaar tot tot goede aanpassingen te komen.

[1:14:27] En ja, ik heb wel de indruk dat de collega's en ik zelf ook dit allemaal zo zorgvuldig mogelijk proberen en gedetailleerd proberen te behandelen om tot

[1:14:37] tot voorstellen te komen.

[1:14:39] Maar ja, nogmaals, het is niet vanzelfsprekend dat dan alle aanbevelingen worden overgenomen wat ons betreft.

[1:14:46] Dus ik ben aan het zoeken naar wat we dan wel kunnen doen om het een betere LVP te maken.

[1:14:51] En we gaan vaak nog genoeg hier debatten met elkaar voeren over luchtvaart en over Schiphol.

[1:14:58] Daar heb ik geen twijfel over.

[1:15:01] Voorzitter, ik begrijp niet helemaal wat het CDA bedoelt met we hebben ons aan de deadline, de afgesproken deadline te houden, want die 1 november, ja, dat is een keuze.

[1:15:12] Kijk, uiteindelijk denk ik dat een robuust LVB wat standbouwt bij de rechter van veler maar meer waarde is, zowel voor de luchtvaartsector als voor alle omwonenden, dan nu snel iets vaststellen, nou ja, wat wankel is.

[1:15:28] Dus ik vraag eigenlijk,

[1:15:29] Door wie wordt het CDA aan die deadline van 1 november gehouden?

[1:15:33] Dat is zo enkels.

[1:15:35] Wie, hoe, wie?

[1:15:36] Nou, door onszelf, voorzitter, omdat wij vinden dat dit afbeden moet komen.

[1:15:41] En omdat wij denken dat dit duidelijkheid gaat geven en ook rechtsbescherming gaat bieden.

[1:15:48] En ik heb vanuit het kabinet begrepen dat 1 november een belangrijke deadline is.

[1:15:52] Als antwoord op de vraag van mevrouw Kreuger.

[1:15:56] Daar heb ik ook naar gevraagd natuurlijk.

[1:15:58] En ja, natuurlijk wil je daar ook zoveel mogelijk informatie over ontvangen.

[1:16:02] Dus ja, op die manier heb ik een beeld gevormd.

[1:16:05] Laatste interruptie van mevrouw Kreuger.

[1:16:06] Oké, dus de deadline van 1 november komt vanuit het kabinet, vanuit het minister neem ik aan.

[1:16:11] Kijk, die deadline van 1 november, dat is de capaciteitsdeclaratie voor Schiphol voor het jaar erop.

[1:16:16] Nou, er is net een capaciteitsdeclaratie voor Schiphol geweest.

[1:16:19] Nou ja, die is ook op basis van deze gedoogde situatie, dat aantal.

[1:16:24] Nogmaals is dan de vraag

[1:16:26] Zou het niet veel beter zijn om een zorgvuldig LVB-proces te doen, waarin we bijvoorbeeld, had ik een vraag over, het RIVM heeft een nieuw onderzoek over de hinderbeleving van geluid.

[1:16:40] Dat is het onderzoek naar de blootstellingseffectrelatie.

[1:16:45] Er wordt nu gerekend met cijfers uit 2002.

[1:16:47] Er is gewoon gloednieuw onderzoek, dat komt voor de zomer naar de Kamer.

[1:16:51] Het zou toch veel zorgvuldiger zijn als we dat onderzoek gewoon mee kunnen nemen?

[1:16:55] Dus is mevrouw Swinkels met mij eens dat zorgvuldigheid in deze echt onze eerste prioriteit zou moeten zijn?

[1:17:02] U mag met ja of nee beantwoorden.

[1:17:06] Ja, zeg ik dan als antwoord op ten aanzien van die zorgvuldigheid.

[1:17:09] En ja, ik wil ook met elkaar in gesprek blijven over geluidsreducerende maatregelen, ook na bespreking van het LVB.

[1:17:17] Dit kost iets gaat de laatste ook de laatste interruptie gebruiken.

[1:17:21] Dus ik word rustig aan mijn linkerzijde dadelijk.

[1:17:25] Ja, dank voorzitter.

[1:17:31] Kijk, wat ik vooral belangrijk vind, is dat we met elkaar constateren dat de rechter heeft uitgesproken dat er een zorgvuldige belangenafweging moet plaatsvinden en dat meer het balans brengt richting de omwonenden.

[1:17:41] En dat we nu feitelijk een advies hebben liggen van de commissie-MER, die zegt dat is dus nu niet op orde.

[1:17:48] Het klopt niet, de onderbouwing van dit besluit.

[1:17:51] En aan de tweede zijde, alle omwonende organisaties zijn daar op geen enkele manier tevreden mee.

[1:17:57] En als dus het CDA zegt, we vinden zorgvuldige besluitenvorming belangrijk en we vinden het belangrijk dat die omwonenden, dat daar recht aan wordt gedaan, dan is het CDA met ons eens dat we als Kamer nog geen LVB moeten vaststellen.

[1:18:14] welke deadline dan ook, dat we daar geen onnodige haast moeten maken, als die basis nog niet op orde is.

[1:18:21] Dus dat je op z'n minst enkele omwonende organisaties hebt die zegt, nou, weet je, het is misschien niet 100% zoals we willen, maar het is wel een belangrijke stap en er ligt een advies van de commissie meer aanvullend advies die zegt, nou, het is nog niet helemaal perfect, maar hier kunnen we mee aan de voeten.

[1:18:38] Wilt u daarop tenminste oploggen?

[1:18:43] Ja, dank voorzitter.

[1:18:44] Ja, ik val toch een beetje naar herhaling vrees ik.

[1:18:46] Dus ja, ik vind dat we serieus moeten kijken naar dit advies van de commissie meer.

[1:18:52] Daar ben ik ook heel erg benieuwd naar die aanbevelingen.

[1:18:54] Welke zijn dan essentieel?

[1:18:55] Hoe gaan we dat verwerken?

[1:18:57] Welke aanpassingen zijn mogelijk?

[1:18:59] heeft mij net, zeg ik via de voorzitter, al horen zeggen.

[1:19:03] En ja, ik heb toch een beetje gevoeld dat ik hier een middenpositie aan het bekleden ben, omdat inderdaad, ik ga het ook niet mooier maken dan het is.

[1:19:10] Het is ook gewoon eerlijk verhaal.

[1:19:11] Ik ga ook niet zeggen inderdaad dat we nou zo erg aan het krimpen zijn hier met z'n allen, want ik heb ook bijvoorbeeld cijfers gezien van 2024.

[1:19:17] Daar zaten we op, uit mijn hoofd, 474.000 vluchten.

[1:19:23] Dus het is maar net, vliegbeweging, dus het is maar net hoe je ernaar kijkt, welk jaar je pakt, et cetera.

[1:19:28] Maar ik merk ook inderdaad, het is een hele technisch en juridische context waar we in zitten.

[1:19:35] Vanuit CDA willen wij daar graag rust brengen hierin en zorgen dat we vooruit kunnen met dit besluit.

[1:19:41] En ik zie dus nogmaals die twee werkelijkheden gewoon van de Balanced Approach procedure waar we aan gebonden zijn en tegelijkertijd het milieurecht zie ik gewoon ontzettend botsen en ik vind dat ook een hele lastige waar ik zo goed mogelijk ook een inbreng op probeer te leveren.

[1:19:55] Meneer Reutink, uw voorlaatste interruptie.

[1:19:58] Nou ja, voorzitter, kijk, wij willen ook niets meer dan rust op dit dossier, maar dan moeten we wel stukken krijgen die ook gewoon feitelijk kloppen.

[1:20:06] En ik heb hier een vraag over, want in het MER-rapport wordt verwezen als een soort referentie luchtvaartbesluit uit 2008.

[1:20:16] En in 2008 zegt de commissie MER gaan ze uit van 294.000 vliegbewegingen, terwijl als je

[1:20:25] het luchtvaartbesluit uit 2008 erbij pakt, dan zie je dus dat het LVB feitelijk ontworpen is en toen rijk het was voor ongeveer 400.000 tot 410.000 vluchten.

[1:20:36] Waarom schrijft de commissie Mer dan, en waarom denkt u dat, dat ze dan uitgaat van die...

[1:20:40] We spreken via de voorzitter.

[1:20:41] Via de voorzitter, sorry.

[1:20:42] Z'n laatste keer, want anders ga dat u gevulde koeken kosten.

[1:20:44] Die gun ik u van harte, die gaan we dan samen opeten, hartstikke gezellig.

[1:20:50] Maar dan klopt er toch iets niet aan dit hele rapport, dat op het moment als de commissie Mer zegt we gaan uit van 294.000 op basis van 2008 en tegelijkertijd zien we dus dat het LVB ruimte geeft voor 400.000 tot 410.000 vluchten.

[1:21:03] Waar hebben we het dan over hier met elkaar?

[1:21:07] Ja, dank voorzitter.

[1:21:10] Ja, kijk, ik denk dat als je op die manier door dat hele rapport gaat, dat er misschien ook wel vragen opkomen, twijfels of kanttekeningen, discussie.

[1:21:19] Wellicht is het ook interessant om nog een keertje de commissie meer hierover te horen, zodat zij daar ook zelf een toelichting op kunnen geven, want het is hun rapport, niet die van mij.

[1:21:28] Dus ja, ik kan op dit moment, ik weet dat er discussies over de referentsituatie.

[1:21:34] Ik wil vooral ook kijken en ik hoorde D60 ook zeggen van welke scenario's zijn denkbaar, hoe kunnen we gewoon vooruit gaan kijken met elkaar.

[1:21:41] Dat is wat ik heel graag wil en ja, ik wil een beetje wegblijven van, ik word nu aan twee kanten gevraagd om in het kamp te komen.

[1:21:49] Ik wil gewoon kijken hoe we hier met elkaar uit gaan komen.

[1:21:54] Dat kunnen we nog één minuut en twaalf seconden horen.

[1:22:02] Dan ga ik snel verder met mijn inbreng, want ik had nog een klein stukje te gaan.

[1:22:06] Ik wil toe naar dat confinant met KLM, want ook de afspraken met KLM in het kader van de Balanced Approach vragen aandacht.

[1:22:13] Deze afspraken zijn momenteel niet juridisch afdwingbaar.

[1:22:16] Het was de bedoeling om binnen de afspraken over vlootvernieuwing en de inzet van stillere vliegtuigen vast te leggen.

[1:22:21] in een convenant, maar dat is uiteindelijk niet gelukt.

[1:22:23] Is de minister bereid om opnieuw met KLM in gesprek te gaan om alsnog tot zo'n convenant te komen waarin wellicht ook bindende en dus niet vrijblijvende afspraken staan?

[1:22:32] Dat zou meer zekerheid kunnen geven aan omwonen dat gemaakte afspraken ook daadwerkelijk worden nagekomen.

[1:22:37] Wat ons betreft kijken we daar niet alleen naar het huidige LVB, maar ook naar de langere termijn.

[1:22:43] Dan heb ik nog twee punten, voorzitter.

[1:22:44] Allereerst het handhavend optreden van ILT.

[1:22:46] Wij begrijpen dat ILT straks alleen een last zonder dwangsom kan opleggen die gericht is op het nemen van maatregelen bij overschrijdingen.

[1:22:53] Echter, wij zien graag dat daarnaast ook de optie van een bestuurlijke boete onderdeel wordt van het instrumentarium.

[1:22:59] Daar is een wetswijziging voor nodig, weet ik.

[1:23:00] En is tenminste dan ook daar al mee aan de slag?

[1:23:04] En wanneer kunnen we daar een voorstel op verwachten?

[1:23:06] En dan rond ik af als u dat goed vindt en dan wil ik nog doorkijken naar de toekomst.

[1:23:10] Voorzitter, we moeten vandaag ook nadenken over de luchtvaart van morgen.

[1:23:14] En hierover namen we vanmiddag al een petitie in ontvangst van Natuur en Milieu.

[1:23:17] Wij willen ernaartoe dat we met elkaar sturen op milieu en gezondheidsruimte.

[1:23:21] Dat moet echter wel duidelijk zijn hoe die ruimte wordt vastgesteld, gemeten en begrenst.

[1:23:26] En voor een nieuw geluidsstelsel, passend bij die visie, is een wetswijziging nodig die pas vanaf 2030 kan ingaan.

[1:23:32] En die laatste zin?

[1:23:34] Hoe staat het met ook andere milieunormen zoals uitstoot en rugkwaliteit en kunnen die gelijktijdig worden uitgewerkt en mogelijk in hetzelfde wetgevingstraject worden meegenomen?

[1:23:46] Dank u wel.

[1:23:49] Voor uw inbreng namens het CDA.

[1:23:53] Mevrouw Beckerman, Socialistische Partij.

[1:23:56] Dank u wel, voorzitter.

[1:23:57] Dit is mijn tweede luchtvaartdebat.

[1:24:00] Bij mijn eerste, enkele weken geleden, ging het over de door deze minister aangekondigde gewenste opening van Lelystad Airport volgend jaar.

[1:24:09] Ik zei toen dat het leek alsof ik in een parallelle werkelijkheid was beland.

[1:24:14] Want jarenlang bouwen we te weinig woningen door stikstof, jarenlang legaliseren we pasmelders niet door stikstof, maar een nieuwe luchthaven volgend jaar openen kan ineens wel.

[1:24:24] En bij dit debat over Schiphol lijken we misschien nog wel meer in een parallelle of papieren werkelijkheid te zitten.

[1:24:32] Want al jaren is wat Schiphol doet illegaal.

[1:24:35] Geen natuurvergunning, meer vluchten dan wettelijk is toegestaan, 175.000 mensen die last hebben van ernstige geluidshinder.

[1:24:43] En daar moest eindelijk een oplossing voor komen.

[1:24:46] Maar vrijdag bleek

[1:24:48] Deze oplossing werkt niet.

[1:24:51] De beloofde krimp blijkt alleen te bestaan als je in de illegale getallen gelooft.

[1:24:58] De beloofde geluidsreductie bestaat vooral op papier.

[1:25:03] Niet gemotiveerd of schipholuitstoot voldoende compenseert om weer een natuurvergunning te krijgen.

[1:25:08] En veel ruimte aan de luchtvaart en de gezondheid van omwonenden niet goed genoeg beschermd.

[1:25:13] Zo luiden de harde conclusies van de commissie-MER.

[1:25:17] En nu, voorzitter, want dat is denk ik de belangrijkste vraag van dit debat.

[1:25:21] Volgt u, de minister, het advies van de commissie meer om een hele nieuwe versie op te stellen in plaats van de huidige aan te vullen?

[1:25:29] Willen we een luchtkasteel, een zeepwel die vroeg of laat knapt?

[1:25:32] Weer jaren van rechtszaken en onzekerheid?

[1:25:34] Of doen we het nu goed?

[1:25:36] En ik wil de minister ook bevragen op belangrijke aspecten, zoals de krimp, de geluidszinnen en de bescherming van het milieu.

[1:25:42] Gaat Schiphol krimpen?

[1:25:44] Klopt het dat als Schiphol zich aan de wet zou houden er zo'n 420.000 vluchten zouden mogen?

[1:25:50] En er in 2024 273.803 vluchten waren.

[1:25:55] En hoe kan je, als dat de getallen zijn, dan de 478.000 vluchten die straks in de nieuwe luchthavenbesluit zitten, presenteren als krimp?

[1:26:05] En klopt het dat 478.000 vluchten ook geen krimp is,

[1:26:11] ten opzichte van dat jaar.

[1:26:14] Voorzitter, wordt geluidszinnen beperkt?

[1:26:16] Omwonenden worden toch niet beschermd door iets wat illegaal was te legaliseren, vraagt me aan de minister.

[1:26:22] En waarom vergelijkt u met die illegale situatie van 500.000 vluchten?

[1:26:27] En waarom negeert u de klacht van omwonenden die de afgelopen jaren overdag en in de nacht zware overlast hebben ervaren?

[1:26:33] En waarom bevat uw plan geen waarborgen dat maatregelen om overlast te beperken ook worden uitgevoerd, zoals de commissie mer concludeert?

[1:26:41] U spreekt ook niet via de voorzitter.

[1:26:51] Ik zou het fijn vinden als jullie dat ook zouden doen, omdat dat zo hier is afgesproken.

[1:26:54] Ja, voorzitter, ik zal mijn best doen en anders komen de gevulde koeken uw kant op.

[1:27:00] Of de kant van de minister, al naar gelang hoe ik spreek.

[1:27:03] Kan de minister echt hardmaken dat geluidsgrenzen eindelijk weer gehandhaafd kunnen worden?

[1:27:08] En wil de minister de wet luchtvaart wijzigen zodat ook echt voldaan kan worden aan het gelijkwaardigheidscriteria?

[1:27:15] Voorzitter, wordt het milieu en natuur nou voldoende beschermd?

[1:27:19] Erkent de minister dat niet met zekerheid kan worden geconcludeerd dat het LVB 2026 binnen de natuurwetgeving past?

[1:27:27] En erkent de minister de conclusie dat de stikstofaanpak van Schiphol, gebaseerd op het opkoop van agrarische bedrijven, onvoldoende zekerheid biedt dat Natura 2000 gebieden niet worden aangetast?

[1:27:38] En wil de minister gaan werken met absolute plafonds voor relevante indicatoren, zoals de totale emissies van luchtverontreinigende stoffen?

[1:27:47] Nu weer tijd trekken en doorgaan met een plan waarvan we weten dat het niet toekomstbestendig is, is zinloos.

[1:27:54] En we weten dat het alternatief nu opnieuw beginnen met de MER ook ingewikkeld is, maar wel noodzakelijk.

[1:28:00] En tegelijkertijd liggen er ook steeds meer alternatieven die wel kunnen werken.

[1:28:04] En vanmiddag kregen we ook twee belangrijke petities.

[1:28:07] Eén petitie voor een echte nachtsluiting van Schiphol.

[1:28:10] Frankfurt, Heathrow en Orly hebben wel een echte nachtsluiting met uiteraard beperkte uitzonderingen en regels voor noodsituaties.

[1:28:18] Deze maatregel is goed voor de gezondheid van heel veel omwonenden.

[1:28:21] Waarom zou je deze niet nemen, vragen we aan het kabinet.

[1:28:25] En voorzitter, ik wil ook refereren aan de petitie die we kregen van Natuur en Milieu.

[1:28:29] Een doorgerekend plan door CE Delft laat zien dat het wel kan.

[1:28:33] Forse minder vluchten, maar wel meer passagiersvervoeren.

[1:28:36] Eerlijke prijzen, meer betalen voor private jets en business class.

[1:28:40] Overstappers meelaten betalen, zodat de lasten rechtvaardiger verdeeld worden.

[1:28:44] Minder uitstoot, betere bescherming van omwonenden en meer ruimte voor woningbouw.

[1:28:49] Nog steeds een luchthaven voor vakantie, zakenreizen en vracht.

[1:28:54] maar ook meer en betaalbare internationale treinen.

[1:28:57] Het onderzoek laat zien dat het kan, ook zonder de economie hard te raken.

[1:29:03] Voorzitter, mijn laatste twee seconden als het mag.

[1:29:05] In plaats van een slecht besluit nu er snel doorheen te jagen, is het veel logischer om te kiezen voor echte oplossingen.

[1:29:11] Dank u wel.

[1:29:12] Dank u wel voor uw inbreng namens de Socialistische Partij.

[1:29:20] Voorzitter, Boer Knibbe uit Haarlemmermeer ziet in januari 1916 een militair op zijn land verschijnen.

[1:29:28] Het is kolonel Sacree die op zoek is naar een locatie voor een vliegterrein.

[1:29:33] Boer Knibbe ziet het wel zitten en verkoopt zijn land van ongeveer 18 voetbalvelden groot voor iets meer dan 55.000 gulden, omgerekend nu bijna een half miljoen euro.

[1:29:45] En we zijn dus van het drooggemalen stuk grond van Boer Knibbe... ...gegaan naar een wereldspeler van formaat.

[1:29:51] Dat is Schiphol.

[1:29:53] En dat moeten we koesteren, voorzitter.

[1:29:55] En het is dan ook te triest voor woorden... ...dat Nederland als enige land ter wereld... ...het mes gaat zetten in een luchthaven van wereldformaat.

[1:30:02] Onze fractie heeft uitgesproken voorstander te zijn... ...van het aantal vliegbewegingen van 478.000.

[1:30:08] Al is dat maar om eindelijk duidelijkheid te scheppen.

[1:30:12] Het liefst zien we natuurlijk dat Schiphol gewoon weer gaat groeien.

[1:30:15] En daarom vinden we het belangrijk dat de minister vasthoudt aan het herstelpad richting de 500.000 vluchten.

[1:30:21] En dat kan ook gewoon.

[1:30:22] Want de realiteit is dat maatregelen, en ik zei het net ook al in een interruptiedebat, voor geluidsreductie gewoon de vereisde 20% zullen gaan halen.

[1:30:31] Maar dan hebben we nog altijd de MER.

[1:30:33] We moeten wat ons betreft af van organisaties en onafhankelijke, zogenaamde onafhankelijke commissies die Schiphol met man en macht proberen te niveleren.

[1:30:44] Bovendien heeft deze commissie wat ons betreft zijn taak niet goed uitgevoerd.

[1:30:48] Zij moest toetsen of de MER van begin 2026 in orde was, maar ze ging veel verder dan dat.

[1:30:54] En het lijkt er sterk op alsof die zogenaamde onafhankelijke commissie een eigen agenda heeft uitgerold bij het uitvoeren van het onderzoek.

[1:31:01] Het kost iets even een punt van orde, maar we gaan nu luisteren of dat ook wel een punt van orde is.

[1:31:07] Ja, voorzitter, ik zou u willen oproepen om te gaan normeren als er onafhankelijke instellingen die bijdragen aan onze rechtsstaat worden verdacht gemaakt door een partij.

[1:31:14] Dus dat wil ik echt normeren.

[1:31:16] Het is aan u, maar ik wil daar echt een punt van maken.

[1:31:24] Als de mening van onze fractie is, is dat dit een politiek gekleurd rapport is en het daarmee niet onafhankelijk geopereerd heeft.

[1:31:33] Ja, dat is onze mening.

[1:31:34] Het mag de mening van het lid Kossix wel niet wezen, zoveel niet duidelijk, want het liefst had ze maar geen vliegtuigen meer gehad op Schiphol.

[1:31:42] Maar daarvoor hoeven wij niet te enumeren hier.

[1:31:43] Prima, het is allemaal gezegd.

[1:31:45] Ik hoop dat het allemaal oplukt en we gaan nu verder.

[1:31:47] U hebt nog drie minuten.

[1:31:49] Meneer Koudsma, u hebt een interruptie.

[1:31:51] Nou ja, ik wil er toch iets van zeggen, want ik hoorde net lid Korst iets zeggen, toen lid Korst iets bezig was, dat de minister op de schoot zat van het sector.

[1:32:01] Dat vond ik ook zeer ongepast.

[1:32:03] Maar kijk, dan hou ik mij in, maar blijkbaar is dat teveel gevraagd voor de andere partijen.

[1:32:07] Dus een beetje zelfreflectie, dat zou lid Korst iets hier...

[1:32:13] Maar laten we het hierbij laten.

[1:32:14] Meneer Huiting, we moeten ook niet te kinderachtig allemaal doen.

[1:32:17] We kunnen en mogen hier veel zeggen en iedereen mag vinden wat hij wil.

[1:32:19] We leven in een Nederland en laten we er het beste van maken.

[1:32:22] Meneer Huiting, u mag doorgaan.

[1:32:23] 3 minuten 18.

[1:32:26] Voorzitter, witwassen van beleid kunnen we blijkbaar hier allemaal toestaan.

[1:32:30] Ministers die op z'n schoot zouden zitten bij andere kunnen we allemaal toestaan.

[1:32:33] Maar onze fractie is van mening dat dit een politiek gekleurd rapport is en dat zal ik

[1:32:37] Waarschijnlijk zo meteen nog een aantal keer gaan benoemen en waarom zal ik ook heel erg duidelijk gaan uitleggen.

[1:32:42] Mijn vraag eigenlijk aan de minister is, u heeft zoveel deskundige mensen op dat departement zitten.

[1:32:47] Dit kunnen we toch gewoon prima zelf doen.

[1:32:50] Waarom, waarom hebben we zo'n politiek rapport nodig?

[1:32:53] Dit kunt u toch prima gewoon zelf uitvoeren, is mijn vraag aan de minister.

[1:32:59] Koeken voor de voorzitter.

[1:33:01] Voorzitter, als je denkt dat het niet erger kan, dan begint de commissie als referentiekader, ik noemde het net al, over 294.000 vluchten.

[1:33:10] Dat is dus nooit de fysieke realiteit geweest.

[1:33:13] Want in het LVB van 2008 staat gewoon dat we meer dan 410.000 vluchten kunnen toestaan.

[1:33:19] Dat is de milieugrens wat in dat LVB staat.

[1:33:22] Dat was het realistische toetsingskade.

[1:33:26] En dan moeten we nog economische groei meewegen.

[1:33:29] Dan moeten we bevolkingsgroei meewegen.

[1:33:30] We weten allemaal in dit huis dat dat enorm is.

[1:33:33] Dat is het logische toetsingskade.

[1:33:36] Voorzitter, ook zegt die commissie dat er niet gekeken zou zijn naar een nachtsluiting.

[1:33:39] Nee, voorzitter, mogen we blij zijn van niet.

[1:33:42] Dat zou de doodsteek van Schiphol hebben betekend.

[1:33:44] Daarom hebben we ook eerst een zorgvuldige balanced approach procedure doorlopen die eerst kijkt naar maatregelen bij de bron, namelijk stillere vliegtuigen.

[1:33:52] komen en massaal, maatregelen in de omgeving zoals het isoleren van woningen en maatregelen in de operaties zoals bijvoorbeeld snelle klimmen.

[1:34:00] Dat de commissie stelt dat de omwonenden niet zouden worden geholpen is wat onze fractie betreft gewoon echt pertinent niet waar.

[1:34:07] Het geluid zal immers met 20% dalen, het aantal vliegbewegingen zal de komende jaren fors minder zijn en de keiharde realiteit is dat als je in de buurt, en het is een vervelend bericht, maar als je in de buurt van een vliegveld woont zul je gewoon last hebben van vliegtuigen.

[1:34:21] Dat is gewoon de keiharde realiteit en de waarheid.

[1:34:24] En de overheid moet er alles aan doen om dat zoveel als mogelijk te beperken.

[1:34:27] En volgens mij doet de minister dat op een hele goede manier.

[1:34:30] De vraag aan de minister is dan ook heel erg simpel.

[1:34:33] Zorg dat Schiphol een factor van betekenis blijft.

[1:34:36] Zorg ervoor dat de minister vasthoudt aan het pad richting 500.000 vluchten en vraag

[1:34:41] Alsjeblieft niet meer van dit soort commissies die zeggen onafhankelijk te zijn, maar uiteindelijk u, ons, Schiphol en daarmee Nederland verder het moeras in laten zakken.

[1:34:50] Dat is wel het laatste wat we kunnen gebruiken als we onze economie welvarend willen laten zijn.

[1:34:55] Ja, voorzitter, en dan tot slot.

[1:34:57] dat Schiphol in trek is, ja, dat blijkt maar weer.

[1:35:00] De drukke periode komt eraan en dat resulteerde gisteren al in lange wachtrijen in de terminal.

[1:35:05] En mijn vragen zijn simpel.

[1:35:07] Kan de minister dit blijven monitoren?

[1:35:09] Kan de minister zorgen dat Schiphol alles krijgt wat ze nodig hebben om de drukte te verwerken?

[1:35:14] En kan de minister duiden welke maatregelen hij kan nemen om Schiphol te helpen om niet opnieuw dezelfde pericule te krijgen zoals we die in de zomer van 2022 hebben gezien, waarin mensen urenlang moesten wachten voordat ze eindelijk een keer ingecheckt waren?

[1:35:27] Voorzitter, dank u wel.

[1:35:30] Dan gaan we nu luisteren naar de vijf minuten van meneer De Groot.

[1:35:36] Dat was vroeger twee minuten op de radio, dat weet u nog wel.

[1:35:40] Alsjeblieft.

[1:35:41] Ik ben blij dat ik iets meer minuten heb hier, dank voorzitter.

[1:35:44] Voorzitter, voor de VVD staat vast dat Schiphol van groot economisch en strategisch belang is voor Nederland.

[1:35:49] De hubfunctie van Schiphol zorgt ervoor dat Nederland rechtstreeks verbonden blijft met economische kernregio's over de hele wereld.

[1:35:55] Dat is essentieel voor onze economie, ons vestigingsklimaat, internationale handel, toerisme en de vele duizenden banen die direct en indirect afhankelijk zijn van de luchtvaartsector.

[1:36:04] Volgens de wereldwijde luchtvaartgroupe IATA brengt de luchtvaartsector in Nederland ongeveer 402.000 banen voort, draagt de sector jaarlijks voor meer dan 35 miljard euro bij onze economie en is het goed voor meer dan 3,5 procent van ons Nederlandse bbp.

[1:36:20] En juist in een tijd van geopolitieke spanning en toenemende internationale concurrentie moeten we daarom zorgvuldig omgaan met die internationale bereikbaarheid.

[1:36:29] Nederland moet daarin dus niet naïef opereren.

[1:36:32] Omliggende landen investeren namelijk in versterking van hun luchthavens en internationale verbindingen.

[1:36:38] En tegelijkertijd geldt voor de VVD dat omwonenden recht hebben op rechtsbescherming en minder geluidsoverlast.

[1:36:44] Daar zijn duidelijke afspraken over gemaakt en die afspraken moeten we ook worden nagekomen.

[1:36:49] Voor de VVD is krimp nooit een doel op zich.

[1:36:51] Het doel moet zijn minder hinder juridische houdbaar beleid en behoud van de economische kracht van Nederland.

[1:36:57] En voorzitter, juist daarom is het van belang dat de Belles Approach zorgvuldig is gevolgd.

[1:37:03] De Belles Approach gaat niet alleen over beperkingen, maar juist ook over innovaties, stillere vliegtuigen en slimmer opereren.

[1:37:10] En er is voor het eerst in tientallen jaren een groot geluidsreductiepakket in werking.

[1:37:15] Het zijn luchtvaartmaatschappijen die miljarden investeren in stillere en schonere vliegtuigen.

[1:37:20] Ze betalen vorst meer landingsgelden als vliegtuigen vervuilend of herrie maken.

[1:37:24] En daar zijn de eerste resultaten zichtbaar van.

[1:37:27] Minder klachten, juist in de nacht, en daarom moeten we daar ook op doorpakken.

[1:37:31] Het LVB vaststellen, handhavingspunten vastleggen en waar nodig dus ook handhaven.

[1:37:36] En ik vraag daarom de minister.

[1:37:38] Eén.

[1:37:38] Hoe ziet de minister de verdere routing richting de 20% geluidsreductie?

[1:37:42] Welke rol spelen daarin algemene en extra flootvernieuwing, innovatie en operationele verbeteringen zoals tariefdifferentiatie?

[1:37:50] Twee, kan de minister toelichten hoe de verschillende elementen in samenhang worden meegenomen in die fase twee?

[1:37:56] En drie, waarom slaat de minister de zorg van LVNL in de wind als het gaat over de grenswaarden per meetpunt?

[1:38:02] Waardoor als je het bakje vol raakt, voor de meest gunstige route zou je kunnen zeggen, niet over of over onbewoond gebied en toch weer meer over bewoond gebied gaat worden gevlogen.

[1:38:13] Dat is juist wat we met elkaar niet willen.

[1:38:15] Voorzitter, en dan de MER en het advies van de commissie MER.

[1:38:18] In het advies zijn goede adviezen opgenomen die de impact op het milieu kunnen verminderen.

[1:38:23] En tegelijkertijd praat de commissie MER over maatregelen die geen onderdeel uitmaken van het LVB, zoals een nachtsluiting.

[1:38:30] Ook is volgens de recente Kamerbrief zicht op een eerste geluidsreductie van ongeveer 13,7 procent of meer.

[1:38:35] En er is, zoals ik net al aangaf, afname zichtbaar van het aantal klachten.

[1:38:39] En ik vraag de minister dan ook, kan de minister toelichten hoe deze voortgang op het gebied van geluid zich verhoudt tot de toon en de conclusies van de adviezen van de commissie-MER?

[1:38:48] En hoe kijkt de minister naar de balans tussen deze advisering over milieueffecten enerzijds en politieke of bestuurlijke keuzes anderzijds?

[1:38:57] Nog een punt over de maatschappelijke raad Schiphol.

[1:39:00] De VVD wil een goede vertegenwoordiging van omwonenden en betrokken partijen.

[1:39:04] Dus ook van direct betrokkenen bij de luchthaven.

[1:39:06] Bijvoorbeeld omdat zij op Schiphol werken.

[1:39:09] Juist in de regio rondom Schiphol wonen veel mensen die dagelijks zowel de lusten als de lasten van de luchthaven ervaren.

[1:39:15] Mensen die in de omgeving wonen en afhankelijk zijn van Schiphol voor hun werk.

[1:39:19] Hun perspectief is wat de VVD betreft ook relevant.

[1:39:23] Ik kan de minister daarom toelichten hoe het staat met het uitwerken van de motie bouwkant CS om juist een breed gedragen maatschappelijke vertegenwoordiging rondom Schiphol vorm te geven.

[1:39:32] Voorzitter, het overgrote deel van Nederland, zo'n 77 procent, heb ik al genoemd, staat positief tegenover vliegverkeer.

[1:39:38] Dat aantal is zelfs de afgelopen jaren gegroeid.

[1:39:41] Wel maken mensen zich zorgen over de stijgende ticketprijzen.

[1:39:44] door torenhoge vliegbelasting en recent de stijgende brandstofprijzen.

[1:39:48] Dat geeft alleen al aan dat mensen toch graag willen blijven reizen.

[1:39:51] En het gaat, en daarom ook de vraag aan de minister, hoe het staat met het overleg met Duitsland en België om de vliegbelasting meer gelijk te trekken.

[1:39:59] Want voor de VVD blijft het uitgangspunt helder.

[1:40:01] Een toekomstbestendige luchtvaartsector die stiller, schoner en innovatiever wordt, maar die Nederland ook internationaal verbonden en ook economisch sterk houdt.

[1:40:08] Wanneer geluidsdoelen worden gehaald, moet er wat de VVD betreft ook perspectief blijven bestaan voor de verdere ontwikkeling van Schiphol binnen de geldenafspraken over milieu en hinderreductie.

[1:40:17] Dank u wel.

[1:40:18] Dank u wel, meneer De Groot, Free Emmering, Anders de VVD.

[1:40:22] Meneer Van Duivenvoorde, Forum voor Democratie.

[1:40:26] Voorzitter, ik zou...

[1:40:29] De andere Kamerleden hier wat meer Anthony Fokker willen gunnen.

[1:40:33] Dat er iets meer nagedacht wordt in grootsheid, in kansen, in mogelijkheden, geïnspireerd worden, dat er nog zoveel mogelijk is.

[1:40:41] Het is volgens mij wel heel erg kleinburgelijk, maar goed.

[1:40:45] Kijk, strategische infrastructuur verdwijnt zelden in één keer.

[1:40:48] Technologische vooruitgang is altijd fragiel en meestal gaat het langzaam.

[1:40:51] Iets minder ruimte hier, iets hogere lasten daar, iets minder investeringen.

[1:40:56] En ondertussen versnelt de innovatie van de concurrentie.

[1:40:58] Dan, jaren later, verschijnen er essays of boeken of proefschriften over de vraag hoe en wanneer die koppositie nou precies verloren ging.

[1:41:05] Denk bijvoorbeeld aan Nokia of de Engelse auto-industrie.

[1:41:09] Voorzitter, Schiphol opereert via een uiterst geavanceerd hub- en spookmodel.

[1:41:13] Nederland biedt van nature namelijk maar een zeer kleine thuismarkt en om Schiphol toch een concurrerend vliegveld te maken is het ingericht als een strong connecting hub.

[1:41:23] maar liefst 70% van alle reizigers is een overstapper.

[1:41:27] Zij zijn de ruggengraad en grondvoorwaarden van ons sterke netwerk.

[1:41:30] Omdat onze kleine thuismarkt de intercontinentale vluchten niet kan vullen, zouden we zonder deze transferpassagiers nooit zoveel directe verbindingen hebben met de rest van de wereld.

[1:41:41] Deze hubfunctie is een magneet voor welvaart.

[1:41:43] Het zorgt voor een ijzersterk internationaal vestigingsklimaat, levert direct en indirect bijna 300.000 banen op, faciliteert 20% van onze exportwaarde en is goed voor een bijdrage van maar liefst 12 miljard euro aan ons BBP.

[1:41:55] Is de minister bereid te erkennen dat Schiphol als luchtvaarthub onderdeel is van onze kritieke infrastructuur en van nationaal belang voor onze economie?

[1:42:04] En in plaats van dit economische wonder te koesteren om hierop in te zetten, om het gewoon nog grootser te maken, zetten we het moedwillig onder druk.

[1:42:10] Terwijl luchthavens in steden als Londen, Warschau, Kopenhagen miljarden investeren, is Schiphol de enige hub die verplicht moet krimpen, met een harde grens van 478.000 vluchten.

[1:42:20] Voorzitter, een van de redenen dat Schiphol dit moet doen is de geluidszinder.

[1:42:23] KLM investeert al zo'n miljarden in de aanschaf van nieuwe stillere vliegtuigen.

[1:42:27] Dit mag de echter niet baten.

[1:42:28] Nog steeds vindt de maximering plaats en de wens tot krimp.

[1:42:31] Terwijl Schiphol en KLM juist ruimte nodig hebben om te verdienen en te kunnen innoveren.

[1:42:36] Onze internationale connectiviteit, ik hoorde het net al, concurrentiepositie en ons vestigingsklimaat lijken amper mee te tellen.

[1:42:42] Is de minister het ermee eens dat deze belangen zwaar moeten meewegen en dat de luchtvaartsector niet gedwongen zou moeten worden te krimpen door een hyperfocus op vermeende geluidsproblematiek?

[1:42:53] Daarnaast wordt de sector financieel alsmaar zwaarder belast.

[1:42:56] De havengelden op Schiphol stijgen tussen 2019 en 2027 met een duizelingwekkende 119 procent.

[1:43:04] Daarbovenop krijgt Nederland per 2027 de allerhoogste vliegbelasting van de Europese Unie.

[1:43:09] En bij slotvalrekeningen wordt er in Den Haag ook al gekeken naar een transfertax om de doorreizigers zwaarder te belasten, want ze zouden problematisch zijn voor onze economie.

[1:43:16] Is de minister bereid te erkennen dat deze stapeling van stijgende havengelden, de hoogste vliegbelasting in de EU en mogelijke aanvullende heffingen de internationale concurrentiepositie van Schiphol ondermijnt en dat dit onwenselijk is?

[1:43:28] Zo ja, tot wat is de minister bereid om dit tegen te gaan?

[1:43:31] Zo hebben de vliegbelasting en transfertax in naam van het klimaat als resultaat een massaal weglek effect.

[1:43:38] We zagen het vertrek van Nederlandse passagiers vanaf Brussel tussen 2019 en 2024 al met 20% stijgen en vanaf Düsseldorf zelfs met 41%.

[1:43:47] Er wordt niet minder gevlogen, maar de uitstoot verplaatst zich simpelweg over de grens en Nederland verliest ondertussen haar internationale verbindingen en haar positie.

[1:43:55] Hoe beoordeelt de minister het feit dat de torenhoge stapeling van kosten enkel leidt tot een weglekkeffect naar andere luchthavens en dat Nederland daarmee economische activiteit verliest zonder dat dit per soldo iets oplevert voor het klimaat?

[1:44:07] Voorzitter, Forum voor Democratie is trots op Schiphol en mijn oproep is dan ook helder.

[1:44:11] Erken en bescherm Schiphol als kritieke infrastructuur van nationaal belang voor onze economie.

[1:44:16] Stop de waanzinnige stapeling van kosten, belastingen en regels.

[1:44:19] En geef Schiphol ademruimte om haar onmisbare hulpfunctie van Nederland te behouden en zo groot mogelijk te kunnen groeien.

[1:44:25] Dank u wel.

[1:44:26] Dank u wel, meneer Van Duiven voor de Amersfoorn voor Democratie.

[1:44:30] De Kamer naar de geachte afgevaarderde Van der Plas van de Boerburgerbeweging.

[1:44:37] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:44:39] Voorzitter, de luchtvaart heeft de wereld kleiner gemaakt en het is ook onmisbaar in een schakel in de wereldeconomie waar Nederland gewoon onderdeel van is.

[1:44:49] En voor BBB staat één ding centraal.

[1:44:53] en ruimte voor de luchtvaart om te verduurzamen en concurrerend te kunnen blijven.

[1:44:57] Want als we de sector overladen met regels, onzekerheid en wisselend beleid, verliezen we banen, investeringen, economische kracht en verbindingen.

[1:45:06] En dat klinkt allemaal een beetje abstract, maar voorzitter, op en om Schiphol werken 112.000 mensen bij Pak'n Beets,

[1:45:17] Duizenden bedrijven, laat ik het daarop houden.

[1:45:20] Maar veel van deze bedrijven zijn ook nog eens een keer MKB-bedrijven.

[1:45:23] En we hebben het niet alleen over banen en over bedrijven, we hebben het over mensen die daar hun brood mee verdienen en die hun kinderen kunnen laten studeren of op judo kunnen doen, hun rekeningen kunnen betalen.

[1:45:35] Voorzitter, de toegevoegde waarde van Schiphol is ook nog eens een keer bijna 12 miljard euro.

[1:45:43] En er is hier al veel over gezegd, maar BBB kijkt naar het slimmer sturen, niet op aantallen en op jaren, maar op kwaliteit, op innovatie en op stillere vliegtuigen.

[1:45:55] En daarom moeten investeringen in stillere en schonere toestellen volledig worden meegewogen in het beleid en in het luchtvaartbesluit.

[1:46:03] Er worden miljarden geïnvesteerd in verduurzaming en vlootvernieuwing, maar tegelijkertijd blijven de investeringen die nodig zijn om de luchtvaart stiller, schoner en zuiniger te maken en dus toekomstbestendiger, die worden ontmoedigd door alle onzekerheid.

[1:46:20] Voorzitter, is de minister bereid om bij de verdere uitwerking van het luchtvaartbesluit te kijken hoe investeringen in stillere toestellen en vlootvernieuwing zwaarder kunnen meewegen?

[1:46:30] En hoe voorkomen we dat beleid en beperkingen worden gebaseerd op modellen en databases die nog niet aansluiten op de nieuwste generatie vliegtuigen?

[1:46:39] Ik wil ook aandacht vragen voor de mensen die op Schiphol werken.

[1:46:43] De werkdruk blijft hoog, onder meer bij de grondafhandeling, de beveiliging en de ondersteuning van de passagiers met een beperking.

[1:46:50] Tegelijkertijd stuurt Schiphol sterk op snelheid en punctualiteit.

[1:46:54] Die zijn belangrijk, maar veiligheid en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden moeten vooropstaan.

[1:46:59] De minister is bereid om bij concessies, aanbestedingen en prestatieafspraken op Schiphol ook de sociale en kwalitatieve criteria mee te nemen, bijvoorbeeld op werkdruk,

[1:47:09] personeelsverloop en veiligheidscultuur.

[1:47:12] Voorzitter, dan even nog kort terugkomend op de sneeuwchaos van de afgelopen winter.

[1:47:16] We hebben daar al eerder aandacht voor gevraagd en het baart ons zorgen dat de evaluatie vooral technisch en operationeel is ingestoken, terwijl de personeelskant wel wordt genoemd, maar het beperkt terugkomt in de kernoorzaken en aanbevelen.

[1:47:29] En welke structurele lessen worden nu getrokken uit deze winterproblemen?

[1:47:33] En hoe wordt voorkomen dat Schiphol bij een volgende grote verstoring opnieuw vastloopt?

[1:47:39] Voorzitter, de stijgende kerosineprijzen.

[1:47:41] Het kabinet overweegt de vliegbelasting te verhogen, terwijl de prijzen de pan uitreizen.

[1:47:46] En wat BBB betreft is dat compleet onzinnig.

[1:47:48] Zeker omdat deze extra belasting niet bestemd is voor verduurzaming, maar om de begroting te dekken.

[1:47:54] Daarnaast jaagt het Nederlandse reizigers, het is hier ook al wat meer gezegd, naar de luchthavens over de grens.

[1:47:59] Alleen al Düsseldorf zag tussen 2019 en 2025 het aantal Nederlandse reizigers met 85% toenemen.

[1:48:07] Er is een interruptie van meneer De Groot.

[1:48:08] Is u laatste interruptie, meneer De Groot?

[1:48:11] Ja, dank, voorzitter.

[1:48:12] Over het laatste punt, over de vakantievliegers over de grens jagen van mevrouw Van der Plas, daar ben ik het over zeer onmeens, maar daar ging mijn interruptie niet over.

[1:48:19] Ik moest ineens denken aan het feit dat mevrouw Van der Plas natuurlijk steeds een punt heeft gemaakt over de chaos op Schiphol en dat heeft ze structureel en goed gedaan en dat blijft ze nu ook doen.

[1:48:29] Dus dat bracht me ineens bij het punt van vandaag, wat we vandaag ook in de krant lezen, dat de rijen lang zijn.

[1:48:35] Urenlange rijen.

[1:48:36] Op Schiphol als het gaat over vluchten voor buiten Schengen.

[1:48:39] Weer eens nieuwe regelgeving.

[1:48:41] Dus ik wou eigenlijk aan mevrouw Van der Plas vragen, via u voorzitter, hoe zij daar tegenaan kijkt.

[1:48:45] Wat daar mee zou moeten gebeuren.

[1:48:47] En de korte versie graag mevrouw Van der Plas.

[1:48:52] Ja, voorzitter, ik heb in allerlei debatten vandaag gezeten, dus weinig tijd gehad om het nieuws te volgen.

[1:48:59] Maar dat ga ik zeker doen.

[1:49:02] Ja, kijk, natuurlijk is het heel vervelend om in lange rijen te moeten staan en heel lang te moeten wachten.

[1:49:09] Wij hebben ook wel gesprekken daarover.

[1:49:11] We brengen ook wel werkbezoeken aan Schiphol, kijken ook hoe dat gaat en hoe dat eventueel beter zou kunnen.

[1:49:17] Maar ik denk dat de heer De Groot, en daar ga ik misschien even helpen,

[1:49:22] Doels op, waarom openen dan niet gewoon vliegveld Lelystad?

[1:49:27] Want dan komen we daar uit die lange rijen.

[1:49:31] Nou, dat kan ik u heel duidelijk vertellen.

[1:49:33] Wij zijn en blijven tegen opening van Lelystad, zolang de pasmelders nog niet zijn gelegaliseerd en zolang er geen goede duidelijkheid is over de lage vliegroutes, want daar hebben wij grote zorgen over.

[1:49:46] Als het kabinet vandaag zegt, een pasmelders, een generaal pardon, dan hebben we in ieder geval één van die dingen eruit gehaald, maar dan moeten we het nog gaan hebben over de laagvliegroutes, waarvan wij eigenlijk al hebben geconstateerd dat er wel wordt gezegd dat dat is opgelost, maar dat is helemaal niet opgelost.

[1:50:03] Dus ik geef antwoord op een niet gestelde vraag, maar ik zag het woord Lelystad op het voorhoofd van de heer De Grote gedrukt staan.

[1:50:15] Meneer De Groot heeft geen interrupties meer.

[1:50:19] Mevrouw van der Plassen, je hebt nog één minuut dertig.

[1:50:21] Eén minuut dertig?

[1:50:22] Ja, alstublieft.

[1:50:23] Dat is één minuut dertig, dat is meer dan ik dacht.

[1:50:25] Geniet ervan.

[1:50:26] Nou, ik had het dus over die kerosineprijzen en de vliegbelasting te verhogen.

[1:50:30] Dat gaat dan helemaal niet over verduurzaming.

[1:50:33] Dat gaat over de begrotingdekken.

[1:50:34] En iedereen vlucht letterlijk naar het buitenland.

[1:50:39] in dit geval ook de grens over omdat daar gewoon veel van die luchthavens veel goedkoper gevlogen kan worden en mensen blijven gewoon het fijn vinden om het vliegtuig te pakken.

[1:50:50] Voorzitter, ik vind het kwalijk dat het kabinet deze verhoging wil doorzetten terwijl de luchtvaart allang met enorme kosten wordt geconfronteerd en ik denk dan als we geen luchtvaartsector meer willen hebben als kabinet of

[1:51:04] Als politiek dan zeg dat dan gewoon, dan weet de sector waar ze aan toe zijn.

[1:51:07] Ik heb nog één vraag.

[1:51:09] Hoe verloopt de samenwerking tussen overheid en luchtvaart over de stijgende kerosineprijzen echt?

[1:51:14] Vorige week werd er een motie van het lid Graus die hij vandaag heeft aangehouden, maar die werd wel ontraden, want het was te duur en volgens het kabinet wordt al goed samengewerkt, maar veel praten is niet hetzelfde als goed samenwerken.

[1:51:26] En welke tegemoetkomingen neemt het kabinet, geeft het kabinet om de luchtvaart de ruimte te geven?

[1:51:31] Dank u wel, voorzitter.

[1:51:34] Dank u wel, mevrouw Van der Plas voor de inbreng namens de Boer Burgerbeweging.

[1:51:38] Meneer El Abassi spreekt namens DENK.

[1:51:42] Voorzitter, dank.

[1:51:43] Vliegen via Nederland is onbetaalbaar en nu kerosine door de oorlog in het Midden-Oosten gestegen is en daarmee vliegen nog onbetaalbaarder is geworden, vervoersmaatschappijen kosten doorberekenen aan reizigers, besluit Nederland in tegenstelling tot andere landen geen maatregelen te nemen om brandstof goedkoper te maken.

[1:52:05] En alsof dat niet erg genoeg is, worden reizigers in Nederland straks ook nog eens extra belast met een extra vliegtax.

[1:52:14] Vanaf 1 januari 2027 komt Nederland namelijk met een gedifferentieerde vliegtax.

[1:52:20] Voor vakantiegangers, maar ook voor mensen die uit noodzaak reizen, familie willen bezoeken of om andere persoonlijke redenen op deze bestemmingen aangewezen zijn.

[1:52:31] Voorzitter, een luchtvaartmaatschappij die waarschuwt ons en dat terwijl Nederland al Europees koploper is als het gaat om de vliegtax.

[1:52:40] Ze waarschuwen dat Nederland door deze vliegtax disproportioneel duur wordt en ze waarschuwen dat nog meer reizigers daardoor zullen uitwijken naar buitenlands vliegvelden.

[1:52:51] En voorzitter, ook ANVR waarschuwt ons voor de vliegtax.

[1:52:54] Tweederde van de Nederlanders, een collega gaf het hier al aan, die maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van vliegvakanties vanuit Nederland als de vliegbelasting stijgt.

[1:53:04] En daarnaast vindt 71% dat vliegvakanties bereikbaar moeten blijven voor mensen met een kleiner portemonnee.

[1:53:11] En voorzitter, in België

[1:53:13] geldt een vliegtax van ongeveer 10 euro.

[1:53:15] Zweden heeft de vliegtax zelfs afgeschaft en Duitsland past een gemaximeerde vliegtax toe voor bepaalde soorten reizen, waarbij voor intercontinentale vluchten bijvoorbeeld een maximumtarief van ongeveer 70 euro lijkt te gelden.

[1:53:31] En voorzitter, in Nederland ben je twee keer meer kwijt aan vliegtax dan Duitsland en vijftien keer meer vliegtax dan in België.

[1:53:40] En ik zou van de minister willen weten wat hij daar precies mee oplost en wat hij daarmee bereikt.

[1:53:46] Want voorzitter, de uitstoot verdwijnt hier niet mee.

[1:53:50] Die verplaatst zich gewoon naar een aantal kilometer verderop.

[1:53:54] En dat gebeurt ook al.

[1:53:56] Zoals ik al eerder aangaf, gaan massas Nederlanders naar buitenlandse luchthavens om vanuit daar

[1:54:02] vanuit hun bestemming te vertrekken.

[1:54:04] En wanneer je tegenwoordig naar luchthavenparkings rond Brussel rijdt, zie je het direct.

[1:54:10] Overal Nederlandse kentekens.

[1:54:13] Nederlanders die massaal worden vervoerd in shuttlebusjes richting het vliegveld.

[1:54:18] En dat hoor je en zie je steeds vaker.

[1:54:22] Allemaal omdat Nederland vliegen zo duur maakt.

[1:54:24] Mensen vertrekken vanaf Brussel of Düsseldorf.

[1:54:27] En dat is veel, veel goedkoper dan vanaf Schiphol.

[1:54:31] En voorzitter, ik ben er ook één van.

[1:54:33] Afgelopen mei reces ben ik naar Egypte gevlogen.

[1:54:37] En voorzitter, ik vlieg liever, dat mogen jullie best eerlijk weten, vanaf Schiphol.

[1:54:42] En het voordeel is dat ik dan mijn auto niet nodig heb, want dan kan ik gewoon met de trein naar Schiphol.

[1:54:47] En ik ben toch genoodzaakt om te vliegen vanuit Brussel.

[1:54:50] En dan moet ik met de auto naar Brussel, wat weer zorgt voor meer CO2-uitstoot, meer geluidshinder en alles wat daarbij komt kijken.

[1:54:58] En parkeer is daar supergoedkoop.

[1:55:01] Ik probeer hier geen reclame te maken, maar het is gewoon feitelijk zo.

[1:55:05] En daarnaast tank ik ook meteen in België, mogen jullie best eerlijk weten, en doe ik daar ook boodschappen.

[1:55:11] Dus, voorzitter, ik kan het betalen.

[1:55:13] Er zijn mensen die kunnen dat niet.

[1:55:15] En ik ben ook echt geschrokken voor de zoveelste keer hoeveel Nederlandse kentekens ik daar zie op die parkeerplaatsen, bij de parkeerplaatsen in Zaventem in België.

[1:55:27] En voorzitter, hoeveel goedkoper kwam ik uit?

[1:55:31] Ik heb drie kinderen en een vrouw natuurlijk.

[1:55:35] Met mij erbij zijn we met vijf en dat is vijf keer, voorzitter ik lieg niet, vijf keer 500 euro.

[1:55:42] 2500 euro bespaar ik door van België te vliegen in plaats van vanaf Schiphol.

[1:55:50] En daar heeft meneer Reutink mogelijk een vraag over.

[1:55:53] Ja, daarna bent u ook van mij af, voorzitter.

[1:55:55] Ja, dat is uw laatste interruptie.

[1:55:58] Mijn vraag aan meneer Elbassy is, waarom schikt u daar eigenlijk nog van, via de voorzitter?

[1:56:03] Want het is toch gewoon het beleid wat de afgelopen jaren is ontstaan en wat is gemaakt waardoor vliegen...

[1:56:10] peperduur is geworden en waardoor mensen wel eieren voor hun geld kiezen en dus naar Duitsland gaan, dus naar België gaan, dus allerhande goedkopere vliegvelden opzoeken waar het wel gewoon betaalbaar is.

[1:56:21] Dat is toch gewoon, waarom schrikt meneer Elbassy daar nog van?

[1:56:24] We weten toch allemaal dat het zo is, we moeten er toch gewoon wat aan doen.

[1:56:27] Voorzitter, volgens mij legt de heer Heutink precies uit waarom ik schrik van dit beleid.

[1:56:32] Alleen misschien is de vraag waarom ik iedere keer weer schrik.

[1:56:35] Nou ja, ik snap het iedere keer weer niet en het feit dat ik er iedere keer weer van schrik, daar schrik ik ook weer van.

[1:56:42] Dus voorzitter, mijn excuses als ik daar vaak van moet schrikken, maar het is ook een waarschuwing richting onze minister.

[1:56:48] En ik kan me niet voorstellen dat deze minister dit niet idioot vindt.

[1:56:53] Dus ik ben benieuwd naar zijn beantwoording.

[1:56:55] Voorzitter, dan ga ik toch iets ook zeggen over onze beveiligers op Schiphol.

[1:57:00] Een recente peiling van vakbond FNV, dat de zorgen onder Schipholbeveiligers over de werkdruk en veiligheid, daarin geven ze dat de werkdruk en veiligheid groot is.

[1:57:13] De personeelstekorten nemen toe, de veiligheidsprocedures staan onder druk en de nieuwe aanbesteding zorgt voor enorm veel onrust.

[1:57:22] Dit zijn werknemers die dagelijks verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van duizenden reizigers, maar ondertussen zelf structureel onder druk staan.

[1:57:31] Hun roosters lopen voor geen meter, de werkdruk is torenhoog en veel beveiligers zien hun privéleven ontwricht raken.

[1:57:39] Het raakt alleenstaande ouders, mandelzorgers en werknemers met gezinnen.

[1:57:44] Andere Europese landen laten zien dat het anders kan en zoals je kunt zien bij Vienna Airport, daar hebben ze beveiligers zelfs in dienst genomen.

[1:57:55] Dit kan bijdragen aan meer stabiliteit, betere arbeidsomstandigheden en meer grip op kwaliteit en veiligheid.

[1:58:03] Ik stel mijn vraag aan de minister dan niet eens meer.

[1:58:05] Ik sluit hem hierbij af.

[1:58:06] Dank u wel.

[1:58:07] Dank u wel, meneer El Abassi, voor die inbreng namens Denk.

[1:58:10] Ik wil tot slot een paar aanvullende punten.

[1:58:13] Ik vraag mevrouw Kreuger even om een waag te nemen als voorzitter.

[1:58:17] Dat doe ik met genoegen en ik geef graag het woord aan Neergaus.

[1:58:20] Dank u wel, mevrouw de voorzitter.

[1:58:24] Ik wil ook nog even aanhalen dat de Algemene Nederlandse Vereniging voor Reis, ondernemingen, die hebben gepleit samen met KLM, Transavia, Corendon en TUI voor het gelijke speelveld.

[1:58:42] Dat werden door verschillende Kamerleden aangehaald.

[1:58:44] Ik heb ook vandaag nog een motie aangehouden in de plenaire zaal, want ik had een motie ingediend dat er minimaal een gelijk speelveld moet komen met de buurlanden.

[1:58:54] Liefst natuurlijk op Europees niveau.

[1:58:55] Liefst natuurlijk op mondial niveau, maar dat gaat nooit gebeuren.

[1:58:58] Maar op Europees niveau.

[1:58:59] Maar laten we eens beginnen met een gelijk speelveld, inderdaad, met onze buurlanden om die weglegeffecten.

[1:59:05] Want dat geldt niet alleen maar als het om vliegtickets gaat, wat meneer El Abassi zegt, maar ik woon natuurlijk in Limburg en we hebben de meeste kilometers grens naar België en Duitsland.

[1:59:15] Veel Limburgers gaan in België en Duitsland tanken, maar ze kopen er ook een flesjes bier en aardappeltjes en alles.

[1:59:22] Zelfs Hollandse kaas, dat is het trieste, wordt daar gekocht.

[1:59:26] We moeten daar echt mee gaan stoppen.

[1:59:28] Ik heb de motie aangehouden.

[1:59:30] Ik kan hem zo opnieuw in stemming brengen, maar daar had ik toch graag toezegging over gehad.

[1:59:36] Verder zijn we ook voor die borging van die 500.000 vliegbewegingen, maar Euting haalt het ook aan.

[1:59:41] Hij heeft immers ook bij onze partij gezeten, dus hij weet precies hoe wij daar eigenlijk al

[1:59:45] al die tijd voor gepleit hebben.

[1:59:49] Maar alleen maar, wij hebben ook altijd gezegd, waren het niet mogelijk, ondanks dat vaak mensen, sommige mensen, krijgen overlast van een vliegveld zonder dat ze ervoor gekozen hebben om bij een vliegveld te gaan wonen.

[2:00:01] Er zijn ook mensen op de Veluwe die nu dadelijk last gaan krijgen van Lelystad Airport of mensen rondom Lelystad Airport.

[2:00:07] Maar veel mensen zijn natuurlijk ook bij Schiphol gewoond en die hebben dat bewust gedaan.

[2:00:11] Sommige mensen hebben er ook meer last van gekregen.

[2:00:14] Dus hebben we altijd gezegd, waren het niet mogelijk overlast beperken.

[2:00:17] En ik heb altijd gezegd, zet nou zoveel mogelijk in, inderdaad op geluidsreductie.

[2:00:22] in plaats van Krimp.

[2:00:23] Ik heb dat ook gezegd.

[2:00:24] Want anders gaat het zich ook verplaatsen.

[2:00:26] Het gaat zich nu verplaatsen naar onze buurlanden.

[2:00:29] En de beoogde doelen worden ook helemaal niet bereikt.

[2:00:31] Dus dat is zinloos.

[2:00:33] Nou, ik heb ook een andere motie aangehouden wat betreft die tikkentaks, die vliegbelastingen zorgen, waar je natuurlijk ook heel erg tegen bent.

[2:00:41] Maar we wachten het af.

[2:00:42] Tot slot, mevrouw de voorzitter, en dan ben ik eigenlijk al klaar, want alles is al gezegd.

[2:00:46] Ik zal het goede voorbeeld geven.

[2:00:47] Dit is de bagageafhandeling.

[2:00:49] Kijk, er is al heel lang is dat één grote puinhoop en iedere keer komen er brieven en iedere keer ligt het aan iets anders, maar daar moet echt iets aan gebeuren.

[2:00:56] En dan doe ik ook een beroep met minister August Aandelouder.

[2:00:59] Want dat kan gewoon niet.

[2:01:01] Dat zijn onze mensen, die werkaarding, die staan daar.

[2:01:04] Het is één groot...

[2:01:04] Het is net Volti Towers daar af en toe.

[2:01:07] Het lijkt net een derde wereld dan, als je het vaak ziet, wat er gebeurt.

[2:01:09] Dan moet je gewoon echt, ondanks die brieven, die toezeggingen allemaal...

[2:01:13] Ik heb er gewoon geen geloof in.

[2:01:14] Er moet gewoon hard met de bezem erin moeten gaan.

[2:01:16] Dus dat had ik graag ook een toezegging van gehad van de minister.

[2:01:20] Dank u wel, mevrouw de voorzitter.

[2:01:23] Dank u wel voor uw bijdrage.

[2:01:24] En dan geef ik het woord weer terug aan de voorzitter.

[2:01:26] Dank u wel voor het waarnemen, mevrouw Kreuger.

[2:01:29] En zo doen we dat de speelregels eerlijk gaan.

[2:01:33] Ik wil gaan schorsen voor één uur.

[2:01:36] Dat is inclusief dinerpauze namelijk.

[2:01:39] Dus we gaan schorsen voor één uur.

[2:01:40] Ik zal even kijken, laten we het half acht houden.

[2:01:44] Het is 19.30, zijn we hier terug, en ik wens de minister, die is op hantavirusafstand gaan zitten met COVID.

[2:01:51] Vroeger zat de minister naast mij en toen bij COVID waren er twee plekken, maar hij gaat al op hantavirus op vier plekken voor me afzitten.

[2:01:58] Business class.

[2:01:58] Business class, ja.

[2:01:59] Maar tot zometeen.

[2:02:01] Een gezegende maaltijd voor degenen die dat nodig hebben.

[2:02:04] Sorry.

[3:02:45] Het woord staat aan de minister.

[3:02:49] Ik wil de minister vragen of hij in bepaalde blokjes werkt.

[3:02:52] Als het zo is, hadden we die graag ontvangen.

[3:02:54] Ik wil de leden voorstellen om vier losse interrupties te doen gezien de tijd.

[3:02:59] Het is als u toestaat.

[3:03:01] We kijken wel.

[3:03:01] Als er dringende vragen blijven liggen, zijn we er soepel in.

[3:03:04] Meneer de minister, aan u het woord.

[3:03:07] We hadden graag de blokjes.

[3:03:10] Is goed, prima.

[3:03:10] Eerste intro, alstublieft.

[3:03:12] Dank u wel, voorzitter.

[3:03:14] Het Schiphol-dossier waar we vandaag over spreken is juridisch complex en politiek, en dat hebben we denk ik net ook wel gezien, misschien nog wel complexer.

[3:03:23] En dat komt, simpel gezegd, omdat luchtvaart twee kanten heeft.

[3:03:26] Een positieve kant en een negatieve kant.

[3:03:30] En beide kanten zijn reëel.

[3:03:32] Beide kanten bestaan ook naast elkaar en zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

[3:03:37] En juist daarom vind ik het belangrijk voordat ik inga op de vragen van de commissie eerst stil te staan bij hoe ik zelf naar die kanten van de luchtvaart kijk en naar Schiphol kijk.

[3:03:47] Laat ik beginnen met de positieve kant.

[3:03:49] En daarvoor neem ik u mee terug naar december 1944.

[3:03:53] Niet naar een boer op een weiland, maar wel naar de Tweede Wereldoorlog die toen nog volop woedde en 52 landen, waaronder Nederland, in Chicago bijeenkwamen om te spreken over de wereld na de oorlog en over de rol die burgerluchtvaart daarin zou kunnen spelen.

[3:04:09] Die landen zagen, terwijl de oorlog nog niet eens voorbij was, dat internationale luchtvaart meer kon zijn dan alleen vervoer.

[3:04:15] In de preambule van het verdrag van Chicago, die u kunt vinden op wetten.nl, nog steeds, Google Minds, staat dat luchtvaart, en ik citeer, kan bijdragen aan het scheppen en bewaren van vriendschap en goed begrip tussen de naties en volkeren van de wereld.

[3:04:31] En voorzitter, ruim 80 jaar later kunnen we constateren dat die visie juist was.

[3:04:36] Luchtvaart verbindt mensen, families, economieën en culturen.

[3:04:40] Het stelt mensen in staat om de wereld te ontdekken.

[3:04:44] Om als Nederlandse student op uitwisseling te gaan naar Sydney, Boston, Singapore of Vancouver.

[3:04:48] Om zaken te doen aan de andere kant van de wereld.

[3:04:52] Om familie te bezoeken, om liefde te vinden aan de andere kant van de oceaan.

[3:04:57] En voor een open handelsland als Nederland is die verbondenheid geen luxe, maar een noodzaak.

[3:05:04] Schiphol vormt samen met de Rotterdamse haven de ruggengraat van onze economische infrastructuur.

[3:05:09] Dat staat ook nadrukkelijk beschreven in het rapport Wenning.

[3:05:12] En ik herinner mij nog goed een gesprek dat ik als minister van Economische Zaken in het vorige kabinet voerde met de CEO van Eli Lilly & Co, vlak voordat het bedrijf besloot een miljardeninvestering in Nederland hier aan te kondigen.

[3:05:23] Ik vroeg hem waarom zij van meer dan zestig onderzochte locaties in Europa uiteindelijk voor notabene Katwijk hadden gekozen.

[3:05:33] Zijn antwoord was kort.

[3:05:36] One word.

[3:05:38] Skip hole.

[3:05:39] Overigens pakte hij zowel Katwijk als Schiphol verkeerd uit, maar de boodschap was helder.

[3:05:46] Door de hubfunctie van Schiphol is ieder bedrijf dat zich in Nederland vestigt binnen 24 uur verbonden met vrijwel iedere commerciële bestemming ter wereld.

[3:05:54] Dat maakt Schiphol economisch en geopolitiek van grote strategische waarden.

[3:05:59] Daarnaast zijn direct en indirect, het werd al even gezegd, meer dan 111.000 banen verbonden aan Schiphol.

[3:06:06] En achter dat getal zitten gezinnen die voor hun bestaanszekerheid afhankelijk zijn van onze nationale luchthaven.

[3:06:13] Maar, voorzitter, er is ook een andere kant.

[3:06:16] De kant van mensen die wakker liggen van nachtvluchten.

[3:06:19] Van bewoners die in de zomer niet normaal in hun tuin kunnen zitten omdat gesprekken steeds worden overstemd door overvliegende toestellen.

[3:06:27] van zorgen over gezondheid en van zorgen over klimaat en leefomgeving.

[3:06:32] En die zorgen zijn niet theoretisch.

[3:06:34] Ze zijn voor heel veel mensen dagelijks voelbaar.

[3:06:39] Ik heb dat zelf ervaren toen ik als wethouder in Rotterdam verantwoordelijk was voor Rotterdam The Hague Airport.

[3:06:44] Ik stond daar op bewonersavonden zelf voor de zaal om met mensen te praten die soms met tranen in hun ogen vertelden wat overlast met hen deed.

[3:06:56] En natuurlijk is Schiphol van een andere orde dan Zestienhoven, maar hinderbeleving is uiteindelijk persoonlijk.

[3:07:03] En voor de mensen die hieronder wonen is de ervaring vaak net zo intens.

[3:07:08] En ook in mijn eerste maand als minister heb ik gesprekken gevoerd met de MRS.

[3:07:12] En ook die gesprekken maakten indruk.

[3:07:16] Wat mij daarin vooral opviel, is dat er breed overeenstemming bestaat.

[3:07:20] Natuurlijk is er over heel veel geen overeenstemming, maar er is wel overeenstemming over één punt.

[3:07:24] Er moet een einde komen aan de huidige gedoogd situatie.

[3:07:27] Omwonenden verdienen rechtsbescherming, maar ook de luchtvaartsector verdient duidelijkheid en juridische zekerheid.

[3:07:33] En dat is precies wat de rechter ons in de RBV-zaak heeft opgedragen.

[3:07:38] Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat een luchthaven van het strategische belang van Schiphol alleen toekomst heeft als zij rekening houdt met haar omgeving.

[3:07:46] En ja, daarom vind ik het verdedigbaar dat Schiphol de eerste luchthaven ter wereld ooit wordt die te maken krijgt met door de overheid opgelegde krimp om geluidsoverlast terug te dringen.

[3:07:55] Juist daarom motiveert het mij ook om uitvoering te geven aan de doelstelling uit het coalitieakkoord om de luchthaven tussen 11 en 7 in 2030 50% stiller te maken.

[3:08:06] Een belangrijke extra stap in de nacht.

[3:08:10] Per 1 november 2025 is vooralsnog een geluidsreductie gerealiseerd van 13,7 procent.

[3:08:16] Dat is nog niet de beoogde 15 procent, maar de verwachting is, zoals ik ook al eerder aan de Kamer heb gemeld, dat dit percentage verder zal oplopen doordat stillere toestellen nog niet volledig in de databases zijn verwerkt.

[3:08:26] Uiteraard zullen wij de Kamer daarover blijven informeren.

[3:08:30] Tegelijkertijd zien we nu al effect.

[3:08:33] Sinds de invoering van de maatregel op 1 november vorig jaar, is het eerste beeld dat het aantal meldingen over nachtvluchten bij het bewonersaanspreekpunt Schiphol met ongeveer 50 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.

[3:08:45] Maar voorzitter, ik begrijp ook dat er zorgen vallen omwonenden over gezondheid, dat die er zijn.

[3:08:50] Zeker wanneer mensen dagelijks geconfronteerd worden met geluid of uitstoot, is het logisch dat zij zich afvragen wat dat betekent voor hen zelf en voor hun kinderen.

[3:08:59] Tegelijkertijd moeten we in dit debat ook zorgvuldig blijven omgaan met feiten en wetenschap.

[3:09:04] Op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten lijkt de impact van emissies beperkt op omwonenden, maar juist omdat dit onderwerp zoveel impact heeft op mensen, vind ik dat we daar maximale duidelijkheid over moeten hebben.

[3:09:15] En daarom laat ik ook aanvullend onderzoek uitvoeren door de Gezondheidsraad.

[3:09:19] Voorzitter, dan het klimaat.

[3:09:21] Laat ik daar heel duidelijk over zijn.

[3:09:22] Vliegen heeft een impact op het klimaat.

[3:09:25] Die realiteit moeten we niet ontkennen of bagatelliseren.

[3:09:28] Tegelijkertijd moeten we ook erkennen dat een open economie als de Nederlandse simpelweg niet zonder internationale luchtvaart kan.

[3:09:35] En los van de keuze die we hier maken, blijft de luchtvaart wereldwijd groeien.

[3:09:40] De opgave is dus niet of we vliegen volledig kunnen stoppen, maar hoe we de luchtvaart kunnen verduurzamen.

[3:09:46] En daar werken we hard aan.

[3:09:47] We zetten in op stillere en schonere toestellen, de productie en het gebruik van duurzame brandstoffen en Europese afspraken over verduurzaming van de luchtvaart.

[3:09:55] Ook stimuleren we innovatie, zoals de ontwikkeling van waterstof en elektrische vliegtuigen.

[3:10:01] Voorzitter, het kabinet blijft zich committeren aan een snelle rechtsbescherming voor omwonenden via een nieuw luchthavenverkeersbesluit.

[3:10:07] Maar tegelijkertijd ook aan juridische zekerheid voor de sector.

[3:10:10] Want hoe je het ook went of keert, Schiphol is inherent verbonden aan Nederland en Nederland via Schiphol met de wereld.

[3:10:19] Het is de plek waar miljoenen Nederlanders vertrekken om de wereld te ontdekken, waar ondernemers verbinding maken met internationale markten, waar families elkaar verwelkomen of afscheid nemen en uiteindelijk ook de plek waar mensen weer thuiskomen.

[3:10:32] Ik zal de vragen van de commissie beantwoorden aan de hand van de volgende blokjes, voorzitter.

[3:10:37] Dat is namelijk als eerst de MER en het advies van de commissieMER, vervolgens...

[3:10:45] Dan zit ik even te kijken naar de overige punten ten aanzien van het LVB, kerosinevoorraad en het blokje overig.

[3:10:53] Dan wil ik beginnen met de vragen die gesteld zijn over de commissie van de MER.

[3:11:00] Daarover vind ik het belangrijk, als u me toestaat, om eerst iets te zeggen.

[3:11:03] Dat is namelijk, omdat het ook in dit debat langs is gekomen, dat de integriteit voor de commissie voor de MER absoluut niet ter discussie staat.

[3:11:13] Iedereen mag natuurlijk zijn of haar mening hebben van het advies van de commissie voor de MER.

[3:11:17] Wij zullen dat ook doen, maar dat zetten we netjes in de reactienota.

[3:11:20] Maar de integriteit van de commissie staat absoluut niet ter discussie.

[3:11:24] Het is belangrijk om een onafhankelijk instituut zoals de commissie voor de MER

[3:11:27] dat die er is en dat zij ook haar rol kan vervullen.

[3:11:30] En natuurlijk is het vervolgens aan het kabinet om op een goede manier invulling te geven aan de kritiek.

[3:11:35] En wij zullen dat ook zo goed mogelijk proberen te doen, maar ik vond het belangrijk wel om dat even te markeren voordat ik begin aan de beantwoording.

[3:11:43] Wat ik wil doen, dat is iedere keer op het einde van een blokje interrupties toestaan, maar... U mag dat doen.

[3:11:50] Dus de eerste van u vier.

[3:11:52] En dadelijk doen we dat aan het einde van de blokjes.

[3:11:54] Dank u wel.

[3:11:55] Daar ben ik me geheel bewust van.

[3:11:58] Ik denk dat omdat de minister eigenlijk in de inleiding iets zei wat volgens mij de kern is van waar bijna het hele debat over is gegaan, wil ik dat eigenlijk ook meteen benoemen.

[3:12:09] Hij zet namelijk een frame neer dat dit de eerste luchthaven is die een door de overheid opgelegde krimp tegemoet ziet.

[3:12:18] Maar dat is helemaal ervan uitgaand dat al die jaren van illegale gedoogde groei dat daar een wettelijke basis voor was.

[3:12:26] En die was er niet.

[3:12:28] Dus het is niet door de overheid opgelegde krimp.

[3:12:31] Het is het corrigeren van een gedoogde situatie.

[3:12:35] Dus kan de minister dit erkennen en dus ook een ander, nou daar is hij zelf vrij in, maar een ander frame kiezen voor wat hij aan het doen is.

[3:12:43] Excellentie.

[3:12:44] Ja, dank, voorzitter.

[3:12:45] Kijk, er is een stuk in het debat, en dat wordt in de maatschappij ook gedaan, gezegd, heel vaak wordt er gezegd, daar sprake van een illegale situatie naast die van Schiphol.

[3:12:54] Eigenlijk dat het één grote foute bende is wat daar aan de hand is en dat het zomaar een beetje uit de lucht is komen vallen dat daar nu opeens, in 2019, toen opeens 500.000 vluchten plaatsvonden.

[3:13:04] Dat is natuurlijk niet het geval.

[3:13:05] Er is gesproken geweest van een luchthavenverkeersbesluit in 2008, waar overigens ook in de memorie van toelichting staat dat er tot een maximum van 480.000 vluchten zou kunnen worden gevlogen, maar daar is toen voor gekozen om te werken met grenswaarden.

[3:13:19] Later is gekozen, met instemming van iedereen, omwonende bestuurlijke vertegenwoordiging, de luchtvaartsector, om aan de alderstafel, en dat weet mevrouw Kruger ook, te kiezen voor prefectieel baangebruik.

[3:13:31] Dus eigenlijk om die systematiek los te laten,

[3:13:33] Zegt hij, we gaan met preferentieel baangebruik werken, daar was iedereen voor, dat levert ook veel voordelen op.

[3:13:38] En dat was ook het voornemen altijd om dat in een LVB te vatten.

[3:13:43] Dat laatste is alleen nooit gedaan.

[3:13:46] Dat is om verschillende redenen niet gelukt om dat voor mekaar te krijgen en daarom hebben we te maken met die situatie.

[3:13:50] Maar dat Schiphol opeens ervoor heeft gekozen om naar 500.000 vluchten te kiezen uit het niets, dat is gewoon niet het geval, dat is één.

[3:13:56] Twee, feitelijk is er nu sprake van een gedelftssituatie.

[3:14:01] Aan de andere kant...

[3:14:03] Er is ook het een en ander geweest over referentiesituatie.

[3:14:07] Wat zou je moeten nemen als uitgangspunt?

[3:14:09] De Hoge Raad, die heb ik niet te horen langskomen in het debat, heeft heel duidelijk gezegd in een uitspraak over de luchtvaart, je kan niet zomaar van die 500.000 vluchten die gevlogen zijn in 2019 als referentiejaar terug zonder dat je een balanced approach-procedure doorloopt.

[3:14:25] In feite zegt daarmee de Hoge Raad, dat moet je dus nemen als referentiesituatie.

[3:14:29] En dat is ook wat we gedaan hebben.

[3:14:31] Tegelijkertijd zit in het meer niet alleen die praktisch gevlogen referentsituatie, maar ook een referentsituatie van 294.000 vluchten waarin we uit zijn gegaan.

[3:14:42] Dat is een meer theoretische exercitie.

[3:14:44] Hoe zou je vliegen met de huidige

[3:14:46] ...operatie binnen de grenswaarde die je in het luchthavenbesluit van 2008 had.

[3:14:50] Nou, die hebben we ook in de MER gezet.

[3:14:52] Dus die referentiesituatie zit er ook in.

[3:14:54] Maar feitelijk is het natuurlijk het geval dat in 2019 500.000 vluchten zijn gevlogen... ...waarvan de Hoge Raad zegt ook, nou, in feite moet je daarvan uitgaan.

[3:15:01] En als je dat neemt, maar zelfs als je die 480.000 euro flieppenwegingen neemt, toch een beetje nog economische zaken in mijn bloed, dan is er sprake van een krimp.

[3:15:16] En ik sta er ook achter.

[3:15:17] Ik wil daar ook niet verder dat bestempelen als het niet goed blijft of onverstandig.

[3:15:26] Ik denk dat het verstandig is om dat te doen, juist zoals ik in mijn intro ook heb aangegeven.

[3:15:30] Ik denk dat die balans er moet komen.

[3:15:35] Dan is de vraag die door heel veel Kamerleden is gesteld, hoe ik omga met het advies van de commissie MER en waarom niet alle alternatieven onder andere zijn gewogen.

[3:15:50] En dat heb ik ook in de brief gezet die we gestuurd hebben vrijdag naar de Kamer.

[3:15:55] Het is een onvangrijk advies, we gaan ontzettend goed naar het advies kijken.

[3:15:59] En zoals ook al gevraagd, ik weet niet of mevrouw Beckerman was, geloof ik, of een aantal anderen, is van, wil de minister alsjeblieft geen addendum opstellen of een aanvulling, zoals het gebruikelijk is?

[3:16:07] Ik heb ook als wethouder wel eens te maken gehad met adviezen van de commissie-Merm.

[3:16:11] ...en dan is het daadgebruik dat je een addendum maakt... ...en dat is in feite een aanvulling op het MER wat je hebt.

[3:16:18] De commissie-MER zegt inderdaad, doe dat inderdaad niet... ...en ik ben inderdaad niet van plan een addendum te maken.

[3:16:22] Ik wil waar nodig het MER inderdaad herzien, dus het hoofdrapport herzien... ...maar dat is een omvangrijk advies met ontzettend veel aanvulling... ...en we zullen zo goed mogelijk daar natuurlijk opvolging aan willen geven... ...maar zoals ik vrijdag ook in de Kamerbrief heb aangegeven... ...doe ik dat wel binnen de kaders van wat uitvoerbaar is.

[3:16:40] Want in het MER kan bijvoorbeeld... Nou, wat we bijvoorbeeld wel kunnen doen, is dat we in het MER bijvoorbeeld inzicht geven in de maatregelen die in het kader van het doorlopen balance-approach-procedure zijn beschouwd en afgevallen.

[3:16:49] Nou, dat zouden we beter kunnen onderbouwen.

[3:16:50] Dat is een van de zaken waar we aan denken om dat toe te voegen, maar ook bij de referentsituatie waar ik het net over had, dus niet alleen de gedoogstituatie, maar ook die LVB 2008-situatie met 294.000 vliegbewegingen, om die allebei in het hoofdrapport

[3:17:03] op te nemen maar enkele adviezen van de commissie meer zijn ook moeilijk uitvoerbaar en bieden ook geen meerwaarde voor de besluitvorming over het lvb en dan is investeren hierin heel veel tijd investeren ook daarmee heel veel tijd verliezen staat ook op een gespannen voet met de opdracht van de rechter om rechtsbestemming bescherming snel te herstellen maar ook in sommige vallen

[3:17:22] ...kan het niet vanwege binnen de Europese regelgeving.

[3:17:26] Bijvoorbeeld aanvullende onderzoeken over vergaande alternatieven... ...zoals een nachtsluiting, kunnen niet leiden tot een ander LVB... ...omdat het voor het doorvoeren van dergelijke maatregelen... ...immers een balanced approach-procedure moet doorlopen worden... ...zoals ook in het coalitieakkoord staat vermeld... ...maar wat feitelijk gewoon binnen de Europese regelgeving is.

[3:17:42] Dus je mag niet bij de finish gaan liggen om het zo maar te zeggen.

[3:17:45] Je stelt een gluidsduel van tevoren en je kan niet zeggen van tevoren... ...nou, ik wil per se nachtsluiting, en dat komt...

[3:17:50] Het is op zichzelf logisch dat de Europese regelgeving daarop ziet omdat luchtvaart per definitie een internationale aangelegenheid is.

[3:17:57] Bij mijn weten kan je niet meer met een vlucht van KLM of Transavia van Amsterdam nog naar een bestemming binnen Nederland.

[3:18:04] Dus je gaat per definitie de grens over.

[3:18:06] Dus je wil dat ook allemaal internationaal en Europees regelen.

[3:18:09] Daarom zijn er Europese regels en die schrijven dit dus voor.

[3:18:12] En daar hebben we ons ook aan te houden.

[3:18:14] En daarom hebben we ook die balanced approach procedure doorlopen.

[3:18:17] Maar ook wordt door de commissie meer geadviseerd om dus die referentie te herzien.

[3:18:21] Dat de referentie meer vluchten zou omvatten dan de berekende 294.000.

[3:18:25] Dus eigenlijk zegt de commissie voor de MER van...

[3:18:29] Ja, wij hebben dus die berekening gemaakt, hoe zou je met de huidige operatie dan binnen de grenswaarden van 2008, hoe zou dat dan eruitzien?

[3:18:36] Nou, dan kom je uit op 294.000 vluchten, dat hebben we als referentiesituatie gemerkt.

[3:18:40] De Merckx zegt eigenlijk, nou, jullie zijn er wel heel conservatief in, dat zou eigenlijk nog wel meer vluchten kunnen zijn.

[3:18:44] Maar feiten, door beide referentiesituaties te pakken, pakken we dus eigenlijk een heel hartstikke goede bandbreedte.

[3:18:49] Namelijk die van die 294.000 tot de praktijk van 500.000.

[3:18:54] Dus dat... En zoals ik ook zei, het ligt ook in de reden dat we beide referentiesituaties dan ook naar het hoofdrapport zullen tillen.

[3:19:04] Maar het is niet uitvoerbaar om daar nog een hele theoretische exercitie op te doen van wat was het in 2008 dan geweest onder andere omstandigheden dat je...

[3:19:10] ...meer vluchten zou toestaan binnen dat LVB en die grenswaarden.

[3:19:14] En dat leidt ook verder niet tot betere inzichten of meer inzichten... ...om een goed besluit te kunnen nemen.

[3:19:21] Dus dat op de...

[3:19:24] Wat wij gaan doen met de Commissie van de Merk... ...herhaal ik nog wel even mijn eerste zin.

[3:19:27] We gaan dus niet een addende maken... ...maar we gaan echt het hoofdrapport op onderdelen echt herzien.

[3:19:32] Dan of ik bereid ben belangrijke verhinderfactoren als rustperiodes, meetemen en vliegfrequentie.

[3:19:40] Dat is de heer Keuze, die vroeg daar ook naar.

[3:19:42] Het is nogmaals een onvangrijk advies met aanbevelingen die we natuurlijk zoveel mogelijk ter harte zullen nemen om het MER aan te vullen en te verbeteren.

[3:19:52] En we zullen daarvoor een reactienota maken, dus die komt ook richting de Kamer.

[3:19:56] Dus dan kan de Kamer ook zien hoe gaan wij om met dat advies van de commissie van de MER.

[3:20:00] Maar waar de heer Keuze specifiek om vraagt, die mogelijkheid is er nu niet, omdat dat ook geen grondslag heeft in het LVB.

[3:20:08] Daarom werken we nu ook aan een nieuw stelsel voor vliegtuiggeluid, waar aangewerkt wordt en daar komt die mogelijkheid in.

[3:20:13] Want daar komt namelijk een wettelijke grondslag om aanvullende hinder- en indicatoren in besluit op te nemen als, zoals de heer Keuze vroeg, rustperiodes en vliegfrequentie.

[3:20:23] Meneer de minister, wanneer kan de Kamer die reactie verwachten?

[3:20:26] Op welke termijn?

[3:20:28] Ik verwacht binnen medio juni, dus binnen een aantal weken.

[3:20:35] Dank u wel.

[3:20:38] Dan de marges in de grenswaarden in de MER, of ik hierover kan reflecteren.

[3:20:42] Er is natuurlijk ook veel over gegaan.

[3:20:44] Zijn die grenswaarden nou te ruim of te strikt?

[3:20:46] Over beide is eigenlijk zijn vraag gesteld door de grootvoeg van de LVNL vindt het te strikt, ILT vindt het te ruim, MRS vindt het te ruim.

[3:20:56] Ja, dat is de realiteit.

[3:20:57] Dus we hebben met 270 onafhankelijke externe adviseur dat juist zoveel mogelijk geobjectiveerd om er juist voor te zorgen dat je goede grenswaarden hebt.

[3:21:07] Dat is niet zomaar even...

[3:21:10] We kijken maar even een beetje...

[3:21:11] Geef ze maar de ruimte.

[3:21:13] Zoals weleens wordt gesuggereerd.

[3:21:14] Waar het om gaat, is dat je een balanced approach procedure doorloopt.

[3:21:17] Daar stop je een geluidsdoel in.

[3:21:18] Vervolgens komen daar maatregelen uit.

[3:21:21] Nou, die maatregelen zitten in het LVB.

[3:21:23] En daarbinnen kan een operatie gevlogen worden.

[3:21:26] Vervolgens zorg je ervoor dat die operatie begrensd wordt door die grenswaarden, maar je houdt ook rekening met, daarin de belangrijkste factor, weer.

[3:21:34] Als je kijkt naar de historische weerdata, als de wind van de ene kant komt, de andere kant komt, het weer is elk jaar weer anders.

[3:21:41] Daarom pak je langjarige gemiddelden, om te kijken dat als daar bepaalde extremen in zitten, dat nog steeds die operatie gevlogen kan worden.

[3:21:48] Want dat moet natuurlijk wel het uitgangspunt zijn, maar niet meer dan dat.

[3:21:51] Vandaar dat die grenswaarden op die manier zijn vastgesteld.

[3:21:56] En we hebben natuurlijk ook de feedback die we daarop gekregen hebben en nemen natuurlijk in die zin ook mee...

[3:22:03] in het LVB, voor zover we dat verstandig vinden.

[3:22:08] Dan de vraag, wil de minister de impact van de nachtsluiting in kaart brengen in het kader van het MER en kan er gekeken worden naar verstandige stappen voor een nachtsluiting en waarom zou je geen nachtsluiting doen?

[3:22:19] Nou belangrijk daar weer, je kan niet zomaar zeggen we doen een nachtsluiting, dat staat ook zo beschreven in het coalitieakkoord, is van je doorloopt eerst een balancer post-procedure als je wil komen tot verdere

[3:22:29] verstilling in de nacht, wat ook de doelstelling is.

[3:22:32] Dus we willen 50% extra verstilling in de nacht ten opzichte van in 2030 realiseren.

[3:22:39] Daarvan staat in het coalitieakkoord, daar is een nachtsluiting een optie, maar daar hebben we ons ook te houden aan Europese regelgeving, waardoor je wat stelt, dat je eerst de meest kosteneffectieve maatregelen moet nemen.

[3:22:49] ...totdat je pas bij een nachtsluiting moet komen.

[3:22:51] Is het uitgesloten?

[3:22:51] Nee.

[3:22:52] Is het op voorhand gegarandeerd dat hij er komt?

[3:22:54] Ook niet.

[3:22:56] Maar wel die 50% verstilling daar dat stuk inzet.

[3:23:02] En nogmaals, omdat het een exportatiebeperking is... ...moet daar eerst een BA-procedure voor, een Balanced Approach-procedure voor worden doorlopen.

[3:23:09] Maar wel goed om te benoemen, is dat niet in het kader van het MER, maar daar is al een...

[3:23:14] een rapport over de impact van de nachtsluiting eerder in de opdrachten van het ministerie gemaakt.

[3:23:22] En die impactanalyse is ook al naar de Kamer gestuurd.

[3:23:25] Dus daar kan de Kamer ook al lezen wat daar de impact van is.

[3:23:27] Dan, waarom heeft de minister voor dit advies van de Commissie voor Nummeren gekozen?

[3:23:33] Heeft het ministerie niet voldoende expertise in huis om zo'n advies te maken?

[3:23:36] Nou, laat ik erop stellen, we hebben absoluut voldoende expertise in huis ten aanzien van luchtvaart, maar het is gebruikelijk om bij dergelijke grote besluiten om de Commissie voor de Meer om advies te vragen.

[3:23:47] Bijvoorbeeld bij trasleebesluiten of nieuwe wegen of fabrieken doe je dat altijd.

[3:23:50] Eigenlijk altijd bij nieuwe economische ontwikkeling doe je dat.

[3:23:53] Nu is het alleen het geval, oh, we gaan omlaag.

[3:23:55] Dus het is minder economische ontwikkeling.

[3:23:58] En we hebben toch gemeend dat het verstandig is om daar ook een besluit over te vragen.

[3:24:04] bij de commissie van de MER.

[3:24:05] En het geeft inzicht of de milieueffecten op een juiste manier in kaart zijn gebracht.

[3:24:09] En nogmaals, ik heb ook net wat gezegd over de integriteit en de waarde van de commissie van de MER.

[3:24:12] En daar blijf ik ook bij.

[3:24:15] En het advies wordt natuurlijk ook gebruikt.

[3:24:17] Dus we gaan er ook gewoon mee aan de slag.

[3:24:18] Dat zijn de punten ten aanzien van de commissie van de MER.

[3:24:24] Dank u wel, voorzitter.

[3:24:27] De minister gaf een aantal argumenten over hoe hij omgaat met de adviezen die hij heeft gekregen.

[3:24:41] Hij zei onder andere, ik kan niet alles doen, want dat staat ook op gespannen voet met wat de rechter vraagt.

[3:24:47] Die tijdstruk begrijpen wij.

[3:24:49] En tegelijkertijd hebben ook veel Kamerleden hun zorg uitgesproken.

[3:24:54] dat als je niet nu op al die adviezen ingaat, een deze rechter, een andere rechter, dit hele luchtvaartbesluit ook niet stand zal houden.

[3:25:08] Erkent de minister dat dat ook een waarheid is?

[3:25:14] Ik stel natuurlijk niet uit dat er rechtszaken gevoerd gaan worden.

[3:25:19] Zeker nog, daar durf ik wel een wettenschap over af te sluiten dat dat het geval is.

[3:25:23] Kan ik garanderen dat elk LVB wat ik maak per definitie honderd procent overeind blijft bij de rechter?

[3:25:30] Kan ik nooit, over geen enkel LVB.

[3:25:32] Ook al doe ik nog honderdduizend onderzoeken, maak ik die mer nog eens een keer honderdduizend keer opnieuw, kan ik nooit garanderen aan de voorkant, dus aan de rechter uiteindelijk om dat te doen.

[3:25:40] Maar ik ga natuurlijk, en daar sta ik ook achter, zo goed mogelijk meer maken.

[3:25:45] En dat is ook wel echt uniek, want gebruikelijk is dat je een addende maakt en dat het dan ook is.

[3:25:52] Nou, ik ga het hoofdrapport op onderdelen herzien, heb ik gezegd.

[3:25:55] Dus we nemen het ontzettend serieus wat we daarbij doen, maar ik geef ook aan in welk

[3:26:00] Er moet ras wel ook zitten.

[3:26:01] Dat ik ook te maken heb met Europese regelgeving.

[3:26:04] Dat ik ook te maken heb met een uitspraak van de rechter.

[3:26:06] En dat ik daar natuurlijk in moet laveren hoe ik mijn baan vind.

[3:26:09] En we zullen natuurlijk ook gemotiveerd uitleggen als wij bepaalde dingen natuurlijk niet overnemen.

[3:26:15] Overigens is het nooit zo dat de regel is niet in de wet.

[3:26:18] Je moet alle adviezen van de commissie van de MER per definitie overnemen.

[3:26:21] Alleen dan houden ze stand bij de rechter.

[3:26:22] Is niet het geval.

[3:26:23] Maar we gaan natuurlijk zo goed mogelijk daar gevoel gaan geven.

[3:26:28] Voorzitter, de minister zegt dat het uniek is hoe we hiermee omgaan.

[3:26:31] En tegelijkertijd is het misschien ook wel uniek hoe hard de commissie voor de MER oordeelt.

[3:26:37] Wat ik mis in de beantwoording van de minister is dat hij aan de ene kant dus...

[3:26:41] Hij haalt er een aantal uit, dus de referentiesituaties, de afgevallen opties.

[3:26:45] Aan de ene kant wil hij die wel toevoegen in zijn nieuwe MER.

[3:26:49] Aan de andere kant zegt hij die nachtsluiting niet.

[3:26:51] Wat ik eigenlijk mis zijn beantwoording zijn alle...

[3:26:54] kritiekpunten waar de commissie van de MER eigenlijk ingaat op de bescherming van de gezondheid van omwonenden.

[3:27:01] Onder andere natuurlijk over geluid.

[3:27:04] Hij haalt daar nu de nachtsluiting uit, maar kan de minister, ook omdat hier gewoon heel breed in de Kamer dit gevoel leeft,

[3:27:11] wat meer zeggen over hoe hij dat oordeel ook van de Commissie voor de Mer, die daar gewoon meerdere aanbevelingen over doet, dat die gezondheidseffecten, die geluidseffecten gewoon echt nog ver onvoldoende zijn en ook moeilijk om te kwantificeren.

[3:27:28] Excellentie.

[3:27:28] Ik heb er in mijn inleiding natuurlijk ook wat over gezegd, dat mensen zich zorgen maken over gezondheidseffecten voor hunzelf en voor hun kinderen, dat ik dat ook begrijp.

[3:27:37] En dat ik daarom ook vraag om een gezondheidsraad advies ten aanzien hiervoor.

[3:27:43] Ook al zijn er geen aanwijzingen dat er effecten zijn, ook geen wetenschappelijke aanwijzingen, sterker nog, de wetenschappers die dit aanbevelen om te doen, zeggen...

[3:27:51] Het is geen aanleiding om te denken dat er grote gezondheidsgevolgen zijn voor omwonenden als schat en bijvoorbeeld emissies, maar toch gaan we dat onderzoeken.

[3:28:00] Juist heb ik gezegd omdat ik daar maximale duidelijkheid over wil, omdat daar ook een vraag is, ook van de MRS, om dat te doen.

[3:28:06] Daarin loopt Nederlands overigens ook om te zeggen, totaal voorop op de rest van de wereld.

[3:28:10] Dus wij doen ontzettend veel meer onderzoek naar de gezondheid en de effecten van luchtvaart op bewonenden dan elk ander land ter wereld.

[3:28:17] Lopen we voorop.

[3:28:18] Net zoals in de vliegbelasting, net zoals met het feit dat wij nu ons nationale luchthaven als eerste land ter wereld ooit gaan laten krimpen door overheid opgelegd blijkt.

[3:28:28] Dat gezegd hebbende...

[3:28:29] ...is het zo dat ik dus op die manier ook daar een gevolg aan geef... ...maar dat het niet aan de commissie van de MER is om te beoordelen... ...of er een fair balance is tussen de gezondheid van omwonenden... ...of belangen van omwonenden aan de ene kant... ...en de belangen van de luchtvaart, die allebei gerechtvaardig zijn, die belangen... ...anderzijds, zoals uiteindelijk aan de politiek.

[3:28:48] Dus aan het kabinet om dat te beoordelen.

[3:28:50] De commissie van de MER brengt de milieueffecten in kaart en daar zullen we ook zoveel mogelijk gevolg aan geven wat zij daarin gezegd hebben.

[3:28:57] Maar uiteindelijk is die belangenafweging, die natuurlijk superpolitiek is, die is hier aan de politiek en aan het kabinet uiteindelijk, waarbij we natuurlijk de adviezen van de MER zoveel mogelijk ook zullen meenemen.

[3:29:11] Mevrouw Beckerman, uw derde interruptie.

[3:29:12] Voorzitter, ik denk...

[3:29:14] De minister heeft gelijk dat dat niet aan de Commissie voor de Mer is.

[3:29:17] Wat wel aan de Commissie voor de Mer is en wat ze natuurlijk ook heel duidelijk maken, is in hoeverre het meetbaar is en in hoeverre je hard kunt maken dat die milieudoelen of geluidsdoelen ook daadwerkelijk worden gehaald, meetbaar zijn in de toekomst.

[3:29:31] En daarvan concluderen ze nu dat dat met de huidige

[3:29:35] meer niet zo is.

[3:29:36] En ik denk dat daar heel veel zorg zit van de Kamer.

[3:29:38] Kan de minister garanderen dat wij met het product wat we dan medio juni krijgen of daarna krijgen, ook als Kamer die afweging goed kunnen maken?

[3:29:46] Want als hij zegt dit is uiteindelijk een politieke afweging, dan wil ik die afweging ook kunnen maken.

[3:29:52] En dat de reden dat ik hier wat geachteerd over doe, is ook omdat ik denk dat de Kamer in het verleden

[3:29:59] En ik ben echt nieuw op dat dossier.

[3:30:01] In het verleden heel vaak is voorgehouden, oh nee, maar het wordt stiller.

[3:30:04] En dat bleek in de praktijk anders.

[3:30:06] Oh nee, we gaan het echt anders doen.

[3:30:07] En dan bleek het toch weer hetzelfde te zijn.

[3:30:10] Dus ja, de minister heeft gelijk.

[3:30:12] Het is een politieke afweging uiteindelijk.

[3:30:15] Maar kan ik die straks maken?

[3:30:17] Kunnen we straks met die nieuwe MER beoordelen?

[3:30:20] Dan wel of die doelen worden gehaald, dan wel of die doelen in de toekomst meetbaar zijn.

[3:30:24] Meneer de minister.

[3:30:25] We meten heel veel.

[3:30:27] We meten bijvoorbeeld geluidsreductie.

[3:30:29] Dus het is niet waar dat we dat niet meten.

[3:30:32] We meten geluidsreductie.

[3:30:33] Sterker nog, daar hebben we de monitoringsturen over naar de Kamer.

[3:30:37] De commissie-meer zegt dat het geen effect heeft.

[3:30:39] Ik heb aan de Kamer gerapporteerd dat er 13,7% is.

[3:30:43] Dus het is ook helemaal niet het geval dat we dingen niet meten.

[3:30:48] We meten juist ontzettend veel.

[3:30:49] En dat neem je natuurlijk ook mee.

[3:30:50] En die geluidstoelen, die zijn de basis van uiteindelijk wat er gebeurt.

[3:30:55] En dat is ook heel erg belangrijk.

[3:30:57] En dat is ook heel erg belangrijk.

[3:31:00] En dat is ook heel erg belangrijk.

[3:31:02] En dat is ook heel erg belangrijk.

[3:31:03] aan die Balanced Approach-procedure aan vooraf is gegaan, de bepaling daarvan, van welk geluid wil je realiseren, dat is erin gegaan.

[3:31:11] Dat meten we natuurlijk supergoed, want daar hebben we ook een verplichting richting de omgeving, vind ik.

[3:31:15] En daar zijn die grenswaarden ook op gemaakt.

[3:31:18] Dus het is ook in die zin dan handhaafbaar dat...

[3:31:21] dat Schiphol vervolgens daar binnen blijft.

[3:31:24] Maar goed, zonder... Kijk, ik snap natuurlijk ook de vraag van mevrouw Beckerman begrijp ik hartstikke goed.

[3:31:30] Wat ik heb aangegeven is, wij komen nog in een hele gedetailleerde reactienota, waarin we al deze punten zullen behandelen en die zullen we ook naar de Kamer sturen.

[3:31:37] Dus ook al deze vragen die mevrouw Beckerman ook begrijpelijk stelt, omdat dat ook gewoon punten zijn die in het advies zitten van de commissie van de MER, die zullen we

[3:31:45] nadrukkelijk ook allemaal benoemen, waarin we natuurlijk gewoon ofwel zeggen van nou we nemen het over en we doen het wel en wel op deze manier, ofwel we nemen niet over en daar hebben we deze en deze goede reden bij.

[3:31:56] En dat komt binnen een aantal weken dus richting de Kamer.

[3:32:05] Ja, voorzitter.

[3:32:06] De minister zegt een aantal dingen over de gezondheidseffecten en hij heeft het over de zorgen van mensen.

[3:32:12] Maar goed, het RIVM is toch vrij helder over de gezondheidseffecten, de gezondheidsschade door vliegtuiggeluid.

[3:32:19] En dan gaat het over verhoogd risico op hart- en vaatziekte, stress, achteruitgang van leerprestaties van kinderen, verstoring van dagelijks activiteiten.

[3:32:28] Het is reële schade in mensen hun leven.

[3:32:32] Nou is mijn vraag eigenlijk, in de MER wordt gerekend met gegevens uit 2002.

[3:32:41] Daar is de commissie van de MER zeer kritisch op.

[3:32:44] Er komt een nieuw onderzoek uit voor de zomer van het RIVM.

[3:32:47] Belangrijk onderzoek.

[3:32:49] Gaat de minister die nieuwe gegevens dan gebruiken voor die update van de MER die die net heeft toegezegd?

[3:32:55] Excellency.

[3:32:56] Die beantwoord ik even in het volgende blokje, want die wil ik even zorgvuldig doen, want dat is een vraag die mevrouw Kreuger gesteld heeft en die zal ik ook beantwoorden.

[3:33:03] Als het gaat om het eerste deel te pakken...

[3:33:06] Ik zeg niet dat er geen schadelijke gezondheidseffecten van luchtvaart zijn.

[3:33:10] Absoluut niet.

[3:33:10] Want ik heb gezegd, bij luchtvaart hoort overlast.

[3:33:16] En inderdaad ook die gebroken nachten.

[3:33:17] En dat dat iets doet met je gezondheid, dat het effect is op je leven.

[3:33:20] Reëel.

[3:33:21] Is zo.

[3:33:22] Maar het heeft onvermijdelijk met elkaar te maken.

[3:33:24] Dus ik wil ook niet...

[3:33:25] Dank voor die kans, als ik die indruk gewekt heb, om dat recht te zetten.

[3:33:32] Overlast hoort bij luchtvaart.

[3:33:33] Ik sloeg vanochtend ook de NRC open en daar stond heel groot als titel de overlast blijft.

[3:33:38] 100 procent mee eens.

[3:33:39] De overlast blijft.

[3:33:41] Is ook zo.

[3:33:42] Want dat hoort bij luchtvaart.

[3:33:43] Dat kan ik niet mooier maken, dat kan ik niet beter maken.

[3:33:46] In die zin kan ik het beter maken dat wij zoveel mogelijk inzetten op geluidsreducerende maatregelen.

[3:33:52] En daar wordt hard aan gewerkt.

[3:33:54] Daar is veel aandacht over gevraagd door de Kamer.

[3:33:56] Daar wordt door de sector ook op ingezet.

[3:33:58] En wij hebben de dure plicht om de sector daar ook aan te houden.

[3:34:02] Dank je wel voor de beantwoording.

[3:34:05] Die vraag wordt dadelijk, ik geloof zelfs in het vorige boekje beantwoord.

[3:34:10] Froskwinkels.

[3:34:11] En dan net ik rood, met een huiding en dan met een goudschaar.

[3:34:14] Niet?

[3:34:15] Net ik rood.

[3:34:17] En nu eerst even met froskwinkels.

[3:34:20] Ja, dank voorzitter en dank aan de minister voor de beantwoording op mijn vraag ten aanzien van de grenswaarde en in hoeverre daar nou echt nog extra bewegingsruimte in zit voor de luchtvaart, waar dus de commissie meer over begint.

[3:34:32] En ik begrijp van de minister dat hij zojuist toezegt om die feedback mee te nemen in het LVB.

[3:34:38] Zei hij zojuist.

[3:34:40] Ik heb dat meegeschreven en daar ben ik blij mee om dat te horen.

[3:34:42] Ik ben wel benieuwd, kan hij daar nu al iets over zeggen?

[3:34:44] Iets ik had te concreet te maken?

[3:34:46] Ga ik dat straks teruglezen in de reactienoten?

[3:34:49] Ik ben erg benieuwd hoe specifiek dat punt van het rapport van de commissie meer straks naar ons toe komt.

[3:34:56] Meneer de minister.

[3:34:57] Dat kunt u dan straks teruglezen in de reactienoten.

[3:35:00] Zeker.

[3:35:00] En dat zullen we goed beschrijven.

[3:35:03] Meneer Dik-Rood, en dan lid Costis.

[3:35:06] Ja, dank, voorzitter.

[3:35:07] De minister beantwoordde hier een vraag over de grenswaarde die, denk ik, meer ook bij de uitvoering van de LVB in het handhaven hoort, maar ik ga hem gewoon de voorvraag hier dan maar stellen.

[3:35:16] Dat is of de minister erkent dat als je de grenswaarde, en ik heb dat in mijn inbrengen ook, voorzitter, ook gevraagd, als je die te strak zet,

[3:35:23] dat je dan eigenlijk te snel en meer dan nodig over drukbevolkte gebieden moet vliegen.

[3:35:27] Dat is eigenlijk de kritiek die LVNL heeft en dat is volgens mij, hier in dit debat van links tot rechts, het doel om zo min mogelijk overlast te veroorzaken.

[3:35:35] En als dan het LVNL, die hier ervaring mee heeft, zegt, het is net iets te strak, zodat wij eerder zullen moeten overschakelen om over drukbevolkte gebieden te sturen, dan zou ik de minister daar ontvankelijk voor moeten zijn om daar ten minste naar te kijken.

[3:35:46] Erkent de minister dat dit het geval kan zijn bij te strakke grenswaarden?

[3:35:49] Meneer de minister.

[3:35:51] Dat zou theoretisch inderdaad het geval kunnen zijn.

[3:35:54] Overigens is dat de reden waarom ooit is overgesteld naar professieel baangebruik.

[3:35:57] En waardoor we in deze situatie gekomen zijn, waar iedereen het overigens mee eens was destijds.

[3:36:04] Toen was ik natuurlijk nog geen minister, was de heer De Groot ook geen Kamerlid, toen studeerde ik nog economie aan de Rasmussen Universiteit.

[3:36:09] Lange tijd geleden, maar dat is natuurlijk de oorzaak geweest daarvan.

[3:36:14] Maar theoretisch zou dat kunnen.

[3:36:16] Ja, alleen nogmaals, we nemen dus dat allemaal mee, ook de kritiek van de LVNL.

[3:36:22] Dus er zitten ook echt twee kanten aan dat verhaal.

[3:36:23] Dus aan de ene kant wordt er gezegd, de grenzwaarden zijn te ruim.

[3:36:26] Aan de andere kant wordt gezegd, ja, de grenzwaarden zijn te strak.

[3:36:29] Ja, we zullen natuurlijk beide gewoon goed bekijken, maar we hebben wel ook vertrouwen, zeg ik er wel bij, in de objectivering die we daarbij zelf hebben toegepast.

[3:36:37] Want dit hebben we natuurlijk ook wel voor voorzien.

[3:36:40] De luchtvaart, ik zei het al, twee kanten, wordt ook vaak vanuit twee kanten aangevlogen.

[3:36:44] Het is maar net waar je vandaan komt.

[3:36:48] En daarom hebben we juist een objectieve methode genomen, waarbij die wel eens de procedure natuurlijk doorlopen is.

[3:36:55] Dus op een zorgvuldige manier een geluidsdoel is gesteld, vervolgens leidt dat tot maatregelen.

[3:36:58] Die zitten in het LVB, die leiden tot een operatie.

[3:37:01] De operatie moet mogelijk zijn onder bepaalde weersomstandigheden.

[3:37:04] gedurende een jaar op Schiphol.

[3:37:06] En zo is het tot stand gekomen.

[3:37:08] Daar zit geen verruiming, verkrapping, en daar houden we met alles rekening, veiligheid en natuurlijk dus ook de mogelijkheid om die operatie gewoon uit te voeren, want dat moet natuurlijk ook gewoon het uitgangspunt zijn.

[3:37:19] Overigens is dat ook voor een deel de kritiek, dat de operatie lijdend is, waarvan ik net zoals de kop van het NRC-artikel zegt, klopt, die operatie is ook lijdend, want dat is uiteindelijk de uitkomst van die balanced approach.

[3:37:32] Ja, dank voorzitter en dank voor de antwoord van de minister.

[3:37:37] Ik stel ook niet ter discussie dat de Belgische approach niet goed doorlopen is.

[3:37:40] Ik ken dat dat goed gebeurd is wat de VVD-fractie betreft.

[3:37:44] Het gaat ook niet over meer vluchten.

[3:37:46] Het gaat ook over minder geluid.

[3:37:47] Daar gaat het allemaal over.

[3:37:48] Maar het punt gaat erover is dat dit natuurlijk gemodelleerd is.

[3:37:51] En we gaan nu van zo'n modulmatige werkelijkheid gaan we naar de praktijk.

[3:37:56] En dan is natuurlijk de LVNL die dagelijks die vliegoperaties stuurt, die heeft heel veel ervaring op het gebied van hoe je goed kunt sturen op die overlast.

[3:38:06] En het gaat niet over grenswaarden verruimen en dan ergens anders niet verkrappen.

[3:38:11] Het gaat niet over meer geluidsruimte bieden.

[3:38:13] Het gaat erover om het zo efficiënt mogelijk in de uitvoering.

[3:38:16] En misschien is dat voor latere zorg, zeg ik via uw voorzitter en de minister.

[3:38:20] We kunnen ook op een later moment terugkomen over hoe dat verder geoptimaliseerd wordt.

[3:38:24] Voor u voorzitter, ik vraag de minister om echt te kijken naar die zorgen over de uitvoering bij de LVNL, omdat we sneller moeten overschakelen naar het dichtbevolkt gebied.

[3:38:32] Meneer de minister.

[3:38:33] Ja, dat zullen we ook doen en we hebben goed contact met de LVNL daarover.

[3:38:37] Ja, en nu zie ik beide genoteerd, meneer Koudsvart was eerder dan u letkostig, meneer Koudsvart.

[3:38:43] Ja, korte vraag, voorzitter.

[3:38:45] Er zijn ook Europese studies die hebben aangetoond dat als je kijkt naar vervoersmodaliteiten, dan heb je het over de auto, dan heb je het over trein, die veroorzaken procentueel gezien vele malen meer ernstige gehinderden.

[3:39:01] En ook als je kijkt naar Lelystad Airport, dan hebben we het over echt maar, volgens mij waren het er 40 ernstige hinderen of zo en er wordt van alles opgetuigd en zo.

[3:39:13] Ja, ik snap dat wel dat je daarin wilt meegaan tot een zekere hoogte, maar is er volgens de minister ook niet eens een punt dat hij zegt van nou, nu zijn we wel eens klaar geweest, klaar met de onderzoeken en dan gaan we gewoon doorpakken op zo'n LVB?

[3:39:29] Excellentie.

[3:39:31] Nou ja, voorzitter, vooral omdat wij, en dat heb ik ook aangegeven in mijn introductie, er moeten twee dingen gebeuren.

[3:39:36] We moeten echt uit dit moeras, als het gaat om Schiphol, het is echt een juridisch moeras, waarin als je echt, soms krijg ik dat gevoel, als je via het ene laddertje er probeert uit te klimmen, word je door het andere laddertje naar beneden getrokken.

[3:39:48] We zitten vast.

[3:39:51] Dat komt ook system... Mevrouw Swinkels zei het eigenlijk heel treffend.

[3:39:55] Je ziet hier ook systematiek met elkaar botsen.

[3:39:57] Dat is precies wat het is en het houdt ook... En in feite is de conclusie dat je in dat juridische moeras blijft.

[3:40:04] Ik wil uit dat moeras.

[3:40:06] Ik wil die rust brengen, wat mevrouw Swinkels ook zegt, die duidelijkheid geven in dat LVB.

[3:40:10] Aan de ene kant rechtsbescherming voor omwonenden, maar dat is niet een...

[3:40:14] Zoals ook gesuggereerd is, een manier om het wit te wassen of iets dergelijks.

[3:40:18] Nou goed, die termen laat ik voor rekening van de betreffende Kamerleden.

[3:40:23] Maar dit is ook om die juridische duidelijkheid te creëren.

[3:40:25] Rust te creëren in dit dossier.

[3:40:28] Daarmee blijft onverminderd en ook onvermijdelijk overlast bestaan, wat voor betrokkenen verschrikkelijk is.

[3:40:37] Laat ik dat vooropstellen.

[3:40:38] Dus ik woon ook in de buurt van een luchthaven.

[3:40:41] Niet heel dichtbij, maar ik hoor het ook elke ochtend.

[3:40:44] En niet om mezelf in die positie te brengen, want ik woon niet op een plek waarin je daar echt heel veel hinder van hebt.

[3:40:49] Alleen, er zijn mensen die dat wel hebben en die heb ik ook ontmoet.

[3:40:52] Nogmaals, dat heb ik ook in mijn introductie gezegd.

[3:40:54] Die met tranen in de ogen daar staan te vertellen wat dat met hen doet.

[3:40:57] Dat doet ook wat met mij.

[3:40:58] Maar dat maakt het ook zo'n lastig dossier met twee kanten, waarin we wel besluiten moeten nemen, wat heel lang niet genomen is, waarvan ik denk dat het uiteindelijk goed is.

[3:41:09] Ik denk dat heel veel mensen het niet mee eens gaan zijn, wat de uitkomst ook is, maar dat besluit moet er komen en daar is het kabinet ook aan gecommitteerd.

[3:41:22] Volgens mij wil iedereen rust in het dossier.

[3:41:26] Iedereen wil zekerheid en iedereen wil dat zijn omgeving en zijn gezondheid wordt beschermd.

[3:41:31] Maar we moeten wel een beetje wegblijven van de frame dat het zo snel mogelijk doorzetten van dit besluit.

[3:41:37] dat dat dan gewoon sowieso rust gaat brengen.

[3:41:40] Wat rust gaat brengen is dat er een stevig LVB zit, juridisch, wetenschappelijk goed onderbouwd en een LVB dat aansluit op de wensen van de omwonende groepen die jarenlang hebben moeten vechten tegen een overheid dat aantoonbaar volgens de rechter steeds de kant koos van de luchtvaart.

[3:41:59] Dus mijn vraag aan de minister is

[3:42:02] Hij gaat straks aan de slag met de advies van commissie MER.

[3:42:07] Over een paar weken laat hij ons weten wat hij daar precies mee gaat doen.

[3:42:11] Ik heb net gezegd, er zijn geen omwonende organisaties die hier blij mee zijn wat er nu ligt.

[3:42:17] Kan hij ook met hen in gesprek gaan en vervolgens ook rond die tijd aan ons terugkoppelen wat hij met de input van de omwonende organisaties gaat doen?

[3:42:25] Want ten slotte, we hebben dit hele traject gestart juist om hen meer te betrekken in beleid.

[3:42:31] Maar wat bedoelde u rond die tijd terugkoppelen?

[3:42:33] Bedoelde u ook medio juni dan?

[3:42:36] Ja, want de minister had het over een reactienota op commissie MER.

[3:42:40] Het lijkt me mooi als dat dan samenvalt met ook twee conclusies als het gaat om de gesprekken met de omwonenden.

[3:42:47] Dank u wel, meneer de minister.

[3:42:48] Daarover is het natuurlijk zo dat ik al met de MRS in gesprek ben gegaan en ik heb ook al naar de Kamer een appreciatie gestuurd van het advies van de MRS op het luchthavenbesluit.

[3:42:57] Dat heb ik al gedaan, dat kan de Kamer ook gewoon lezen.

[3:42:59] Dus dat ligt bij de Kamer.

[3:43:02] Dus daar zie ik ook geen hel in om daar nog verder in het proces zaken te veranderen ten aanzien van dat punt.

[3:43:12] Natuurlijk heb ik wel gezegd, ik ben bij de MRS, blijf ik natuurlijk ook gewoon de komende jaren in gesprek met de MRS.

[3:43:16] Dat was niet een one-off, dat is een continu gesprek dat we ook met elkaar hebben afgesproken wat we blijven doen.

[3:43:24] Het beeld, we hebben het zo over framing gegaan in dit debat, maar dat ik het er zo snel mogelijk doorheen zou willen jassen.

[3:43:32] Dat is niet het geval.

[3:43:34] Ik wil zorgvuldige besluitvorming.

[3:43:36] Daarom wordt er met man en wacht, keihard, elke dag op ons ministerie gewerkt aan het maken van een goed luchthoudbesluit.

[3:43:43] Mind you, dit is niet iets van het proces van de laatste maanden.

[3:43:46] We zijn hier al 16 jaar mee bezig.

[3:43:48] 16 jaar mee bezig.

[3:43:50] Het is tijd dat we uit dat moeras klimmen.

[3:43:53] En er ligt nu een LVB dat goed onderbouwd is, waar ik achter sta, waarin een belangenafweging heeft plaatsgevonden tussen aan de ene kant de economische belangen van de luchtvaart en aan de andere kant de gerechtvaardigde belangen van omwonenden, waarin er dus ingezet wordt op verstilling, vooral in de nacht, om juist verstoringen zo min mogelijk in de toekomst te creëren voor omwonenden.

[3:44:15] Maar dit is wat er ligt.

[3:44:17] En ik heb ook gezegd, een hele nieuwe LVB-procedure, nieuwe Balanced Approach-procedure, ben je jaren verder.

[3:44:23] Kies het kabinet niet voor.

[3:44:24] Dit is wat er ligt, hier staan we voor.

[3:44:28] En we gaan natuurlijk zo goed mogelijk nog de adviezen van de commissie van de MER, maar ook andere zienswijze feedback van andere partijen meenemen.

[3:44:35] Uiteindelijk zal dat accumuleren tot een luchthavenverkeersbesluit wat duidelijk geeft en rust geeft voor omwonenden.

[3:44:44] Zal het aangevocht worden bij de rechter?

[3:44:46] Ongetwijfeld, maar wij zorgen voor een robuust en goed onderbouwd luchthavenverkeersbesluit.

[3:44:56] Kamerlid, ja, inderdaad.

[3:45:00] Nee, maar hier schrik ik dan toch weer van.

[3:45:02] De minister zegt dan er ligt gewoon een goed onderbouwd LVB.

[3:45:06] Commissie-MER zegt het tegenovergestelde.

[3:45:09] Op basis hiervan, van de MER, dus de onderbouwing van de minister, ook de MER die de minister telkens is gebruikt richting Kamerleden als antwoord op kritische vragen, die onderbouwing wankelt aan alle kanten.

[3:45:24] Commissie Merckx zegt ook, er is geen volwaardige belangafweging mogelijk met deze milieustudie.

[3:45:30] En dat was eigenlijk de kern.

[3:45:31] Je moet een volwaardige belangafweging als Kamer kunnen maken.

[3:45:34] Ze zeggen tegen ons en het kabinet, de Kamer kan het eigenlijk niet goed doen op basis van de informatie die nu beschikbaar is.

[3:45:41] Dan wil ik toch dat de minister terugkomt op de stelling dat dit een goed onderbouwd LVB is.

[3:45:49] dat hij erkent dat er gewoon veel werk aan de winkel is om wel voor een goede onderbouwing te zorgen.

[3:45:55] En wil ik hem vragen of hij ook bereid is om het LVB daadwerkelijk ook eventueel aan te passen.

[3:46:02] Een aantal zaken, voorzitter.

[3:46:03] Wat ik gezegd heb, we zorgen voor een goed onderbouwd LVB.

[3:46:06] Dus ik heb ook gezegd, we gaan die adviezen van de commissie van de merk zo goed mogelijk daarin meenemen.

[3:46:11] Dus die commissie heb ik hoog zitten en die adviezen zijn belangrijk, voor mij ook.

[3:46:18] En die nemen we dus ook mee en die sturen we in de reactienota.

[3:46:20] En ik heb ook gezegd, ik ga geen addendum doen, maar ik ga het hoofdrapport op onderdelen herzien.

[3:46:24] Gebeurt normaal niet of niet, doe ik nu wel.

[3:46:27] Dus we zorgen daarvoor.

[3:46:28] Daarnaast is het besluit uiteindelijk aan het kabinet.

[3:46:31] Het is een ANVB, dus we doen het in voorhang.

[3:46:35] En uiteindelijk is het kabinet om daar...

[3:46:38] ...een besluit over te nemen op basis van dus op onderdelen aangepaste MER... ...waarvan we de reactienota dus ook naar de Kamer sturen.

[3:46:47] Dus volgens mij zit er geen licht tussen... ...of heb ik gezegd van we slaan alles maar in de wind en dit is een robuust verhaal... ...en hier zal u mee moeten doen.

[3:46:56] Nee, we gaan aan de slag met die adviezen.

[3:46:58] Overigens zien die adviezen van de commissie van de MER op de milieuaspecten... ...en het LVB is natuurlijk veel breder dan dat.

[3:47:02] waarin natuurlijk op allerlei fronten zaken zijn onderbouwd.

[3:47:08] Daar sta ik achter.

[3:47:09] En ten aanzien van de adviezen, en dat val ik nogmaals in herhaling, zullen we er goed naar kijken.

[3:47:13] En dan krijgt de Kamer ook de reactienoten.

[3:47:21] Ja, dat kan ik me voorstellen, maar toch, dit is wel echt de kern.

[3:47:25] Ik heb het in het begin ook al gezegd, ik kan van alles vragen aan de minister hierover over dit onderwerp, maar de kern is toch echt twee zaken.

[3:47:32] We zijn dit traject gestart juist omdat aantoonbaar is gemaakt dat omwonenden geen recht is gedaan, dat hun mensenrechten zijn geschonden en dat de luchtvaart de hele tijd op één is gezet boven die belangen van de mensen.

[3:47:45] en dat we dan te maken hebben met een vernietigend oordeel van Commissie Mer en het feit dat omwoonde organisaties allemaal op geen enkele manier tevreden zijn.

[3:47:54] En dan zegt de minister, ik ga mijn best doen wat uiteindelijk is aan het kabinet, dan wil ik hem ook echt corrigeren.

[3:47:59] Het is uiteindelijk altijd aan de Kamer.

[3:48:01] De Kamer kan ook zeggen, kabinet, we willen eerst meer informatie, dan willen we die informatie terug hebben, dan willen we misschien nog een toetsing en dan beslissen wij.

[3:48:10] Erkent de minister dat?

[3:48:12] En is hij dan dus ook bereid om, als hij de informatie van commissie-mer heeft verwerkt, om nog een keer de commissie-mer te vragen om te adviseren over wat er dan voor ligt?

[3:48:26] Dat laatste niet, dat is ook heel ongebruikelijk om te doen.

[3:48:28] Dus het is zo dat wij, nogmaals, die adviezen zullen we zo goed mogelijk verwerken.

[3:48:34] Dan sturen we de reactienota naar de Kamer.

[3:48:36] Dan kan de Kamer ook kennisnemen hoe wij met die adviezen zijn omgegaan.

[3:48:40] Zullen we ook uitleggen als wij bepaalde adviezen niet hebben uitgelegd.

[3:48:43] Ik heb natuurlijk ook gezegd, ja, een aantal van die adviezen staan echt op gespannen voet, met ofwel gerechtelijke uitspraken ofwel binnen de Europese regelgeving.

[3:48:49] Zijn mijn handen ook gebonden?

[3:48:50] En dat zullen we ook goed onderbouwen en uitleggen.

[3:48:54] Ten aanzien van de referentiesituatie heb ik net ook wat gezegd, wat we daar wel aan zouden kunnen doen en hoe dat in elkaar zit.

[3:49:01] En dat gaat de Kamer natuurlijk allemaal vernemen van het kabinet.

[3:49:06] Dank u wel voor de beantwoording, meneer de minister.

[3:49:09] Mevrouw Kruger.

[3:49:14] Ja, voorzitter.

[3:49:17] Eigenlijk hoor ik de minister nu zeggen, eerst zei die ik heb een goed onderbouwd LVB, dat corrigeerde die van ik ga zorgen voor een goed onderbouwd LVB, want ja, dit LVB is uitermate kwetsbaar bij de rechter.

[3:49:28] Daar heeft helemaal niemand wat aan.

[3:49:29] Als je weer een wankel, dan kom je nooit uit dat moeras met dat drijfzand.

[3:49:34] Alleen wat ik eigenlijk de minister nu hoor zeggen is ja, ik ga wel dat onderzoek eronder aanpassen, maar dat LVB daar verandert niks aan.

[3:49:42] Is dat nou wat hij eigenlijk zegt?

[3:49:44] Of gaat het onderzoek aangepast worden?

[3:49:48] Serieus al die aanbevelingen opvolgen?

[3:49:50] En dat kan dus ook uitvolgen dat het LVB aangepast moet worden.

[3:49:54] Daarvan heb ik al gezegd, een van de dingen is die nachtsluiting.

[3:49:59] Dat kan je onderzoeken, maar je weet dat je het niet kan invoeren.

[3:50:01] Omdat je daarvoor een balancer post-procedure moet beloven, ben je weer jaren verder.

[3:50:04] Daar kiest het kabinet niet voor.

[3:50:06] Het kabinet wil snel duidelijkheid voor zowel omwonenden als de luchtvaartsector.

[3:50:12] ten aanzien van wat er mogelijk is op Schiphol.

[3:50:15] Daarnaast staat in het coalitieakkoord, de heer Keus zei dat ook al, is dat er ingezet wordt op 50 procent verstilling in de nacht.

[3:50:22] Dat is echt flink, dat is echt enorm, zeker ten aanzien van wat je ziet van waar we nu staan en zeker waar we in het verleden stonden.

[3:50:31] En daar is de nachtsluiting een optie, maar daarover zal dus een aparte balancer post-procedure doorlopen moeten worden, maar dat zie ik dan op dat deel.

[3:50:38] Dit LVB, we noemen niet voor niets het brede LVB, dat zit op de hele operatie op Schiphol, daar is die duidelijkheid voor nodig, daar is ook die rechtsbescherming voor nodig, dat omwonenden van 35 handhoudingspunten naar 148 handhoudingspunten kunnen, dat daar ook een beroep kan worden gedaan, dat daar ook een gang naar de rechter voor open is in plaats van deze gedoogd situatie.

[3:51:00] Daar staan we voor, daar zijn we ook aan gecommitteerd dat we dat voor mekaar krijgen.

[3:51:06] En nogmaals, de adviezen van de commissie-merk gaan wij zo goed mogelijk verwerken in dat werkelijke rapport.

[3:51:12] Niet een addendum, maar dat gaan we in het hoofdrapport verwerken.

[3:51:15] Maar ik zie daar natuurlijk, en daar ben ik transparant over, ook een aantal zaken, zoals mevrouw Swinkels terecht zei, die op gespannen voet staan met elkaar.

[3:51:23] Ik kan het niet mooier maken dan dat.

[3:51:30] Ja, er komen er nu opeens heel veel, maar mevrouw Beckerman was als eerste nog in de beurt.

[3:51:35] En dan komt meneer Huitingen dan, meneer Kuizer.

[3:51:39] Voorzitter, ook even op dat...

[3:51:40] We zien eigenlijk de minister aan de ene kant eerst heel serieus reageren, toch wel, op de Commissie voor de Mer en zeggen, ik ga geen ademmen maken, ik kom met eigenlijk een aangevuld rapport.

[3:51:51] Ik denk dat dat prettig was.

[3:51:53] Vervolgens zag je hem toch weer heel enthousiast zijn over het LVB wat er nu ligt.

[3:52:01] Ik denk dat we daar vandaag niet helemaal wijze uit gaan worden hoe het precies aangevuld gaat worden, maar dat de Kamer wel wijs wil worden uit hoeveel grip we hebben op de situatie.

[3:52:10] Waarom is de minister zo stellig in dat hij de commissie voor de MER niet nogmaals vraagt om advies?

[3:52:16] En als dat niet kan, wil hij die dat addendum dan nog door anderen onafhankelijk laten toetsen?

[3:52:24] Meneer de minister.

[3:52:25] Het is geen addendum dus, dus dat is even voor de goede orde om daar misverstanden over te voorkomen.

[3:52:31] De commissie van de MER vraagt ook helemaal niet om een aanpassing van het LVB.

[3:52:35] De commissie van de MER vraagt om een betere onderbouwing van een aantal zaken die wij in die milieueffectenreportage hebben gemaakt.

[3:52:40] Daar kijken ze naar.

[3:52:41] En dat kunnen we ook goed doen.

[3:52:43] Het is niet gebruikelijk.

[3:52:45] Bij mijn weten is dat ook niet eerder gedaan om daar nog een keer een advies over te vragen.

[3:52:48] Die tijd hebben we ook helemaal niet.

[3:52:49] Ik wil graag, inderdaad, dat is gezegd, het schreef om 1 november begint een nieuw gebruiksjaar.

[3:52:54] Dat is het moment dat een nieuw stelsel in kan gaan.

[3:52:57] Ik wil graag dat halen, omdat dat de mogelijkheid geeft voor die rechtsbescherming en de juridische zekerheid voor omwonenden.

[3:53:06] En we weten wat de Commissie van de Mer vindt en we kunnen dat ook dus in die zin ook gewoon direct verwerken.

[3:53:13] Nogmaals, de Kamer kan er vervolgens alles van vinden.

[3:53:15] We sturen dat dan ook gewoon naar de Kamer die daar mee kan doen wat zij natuurlijk zelf wil.

[3:53:22] Maar dat zal de manier zijn waarop wij als kabinet aan de slag gaan met de adviezen van de Commissie van de Mer.

[3:53:28] En mevrouw Beckerman, u hebt nu vier interrupties gehad, maar er komt ook een tijdnood, over een uur moet het klaar zijn.

[3:53:34] Dus u kunt er verkiezen in een leerderheid om te zeggen, we pakken geen tweede termijn en iedereen krijgt nog één interruptie erbij, maar anders werkt het niet.

[3:53:42] Dus dan moeten we nu gewoon door.

[3:53:43] Onze excuses daarvoor.

[3:53:45] U gaat zelf als Kamer over de tijd, u had er ook zes uur van kunnen maken.

[3:53:49] Ik had er wel tijd voor vrijgemaakt hoor, als dat nodig was geweest.

[3:53:53] Meneer Heutink.

[3:53:55] Ja, voorzitter, even de prioriteiten van de minister duidelijk hebben.

[3:53:59] Want ik begreep, hij refereerde net aan de passage in het coalitieakkoord, waarin hij zei dat mogelijk toch een Balanced Approach procedure laten doorlopen om die 50% reductie in de nacht te kunnen realiseren.

[3:54:12] zijn wij niet bij de definitie direct heel erg groot voorstander van.

[3:54:15] Maar als ik kijk naar de prioritering, wat prevaleert bovenaan het lijstje van de minister?

[3:54:20] Is dat nou gewoon zorgen dat het LVB gewoon nu snel geregeld wordt en dat we die de duidelijkheid gaan geven?

[3:54:25] Of loopt er een parallel spoor?

[3:54:26] Want ik hoop toch dat de minister gewoon die passage uit de coalitie kort eventjes laat voor wat het is, maar dat we nu gewoon wel meters gaan maken op Schiphol.

[3:54:35] Als er afspraken worden gemaakt, ook in de coalitie, dan ben ik er ook goed voor elke afspraak die erin staat.

[3:54:45] Als het gaat om de verduurzaming van de luchtvaart, als het gaat om de verstilling van toestellen, maar ook als het gaat om de verankering van de operatie

[3:54:53] van 478 vliegbewegingen op Schiphol.

[3:54:57] Ik doe het allemaal.

[3:54:58] En allemaal zo snel mogelijk.

[3:54:59] Ik denk dat de heer Hutting mij ook zo kent, omdat ik ook het belangrijk vind om zo snel mogelijk ook resultaten op de mat te leggen.

[3:55:05] Niet voor mezelf, maar wel voor de luchtvaartomwonenden en iedereen die daar belang bij heeft.

[3:55:10] Aan de ene kant zitten we nu in het proces om dat LVV even vast te stellen.

[3:55:13] Dat is niet een initiatief wat ik ben gestart als minister.

[3:55:15] Ik zit, wat is het nu, drie maanden, bijna drie maanden op deze post.

[3:55:20] Maar dat is natuurlijk een traject wat door meerdere kabinetten is doorlopen, waar het wij nu hopelijk af kunnen maken.

[3:55:28] Juist om uit dat moeras te komen.

[3:55:29] Tegelijkertijd is er een nieuwe afspraak, nieuwe realiteit in het coalitieakkoord gekomen, die min 50% in de nacht in 2030.

[3:55:35] Daar sta ik ook onder.

[3:55:36] Daar heb ik ook in mijn intro gezegd.

[3:55:38] Zeer gemotiveerd om dat te gaan realiseren.

[3:55:40] En daar zal waarschijnlijk een nieuwe balanced approach procedure voor moeten worden lopen.

[3:55:44] Gaan we ook doen.

[3:55:44] Zijn we ook aan het kijken van hoe we dat op een goede manier kunnen doen.

[3:55:47] Kost wel jaren, zeg ik er wel bij.

[3:55:49] Daar hebben we nu wat ervaring mee, maar we gaan het beide doen.

[3:55:53] Voorzitter, daar komen we dan op dat moment even uitgebreid over in discussie wat we daar ook van vinden.

[3:55:59] Maar ik hoop vooral dat de minister even mij gerust kan stellen dat het elkaar niet in de weg gaat zitten.

[3:56:06] Dus dat is eigenlijk wat ik wil horen.

[3:56:08] Dus dat de ambities uit het coalitieakkoord dusdanig vergaand zijn dat we straks nog niets hebben.

[3:56:12] Dat is wat ik wil voorkomen.

[3:56:14] En die geruststelling zoek ik even.

[3:56:16] Die gaat u nu hopelijk krijgen, meneer de minister.

[3:56:18] Ja, dat zit elkaar niet in de weg.

[3:56:21] Meneer Keusje.

[3:56:23] Bedankt voor uw geduld.

[3:56:24] Ja, dankjewel voorzitter.

[3:56:27] Ik kreeg net te horen van de minister op volgens mij de vraag van de alternatieve maatregelen die genomen, waarom die niet meegenomen zijn in de MER zoals de nachtsluiting of aanpassing van vliegprocedures.

[3:56:39] Ik kreeg te horen, volgens mij van de minister, dat er nu met name bijvoorbeeld voor zo'n nachtsluiting zou beschouwd worden waarom die eigenlijk afgevallen is en niet meegenomen en dat dat dan in die mer zou komen.

[3:56:53] En dat vind ik wel apart gezien.

[3:56:55] Het advies van de mer...

[3:56:57] eigenlijk zegt van het is vreemd dat het niet onderzocht is en dat het wel belangrijke positieve invloed kan hebben op juist hindernissen, slaapverstoring noemen we het maar op, dat weten we denk ik allemaal en dat er in de Balanced Approach procedure

[3:57:14] documentatie zit voor een nachtsluiting dan wel gedeeltelijk een nachtsluiting en ook daar een impact analyse bij zit.

[3:57:21] Dus is het geen idee om die impact analyse die er dus al is, volgens mij van januari 25, redelijk recent, om die dan te verwerken in de MERS zodat we in ieder geval wat inzicht hebben.

[3:57:33] Meneer de minister.

[3:57:34] Nee, en volgens mij, als we elkaar goed begrijpen, ik denk ook dat, en dan haal ik het even zo, dat we dat precies ook willen doen, is dat de commissie van de MER heeft kritiek op de onderbouwing van de MER.

[3:57:45] Dus daar zit de kritiek op.

[3:57:46] Dus wij zullen ook zaken beter moeten onderbouwen.

[3:57:49] Een aantal van die zaken hebben we ook naar gekeken.

[3:57:51] Zijn we het roerend mens?

[3:57:52] Zeggen we, daar hebben ze absoluut een punt.

[3:57:54] En een van die dingen is ook een goede onderbouwing van bepaalde alternatieven, waarom die er niet in zitten.

[3:58:00] Dat zullen we er ook goed in moeten zetten.

[3:58:01] Dat komt dus ook terug in de reactienota, die we naar de Kamer zullen sturen.

[3:58:06] En dan zullen we natuurlijk ook uitleggen...

[3:58:09] Ik wil niet vooruitlopen op die reactienota, omdat dat nog...

[3:58:12] Dat is een heel gedetailleerd en zorgvuldig proces wat we daar moeten doorlopen.

[3:58:18] Maar je kan natuurlijk in grote lijnen er wel naar kijken, zodat je daar goed uitlegt waarom je bepaalde alternatieven niet hebt onderzocht, omdat dat geen reëel alternatief is, bijvoorbeeld.

[3:58:26] Zoals een nachtstrijd, omdat je bij een balanced approach-procedure niet aan de voorkant mag liggen.

[3:58:30] Wat we wel gaan doen, apart, is een, als dat nodig is, een balanced approach-procedure om die 50 procent verstilling in de nacht te gaan realiseren.

[3:58:38] Dat hebben we ook in het coalitieakkoord afgesproken, daar sta ik ook voor en dat zullen we ook doen, maar dat is dan een apart proces.

[3:58:44] Dank u wel, meneer de minister, maar de keuze heeft nog.

[3:58:46] Ja, ik denk dat dat laatste situatie is er ook voorzitter.

[3:58:50] En ook trouwens dat het hele hoofdrapport herzien wordt.

[3:58:54] Ik denk dat dat heel veilig is in ieder geval.

[3:58:56] Dat geeft al wat rust.

[3:58:59] Dan denk ik wel...

[3:59:02] Er wordt nu gezegd van, er wordt onderbouwd waarom het niet geanalyseerd is.

[3:59:06] Dat zou dan komen door die balanced approach.

[3:59:08] Maar we vragen niet om een nachtsluiting uit te voeren en die balanced approach te skippen en er naartoe te gaan.

[3:59:15] We vragen om enkel in de mer

[3:59:18] ...de impact hiervan in de analyse eigenlijk te laten zien.

[3:59:22] En dat is ook wat de commissie meer zegt.

[3:59:23] Dus ik begrijp nog niet helemaal... ...misschien kan de minister dat uitleggen, voorzitter... ...waarom die analyse die er dus blijkelijk is... ...want zit in de documentatie van de balance approach... ...waarom die er niet inkomt?

[3:59:36] Ik denk dat het heel reëel is dat die er dan wel inkomt, ja.

[3:59:40] Maar goed, ik moet er even een voorbeeld nemen... ...omdat die reactie nooit naar de Kamer te komen... ...maar ik denk dat het in de verwachting ligt dat die analyse er inderdaad is... ...dat we daarin kunnen werken, inderdaad.

[3:59:49] Wilt u nog iets vragen?

[3:59:53] Dat is uw laatste interruptie.

[3:59:58] Kijk, wat wij vooral belangrijk vinden...

[4:00:04] is dat we echt nu iets leveren waarvan omwonende groepen echt een flink stuk blijer van worden.

[4:00:13] En wat ik nu hoor van de minister dreigt toch een beetje naar de kant van nou, we gaan het u nog een keer uitleggen.

[4:00:18] We gaan dus nog een keer een beetje beter onderbouwen, maar we gaan niets veranderen aan die LVB.

[4:00:24] En ik wil heel graag de toezegging van de minister op twee punten, namelijk dat hij nog steeds bij zijn reactie over een paar weken ook terugkoppelt wat hij meeneemt in die extra gesprekken die hij gaat voeren met omwonenden.

[4:00:40] Er zijn tientallen.

[4:00:42] gesprekken wekelijks gevoerd met de luchtvaartlobby, ook in hun vorige periode.

[4:00:46] Ik denk dat het kabinet op zijn minst de moeite moet nemen om bredere gesprekken te voeren, ook met de omwonenden, dat hij dan actief terugkoppelt wat hij daar nog van mee gaat nemen.

[4:00:55] En ten tweede dat hij uiteindelijk er ook open voor staat dat er eventueel veranderingen komen in die LVB.

[4:01:05] Excellentie.

[4:01:06] Drie dingen daarover.

[4:01:07] Over... Eigenlijk, zoals het lid Kostitz zegt, het klinkt een beetje van de minister... Dus haar woorden...

[4:01:16] We leggen het nog één keer uit.

[4:01:18] Ja, goed.

[4:01:19] Normaal is dat natuurlijk niet... Laten we zeggen, dat is geen... Die zin heeft niet een hele sterke positieve connotatie.

[4:01:26] Laat ik het... Die voelspriet heb ik dan nog wel.

[4:01:29] Maar dat is wel precies wat de commissie meer van ons vraagt.

[4:01:31] De commissie MER vraagt, leg het nog één keer eens goed uit, want we vinden het onvoldoende uitgelegd.

[4:01:37] Dus in feite is dat wat de commissie voor de MER vraagt en dat zullen we ook doen.

[4:01:41] Dus dat is één.

[4:01:44] Want de commissie van de MER vraagt niet, maak een nieuw LVB.

[4:01:46] Dat staat nergens in het advies van de commissie van de MER.

[4:01:50] Daar gaan ze ook niet over.

[4:01:51] Het zou wat zijn als ze het zouden zeggen, maar ze gaan er niet over en ze hebben het ook dus niet gezegd.

[4:01:58] En ten aanzien van het punt, ga met bewoners spreken, dan moet ik ook weer met de luchtvaart spreken.

[4:02:06] Nee, nee, nee.

[4:02:07] De vraag zie ik al aankomen, dus in het vervolg.

[4:02:12] Nee, ga ik niet.

[4:02:14] Ik heb gereageerd op de adviezen, die heeft de Kamer ook gezien, ook op het advies van de MRS ten aanzien van het luchthavenverkeersbesluit.

[4:02:22] Ik ga geen valse verwachtingen wekken door te zeggen we gaan nog eens gesprekken voeren en er is een mogelijke andere uitkomst van het LVP.

[4:02:28] We nemen zoveel mogelijk feedback mee, maar bijvoorbeeld die balance-approach-procedure, daar is een zorgvuldig proces door lopen.

[4:02:35] Ik ga dat proces niet opnieuw doen, want ik kan niet zomaar het aantal vluchten wijzigen zonder dat ik opnieuw een balance-approach-procedure doe.

[4:02:41] Ik wil daar geen valse verwachtingen in scheppen.

[4:02:44] Dus dat ga ik dus ook niet doen.

[4:02:47] Dank u wel.

[4:02:48] Dan gaan we naar blokje 2, de luchthavenverkeersbesluit, LVB.

[4:02:52] En nu het woord.

[4:02:53] Dank voorzitter.

[4:02:54] De eerste vraag is van de heer De Groot.

[4:02:57] Ik heb nog heel veel vragen te gaan hoor, dus dat is wel de vraag die ik aanbod.

[4:03:01] Of ik kan toelichten hoe de voortgang op het gebied van het geluid zich verhoudt tot de tonende conclusies van de advies van de commissie van de MER en hoe ik kijk naar de balans tussen advisering over milieueffecten enerzijds en beleidsmaatregeling anderzijds.

[4:03:11] Ik denk dat ik daar net het een en ander over gezegd heb.

[4:03:15] De toon van de commissie van de MER ga ik niet analyseren.

[4:03:19] De conclusies daar zullen we zorgvuldig op ingaan in de reactienota die richting de Kamer komt.

[4:03:28] Maar het laat wel zien dat het scheuw-op-hol-dossier natuurlijk complex is, met grote tegenstelde belangen en diverse rechtelijke uitspraken die verschillende richtingen opwijzen.

[4:03:34] Dat is het feit waar we mee te maken hebben.

[4:03:36] En de commissie van de Merk benoemt deze complexiteit ook.

[4:03:42] En tegelijkertijd is de taak van de commissie om zuiver op basis van het kader voor een milieueffectreportage

[4:03:49] te toetsen.

[4:03:50] Ik zei net ook even, de MER is in de regel gericht op nieuwe economische activiteiten of uitbreiding daarvan, zoals de verbreding van de snelweg.

[4:03:56] We hebben bij I&W veel ervaring met de commissie van de MER.

[4:04:00] Hier is sprake van een uniek rimpensluit ten opzichte van de praktijksituatie.

[4:04:03] Er werd ook weleens gezegd, dat is een denkbeeldige situatie.

[4:04:05] Nee, dat is de daadwerkelijke situatie die gevlogen is en wordt gevlogen, is sprake van een reductie, ten opzichte van 2019, van het aantal negatieve milieueffecten.

[4:04:15] Dan de vraag ook van de heer De Grote.

[4:04:17] Hoe zie ik de verdere route richting de 20% geluidsreductie precies vormen en welke rol spelen daarin algemeen een extra vlootvernieuwing, zoals innovatie en operationele verbetering, zoals tariefdifferentiatie?

[4:04:28] Nou, de definitieve monitoringsresultaat de volgende afloop van het gebruiksjaar.

[4:04:32] Naar verwachting zal dat zijn eind dit jaar of begin volgend jaar.

[4:04:35] Dan is duidelijk hoe groot het resterende percentage is.

[4:04:38] We zitten nu op die 13,7 procent.

[4:04:41] Dat zit onder die 15 procenten.

[4:04:43] Ik wil ook geen zinster verwachting wekken dat we daar overheen schieten met de update van de database op die stillere vliegtuigen.

[4:04:49] We weten het gewoon niet wat daar verder uitkomt, maar daar zullen we de Kamer verder over informeren en dan kunnen we ook besluiten over hoe vullen we die overige 5% in.

[4:05:00] Dan het lid Goudswaart die vroeg in hoeverre ga ik sleutelen aan het LVB of gaat alleen aan de onderbouwing gewerkt worden.

[4:05:10] Ten aanzien van de aanleiding van het advies van de commissie, ga ik inderdaad het MER waar mogelijk verbeteren.

[4:05:18] Niet in het addendum, maar in het rapport zelf.

[4:05:21] Er is ook een groot aantal zienswijze ontvangen op de voorgestelde LVB-wijziging van bedrijven, organisaties, maar ook ontzettend veel individuele

[4:05:27] Nederlanders en deze punten worden beoordeeld en deels verwerkt in het LVB en in de toelichting.

[4:05:32] Daarnaast heeft ILT een handhaafbaarheids- en uitvoerbaarheidsfraudebestendigheidstoets, de zogenaamde HUF-toets, opgesteld en LVNL een uitvoeringstoets.

[4:05:41] Ook deze worden beoordeeld en waar mogelijk verwerkt in het LVB.

[4:05:43] En zoals de heer Goudsout ook weet, is het groeisperspectief op dit moment opgenomen in de voorliggende LVB-wijzigingen.

[4:05:48] Zoals ik eerder heb toegezegd, krijgt de Kamer, dat is een vraag van mevrouw Schinkels, die heeft toezegging richting mevrouw Schinkels, een rol.

[4:05:54] Die ziet toezegging over het groeiperspectief in die voorhang.

[4:05:57] Dan of ik begrijp dat het, dat is van het lid Kostis, of ik begrijp dat het ongelooflijk waardig is dat dit besluit omwonenden beschermt.

[4:06:09] Nee, want dat heb ik ook al uitgelegd hoe ik daar naar kijk.

[4:06:12] Of ik besef dat ik afstekend op een nederlaag bij de rechter, nogmaals, het is niet uitgesloten, sterker nog, ik durf wel een weddenschap op in te nemen, dat dit besluit ook zal worden aangevochten.

[4:06:21] Maar daarom zijn we natuurlijk ook opgebrand om zo sterk en robuust mogelijk

[4:06:24] LVB uiteindelijk te besluiten.

[4:06:27] Ik vind het een goed LVB, maar we gaan het nog beter maken naar aanleiding van de adviezen van de commissie van de MER.

[4:06:37] Welke concrete maatregelen worden getroffen als de 15% niet gehaald wordt?

[4:06:40] Dat is de vraag van de heer Keuze, die heb ik net ook beantwoord.

[4:06:43] Dus we kijken eerst naar waar zijn we aan het eind van dit jaar en dan kijken we verder van wat kunnen we doen.

[4:06:48] Maatregelen waar je aan kan denken is verdere tariefdifferentiatie, maar ook vlootsvernieuwing aan zich.

[4:06:52] Dus daar zijn natuurlijk nog een aantal mogelijkheden.

[4:06:54] Onder andere de tariefdifferentiatie in de nacht die Schiphol heeft doorgevoeld heeft een veel groter effect gehad dan gedacht.

[4:07:00] Dus daar zie je ook dat dat echt effect heeft.

[4:07:05] Dan de vraag, hoe zorg ik ervoor dat autonome ontwikkelingen transparant inzichtelijk blijven?

[4:07:08] Wat is er concreet voor nodig wat betreft beleid en technologische ontwikkeling om het doel van 20 procent daadwerkelijk te halen?

[4:07:15] Nou, wat ik al zei, dus eind dit jaar, begin volgend jaar weten we wat het daadwerkelijke effect is en wat de restopgave nog is.

[4:07:20] En we zullen daar de Kamer natuurlijk ook periodiek over blijven informeren.

[4:07:25] Dus de Kamer kan daar ook vinger aan de pols houden wat daar gebeurt.

[4:07:28] Dan is de heer Goudsher benieuwd welke gevolgen de positieve resultaten van de Balanced Approach-rapportage gaan hebben op de situatie rondom het LVB.

[4:07:36] Wordt de Balanced Approach leidend en wat betekent het dat de HUB-functie behouden kan blijven?

[4:07:41] Het LVB is al toegespitst op de ingevoerde Balanced Approach-maatregelen met bijbehorende effecten.

[4:07:46] De monitoringsrapportage ziet op de effecten van deze maatregelen uit de afgeronde Balanced Approach-procedure en in de monitor wordt nagegaan of de vooraf ingeschatte effecten.

[4:07:55] ook daadwerkelijk optreden in de praktijk.

[4:07:57] En de monitor wordt onder andere gebruikt om te kijken hoe groot het resterende percentage is om in totaal te komen tot 20 procent.

[4:08:04] Maar de monitoring heeft geen invloed op het nu voorliggende LVB.

[4:08:09] Ja, en uiteraard is het inzet van het kabinet om de huffunctie te behouden.

[4:08:12] Dan mevrouw Van der Plas, die vroeg of ik bereid ben verdere uitwerking van de LVB-expeditie te kijken naar hoe investeringen in stillere toestellen en vloogvernieuwing zwaarder kunnen meewegen.

[4:08:23] Ik zei al even, momenteel is het maatregelenpakket dat de eerste 50% van in totaal 20% geluidsreductie moet worden behaald en een deel van deze 50% wordt bereikt door floatvernieuwing omdat nieuwe vliegtuigen stiller zijn dan oudere vliegtuigen, dan hun voorgangers in feite.

[4:08:40] En op voorspraak van de Kamer heeft het kabinet besloten dat de overige, naar verwachting 5 procent, ook autonome vlootversnelling meetelt.

[4:08:47] En daarnaast geeft het voorliggende LVB de mogelijkheid voor de sector, nadat het geluidsdoel van 20 procent is behaald, groei te verdienen door stillere toestellen en vlootvernieuwing.

[4:08:56] Dan het lid Goudsvaart, die vraagt, gaan de effecten van verandering in werkwijze van de slotcoördinator ACNL gemonitord worden, in het bijzonder wat betreft de vrachtluchtvaart?

[4:09:05] En kan de Kamer hier periodiek over geïnformeerd worden?

[4:09:08] Ja, daar zullen we de Kamer ook periodiek over informeren.

[4:09:13] De vraag van mevrouw Beckerman is... ...klopt het dat het Schiphol zich aan de wet houdt... ...als er zo'n 420.000 vluchten mogen uitvoeren... ...en hoe kan je op 478.000 vluchten presteren als krimp?

[4:09:27] Ik zei net al even over hoe die hele situatie tot stand is gekomen... ...en in het verleden zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd... ...naar welk aantal vliegbewegingen zou passen binnen de grenswaarden van het LVB...

[4:09:38] van 2008 en de oude beelden lopen uiteen tussen 400.000 en 465.000 en nogmaals, in de memorie van toelichting staat die 480.000.

[4:09:46] Maar wat wel en niet past, verandert natuurlijk ook met de tijd en heeft onder andere te maken met operationele wijzigingen op het gebied van veiligheid, hinderreductie en de sluiting onder andere van het Russische luchtruim en daardoor wordt er anders gevlogen.

[4:10:00] Een recent onderzoek laat zien dat er ruimte is voor 294.000 vliegtuigbewegingen binnen de handhavingspunten van het LVB van 2008 en dat hebben we ook

[4:10:08] meegenomen, dus in die MER als een van de twee referentiesituaties.

[4:10:13] Maar daarin is ook de verwachting dat we die referentiesituatie tillen naar dat hoofdrapport, wat ik al eerder heb gezegd.

[4:10:19] En tegelijkertijd stelt de Hoge Raad, daar heb ik ook over gerefereerd, dat er ook rechten aan de maximale situatie van het anticiperend handhaf, namelijk die 500.000, kunnen worden ontleend.

[4:10:27] Nogmaals, de Hoge Raad zegt, je moet eerst een balanced approach procedure doorlopen als je minder vluchten wil laten uitvoeren dan die 500.000.

[4:10:34] Daarom zijn in de MER beide situaties inzichtelijk gemaakt.

[4:10:38] Mevrouw Beckerman vroeg ook omwonenden worden toch niet beschermd door iets wat illegaal was te legaliseren.

[4:10:44] Nou, daar heb ik denk ik net al het een en ander over gezegd hoe ik daartegen aankijk.

[4:10:48] Dan het handhavingsoptreden van IOT.

[4:10:50] Mevrouw Swinkels, die vraagt, is er een optie om bestuurlijke boete uit te delen?

[4:10:56] Is die er?

[4:10:56] En dat zou het, als het er niet is, zou die mogelijkheid er niet moeten komen.

[4:11:02] Eigenlijk vertaal ik het even vrij.

[4:11:05] Daar is dan mogelijk een wetswijziging voor nodig, of ik daarmee aan de slag wil gaan.

[4:11:10] Om de ILT de mogelijkheid te geven om bestuurlijke boete op te leggen, klopt het dat de wet luchtvaart moet worden aangepast?

[4:11:16] Ik snap het pleidooi van mevrouw Zwinkels en daarom wil ik ook toezeggen dat ik dat zal meenemen als onderdeel van het nieuwe stelsel voor vliegtuiggeluid.

[4:11:25] Dat die bestuurlijke boete daar dan onderdeel van zijn, dat die mogelijkheid er komt voor ILT om dat te doen.

[4:11:29] Ze gaan dan de wet aanpassen om die bestuurlijke boete mogelijk te maken.

[4:11:35] En het nieuwe stelsel kan dan naar verwachting in 2030 in werking treden.

[4:11:39] En in het recent, de commissie door het luchtvaart, heb ik toegezegd dat de Kamer hier later dit kalenderjaar over wordt geïnformeerd.

[4:11:49] Of ik de wet luchtvaart wil wijzigen, dan zal dat ook verdanken worden aan het gelijkwaardigheidscriteria.

[4:11:54] In de wet luchtvaart is het principe voor gelijkwaardige bescherming voor op één volgende luchthavenverkeersbesluiten al opgenomen.

[4:12:00] Alle luchthavenverkeersbesluiten moeten voldoen aan een bescherming van het eerste besluit, die van 2003.

[4:12:04] Ook het voorliggende Luchthavenverkeersbeleid voldoet daaraan en dit is dus ook getoetst in het onderliggende MER.

[4:12:11] Mevrouw Kreuger vroeg ook, ja er komt een nieuwe RIVM-studie over die blootstellingsresponsrelatie, inderdaad dat klopt.

[4:12:18] En we moeten inderdaad alle nieuwe informatie steeds meewegen.

[4:12:21] Dat maakt dit proces soms best ingewikkeld.

[4:12:24] Maar dat geldt ook over de nieuwe blootstellingsresponsrelatie die naar verwachting binnenkort komt.

[4:12:28] Ik heb die nu nog niet, dus ik kan ook niet vooruitlopen op wat het gaat betekenen.

[4:12:33] Maar ik zal natuurlijk ook alles wat er is vanzelfsprekend naast de MER leggen en uiteindelijk ook bezien wat dat dan betekent voor het LVB.

[4:12:39] De stillere toestellers, vraag van de heer Keuze, kunnen voor meer overlast zorgen omdat de ruimte wordt opgevuld door meer vluchten.

[4:12:45] Kan ik garanderen dat eventuele geluidswinst door stillere vliegtuigen niet opnieuw zal leiden tot extra operationele ruimte voor de sector?

[4:12:51] Ja, dit wordt dus geborgd in het LVB en het kabinet vindt het belangrijk dat eerst het volledige geluidsdoel van 20% wordt behaald.

[4:12:56] Tot die tijd geldt het geluidsdoel op het maximum van 478.000 en daarna pas is het mogelijk om een stapsgewijze terugkeer

[4:13:03] te realiseren naar die 500.000 vliegtuigbewegingen.

[4:13:06] En in de systematiek is een dalende geluidsnorm opgenomen, waarin is verzekerd is dat 50% van de geluidswinst ten goede komt aan de omgeving.

[4:13:14] En zoals ik eerder heb toegezegd, krijgt de Kamer een rol bij de inwerking treding van het groeipressmenu.

[4:13:18] Dat zat niet eerst in het LVB, maar dat heb ik toegezegd.

[4:13:20] De aanleiding vraagt van mevrouw Swinkels.

[4:13:24] Of ik kan hardmaken, vraagt mevrouw Beckerman, dat de geluidsgrenzen gehandhaafd gaan worden.

[4:13:28] Ja, in het LVB worden de geluidsnormen opgenomen.

[4:13:31] Dit gaat bijvoorbeeld om het totaal volume geluid, maar ook om de grenswaarde voor geluid in handhavingspunten, zowel voor het etmaal als voor de nacht.

[4:13:38] En ik zei al even het aantal handhavingspunten.

[4:13:40] wordt uitgebreid van 35 naar 148 in dit luchthavenverkeersbesluit, om wonenden die verder van de luchthaven wonen ook die bescherming te bieden.

[4:13:52] En de ILT zal inderdaad handhaven op deze normen.

[4:13:56] Dan de vraag van mevrouw Swinkels, hoe ik ervoor zorg dat er duidelijke communicatie is over handhavingspunten, want sommige handhavingspunten liggen ergens anders dan aangegeven.

[4:14:05] Volgens mij had mevrouw Swinkels het over het handhavingspunt in Leiden.

[4:14:08] Ja, dat hebben we opgezocht.

[4:14:10] Dat is handhoudingspunt 142.

[4:14:13] En die ligt inderdaad op de rand van Leiden.

[4:14:15] Woonplaatsen als Leiden, die dus deels binnen en deels buiten, want dat gaat niet per gemeentegrens, dus dat gaat natuurlijk per die geluidscontouren, krijgen een handhoudingspunt op basis van het zwaartepunt van die woningen die wel in de contour liggen, zodat ze zo dicht mogelijk gemiddeld bij de huizen staan en zodat het ook zoveel mogelijk...

[4:14:33] Bij de woningen staat zodat ook die geluidsbeleving op die manier zoveel mogelijk kan worden gemonitord.

[4:14:40] De woningen die binnen de contour in Leiden liggen, liggen zo dicht mogelijk bij het handhoudingspunt.

[4:14:44] Oeschees heeft overigens haar eigen handhoudingspunt.

[4:14:48] Wilt u ook weten welk nummer dat is?

[4:14:50] Dat is 143.

[4:14:52] Dus dat is het antwoord op die vraag.

[4:14:57] De vraag van de heer De Groot, waarom sla ik de zorg van LVNL over de hoogte van de grenswaarden in de wind voor de goede orde, die vindt ze dus te krap, de LVNL.

[4:15:06] Dat heb ik net al gezegd, omdat we het natuurlijk ook wel voorzien hadden dat van beide kanten natuurlijk de boel wordt aangevlogen.

[4:15:12] is er gekozen om een objectieve methodiek te hanteren, die door een externe partij is ontwikkeld.

[4:15:20] En er zijn inderdaad partijen die aangeven dat de grenzen waardig te ruim zijn, andere vrezen dat ze te krap zijn.

[4:15:24] Ik zei het al even, de MRS vindt dat er veel te veel ruimte is voor de sector.

[4:15:28] en maken Schiphol en LVNL zich juist te laten zorgen of de operatie uitvoerbaar is binnen de grenswaarden.

[4:15:34] Het uitgangspunt is dat de grenswaarden moeten beschermen en tegelijkertijd de operatie als voorzien met het Balanced Approach-pakket mogelijk moet zijn.

[4:15:40] Dus die keuze zit in het Balanced Approach-pakket, de uitwerking zit in de grenswaarden.

[4:15:44] Er zit geen beleidskeuze verder in die grenswaarden.

[4:15:46] Dat is een objectieve methode om daar te komen.

[4:15:49] Daar voldoet het systeem ook aan, daar staan we ook achter, maar we zijn wel in gesprek met LVNL

[4:15:53] Net zoals met andere partijen kijken we ook met IOT van nou wat moeten we daar nou nog verder in aanpassen.

[4:15:58] Dan, mevrouw Swinkels, of ik bereid ben om opnieuw met KLM in gesprek te gaan om een convenant te maken met binnen de afspraken.

[4:16:06] Nou, er zijn al heel veel gesprekken gevoerd door het ministerie ambtelijk, maar ook door mijn voorgangers voor het sluiten van binnen de afspraken.

[4:16:13] Dat heeft de Kamer ook kunnen vernemen in de Kamerbrief en het SO wat ik daarover gestuurd heb.

[4:16:18] De gesprekken hebben niet geleid tot een convenant, maar als mevrouw Swinkels en de Kamer daar prijs op stelt, ben ik bereid die handschoen weer op te pakken.

[4:16:26] Dus dan daar ook

[4:16:28] te kijken wat we daarmee kunnen doen om te kijken of we toch tot zo'n component kunnen komen.

[4:16:35] Geen garanties natuurlijk op de voorhand, maar ik ben bereid me daarvoor in te zetten.

[4:16:40] De vraag of het LVB voldoet aan de natuurwetgeving.

[4:16:44] In de MER zijn bij het concept LVB de effecten op de natuur in beeld gebracht.

[4:16:49] Uit het MER vervolgt dat de maatregelen die Schiphol treft voldoende zijn om een toename van de stikstofdepositie te voorkomen.

[4:16:54] Alleen kan niet worden onderbouwd dat de maatregelen in het kader van natuurvergunning

[4:16:58] Die Schiphol treft voldoen aan het originaliteitsvijsten.

[4:17:02] Kan Schiphol niks aan doen en zijn wij zelf als politiek over aanzet.

[4:17:06] En daar is het kabinet natuurlijk ook mee bezig.

[4:17:09] Maar deze onderbouwing vindt plaats in het kader van de aanvraag van de natuurvergunning door Schiphol.

[4:17:14] Dat is een apart traject, dat is door de RVS ook zo bestempeld.

[4:17:17] En de minister van LVN heeft in december 2025 besloten, dat was nog de staatssecretaris van LVN, denk ik toen, de situatie zonder vergunning voor twee jaar te gedogen.

[4:17:30] Dan de vraag van mevrouw Beckerman of ik ga overstappen naar absoluut grenswaarden voor emissies voor luchtverontreinigde stoffen.

[4:17:36] In het voorliggende LVB staan geactualiseerde grenswaarden voor

[4:17:40] Stikstofoxide, NOx, vluchtige organische stoffen, zwaveldioxide en fijnstof.

[4:17:47] En in mijn brief vlak voor het debat heb ik aangegeven waarom er niet voor gekozen is om deze grenswaarden bij de wijziging van het LVB om te zetten in absolute grenswaarden.

[4:17:53] Kijk, ergens zit er natuurlijk een maximum op omdat gewoon de capaciteit beperkt is van het aantal vliegtuigen.

[4:17:58] Maar niet direct zo op die manier verwoord als absolute grenswaarde ten aanzien van zoveel gram of zoveel uitstoot van bepaalde emissies.

[4:18:08] Want daar is namelijk ook meer wetenschappelijke onderbouwing nodig om de hoogte van de grenswaarde zo vast te stellen

[4:18:12] dat deze effectief en doelmatig zijn, zeker wanneer de bijdrage van de luchtvaartemissies aan de luchtkwaliteit beperkt is.

[4:18:19] Dan mevrouw Swinkels vroeg hoe staat het met andere milieunormen, uitstoot, luchtkwaliteit, kunnen die in hetzelfde wetstraject over vliegtuiggeluid meegenomen worden?

[4:18:28] Nou, zoals ik al gemeld heb, ga ik de Gezondheidsraad om advies vragen.

[4:18:30] Dat advies bereiden wij nu voor.

[4:18:32] Nogmaals, daar loopt Nederland ook echt op voorop ten aanzien van dat soort onderzoeken.

[4:18:36] En ik werk op dit moment dus ook aan een nieuw stelsel voor

[4:18:40] vliegtuiggeluid en we doen dat stapsgewijs eerst op geluid en daarna op andere milieunormen.

[4:18:46] Daarmee worden dus vooralsnog emissies meegenomen, maar kunnen we dat natuurlijk wel doen, heb ik ook gezegd, na aanleiding van het gezondheidsraadadvies, dan heb je iets in hand om te kijken van nou wat kunnen we daar vervolgens dan mee, ook richting dat nieuwe stelsel.

[4:18:57] Dan, hoe worden eventuele aanpassingen in het LVB gedaan?

[4:19:02] Dat is de laatste vraag in dit blokje.

[4:19:04] En dat is dat in januari zijn voor het ontwerp LVB de zienswijsprocedure en voorhangprocedure gestart.

[4:19:10] Advies gevraagd aan commissie over de MER.

[4:19:12] Tijdens de voorhangprocedure is het aan de Kamer om dit te behandelen en punten aan te dragen.

[4:19:16] Dus ook als er eventuele moties straks worden aangenomen, dan zullen we dat ook allemaal verwerken in het

[4:19:20] LVB en de uitkomsten van deze procedures worden, de procedures waar ik het net over had, worden verwerkt in een gewijzigde versie van het ontwerp LVB wat nu voor ligt.

[4:19:29] Het is daarmee dus nadrukkelijk het ontwerp LVB en ook de resultaten van de uitvoeringszoeks van LVNL en de huftoets van de ILT worden verwerkt in de versie die vervolgens wordt aangeboden aan de Raad van State voor advies.

[4:19:39] Dat was het, voorzitter, in dit blokje.

[4:19:41] Dank u wel dat u uw turbo heeft aangezet.

[4:19:44] Allereerst mevrouw Van der Plas, dan meneer Rutting en dan meneer De Groot en dan komen we de hele rit straks eraan.

[4:19:49] Dus we beginnen even eerst met mevrouw Van der Plas.

[4:19:52] Dank u wel en dank aan de minister voor de antwoorden in dit blokje.

[4:19:57] Mijn vraag was best wel simpel en het antwoord was heel erg lang.

[4:20:01] Opgeschreven door ambtenaren, wat geen probleem is, want daar heb je ook ondersteuning voor als minister.

[4:20:10] Maar ik wil de minister toch even vragen of hij gewoon kort en bondig antwoord kan geven op deze vraag.

[4:20:17] Want ten eerste de snelheid van de antwoord, dat was echt even snel, snap ik.

[4:20:24] Nou, dat was de vraag over of de minister bereid is om bij de verdere uitwerking van het luchtvaartbesluit te kijken hoe investeringen in stillere toestellen en vlootvernieuwingen zwaarder kunnen meewegen.

[4:20:35] Ja, voor mij is het simpel.

[4:20:36] Het antwoord is ja, dat ga ik doen of nee, dat ga ik niet doen om deze reden.

[4:20:41] Dus graag daar even duidelijk antwoord op, zodat ook de mensen die dit debat volgen thuis weten wat gewoon de minister gaat doen.

[4:20:52] Ja, dat ga ik doen.

[4:20:53] Meneer de minister, maar mevrouw Van der Pasma, wij vragen altijd van beantwoord snel, dus dat is een verzoek vanuit ons, omdat we hier over drie kwartier weg zijn.

[4:21:01] Meneer de minister.

[4:21:04] Precies, daarom.

[4:21:05] Nee, voorzitter, dat klopt, maar een snel antwoord is ja, ga ik doen.

[4:21:08] En een snel antwoord is niet een heel A4'tje voorlezen op een snel tempo.

[4:21:12] Dat is een lang antwoord op een snel tempo, maar dat is niet snel.

[4:21:16] Dat heeft hij net gezegd.

[4:21:18] Meneer Rutink.

[4:21:21] Nou ja, voorzitter, ik ben blij dat ik de minister aan mijn zijde zit als het gaat om de feiten ten aanzien van het referentiekade van het LVB.

[4:21:29] Er ging een groot deel van de discussie net over, maar dat brengt mij toch wel bij de vraag waar dan het licht zit tussen de commissie-merk, die schrijft dus dat het referentiekade 294.000 vliegbewegingen is, en dan ik zelf en de minister die eigenlijk iets heel anders zeggen.

[4:21:49] Waar zit dan het verschil?

[4:21:50] Hoe kan dat dan?

[4:21:51] Dat zit hem in van... Mevrouw Van der Plassen heeft mij net gevraagd om heel duidelijk en heel snel antwoorden te geven.

[4:22:03] Misschien heeft u heel erg de twijfel of ik nu heel erg de details in moet.

[4:22:06] Dat wil ik met alle liefde doen.

[4:22:07] Ik denk dat het verstandig is dat we daar in de reactienota heel duidelijk antwoord op geven.

[4:22:12] Dan kunnen we dat heel netjes uit elkaar uiteenzetten.

[4:22:15] waar dat verschil in zit.

[4:22:18] Waar het op neerkomt is dat wij denken dat de huidige operatie binnen de grenswaarden van het LVB, laat ik het houden bij wat wij denken, dat dat leidt uiteindelijk tot 294.000 vluchtbewegingen.

[4:22:34] Mevrouw Swinkels en dan meneer De Groot met haar keuze.

[4:22:39] Mevrouw Swinkels.

[4:22:42] Ja, dank, voorzitter, en dank aan de minister voor de beantwoording in het blokje.

[4:22:47] Ook dank voor een aantal toezeggingen die ik heb ontvangen zojuist.

[4:22:51] Ik was wel nog benieuwd naast je van die bestuurlijke boete.

[4:22:55] Ik weet dat daar een aanpassing van de wet luchtvaart voor nodig is, maar ik vind het en ik snap, ik begrijp dat er een koppeling met dat nieuwe stelsel wordt gemaakt, maar dat kan pas ingevoerd worden vanaf 2030.

[4:23:06] En ik heb het hier ook wel over het handhaven van een LVB waar we

[4:23:11] nu met elkaar over in gesprek zijn.

[4:23:12] Dus ik vind die koppeling een beetje ongemakkelijk, want dan zouden we pas de ILT kunnen laten handhaven vanaf 2030.

[4:23:19] Ik zou dat wel eerder willen.

[4:23:20] Dus toch daar nog een reflectie op van de minister.

[4:23:25] Ja, dank, voorzitter.

[4:23:27] Kijk, wat ik kan doen, natuurlijk, is... Kijk, dit is een wedstrijd, misschien.

[4:23:30] Dus dat kost nou eenmaal veel tijd.

[4:23:33] Dus ik kan het ook niet volgend jaar of over een maand invoeren.

[4:23:36] Ik weet dat mevrouw Svingels dat ook niet van mij vraagt, hoor.

[4:23:38] Die indruk krijg ik niet.

[4:23:39] Wat ik kan doen, is onderzoeken of we het sneller kunnen doen.

[4:23:41] Maar dan moet ik dat eerst even onderzoeken, wat daar de voor- en nadelen van zijn, wat de mogelijkheden daarvoor zijn, en dan kan ik daar even schriftelijk op terugkomen, richting de Kamer, als mevrouw Svingels daar prijs op stelt.

[4:23:51] En wanneer komt de minister daar schriftelijk op terug?

[4:23:56] Voor het zomerreces.

[4:23:57] We moeten heel veel doen voor het zomerreces, maar laten we dat dan er maar bij nemen, ja.

[4:24:02] Meneer De Groot, dan de keuze.

[4:24:04] Ja, dank, voorzitter.

[4:24:05] Ik ga de minister nog heel even pesten over de grenswaarden en de LVNL.

[4:24:09] Want ik was een beetje verward toch nog weer door het antwoord van de minister.

[4:24:12] In het eerste deel zei de minister, ja, maar de MRS wil minder strakken en de LVNL wil strak.

[4:24:17] En dan heb je de andere kant, de LVNL, die wil ruimen.

[4:24:20] Nou, de LVNL is daar geen partij in.

[4:24:22] De LVNL voert gewoon uit wat we afgesproken hebben.

[4:24:25] Wedderse pro's, strevenwaarde, et cetera.

[4:24:26] Maar wat de LVNL zegt, is van door deze waarde zo te hanteren, is er meer overlast.

[4:24:31] En we willen hier allemaal minder overlast.

[4:24:33] Het tweede deel van de antwoord van de minister-voorzitter, het was stemmende mij meer hoopvol, dat de minister aangaf, maar ik ga daar met de LVNL over in gesprek en dat werken we dan uit.

[4:24:41] Want het gaat over hoe we het in de praktijk toepassen.

[4:24:43] Daarover heb ik de vraag aan de minister,

[4:24:45] Wanneer gaat de minister dat doen en wanneer koppelt de minister dat terug aan de Kamer?

[4:24:50] Excellent.

[4:24:51] Dank u wel.

[4:24:53] Excuus als daar verwarring over in zal staan, want het is inderdaad een belangrijk punt.

[4:24:58] Sowieso is er goed contact met LVNL.

[4:25:00] Eigenlijk is dat continu het geval.

[4:25:02] Er loopt nu een onderzoek naar die punten die LVNL heeft aangedragen.

[4:25:05] Dus dat wordt ook extern getoetst.

[4:25:07] Dat loopt nu en de uitbevindingen daarvan zullen we ook verwerken in het LVB.

[4:25:14] Meneer?

[4:25:16] Meneer wil de Kamer geïnformeerd hebben.

[4:25:19] Komt niet meer terug, meneer De Groot.

[4:25:24] Meneer Keusen.

[4:25:26] Ja, dank u wel, voorzitter.

[4:25:27] Ook dank aan de minister voor de beantwoording.

[4:25:31] Alleen heb ik niet helemaal het antwoord gekregen op de vraag die ik gesteld had.

[4:25:34] Want ik had een vraag, had eigenlijk mijn zorg eruit over dat groeiverdienmodel.

[4:25:39] En de minister legde eigenlijk die 50-50-regeling uit.

[4:25:42] Maar daar zit nou precies mijn zorg.

[4:25:43] Dus eigenlijk die aldusparadox, of de minister daar nog op kan ingaan.

[4:25:46] Dus dat het mogelijk maken dat verstilling zorgt voor een hogere vliegfrequentie.

[4:25:55] Dat leidt eigenlijk, dat is die paradox, tot meer overlast.

[4:25:59] Kan de minister uitleggen hoe hij dat gaat borgen?

[4:26:04] Of dat überhaupt in het LVB komt of dat het herzien wordt?

[4:26:06] Daar ben ik even benieuwd naar.

[4:26:08] Meneer de minister.

[4:26:09] Uiteindelijk zeggen we altijd dat de helft van de geluidswinst bovenop die 20% moet, zodat pas als die 20% behaald is, bovenop komt de helft ten faveure.

[4:26:30] van de omgeving en daarmee krijgt de luchtvaart een heel klein beetje meer perspectief.

[4:26:35] Dus dat er ook in een groeiende sector, we hebben te maken met bevolkingsgroei, we hebben te maken met groeiende economieën, dat die uiteindelijk ook een beetje perspectief krijgen.

[4:26:45] Nogmaals, ik heb gezegd, er was eerst een automatisme in het LVB, daar maken we een voorhang van.

[4:26:50] En dat doen we ook in de internationale context van de luchtvaart.

[4:26:56] Want luchtvaart is heel internationaal.

[4:26:58] Dus als een vliegtuig ergens opstijgt, moet het ook ergens landen.

[4:27:01] En daar hebben andere landen ook baat bij.

[4:27:03] En er zijn gewoon heel veel luchthavens in de wereld die geen capaciteitsbeperking hebben.

[4:27:08] Schiphol is een van de weinige luchthavens in de wereld die een capaciteitsbeperking heeft.

[4:27:13] Dat vinden ook een aantal landen niet leuk, zeg ik er gelijk bij.

[4:27:18] We hebben ook bepaalde landen nodig om onze operatie, zeker om belangrijke luchtvaartbelangen te waarborgen, hebben we die landen nodig om dat te kunnen blijven bestendigen.

[4:27:29] Dus in die context is natuurlijk ook gezegd, nou, dan moeten we ook een beetje perspectief geven aan de luchtvaart.

[4:27:34] Niet veel, maar een beetje perspectief onder hele strikte voorwaarden.

[4:27:38] En dat betekent dat dat mogelijk tot...

[4:27:44] Het zou ook, op dat de hinderbeleving altijd persoonlijk is, dat dat ook tot wat extra hinder kan leiden.

[4:27:50] Maar tegelijkertijd moet daar eerst heel vergaande verstilling verder ten aanzien van de vliegtuigen plaatsvinden.

[4:27:59] Dat is wat we nu in het afbeest achterlopen.

[4:28:01] Dank u wel voor de beantwoording.

[4:28:03] Dennis.

[4:28:04] Ik heb allereerst iets van huishoudelijkheid.

[4:28:07] Kijk, we gaan het niet redden.

[4:28:09] Er komen nog twee blokjes, dus we gaan de tweede termijn niet redden.

[4:28:12] Nu valt het commissiedebat Transportraat uit.

[4:28:16] Dinsdag waarschijnlijk, met een zekerheidsgrenzenwaarschijnlijkheid.

[4:28:20] Dinsdag 26 mei.

[4:28:21] Dat was gepland van 1630 tot 1930.

[4:28:24] Dus dan zou het mogelijk afgerond kunnen worden.

[4:28:26] Dan kan de minister nu netjes zijn blokjes afmaken en dan kunnen de leden ook goed bevragen.

[4:28:33] En dan stellen we de tweede termijn uit.

[4:28:35] Met een zekerheid gaan ze waarschijnlijk dinsdag, want dat stond toch al gepland.

[4:28:38] Zijn we akkoord?

[4:28:40] Ik zie...

[4:28:42] Voorzitter, in principe helemaal akkoord als de commissie dat wil.

[4:28:46] Ik kan alvast melden dat ik daar zelf niet bij ben, omdat er een plenaire debat, een groot debat over de woningbouwopgave staat.

[4:28:52] En ik moet ook nu al bijna de vergadering verlaten, maar een meerderheidsbesluit is prima.

[4:28:58] Bedankt dat u in ieder geval hier was en kom veilig thuis, mevrouw Beckerman.

[4:29:02] Meneer De Groot.

[4:29:04] Misschien zouden we ook kunnen kijken, ik weet niet of er per se een tweede termijn nodig is, dan kunnen we ook de eerste termijn afmaken.

[4:29:10] En dan kunnen we met een twee-minutendebat dit afdoen.

[4:29:13] Wat mij betreft kunnen we ook een tweede termijn hier achteraan plakken.

[4:29:15] Ja, maar er zijn leden die dat wel willen en daar wil ik niet nu op een meerderheid afgaan.

[4:29:20] Ik vind wel dat ieder recht heeft op een tweede termijn als daar behoefte aan is.

[4:29:25] Dus daar wil ik de leden gunnen.

[4:29:26] Dat zou ik willen voorstellen, om er gewoon door te gaan zometeen.

[4:29:28] Zeker.

[4:29:29] Langer door te gaan.

[4:29:29] Zeker.

[4:29:30] Of zo.

[4:29:31] Nee, ja, maar dat gaan we niet doen.

[4:29:33] Nee, maar dat heeft ook te maken met afspraken en met personeel, dat gaan we niet doen.

[4:29:39] Want sommige mensen zijn al hier vanaf vanmorgen vroeg bezig.

[4:29:43] Die werken zich altijd de tering voor ons allemaal en we moeten er ook rekening mee houden met die mensen.

[4:29:47] Dus we moeten niet alleen maar aan onszelf denken.

[4:29:50] Meneer El Albassi, wil hij iets zeggen of niet?

[4:29:54] Voorzitter, ik heb ook dinsdagavond een debat, dus ik vind het moeilijk als die dan verplaatst wordt naar dinsdag.

[4:30:01] Dus ik zou ook willen voorstellen dat we het wat later maken, want het is wel een belangrijk debat naar mijn mening.

[4:30:07] Meneer Goudsberg.

[4:30:08] Ik ben niet voor nemers om tweede termijn te gebruiken.

[4:30:13] Mevrouw Kruijker.

[4:30:15] Ja, voorzitter, ik denk dat het een belangrijk debat is en belangrijk is dat de minister in detail kan antwoorden.

[4:30:20] Volgens mij had mevrouw Van der Plas net een fair point dat heel snel antwoorden voorlezen.

[4:30:25] Ik begrijp dat de minister z'n best doet om op die manier tijd te winnen, maar dat het handiger is om het gewoon goed te doen.

[4:30:31] En dat we dan inderdaad de tweede termijn volgende week doen, vind ik een sympathiek voorstel.

[4:30:36] En er vindt ook nog een procedurevergadering plaats, dus daar komen jullie wel uit allemaal.

[4:30:39] Maar ik laat de minister nu vlug verder gaan.

[4:30:41] Mevrouw Van der Plas, is dat goed?

[4:30:43] Ja, nou, ik wil ook even zeggen wat BBB vindt.

[4:30:47] Zeker.

[4:30:47] En ik sluit me aan bij gewoon doorgaan tot half tien.

[4:30:51] Kijken hoe ver we komen.

[4:30:53] En dan eventueel een twee-minuten-debat gebruiken voor nog wat meer duiding.

[4:30:58] Maar precies, er zijn leden die willen wel een tweede termijn.

[4:31:01] En ik vind dat ook, wie het ook is, en hoe groot of klein de partij dat moet kunnen.

[4:31:05] Dan doen we het in de procedurevergadering.

[4:31:06] Ja, precies.

[4:31:07] Ja, dan moeten we collegialen zijn.

[4:31:09] Een uiting.

[4:31:11] Ik werd door mevrouw Beckerman erop geattendeerd dat we mogelijk een tweede termijn naar dinsdag willen verzetten.

[4:31:18] Ik begreep dat dat het verzoek was.

[4:31:20] Rekel dat maar in de procedurevergadering.

[4:31:22] Nee, want ik ben er helemaal geen voorstander van.

[4:31:25] Wat mij betreft graag het lid Kossi zijn twee minuten debat aan, heeft de minister goed geantwoord en kunnen we gewoon om half tien naar huis.

[4:31:32] Ik denk dat dat een heel goed idee is.

[4:31:33] De stadsstation is gepasseerd.

[4:31:36] Als er leden een tweede termijn willen gaan doen.

[4:31:38] Nu gaat de minister verder dat we in ieder geval waardig die blokjes afronden.

[4:31:41] Dus dat we in ieder geval die eerste termijn van de minister waardig afronden.

[4:31:44] En de rest zoeken jullie maar uit in de procedurevergadering.

[4:31:47] Meneer de minister, alsjeblieft.

[4:31:53] De blokje kerosinevoorraad.

[4:31:55] Ik ben al echt een heel eind volgens mij hoor.

[4:31:58] Ik probeer wat rustiger te praten, maar als het niet duidelijk is dan...

[4:32:02] Mevrouw Schenkels.

[4:32:05] Ja, dank u wel, voorzitter.

[4:32:06] Ik had nog één gemiste vraag in het blokje wat zojuist is afgerond ten aanzien van het LVB.

[4:32:11] Zal ik die nu stellen?

[4:32:12] Zeker.

[4:32:13] Gooi maar in de groep.

[4:32:14] Ik had één vraag gesteld over dat preferentieel baangebruik.

[4:32:17] Hoe kunnen we... Even kijken, hoor.

[4:32:21] De druk... Slimme oplossingen bedenken dat de druk op de omwonen van de twee banen, de polderbaan en de kaagbaan, hoe we die kunnen verlichten, bijvoorbeeld ten aanzien van het baanonderhoud.

[4:32:31] Ik kan me niet anders voorstellen dat dat in het blokje LVB thuishoort.

[4:32:35] Hij mag ook bij Overig straks aan bod komen, maar die hoort wel bij LVB.

[4:32:40] Hij zit er niet voor langer tussen, dus ik kom er vanzelf op terug.

[4:32:43] Meneer de minister, aan u het woord.

[4:32:44] Ik heb hem net langs die komende schorsing, dus hij zit er zeker tussen, ja.

[4:32:48] Dank.

[4:32:49] Dan over de kerosinevoorraad.

[4:32:51] Allereerst van de heer Goudswaard.

[4:32:53] Of ik contact heb gehad met Europese collega's over de slotwaiver, ja.

[4:32:59] Ik heb onder andere met mijn Spaanse en mijn Franse ambtsgenoot gebeld daarover en ik dacht dat ik morgen spreek met mijn Duitse ambtsgenoot daarover.

[4:33:08] Dus wij proberen daar in Europees verband de samenwerking te zoeken.

[4:33:14] Dan de vraag.

[4:33:17] Hoe verloopt de samenwerking tussen de overheid en de luchtvaart... ...wat betreft stijgende kerosineprijzen?

[4:33:24] Ja, ik heb een heel blaadje vol, maar de essentie is goed.

[4:33:31] Ja, ja, ja.

[4:33:31] Welke tegemoet... Nou, nu niet.

[4:33:37] Nou, dus het is...

[4:33:39] We hebben veel overleg met de sector.

[4:33:40] En daar is natuurlijk dit een belangrijk onderwerp van gesprek ook in.

[4:33:46] Welke tegemoetkomingen die de luchtvaart echt ruimte biedt, gaat het kabinet nemen ten aanzien van kerosine?

[4:33:51] Ja, daarvoor ben ik me echt aan het inzetten, want de luchtvaart ook van mij vraagt, dat is, geef ons nou die ruimte om onze operatie zo kostefficiënt mogelijk in te zetten, ook om kerosine te besparen.

[4:34:02] Ook voor ons goed om dan, we kunnen die strategische voorraden nog even onaangeroerd raken, hebben we dat als buffer.

[4:34:07] Daar zijn we nu mee bezig, maar daar is wel een slotwaver voor nodig vanuit de Europese Commissie.

[4:34:11] Daar heeft de heer Goudvaart ook aandacht voor gevraagd.

[4:34:13] En daar zetten we enorm op in.

[4:34:14] Dus dat is een van de zaken waarin wij een kopgroepje leiden in Europa.

[4:34:19] Dat is het punt, Kirzine, vooraan.

[4:34:24] Dan gaan we naar een blokje overig.

[4:34:26] En hij schijnt erin te zitten.

[4:34:28] We gaan hem zo langs horen komen.

[4:34:33] Dan, hoe voorkomen we dat beleid en beperkingen worden gebaseerd op modellen en databases die nog niet volledig aansluiten op de nieuwste generatie vliegtuigen?

[4:34:44] Voor het maken van beleid baseren we ons altijd zoveel mogelijk op de meest recente gegevens, modellen en databases.

[4:34:52] Maar daarnaast is het belangrijk om na het invoeren van beleid te monitoren of vooraf

[4:34:55] gemodelleerde effecten ook daadwerkelijk optreden en of de modellen en gegevens dus kloppen.

[4:35:00] En dat is waarom bij de Balanced Approach procedure is voorzien van monitoring.

[4:35:04] In de monitoring wordt gekeken of de vooraf gemodelleerde effecten ook optreden in de praktijk, of dat er afwijkingen zitten en er bij gestuurd moet worden.

[4:35:14] Dan de vraag van mevrouw Beckerman.

[4:35:15] Klopt het dat in 2024 273-803 vliegbewegingen waren op Schiphol?

[4:35:20] Nee, in 2023-2024 waren het ongeveer 468.000 vliegbewegingen handelsverkeer.

[4:35:26] Dit aantal is lager dan toen de mogelijke 500.000, mede omdat dit nog de herstelperiode was rondom covid.

[4:35:33] Tussen 2017-2019 waren het er jaarlijks ongeveer 497.000 per jaar.

[4:35:42] Dan de vraag van mevrouw Sengels.

[4:35:43] Kan er worden gekeken naar verstandige stappen voor nachtsluiting?

[4:35:45] Nou, daar heb ik denk ik net al het een en ander over gezegd.

[4:35:48] Wat is de stand van zaken van het Omgevingsfonds is de vraag van de heer Keuze en de 50 miljoen euro.

[4:35:54] In 2025 is het Omgevingsfonds inderdaad van start gegaan.

[4:35:57] Het Omgevingsfonds wordt gefinancierd met 70 miljoen euro voor een periode van 7 jaar.

[4:36:02] En het fonds heeft als doel de leefomgevingskwaliteit in de Schipholregio in brede zin te verbeteren.

[4:36:07] En het coalitieakkoord is opgenomen dat Schiphol 50 miljoen in een omgevingsfonds investeert om woningen te isoleren.

[4:36:12] En dit komt dus bovenop die eerdere 70 miljoen.

[4:36:16] Daar is nu geen... Laat ik het zo zeggen, daar wordt de Kamer nu niet over geïnformeerd of gerapporteerd omdat het bij Schiphol zit.

[4:36:26] Als de keuze daar prijzen op stelt, kunnen we natuurlijk vragen of de Kamer daar eens in de zoveel tijd een update over kan krijgen.

[4:36:32] Maar laat ik even bij hem.

[4:36:34] De vraag van de heer De Grote staat met de uitwerking van de motie Boutkan om juist breed te gedragen en maatschappelijke vertegenwoordiging rondom Schiphol vorm te geven.

[4:36:43] Het voorstel om de wet luchtvaart te wijzigen om de MRS te verankeren is eind 2024 ingediend.

[4:36:49] De aanleiding van de motie Boutkan is door mijn voorganger een bepaling toegevoegd aan het wetsvoorstel.

[4:36:53] Deze bepaling benadrukt dat de MRS zodanig

[4:36:55] Het moet zijn samengesteld dat aan de belangen van alle omwonenden zoveel mogelijk recht wordt gedaan.

[4:37:00] Uw kamer heeft dit wetsvoorstel hierna controversieel verklaard en de behandeling van dit wetsvoorstel is voorlopig.

[4:37:05] Dat is nog niet gepland door uw kamer en ik hoop dat dat wel binnenkort kan plaatsvinden.

[4:37:10] Kijk, daar is hij.

[4:37:12] Van mevrouw Svinkels, wat zijn de mogelijkheden om hinder te verspreiden?

[4:37:14] Zijn er oplossingen denkbaar die de druk op bewonenden bij deze twee banen, dus de Kaag en de Polderbaan, kunnen verlichten?

[4:37:20] Is het bijvoorbeeld mogelijk om bij baanonderhoud ervoor te zorgen dat dit niet leidt tot meer vliegbewegingen daar?

[4:37:25] De Polder- en Kaagbaan zijn preferente banen van Schiphol en het uitvoeren van de Belgiëse postprocedure en de maatregelen die daaruit volgen, heeft ook voor deze banen een positief effect.

[4:37:33] Zeker ook de reductie van het aantal nachtvluchten.

[4:37:36] Dat is één, want die banen worden vooral in de nacht gevlogen.

[4:37:39] En de stillere toestel in de nacht heeft natuurlijk gewoon een dubbel positief effect voor deze banen.

[4:37:44] En voor baanonderhoud geldt dat dit proces wordt verbeterd met deze LVB-wijziging.

[4:37:48] En hierdoor kunnen we hinderverschuiving door baanonderhoud beter beoordelen en afwegen.

[4:37:53] De vraag van de heer Van Duivenvoorde is of ik bereid ben te erkennen dat Schiphol als luchtvaarthub onderdeel is van onze kritieke infrastructuur van nationaal belang voor onze economie.

[4:38:02] Daar kan ik positief op antwoorden.

[4:38:03] Dat heb ik ook in mijn introductie gezegd.

[4:38:04] Dat staat ook in het rapport Wenning.

[4:38:06] En of ik het ermee eens ben dat deze belangen zwaar moeten meewegen in de luchtvaartsector en dat de luchtvaartvector niet gedwongen zou moeten worden te krimpen door een hyperfocus op geluidsreductie.

[4:38:14] Dat laatste gaat wel het geval zijn, maar we denken dat we hiermee een

[4:38:18] een balans vinden tussen aan de ene kant gerechtvaardigde economische belangen die de heer Van Duivenwoorde bespreekt of benoemd en daarnaast ook de gerechtvaardigde belangen van de omwonenden.

[4:38:27] Dan heeft hij ook gevraagd of ik bereid ben te erkennen dat deze de stapeling van stijgende haafdgelden, hoogste vliegenbelasting van de EU, wat in dat geval is, en mogelijke aanvullende heffingen de internationale concurrentiepositie van Schiphol ondermijnt en dat het onwenselijk is en of ik bereid ben om die tegen te gaan.

[4:38:44] Ik herken natuurlijk dat de lasten voor de luchtvaart zijn gestegen.

[4:38:47] Dat is feitelijk het geval en we houden hier natuurlijk ook scherp oog voor, ook de betaalbaarheid voor vliegen.

[4:38:51] En daarom zet het kabinet zich ook in op geharmoniseerde regelgeving op EU niveau.

[4:38:55] Nederland zet zich bijvoorbeeld in om de Europese vliegbelastingen te harmoniseren en daarnaast openen ook Lelystad Airport en geven subsidies voor duurzame luchtvaartbrandstoffen zodat de sector ook naar de toekomst toe concurrerend kan zijn.

[4:39:06] Dan een vraag, hoe beoordeel ik het feit dat de torenhoogstapeling van Cross Enkel leidt tot weglek effect?

[4:39:11] Een gelijk speelveld is inderdaad belangrijk.

[4:39:13] Het kabinet zegt zich in actief voor het harmoniseren van de vliegbelasting binnen de EU.

[4:39:17] In het debat van 21 april jongsleden, de commissie over de luchtvaart was dat, heb ik toegezegd het gesprek aan te gaan met mijn collega's in België en Duitsland om de vliegbelastingen zo veel mogelijk gelijk te trekken.

[4:39:27] Voor mij was dat een toezegging richting de heer Groot.

[4:39:29] Ik informeer de Kamer eind 2026 over de voortgang daarop.

[4:39:34] Dan de heer El Abassi, wat ik wil bereiken met de verhoging van de vliegbelasting, reizigers zullen uitwerken, een gloedvol betoog over Brussels Airport, overigens kan ik bevestigen, dat was nog ver voordat ik in de landelijke politiek zat, dat ik ook een keer via Brussels Airport ben geschroven, inderdaad veel Nederlanders daar.

[4:39:52] op het vliegveld.

[4:39:55] En ik snap inderdaad ook het ongemak dat een deel van de Kamer leeft op dit onderwerp.

[4:39:59] Met de verhoging van de vliegbelasting halen we jaarlijks 257 miljoen extra op en dat is daarmee vooral een budgettaire maatregel.

[4:40:07] En met de differentiatie van de vliegbelasting naar afstand worden langere vluchten meer belast.

[4:40:10] Het tarief van vluchten binnen 2000 kilometer blijft onveranderd, wat ongeveer 80% is van alle vluchten.

[4:40:17] En ik weet niet of die vlucht naar Egypte nou precies tussen die 2000 zit of niet.

[4:40:21] Ik denk dat die erbuiten valt.

[4:40:24] Maar vanwege de zorgen ga ik me inzeggen voor een gelijkspeelveld in Europa, voor de luchtvaartsector, te beginnen met België en Duitsland, zoals ik ook heb toegezegd.

[4:40:31] Dan, hoe staat het met het overleg met België en Duitsland over het gelijktrek van de vliegbelasting?

[4:40:35] Nou, ik heb het toegezegd en de gesprekken worden nu gepland.

[4:40:39] En hierover zal ik de Kamer voor het eind van het jaar informeren.

[4:40:43] Mevrouw Van der Plas vroeg nog of ik bereid ben om bij concessies, aanbestedingen en prestatieafspraken op Schiphol ook sociale en kwalitatieve criteria mee te nemen, bijvoorbeeld op werkdruk, personeelsverloop en veiligheidscultuur.

[4:40:57] Nou, bij aanbestedingen, concessie en prestatieverklaringen is Schiphol als...

[4:41:03] Wat is het?

[4:41:03] Een NV?

[4:41:03] Een BV?

[4:41:05] Ik weet het niet.

[4:41:06] Dat moeten we nog even uitzoeken.

[4:41:07] Een BV, denk ik.

[4:41:10] Zijn zij verantwoordelijk voor het opstellen van de aanbestedingen-eisen?

[4:41:14] Het ministerie is niet betrokken bij het opstellen van deze eisen, maar voert wel geregeld overleg met Schiphol over de arbeidsomstandigheden en werkdruk.

[4:41:22] Schiphol heeft sociale en kwalitatieve criteria opgenomen in recente aanbestedingen, zoals die voor de beveiliging.

[4:41:27] Dan de vraag ook van mevrouw Van der Plas of ik kan uitleggen welke structurele lessen nu daadwerkelijk worden getrokken uit de winterproblemen.

[4:41:33] Hoe voorkomen we dat Schiphol bij een volgende grote verstoring opnieuw vastloopt?

[4:41:37] Er is toegezegd al eerder door mijn voorganger

[4:41:41] om de Kamer daarover te informeren voor nog het zomergezest.

[4:41:44] Dus dat komt ook nog voor het zomergezest over de uitkomsten van het onderzoek dat Schiphol en KLM hierna hebben laten uitvoeren.

[4:41:49] Dus dat komt voor de zomer nog naar de Kamer.

[4:41:52] En de heer Gaus had gevraagd of ik kan toezeggen dat de puinhoop bij de grondafhandeling op Schiphol wordt verbeterd.

[4:41:58] En daarop kan ik zeggen dat vanuit mijn ministerie in mei 2024 een besluit is gepubliceerd om het aantal afhandelingsbedrijven op Schiphol te verminderen van zes naar drie.

[4:42:07] We hebben besluiten genomen met als doel bij te dragen aan de verbetering van de situatie op de grondafhandeling op Schiphol op het punt van efficiëntie, personeelskorte, veilige uitvoering van werkprocessen en verbetering van de arbeidsvoorwaarden en omstandigheden van het grondpersoneel.

[4:42:19] Schiphol is momenteel bezig met een aanbesteding om de drie partijen te selecteren waarbij de planning is dat de beperking in maart 2017 in zou gaan.

[4:42:26] Dus dat is het.

[4:42:28] Punt.

[4:42:30] En dan de heer Heutink vroeg nog of ik de wachtrijen van de afgelopen dagen kan monitoren op Schiphol en welke maatregelen ik kan nemen om niet dezelfde periode te hebben zoals in de zomer van 2022.

[4:42:42] Sinds gisteren zijn nieuwe contracten ingegaan met beveiligingsbedrijven en ik heb begrepen dat er opstartproblemen waren waardoor er langere wachtrijden zijn ontstaan.

[4:42:49] Dit kwam vooral door de onverwachte onderbezetting.

[4:42:51] Dit onderstreept me ineens hoe belangrijk het werk is wat deze beveiligers doen.

[4:42:56] Er is al aandacht voor gevraagd door de heer Gaus en Schiphol doet er alles aan om verdere overlast bij de security de komende tijd te voorkomen.

[4:43:03] En ik blijf ook in nauw contact met Schiphol en ook de komende tijd wordt de rijvorming en mogelijke oorzaken daar gemonitord.

[4:43:11] Dat was het laatste vraag.

[4:43:13] Dankjewel voor de beantwoording.

[4:43:14] Allereerste meneer Al Abassi.

[4:43:17] Voorzitter dank en ik had al aangegeven Nederland is Europees koploper als het gaat om de vliegtax en toch besluit Nederland om die vliegtax nog te verhogen en voorzitter we hebben volgens mij juist geleerd als het gaat om Schiphol

[4:43:33] dat we geen rekening hebben gehouden met bijvoorbeeld geluidshinder en omwonenden, met Nederlanders.

[4:43:38] En als ik de minister nu hoor en ik ben blij dat hij daar een eerlijk antwoord op geeft, dat het gewoon een budgettaire maatregel is.

[4:43:44] Lekker simpel en eerlijk.

[4:43:46] Tegelijkertijd hou je dan ook niet rekening met onze Nederlanders en de mobiliteit waar ze recht op hebben.

[4:43:52] En alle ellende dat het met zich meebrengt.

[4:43:54] Want ik vind het wel fijn om anderhalf uur naar Brussel te rijden, maar dat is niet voor iedere Nederlander weggelegd.

[4:43:59] En ik zou de minister toch willen vragen of daar rekening mee is gehouden.

[4:44:03] Niet met de tientallen gesprekken met omwonenden en de duizenden die er last van hebben, maar misschien wellicht de miljoenen mensen die gewoon mobiel willen zijn en kunnen reizen.

[4:44:15] Meneer de minister.

[4:44:17] Ja, het korte antwoord daarop is nee.

[4:44:24] Voorzitter, ik kan niet uitsluiten dat we straks weer een nieuwe procedure hebben van allerlei Nederlanders die, en wat ik zei, bussen vol.

[4:44:33] We hebben leuke gesprekken gehad richting het vliegveld, maar ook minder leuke gesprekken gehad.

[4:44:38] Mensen zijn woedend om het feit dat Nederland zulke peperdure tickets heeft.

[4:44:45] En voorzitter, ik zou toch nog een keer de minister willen vragen om daar rekening mee te houden met dat mensen, ook onze Nederlanders, recht hebben om gewoon betaalbaar te vliegen.

[4:44:57] Meneer de minister.

[4:44:59] Ja, voorzitter, ik heb al gezegd, ik zet dus ook in op EU harmonisatie, dat gelijk speelveld is en daarom heb ik ook gezegd dat ik daarover in gesprek ga met mijn collega's in België en Duitsland en dat ik daar eind van het jaar ook richting de Kamer zal informeren wat de stand van zaak is.

[4:45:15] Meneer El Abassi.

[4:45:17] Voorzitter, ik pak hem meteen ook gelijk door dan.

[4:45:21] Ik hoorde de minister het ook hebben over de HUB-functie en dat we andere landen, zo vertaal ik hem even, ook moeten pleasen om goed te blijven met die landen als het gaat om die HUB-functie.

[4:45:34] De minister wil vragen dat als we ervoor kiezen om bijvoorbeeld zo'n belasting in te voeren, maar dat gaat ook als het gaat om het verminderen van vluchten, of de minister dan zou willen kijken naar die 40 tot 45 procent van de mensen die hier alleen maar komen als tussenstation.

[4:45:52] En ik zeg dat omdat die mensen niet gedupeerd worden in eigen land.

[4:45:55] Want daar worden de vliegvelden alleen maar groter.

[4:45:58] Wij als Nederlanders moeten nu helemaal naar een ander land gaan om te reizen.

[4:46:01] Deze mensen die gebruiken Nederland alleen als tussenstation.

[4:46:05] En daarmee worden wij als Nederlanders gedupeerd.

[4:46:07] En ik zou de minister willen vragen om daar rekening mee te houden in beleid als het gaat om vliegtags, maar ook in beleid als het gaat om het aantal vluchten.

[4:46:16] Excellentie.

[4:46:17] Ik probeer even de vraag goed te begrijpen, want er zitten geen mensen die overstappen die betalen die tax niet.

[4:46:26] Het zijn alleen mensen die hier vertrekken.

[4:46:32] Er is geen transfertax, daar zijn we ook geen voorstander van.

[4:46:35] zou dat erg de HUB-functie van Schiphol nogal uitrollen.

[4:46:40] Dan ben je het gelijk kwijt.

[4:46:41] Maar het geldt dus alleen voor vertrekken naar Passiers.

[4:46:45] Ik heb net al gezegd wat mijn inzet daarop is in Europa.

[4:46:47] Het gelijke speelveld, daar zet ik me ook voor in.

[4:46:49] Het staat ook in het coalitieakkoord natuurlijk dat daar inzet opgepleegd moet worden, dus dat zal ik ook doen.

[4:46:54] En daarover zal ik de Kamer eind dit jaar over rapporteren.

[4:46:57] Ja, dat is wat ik erover kan zeggen.

[4:46:59] De vliegbelasting die inderdaad omhoog gaat per 27, waardoor die inderdaad nog hoger wordt dan we nu al hebben, en we hebben nu al de hoogste vliegbelasting in de EU, die zit al in het belastingplan.

[4:47:11] Dus dat is al onderdeel geweest van eerdere besluitvorming.

[4:47:14] En dat is een voornamelijk budgettaire maatregel geweest.

[4:47:19] En nogmaals, ik zet me in voor harmonisering en harmonisatie in Europa.

[4:47:22] En daar zal ik de Kamer voor het eind van het jaar over terugkomen.

[4:47:29] Voorzitter, gelukkig heb ik nog mijn laatste vraag.

[4:47:31] Dit is precies waar ik me zorgen om maak.

[4:47:34] De minister bevestigt hier dat ze geen vliegtax betalen.

[4:47:37] Ze maken wel gebruik van die HUB-functie.

[4:47:40] Dat is al oneerlijk als we het hebben over een gelijk speelveld, waar de minister het over had, ten opzichte van onze Nederlands.

[4:47:46] En het tweede, dat bevestigt hij ook impliciet, namelijk dat zij wel gebruik maken van het aantal vliegbewegingen.

[4:47:54] waardoor onze Nederlanders minder kunnen vliegen.

[4:47:56] En voorzitter, ik zie hier niet een gelijkspeelveld, ik zie een ongelijkspeelveld.

[4:48:00] En ik zou toch de minister willen vragen om toe te lichten waarom deze ongelijkspeelveld hier in Nederland ontstaat, met alle gevolgen van dienen, alle boze Nederlanders die ik jaarlijks op het vliegveld in Brussel tegenkom.

[4:48:12] Excellent.

[4:48:12] Ja, voorzitter, hoe het, kijk, omdat het natuurlijk luchtvaart, zei ik net aan het begin al even, het is een sterk internationaal gereguleerde markt.

[4:48:18] Of gereguleerd.

[4:48:19] Er zit ook veel regulatie op, maar het is natuurlijk internationaal, want als een vliegtuig opstaat moet het ook ergens landen.

[4:48:27] En de deal daarbij is, is dat je betaalt vliegtaks.

[4:48:31] Dat betaal je ook in het Verenigd Koninkrijk.

[4:48:33] Dat betaal je ook in België, ook in Duitsland.

[4:48:38] Dus een Belg betaalt vliegbelasting als je opstapt in Brussel.

[4:48:44] Ook een Nederlander die opstapt in Brussel betaalt daar vliegbelasting.

[4:48:46] Dat is nu hoe het geregeld is.

[4:48:48] Maar Nederland, kijk, we hebben wel heel veel, dat heb ik ook benoemd in mijn introductie, aan die hubfunctie bij school.

[4:48:53] Enorm veel economische effecten, de vestigingsklimaat is daar.

[4:48:55] heeft daar heel veel positieve bijdragen aan.

[4:48:59] Natuurlijk stappen er veel mensen over, maar dat zorgt er ook voor dat we heel veel bestemmingen hebben vanuit Schiphol rond, dat het een economisch, om mijn goed Nederlands woord te spreken, viable model is.

[4:49:10] Waardoor je dus ook heel veel bestemmingen hebt.

[4:49:11] Dus de reden dat de heer El Abassi naar Egypte kan vliegen,

[4:49:14] of naar Thailand of naar Singapore vanaf Schiphol zonder over te stappen, komt door die hubfunctie.

[4:49:19] Dus ook door al die transfers die plaatsvinden op Schiphol.

[4:49:25] Dus wel degelijk hebben we daar baat bij.

[4:49:26] Het is niet zo dat die mensen hier maar komen en we niks aan hebben.

[4:49:31] Sterker nog, de essentie van zo'n hubfunctie is dat dat gebeurt.

[4:49:34] En aan die hubfunctie hebben we ontzettend veel.

[4:49:36] Meneer de minister, meneer El Abbas heeft geen interruptie meer, maar hij doelde, hij weet ook dat er in andere landen ook taxen betaald moeten worden, maar hij heeft het over de extreme verschillen.

[4:49:47] Daar doelde hij op.

[4:49:48] Dus hij heeft niet ontkend dat in andere landen en buurlanden het wel betaald moet worden.

[4:49:52] Dus mogelijk kon hij daar een reactie op geven, want dat was zijn vraag namelijk.

[4:49:56] Ja, daar is die inzet op harmonisatie natuurlijk gericht om verschillen te verkleinen.

[4:50:00] Dus dat is nou precies de inzet die ik daarop heb.

[4:50:03] Meneer Reutink.

[4:50:05] We zitten hier niet alleen met de minister van Infrastructuur, we zitten ook met de voormalig minister van Economische Zaken.

[4:50:13] En we weten, Immers, we weten, denk ik, dat hij heel goed weet wat het woord grenseffecten betekent.

[4:50:20] Dat betekent dat als je ergens een belasting gaat heffen, dat daar grenseffecten optreden, dat je daardoor minder belasting ophaalt dan dat je eigenlijk bedoeld had.

[4:50:27] We zien dat met roken, we zien dat met drang, we zien dat met boodschappen over de grens.

[4:50:30] Het is allemaal peperduur.

[4:50:32] Dus ik heb daarover eigenlijk

[4:50:35] Twee vragen met uw goedvinden, voorzitter, maar het is heel kort.

[4:50:38] Eén is, is de minister bereid om die grenseffecten ten aanzien van die vliegbelasting eens goed in kaart te brengen of we dan daadwerkelijk op die 270 miljoen of zo, begreep ik dat die gebudgeteerd was, of die grenseffecten daarin zijn meegerekend?

[4:50:50] Het tweede is, als de minister dan gaat inzetten in Europa op dat gelijke speelveld, dat kan eigenlijk twee dingen betekenen.

[4:51:00] Dat betekent dat of wij van de rest van Europa gaan vragen om de vliegbelasting enorm te verhogen, net als dat wij namelijk de hoogste belasting hebben van heel Europa, of dat wij

[4:51:11] net als al die andere Europese landen de belastingen enorm gaan verlagen.

[4:51:15] Wat gaat nou de inzet zijn van de minister als het gaat om te harmoniseren van die bedragen?

[4:51:20] Gaan de bedragen naar Nederland omlaag of juist omhoog?

[4:51:23] Meneer de minister.

[4:51:24] Een paar dingen neem ik even op die de heer Heutink heeft benoemd.

[4:51:28] Allereerst over grenseffecten.

[4:51:29] Ja, dat weet ik heel goed.

[4:51:30] Overigens was ik niet alleen minister van Economische Zaken, maar ook staatssecretaris van VVS.

[4:51:35] Nou, dan heb je met grenseffecten te maken als je over accijns op de bak gaat, bijvoorbeeld.

[4:51:38] Nou, dat hebben we gezien daar.

[4:51:41] Dus daar ben ik bedegen van wis.

[4:51:42] Ik heb ook richting de heer De Groot gezegd dat wij regionale luchthavens gaan uitvragen wat zij daar nou in ervaren.

[4:51:47] In het volgende commissiedebat is dat gevraagd en dat heb ik ook toegezegd, gaan we ook doen.

[4:51:51] En ik heb ook toegezegd, ook onder andere in antwoord op een vraag van de heer Gaus,

[4:51:54] over de jongeren die over de grens gaan, dat we dat ook meenemen in de volgende Kim-rapportage over de weglek-effecten van de luchtvaart.

[4:52:04] Andersom is het ook zo dat dankzij de hubfunctie van Schiphol er ontzettend veel buitenlanders, Belgen, Duitsers, vliegen via Schiphol, omdat je daardoor direct je bestemming kan bereiken.

[4:52:14] Je kan via Schiphol ontzettend veel meer bestemmingen direct bereiken.

[4:52:18] Ik zei het al even, binnen 24 uur kan je op bijna praktisch elke commerciële bestemming ter wereld zijn.

[4:52:22] Uniek.

[4:52:23] Zijn we echt een van de weinige luchthavens in de wereld die dat heeft als nationale luchthaven.

[4:52:28] En dat is ook heel aantrekkelijk om natuurlijk daar vandaan te vliegen.

[4:52:31] En daar hebben mensen ook geld voor over.

[4:52:32] Die betalen dan ook voor de Nederlandse schatkist je vliegbelasting.

[4:52:36] En dus die andere kant is ook het geval.

[4:52:41] Wat de uitkomst is van hoe de vliegbelasting eruit komt, daar kan ik niet op vooruit lopen.

[4:52:45] Dat deed ik niet.

[4:52:46] Ik heb nog geen gesprek gevoerd met mijn collega's in Europa.

[4:52:51] Dus dat ga ik eerst doen.

[4:52:52] En daar ga ik ook niet op vooruit lopen.

[4:52:54] En ik zal de Kamer, nogmaals, heb ik al een paar keer gezegd daarvoor,

[4:52:57] het einde van het jaar de stand van zaken op meegeven.

[4:53:01] Mevrouw Van der Plas en dan mevrouw Kruijker.

[4:53:07] Ja, voorzitter.

[4:53:10] Deze minister is niet alleen voormalig minister van Economische Zaken, hij is ook voormalig wethouder in Rotterdam.

[4:53:16] In de tijd dat hij wethouder was van Rotterdam, liep geen wethouder meer te hoop tegen de vliegbelasting dan wethouder Karlmans, die waarschuwde voor dat het uitwijkgedrag leidde en concurrentiepositie van de regionale luchthaven Rotterdam zou

[4:53:39] Ja, dat zou heel slecht zijn voor de Rotterdamse regionale luchthaven.

[4:53:43] En logisch, als je wethouder bent van Rotterdam, dan verdedig je ook je regio.

[4:53:46] Maar ik constateer nu dat de minister helemaal is omgeturnd.

[4:53:53] En mijn vraag gaat dus ook over die vliegbelasting, want ik wil eigenlijk het liefst, en ik denk dat er meer partijen zijn in deze Kamer,

[4:54:01] dat richting Prinsjesdag aangestuurd wordt op gewoon harmoniseren met Duitsland of België.

[4:54:08] Want het verhaal wat deze minister houdt over van ja maar ik zet in op de EU-route, dat gaat gewoon jaren duren.

[4:54:15] Er moeten 27 lidstaten mee akkoord gaan.

[4:54:17] Ook lidstaten die helemaal geen vliegbelasting hebben.

[4:54:22] Een Ierland, noem ik maar, die hebben helemaal geen vliegbelasting.

[4:54:26] Wat is uw vraag?

[4:54:27] We gaan naar half 10 toe, we willen gaan afronden.

[4:54:30] Ja, ik denk dat het wel goed is om dit op deze manier in te leiden, want hier wordt een mooi verhaaltje voorgespiegeld van we houden ons aan de EU-route, maar dat gaat gewoon nooit gebeuren.

[4:54:39] Er zijn landen die helemaal geen vliegtax hebben en die gaan dan ineens een vliegtax invoeren.

[4:54:43] Dat is een land, bijvoorbeeld Ierland, die heeft hem juist afgeschaft.

[4:54:46] Dus mijn vraag aan de minister is, stop met dat sprookje van de EU-route.

[4:54:52] En overweeg gewoon te harmoniseren, gewoon pragmatisch.

[4:54:57] Nu harmoniseren met Duitsland of met België.

[4:55:00] En dan die EU-route, die kan later wel.

[4:55:03] Want als we het over een gelijkspeelveld hebben, dan hebben we het hier over een gelijkspeelveld.

[4:55:07] En waar is de andere ik van de minister gebleven?

[4:55:10] Dat bedoelde je eigenlijk.

[4:55:11] Meneer de minister.

[4:55:13] Nee, ik zit toch, ik probeer heel erg in mijn geheugen te graven.

[4:55:17] Toen ik wethouder van Rotterdam was.

[4:55:19] Maar ik kan me niet herinneren dat ik daar een pleidooi heb gehouden voor de verlaging van de vliegbelasting, omdat dat heel erg is.

[4:55:24] Ik weet niet waar... Dan moet u het mij even sturen, maar ik...

[4:55:28] Ik kan...

[4:55:30] Ik zou het ook niet durven uitsluiten.

[4:55:31] U zegt het met veelzelligheid, dus dan moet ik het even nagaan.

[4:55:33] Maar ik was juist heel kritisch op de voorgenomen groei van Rotterdam Dikke Airport als wethouder.

[4:55:37] Dus...

[4:55:38] Maar goed, even...

[4:55:40] Dat gaan we nog eens even nazoeken.

[4:55:43] Het punt is dat ik ook zeg van...

[4:55:45] Ik wil eerst met Duitsland en met België in gesprek hebben.

[4:55:47] Dus dat de omliggende landen, ook omdat de heer De Groot vraagt... Kijk nou naar die effecten voor die regionale leugenaars, onder andere Maastricht, Eelde.

[4:55:57] Vooral natuurlijk daar die in de grensregio, Eindhoven natuurlijk ook, dat we dat eens uitvragen bij ze.

[4:56:03] Dus dat gaan we ook doen.

[4:56:05] Kijk, als ik nu toezeg van we gaan de vliegbelasting schrappen in het Belastingplan 1, ja, dan heb ik over vijf minuten een boos minister van Financiën aan de lijn die zegt, hoe ga je dat dekken, vriend?

[4:56:14] Ja, die middelen heb ik niet in mijn begroting.

[4:56:15] U kent ook de opgave ten aanzien van de infrastructuur.

[4:56:20] Dus ja, dat is dan iets wat ik aan de Kamer wil meegeven.

[4:56:23] Ja, neem dat mee in de behandeling van het Belastingplan, want dat is uiteindelijk waar dat soort...

[4:56:26] Zaken worden gedaan, inderdaad.

[4:56:28] En de Kamer is er ook mee akkoord gegaan dat het belastingplan met deze volging van de vliegbelasting is aangenomen.

[4:56:34] En ik heb net uitgelegd hoe dat tot stand is gekomen en wat de motivering daarachter is.

[4:56:39] Maar dat is wat het is nu.

[4:56:40] Dat is nu de situatie.

[4:56:41] Mevrouw van der Plas.

[4:56:43] Ja, voorzitter, wij zien gewoon dat heel veel mensen gewoon naar het buitenland gaan om daar te gaan vliegen.

[4:56:51] Deze schatkist scheelt dat ook gewoon heel veel inkomsten.

[4:56:56] Bijvoorbeeld van bedrijven die, bijvoorbeeld in Duitsland, als je naar vliegveld W is gegaan, dan heb je daar ook toeleverende bedrijven.

[4:57:04] Nou ja, dat is ook allemaal werkgelegenheid.

[4:57:06] En alle btw die ondernemers hier betalen, die worden dan ook niet betaald.

[4:57:13] Mensen gaan daar tanken.

[4:57:14] De heer Ellebasse heeft al toegegeven dat hij in België dan gaat tanken.

[4:57:18] Het zijn ook accijnsen die missen.

[4:57:20] Dus er vloeit ook heel veel geld weg daardoor naar het buitenland.

[4:57:26] Dus zeggen van, ja, weet je, hoe gaan we dat dan dekken?

[4:57:29] We hebben al bij de tabak, hebben we al gezien dat de staat gewoon iets van een miljard, 1 tot 2 miljard inkomsten misloopt doordat mensen over de grens hun boodschappen en hun...

[4:57:39] Maar wat is uw concrete vraag?

[4:57:41] Want we moeten gaan afronden namelijk daarom.

[4:57:43] Nou, mijn vraag is of de minister, en dan herhaal ik gewoon mijn vraag, om gewoon voor een pragmatische aanpak te kiezen en dan te kijken of je met Duitsland kunt harmoniseren.

[4:57:54] Vecht het inderdaad dan uit met de minister van Financiën.

[4:57:57] Leg hem ook even de berekening voor wat we dus nu aan inkomsten missen.

[4:58:01] Misschien kun je daar de dekking uit halen.

[4:58:02] Dat is duidelijk, maar dat heeft de minister ook al gezegd dat hij daarmee bezig is.

[4:58:05] Dat heeft hij al gezegd, daarom.

[4:58:07] Dus voor Prinsjesdag, dat was mijn concrete vraag, of je voor Prinsjesdag met een harmonisatie kan komen die pragmatisch is met Duitsland.

[4:58:16] Ik weet niet of u het zo begrepen heeft, maar dat was mijn vraag.

[4:58:19] Ja, ik kan natuurlijk kijken...

[4:58:21] Daar moet ik even naar kijken of ik voor Prinsdag altijd op met een update kan komen.

[4:58:25] Ik hoor de vraag van mevrouw Van der Plassen.

[4:58:26] Ik moet even kijken of dat reëel is en wat ik dan kan melden aan de Kamer.

[4:58:29] Daar kan ik natuurlijk altijd naar kijken.

[4:58:31] En overigens, Schiphol is een NV.

[4:58:32] Dat is voor de natuur.

[4:58:35] Schiphol Groep, ja.

[4:58:37] Nee, je hebt geen interrupties meer.

[4:58:40] Meneer Goudswaard.

[4:58:41] Ja, dank u voorzitter.

[4:58:42] Ja, ik hou het heel kort.

[4:58:43] Ik zie ook de tijd, maar echt richting de minister.

[4:58:46] Ik zie gewoon even niet.

[4:58:48] Je kunt moeilijk recht praten, wat krom is.

[4:58:52] Ik zie gewoon niet in wat de inzet gaat worden van de minister in België.

[4:58:57] Het enige wat je kunt zeggen is nou beste vrienden.

[4:59:00] willen jullie de vliegtuig zeven of acht keer verhogen?

[4:59:03] Ja, gaat helemaal nergens over.

[4:59:06] Ik zou echt een korte aanmoediging willen geven richting deze minister.

[4:59:10] Kijk, uw coalitiegenoot D66, die heeft het flink laten liggen op migratie.

[4:59:15] U kunt volgens mij echt wel een potje breken, dus dat wilde ik nog even meekijken.

[4:59:18] Excellentie.

[4:59:23] Mevrouw Kreuger.

[4:59:26] Ja, voorzitter, ik wil toch

[4:59:31] We gaan er niet pleiten voor hoe die omhoog zou moeten, maar toch afrondend, omdat veel van het debat ging over het LVB en over de MER en over een heleboel vragen die daarover gesteld zijn.

[4:59:41] Er zijn een heleboel antwoorden gegeven, maar één ding blijft mij wel hangen, dat de minister eigenlijk zegt op de bevraging van lid Kostings, ja, zo'n MER, dat is eigenlijk gewoon, we leggen het nog één keer uit.

[4:59:55] En dan lees ik toch die aanbevelingen van de MER die gewoon heel duidelijk zeggen,

[5:00:00] dat je extra maatregelen achter de hand moet hebben.

[5:00:03] Dus dat je die ook in voorbereiding moet hebben, dat die in je LVB moeten zitten.

[5:00:07] Dus dat vraagt wel degelijk iets van je LVB.

[5:00:10] Het is ook duidelijk dat de commissie meer zegt, eigenlijk is het advies geeft aan of iets past binnen de milieuregels en de wettelijke kaders die we met elkaar hebben.

[5:00:21] Dus de vraag aan de minister blijft

[5:00:23] Als de Merna wordt aangepast, zoals de commissie meer voorstelt, kijkt de minister dan wel degelijk ook naar dat LVB.

[5:00:32] Excellentie.

[5:00:32] Nou, voorzitter, in dat LVB is geborgd dat middels die grenswaarden dat Schiphol binnen de bepaalde ruimte blijft.

[5:00:40] Dus dat is door middel van die grenswaarden dus geborgd.

[5:00:43] Nogmaals, we gaan een reactienote op al van die punten in, dus dat kan de Kamer tegemoet zien.

[5:00:48] En daar zullen we dus de meer op onderdelen op herzien.

[5:00:53] En daar blijf ik mee.

[5:00:54] Dank u wel voor de beantwoording.

[5:00:55] Wat ik even nog ga doen...

[5:00:58] Dit kost iets.

[5:01:00] Ja, nog even doorgaande op wat mevrouw Kreuger net zei.

[5:01:05] Die maatregelen achter de hand hebben in het LVB dat alvast verwerken.

[5:01:09] Kijk, het groeipad heeft de minister...

[5:01:11] Nee, maar u vraagt stellen.

[5:01:12] U gaat nu een heel verhaal houden.

[5:01:15] Het groeipad zit er nu in, in het LVB.

[5:01:17] Volgens mij onnodig, maar goed, dat is een soort beloning voor als het goed gaat.

[5:01:20] Maar als het fout gaat, dus als het sector zich niet houdt aan de afspraken, is de minister dan ook bereikt om alvast de krimppad in het LVB te verwerken?

[5:01:28] Want dat lijkt me wel zo eerlijk.

[5:01:29] Meneer de minister, dank u wel.

[5:01:31] Maar er is braak van begrenzing van die operatie van 478.

[5:01:35] Dat is waar het om gaat en daar zal de IET ook op handhaven.

[5:01:39] Dus er is dan geen sprake dat je opeens 470 moet vliegen of 460.

[5:01:42] Dat kan alleen als je een balanced approach procedure doorloopt.

[5:01:46] Dus als je...

[5:01:47] Dat is ook daar belangrijk om...

[5:01:51] ...wel bij ook de feitelijke situatie en de feitelijke juridische... ...binnende regelgeving uit Europa te blijven... ...dat je niet zomaar kan zeggen... ...doe maar 5.000 vluchten eraf.

[5:02:00] Is niet het geval.

[5:02:01] Daar kan mevrouw Kossi... Of lidst Kossi iets neeschudden.

[5:02:04] We hebben te maken met Europese binnende regelgeving... ...balance-approach-procedure.

[5:02:08] Heb ik ook uitgelegd, ben ik aan gebonden.

[5:02:11] Dus... En daarmee kan je ook niet zomaar zeggen... ...we willen nachtsluiting en daarmee basta.

[5:02:17] Het gaat om een gesteld geluidsdoel.

[5:02:18] Daar komen volgens...

[5:02:21] Ingewikkelde berekeningen komen naar maatregelen uit, die verwerk je in een LVB en dat is dan de operatie die de luchthaven kan vliegen en die worden begrenst door de grenswaarden die we opbrekken of ophogen van 35 naar 148 handhavingspunten en daarop wordt gehandhaafd.

[5:02:40] Ik ga er een einde bij, er komt nog een tweede termijn lid Kostic.

[5:02:43] Er zijn drie toezeggingen voor ons nog genoteerd, dus als de Kamer en de minister even goed meeluisteren.

[5:02:50] Medio juni ontvangt de Kamer de reactienota op het advies van de Commissie voor de Mer.

[5:02:57] De tweede toezegging.

[5:02:58] Voor het zomerreces wordt de Kamer geïnformeerd over de vraag of, en zo ja, wanneer middels een wetswijziging de mogelijkheid voor de ILT van een bestuurlijke boete kan worden geïntroduceerd.

[5:03:09] Dat was een toezegging aan lid Swinkels.

[5:03:11] En lid Swinkels heeft goed gescoord, want de derde is ook voor haar.

[5:03:15] De minister zal opnieuw het gesprek aangaan met KLM over een covenant met bindende afspraken en de Kamer hierover informeren.

[5:03:27] Dat is Winkels.

[5:03:31] Ja, dank, voorzitter.

[5:03:32] Ten aanzien van die eerste toezegging richting mij over die bestuurlijke boete, ging het volgens mij over... kunnen we ook uitzoeken of dat sneller kan?

[5:03:40] Dus dat was volgens mij vooral ook de toezegging.

[5:03:42] En ten aanzien van die laatste toezegging was ik benieuwd, zit daar nu een termijn aan?

[5:03:46] Of kan de minister daar een termijn aan koppelen over dat confinant met het KLM?

[5:03:50] We gaan dat nu horen, mevrouw de minister.

[5:03:52] De inspanningsverplichting die u wilde aangaan.

[5:03:54] Dank u wel, mevrouw de minister.

[5:03:55] Die inspanning ga ik natuurlijk zo snel mogelijk plegen.

[5:03:58] Dus dan moet ik eerst even intern kijken van waar zitten we op in en dat gaan we dan doen.

[5:04:02] Dus daar ga ik gewoon zo goed als zeker gelijk mee aan de slag, laat ik het zo zeggen.

[5:04:05] En het andere punt is, inderdaad, dat klopt.

[5:04:07] Het is alweer naar het kijken of we het inderdaad naar voren kunnen halen.

[5:04:10] En daar zal ik de voor- en nadelen in schetsen en de mogelijkheden en onmogelijkheden die daarbij horen.

[5:04:14] Kruijger, je had ook nog iets over de toezegging?

[5:04:16] Ik heb volgens mij al een toezegging op het RIVM-onderzoek over blootstellingsgeluid, dat dat voor de zomer naar de Kamer komt en dat de minister dat ging gebruiken.

[5:04:28] Dat hangt toch af van wanneer INW ernaar gekeken heeft voor de feedback, toch?

[5:04:33] Daar zit het toch nu?

[5:04:35] Nee, daar staat het niet op.

[5:04:37] Dan wil ik iedereen bedanken, ook allereerste mensen op de publieke tribune, dank dat u zich zo netjes en waardig hebt gedragen.

[5:04:44] Dat is niet altijd het geval.

[5:04:45] Dus ik wil ook de mensen die thuis hebben geluisterd en gekeken via het digitale kanaal, de minister en zijn team, de leden van de Tweede Kamer, de statengeneraal, dienst, verslag en redactie, maar ook de Kamerbehoerders die altijd lange dagen maken, bedankt.

[5:04:57] Ook voor jullie goede zorgen.

[5:04:58] En dan wens ik iedereen een gezegende avond, een behouden thuiskomst en ik sluit deze vergadering.