Mensenhandel en prostitutie

[0:00:00] Het is kwart voor elf.

[0:00:02] Dat betekent dat we kunnen gaan beginnen met het commissiedebat voor mensenhandel.

[0:00:09] Een sekswerk.

[0:00:12] Ik heet de minister van Justitie en de minister van Langdurige Zorg.

[0:00:17] Justitie en Veiligheid, excuses.

[0:00:19] En minister van Langdurige Zorg, welkom.

[0:00:21] En ook de ondersteunende ambtenaren.

[0:00:24] En aan mijn linkerkant natuurlijk ook mijn collega's.

[0:00:28] En voordat we beginnen wil ik ook even aangeven dat de heer Mondies geen lid is voor de commissie.

[0:00:35] Maar ik neem aan dat de commissieleden het aanvaarden dat hij vandaag naast ons zit en het meedoet aan het debat.

[0:00:43] Mevrouw Pikker.

[0:00:45] Ja, dank u wel.

[0:00:46] Vanzelfsprekend.

[0:00:47] En ook omdat onze collega Mutluweer namens ons allen in die coronacommissie zit waar we haar ook dankbaar voor zijn.

[0:00:53] Ik heb daarna ook daarnaast ook een klein puntje van orde.

[0:00:56] Helaas loopt er een plenaire debat wat voortgezet wordt uit een eerdere debatsessie tegelijk.

[0:01:01] Dus ik moet straks na het houden van mijn inbreng door naar de plenaire zaal en zal alles nauwkeurig terugluisteren, zeg ik met een vriendelijke blik naar de ministers.

[0:01:11] Dank je wel, dat is begrijpelijk.

[0:01:14] Voor vandaag stel ik voor dat we drie interrupties hebben per Kamerlid, ook omdat we toch met een grote groep hier zijn en het debat ook zo volledig mogelijk willen benutten.

[0:01:27] Dan zou ik zeggen, dan begin ik met mevrouw Bikker.

[0:01:31] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:01:33] En voorzitter, in Nederland, dat op heel veel terreinen progressief, vooruitstrevend, leading nation is, bestaat er nog steeds een helaas een achterhaald en naïef geloof.

[0:01:46] Er is een achtergebleven groep mensen, zou ik bijna willen zeggen, die zijn blijven hangen in een bepaalde mythe.

[0:01:51] Die denken dat prostitutie voor het merendeel van de vrouwen een soort ZZP'erschap is vanuit het vrijwillig willen uitvoeren van sekswerk.

[0:02:00] En dat geloof maakt blind voor de duistere wereld van onderdrukking, van manipulatie, van dwang, van seksualisering van vrouwen en zelfs femicide.

[0:02:09] Dat wordt niet meer gezien.

[0:02:11] Of daar wordt onvoldoende over gesproken.

[0:02:14] Vindt men dan echt, juist nu we ons te weerstellen tegen de manosfeer, ik hoor daar veel over in deze tijd, dat mannen recht hebben op een vrouwenlichaam als ze ervoor betalen.

[0:02:25] Consent op één, voor iedereen, terecht.

[0:02:29] Maar is dat ook te koop?

[0:02:30] Is toch de morele vraag die ik hier aan het begin van het debat zou willen stellen.

[0:02:35] Want juist in deze tijden waarin we onze dochters, onze zussen, elk meisje, elke vrouw de kans willen geven om tot bloei te komen, waarin we gezamenlijk een vuist maken tegen femicide, tegen onderdrukking van vrouwen,

[0:02:48] kunnen we toch niet wegkijken van dit soort vormen van seksuele objectificatie van vrouwen, van een regelrechte rape culture.

[0:02:55] Want als vijf procent van de vrouwen gedwongen in de prostitutie zou zitten, zijn dat honderden verkrachtingen per dag, voorzitter.

[0:03:01] En vrouwen die expliciet of impliciet hun lichaam verkopen achter een raam, dat is toch niets anders dan een expressie van onverholen vrouwenhaat.

[0:03:09] Voorzitter, afgelopen maandag was ik op bezoek bij de Outreach van Elroy in Utrecht.

[0:03:14] Samen met die organisatie bezocht ik een aantal vrouwen voorafgaand aan hun werk in een seksclub.

[0:03:19] Wat mij van de ontmoetingen het meest is bijgebleven is hoe hard het is om te stoppen met dit werk.

[0:03:24] Voor huisvesting afhankelijk, geen diploma's en veel vrouwen uit Oost-Europa en Zuid-Amerika zijn gevangen in de verplichting om geld naar huis te sturen.

[0:03:32] Voorzitter, dit kunnen wij zoveel beter.

[0:03:35] In Nederland hebben we de idiote situatie dat prostitutie legaal is gemaakt, maar nauwelijks gereguleerd.

[0:03:40] Het is al bijna twintig jaar geleden dat de wet die hier verandering in zou brengen werd aangekondigd, zodat eindelijk in ieder geval de minimumleeftijd naar 21 jaar kan gaan en er een porjeverbod wordt ingevoerd.

[0:03:51] Ik begrijp nu dat de WRS van tafel is schaald door de minister en hij de 21-jaarsgrens en het porjeverbod via losse wetten in gaat voeren.

[0:03:59] Voorzitter, na twintig jaar wachten op een WRS ben ik chagrijnig dat we wel een stapel rapporten hebben van experts, maar geen stap zijn opgeschoten.

[0:04:07] En ik ben sceptisch dat de nieuwe plannen ook weer plannen gaan blijven.

[0:04:11] Want het is toch vaagheid in de brief.

[0:04:13] Gaat de minister die 21-jaarsgrens en het porjeverbod inrichten via het bestuursrecht of via het strafrecht?

[0:04:19] En als het via het bestuursrecht moet, voorzie ik weer twintig jaar ellende zonder resultaat.

[0:04:23] Daarom doe ik een klemmend beroep.

[0:04:26] regel dit via het strafrecht.

[0:04:27] Dat past ook bij de inrichting die door de Kamer is gekozen bij de modernisering van artikel 273f over mensenhandel, die ervoor zorgt dat mensen die 21 minners aanzetten tot prostitutie veel sneller veroordeeld kunnen worden voor mensenhandel.

[0:04:40] Graag een inhoudelijke reactie op dit punt.

[0:04:42] Ik maak me dus zorgen over de haalbaarheid omdat ik in het verleden af en toe ook wel eens een belofte heb gekregen en dat is er nog steeds niet gerealiseerd en daarom werk ik wel aan een initiatiefwet

[0:04:53] als stok achter de deur.

[0:04:54] Ik hoop dat de minister gewoon deze zomer een concreet uitgewerkt plan van wetgeving en tijdpad heeft.

[0:04:59] En anders zeg ik is het tijd om als Kamer zelf het heft in eigen hand te nemen, want we kunnen niet wachten.

[0:05:04] Die jonge meiden die nu 18 zijn, die verdienen dat wij hen beschermen.

[0:05:08] Voorzitter, ter voorbereiding van dit debat heb ik natuurlijk het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel gelezen.

[0:05:14] Rijke signalen, wisselende opvolging.

[0:05:16] De cijfers zijn ronduit zorgwekkend.

[0:05:18] 8230 signalen tegenover slechts 470 vervolgingen in 4 jaar tijd.

[0:05:25] Is de minister net zo geschrokken als ik van deze kloof?

[0:05:28] En wat heeft hij gedaan om dat te verbeteren?

[0:05:30] Van alle betrokken partijen, van WODC tot VNG en veldwerkers, klinkt dezelfde oproep.

[0:05:35] De aanpak is te versnipperd en er mist regie.

[0:05:38] Zij pleiten voor een nationaal coördinator mensenhandel.

[0:05:41] Opvallend dat de minister niet op deze aanbeveling heeft gereageerd, waarna zelfs een noodkreet volgde.

[0:05:46] Dat is niet los te zien van de rol van de minister zelf als coördinerend bewindspersoon.

[0:05:50] Blijkbaar schiet de coördinatie nog te kort.

[0:05:52] Daarom mijn vraag.

[0:05:52] Herkent de minister de roep om meer regie?

[0:05:54] Ziet hij een rol voor de nationaal coördinator of pakt hij zelf de regie?

[0:05:58] Tot slot, voorzitter, ik rond af, maar ik kan ook niet interrumperen, dus dat zal u schelen.

[0:06:02] De financiën.

[0:06:03] Voor preventie met gezag is jaarlijks 67,5 miljoen beschikbaar.

[0:06:07] Tegenover slechts 2,5 miljoen voor de aanpak van mensenhandel.

[0:06:11] Kan de minister uitleggen hoe dit zit, wat er met dit bedrag wordt bereikt en is hij bereid bij de komende begroting substantieel te laten zien welke prioriteit hij geeft aan mensenhandel, ook in financiële zin.

[0:06:24] En aan het bestrijden ervan voordat we verwarring krijgen, voorzitter.

[0:06:27] Dank u wel.

[0:06:28] Dank u wel.

[0:06:28] Ik zie dat u een interruptie heeft van de heer Boomsma.

[0:06:32] Ja, dank u wel.

[0:06:34] Ja, dank aan mevrouw Bikker voor haar betoog.

[0:06:36] En ze geeft ook aan, we moeten nu vaart maken en haast maken.

[0:06:39] Dat ben ik helemaal met haar eens.

[0:06:41] En heeft over een pooierverbod en die verhoging van de minimumleeftijd.

[0:06:45] Maar in de wetregeling prostitutie- of sekswerk staat natuurlijk ook een aantal andere elementen.

[0:06:50] Voor een vergunningstelsel en ook het belang van die intakegesprekken.

[0:06:53] Om te kijken in hoeverre mensen zorgzaam zijn.

[0:06:56] Ze heeft dus initiatiefwetten in voorbereiding.

[0:06:59] Nou, dat vind ik goed om te horen.

[0:07:01] Maar gaat ze daarin ook op die elementen in?

[0:07:03] Of vindt ze dat we daar ook nog een oplossing voor moeten vinden?

[0:07:07] Ja, voorzitter, dank voor de vraag.

[0:07:08] Dat geeft me allereerst nog de kans om te zeggen dat deze inbreng inmiddels mede namens de SGP is.

[0:07:12] De mannenbroeders staan hierachter, dus dat is mooi.

[0:07:16] En daarnaast, voorzitter, zal ik nu ingaan op de vraag van collega Boomsma.

[0:07:20] Ja, u proeft denk ik wel uit deze vier minuten inbreng een enorme frustratie dat die WRS al twintig jaar is voorbereid, waar ook allerlei burgemeesters om hebben gevraagd.

[0:07:29] En ik denk ook collega Boonsma zelf als oud raadslid in Amsterdam heeft gezien hoe belangrijk het is dat er niet alleen politie ingrijp is, maar dat we een soort barrière model hebben tegenover al die mensenhandelaren, al die pooiers die verdienen aan kwetsbare vrouwen.

[0:07:43] En dat vraagt dus ook om meer dan alleen die leeftijdsgrens verhogen of een pooierverbod.

[0:07:49] Maar wat ik wel zie is, wat kunnen wij snel doen om kwetsbare vrouwen te beschermen, ook als ik kijk naar de cijfers.

[0:07:55] Juist in de leeftijd 18 tot 22 zie ik de meeste misstanden en ook de meeste uitbuiting.

[0:08:00] Dan denk ik, dan is het voor een kamerlid in ieder geval te doen.

[0:08:04] om een initiatiefwet te maken die die leeftijd zo snel mogelijk omhoog gooit.

[0:08:08] En dat kan doordat je de klant strafbaar stelt.

[0:08:11] Zoals een klant nu ook strafbaar is als hij bij iemand onder de 18 seks zou kopen.

[0:08:15] Dus dat kan vrij eenvoudig.

[0:08:16] Ik vind het de taak van de minister, ook in overleg met de burgemeesters, om ervoor te zorgen dat er een veel beter beleid komt in gemeentes.

[0:08:23] Want zelfs dat is op dit moment niet op orde.

[0:08:26] En daar passen bijvoorbeeld die gesprekken bij de GGD.

[0:08:29] Ik heb dat zelf gezien in Utrecht, hoe daar ook signalen van mensenhandel werden opgepikt.

[0:08:33] Dus ja, die uitwerking moet.

[0:08:34] Alleen ik, mijn geduld is gewoon op.

[0:08:39] Dank u wel.

[0:08:40] Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Faber.

[0:08:43] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:08:44] Voorzitter, geen enkele vorm van criminaliteit druist zo in tegen de lichamelijke integriteit en de vrijheid van ieder mens als mensenhandel.

[0:08:51] Potentiële slachtoffers, hoofdzakelijk vrouwen, leven in diepe armoede of hunkeren naar erkenning en zijn zo een gemakkelijke prooi van uitbuiters.

[0:08:58] Eenmaal verstrikt in het sleepnet van een medogeloze mensenhandelaar worden zij verhandeld als koopwaren in de prostitutie.

[0:09:05] Zij worden onder de radar gehouden om telkens te verplaatsen.

[0:09:08] Ze worden bedreigd, vernederd en misbruikt.

[0:09:11] Voorzitter, je vraagt je dan af, is er dan niemand die dit signaleert?

[0:09:14] Of zijn er teveel mensen die hiervan profiteren?

[0:09:16] Je hebt namelijk de inbrengers die de slachtoffers in de situatie brengen van uitbuiting en de voordeeltrekkers die parachuteren op de slachtoffers.

[0:09:24] Beiden worden aangemerkt als mensenhandelaren.

[0:09:26] Verhuurders van peacekamers die een oogje dichtknijpen vallen daar ook onder.

[0:09:31] En hoe zit het met de hulpverleners die zich laf verschuilen achter de geheimhoudingsplicht?

[0:09:35] Of de chirurg die de borstvergroting uitvoert?

[0:09:38] Of diegene die de illegale abortus uitvoert met of zonder verdoving?

[0:09:41] Graag een reactie.

[0:09:43] De minimale leeftijdsgrens voor sekswerk ligt op 18 jaar en in veel gemeenten is dat al opgehoogd naar 21 jaar.

[0:09:49] Daarbij moet je beschikken over de geldigste identiteitsbewijs.

[0:09:53] Je moet toestemming hebben om te mogen werken in Nederland.

[0:09:55] Maar waar blijft het wetvoorstel om deze leeftijd zo snel mogelijk

[0:09:58] te verhogen naar 21 jaar.

[0:09:59] Collega Bikker had het er al over, graag een reactie.

[0:10:03] Verder is er binnen de seksbranche een vergunning die gekoppeld is aan de locatie, bijvoorbeeld een raamwerk of club nodig.

[0:10:09] Maar is er ook een vergunning per individu nodig?

[0:10:12] Ik kan me niet voorstellen dat deze vrouwen in loondienst zijn.

[0:10:15] Er wordt cash afgerekend, want bezoekers willen zo min mogelijk sporen achterlaten.

[0:10:19] Zijn deze vrouwen bijvoorbeeld ingeschreven in het GBA?

[0:10:22] Hebben zij een bankrekening?

[0:10:23] Het lijkt me makkelijk te achterhalen indicaties.

[0:10:26] Waarom wordt hier niet op ingezet?

[0:10:28] Graag een reactie.

[0:10:29] Voorzitter, de politie kan prostitutiecontroles uitvoeren.

[0:10:33] Dit kan als toezichthouder.

[0:10:35] De gemeente wijst op bestuurlijke bevoegdheden toe, zodat er gecontroleerd mag worden op meerderjarigheid, vrijwilligheid en legaliteit.

[0:10:42] Maar er indien er een vermoeden is van straf

[0:10:45] van een strafbaar feit, dan mag de politie enkel optreden als opsporingsambtenaar.

[0:10:50] Dan zijn bestuurlijke bevoegdheden niet toegestaan.

[0:10:53] Met als gevolg dat bestuurlijk verkregen bewijs wordt onrechtmatig.

[0:10:58] Je mag dan niet vragen of iemand gedwongen wordt haar lichaam te verkopen.

[0:11:01] En dat is juist de kern van de zaak.

[0:11:03] Is de minister bereid dit te wijzigen?

[0:11:06] En dit terwijl voor de politie een doorlaatverbod geldt als het om mensenhandel gaat.

[0:11:11] Hierdoor is de politie verplicht om direct in te grijpen bij het vermoeden van uitbuiting.

[0:11:15] Het slachtoffer wordt dan wel direct uit de uitbuitingssituatie gehaald, maar er hoeft niet direct actie te worden ondernomen tegen de daders.

[0:11:23] Die kunnen gewoon doorgaan met hun loesje zaken.

[0:11:26] Voorzitter.

[0:11:27] Links-liberaal Nederland schroomt niet om de asielindustrie te faciliteren die op haar beurt weer een deel van de gedwongen prostitutie faciliteert.

[0:11:36] Er verdwijnen regelmatig jonge vrouwen uit AZC's.

[0:11:39] Dikwijls zijn dit Afrikaanse vrouwen die met een directe vlucht uit Afrika landen op Schiphol, waar zij enkel aangeven ik ben minderjarig en ik wil asiel.

[0:11:49] Tijdens de vlucht hebben zij zich ontdaan van hun papieren, maar wel eens bekend waar ze zijn ingestapt.

[0:11:54] Dikwijls is dat in Nigeria, wat wordt gezien als een veilig land.

[0:11:58] Dus gewoon linea recta op de eerste beste vlucht terugzetten.

[0:12:02] De vliegmaatschappij is immers verantwoordelijk voor de controle van iedere passagier die aan boord gaat of die beschikt over de juiste reisdocumenten en dienen er onvolkomenheden

[0:12:11] voor, dan moeten zij zorgen voor de terugreis.

[0:12:15] Graag een reactie van de minister.

[0:12:17] De angst voor de daders is zo groot dat de aangiftebereidheid van de slachtoffers laag ligt.

[0:12:22] Pas na excessief geweld kan men breken.

[0:12:25] Daarom is het van belang dat niet alleen het slachtoffer uit de situatie gehaald, maar ook de dader direct vervolgd wordt en strafbaar wordt gesteld.

[0:12:32] En dan niet alleen

[0:12:34] En dat niet alleen de niet in verhouding staande geldboetes, maar forse gevangenisstraf en het verhalen van de opbrengsten op de daders, zodat het slachtoffer zelfstandig een nieuw leven kan opbouwen in het land van oorsprong.

[0:12:45] En niet de slachtoffers afschepen met een bedrag van duizend euro.

[0:12:49] Ter info, één jaar op de wallen kan 450.000 euro opbrengen.

[0:12:55] Waarom zou bij dergelijke opbrengsten de maatschappij moeten opdraaien voor de kosten?

[0:12:59] Tot zover.

[0:13:02] Dank u wel.

[0:13:03] Dan geef ik het woord aan mevrouw Schilder.

[0:13:07] Voorzitter, dank u wel.

[0:13:08] Ik doe mij inbrengen ook namens mevrouw Keizer.

[0:13:11] Terwijl wij hier debatteren, wordt ergens in Nederland een man, een vrouw of een minderjarige uitgebuid.

[0:13:17] We praten hier niet over incidenten, maar over georganiseerde netwerken die hun slachtoffers ronselen, manipuleren en afhankelijk maken van geweld, schulden en angst.

[0:13:26] Ondertussen blijft de aangeefde bereidheid en het aantal veroordelingen veel te laag.

[0:13:31] Gemeenten voeren allemaal hun eigen beleid rondom mensenhandel.

[0:13:34] Procedures verschillen en informatieuitwisseling schiet tekort.

[0:13:38] Politieagenten moeten bij het vinden van een slachtoffer stuk voor stuk alle opvanglocaties afbellen om ergens een veilig bed te vinden.

[0:13:45] En het is toch onvoorstelbaar dat we anno 2026 nog steeds geen systeem hebben waarbij we met één druk op een knop kunnen zien waar slachtoffers terecht kunnen.

[0:13:54] Voorzitter, waarschijnlijk is dit zo omdat er geen plekken zijn.

[0:13:57] omdat gemeentes niet kunnen of schandalig genoeg niet willen betalen.

[0:14:03] Tegelijkertijd zien we dat het Rijk voor slachtoffer zonder verblijfstatus wel aparte landelijke opvang organiseert, met ruim voldoende bedden die dan weer niet mogen worden ingezet voor slachtoffers met een rechtmatig verblijf in Nederland.

[0:14:15] Hoe wrang is het dat Nederlandse slachtoffers in hun eigen land nergens terecht kunnen?

[0:14:21] Ik vraag de minister wanneer dit gepolder nou is stopt en er, zoals ook gevraagd door de instanties, een harde landelijke regie komt in plaats van 342 verschillende gemeentelijke werkelijkheden.

[0:14:33] Voorzitter, prostitutie is legaal en voor sommigen een zelfgekozen beroep.

[0:14:37] Maar voor georganiseerde criminelen is deze sector een aantrekkelijk verdienmodel.

[0:14:42] Er gaat veel keer geld in om en het toezicht is versnipperd.

[0:14:45] Het kabinet wil nu echt de minimumleeftijd verhogen voor prostitutie en dat juichen wij toe.

[0:14:51] Maar wel blijft een belangrijke vraag liggen.

[0:14:54] Hoe voorkomt de minister dat jongeren door deze wet verder de illegaliteit in verdwijnen?

[0:15:00] Ook online loopt het volledig uit de hand.

[0:15:02] Sociale media, chat-apps en advertentiesites functioneren inmiddels als digitale marktplaatsen voor uitbuiting.

[0:15:09] Minderjarigen worden online geronseld alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

[0:15:13] Mijn vraag aan de minister is dan ook, wanneer gaan we die platforms eindelijk behandelen als onderdeel van het probleem in plaats van als een toevallige tussenpersoon?

[0:15:21] En tot slot, voorzitter, eerder deze maand zagen we op platform Nieuw Rechts berichtgeving over een groot smokkelnetwerk in Ter Apel.

[0:15:29] Via één mobiele telefoon kwam een compleet Europees netwerk in beeld.

[0:15:33] En dat laat maar weer zien hoe professioneel en internationaal georganiseerd deze mensen smokkel inmiddels is.

[0:15:38] En misschien is dat nog wel het meest zorgelijke.

[0:15:41] Natuurlijk dat zo'n netwerk bestaat, maar helaas weten we allang dat die bestaan.

[0:15:46] Maar de toevallige vondst

[0:15:48] maar dat één toevallige vondst kennelijk een groter beeld blootlegt dat niet eerder zichtbaar was.

[0:15:53] En daarom zou ik de minister willen vragen, klopt die berichtgeving?

[0:15:56] En als het klopt, wat zegt dat dan over onze huidige informatiepositie?

[0:16:01] Het roept namelijk een aantal ongemakkelijke vragen op.

[0:16:05] Minister, als één telefoon al leidt naar tientallen onderzoeken in meerdere landen, hebben onze diensten dan wel voldoende zicht op de organisatie achter deze smokkenroutes?

[0:16:13] En hoeveel geld uit Hawala-constructies wordt daadwerkelijk opgespoord of afgepakt?

[0:16:18] Of lukt het vooral om de chauffeurs en de tussenpersonen te vervolgen, terwijl de financiers en de organisatoren buiten bereik blijven?

[0:16:25] Kortom, kan de minister uitgebreid reflecteren op deze zorgwekkende signalen?

[0:16:29] Nederland is veel te lang naïef geweest en zolang de overheid verdeeld blijft optreden en criminelen nauwelijks het gevoel hebben dat ze gepakt worden, blijven slachtoffers de rekening betalen.

[0:16:39] Dank u wel.

[0:16:40] Dank u wel.

[0:16:42] De heer Moendis, u heeft een interruptie voor mevrouw Schilder.

[0:16:46] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:16:47] Ik haak even aan op het punt in het betogen over de versnipperde aanpak.

[0:16:50] Daar zullen we ook op doorgaan.

[0:16:53] Wat mij enorm opviel bij het lezen van alle stukken is dat het heel erg de hoop is dat lokaal de aanpak van mensenhandel effectief is en het regio overstijgen of de landelijke regie daarop om ook echt

[0:17:06] effect te sorteren ontbreekt.

[0:17:08] Ik was benieuwd hoe uw fractie kijkt naar deze bevindingen en wat u voorstelt.

[0:17:14] Wat je nu ziet is dat het kabinet heel erg hoopt dat het lokaal wordt opgelost en de cijfers spreken anders en kunnen we niet net als bij bijvoorbeeld complexe vormen van jeugdhulp ook kijken of je dat niet landelijker moet gaan organiseren.

[0:17:27] Ik noem maar dat.

[0:17:30] Voorzitter, dank u wel voor deze vraag.

[0:17:31] Het is ook een hele goede vraag.

[0:17:33] Wat we vooral zien is dat de manier waarop het nu werkt niet gaat.

[0:17:38] En we zien dan ook wel dat op het moment dat het Rijk het regelt, en dat is nu zo bij slachtoffers zonder verblijfstatus, we zien daar dat voor die slachtoffers wel voldoende bedden zijn, dat de wachttijd daar... Eigenlijk is er geen wachttijd of een hele korte wachttijd en dat dat toch...

[0:17:55] in gevallen waarin de gemeente de opvang regelt, dat dat niet zo is.

[0:17:59] En als je dat gewoon met elkaar vergelijkt, is eigenlijk de oplossing heel simpel.

[0:18:02] Dan moeten we met elkaar constateren dat het dus niet lukt op gemeentelijk niveau en dat we het dus weer terugtrekken naar het Rijk.

[0:18:11] Dank u wel.

[0:18:12] Dan geef ik het woord aan de heer Thijs van der Brink.

[0:18:15] Dank u wel, mevrouw de voorzitter.

[0:18:17] Marina zit op de rand van haar bed met tranen in haar ogen.

[0:18:21] Een half uur geleden is de politie binnengekomen in het appartement in een grote stad in ons land van waaruit zij samen met een andere Zuid-Amerikaanse vrouw haar diensten aanbiedt.

[0:18:30] Wie rondkijkt, ziet het meteen.

[0:18:32] Hier woont een man, maar die is nergens te bekennen.

[0:18:34] Twee vrouwen die seksuele diensten aanbieden wel.

[0:18:37] De politie maakte een afspraak naar aanleiding van een online seksadvertentie.

[0:18:41] Dagelijks bieden honderden, soms duizenden vrouwen hun diensten aan via dit soort sites.

[0:18:46] Meer dan de helft komt uit Latijns-Amerika of Azië.

[0:18:50] In de praktijk betekent dat vaak dat ze illegaal in Nederland verblijven en werken zonder vergunning.

[0:18:55] Dat maakt hun positie uiterst kwetsbaar.

[0:18:57] Marina krijgt na de controle 28 dagen om het land te verlaten.

[0:19:01] Maar de kans dat haar diensten morgen alweer via een andere website en vanuit een andere plaats worden aangeboden, is groot.

[0:19:07] Zo werkt deze sector.

[0:19:10] Voorzitter, menshandel is een van de meest ontwrichtende vormen van onbemijning van de menselijke waardigheid.

[0:19:15] Achtergesloten deuren en steeds vaker online worden slachtoffers uitgebuit, verkracht, onder druk gezet en misleid.

[0:19:23] Voor het CDA staat voorop dat niemand tot handelswaar mag worden gereduceerd.

[0:19:27] Er is hier sprake van een zeer zorgelijke groep sekswerkers, vaak verslaafd, financieel gedwongen, verstandelijk beperkt of een combinatie daarvan.

[0:19:35] Uitbuiting is hier altijd dichtbij.

[0:19:37] Daarom moeten er twee dingen gebeuren.

[0:19:39] Slachtoffers van uitbuiting beter beschermen en daders effectiever aanpakken.

[0:19:44] Om met dat laatste te beginnen, de afstemming tussen gemeente en politie kan en moet beter.

[0:19:49] Het Haagseconomisch Interventie Team laat zien wat werkt.

[0:19:52] 27 gemeenten werken daar samen met de politie om echt een vuist te maken tegen uitbuiting en ondermijning.

[0:19:58] Door die schaal is er voldoende expertise om verschil te maken.

[0:20:01] Vraag, wilt u organiseren dat ook andere regio's zo gaan samenwerken, zodat een strenge aanpak niet leidt tot verplaatsing naar de volgende gemeente?

[0:20:10] En hoe kijkt u aan tegen een nationaal coördinator die regie kan brengen?

[0:20:14] Is dat nodig of kunt u zelf die rol oppakken en zorgen voor een stevigere aanpak?

[0:20:19] Veel slachtoffers doen geen aangifte uit angst en schaamte.

[0:20:22] Soms zijn er wel signalen, maar onvoldoende aanknopingspunten om in te grijpen.

[0:20:26] Hoe kunnen deze slachtoffers toch geholpen worden?

[0:20:29] Kunt u bevorderen dat eerder kan worden ingegrepen, ook bij geringe vermoedens van mensenhandel?

[0:20:35] De wereld van mensenhandel is in tien jaar tijd sterk veranderd.

[0:20:38] Seksuele uitbuiting verschuift naar online platforms, toezicht en handhaving blijven achter en Europol waarschuwt voor de groei van online georganiseerde mensenhandel.

[0:20:48] Wat het CDA betreft moet de vrijblijvendheid stoppen.

[0:20:51] Platforms die verdienen aan seksabstenties kunnen niet wegkijken.

[0:20:54] Banken melden ongebruikelijke transacties en techbedrijven moeten optreden tegen online misbruik.

[0:20:59] Waarom geldt die verantwoordelijkheid niet voor deze platforms?

[0:21:02] In België geldt een meld- en informatieplicht voor platforms met seksadvertenties.

[0:21:08] Aanbieders moeten onder meer ID-gegevens, een recente foto, een telefoonnummer en betalingsinformatie vastleggen.

[0:21:14] Ziet de minister mogelijkheden om dit ook in Nederland wettelijk vast te leggen?

[0:21:19] Voor wat betreft de opvang, het rapport tussen hoop en onmacht is schokkend en glashelder.

[0:21:24] Dit moet beter.

[0:21:25] Deelt de minister dat de opvang van slachtoffers van mensenhandel tekortschiet?

[0:21:30] Welke stappen worden gezet om het aantal veilige en gespecialiseerde plekken uit te bereiden?

[0:21:35] En bent u bereid, dat al eerder gezegd, landelijke regie te organiseren voor opvang en doorverwijzing, zodat slachtoffers niet afhankelijk zijn van hun regio?

[0:21:44] Voorzitter, mijn voorganger Harme Krul voeg al jaren aandacht voor misstanden in de Nederlandse porno-industrie.

[0:21:49] Inmiddels loopt er een WODC-onderzoek, maar dat gaat traag.

[0:21:52] Wat is de stand van zaken en wanneer volgt de afronding?

[0:21:54] Is de minister bereid ook hier sneller stappen te zetten om slachtoffers te beschermen?

[0:21:59] Tot slot, in de afgelopen weken en maanden ben ik in de hulpverlening rond deze sector, maar ook bij de politie en veel gemeenten, veel mensen tegengekomen die dolgraag het verschil willen maken voor megakwetsbare vrouwen en mannen in de seksindustrie.

[0:22:12] Ik doe vandaag een dringend beroep op beide ministers om al deze mensen in staat te stellen daadwerkelijk verschil te maken.

[0:22:18] De problemen zijn helder, de oplossingsrichtingen meestal ook.

[0:22:22] Maak van dit onderwerp prioriteit en ga aan de slag.

[0:22:25] De uitbuiting is te gruwelijk en verdrietig om voor te laten bestaan.

[0:22:29] Dank u wel.

[0:22:31] Dank u wel.

[0:22:32] U heeft de interruptie van de heer Boosma.

[0:22:35] Ja, dank.

[0:22:37] Het zei hij altijd over die advertentieplatformen en dat daar te weinig wordt gedaan om misstanden tegen te gaan door de hosts of door de organisatoren daarvan.

[0:22:46] Maar denkt hij dat er een nieuwe wettelijke grondslag dus voor nodig is?

[0:22:49] En wat zou die precies moeten behelzen?

[0:22:54] Ik denk dat er nu op vrijwillige basis al wel veel gebeurt via confinanten.

[0:22:58] Wij zien dat dat onvoldoende werkt.

[0:23:00] Dus daarom mijn vraag aan de minister, is het mogelijk om dat wettelijk te regelen?

[0:23:03] En het zou heel mooi zijn als je dan van die adverteerders vraagt, of van de host vraagt om vast te leggen een aantal gegevens van de mensen die daar adverteren.

[0:23:14] Zodat als er dingen misgaan, je weet om welke vrouwen het gaat, maar ze kunnen daar ook bijvoorbeeld melden als klanten zich misdragen.

[0:23:20] Dat kan beide kanten opwerken, wat ons betreft.

[0:23:24] Dank u wel.

[0:23:25] Dan geef ik het woord aan de heer Mohindeef.

[0:23:28] Voorzitter, dank u wel.

[0:23:29] Zoals u zelf al zei, voorzitter, dank dat ik...

[0:23:32] Ik dank de commissie, moet ik dan zeggen, dat ik het woord mag voeren.

[0:23:35] Nog even voor de helderheid, ik doe dat heel tijdelijk.

[0:23:39] Collega Muthluer, die zit in de enquête corona over... Nou, het is het anderhalve maand, ziet u haar weer op deze stoel.

[0:23:48] Dus dit is mijn eerste debat over...

[0:23:51] Menshandel en prostitutie of sekswerk.

[0:23:54] Misschien ook wel gelijk de laatste.

[0:23:56] Het is wel goed om te weten.

[0:23:57] Ik heb drie punten.

[0:23:58] Laat ik beginnen met een aangenomen motie van collega Muthluwer over de nationale coördinatie.

[0:24:04] Daar is veel informatie over gekomen.

[0:24:05] Er ligt een WODC-onderzoek naar aanleiding van onze motie, maar ook de Nationaal Rapporteur heeft daar het een en ander over gezegd.

[0:24:11] En de conclusies bevestigen waar wij allang bang voor waren, namelijk dat de aanpak van mensenhandel veel te versnipperd is en dat de effectieve aanpak daardoor wordt belemmerd.

[0:24:22] Er wordt onder andere aanbevolen om...

[0:24:24] Het gaat om expertise, capaciteit, maar het gaat ook om een stukje coördinatie.

[0:24:28] We hebben te maken met ministeries, meerdere ministeries die hier...

[0:24:32] iets van doen hebben naast JNV, VWS.

[0:24:35] We zien hier ook twee ministers, maar er zijn ook nog twee andere bewindspersonen en ambtenaren betrokken.

[0:24:39] En dan is de grote vraag, interdepartementaal, een vreselijk woord, maar wat komt er werkelijk van terecht?

[0:24:45] Zijn er ook echt ambtenaren die hier erg vol landelijk regie op zitten om ook echt effect te sorteren?

[0:24:51] of dat we elk jaar wachten op nieuwe cijfers en met elkaar vaststellen dat er niets is opgeschoten.

[0:24:56] Dus ik was ook benieuwd hoe het kabinet algemeen oordeelt over hun effectiviteit als het gaat om de aanpak tot nu toe en wat zij meer kunnen doen om gemeenten ook echt te helpen als het gaat om regio-overstijgende problematiek.

[0:25:10] Dezelfde discussie, voorzitter, hier in de jeugdzorg.

[0:25:13] Daar ook, dat wat lokaal kan, moet je lokaal organiseren.

[0:25:17] Maar dat wat echt boven de pet groeit van gemeenten, daar zullen we toch weer kritisch moeten zijn.

[0:25:22] Of zware en complexe vormen van jeugdhulp in dit geval.

[0:25:26] dat je dat weer centraal moet organiseren.

[0:25:28] En ik vind ook dat we door die bril naar mensenhandel moeten kijken, veel meer dan we de afgelopen jaren hebben gedaan.

[0:25:34] Dus ik hoop dat we volgend jaar een ander debat voeren en echt te gaan hebben over de vervolgstappen en niet constateren dat de cijfers weer slecht waren.

[0:25:42] Dus ik ben heel erg benieuwd of de minister concreet bijvoorbeeld

[0:25:47] Oren heeft naar het voorstel om toch over te gaan tot een regisseur, een nationale coördinator op dit dossier.

[0:25:54] Ook het WDC-rapport zegt dat er meerwaarde zit.

[0:25:57] Graag in reactie.

[0:25:59] We kennen allemaal de Valkenburgse zedenzaak uit 2014.

[0:26:03] Een vreselijke zedenzaak waar 29 mannen terecht stonden voor het hebben van betaalde seks met minderjarigen.

[0:26:11] En de vraag die daaruit reisde, er zijn in die tijd veel moties aangenomen, veel voorstellen gedaan.

[0:26:17] Er is ook in de wet, is er een strafverzwaring, nou ja, een feit en de grote vraag is nu die laatste wet, als ik het goed heb, wet seksueel misdrijven van kracht is het sinds twee jaar, wat daar nu werkelijk, ja, wat die wet werkelijk doet, wat voor effect ziet het kabinet, werkt dit nu zo bij de aanpak van mensenhandel, minderjarigen om het maar even zo te zeggen en is er niet meer nodig

[0:26:46] om effectief te zijn.

[0:26:48] Ik hoor graag van het kabinet...

[0:26:52] wat dit betekent voor opsporing, vervolging en berechting en of wij niet een tandje bij moeten zetten.

[0:26:59] Graag een reactie.

[0:27:00] De collega van het CDA had het al over de nazorg, de opvang van slachtoffers.

[0:27:07] Valente heeft ons, de branchevereniging voor participatie, begeleiding en veilige opvang, ook wel hele concrete voorstellen gedaan.

[0:27:15] Dus ik ben ook benieuwd hoe de regering

[0:27:17] de huidige tekort en versnippering als het gaat om de opvang, om dit systematischer aan te pakken.

[0:27:23] Zo zou bijvoorbeeld een nationaal verwijsmechanisme moeten komen tot waar triage, plaatsing van overdracht, uniform is geregeld voor slachtoffers.

[0:27:31] Ik ben ook heel erg benieuwd of we op dit vlak iets van, ja, of ik het kabinet iets

[0:27:37] of er iets van regie is op dit vlak.

[0:27:40] Mijn grootste zorg, voorzitter, ik ben redelijk nieuw op dit dossier, maar ik heb al lang het zorgdossier gehad, is dat ook hier het gevaar is dat het Rijk naar gemeente kijkt en het gemeente kijkt naar het Rijk als het complex is.

[0:27:52] Ik zou zeggen, wacht daar niet op.

[0:27:54] Zulke discussies kunnen tien jaar lang duren.

[0:27:56] Ik ben heel erg benieuwd waar de landelijke regie zit en of er ook bereidheid is om daar waar de aanpak lokaal te complex is, om dat nationaal te organiseren.

[0:28:06] Dank u wel.

[0:28:08] Dank u wel.

[0:28:09] Dan geef ik het woord aan de heer Bikkers.

[0:28:11] Dank u wel, voorzitter.

[0:28:13] Al heet ze anders, heeft ze graag dat ik haar Melissa noem.

[0:28:17] Haar echte naam hoort ze vanwege alle stigma's liever niet in het openbaar.

[0:28:21] En volgens de wet is haar werk legaal, net als dat van ieder ander.

[0:28:25] En toch merkt ze elke dag hoe weinig dat in de praktijk betekent.

[0:28:29] Wanneer ze een bankrekening wil openen, blijft het gesprek hangen zodra ze eerlijk is over haar beroep.

[0:28:33] Bij het aanvragen van de hypotheek krijgt ze beleefde afwijzingen zonder duidelijke redenen.

[0:28:38] En een verzekering afsluiten voelt als een onderhandeling waarin ze zichzelf telkens opnieuw moet verdedigen.

[0:28:42] Het zijn geen expliciete verboden die haar tegenhouden, maar vooral aannames.

[0:28:47] Aannames dat ze onbetrouwbaar zou zijn, dat er risico's op witwassen zouden bestaan of dat haar werk per definitie minder waard zou zijn.

[0:28:54] En ondertussen betaalt ze gewoon belasting, houdt zich aan alle regels en probeert ze net als ieder ander iets op te bouwen en een stabiel bestaan te organiseren.

[0:29:02] Ze zoekt een plek om haar werk legaal te doen en veilig uit te voeren, maar krijgt elke keer in de praktijk nergens een vergunning of toegang zonder extra drempels.

[0:29:11] Het veranderen is niet dat haar werk illegaal zou zijn, want dat is het natuurlijk niet, maar dat de wereld om haar heen haar nog steeds behandelt alsof ze buiten het systeem valt, terwijl ze er juist middenin staat.

[0:29:22] En dat wringt des te meer omdat we in wetgeving juist hebben vastgelegd dat dit werk onder voorwaarden legaal is.

[0:29:28] maar de maatschappelijke en institutionele uitvoering daar nog onvoldoende op aansluit.

[0:29:33] Voorzitter, terwijl we hard optreden tegen uitbuiting en mensenhandel, en dat misschien nog harder moeten doen, zien we tegelijkertijd dat mensen die legaal werken nog steeds, ondanks alle programma's en beleidsintenties, tegen muren oplopen.

[0:29:44] En dat moet anders.

[0:29:46] Wetgeving alleen is niet genoeg als de toegang tot basisvoorzieningen in de praktijk achterblijft.

[0:29:51] En daarom de volgende vraag aan de minister.

[0:29:52] Hoe zorgen we ervoor dat sekswerkers daadwerkelijk toegang krijgen tot bancaire diensten?

[0:29:57] En is het nodig om dit wettelijk beter te borgen om willekeur tegen te gaan?

[0:30:02] Zit hij daarnaast mogelijkheden om samen met verzekeraars te komen tot een landelijk dekkend en werkbaar aanbod, inclusief bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheidsverzekeringen?

[0:30:10] En is de minister bereid om meer harmonisatie van gemeentelijk beleid na te streven, zodat sekswerkers niet afhankelijk zijn van hun postcode of de vraag of zij hun werk wel of niet kunnen uitvoeren?

[0:30:23] En voorzitter, als we willen dat sekswerk veilig en transparant en legaal gebeurt, dan moeten we ook de randvoorwaarden op orde hebben.

[0:30:29] Anders blijft legaliteit in theorie bestaan, maar wordt die in de praktijk uitgehold.

[0:30:35] Voorzitter, hoewel Melissa haar werk uit vrije wil uitvoert, is dat helaas niet bij iedereen zo.

[0:30:40] De cijfers rondom mensen die onder dwang leven en werken geven al jaren reden tot grote zorg.

[0:30:46] En achter al die cijfers gaan telkens opnieuw zeer ernstige en schrijnende verhalen schel.

[0:30:51] Het aantal minderjarige slachtoffers is gestegen.

[0:30:53] Internationale seksuele uitbuiting neemt toe, net als vormen van criminele uitbuitingen die zich steeds verder ontwikkelen en aanpassen.

[0:31:01] Tegelijkertijd zien we dat een aanzienlijk deel van de onderzoeken eindigt zonder vervolging, vaak door gebrek aan bewijs of complexiteit van de zaken.

[0:31:09] Voorzitter, daaraan vraag ik de minister of hij het met mij eens is dat de pakkans omhoog moet en de strafrechtelijke aanpak effectiever moet worden ingericht.

[0:31:16] en of het aangenomen wetsvoorstel voor modernisering van de strafbaarstelling van mensenhandel, dat al geruime tijd op behandeling in de Eerste Kamer wacht, daarvoor voldoende handvatten biedt of tot aanvullende stappen nodig zijn.

[0:31:29] Voorzitter, bescherming van slachtoffers is cruciaal, maar dat mag nooit betekenen dat we minder scherp zijn op daders.

[0:31:34] Integendeel, we moeten resultaten zien in praktijk in de vorm van meer veroordelingen, effectieve opsporing en het daadwerkelijk oprollen van criminele netwerken die hierachter schelgen.

[0:31:44] Wanneer een slachtoffer van mensenhandel of seksuele uitbuiting na een vaak langdurige en pijnlijke weg de moed vindt om zich te melden voor hulp, dan zien we in de praktijk dat het opvangsysteem vastloopt.

[0:31:55] Mijn collega's hadden het daar ook over.

[0:31:57] Er zijn te weinig plekken, de organisatie is versnipperd en er is onvoldoende overzicht.

[0:32:02] Slachtoffers moeten soms te lang wachten of komen terecht op plekken die niet toegerust zijn om hun complexieproblematiek te helpen.

[0:32:10] Zoals een vrouwenopvang of zelfs daklozenopvang.

[0:32:15] Je helpt mensen te herstellen van zware trauma's die ze vaak hebben opgelopen.

[0:32:19] Daarom de volgende vraag aan de minister.

[0:32:21] Herkent de minister dat het huidige opvangstelsel structureel tekortschiet en is zij bereid om meer centrale regie te organiseren zodat er beter overzicht komt en regionale verschillen worden verkleind?

[0:32:31] En hoe gaat zij ervoor zorgen dat slachtoffers met complexe problematiek sneller en beter op de juiste plek terechtkomen?

[0:32:37] Voorzitter, zonder goede opvang is er geen herstel en zonder herstel is er geen kans op een nieuwe start.

[0:32:43] Dank u wel.

[0:32:45] Dank u wel, maar ik zie geen interrupties.

[0:32:47] Dan geef ik het woord aan de heer Boomsma.

[0:32:49] Dank u wel, voorzitter.

[0:32:51] Elke dag worden in Nederland vrouwen seksueel uitgebuit en commercieel verkracht.

[0:32:56] Bijna altijd gaat het dan om kwetsbare meisjes, soms ook mannen of zelfs kinderen die met geweld of valse beloftes hier naartoe worden gelokt en die vervolgens financieel, emotioneel en soms ook met fysiek geweld worden gechanteerd.

[0:33:07] En dat gebeurt in bordelen, in hotels, in huizen, in clubs, in kelderboxen en ook steeds meer online.

[0:33:12] En dat dit op deze schaal kan gebeuren, zowat onder onze ogen, is een grote schandvlek voor Nederland.

[0:33:18] En het is dus een dure plicht om dat zo goed mogelijk te bestrijden en deze gruwelijke misstanden zoveel mogelijk te beëindigen.

[0:33:25] Doen we dat nu?

[0:33:27] Nog niet.

[0:33:27] Dat moet nog veel beter.

[0:33:29] En daarvoor zijn de afgelopen jaren dus bergen papier en rapporten en onderzoeken met allemaal ideeën en aanbevelingen geproduceerd die vaak al jaren dus liggen.

[0:33:36] Jaar 21 wil dat nu een speerpunt en een prioriteit wordt van dit kabinet en dat we de komende tijd echt een keer knopen gaan doorhakken.

[0:33:43] Ten eerste de opvang en de hulp van slachtoffers.

[0:33:45] Velen hebben er al op gewezen.

[0:33:46] Er zijn te weinig plekken.

[0:33:47] De verdeling loopt niet goed.

[0:33:48] Mensen vallen tussen wal en schip.

[0:33:49] Moeten in de cel slapen.

[0:33:50] Soms raken volgens uit beeld.

[0:33:52] Nationaal rapporteur geeft zelfs aan dat 45 procent van de slachtoffers binnen vijf jaar opnieuw slachtoffer wordt.

[0:33:59] Nou, bij dat soort falen mogen we ons natuurlijk nooit neerleggen.

[0:34:02] En zie ook het boek door het vangnet dat net verschenen.

[0:34:05] Nou, dat decentrale model, dat werkt nu dus niet.

[0:34:07] Er is overigens inmiddels een jaar geleden al een motie aangenomen van mijzelf en de heer Van Nispen voor een landelijke voorziening, voor een landelijke financiering, systeem van doorverwijzing.

[0:34:15] Waar blijft de uitvoering?

[0:34:17] Dit is dus een hele Kamer eigenlijk daarvoor.

[0:34:18] Dus dat moet nu gewoon gewoon worden gedaan.

[0:34:21] Dan twee.

[0:34:22] Ook al jaren wordt geconstateerd, ook door de Nationale Rapporteur, dat er nauwelijks zicht is op minderjarige slachtoffers.

[0:34:28] En die worden dus ook uitgebuit, vaak zelfs rond scholen, thuis en ook op azc's.

[0:34:34] Dus sowieso moeten die online chatgroepen van vier worden voortgezet en goed gefinancierd.

[0:34:38] Dat is nou een van de weinig succesvolle manieren om wel in contact te komen.

[0:34:42] Dus die hele online outreach.

[0:34:44] En hoe zit dat bij criminele uitbuiting?

[0:34:46] Want dat neemt dus ook schrikbarend toe.

[0:34:48] Daarvoor moet ook zo'n laagdrempelige voorziening zijn.

[0:34:50] weten die kinderen en jongeren nu ook op die manier hulp te zoeken.

[0:34:54] Sowieso is het een zaak dat zoveel mogelijk professionals in staat en alert zijn om signalen te zien van uitbuiting mensenhandel en dan moeten ze ook weten wat ze kunnen doen.

[0:35:03] Dus waar staan we nu met het aantal cursussen dat kan worden aangeboden aan mensen die daarbij betrokken zijn?

[0:35:10] Het is ook buitengewoon schrokken dat 85% van de medewerkers in de asielketen voor minderjarigen zegt dat jongeren te maken hebben met mensenhandel.

[0:35:16] Dus wat gaan de ministers doen om deze jongeren beter te beschermen?

[0:35:21] Dan ook de handhaving en de vervolging van daders.

[0:35:23] Ook dat is te versnipperd en ook daar moeten we nu eindelijk gaan doorpakken.

[0:35:26] Het aantal daders dat wordt vervolgd daalt juist, dus dat kan niet.

[0:35:30] Dat vraagt dus ontblijvende aandacht.

[0:35:32] Het moet prioriteit krijgen.

[0:35:33] Het vraagt ook extra expertise, specifieke aandacht voor dit type slachtoffers, ook om hun aangiftes te ondersteunen.

[0:35:40] Er zijn nu ook de lange doorlooptijden.

[0:35:42] worden de aanbevelingen van die eindrapportage-pilot-aangiftebereidheid nu allemaal overgenomen.

[0:35:47] Er is nu een landelijke leidraad, maar dat die bestaat niet genoeg, moet ook worden nageleefd.

[0:35:52] Dus kan die niet verplicht worden gesteld.

[0:35:55] Ten aanzien van de advertentiesites, collega Van den Brink heeft het al gezegd, die zelfregulering werkt gewoon niet.

[0:35:59] Er moet gewoon een wettelijke grondslag komen en een zorgplicht om ook signalen van uitbuiting aan te geven.

[0:36:04] Ja, dan, voorzitter, het WODC, dat Rand-rapport, bevestigt ook die noodzaak van een uniformele beleid, een betere handhaving, nationale, landelijke coördinatie.

[0:36:13] Dus dan kun je een coördinator aanstellen, dat moet ook van de richtlijn.

[0:36:17] Dus wie gaat dat doen?

[0:36:18] Maar het gaat natuurlijk ook om de juiste wettelijke kaders.

[0:36:20] En als dan de wet regeling sekswerk nu niet wordt doorgezet, ja, wat gebeurt er dan?

[0:36:24] Want al die redenen die daarvoor bestonden en die ook in die memorie van toelichting staan beschreven over de noodzaak daarvan, dat het versnipperd is dat die verschillen tussen gemeenten niet goed werken,

[0:36:33] Die problemen zijn er nog steeds.

[0:36:35] Dus op welke manier gaat het kabinet dat nou te lijf?

[0:36:39] En wat ons betreft, ja, die minimumleeftijd moet er nu sowieso komen, ook inderdaad voor de zomer al.

[0:36:46] Maar hoe krijg je nou beter zicht op die groep als je geen vergunningstelsel hebt?

[0:36:49] En hoe ga je nou ervoor zorgen dat je die kans op uitbuiting beperkt, door in ieder geval te kijken met een intakegesprek en een zelfredzaamheidstoets, dat mensen in ieder geval een taal spreken, dat ze weten waar ze zijn, dat ze een adres hebben.

[0:37:02] Ik vind ook dat er voor thuisprostitutie gewoon een landelijk verbod moet komen, dan geeft dat ook veel meer eenduidigheid.

[0:37:07] Nou tot slot, er komt dus ook een wet voor gegevensverwerking.

[0:37:10] Weet ik ook, vijftien jaar geleden in de gemeente Amsterdam daar al constateerde men al dat dat niet kon, dat je bijzondere persoonsgehevens hier moet kunnen verwerken.

[0:37:19] Maar de VNG constateert alweer dat de juridische basis daarvoor nog breder moet.

[0:37:23] Dus hoe zit dat?

[0:37:26] U heeft een interruptie van de heer Mohandies.

[0:37:28] Ik kan heel eind meegaan in het betoog van collega Boomsma als het gaat om meerlandelijke regie, meerlandelijke aanpak, maar ook kijken hoe we gemeenten kunnen helpen door ook taken of onderdelen van de aanpak landelijk te organiseren.

[0:37:42] Ik haakte even aan op het voorstel.

[0:37:45] Ik vind dat er een verbod moet komen op sekswerk thuis.

[0:37:50] Ik vroeg me af, er zijn natuurlijk best wat landen te noemen in Europa, maar ook daarbuiten, die dat hebben.

[0:37:55] En daar zien we dat de illegaliteit weer enorm toeneemt.

[0:38:00] Dus mijn simpele vraag is, denkt u dat een verbod gaat helpen?

[0:38:05] Dat we daarmee het politie makkelijker maken

[0:38:09] om dit op te lossen, want er zijn best wat landen te noemen waar het niet is opgelost met een simpel verbod, om het maar even zo te zeggen.

[0:38:17] Dus ik ben even benieuwd naar uw bevatting daarover.

[0:38:22] Een hele goede vraag.

[0:38:23] Kijk, in de meeste gemeentes is al een verbod dat gemeentelijk georganiseerd is op het uitoefenen van dat beroep thuis.

[0:38:31] Alleen, het is goed om dat gewoon landelijk te hebben.

[0:38:33] Dan is het heel duidelijk.

[0:38:34] En ik denk, je moet dat gewoon niet thuis willen doen.

[0:38:36] Zijn vrouwen ook extra kwetsbaar of mensen?

[0:38:38] Dan is het in hun eigen omgeving.

[0:38:39] Heel veel beroepen mag je overigens niet thuis uitoefenen.

[0:38:42] Maar goed, er zit natuurlijk een enorme spanning op het hele dossier.

[0:38:46] Niet alleen bij een mogelijk verbod op thuisprostitutie, maar in het hele veld op de wettelijke regels die je maakt en het feit dat een heel groot deel van de prostitutie zich überhaupt daaraan onttrekt.

[0:39:01] En dat begon al met de...

[0:39:04] De opheffing van het bordeelverbod in 2000, dat heeft niet gebracht wat we daarvan hadden verwacht.

[0:39:10] Men dacht van ja, nu is het dan legaal, dan kunnen we het goed gaan beheersen en controleren.

[0:39:13] Dan kan je dat allemaal in goede banen leiden en dat is gewoon niet gebeurd.

[0:39:18] En dat heeft ook te maken met de aard van prostitutie zelf.

[0:39:22] Dat leent ze slecht voor.

[0:39:24] Heel veel mensen willen dat niet doen.

[0:39:27] Die willen het überhaupt niet doen en die worden er dus toe gedwongen.

[0:39:30] En als ze het wel doen, willen ze ook niet geregistreerd staan.

[0:39:35] Dan willen ze dat juist niet in het openbaar doen.

[0:39:37] Dat gaat steeds meer online en ondergronds.

[0:39:40] En daarom is het belangrijk om hele duidelijke regels te hebben, zodat je zo goed mogelijk kunt handhaven wat we kunnen.

[0:39:47] En het is ook zo, ja...

[0:39:49] Kijk, als klanten prostituees kunnen vinden, dan kan de politie ze ook vinden uiteindelijk.

[0:39:55] Dus het is ook niet zo dat je dan om die reden dat het dan ondergronds kan gaan, dan maar geen regels moet stellen of dan maar het moet laten gebeuren.

[0:40:05] Dus ja, het is een terechte vraag, maar ik denk dat de aanpak van misstanden en uitbuiting in Nederland in ieder geval gebaat te zijn bij meer eenduidigheid in het landelijke beleid.

[0:40:15] Dat er niet meer zo is dat de ene gemeente heeft een minimumleeftijd van 21, de andere niet.

[0:40:20] De ene heeft een vergunningstelsel, de andere niet.

[0:40:22] De ene heeft een verbod op thuisprostitutie, de andere niet.

[0:40:24] Dan krijg je dus een waterpet effect en dat helpt niet.

[0:40:27] Daarom denk ik ja,

[0:40:28] Landelijk moet daar één beleid voor komen en één wettelijk kader en dat moet ook stringent.

[0:40:32] En overigens, we hebben het inderdaad over een minimum leeftijdsverbod, een minimum leeftijdsverbod van 21.

[0:40:38] Dat wilde ik ook wel aan de minister vragen.

[0:40:39] Hoe zit het met de minimum leeftijds van de klanten?

[0:40:44] Dank u wel voor uw uitgebreide beantwoording.

[0:40:51] U heeft nog een interruptie van de heer Mohandis.

[0:40:55] Dank voor het lang antwoord.

[0:40:56] Ik moest even terug op mijn kernvraag.

[0:41:02] Ik denk dat de meeste partijen voor een eenduidige aanpak zijn.

[0:41:05] Waar het risico zit, op het moment dat we alleen maar eenzijdig kijken naar verboden,

[0:41:10] dan zien we gewoon in te veel landen die het hebben geprobeerd dat je het in de illegaliteit duwt en dat het ook onduidelijk wordt en diffuus wordt van wat mag wel, wat mag niet.

[0:41:21] Dus dat er eenduidigheid moet zijn en duidelijkheid moet zijn, daar ben ik helemaal voor.

[0:41:25] Maar ik wil waken voor een soort, en dat verwijt ik u niet, maar meer in het algemeen het debat, een soort naïviteit van als het maar

[0:41:31] verbieden, dan is het er niet meer.

[0:41:32] Er zijn best wat landen die het hebben verboden, op de gevaar dat ik nu allemaal landen ga noemen.

[0:41:38] Ik zou zeggen Google ze even.

[0:41:40] Oost-Europa, Noord-Afrika, ik kan genoeg landen noemen waar het op papier verboden is, maar waar het juist veel ingewikkelder is om het aan te pakken, omdat het ondergrondse

[0:41:49] zo groot is geworden dat het moeilijk handhaafbaar is.

[0:41:52] Dus ik ga heel erg een eind mee in duidigheid, in duidelijk wat wel mag en wat niet mag en dat wat wel mag dan ook alles wat erbij hoort ook toestaan, van een bankrekening tot de mette, die discussie hebben we ook gehad.

[0:42:03] Maar voorkomen dat we heel erg op een glijdende schaal zitten in de Kamer alleen maar het over een verbod te hebben en dan een soort land te worden waar het ondergronds niet meer te handhaven is, dat is eigenlijk mijn angst als we teveel door de lens van verboden gaan kijken.

[0:42:19] Klinkt ideaal, maar de praktijk is ingewikkeld.

[0:42:21] Voordat ik u het woord geef, meneer Bounsma, dit was ook weer een vrij lange interruptie.

[0:42:26] Dus ik verzoek u, meneer Bounsma, uw antwoord wat korter te houden.

[0:42:31] President, het is heel erg naïef om te denken dat je prostitutie en uitbuiting volledig kunt uitbannen met een verbod.

[0:42:39] Het is alleen nog veel naïever om te denken dat je er een normaal beroep van kunt maken en dat je met goede regels volledig in goede banen kunt leiden.

[0:42:48] Want de aard van het beroep is nu eenmaal zo dat de meeste mensen dat niet willen doen.

[0:42:52] Je ziet dus dat de meeste mensen die komen daar toch niet als een positieve keuze in terecht.

[0:42:58] Dat zou ik ook tegen mijn buurman hier willen zeggen.

[0:42:59] Dat geromantiseerde beeld daarvan is nog veel naiever.

[0:43:05] En het is overigens ook niet waar dat landen waar het verboden is, dat de problemen daar per se groter zijn.

[0:43:10] Je hebt in Scandinavische landen, inderdaad, zijn met name de klanten strafbaar.

[0:43:15] Dat is het tweede model.

[0:43:18] De ervaring daarmee is, voor zover ik weet en wat ik daarvan heb meegekregen en de rapporten en studies die ik daarvan ken, werkt dat eigenlijk beter.

[0:43:26] Dus het is ook weer niet zo dat een verbod nooit werkt.

[0:43:31] Nou, overigens voor alle duidelijke...

[0:43:32] Ik had het nu over een verbod alleen op de thuisprostitutie en niet een geheel verbod.

[0:43:35] Maar goed, ja.

[0:43:38] Dank u wel.

[0:43:38] Dan wil ik graag de voorzitterschap overdragen aan mevrouw Faber, zodat ik mijn inbreng kan doen.

[0:43:45] Nou, gaat uw gang.

[0:43:46] Dank u wel, voorzitter.

[0:43:48] Volgens de Nationaal Rapporteur zijn vorig jaar slechts 944 slachtoffers van mensenhandel in beeld gekomen, terwijl het werkelijk aantal vermoedelijk rond de 5000 ligt.

[0:43:57] Dat betekent dat duizenden slachtoffers buiten beeld blijven, terwijl uitbuiting zich steeds professioneler, internationaler en online organiseert.

[0:44:06] Daarom moeten we criminelen en uitbuiters hard aanpakken, sterke inzetten op preventie en zorgen dat slachtoffers daadwerkelijk bescherming en passend hulp krijgen.

[0:44:16] En we zien een zorgwekkende explosieve groei van criminele uitbuiting van jongeren.

[0:44:22] Er kent de minister dat de huidige aanpak en preventie tekortschieten.

[0:44:26] Welke extra maatregelen worden er genomen om jongeren eerder en beter te beschermen?

[0:44:31] Voorzitter, juist online lijkt de overheid steeds meer achter de feiten aan te lopen.

[0:44:37] De recente berichten over online netwerken waarin mannen elkaar tips geven over verkrachting, het algeren van vrouwen en het verspreiden van seksueel misbruik zijn volstrekt ontoelaatbaar.

[0:44:48] In het documentaire Streaming Hell zagen we ook kinderen in het buitenland slachtoffer worden van online uitbuiting.

[0:44:54] Tegelijkertijd neemt het zicht op slachtoffers en het aantal opsporingsonderzoeken af.

[0:44:59] Dit probleem is te groot geworden om als nietsprobleem te behandelen.

[0:45:04] Daarom vraag ik de minister of politie en opsporing voldoende capaciteit en digitale expertise hebben.

[0:45:10] En vraag het kabinet wat het concreet doet om online platforms en netwerken harde aan te pakken.

[0:45:16] Wanneer kunnen we de extra cyberresearcheurs verwachten die eerder het coalitieakkoord zijn aangekondigd?

[0:45:22] Voorzitter, dan de opvang van slachtoffers.

[0:45:26] Ik ben blij dat ook de minister van Langdurige Zorg vandaag aanwezig is, want slachtoffers hebben bescherming, opvang en begeleiding nodig.

[0:45:34] Maar zoals ook door andere collega's al aangegeven, loopt het systeem vast.

[0:45:39] Slachtoffers die ontsnappen aan geweld en uitbijting belanden te vaak opnieuw in onzekerheid, in hotels, soms zelfs in politiecellen, omdat passende opvang ontbreekt.

[0:45:49] En juist slachtoffers met zwaarste problematiek vallen door contraindicaties buiten de boot.

[0:45:55] Verantwoordelijkheden zijn versnipperd en of slachtoffers bescherming, opvang en begeleiding krijgen hangt nu te vaak af van de regio waar iemand terechtkomt en of iemand aangifte doet.

[0:46:06] Opnieuw is geconstateerd dat regie, slagkracht en verantwoordelijkheden onvoldoende zijn belegd.

[0:46:13] Daarom vraag ik beide ministers.

[0:46:15] Erkent u dat het huidige gedecentraliseerde systeem tekortschiet waardoor passende bescherming, opvang en begeleiding nu te afhankelijk zijn van regio?

[0:46:25] Hoe gaat u steviger landelijke regie organiseren?

[0:46:28] En kan de minister daarna specifiek ingaan op de strikte toelaatscriteria en contraindicaties waardoor slachtoffers met zware problematiek nu soms buiten de boot vallen?

[0:46:39] En hoe zorgen we ervoor dat de ontwikkeling van een uniform verwijsmechanisme en een landelijk overzicht van opvangplekken gelijk aansluiten bij een toekomstbestendig opvanglandschap?

[0:46:51] Tot slot, voorzitter, de positie van sekswerkers.

[0:46:55] Het kabinet wil minimleeftijd voor sekswerk verhogen van 18 naar 21 jaar.

[0:47:00] D66 begrijpt in beginsel de wens om jongeren te beschermen.

[0:47:04] Maar beleid dat sekswerkers uit het legale en zichtbare circuit... ...dielt vergroot ook de kans op onveiligheid en uitbuiting.

[0:47:11] Ik vraag de minister dan ook onderzoek te doen... ...naar de neveneffecten van deze leeftijdsverhoging... ...en aan de voorkant maatregelen te nemen... ...om die negatieve gevolgen te voorkomen.

[0:47:21] En kan de minister toezeggen dat er zorgvuldig overgangsrecht komt voor mensen die nu legaal werkzaam zijn?

[0:47:28] Sekswerkers lopen daarnaast nog steeds tegen uitsluiting aan, bijvoorbeeld bij het openen van een zakelijke bankrekening of het afsluiten van een verzekering.

[0:47:37] Welke concrete stappen zet het kabinet om die toegang uiteindelijk te verbeteren?

[0:47:43] en is de minister bereid om samen met de branche en het ministerie van Sociale Zaken opnieuw te kijken naar het voorwaardenpakket?

[0:47:51] Ook blijkt dat de opting-inregeling onvoldoende functioneert.

[0:47:55] Maar het is bedoeld om positie van sekswerkers te verbeteren, laat de praktijk zien dat er amper keuzevrijheid is en toezicht op exploitanten ontbreekt.

[0:48:04] Graag reflectie van de minister op hoe we de opting-inregeling kunnen verbeteren.

[0:48:08] Dank u wel, voorzitter.

[0:48:11] Dan geef ik u het voorzitterschap weer terug.

[0:48:14] Dank u wel.

[0:48:15] Dan zijn we klaar met de ronde van de Kamerleden.

[0:48:19] Ik stel voor als u het met mij eens bent om te schorsen voor een half uur.

[1:19:07] Welkom terug allemaal.

[1:19:09] We gaan nu naar het eerste termijn voor het kabinet.

[1:19:15] Ik start met u, minister van Justitie en Veiligheid.

[1:19:20] Dank voorzitter en dank aan de leden voor hun inbreng in eerste termijn.

[1:19:23] Een belangrijk debat met twee onderwerpen die weliswaar raakvlakken hebben, afhankelijk van welke politieke partij u bent, zelfs heel veel raakvlakken, maar die ik toch apart zal behandelen in mijn beantwoording in eerste termijn.

[1:19:36] Ik begin daarbij bij

[1:19:37] Het sekswerkbeleid, daarna zou ik mensenhandel doen en binnen het sekswerkbeleid heb ik ook een aantal blokjes, die zal ik u even meegeven.

[1:19:45] Het eerste blokje is de regels van de veilige sekswerkbranche.

[1:19:49] Het tweede is de ondersteuning van de gemeente, toezicht en handhaving.

[1:19:54] Het derde is het versterken van de positie en het bieden van perspectief voor sekswerkers.

[1:20:01] En dat is hem.

[1:20:04] En anders zal ik de blokjes van mensenhandel wel zeggen op het moment dat ik daar ben aanbeland, voorzitter.

[1:20:08] Maar allereerst een korte inleiding.

[1:20:11] Sekswerk is in Nederland legaal.

[1:20:13] Maar, en dat weten we ook, het is ook vatbaar voor criminaliteit en mensenhandel.

[1:20:18] Het kabinet wil dan ook de kwetsbaren in deze sector beschermen en misstanden tegengaan.

[1:20:22] En ik noem me dat kader twee specifieke onderwerpen.

[1:20:25] Allereerst kiezen jeugdige sekswerkers mogelijk niet geheel bewust en vrijwillig voor dit beroep en zijn ze kwetsbaar voor geweld.

[1:20:33] Bij niet-vrijwillige keuze voor beroep wordt direct het zelfbeschikkingsrecht en de lichamelijke integriteit van de betrokkenen geraakt.

[1:20:39] En daarom, dat is onze motivatie om de minimumleeftijd voor het sekswerk wettelijk te verhogen naar 21 jaar.

[1:20:46] En ik kom later terug op op welke wijze we dat gaan doen.

[1:20:49] Daarnaast bekijken we de mogelijkheden om malafide faciliteerders in de illegale sekswerkbranche strafrechtelijk te kunnen vervolgen.

[1:20:57] Ik ga in gesprek met onder meer het OM, de gemeente en met sekswerkers om een passende juridische vormgeving te vinden voor het zogeheten pooierverbod.

[1:21:06] En de uitkomsten van de verkenning verwacht ik eind dit jaar.

[1:21:10] Dan over het wetsvoorstel regeling sekswerk en er werd al aan gerefereerd door enkele van u, de WRS, dat eerder bij uw Kamer aan de hanger is gemaakt.

[1:21:18] Ondanks dat de WRS diverse onderdelen bevat die op zichzelf effectief zouden kunnen zijn om misstanden tegen te gaan, hebben verschillende instanties en betrokkenen zeer kritische adviezen uitgebracht op de WRS, waaronder de sekswerkbranche, zorgprofessionals, de AP, de Raad van State en ook mensenrechtenorganisaties.

[1:21:37] En gelet op onze prioriteit als kabinet en indachtig die uitgebrachte reacties op het wetsvoorstel, wordt de WRS niet verder doorgezet.

[1:21:45] Wij kiezen ervoor om ons te richten op maatregelen

[1:21:48] die gericht en effectief een verschil kunnen maken.

[1:21:51] En daaronder scharen wij de minimumleeftijd en het pooierverbod.

[1:21:56] Ook het wetsvoorstel gemeente toezicht seksbedrijven, de WGTS, is daarin een belangrijke stap.

[1:22:01] Gemeenten hebben immers een belangrijke rol bij de toezicht op de sekswerkbranche en het tegengaan van misstanden.

[1:22:08] De WGTS regelt onder meer dat gemeentengegevens van sekswerkers kunnen verwerken en zo hun toezicht en handhaving op de sector beter kunnen uitvoeren.

[1:22:17] Het wetsverstel had alle stappen tot en met de Raad van State al doorlopen en kan dus zeer binnenkort aan uw Kamer worden gestuurd voor verdere behandeling.

[1:22:26] Daarnaast blijft men samen met de minister van SZW inzetten voor de preventie van misstanden en daarmee de versterking van de sociale en juridische positie van sekswerkers.

[1:22:36] En tenslotte blijft het bieden van ondersteuning en perspectief aan sekswerkers die willen stoppen met het werk een prioriteit van dit kabinet.

[1:22:42] En de middelen voor de DUP, de decentralisatie, uitkering en uitstapprogramma's,

[1:22:47] zijn dan ook voor dit jaar verhoogd naar 6,5 miljoen euro.

[1:22:51] Ik denk dat we met dit pakket aan maatregelen concreet toewerken naar een veiligere en gezondere sekswerkbranche en uiteraard zal ik uw Kamer ook buiten dit debat op de hoogte houden van de voortgang op de verschillende onderwerpen.

[1:23:05] Dan ben ik nu aan mijn eerste blokje en dat is de regels voor de veiligheidssekswerkbranche.

[1:23:10] Ik begin natuurlijk met de verhoging van de leeftijd naar 21 en dat zijn een aantal

[1:23:15] vragen over gesteld.

[1:23:16] En ik snap dat u die wetgeving het liefste gisteren had gezien dan wel vandaag, dan wel morgen.

[1:23:22] Eh doch, we zullen dit wel in een wetsvoorstel moeten uitwerken.

[1:23:27] Daar gaat enige tijd aan zitten, maar ik verwacht u wel dat nog dit jaar te kunnen toezenden.

[1:23:33] Ik ben er overigens voor nemes om dat te doen via het bestuursrecht, niet via het strafrecht.

[1:23:38] De reden daarvoor zijnde dat ik te alle tijden wil voorkomen dat de sekswerkers zelf in aanraking komen met het strafrecht en daardoor een strafplaat zou kunnen krijgen.

[1:23:46] Dat is echt buiten de bedoeling van deze wet.

[1:23:49] Het is juist ter bescherming van kwetsbaren, niet voor het vervolgen daarvan.

[1:23:53] Een afgeleide vraag was van de heer Boomsma, hoe zit het met de leeftijd van klant eigenlijk?

[1:23:58] 16 jaar is waar we op uitkomen, omdat dat de wettelijke leeftijd is van seksuele

[1:24:08] volwassenheid, juridisch gezien zeg ik dan maar, dus onder de 16 jaar zou strafbaar zijn.

[1:24:15] Vanaf 16 jaar zou je klant kunnen zijn.

[1:24:18] Ik wil er op geen enkele manier hier reclame voor maken, maar u vroeg ernaar en vandaar dat ik hier dat antwoord geef.

[1:24:27] Dit is een interruptie van de heer Boomsma.

[1:24:30] Ik vind dat wel een problematische discrepantie dan tussen de leeftijd van de sekswerker en dan die klanten.

[1:24:36] Ik vind het ook niet goed dat 16-jarige jochies daar dan gebruik van kunnen gaan maken.

[1:24:41] Ik vind dat ook een soort van ongelijkheid die je niet moet willen.

[1:24:45] De minister zegt het is nu 16, dat is bekend, maar wat zijn nou de redenen om dan niet ook mee te nemen de leeftijd van de klanten, om die ook dan naar diezelfde 21 jaar te tillen?

[1:24:55] Nog voordat de minister reageert was ik aan het begin vergeten om aan te geven dat ook voor deze termijn de drie interrupties gelden.

[1:25:05] Nou, dan kijken we even hoe het gaat.

[1:25:10] Gratis interruptie.

[1:25:13] Ik snap uw vraag, maar we moeten ook verwaken om klanten en sekswerkers gelijk te schakelen.

[1:25:20] Wat wij bedoelen,

[1:25:21] En dat heeft te maken met de kwetsbaarheid die het werk van sekswerk met zich meebrengt.

[1:25:26] Dat is toch echt significant anders dan mensen die vrijwillig als klant gebruik maken van de diensten van sekswerkers.

[1:25:33] Dus het ophoog van de leeftijd doen wij niet omdat mensen van 18 niet seksueel meerderjarig zouden zijn.

[1:25:40] Dat zijn ze in een juridisch zin namelijk wel.

[1:25:43] Zij mogen ook gewoon

[1:25:45] Het is niet strafbaar om daarmee seks te bedrijven, om het zomaar te zeggen, maar omdat het werk bepaalde risico's met zich meebrengt, en dat geldt specifiek voor de mensen die er werken en niet zozeer voor de klanten, daarom volgen wij de minimumleeftijd.

[1:26:00] Dus alhoewel ik begrip heb voor de vraag, is het wat mij betreft echt een andere discussie dan het ophogen van de leeftijd voor de sekswerkers.

[1:26:10] Zie dat u een interruptie heeft van mevrouw Faber?

[1:26:13] Ja, nog even over die 21 jaar, want we weten dat we er al, volgens mij is dat al 10 jaar onder de aandacht, zo langzamerhand, om die leeftijd te verhogen.

[1:26:21] En we weten ook dat kabinet schoof 1, waar u ook deel van nam, want we zaten ook vlak bij elkaar in de ministerraad, dat mag ik u nog wel zeggen.

[1:26:28] En toen was het al een onderdeel van het regeringsprogramma.

[1:26:33] En we zijn nu daarmee al twee jaar verder.

[1:26:36] En dan geeft de minister aan van ja, ik wil het dit jaar nog doen.

[1:26:40] Maar dan wil ik toch wel een hele scherpe toezegging hebben dat het ook echt dan ook in de Kamer komt te liggen, want het duurt al veel te lang.

[1:26:47] En dan geeft de minister ook aan dat u dat via het bestuursrecht wil regelen.

[1:26:50] Ik heb ook in mijn betoog aangegeven dat de politie kan dus controles uitvoeren.

[1:26:56] Ja, dat kan zijn als toezichthouder, maar ook als opsporingsambtenaar.

[1:27:00] En op een moment dat strafbare feiten zijn, dan mogen ze niet dat doen als toezichthouder.

[1:27:05] En dat valt onder het bestuursrecht.

[1:27:07] Dus hoe gaat dat dan niet wrijven?

[1:27:09] En gaat het dan wel werken?

[1:27:11] Want hoe gaat het dan in de praktijk?

[1:27:12] Kan dan die politieagent

[1:27:14] Die mag dan of op basis van opsporingsambtenaar, op basis van strafrecht kan hij controle uitvoeren, of op basis van de toezichthouder onder bestuursrecht.

[1:27:22] Maar het gaat natuurlijk uiteindelijk om het resultaat.

[1:27:24] Het resultaat dat we deze misstanden tegenkomen.

[1:27:27] Hoe gaat de minister dat dan aankleden of hoe gaat hij dat dan uitwerken?

[1:27:33] Want ik zie dat dan niet.

[1:27:34] Het is of dit of dat of gaan we daarnaartoe dat we het allebei kunnen doen.

[1:27:37] Als politieagent dan.

[1:27:40] Voorzitter, een heleboel vragen in één.

[1:27:42] Ik peil hem even af.

[1:27:45] De lengte van wetgevingstrajecten, daar kunnen mevrouw Faber en ik een boek over schrijven, denk ik.

[1:27:53] Natuurlijk moeten we alle stappen wel doorlopen.

[1:27:55] En dat begint met het opstellen van het wetsvoorstelconcept, dan de consultatie en dan de Raad van State.

[1:28:04] En dan komen we naar uw kamer toe.

[1:28:05] Dus ik kan u niet direct toezeggen dat ik al die stappen heb te lopen.

[1:28:08] Ik heb ook niet op allemaal invloed.

[1:28:11] Wat ik wel invloed op heb, is dat ik zal zorgen dat het zo snel mogelijk in consultatie kan gaan.

[1:28:16] En ik geef u direct na de zomer een update van wat de tijdplanning daarvoor is.

[1:28:20] Maar de zitvaart achter, dat kan ik u in ieder geval zeggen.

[1:28:24] Het bestuursrecht, ik heb net toegelicht waarom we wel kiezen voor het bestuursrecht hier.

[1:28:27] Dat is eigenlijk de bescherming van de kwetsbaren, omdat we die niet een strafblad willen verzorgen

[1:28:32] als zij worden aangetroffen in deze situatie.

[1:28:37] Maar dat raakt aan wat u zegt, dat de politie in haar opsporingsbevoegdheid meerdere rollen kan hebben.

[1:28:44] Dus ook ergens als toezichthouder binnen kan komen op bestuursrechtelijke titel, maar dan in aanraking komen met mogelijk strafbare feiten en dan doorstapt naar de strafrechtelijke handhaving.

[1:28:55] Dat doet overigens niks af aan de bescherming van de slachtoffers.

[1:28:59] Dus die zijn onder beide

[1:29:02] regimes gelijkelijk beschermd.

[1:29:05] Het doet wel wat met de manier waarop de politie verder het onderzoek gaat doen, maar niets staat in de weg om datgene wat bestuursrechtelijk is aangetroffen, om dat niet te betrekken in het schafrechtelijk proces.

[1:29:18] Dus in die zin gaat er niets verloren, dat suggereerde uw vraag een beetje, op het moment dat de politie moet doorstappen naar een schafrechtelijk traject.

[1:29:30] De heer Thijs van der Brink heeft ook een interruptie voor u.

[1:29:34] Ik heb een vraag over de rijkwijd van de verhoging van die leeftijd.

[1:29:37] Want op pagina 2 van de brief van 13 mei wordt ineens een onderscheid gemaakt tussen prostituee en sekswerker.

[1:29:43] Wat mij niet helemaal helder is.

[1:29:44] Kunt u uitleggen wat dat precies het verschil is?

[1:29:46] En mijn vraag is vooral, geldt die leeftijdverhoging ook voor online sekswerk?

[1:29:53] Ik spreek hier over sekswerk.

[1:29:54] Dat is ook wat de sekswerkers in de branche prefereren.

[1:29:58] Strict gezien zit het verschil in prostitutie en sekswerk erin of je het werk verricht met iemand of met of voor iemand.

[1:30:09] In die zin, bij sekswerk gaat het om het verrichten met of voor iemand.

[1:30:13] En is prostitutie, wat betekent seksuele handeling met iemand, dus een deelverzameling van sekswerk.

[1:30:20] Maar in dit geval gaat het dus voor beide gelden.

[1:30:28] of zeg ik dit nu verkeerd?

[1:30:29] Want dan moet je me corrigeren.

[1:30:31] Oké, excuus.

[1:30:34] Ik trek hem recht.

[1:30:35] Het geldt dus voor prostitutie, dus het verrichten van seksuele handelingen met iemand, niet over sekswerk, het verrichten van handelingen voor iemand.

[1:30:45] Denk bijvoorbeeld aan webcam

[1:30:51] Zie ik daar nog een interruptie?

[1:30:53] Wat is de reden om daar anders over te denken?

[1:30:56] Volgens mij zijn jonge vrouwen die dat doen minstens zo kwetsbaar.

[1:31:00] De kwetsbaarheid van de mensen is niet het verschil.

[1:31:03] Het verschil is wel de manier waarop het werk, de aard van het werk, laat ik het zo zeggen.

[1:31:10] Het heeft een grotere inbreuk op de lichamelijke integriteit.

[1:31:15] Dat is één van de redenen

[1:31:16] om te komen met dit verbod, om dat werk te doen in fysieke persoon en ook in een omgeving waar je onder veel directe controle kan staan dan bijvoorbeeld indirect via een webcam.

[1:31:36] Ja, daar wil ik nog even op inhaken.

[1:31:39] Als jong meisje van onder de 21 jaar, als de beelden van jou via online platforms worden doorgespeeld, als die in de verkeerde handen komen, is dat niet minder kwetsbaar dan dat je de handeling met een persoon verricht.

[1:31:55] Dus ik begrijp niet zo goed waarom deze tweedeling wordt gemaakt.

[1:31:59] Want die beelden die blijven ook gewoon voor eeuwig rond op dat internet.

[1:32:03] Dus ik begrijp niet goed waarom we

[1:32:06] deze verschillen in leeftijden hanteren voor deze categorieën.

[1:32:11] Dus ik zou daar graag nog meer uitleg over willen.

[1:32:15] Ja, voorzitter, daar gaan we natuurlijk nog over komen te spreken, want in de uitwerking van het wetsvoorstel gaan we natuurlijk ook dit verder beargumenteren, dat zou ook in een memorandum van toelichting moeten komen, maar ook in de consultatiefase zijn ook wij natuurlijk benieuwd, wat komt er terug, ook vanuit het veld, ook vanuit instanties, aan commentaar op de keuze die we maken.

[1:32:34] Dus dit is wat mij betreft

[1:32:35] het startpunt waarmee wij beginnen en we gaan zien hoe dat zich verder in de hele discussie van het opstellen van het wetsvoorstel tot aan de behandeling hier in de Kamer gaat ontwikkelen.

[1:32:47] Maar ik hoor uw vragen en natuurlijk nemen die ook mee.

[1:32:52] De heer Mohindies.

[1:32:54] Ja, dank u wel.

[1:32:56] De minister zegt ik wacht af wat er terugkomt van het veld bij het opstellen van dit wetsvoorstel en daar zit ook gelijk

[1:33:05] Vanuit ons een serieus punt van aandacht, want wat gaat dit wetsvoorstel werkelijk betekenen in de praktijk?

[1:33:10] En ik doel even op het advies van de Raad van State, doelend op het gehele wetsvoorstel destijds, wat de kabinetvoornemers intrekken.

[1:33:17] Daar zat ook een stukje advies bij over de leeftijdsverhoging.

[1:33:21] Of advies in ieder geval, reactie op het wetsvoorstel.

[1:33:24] Dat is een soort drieledig advies, ofwel drieledige opmerkingen.

[1:33:28] Dat ging over let op, dat u deze groep niet onnodig in de illegaliteit duwt.

[1:33:33] Het zou een uitzondering zijn op de algemeen geldende meerderheidsregel van 18 plus.

[1:33:38] Dus ik was even benieuwd, omdat er al eigenlijk een reflectie is van de Raad van State, of u verwacht dat met wat u nu aan het maken bent, dat dat wezenlijk anders gaat zijn op dit punt?

[1:33:50] Ik kan niet treden in hoe de Raad van State uiteindelijk op het wetsvoorstel gaat reageren, maar het ligt voor de hand dat ze een aantal van deze opmerkingen ook zullen maken.

[1:34:01] bij het wetsvoorstel wat wij aanhangig zullen maken.

[1:34:05] Dan zit het er in, want het is helemaal niet gegeven dat de Raad van State hierop uitkomt, wat onze motivatie is, ook in de memorandum van toelichting, om te kiezen voor de ophoging van dit leeftijdsverbod.

[1:34:17] Ik heb dat net in een aantal zinnen proberen aan te geven waarom wij vinden dat een ophoging en dus een afwijking van de algehele middenjarigheid

[1:34:26] van 21 jaar waarom die gerechtvaardigd is.

[1:34:28] Overigens, we komen daar met mensenhandel zo ook over terug, maar in het gemoderniseerde artikel zit nu ook een kwetsbaarheidsclausule voor mensen tot 21 jaar.

[1:34:41] Dus het is niet voor het eerst dat we dat zouden doen.

[1:34:45] Dus ik zal mij richten op de motivatie hiervoor.

[1:34:49] En dan gaan we zien hoe dat terugkomt van de Raad van State.

[1:34:52] Maar daar zijn we nog lang niet.

[1:34:55] Ik vertelde al, het leeftijdsverbod.

[1:34:58] Gaat daar overgangsrecht gelden?

[1:34:59] Ja, zeker.

[1:35:01] Het is zeker niet de bedoeling om mensen die nu legaal werk verrichten, om die te bestraffen of de illegaliteit in te duwen.

[1:35:09] Dus het zal per jaar opschuiven totdat we de 21 hebben bereikt.

[1:35:15] En daarmee zeg ik ook, wat we hier proberen te doen, is niet een bepaalde groep in de illegaliteit te duwen.

[1:35:21] We proberen gewoon de norm voor wanneer kun je aanvangen met prostitutie te verhogen naar 21 jaar.

[1:35:28] En dat is wat dit wetsvoorstel gaat doen.

[1:35:31] We doen dat bij het bestuursrecht, zei ik al.

[1:35:33] Dat geldt wat mij betreft niet voor het zogeheten pooierverbod.

[1:35:37] Daar kijk ik wel degelijk naar hoe we dat in het strafrecht kunnen borgen.

[1:35:42] En ja, nogmaals, ook daar

[1:35:45] Dat is niet eenvoudig.

[1:35:46] Hoe baak je je nou af?

[1:35:47] Wie is een manafide faciliteerder in deze branche?

[1:35:51] Maar daar gaan we wel ons best toe.

[1:35:52] Ik denk dat we een heleboel jurisprudentie hebben liggen, zowel bij de rechtelijke macht als ook bij het OM, over wat je nu als onwenselijk en strafbaar zou willen aanmerken.

[1:36:01] En daar gaan we ons dus op richten in dat onderzoek.

[1:36:04] En daar komen we later dit jaar ook op terug.

[1:36:09] Ik heb een vraag naar aanleiding van de vraag die ik u had gesteld over het onderzoek naar de neveneffecten van de leeftijdsverhoging.

[1:36:19] Of komt u daar nog op?

[1:36:25] Voorzitter, als u daarmee bedoelt, duwen we daar mensen in de illegaliteit als neveneffect?

[1:36:31] Dan denk ik dat niet, omdat wat wij doen is hier langzaam het ophogen van de norm.

[1:36:38] Wanneer kun je ermee beginnen?

[1:36:40] Dus mensen die nu op een achttiende kiezen voor een legale uitoefening van dit beroep,

[1:36:47] Die kunnen dat straks niet meer doen.

[1:36:50] Maar doordat dat een nieuwe norm is, is ook de verwachting dat mensen dat dus ook niet meer verwachten te kunnen doen.

[1:36:56] Als u begrijpt wat ik bedoel.

[1:36:59] Illegale uitwassen zullen we natuurlijk altijd houden.

[1:37:03] Ook dat hangt samen met deze branche, helaas zeg ik daarbij.

[1:37:08] Maar daar staat de leeftijdsophoging erg los van.

[1:37:11] Daar is het onze algemene taak, en daar kom ik zo nog op terug, om die natuurlijk in alle gevallen op te sporen.

[1:37:17] en te doen beëindigen.

[1:37:18] Of dat nu gaat om mensen van 18 of jonger, wat we natuurlijk ook hebben meegemaakt.

[1:37:22] Valkenburg werd al genoemd in een van uw inbrengen.

[1:37:27] Dus dat houdt altijd onze aandacht, maar dat zit er meer aan onze voedingskant dan aan de preventieve en de wetgevingskant.

[1:37:36] Mevrouw Schilder ook een interruptie heeft.

[1:37:38] De minister gaf net aan, ik denk niet dat de ophoging van leeftijd ermee samenhangt dat er meer in de illegaliteit gebeurt, omdat we dan een andere verwachting krijgen van de aanbieders van sekswerks, die zijn dan 21.

[1:37:54] Ik denk dat dat wel zo is.

[1:37:55] Ik denk dat wel veel mensen van 21 in de illegaliteit terecht raken.

[1:38:01] Ik zou dan wel van de minister willen horen, zijn er nu al plannen

[1:38:07] om die groep, die dus nu nog legaal dat werk kan doen en straks niet meer, om die in het oog te houden, om die illegaliteit tegen te gaan en om die mens te beschermen.

[1:38:20] Het idee van de wetgeving is dat we die invoeren en dan langzaam per jaar die minimumleeftijd ophogen naar 21.

[1:38:29] Dat betekent dat er dus niemand die op dit moment legaal werk doet, of op het moment dat de wet in werking treedt, hoeft te stoppen met dat werk,

[1:38:36] of de illegaliteit in wordt gedwongen, want de leeftijdsophoging beweegt mee met de mensen die daarin gestapt zijn.

[1:38:45] Dus iemand die 18 was, op het moment dat de wet in werking treedt, kan meegroeien met de wet, alleen voor mensen die op dat moment zouden willen instappen.

[1:38:54] Daarvoor wordt dat onmogelijk gemaakt.

[1:38:58] En gaat daar dan een groep de illegaliteit van in?

[1:39:01] Ik denk dat de mensen die dit legaal willen doen, dat ook

[1:39:06] ...voor goede reden legaal willen doen, omdat ze verwachten dat ze daar... ...als normaal werknemer hun geld mee kunnen verdienen.

[1:39:17] De drempel om dat dan illegaal te gaan doen met alle risico's van dien... ...is, denk ik, nog steeds hoog.

[1:39:24] En daarom verwacht ik niet dat er een een-op-een-verschuiving is... ...in die leeftijdscategorie van legaal naar illegaal.

[1:39:34] En uiteraard is dit ook iets waar we in consultatie ook van de experts graag in hun visie willen hebben, zodat we daar eens voordeel mee kunnen doen.

[1:39:41] De heer Van der Brink vroeg naar een Belgisch voorbeeld over platforms met digitale seksadvertenties die een meldende informatieplicht hebben richting de politie bij signalen van misstanden.

[1:39:56] Ik vind dat een heel interessant voorbeeld, dus daar ga ik graag

[1:40:00] naar kijken.

[1:40:00] Overigens worden misstanden nu al vaker gemeld juist ook door platforms bij de politie.

[1:40:06] Ik ben twee weken geleden nog op pad geweest met de politie hier in Den Haag bij een actie waar onder andere op basis van tips van seksadvertenties huisbezoeken werden uitgevoerd.

[1:40:20] Ik ben daar ook zelf geweest bij zo'n huisbezoek, troffen daar inderdaad ook

[1:40:24] iemand aan in een ondervuurde sociale huurwoning die daar duidelijk heel tijdelijk zat met cash geld, afkomstig uit Latijns-Amerika in dit geval.

[1:40:35] Ja, en alle tekenen van mensen allemaal, van vorm van uitbuiting in ieder geval, die liggen hier natuurlijk wel bovenop.

[1:40:43] Dus we hebben ook die branche nodig om dat te doen.

[1:40:46] Ik vind het een interessant voorstel.

[1:40:50] Of een interessant voorbeeld, en ik zal dat meenemen in het plan van aanpak waar ik kort na de zomer mee kom, dus dank daarvoor.

[1:40:56] U zei ook, mag je niet vragen of iemand gedwongen wordt zijn of haar lichaam te verkopen?

[1:41:01] Dat herkennen wij niet.

[1:41:04] Dus zover wij kunnen achterhalen, mag je gewoon aan iemand vragen of er sprake is van gedwongen uitbuiting.

[1:41:11] Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je daar altijd een eerlijk antwoord op krijgt.

[1:41:16] En dan neem ik ook maar meteen het voorbeeld van waar ik op bezoek was twee weken geleden met de politie.

[1:41:22] Om allerlei redenen kunnen of zullen mensen daarover geen openheid verschaffen.

[1:41:27] Dat is of omdat ze afhankelijk zijn van degene die ze op dat moment uitbuit of omdat ze

[1:41:32] ...daadwerkelijk vinden dat ze dit werk ook al dan niet half gedwongen moeten doen... ...om te zorgen voor familie en thuisland, et cetera, et cetera.

[1:41:40] Daar kunnen honderden redenen voor zijn.

[1:41:42] En er zijn natuurlijk ook gewoon mensen die dit gewoon legaal als beroep willen doen.

[1:41:47] En ook daar...

[1:41:49] Ook dat kan natuurlijk in dit land.

[1:41:53] Voorbordurend op de seksadvertenties vroegen mevrouw Schilder... ...maar ook de heer Van der Brink, hoe gaan we nu de platforms...

[1:42:02] We handelen als onderdeel van het probleem.

[1:42:05] Ik ben het daar helemaal mee eens, maar dat hebben we in meerdere instanties komen die platforms tegen.

[1:42:09] Dat hadden we gisteravond bij een debat over heling even zozeer.

[1:42:13] De digitale wereld verandert echt wat en daar moeten we ook wat mee doen.

[1:42:17] Op dit moment wordt zo'n onderzoek uitgevoerd door de WODC als het gaat om die seksadvertentieplatforms.

[1:42:23] En ik zei al net dat ik kom na de zomer met een plan van aanpak over die platforms.

[1:42:28] En daar betrek ik dus ook dit in.

[1:42:31] De Digital Services Act, de Europese wetgeving, heeft ook echt wel verplichtingen neergelegd bij dit soort platforms om misstanden tegen te gaan.

[1:42:41] Bijvoorbeeld de omgang met illegale inhoud.

[1:42:45] Er is een kennisgeving en een actiemechanisme voor meldingen en er worden nade regels gesteld binnen de Digital Services Act rond een misbruik van diensten door afnemers en reclame op online platforms.

[1:42:57] Daar hebben we wel de uitdaging dat de Digital Services Act een maximum harmonisatiewetgeving is.

[1:43:02] Met andere woorden, we kunnen daar niet heel veel zelfstandig als Nederland bovenop zetten.

[1:43:06] Maar nogmaals, in het plan van aanpak kijken we natuurlijk wel wat er wel kan, ook binnen de kaders van de DSA.

[1:43:14] En ook in de veiligheidsagenda, de bredere veiligheidsagenda, werken we samen

[1:43:18] ...aan het versterken van de samenwerking met online partners.

[1:43:21] Ook dat heb ik gisteren in een ander context gezegd.

[1:43:24] Een heleboel van deze platforms willen natuurlijk ook niet gebruikt worden... ...voor illegale activiteiten en ook daar moeten we ze op aanspreken en wij helpen.

[1:43:32] Ik zie dat de heer Boonsma een interruptie heeft.

[1:43:35] Ja, want die DSA die werkt toch alleen voor hele grote websites, de zogenaamde, wat is het, VLOP's.

[1:43:42] Dus miljoenen, ze gebruiken dus alle websites waar het hier om gaat, die vallen er dan toch niet onder.

[1:43:47] Dus dat biedt toch gewoon wel zeker in ieder geval de wettelijke mogelijkheid om daar aanvullende voorwaarden en eisen aan te stellen.

[1:43:53] Voorzitter, een aantal van de grotere van deze platforms vallen daar wel onder.

[1:43:59] En daar geldt de DSH dus voor.

[1:44:02] Daar waar dat niet zo is, hebben we wel degelijk invloed, ook om daar zelf op wetgeving op te maken.

[1:44:08] En daar kom ik dus in het plan van de aanvraak naar de zomer.

[1:44:13] Er was een vraag van zowel mevrouw Faber als de heer Bikkers.

[1:44:18] De vergunning is gekoppeld aan een locatie.

[1:44:20] Is er ook een vergunning per individu nodig?

[1:44:25] Ik kom zo nog terug op hoe het zit met de bankrekening en dan de verdere inschrijving.

[1:44:32] De effectiviteit van een landelijk vergunningsstelsel, waar we ook eerder over hebben gesproken, is erg omstreden.

[1:44:38] De juiste vergunningsplicht voor sekswerkers, zoals die stond in dat wetsvoorstelregeling sekswerk, kent heel veel kritiek van onder meer de sekswerkbranche en de andere, inclusief de Raad van State, die ik heb genoemd.

[1:44:49] Maar het blijft dus wel zo dat gemeenten lokaal wel zelf sekswerkbeleid kunnen maken en ook lokaal vergunningen kunnen verstrekken.

[1:44:58] En daar wordt wel samengewerkt met betrokken gemeenten en andere partijen.

[1:45:02] De VNG heeft bijvoorbeeld samen met de politie en het Openbaar Ministerie een landelijke leidraad gemaakt waarmee collectieve toezicht op de seksbranche kan worden verbeterd en misstanden beter kunnen worden bestreden.

[1:45:12] Dus waar laat je die WRS nu los?

[1:45:15] Met de WGTS stellen we wel gemeenten in staat om een manier van de persoonsgevens van sekswerkers te kunnen verwerken, om zodoende, op baas van de landelijke leidraad die de VNG heeft opgesteld, gemeenten in staat te stellen om zelf hun sekswerkbeleid te vormen.

[1:45:35] Ja, voorzitter.

[1:45:36] Kijk, een landelijke leidraad van de VEG is natuurlijk prachtig.

[1:45:39] Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat het echt bepaalt in welke postcode je woont of je je werk kunt doen in dit geval.

[1:45:46] En ik vraag me af of we daar niet wat meer sturing op zouden kunnen brengen, zodat het uiteindelijk voor de branche niet uitmaakt in welke postcode je woonachtig bent, waar je zou kunnen werken.

[1:45:59] Ja, ik...

[1:46:00] Deze vraag heeft geleid destijds tot het, ik geloof dat mevrouw Bikker noemde, twintigjarige traject naar een WRS.

[1:46:09] Uiteindelijk denk ik dat we daar in alle eerlijkheid zijn vastgelopen in het moeras.

[1:46:15] En ik zie geen mogelijkheid om die WRS en daarmee dus het landelijk vergunningsstelsel op een goede manier uit dat moeras te trekken.

[1:46:23] Vandaar dat ik kies voor een andere route, waarbij ik besef dat sommige partijen nog steeds de voorkeur zouden hebben voor een landelijk vergunningsstelsel wat gelijk getrokken is boven wat we nu dus doen, de gemeente in staat stellen om een manier van dat beleid te maken, gegevens te kunnen verwerken.

[1:46:38] en de Landelijke Leidraad te volgen, maar er kunnen dus gemeentelijke verschillen blijven bestaan.

[1:46:44] Overigens moet ik ook eerlijk zijn dat de problematiek die wordt ervaren met deze branche natuurlijk ook wel verschilt van gemeente tot gemeente.

[1:46:53] Dus er zijn ook gemeenten die juist heel graag dat onderscheid willen behouden om daar eigen keuzes in te maken.

[1:47:01] Voorzitter, dan kom ik op...

[1:47:03] Er is nog een interruptie van mevrouw Faber.

[1:47:07] Ik heb wel begrepen dat er wel een vergunning nodig is voor elke locatie.

[1:47:11] Ik vraag me af of dat per gemeente verschilt, misschien de invulling van de vergunning, maar is het gewoon niet wel handiger om ook aan de persoon een vergunning te koppelen?

[1:47:25] de mensen in deze seksbranche, dat die allemaal in loondienst zijn, want er wordt zoveel cash afgerekend.

[1:47:31] En op het moment dat iemand een vergunning moet hebben, kan je veel meer controleren, want mensen die of illegaal zijn of die niet willen of wat dan ook, je hebt een extra instrument om te controleren of de zaak wel helemaal koser is.

[1:47:46] Ja, voorzitter, wij kiezen er dus niet voor om een landelijk vergunningsstelsel in te vullen, nog op de personen, nog op locaties.

[1:47:53] Dus dat laten we echt aan gemeenten om daar individuele invulling aan te geven.

[1:48:03] Dan kom ik bij het ondersteunen van gemeenten in toezicht, et cetera.

[1:48:08] Nou ja, daar zaten we eigenlijk al een klein beetje in, dus dat is een naadloos overgang.

[1:48:16] De bestuurlijk controles, dat was een vraag van mevrouw Fabak.

[1:48:19] Hoe wordt die nou vormgegeven?

[1:48:21] Is er een gebrek aan bevoegdheden?

[1:48:22] Ja, er is een gebrek aan bevoegdheden, want op dit moment kunnen de gegevens van sekswerkers niet worden verwerkt, omdat het per definitie bijzondere persoonsgevens wordt.

[1:48:32] Dat gaan we dus oplossen met de WGTS, want op dit moment kunnen daardoor gemeenten niet effectief toezien op de naleving van de vergunningsvoorschriften waar de expertanten van seksbedrijven zich aan te houden hebben.

[1:48:45] en daardoor kunnen sommige misstanden blijven bestaan.

[1:48:48] Dus die WGTS die onholt is gezet, zeg ik maar even, in de afwachting van de WRS, die werken we nu weer tot leven om ervan te zorgen dat gemeenten hun eigen toezichthoudende taak wel kunnen vervullen.

[1:49:02] En ik denk dat de WGTS daarom dan ook bijdraagt aan het tegengaan van misstanden.

[1:49:11] Is de politie enkel bevoegd om optreden als opsporing?

[1:49:14] Daar heb ik het net over gehad met mevrouw Faber.

[1:49:17] Er is ook een landelijke leidraad gemaakt door het OM en de politie en de gemeente voor opsporingsambtenaren.

[1:49:23] Als ze je tegenaan lopen, hoe gaan ze daarmee om en hoe zorg je dat in ieder geval de belangen van de slachtoffers voorop staan?

[1:49:31] Als de commissie ineens kan ik een interruptie plegen, ja.

[1:49:35] Ik had daar niet eerder een vraag over gesteld, maar nu het toch opkomt.

[1:49:39] Gisteren gaf de Nationaal Rapporteur, die stipte dit ook aan, en die gaf eigenlijk aan dat de implementatie van die leidraad eigenlijk nog te wensen overlaat.

[1:49:53] Kunt u daar nog kort wat over zeggen?

[1:49:57] Ja, ik stipte net al aan met de WGTS.

[1:50:00] Op dit moment is gewoon een lacune, omdat bepaalde gegevens niet kunnen worden verwerkt.

[1:50:04] En die zijn natuurlijk wel cruciaal voor het uit kunnen voeren van die toezichttaak.

[1:50:08] Dus een hoop van toezicht loopt hier mis, omdat er uiteindelijk geen wettelijke basis is voor datgene wat je

[1:50:16] ...wilt controleren of handhaven.

[1:50:18] De WGTS gaat daar dus in ieder geval een verandering in brengen.

[1:50:22] En ik zeg meteen tegen de heer Boomsma, geloof ik... ...want die meende dat er bij de VNG een bredere wettelijke basis benodigd zou zijn... ...dan wij met de WGTS beogen.

[1:50:33] Dat signaal herkennen wij niet.

[1:50:35] We denken dat de WGTS daadwerkelijk dat regelt wat nodig is... ...om die toezichtgevende taken goed te kunnen uitvoeren.

[1:50:47] Er was nog een vraag van de heer Van der Brink over het Haagse voorbeeld, de Heid.

[1:50:50] Dat was dus ook de club waarmee ik op pad was.

[1:50:53] Niet alleen daar overigens.

[1:50:54] We hebben ook illegaal tabak gevonden.

[1:50:57] We hebben verkeerscontroles gedaan.

[1:50:59] We hoopten, of daar hoop je eigenlijk nooit op, maar een illegale hennepplantage aan te treffen in een woning.

[1:51:04] Die hebben we niet gevonden.

[1:51:06] Maar om aan te geven hoe dat interdisciplinaire team van al die diensten

[1:51:10] hier in Den Haag wel degelijke impact maakt, omdat je vanuit alle verschillende invalsoeken, of dat nou UVV is, de fiat, de belastingdienst, de magische C, naar zo'n probleem kunt kijken.

[1:51:23] We zetten in de actielijn vier van het actieplan Samen tegen Mensenhandel, waar we zo nog over komen te spreken, ook in op die regionale en die bovenregionale samenwerking.

[1:51:32] En ik weet dat het heid inmiddels alle steden in Nederland en de regio's op bezoek heeft gehad, juist om

[1:51:40] als voorbeeld te kunnen dienen voor dit soort initiatieven, ook in andere steden en regio's.

[1:52:00] Ik denk dat we de rest van de vraag eigenlijk gaande debat wel hebben gehad.

[1:52:03] Dan kom ik op het versterken van de positie en het bieden van perspectief.

[1:52:07] De heer Van den Brink, die vraag heb ik al beantwoord.

[1:52:10] Wij herkennen niet het signaal dat je niet zou mogen vragen aan iemand of die gedwongen zijn of haar lichaam verkoopt.

[1:52:21] Excuus.

[1:52:24] Ik kan niet zeggen dat ik jullie altijd door elkaar haal.

[1:52:30] Dan was een vraag over de bancaire diensten en het wettelijk verankeren daarvoor en wat moeten we daar verder aan doen.

[1:52:38] Natuurlijk moeten sekswerkers gewoon hun werk kunnen uitvoeren met alle bijbehorende rechten en plichten zoals die gelden voor alle andere beroepsgroepen.

[1:52:46] Dat geldt wat mij betreft ook voor de financiële dienstverlening.

[1:52:49] Deze week is de wet gartaal betalingsverkeer door de Eerste Kamer aangenomen.

[1:52:54] en die omvat een wettelijk recht op een basisbetaalrekening voor zakelijke klanten.

[1:52:59] En banken moeten zakelijke klanten dus wettelijk en verplicht accepteren, tenzij er een individueel niet mitigeerbaar witwasrisico is.

[1:53:08] Dus sekswerkers die zakelijk actief zijn met een KNVK-handelinschrijving, die kunnen op basis van deze wet gewoon afdwingen dat zij een basisbetaalrekening kunnen krijgen.

[1:53:18] Dus ik denk dat daarmee de wettelijke verankering

[1:53:20] is geregeld, maar we houden natuurlijk wel een vinger aan de pols over signalen die we krijgen over de toegang tot de financiële dienstverlening en we blijven daarover in gesprek.

[1:53:34] Ja, dank, voorzitter.

[1:53:36] Ik had het antwoord verwacht, want het was inderdaad mede de SGP die het amendement indiende, zodat uiteindelijk nu sekswerkers ook een bankrekening kunnen hebben.

[1:53:48] Tegelijkertijd wordt er bij banken wel heel vaak verwezen naar de problematiek rondom witwassen.

[1:53:53] Sekswerkers komen met contant geld aan, wordt liever niet geaccepteerd door banken.

[1:53:58] Dus we zien nog steeds wel dat banken, ondanks dat straks inderdaad iedereen die bij de KVK gewoon ingeschreven is, een rekening moet kunnen hebben, dat dat argument vaak opgebracht wordt om uiteindelijk die rekening niet te geven.

[1:54:11] En ik zou toch echt de minister willen vragen om misschien wel met de sector in gesprek te gaan hoe we dat voorkomen.

[1:54:16] Dat we voorkomen dat sekswerkers via die weg uiteindelijk toch geen rekening kunnen krijgen.

[1:54:24] Ja, er is binnen de Nederlandse Vereniging van Banken een sectorstandaard opgesteld, onder de aanpak versterking van de sociale en juridische positie van sekswerkers, waarvan het doel is om de banken te helpen om het evenwicht te houden tussen hun taken op grond van de WWFT, de wet van voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme, en ook het bieden van toegang van sekswerkers.

[1:54:48] Die sectorstandaard zou handvatten moeten bieden voor banken,

[1:54:52] ...om die afweging te kunnen maken.

[1:54:55] Maar nogmaals, wat ik zei, we zullen die signalen blijven volgen.

[1:54:59] In de algemene zin zijn de minister van Financiën en ik wel bezig... ...om dit soort generieke wetgeving meer telermeed te maken.

[1:55:08] Omdat we het idee hebben dat in bredere zin... ...met het sleepnet van de goedbedoelde wetten om misstanden tegen te gaan... ...ook teveel bijvangst wordt opgehaald en dus teveel hinder wordt ondervonden.

[1:55:22] door klanten, waaronder ook sekswerkers en seksklanten.

[1:55:25] Nogmaals, als minister van Justitie wil ik natuurlijk alle misstanden aanpakken, maar we moeten dat wel doen op een manier die ook werkbaar blijft voor zowel banken als klanten.

[1:55:36] De opting in regeling, daar vroegen we mevrouw Belhirs nog, functioneert die wel?

[1:55:42] En is er wel toezicht op?

[1:55:45] Graag een reflectie op het rapport vroeg u aan mij.

[1:55:47] Ik ben bekend met het rapport inderdaad en ik betreur dat we, ondanks de inspanningen die we hebben gepleegd de afgelopen jaren, nog steeds knelpunten zijn ten aanzien van de opting-inregeling met een voorwaardenpakket.

[1:55:58] Het toezicht op de opting-inregeling, die valt onder de reguliere handhaving en toezicht door de Belastingdienst, maar die kan alleen maar fiscale gevolgen verbinden aan het schenden van de voorwaarden in dat voorwaardenpakket.

[1:56:10] En ze kunnen niet de naleving van de voorwaarden afdwingen.

[1:56:14] En daar zit natuurlijk de grote pijn.

[1:56:18] Er zijn ook geen andere toezichthouders die hebben aangegeven... dat ze dit als hun taak zien.

[1:56:23] Dus we gaan met de betrokken partijen in overleg om te kijken... hoe we hier wel verder een vervolg aan kunnen geven.

[1:56:30] En ik zal daarom zeker ook met mijn collega van de SZW in overleg treden... om te kijken wat we hier voor oplossingen aan kunnen vinden.

[1:56:45] Dan heb ik alles rondom prostitutie en sekswerk, volgens mij, bang.

[1:56:53] Dan zie ik dat mevrouw Faber een laatste interruptie heeft.

[1:56:57] Dank u wel, voorzitter.

[1:56:58] Ik had nog een vraag over de vrouwen die verdwijnen en trouwens ook kinderen uit AZC's.

[1:57:04] Want we zien ook dat er gewoon mensen die komen met een directe vlucht uit Afrika landen op Schiphol.

[1:57:11] Die zeggen ja, ik ben minderjarig en ik vraag er ziel aan.

[1:57:14] Maar ze zijn wel met papieren op het vliegtuig gekomen.

[1:57:18] En dan is gewoon de luchtvaartmaatschappij is gewoon verantwoordelijk.

[1:57:21] Dus waarom worden deze niet linea recta teruggestuurd?

[1:57:23] Want de vliegmaatschappij behoort die gegevens te hebben.

[1:57:28] En ook of ze wel of niet minderjarig zijn.

[1:57:32] Ja, voorzitter, dit valt buiten de scoop van mijn verantwoordelijkheid, tenminste tegenwoordig.

[1:57:36] Toen ik nog als opvolger van mevrouw Faber vergeerde, had ik dat wel.

[1:57:42] Er is onlangs aandacht gevraagd door uw Kamer voor mensensmokkelnetwerken, ook in relatie tot AZC's.

[1:57:48] Daar houdt u de verband mee, daar is een brief over toegezegd.

[1:57:51] Dus ik zal u specifieke vragen over de vluchten graag doorgeleiden aan de collega's, zodat u dat kan meenemen in die brief.

[1:57:59] Dan mensenhandel, voorzitter.

[1:58:01] Ook daar heb ik een korte inleiding.

[1:58:04] Dan een blokje actieplan.

[1:58:06] Governance, natuurlijk veel vragen overgesteld.

[1:58:09] De opsporing en een kort blokje overig.

[1:58:12] En ik zal mijn best doen, ik kijk ook naar de collega, om ook zoveel mogelijk tijd nog voor haar en de opvang over te laten.

[1:58:21] Voorzitter, mensenhandel is een van de meest schrijnende vormen van criminaliteit.

[1:58:24] Het doet grove afbreuk aan de waardigheid van slachtoffers en het ondermijnt onze samenleving.

[1:58:30] Daarom is het van belang om slachtoffers te beschermen, maar tegelijkertijd ook de daders hard aan te pakken.

[1:58:35] En dat kunnen we alleen doen als we dat in gezamenlijkheid doen.

[1:58:39] De afgelopen jaren is er echt een stevige basis gelegd voor deze samenwerking in het programma Samen Tegen Mensenhandel.

[1:58:45] En de coalitie heeft ook uitgesproken dat we dit programma de komende jaren weer voort gaan zetten.

[1:58:50] Het versterkte actieplan programma Samen Tegen Mensenhandel is in juni 2024 met uw Kamer gedeeld en daarin zijn zes actielijnen opgenomen.

[1:58:59] die de aanpak de komende jaren moeten verbeteren.

[1:59:02] Twee keer per jaar informeer ik uw Kamer over de voortgang daarvan.

[1:59:06] De aanpak van mensenhandel moet vooral voor slachtoffers werken.

[1:59:09] Als mensen slachtoffers zijn geworden van mensenhandel, dan hebben ze recht op bescherming, zorg en opvang.

[1:59:15] En op dit moment ervaren sommige slachtoffers drempels om in gesprek te gaan met de opsporingsdiensten omdat ze geen vertrouwen hebben of hele slechte ervaringen hebben met de politie in hun land van oorsprong.

[1:59:27] In het actieplan wordt bekeken of dit anders kan en of een andere partij dat eerste gesprek met het slachtoffer kan voeren en de geringste aanwijzing, zoals we dat noemen, daarbij zou kunnen vaststellen.

[1:59:38] Dit zou moeten helpen om de slachtoffers beter te beschermen, maar ook om ze eerder in beeld te krijgen.

[1:59:43] Daarnaast is de uitbreiding van de modernisering, ook door een aantal van u genoemd, van het wetsartikel 273f,

[1:59:49] van het wefboek van strafrecht een belangrijke stap voorwaarts in de aanpak van mensenhandel.

[1:59:54] Daarmee wordt het artikel toegankelijker en de strafrechtelijke aansprakelijkheid ten aanzien van arbeidsuitbuiting wordt verruimd.

[2:00:01] Hartnodig, want een heleboel zaken die strafwaardig zijn, kunnen nu nog niet worden aangepakt.

[2:00:06] En ik hoop dan ook dat ik snel met de Eerste Kamer in debat kan over dat wetsartikel.

[2:00:13] Dan kom ik bij het actieplan, voorzitter.

[2:00:16] Wat kun je nu bereiken met 2,5 miljoen

[2:00:18] Met 2,5 miljoen kun je niet heel veel bereiken.

[2:00:21] Dat is ook niet het doel van de 2,5 miljoen om de totale aanpak tegen mensenhandel daarmee te financieren.

[2:00:27] Die omvat natuurlijk vele tientallen miljoenen, zo niet meer.

[2:00:30] Maar dat is wel ingebed in de verschillende organisaties die daarvoor verantwoordelijk zijn.

[2:00:35] Dus zowel politie als OM als de opvang beschikken

[2:00:42] over inherente financiële middelen om hun taken op het gebied van mensenhandel aan te kunnen pakken.

[2:00:48] En voor wat mijn verantwoordelijkheid betreft, OM en politie, kom ik daar zo nog op terug wat het specifiek betekent.

[2:00:54] Waar de 2,5 miljoen voor is bedoeld, is om dat actieplan, om dat overkoepelende deel erbovenop te kunnen zetten.

[2:01:01] Dat is dus het geld wat nodig is om het actieplan te kunnen laten draaien, om daar de coördinatie op te kunnen voeren, et cetera.

[2:01:08] En op die coördinatie kom ik natuurlijk zo meteen terug.

[2:01:12] Een aantal van de zaken die je met dat actieplan en die 2,5 miljoen kunt doen, is bijvoorbeeld het creëren van bewustwording in al die verschillende organisaties, zodat dat in de eerste lijn professionals daar meer herkenning is.

[2:01:39] Dan de heer Van den Brink.

[2:01:41] Ik noemde net al de geringste aanwijzing, die vroeg naar wat nou doe je nou met die aanknopingspunten, met die zachte signalen die er zijn, dat er mogelijk sprake is van mensenham of uitbuiting, maar te weinig aanknopingspunten om daarop verder door te pakken.

[2:01:59] Bij de geringste aanwijzing kunnen opspronginstanties aan slachtoffers een bedenktijd bieden.

[2:02:06] En dat criterium voor de geringste aanwijzing is bewust heel laagdrempelijk opgesteld om te zorgen dat zelfs bij hele zwakke signalen al meteen dat aanbod kan worden doen.

[2:02:18] Met het aanbieden van de bedenktijd, op dat moment, bestaat al het toegang tot hulp en opvang voor de slachtoffers en ook kunnen ze nadenken in die bedenktijd of zij daadwerkelijk aangifte willen doen.

[2:02:30] Als slachtoffers geen rechtmatig verblijf hebben in Nederland, denk bijvoorbeeld aan de voorbeelden die de heer Van der Brink zelf noemde, bijvoorbeeld uit Latijns-Amerika, dan hebben ze een termijn van drie maanden en voor dubbelinklimanten is dat een termijn van één maand.

[2:02:45] Wat ik zei net, op basis van gebrek aan vertrouwen of slechte ervaring in het land van herkomst is de drempel richting opsporingsinstanties nu soms te hoog en daarom kijken we nu of we

[2:02:58] naast de politie, de Kmar en de NLA, een vierde partij kunnen aanwijzen in het zorgdomein, die ook die geringste aanwijzing zou kunnen vaststellen, om dan hopelijk die drempel voor een slachtoffer om aangifte te doen of een verhaal te doen, te kunnen verlagen.

[2:03:14] Maar we kijken ook of er andere manieren zijn dan buiten het strafrecht om slachtoffers van mensenhandel te identificeren, zodat zij opvang en ondersteuning krijgen op het moment dat zij daar recht op hebben voor de langere termijn.

[2:03:26] In landen die al gebruik maken van zo'n systeem is te zien dat de zicht op slachtoffers wordt vergroot.

[2:03:30] Ik ga ervan uit dat de collega daar in het kader van opvang ook nog iets over zegt.

[2:03:37] De heer Mohannes vroeg of er een nationaal verwijsmechanisme komt voor slachtoffers.

[2:03:43] Ja, we hebben dat al in Nederland.

[2:03:45] En op basis daarvan kunnen slachtoffers verwezen worden naar passende zorg en opvang.

[2:03:50] En hulporganisaties zoals Comencia en Slachtofferhulp Nederland spelen hier een belangrijk

[2:03:55] De herziene EU-richtlijn Mensenhandel stelt wel nadere eisen aan zo'n verwijzingsmechanisme en het implementatievoorstel.

[2:04:03] Daarvan wordt binnenkort in uw Kamer behandeld en dan kunnen we daar nader op ingaan.

[2:04:11] Hoe zit het met hulpverleners, vroeg mevrouw Faber, die zich verschuilacht een geheimhoudingsplicht bij signalen van Mensenhandel.

[2:04:17] In het kader van actielijn vijf van het actieplan wordt gewerkt aan een handreiking voor gegevensdeling bij vroegsignalering bij alle ketenpartners en daar horen ook hulpverleners onder.

[2:04:28] Die handreiking moet dit jaar nog gereed zijn, inclusief een beschrijving van wat is nu de juridische basis om die informatie wel te kunnen delen, zodat professionals ook een bijdrage kunnen leveren aan de aanpak van mensenhandel.

[2:04:42] En op basis van die analyse

[2:04:44] Zullen we ook kijken of er nog aanpassingen nodig zijn in wet- en regelgeving om die gegevensdeling nog verder mogelijk te maken.

[2:04:51] Dus eind dit jaar wordt dit ook uitgerold richting de professionals.

[2:04:57] Mevrouw Belhirs vroeg of de huidige aanpak van preventie in bredere zin tekortschiet.

[2:05:03] Welke maatregelen gaan we doen om jongeren bijvoorbeeld te beschermen tegen criminele uitbuiting?

[2:05:08] Hier zou ik een heel debat mee kunnen vullen, zeg ik tegen mevrouw Belhirs.

[2:05:11] Dat is een van mijn grootste zorgen.

[2:05:13] dat wij jongeren, soms zelfs maar tien jaar oud, zien die ingezet worden door criminele netwerken om van alles te doen.

[2:05:21] Het plegen van aanslagen op bijvoorbeeld Joodse instellingen, het uithalen van containers in plaats van cobra's bij willekeurige mensen voor de deur.

[2:05:29] Dat is een enorm probleem en dat vraagt om een hele brede aanpak die je niet alleen maar kunt doen met repressie of met handhaving.

[2:05:38] We hebben een aantal programma's

[2:05:40] waar we in ieder geval een deur openen bij deze jongeren.

[2:05:44] Keerpunt of chat met vier werd al genoemd door enkele van u.

[2:05:48] Dat zijn twee programma's vanuit mijn ministerie waar we aan werken.

[2:05:52] We willen ook een campagne inzetten voor bewustwording, een inzet bij professionals, om te kunnen zien wanneer jongeren mogelijk onder invloed staan.

[2:06:04] Ik heb zelf een campagne gelanceerd, Vreemd of Verdacht,

[2:06:07] waarbij ook handvatten worden gegeven aan de ouders die mogelijk van dag in dag zien bij hun kinderen, om op een vroegtijdig stadium daarbij aan de bel te trekken.

[2:06:19] En tenslotte, en dat is een van de programma's waar soms veel commentaar op komt, maar in dit geval gelukkig niet vanuit het Nationaal Arbeteermenshandel, dat is perfect als ik het gezegd heb.

[2:06:31] Ik heb zelfs nu in heel veel van de 27 gemeenten

[2:06:34] meegelopen met dit programma, wat een heleboel aspecten heeft, van het inrichten van buurthuizen, het hebben vandaag drempelig contact met de politie, het helpen van mensen om hun leven weer op de rit te krijgen, allemaal om jeugdcriminaliteit te voorkomen.

[2:06:52] Ik geloof in dat programma, omdat ik denk dat we hier een enorme opgave hebben om het tijd te keren.

[2:07:07] Jongeren in de asielketen was nog een vraag.

[2:07:12] Er worden ook trainingen gegeven aan professionals in de asielketen om deze signalen te kunnen herkennen.

[2:07:18] En er is ook een actielijn binnen het actieplan om minderjarige slachtoffers beter te beschermen.

[2:07:24] Daarmee hopen we om ook binnen die keten die vroegsignaling die zo belangrijk is te krijgen, zoals gezegd, over de mensensmokkelnetwerken en aangelegen onderwerpen.

[2:07:34] Daar komt nog een brief over van de minister van Asiel en Migratie.

[2:07:39] Dan kom ik bij de governance.

[2:07:40] En u ziet, u heeft daar heel veel vragen over gesteld, maar ik heb daar sterkst twee blaadjes antwoord op.

[2:07:45] En dat is omdat we nu een aantal signalen hebben gekregen, één van de nationale apparatuur, over wat zij vindt dat er moet verbeteren aan de governance en de coördinatie en inmiddels sinds april ook het rapport van de WODC, waarin ook een aantal aanbevelingen worden gedaan voor een betere coördinatie op dit vlak.

[2:08:06] Ik pak die handschoenen op, ik neem deze signalen serieus en ik ben ook bezig met mijn reactie

[2:08:13] op hoe ik die governance in ga vullen.

[2:08:15] Die heb ik nog niet gereed.

[2:08:17] Ik verwacht die wel voor de zomer nog aan uw Kamer te kunnen toezenden.

[2:08:21] En dan ga ik dus nader in hoe ik op de diverse aanbevelingen van het WBC verder inga.

[2:08:26] Ik zie mijzelf als de nationaal coördinator in politieke zin.

[2:08:34] Die handschoen pak ik op en die verantwoordelijkheid zal ik dragen.

[2:08:39] Maar hoe we dat daar verder onder in de governance gaan inrichten, daar kom ik bij uw Kamer op.

[2:08:45] Ik zie dat de heer Mohandys een interruptie heeft.

[2:08:48] Voorzitter, ik had tot vermoeden dat de minister, die had het al eerder aangegeven, dat er later een reactie komt.

[2:08:55] Het is altijd lastig, we hebben het debat nu en er komt ook nog een twee minuten debat.

[2:09:01] En tegen die tijd is het nog maar de vraag of we elkaar weer kunnen spreken over dit onderwerp.

[2:09:06] En dan toch op een gegeven moment het WODC-rapport, maar ook gisteren een presentatie van de national rapporteur, waar een collega van mij bij aanwezig was.

[2:09:13] Ik heb die presentatie ook gezien.

[2:09:14] En wat me opvalt, is dat er een hele rode draad zit in de aanbevelingen.

[2:09:19] En al is het maar dat er een EU-richtlijn is, bijvoorbeeld, waarin het verplicht is om een national coördinator mensenhandel te hebben.

[2:09:28] Er worden best wel hele scherpe aanbevelingen gedaan, ook als het gaat om hoe kunt u nou de regie hebben als dat in samenspraak is met drie andere departementen.

[2:09:37] Ik heb alle vertrouwen dat u de regie serieus neemt, maar we weten allemaal hoe het werkt in de praktijk.

[2:09:41] Dus ik ben heel erg benieuwd of het niet het wegschrijven is van al die adviezen, want u ook daadwerkelijk voornemens bent om volgende stappen te zetten.

[2:09:49] Misschien kunnen we u helpen vanuit de Kamer met een motie of iets in die richting, maar het zou wel jammer zijn als er zoveel ligt

[2:09:55] En het advies is toch ja, we doen het best oké en we gaan door op dezelfde voet.

[2:09:59] Dus ik ben heel erg benieuwd wat ik kan verwachten in wat er voor de zomer gaat komen.

[2:10:05] Ik snap de ongemak en het liefste had ik natuurlijk dat die reactie al hier gehad is, zodat we dat ook in dit debat hadden kunnen betrekken.

[2:10:13] Maar die tijd tussen april en nu is niet heel lang geweest.

[2:10:17] Dus we hebben echt wel even tijd nodig om dat WODC rapport ook te verwerken.

[2:10:20] En ook in gesprek te gaan overigens met de diverse instanties, waaronder de rapporteur, over hoe wij dat voor ons zien voordat ik dat hier in uw kamer neerleg.

[2:10:30] Dus ik wil daar niet op vooruitlopen.

[2:10:32] Ik wil u wel zeggen dat ik coördinerende rol serieus neem.

[2:10:36] Ik wil u ook zeggen dat we ook voorbeelden hebben, daar zitten we overigens ook samen bij, rondom bijvoorbeeld de aanpak bij verwarde personen.

[2:10:43] waarbij de minister van BZK nu de coördinerende rol op zich heeft genomen.

[2:10:49] Die coördinerende rol nemen we ook heel serieus.

[2:10:51] Dus we zijn in het kabinet wel gericht om elkaar ook in kracht te zetten om die coördinerende rol waar te kunnen maken.

[2:11:00] Waar ons land in sommige opzichten uniek in is, is natuurlijk de omgang met de mede-overheden en de centrale overheden.

[2:11:15] zijn wij wellicht soms wat minder directief dan dat in de andere landen in sommige opzichten wordt gedaan.

[2:11:22] Er zijn ook goede redenen voor.

[2:11:23] Ik denk dat wij hele capabele decentralen en mede-overheden hebben die ook vaak beter zicht hebben op lokale problematiek.

[2:11:32] Tegelijkertijd proberen we in dit soort gevallen daar ook weer een nationale leidraad om elkaar daar overheen te leggen of richtlijnen om wel te zorgen dat er ook uniformiteit in zit.

[2:11:42] Ik geef u een aantal ingrediënten.

[2:11:44] Als u er nog meer nodig heeft voor een motie, dan hoor ik dat graag.

[2:11:48] Maar dit zijn een beetje de elementen waar mij mee spelen.

[2:11:51] Ik waardeer de ingrediënten.

[2:11:55] Het is ook gebruikelijker dat wij uw ingrediënten meegeven om te komen tot de volgende stap.

[2:12:00] En dat zijn we ook voornemens, maar het is heel serieus, want er zitten ook wel hele concrete aanbevelingen in.

[2:12:05] Er wordt gewoon gezegd in het WDC-rapport dat een coördinator niet alles oplost, maar wel een duidelijke meerwaarde heeft om bij regio-overstijgende problemen die ik op mensenhandel directer te kunnen handelen

[2:12:18] met ook duidelijk de bevoegdheden van wat gebeurt lokaal en wat is lokaal net iets te complex.

[2:12:24] Ik denk dat we hier echt een stap moeten zetten.

[2:12:25] Ik denk echt dat dit onderwerp net iets te groot is als het gaat om de grensoverschrijdendheid.

[2:12:32] nog los van het vrije verkeer in Europa, dat je hier niet naïef moet zijn door weer naar een minister alleen te kijken, maar ook iemand die echt dwars door alle departementen heen over kan gaan tot actie.

[2:12:45] We gaan nog broeden op wat we u meegeven, maar wij willen echt een volgende stap.

[2:12:50] We willen ook dat het concreet wordt en een nationale coördinator zien wij echt wel als iets wat heel veel meerwaarde zou hebben als u dat overweegt.

[2:13:00] Dank voor de ingrediënten, zeg ik via u, voorzitter.

[2:13:05] Er is nog één interruptie van de heer Thijs van den Brink.

[2:13:08] Ja, want ik deel de urgentie die meneer Mohandes hier etaleert.

[2:13:12] En u zegt, we zijn aan het uitzoeken hoe we precies gaan reageren, maar u heeft kennelijk al wel de beslissing genomen dat u het zelf gaat doen en niet een coördinator gaat aanstellen.

[2:13:18] Wat is de afweging daarvoor, zou mijn vraag zijn?

[2:13:22] U gaat mijn voorstel tegemoet zien.

[2:13:24] Wat ik zei is dat ik zelf als minister van JNV die coördinerende rol voel.

[2:13:29] Hoe we dat praktisch gaan inrichten, dat zal in het voorstel terugkomen.

[2:13:35] Dat kan op vele manieren.

[2:13:37] Ik heb nog geen deuren dichtgegooid.

[2:13:41] De opsporing dan.

[2:13:43] Het laatste blokje voor ik toekom aan overig.

[2:13:46] Ik zal er zo snel mogelijk doorheen gaan.

[2:13:48] De pakkaans moet omhoog.

[2:13:50] Zijn er aanvullende stappen nodig?

[2:13:52] Een vraag van de heer Bikkers.

[2:13:54] Ja.

[2:13:56] In de opsporingsonderzoeken naar mensenhandel wordt standaard ook onderzoek gedaan naar de klanten.

[2:14:02] En als er voldoende aanwijzingen voor zijn, dan worden zij ook als verdachte gehoord.

[2:14:06] En de aanpak van mensenhandel is ook een prioritaire thema binnen de nieuwe veiligheidsagenda waar de politie aan werkt vanaf 2027.

[2:14:14] De statistieken zijn belabberd.

[2:14:19] Zo zei mevrouw Bikker, dat zegt 470 verdachten zijn waar tegen vervolging is ingesteld.

[2:14:26] Ja, het aantal vervolgingen van verdachten moet echt omhoog.

[2:14:30] Dus dat deel ik.

[2:14:32] Maar daarom moeten we ook de signalen beter opvolgen.

[2:14:34] En daar horen die stappen van de eerste lijn, het signaleren, de geringste aanwijzingen en de stappen die we daar kunnen brengen om de meldingsbereidheid omhoog te brengen.

[2:14:44] omhoog.

[2:14:46] Bij de politie heeft het thema nu een plaats in de baanspolitieopleiding.

[2:14:49] Er is ingezet op het trainen met eerstelijns politiemedewerkers op het herkennen van het signalen.

[2:14:54] En er is een blijven beschikbare e-learning voor alle agenten op het thema mensenhandel en signalen.

[2:15:00] Maar ook de conclusie speelt natuurlijk een belangrijke rol.

[2:15:04] Mevrouw Faber noemde al schiprol in het c-leren van van mensenhandel.

[2:15:10] Zij kunnen dat zelf onderzoeken.

[2:15:11] op de aangewezen luchtvaartterreinen, maar ze kunnen dat ook registreren of overdragen aan de politie.

[2:15:24] In het verlengde daarop het rapport over de aangiftebereidheid, zoals genoemd door de heer Boonsma, geeft de aanbeveling.

[2:15:30] Wat doen we met deze aanbevelingen en hoe kunnen we daar verder mee omgaan?

[2:15:33] Nou, ik ben blij met het onderzoek.

[2:15:36] In de proeftuin beproefde interventies kunnen worden meegenomen in de vervolgstappen.

[2:15:40] zoals onder andere bij het formuleren van een volgend actieplan, Mensenhandel.

[2:15:44] In de algemene zin wordt er verkend binnen het actieplan of er naast de opsporingspartijen nog een vierde partij moet zijn, ik noemde dat net al even, die kan helpen bij het oppikken van die geringste signalen om een betere samenwerking te hebben tussen zorg en opsporing.

[2:16:00] Daarnaast wordt binnen het programma Mensenhandel gewerkt met ervaringsdeskundigen in de vorm van een spiegelgroep

[2:16:08] een excuus die vier maanden per jaar per één komt.

[2:16:11] En er is inmiddels ook een vergoeding voor deze ervaringsdeskundigen beschikbaar om deel te nemen aan dit soort spiegelgroepen.

[2:16:21] Heeft de politie dan voldoende capaciteit?

[2:16:22] Dat is een vraag van mevrouw Bijheers.

[2:16:25] Sinds 2020 zijn er 58 extra politiemedewerkers geworven, specifiek voor de aanpak van mensenhandel.

[2:16:31] En daarmee is de politieorganisatie versterkt om ook meer te kunnen doorpakken in de opsporingsonderzoeken.

[2:16:38] Daarbij zien wij ook dat steeds meer van het delict zich afspeelt in de online wereld.

[2:16:44] Nu kijken wij in de digitale opsporing, dat is een van de prioriteiten, zoals ook genoemd in coalitieakkoord, hoe wij daar opvolging aan kunnen geven, hoe daar binnen

[2:16:55] De cyberrechercheurs en de capaciteit die zij gaan genereren kunnen worden verdeeld over diverse delicten die daar plaatsvinden, van fraude tot misbruik en mensenhandel.

[2:17:08] Over de verdeling van de gelden daarvoor kom ik terug bij de begrotingsbehandeling voor komend jaar.

[2:17:14] Ik heb voor dit jaar in ieder geval geld beschikbaar gesteld voor de politie om de basissupport te krijgen, maar hoe de verdeling gaat zijn tussen de verschillende prioriteiten, zoals genoemd in coalitieakkoord, waaronder online criminaliteitsbestrijding, daar kom ik in de zomer verderop terug.

[2:17:31] We hebben nog een paar overige vragen, voorzitter.

[2:17:35] Ten eerste van de heer Van der Brink over het WODC-onderzoek naar de Nederlandse pornoindustrie.

[2:17:43] Dat onderzoek loopt nu.

[2:17:46] De eerste bijeenkomsten van de begeleidingscommissie hebben plaatsgevonden en het najaar van 2026 zal dit onderzoek worden afgerond.

[2:17:53] Dus dan kan dat ook naar uw Kamer toekomen.

[2:17:55] En ik weet dat daar lang om gevraagd is.

[2:17:59] De vraag van mevrouw Belhirsch, online netwerk, nou ja, de documentaire Streaming Hell, een hele toepasselijke titel helaas, moet ik zeggen, en een schrijnend geval.

[2:18:11] Ik ben zelf ook op bezoek geweest bij het team Bescheiding Kinderpornografie en Kindersekstoerisme.

[2:18:16] Als je ziet hoe wijdverspreid het is en op welke schaal dit plaatsvindt en met welk gemak,

[2:18:25] Dan schrik je je rot.

[2:18:28] Dat team heb ik dus ook uitgebreid met 26 FTE.

[2:18:31] Juist om die online wereld ook tegen te kunnen gaan.

[2:18:38] Ja, daar gaan we mee door.

[2:18:43] Shocking.

[2:18:46] De effect, vroeg de heer Mohandes, van de wet seksuele misdrijven, die is op 1 juli van 2024 in werking getreden.

[2:18:56] De evaluatie staat op vijf jaar, maar inmiddels is de voorbereiding daarop wel nulmeting al uitgevoerd en binnenkort gaan we ook kijken naar de eerste voorlopige ervaringen met deze wet.

[2:19:08] Ik weet nog niet of het onderwerp

[2:19:11] mensenhandel en minderjarigen daar specifiek in naar voren komt, maar dat neem ik mee bij de verdere evaluatie in die eerste voorlopige ervaringen.

[2:19:29] En dan denk ik, voorzitter, dat ik misvragen heb behandeld.

[2:19:36] Niet zo snel als ik wellicht had gewild, maar het zijn ook twee onvangrijke onderwerpen en er zijn natuurlijk ook terecht een heleboel vragen over gesteld.

[2:19:44] Dank u wel voor de uitgebreide beantwoording.

[2:19:46] Dan geef ik het woord aan de minister van Langdurige Zorg.

[2:19:49] Ik zie dat er een interruptie is van mevrouw Schil, dat is ook uw laatste interruptie.

[2:19:58] Ja, voorzitter, helaas.

[2:20:00] Ik heb nog een vraag aan de minister.

[2:20:01] Ik heb geen beantwoording gehad op al mijn vragen rond het smokkelnetwerk rond de Apel.

[2:20:05] En ik begrijp dat er een brief komt van de minister van Asiel en Migratie.

[2:20:09] Maar ik zou de minister wel willen vragen.

[2:20:12] Ga dan in ieder geval met elkaar samen zitten, want de helft van dit ligt, ook inderdaad bij Asiel en Migratie, maar de andere helft, dat hele smokkelnetwerk, dat ligt bij justitie.

[2:20:20] Dus ik zou wel echt een

[2:20:22] uitgebreide reactie erbinnen, want het is niet één geval wat hier is behandeld, maar het is echt een heel netwerk, vooral Syrische daders die hierin handelen.

[2:20:31] Dus ik zou wel gewoon een uitgebreide reactie van de minister ook hierop terugzien.

[2:20:38] Ik zal zeker weer lezen met deze brief en daaraan ook mijn bijdrage leveren vanuit de justitieportvoer.

[2:20:45] Dan het woord aan uw minister van Langdure Zorg.

[2:20:47] Ga je gang.

[2:20:49] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:20:50] En ook de Kamerleden bedankt voor hun vragen.

[2:20:54] Mijn collega zei net al dat mensenhandel is natuurlijk een van de meest ernstige schendingen, denk ik, van mensenrechten die we kennen.

[2:21:00] En de indringende voorbeelden die net werden genoemd door de heer Bikkers en de heer Van den Brink, die onderstrepen dat ook.

[2:21:05] En die maken ook duidelijk dat het ontzettend belangrijk is dat die slachtoffers worden beschermd.

[2:21:09] en dat ze ook worden ondersteund.

[2:21:12] Nou, we werken samen met de minister van JNV, maar ook met sociale zaken en met asielmigratie aan het actieplan samen tegen mensenhandel.

[2:21:20] En waar mijn verantwoordelijkheid vooral ligt, is het verbeteren van het opvanglandschap.

[2:21:26] En zodoor eigenlijk vrijwel iedereen is geweest op de versnippering van dat landschap.

[2:21:30] En dat herken ik ook.

[2:21:31] En daar moeten we ook verbetering in gaan aanbrengen.

[2:21:34] Dat moet gewoon anders.

[2:21:35] Want het mag gewoon niet zo zijn dat slachtoffers niet weten waar ze terecht moeten, dat hulp te laat komt of dat ze uiteindelijk toch weer terug gaan naar de uitbater waarmee dan eigenlijk alles weer opnieuw begint.

[2:21:46] Dus die passende opvang is essentieel ook voor het herstel uiteindelijk van deze overwegend vrouwen en meisjes.

[2:21:54] En dat kunnen wij niet alleen, daarvoor moeten we echt samenwerken met de gemeentes, met de opvangorganisaties, maar ook met ervaringsdeskundigen om goed in beeld te krijgen wat is er nou nodig en wat moet er nou anders.

[2:22:05] Voorzitter, de heer Van der Brink die zei of wij ook, of ik ook zeg maar deel dat die opvang van die slachtoffers en mensenhandel tekort schiet.

[2:22:16] Ja, inderdaad, dat is ook zo.

[2:22:19] Dat kunnen we denk ik met elkaar consulteren.

[2:22:20] Daar hoeven we ook niet omheen te draaien.

[2:22:22] En daarom werk ik ook op dit moment samen met de VNG, met Comencia en met de minister van Justitie en Veiligheid ook heel hard aan verbetervoorstellen, maar ook aan een nieuw ontwerp voor het opvanglandschap.

[2:22:33] Want ik denk dat wat wij de afgelopen jaren hebben gedaan veel te veel prijzensplakken zijn geweest.

[2:22:39] Dan repareren we hier wat, dan repareren we daar wat.

[2:22:42] En ik denk dat dat gewoon niet langer houdbaar is en dat het belangrijk is dat we opnieuw gaan kijken hoe hebben we het met elkaar georganiseerd.

[2:22:47] En dat is wat we op dit moment doen.

[2:22:49] En daarmee moeten we uiteindelijk ook echt een toekomstbestendige oplossing krijgen.

[2:22:55] En dat gaat over het schaalniveau waarop we dit moeten doen, het gaat over het benodigd aantal locaties die er zijn, maar ook de plekken en de goede spreiding over het land nemen we daarin mee.

[2:23:07] En natuurlijk ook de governance.

[2:23:09] Wie is nou waarvoor verantwoordelijk en hoe lopen die financieringstromen?

[2:23:14] Veel vragen van de heer Van den Brink en de heer Mohandis en mevrouw Belheersch en mevrouw Schilder gingen over die landelijke regie.

[2:23:23] Bij wie komt nou die landelijke regie bij de opvang?

[2:23:26] En ik snap dat de naging is om te denken bij de slachtoffers zonder vergunning, die doen wij vanuit VWS, dan loopt het eigenlijk wel goed, dus laten we die regie dan maar bij VWS neerleggen.

[2:23:40] Ik denk wel dat het belangrijk is dat we inderdaad meer centraal gaan doen.

[2:23:44] Dus ik denk dat het belangrijk is dat wij op een centraal niveau gaan kijken hoeveel plaatsen zijn er nou precies beschikbaar en dat we vervolgens vanuit die landelijke plek ook door gaan geleiden naar de opvangplaatsen in het land.

[2:23:55] Ik denk ook dat het belangrijk is dat er veel meer uniformiteit komt in de opvang.

[2:23:59] Dus dat er duidelijke kaders komen, hoe we die opvang organiseren, wat er precies nodig is, want ook dat is denk ik veel te divers.

[2:24:06] Maar, zeg ik er wel bij, heel streng, volgens mij is het ook belangrijk dat we uiteindelijk die uitvoering en die coördinatie wel bij de gemeentes houden.

[2:24:13] En waarom is dat volgens mij belangrijk?

[2:24:15] We willen uiteindelijk dat deze vrouwen en meisjes weer gewoon burgers kunnen worden die meedoen in de samenleving.

[2:24:21] En daarvoor hebben ze soms schuldhulpverlening nodig, daarvoor hebben ze een woning nodig, daarvoor hebben ze

[2:24:25] soms psychische hulp nodig.

[2:24:26] En dat kunnen wij niet vanuit het landelijk organiseren.

[2:24:29] Dat moet vanuit de gemeente waar deze meisjes en vrouwen gewoon weer voorwaardige burgers worden.

[2:24:34] En daarom is die verbinding naar de gemeentes gewoon ontzettend belangrijk.

[2:24:38] En is daar ook de afstand natuurlijk veel kleiner tussen de inwoner en

[2:24:42] en de overheid.

[2:24:42] Dus ik denk dat enerzijds inderdaad meer bovenregionaal gaan organiseren.

[2:24:47] Ik zie ook de parallel die meneer Mohandys trok met jeugdzorg, want ik denk ook daar dat we ook die beweging moeten maken.

[2:24:54] En tegelijkertijd denk ik, het is ook wel een heel groot goed wat we hebben in die decentrale overheid, want die staan veel dichterbij en die hebben al die partners die nodig zijn om uiteindelijk weer een volwaardig leven te kunnen leiden ook gewoon dichtbij.

[2:25:07] En dan wil u natuurlijk weten wanneer zien we dat ontwerp dan tegemoet.

[2:25:12] Ik zie het u denken, eind dit jaar hopen we een definitief ontwerp te hebben van dat opvanglandschap.

[2:25:19] En dan gaan we ook zo snel mogelijk van start met de implementatie daarvan.

[2:25:22] Ik zie de heer Boomsma al een beetje kijken, want u had natuurlijk vragen over die motie die u samen met Van Nispen heeft ingediend, Kamerlid Van Nispen.

[2:25:30] En dat gaat met name over die centrale financiering en die doorverwijzing van die slachtoffers.

[2:25:34] En dat nemen we ook echt expliciet mee in die uitwerking van het opvanglandschap.

[2:25:38] Dus die financieringsstroming heeft daar een plaats in.

[2:25:42] En ook die doorverwijzingen zijn ook dingen waar we echt expliciet naar kijken.

[2:25:45] Maar volgens mij volgt dat wel.

[2:25:47] op het ontwerp, dus de financiering is niet het uitgangspunt, dat moet volgen op hoe we het met elkaar organiseren en alleen daarvan organiseer je dan ook je financieringsstromen.

[2:25:57] Dan de heer Bikkers en mevrouw Berriers hadden ook een vraag over met name die slachtoffers met die multiproblematiek die ook soms een contra-indicatie krijgen voor de opvang.

[2:26:09] Ook dat is onderdeel van het verbetertraject.

[2:26:12] Wat we in ieder geval wel zien is dat de specifieke opvang die we hebben voor deze slachtoffers wel goed functioneert.

[2:26:19] Alleen we hebben er natuurlijk veel te weinig van en we willen ook niet dat die contra-indicatie betekent dat er geen opvang is.

[2:26:25] Dus dat nemen we ook

[2:26:26] expliciet mee in dat verbetertraject.

[2:26:31] Dan had mevrouw Berhiers en mevrouw Schilder nog een vraag gesteld over dat verwijsmechanisme, maar ik hoorde mijn collega van JIV daar net al het nodige over zeggen en ik heb er volgens mij net ook al iets over gezegd, dus die sla ik over en dan ben ik eigenlijk aan het einde van de vragen die ik dacht te hebben gehad.

[2:26:51] Dank u wel en ik zie aan mijn linkerzijde geen interrupties.

[2:26:56] Ja, sommige hebben ze nog wel.

[2:27:01] Ja, want meneer Boosma heeft nog wel.

[2:27:06] Maar nog even terug, ik had ook een vraag gesteld over online outreach programma en de financiering daarvan.

[2:27:11] Tenminste had het wel inderdaad over vier en het belang van dat soort laagdrempelige manieren om slachtoffers op beeld te krijgen, maar die hele online outreach, hoe gaat het daar nou mee?

[2:27:20] Er is wel een motie over aangenomen, maar is dat geborgd?

[2:27:27] Ja, voorzitter, voor nu wel.

[2:27:28] Ik moet wel eerlijk zeggen, de resultaten daarvan vallen wat tegen.

[2:27:33] Dus in de eerstkomende rapportage wil ik daarop terugkomen, hoe we daarnaar kijken, maar ook evalueren wat het heeft opgebracht en hoe we daar weer verder willen gaan.

[2:27:44] Dank u wel.

[2:27:45] Dan gaan we nu naar het tweede termijn van de Kamer.

[2:27:48] En u heeft één minuut en twintig seconden.

[2:27:54] Dat krijg jij anders weer te redden, niet met de tijd helaas.

[2:27:57] En dan geef ik u meteen ook het woord, mevrouw Faber.

[2:28:00] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:28:02] De leeftijd willen we toch graag na 21 jaar hebben, ook zo snel mogelijk.

[2:28:08] Dan hadden we het nog over de minderjarige leeftijd van klanten.

[2:28:11] Die staat op 16 jaar, heb ik begrepen.

[2:28:13] Maar volgens mij mag een meerderjarige, is het strafbaar als je seks hebt met een minderjarige.

[2:28:17] Dus hoe moet ik dat zien in dit perspectief?

[2:28:21] Dan hebben we het over het pooierverbod gehad.

[2:28:23] Een pooier is in feite een voordeeltrekker.

[2:28:26] en is in feite een mensenhandelaar en is als strafbaar.

[2:28:29] Dus hoe moet ik dat in deze plaatsen?

[2:28:32] Dan heb ik nog een vraag gesteld over het verhalen van de opbrengsten bij de pooier voor het slachtoffer.

[2:28:40] Want ik gaf al een voorbeeld van op de Wallen kan je gewoon in de jaren 450.000 euro

[2:28:45] opbrengen en dat is nog een schatting aan de voorzichtige kant.

[2:28:50] Dus waarom niet gewoon dergelijke bedragen verhalen bij de dader?

[2:28:55] Ik snap wel, de kans is klein dat je het hele bedrag terughaalt, maar je kan misschien wel een deel terug gaan halen.

[2:29:00] Dank u.

[2:29:02] Dank u wel.

[2:29:02] Dan geef ik het woord aan mevrouw Schilder.

[2:29:06] Ja, sorry.

[2:29:07] Sorry, voorzitter.

[2:29:08] Dank u wel, mevrouw de Gervier.

[2:29:11] Ja, ik wil ook een twee minuten debat aanvragen.

[2:29:21] Voorzitter, dank u wel.

[2:29:23] Ik wil beide bewindspersonen bedanken voor de beantwoording.

[2:29:27] Ik hoor echt wel veel goede bedoelingen, alleen slachtoffers hebben niet zoveel met goede bedoelingen.

[2:29:32] Die willen dat we gaan handelen.

[2:29:34] Ik zie dan ook met smart uw reactie op het WODC-onderzoek tegemoet, maar ik wil eigenlijk wel een beetje de duidelijkheid over de vervolgstappen, want moeten we na die reactie weer een jaar wachten

[2:29:46] voordat er iets gebeurt?

[2:29:47] Of kan de minister een snelle, zorgvuldige vervolgreactie garanderen?

[2:29:53] Ik wil het graag hierbij laten.

[2:29:55] Dank u wel.

[2:29:56] De reactie hoort aan de heer Van der Brink.

[2:29:58] Ja, ook van mijn kant dank voor de antwoorden van beide ministers.

[2:30:02] Ik ben blij met het antwoord op mijn vraag over de porno-industrie en ook die vierde partij die dan de geringste aanwijzing, het geringste vermoeden kan gaan onderzoeken.

[2:30:09] Nog drie punten heb ik openstaan.

[2:30:12] Het verschil tussen sekswerk en prostitutie zoals dat gemaakt wordt in de brief.

[2:30:16] Ik ben heel benieuwd waar komt dat vandaan?

[2:30:18] In het coalitieakkoord wordt volgens mij gewoon gesproken over sekswerk.

[2:30:22] Dus wat mij betreft mag u heroverwegen of u dat wel zo in het begin van de wetgeving wilt laten staan.

[2:30:29] Dan de websites.

[2:30:30] U zegt, er wordt wel veel gemeld door die websites.

[2:30:33] Ik hoor daar andere verhalen over, dat er heel weinig wordt gemeld.

[2:30:36] En wat mij betreft moet de vrijblijvendheid daar echt van af.

[2:30:38] Dus ik wil u vragen of u ook wil kijken hoe u dat meer kunt stimuleren.

[2:30:42] En eigenlijk geldt het beetje hetzelfde bij wat u zei over Heid.

[2:30:44] Ik denk dat wij ongeveer op dezelfde missie zijn geweest.

[2:30:47] Ik hoorde de verhalen die u vertelde, die herkende ik.

[2:30:50] En u zegt dat er is meer zegenrijk werk wat er gebeurt, want er komen meer mensen langs.

[2:30:54] Maar is daar iets meer druk op te zetten, zodat regio's ook echt zo gaan functioneren?

[2:30:59] Want anders blijft het zo vrijblijvend.

[2:31:01] Dat waren mijn punten.

[2:31:02] Dank u wel, de heer Mohandys.

[2:31:05] Dank aan beide bevindspersonen voor de beantwoording.

[2:31:09] Ik denk dat de algemene oproep als het gaat om meer regie en landelijke coördinatie niet betekent dat gemeenten het niet meer hoeven te doen.

[2:31:16] Niemand heeft dat volgens mij gezegd.

[2:31:18] Het is ook helemaal niet de insteek.

[2:31:19] Het gaat erom dat er gemeenten zijn

[2:31:21] die niet eens een FTE hebben voor mensenhandelaanpak.

[2:31:24] Het is vaak onderdeel van het integraal veiligheidsbeleid van heel veel gemeenten, maar er is heel weinig actie op en dat is niet vanuit een onwil, maar vanuit beperkende capaciteit of anderszins.

[2:31:37] Dus het gaat er veel meer om dat we...

[2:31:39] regio-overstijgende problematiek, juist omdat het veel een nationale component is om effectief te handelen.

[2:31:45] Belangrijk is om juist naast gemeenten te staan, daar waar het moeilijk is en echt te zoeken naar een vorm van landelijke coördinatie, een coördinator of anderszins.

[2:31:53] Dat is de bedoeling van de oproep en ik hoop echt dat het meer is dan we gaan nog eens extra ons best doen.

[2:32:00] Als dat de brief is, dan zou ik hem onvoldoende verklaren, maar we wachten het af.

[2:32:03] Tot slot, voorzitter, we hebben echt heel veel vragen over het komende wetsvoorstel na 21, maar dat moeten we maar afwachten hoe dat wetsvoorstel eruitziet.

[2:32:11] Wij zeggen er wel alvast bij, let ook op het eerdere advies, of in ieder geval deeladvies van de Raad van Staat op dit punt, vrij kritisch als het gaat om het effect.

[2:32:19] En aangezien het kabinet al een knip aankondigt ten opzichte van de eigen teksten in het regeerakkoord, dat stemt ons niet hoopvol.

[2:32:26] Dus we wachten af hoe dat exact wordt uitgewerkt.

[2:32:29] En we zien uit naar de twee minuten, de bal dat reeds is aangevraagd.

[2:32:32] Dank u.

[2:32:34] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:32:35] Ik ben blij om te horen dat de minister aangeeft dat hij het met ons eens is dat de opsporing en vervolging omhoog moet en ik hoor ook welke maatregelen er getroffen worden om extra stappen te zetten in dat verhogen.

[2:32:46] Dus dat zet mij gerust, zeker omdat ik vind dat die misstanden echt hard aangepakt moeten worden.

[2:32:52] Tegelijkertijd hoor ik ook de minister zeggen ja, er zijn algemene maatregelen waar het gaat om voorzieningen van sekswerkers, waar betreft banken etcetera, die soms

[2:33:01] in verschillende gevallen verkeerd uitpakken.

[2:33:04] Ik ga nog even broeden op hoe we daar een volgende stap in kunnen zetten, zodat zij ook gewoon de rechten die zij hebben op een goede manier kunnen invullen.

[2:33:13] En verder kijk ik ook uit naar het twee minuten debat.

[2:33:17] Dank u wel.

[2:33:18] Ja, dank voorzitter, dank voor de beantwoording.

[2:33:23] Er komen een aantal brieven en reacties en er komt een plan van aanpak over die leidraad, want de minister zei van die gegevens, als je dat eenmaal kunt verwerken, wordt het beter, maar kan je die leidraad niet gewoon verplicht stellen aan iedereen, zodat iedereen die ook echt over gaat nemen, moet dan niet alleen zijn, moet ook worden gebruikt.

[2:33:40] Verder is alles gaat zo ontzettend traag.

[2:33:44] Het is natuurlijk een beetje hoe dat hier loopt, maar toen ik in de gemeenteraad zat in 2013 in Amsterdam, voorstel gedaan voor de verhooging van de mimimeester naar 21 en toen werd er aangegeven, ja, is niet nodig, want dat regelen we binnenkort landelijk.

[2:33:57] Dus dus in 2013.

[2:33:58] Gelukkig hebben we toen niet naar geluisterd in Amsterdam wel gebeurd, maar ik ben daarom dan niet helemaal tevreden dat kabinet nu zegt van ja, allerlei aspecten van die wet regulering sekswerk doen we niet.

[2:34:07] We willen dus de verschillen tussen gemeenten laten staan.

[2:34:09] Ook de geen vergunningstelsel.

[2:34:11] Ik denk dat dat allemaal niet genoeg is.

[2:34:13] Maar goed, daar komen we dan binnenkort verder over te spreken.

[2:34:18] Dank u wel.

[2:34:19] Dan geef ik nu weer even, als het kan, het voorzitterschap naar mevrouw Vanger.

[2:34:23] Ja, dan geef ik u graag het woord.

[2:34:25] Dank u wel.

[2:34:26] Ook ik wil graag de beide ministers, maar ook hun ondersteunende staf, bedanken voor de uitgebreide beantwoording.

[2:34:33] En ik wil ook wel benadrukken wat de minister van Justitie en Veiligheid aangaf.

[2:34:38] de blokjes van mensenhandel en sekswerkers.

[2:34:41] Dat is denk ik ook belangrijk, want het zijn uitgebreide onderwerpen die in zo'n debat niet allemaal even de aandacht krijgen die ze verdienen.

[2:34:49] En met betrekking tot mensenhandel zie ik ook dat de minister echt duidelijk heeft dat er urgentie nodig is en dat ook inzicht op wordt gepleegd.

[2:34:57] inzet op wordt gepleegd, maar het is wel belangrijk om ons daar de komende periode goed op te blijven informeren, omdat je ziet dat, zoals ook de nationaal rapporteur zei, dat er echt een explosieve groei is, vooral ook online.

[2:35:12] En het andere element is de positie van sekswerkers zelf, waar we het over hebben gehad, ook de stigmatisering en hun positie zelf, en daar ben ik het ook eens met wat de heer Bikkers aangaf,

[2:35:25] dat we daar ook moeten kijken hoe we die positie kunnen verbeteren.

[2:35:29] Dank u wel.

[2:35:32] Ik zie verder geen interrupties, dus dan geef ik u weer graag het voorzitterschap terug.

[2:35:36] Dank u wel.

[2:35:37] Dan is nu het tweede termijn aangebroken van het kabinet, maar ik stel voor als dat goed is om vijf minuten te schorsen.

[2:35:46] Heeft u daar voldoende aan?

[2:35:47] Niet nodig?

[2:35:48] Dan geef ik u meteen het woord.

[2:35:51] Dank, voorzitter.

[2:35:52] En ook in tweede termijn voornamelijk een hoop aanmoedigingen voor het vervolg.

[2:35:57] Die neem ik dan ook te harten, daar hoef ik ook verder niet op te reageren.

[2:36:01] Ik denk dat het alleen maar goed is dat u de urgentie uit over een aantal zaken, of dat nu gaat over de wijze van invulling van de coördinatie, of nu gaat over de spoed met betrekking tot nu eindelijk die leeftijdsverhoging doorvoeren.

[2:36:14] Ik kan u zeggen, ik neem dat allemaal aan boord en ik ga daarmee verder.

[2:36:17] Dat geldt ook voor het wetsvoorstel waar we mee gaan komen voor de verhoging van die leeftijd.

[2:36:23] En ook daar gaan we nog even goed kijken naar het coalitieakkoord, hoe het daar precies staat verwoord en hoe we dat nu mee te gaan doen.

[2:36:30] En het wetsvoorstel waarmee ik kom, dat zal in ieder geval uitgebreid onderbouwd zijn in zijn vorm en de keuzes die we daarin maken.

[2:36:40] Tegen mevrouw Faber zeg ik, ja, een klant mag 16 jaar zijn.

[2:36:44] Een sekswerker niet.

[2:36:49] Dus dat is het onderscheid hierin.

[2:36:50] Maar je bent op je zestiende seksueel meerderjarig.

[2:36:54] Je mag dus ook vrijwillig seksuele contacten hebben.

[2:36:56] En daar valt dus het klant zijn van een prostituee onder.

[2:37:01] Nou, nogmaals, ik leg u de wet uit.

[2:37:03] Ik heb daar verder helemaal geen oordelen over.

[2:37:06] Dan, daar waar het gaat om een pooier laten betalen

[2:37:12] vanuit de winst die hij heeft gehad, dit kan al, dus in rechtszaken die worden gevoerd, kan al gekeken worden naar welke inschatting, hoeveel klanten zijn er geweest, wat heeft het opgeleverd, wat moet iemand daarmee verdiend hebben, en dat kan dan aan het slachtoffer worden toegewezen als reparatiebetaling door de dader.

[2:37:31] Dus die mogelijkheid, die is er in slachtoffers.

[2:37:36] De rest, ik kijk even naar Heids nog,

[2:37:39] Ik snap wat u bedoelt.

[2:37:41] Tegelijkertijd verhoudt zich dat ook niet tot ons systeem.

[2:37:44] Dus ik kan niet gemeenten dwingen om een heid in te richten... om al die instanties bij elkaar te roepen.

[2:37:51] En datzelfde geldt voor het dwingend maken van een leidraad... zoals even gesuggereerd werd door een van u.

[2:37:59] Zo werkt ons bestel niet.

[2:38:01] Maar wij hebben wel een heel goed werkend bestel.

[2:38:03] En dat betekent dat daar waar dingen werken... en daar waar je dat aanreikt aan gemeenten...

[2:38:09] Hier moet je dus wat mee doen dat dat eigenlijk altijd wordt opgepakt terzij het helemaal niet van toepassing is.

[2:38:14] U heeft een interruptie van mevrouw Faber.

[2:38:17] Een korte vraag over dat verhalen van de opbrengsten bij de pooi voor het slachtoffer.

[2:38:23] Is dat standaard dat dat wordt gedaan of wordt dat altijd gevoegd of moet dat echt speciaal gevraagd worden?

[2:38:30] Eigenlijk is mijn vraag, is dat makkelijk om dat te voegen in de strafrechtszaak?

[2:38:35] Ja, eigenlijk is dit standaardpraktijk waar het gaat om rechtszaken met seksuele uitbuiting.

[2:38:48] Dan zijn we nu bij het einde van dit debat.

[2:38:50] Dan ga ik heel even nog samenvatten wat ook de toezeggingen zijn.

[2:38:55] Er is een tweeministerdebat aangevraagd door het lid Faber.

[2:38:58] De toezeggingen zijn de minister van Justitie en Veiligheid informeert de Kamer na de zomer over het tijdpad van het wetsvoorstel in zaken de verhoging van de miemeleeftijd van sekswerkers.

[2:39:09] Tweede toezegging.

[2:39:10] De minister van Justitie en Veiligheid zal de Kamer voor de zomer informeren over de invulling van de governance in zaken mensenhandel, onder meer naar aanleiding van rapporten van Nationaal Rapporteur Mensenhandel en het WODC.

[2:39:22] De derde toezegging.

[2:39:23] Het WODC-onderzoek over de Nederlandse porno-industrie komt in het najaar 2026 naar de Kamer.

[2:39:30] De vierde toezegging, de minister van Justitie en Veiligheid, geleidt de vragen over mensensmokkel door aan de minister van Asiel en Migratie met het oog op de brief die over dit thema reeds is toegezegd.

[2:39:43] En de vijfde toezegging, de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, komt eind 2026 met het ontwerp van de uitwerking van het opvanglandschap.

[2:39:53] En dan zie ik een toevoeging van de minister van Justitie en Veiligheid.

[2:39:56] Nou, geen toevoering, maar één opmerking bij het WODC-rapport rondom de pornoindustrie.

[2:40:01] Ja, dat verwacht ik inderdaad dit najaar, maar ik kan het WODC niet dwingen om dat op te leveren.

[2:40:06] Dus mijn verwachting is dat dat dit najaar aan de Kamer kan worden.

[2:40:10] Nee, dat is helder.

[2:40:14] Dan sluit ik hierbij de vergadering en dan dank ik u allen zeer.

[2:40:19] Dank u wel voor het voorzichtig.