Verkeersveiligheid

[0:00:00] Hierbij open ik deze vergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat.

[0:00:06] We zijn vandaag bijeen voor een commissiedebat over verkeersveiligheid.

[0:00:10] Ik heet heel graag de leden welkom.

[0:00:13] De heer Goudswaard van Jaar 2021, de heer Stoffer van de SGP, de heer Van Leijen van D66, mevrouw Van Brenk van 50PLUS,

[0:00:22] de heer Bikkers van de VVD, de heer Heutink van de groep Markus Hauer, de heer Jumelet van het CDA, Prickaerts van de PVV en de heer De Hoop van GroenLinks PvdA en twee bewindspersonen, de heer Karremans van minister van Infrastructuur en Waterstaat en de minister van Justitie en Veiligheid, de heer Van Wiel.

[0:00:42] En ik geef graag, we hebben vijf minuten spreektijd en ik wil graag met de leden afspreken dat we vier interrupties doen.

[0:00:49] En dan geef ik graag als eerst het woord aan de heer Goudswaard.

[0:00:52] Dank u wel voorzitter en laat ik beginnen dat deze inbreng mede namens BBB is.

[0:00:58] Afgelopen december heb ik dit punt ook al benoemd en helaas is het opnieuw noodzakelijk.

[0:01:03] Het is nog altijd kinderlijk eenvoudig om via online platforms spotgoedkoop allerlei verkeersongelukken in spe te bestellen.

[0:01:11] Veel van de fatbikes, vaak afkomstig uit China, voldoen al uit de verpakking niet aan de geldende wet en regelgeving.

[0:01:20] En de handhaving is ontegenzeggelijk ingewikkeld.

[0:01:24] Maar juist daar ligt wel het probleem.

[0:01:27] Maar daar ligt wel de sleutel tot een structurele oplossing van het vetbuikprobleem.

[0:01:31] Voorzitter, het is goed dat politie, douane, ILT en de NVWA nauwer gaan samenwerken.

[0:01:38] Maar een echte coherente handhavingsstructuur die zich specifiek richt op de import en de verkoop van illegale vetbuikers, dat ontbreekt nog altijd.

[0:01:48] ILT en de NVWA hebben bovendien al een breed takenpakket en controleren vooral reactief.

[0:01:55] naar aanleiding van meldingen.

[0:01:57] De vraag is dus of deze aanpak wel is opgewassen tegen de omvang van het probleem.

[0:02:02] En daarbij komt dat dit probleem niet pas in Nederland ontstaat, maar al aan de grenzen van de interne markt.

[0:02:07] Daarom een aantal vragen aan onze minister.

[0:02:11] Hoe beoordeelt de minister de rol van de e-commerce platforms bij de verspreiding van illegale vetpijks?

[0:02:16] En welke mogelijkheden ziet de minister om de verkoop via deze platforms daadwerkelijk te beperken?

[0:02:22] En is het de minister met jaar 21 eens dat Nederland niet kan wachten tot er mogelijk in 2028 een centrale Europese douanehub operationeel is?

[0:02:32] En welke concrete resultaten verwacht de minister volgend jaar van het covenant tussen INW en de douane?

[0:02:40] Voorzitter, dan een klein stukje over de verzorgingsplaatsen.

[0:02:43] Het ministerie van INW legt momenteel de laatste hand aan het wetsvoorstel voorzieningen op verzorgingsplaatsen.

[0:02:50] Wat jaar 21 betreft is dit een bijzonder onderdacht voorstel.

[0:02:54] Deelt de minister de zorg dat het optelen van verzorgingsplaatsen in afzonderlijke kavels voor tanken, laden en voorzieningen leidt tot meer zoekverkeer, onoverzichtelijke verkeerssituaties en daarmee een verslechtering van de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid?

[0:03:10] Want de overheid moet verkeersveiligheid en bereikbaarheid organiseren en niet via tekentafelbeleid goed functionerende familiebedrijven uit de markt drukken.

[0:03:26] Voorzitter, dank aan JA in de Tunnel dat ze beginnen over verzorgingsplaatsen.

[0:03:30] Ik kon het niet meer in mijn tekst kwijt, maar ik vind het heel erg fijn dat zij het doen.

[0:03:33] Dat geeft mij dan de gelegenheid om hier even wat vragen over te stellen.

[0:03:37] In mei 2025 hebben we samen met de BBB en de VVD een motie ingediend bij de nieuwe verzorgingsplaats van de toekomst om dan tenminste één kavel te veilen waar zowel een shop, laden als fossiel wordt aangeboden.

[0:03:51] Die motie is aangenomen en het kabinet heeft eigenlijk die motie niet goed uitgevoerd.

[0:03:56] Mijn vraag aan jaar 21 is, hoe kijkt jaar 21 nou?

[0:04:01] Is dat nog steeds het uitgangspunt dat dit het toch zou moeten gaan worden in het uiteindelijke voorstel?

[0:04:17] Ja, want anders komen we in wel een hele vrije debatvorm terecht.

[0:04:22] Ja, als u mij dan heel even de ruimte geeft.

[0:04:24] Kijk, in die motie riepen wij destijds op, en dat vinden wij nog steeds, is dat het verzorgingsplaatsen, het nieuwe systeem van het veilen van verzorgingsplaatsen, dat er tenminste

[0:04:35] Eén kavel moet worden geveild die zowel laden, shops als fossiel bevat.

[0:04:41] Dan heb je namelijk als kleine ondernemer de kans om niet uit de markt geprezen te worden ten aanzien van brandstof en tegelijkertijd nog iets kunt verdienen op elektrisch laden.

[0:04:51] Nu heeft het kabinet per brief gezegd oké we gaan nu in de migratieperiode

[0:04:56] In een tijd waar geen enkel kavel wordt geveild, gaan we toch dat aanbieden.

[0:05:01] Ja, dat is leuk, maar er wordt dan niets geveild.

[0:05:03] Dus mijn vraag is, is dat nou dan de weg die we met elkaar moeten opgaan?

[0:05:06] Of moeten we hier wat strakker op zitten richting het kabinet om het toch te regelen?

[0:05:10] Dan is de vraag maar helder.

[0:05:12] Nee, dat is niet de kant die we moeten opgaan.

[0:05:14] Zeker niet.

[0:05:15] Wij hebben ook niet voor niks die motie gesteund.

[0:05:18] En ik noemde het er net ook al in mijn betoog.

[0:05:22] Ik zou er graag mee door willen gaan.

[0:05:23] Ik vind het een zeer onverstandig wetsvoorstel.

[0:05:25] Ik wilde ook meteen zover gaan.

[0:05:28] Voorzitter, ik ga verder met mijn betoog als het kan.

[0:05:31] Is de minister bereid voor een verdere behandeling van dit wetsvoorstel in gesprek te gaan met een afwaardiging van familiebedrijven

[0:05:38] die door dit voorstel direct geraakt gaan worden.

[0:05:42] Graag reactie.

[0:05:43] En voorzitter, dan het roekeloze rijgedrag met soms fatale gevolgen.

[0:05:49] We zien steeds vaker berichten over dodelijke ongevallen die worden veroorzaakt door totaal onnodig en onverantwoord rijgedrag.

[0:05:56] En dat is niet alleen op basis van de krantenkoppen, want hoewel

[0:05:59] het aantal verkeersdoden sinds de eeuwwisseling sterk is gedaald, zien we de laatste jaren opnieuw een zorgelijke stijging.

[0:06:07] Want vanuit 2024 naar 2025 was er sprake van een toename van 12 procent.

[0:06:15] En dat is niet altijd helder uitgesplitst, wat precies de oorzaak is, maar het past wel wat jaar 2020 betreft in een breder patroon van normvervaging en verhuftering in het verkeer.

[0:06:26] Want bij roekeloos rijgedrag met dodelijke afloop

[0:06:29] staat de strafmaat wat ons betreft lang niet altijd in verhouding tot het veroorzaakte leed.

[0:06:36] Kijk, dit is geen JNV-debat en wij beperken de vraag dan ook tot de kwestie van de rijontzeggingen.

[0:06:42] Hoe legt de minister aan nabestaanden uit dat iemand die door extreem roekloos rijgedrag en al de dood rijdt in sommige gevallen na enkele jaren alweer legaal achter het stuur mag zitten?

[0:06:53] Want het besturen van een auto is geen recht maar een voorrecht en een voorrecht

[0:06:59] dat je kunt verdienen, maar ook kunt verspelen.

[0:07:03] Voorzitter, tot slot de verkeersboetes.

[0:07:06] Het is alom bekend dat de verkeersboetes in Nederland uitzonderlijk hoog zijn, zelfs wanneer daar aanmalingskosten bovenop komen.

[0:07:14] En het heeft er steeds meer de schijn van dat de verkeersboetes worden gebruikt als pleister op de begroting, terwijl de relatie met verkeersveiligheid steeds minder duidelijk wordt

[0:07:22] En daarbij komt dat de motie El Abassi onlangs is aangenomen, waarin de overheid wordt verzocht boetes uitsluitend als verkeersveiligheidsinstrument in te zetten.

[0:07:31] En mijn laatste vraag aan de minister, dan ben ik al klaar met mijn verhaal.

[0:07:34] Kan de minister uitleggen waarom Nederland zulke hoge verkeersboetes en aanmalingskosten hanteert en in hoeverre deze hoogte aan toonbaar dan bijdraagt aan verkeersveiligheid?

[0:07:44] in plaats van aan extra inkomsten voor de schatkist?

[0:07:46] En hoe gaat hij de minister concreet uitvoering geven aan de aangenomen motie van El Abassi?

[0:07:53] Tot zover, voorzitter.

[0:07:54] Keurig binnen de tijd.

[0:07:55] En de heer De Hoop heeft een interruptie.

[0:07:58] Dank, voorzitter.

[0:07:59] Ik heb aan de heer Goudswaard nog een vraag, met name over het roekeloze rijgedrag, want ik deel dat met hem, dat het eigenlijk niet te verkopen is aan nabestaanden dat mensen best wel snel weer achter het stuur mogen kruipen.

[0:08:12] Een logische oplossing zou bijvoorbeeld zijn een alcoholslot.

[0:08:16] Maar een alcoholslot wordt nu vaak gezien als strafmaatregel, terwijl het eigenlijk misschien juist wel een tegemoetkoming is aan de dader, namelijk je mag wel weer achter het stuur, maar onder de voorwaarden dat je geen druppel drinkt.

[0:08:28] En is de heer Goudswaard het met ons eens dat je eigenlijk dat niet eens socieer als strafmaat moet zien, maar gewoon als een maatregel dat iemand dan wel weer achter het stuur mag, maar dat dat dan onder het toezicht van het alcoholslot is en dat het niet de straf is, maar eerder een tegemoetkoming aan het dader.

[0:08:45] Dank voor deze vraag.

[0:08:48] Ja21 is het eens met het standpunt van de heer De Hoop.

[0:08:51] Wij zijn ook voorstander van het invoeren van een dergelijk alcoholslot.

[0:08:58] Het betekent overigens niet dat

[0:09:00] roekerloos rijgedrag altijd hand in hand gaat met alcoholgebruik.

[0:09:05] Daarin moet wel echt even een verschil worden gemaakt.

[0:09:07] Maar dat er meer valt te halen, ook met de inzet en met de veiligheid op de weg, wanneer we kijken naar de inzet van een alcoholgeslot, daar ben ik het eens met de heer De Hoop.

[0:09:23] Geen andere interrupties, dan geef ik graag het woord aan de heer Stoever.

[0:09:28] Dank, voorzitter.

[0:09:29] Bijna 760 verkeersdoden vorig jaar, waaronder ruim 100 jongeren.

[0:09:34] Dat kunnen we niet accepteren.

[0:09:35] Het is nota bene het hoogste aantal in bijna twintig jaar.

[0:09:39] En ik weet dat de verkeersminister het belang en de urgentie van verkeersveiligheid ziet en ook voelt.

[0:09:44] Maar de investeringsagenda van de coalitie en het kabinet geven verkeersveiligheid geen prioriteit.

[0:09:50] Integendeel.

[0:09:51] Het kan toch niet zo zijn dat de jaarlijkse investering in verkeersveiligheid op de weg daalt naar 6 miljoen euro, terwijl de jaarlijkse maatschappelijke schade van de verkeersongevallen meer dan 30 miljard euro is.

[0:10:02] En dan heb ik het nog niet eens over al het persoonlijk leed wat daarmee samenvalt.

[0:10:07] Ik roep kabinet en coalitiepartijen op om ervoor te zorgen dat bij de komende begrotingsbesprekingen tenminste gezorgd wordt voor zicht op verlenging van de investeringsimpuls verkeersveiligheid.

[0:10:18] Daarbij komt dat 30% bezuinigd wordt op ondersteuning van belangrijke maatschappelijke partners.

[0:10:22] Ik noem het SLOF, Team Aleurt en Veilig Verkeer Nederland.

[0:10:26] Ondertussen neemt de inflatie ook nog eens toe en dat is bijvoorbeeld voor een organisatie als de SLOF niet houdbaar.

[0:10:32] We hebben deze kennis hard nodig om schaarste middelen zo effectief mogelijk in te zetten.

[0:10:36] Aanpak van bijvoorbeeld de fatbike-problematiek kan niet zonder inzetten op gedragsverandering.

[0:10:41] En wil de minister het budget voor de maatschappelijke partners tenminste op peil houden, is mijn vraag.

[0:10:46] En dat geldt tegelijkertijd ook voor de ondersteuning van het Rijk voor ontsluiting van ziekenhuis- en ambulance-data.

[0:10:53] Voorzitter, afgelopen maandag was ik op werkbezoek bij de ANWB.

[0:10:56] Ik kan het iedereen aanraden.

[0:10:57] Het was mooi om te zien hoe data ingezet kunnen worden om heel effectief onveilige locaties op te sporen.

[0:11:03] Op basis van remdata werd gesignaleerd dat bij een oversteekplaats voor fietsers vaak een hart op de rem getrapt werd.

[0:11:10] En dan bleek dat die situatie gewoon onvoorzichtelijk was.

[0:11:13] Naar het eenvoudig rood kleuren van de fietsoversteek, minimaliseerde het aantal noodstoppen.

[0:11:18] En het beter ontsluiten van verkeersveiligheidsdata, dat zit in de landelijke aanpak verkeersveiligheid.

[0:11:23] En mijn vraag is, welke slagen worden daar nog in gemaakt en wordt daar ook bij samengewerkt met de ANWB, zodat die data ook steeds breder ingezet kunnen worden?

[0:11:33] Voorzitter, dan kwam net al aan de orde in een interruptiedebatje het alcoholslot.

[0:11:36] Wat ons betreft moet dat programma snel terugkomen.

[0:11:39] De justitieminister schrijft dat hij voor de zomer de verkenning naar herinvoering in het strafrecht zal afronden en op basis daarvan een keus zal maken.

[0:11:48] Jurisprudent stelde dat als je het wettelijk goed regelt het alcoholslot een plek kan krijgen in zowel de straf als het bestuursrecht.

[0:11:54] En dan is het bereik veel breder.

[0:11:56] En ik zou bij de minister op aan willen dringen

[0:11:57] die nog eens goed te bekijken en ook mee te nemen in de verkenning.

[0:12:00] Mijn vraag is, gaat hij voor de zomer de knoop doorhakken en ook een richting kiezen?

[0:12:06] De SGP ziet graag meer inzet van BOA's bij verkeershandhaving, in bijvoorbeeld de 30-kilometerzones.

[0:12:11] Er worden gesprekken gevoerd, maar vervolgens kan worden bezien wat de mogelijkheden zijn als de justitieminister.

[0:12:17] Het onderwerp is niet nieuw, de pilots zijn uitgevoerd, dus mijn vraag is, ziet de minister het nut van BOA-inzet?

[0:12:23] en wel als het even kan deze rol versterken.

[0:12:26] En gaat hij dat ook snel uitwerken?

[0:12:29] Licht in het donker, dat is altijd positief, maar niet als het is verblind.

[0:12:34] We krijgen steeds meer signalen dat autocoplampen steeds verler schijnen en minder goed staan afgesteld en dus ook sneller verblinden.

[0:12:40] Dat geldt ook voor e-bikeverlichting.

[0:12:42] We hebben allerlei normen in de APK, maar de vraag is eigenlijk wat gaat hier nu mis?

[0:12:46] Mijn vraag is, zet de verkeersminister in op scherpe normering en APK en wordt bijvoorbeeld koplampentestapparatuur opgenomen in het RDW-register meetmiddelen?

[0:12:57] Ja, dan de jonge motorrijders, want steeds meer jongeren gaan motorrijden.

[0:13:00] Ik kan me dat best voorstellen, maar het heeft wel eens gevolgd dat het aantal verongelukte jonge motorrijders in drie jaar tijd verdrievoudigd is.

[0:13:08] Jongeren nemen meer risico en juist op die motor ben je extra kwetsbaar.

[0:13:12] En mijn vraag is hoe worden die risico's meegenomen in rijopleidingen en campagnes?

[0:13:16] En is versterkte inzet op dit punt nodig?

[0:13:19] Dan de fatbikes.

[0:13:21] Bij de aanpak van fatbikes is effectieve handhaving van illegale en opgevoerde fatbikes cruciaal.

[0:13:26] En in dit verband een paar vragen.

[0:13:28] Een groot probleem bij het toezicht op import en handel is de versnippering.

[0:13:32] De bevoegdheden van ILT, douane, NVWA en politie sluiten niet goed op elkaar aan.

[0:13:36] Dat is tenminste mijn indruk.

[0:13:39] ILT en NVWA kunnen niet zoveel als het gaat om de online handel en illegale fatbikes.

[0:13:44] En dan blijft het dweilen met de kraan open.

[0:13:46] Mijn vraag is voor het gekeken naar meer onorthodoxe maatregelen om grip op deze importstroom te krijgen.

[0:13:52] Wordt in de periodieke rapportages zo concreet mogelijk inzicht gegeven in de aantallen in beslagnames, herstelmaatregelen en sancties?

[0:14:00] Zou het ook niet wijs zijn om op korte termijn een integrale ketenanalyse voor e-bikes uit te voeren?

[0:14:06] De verkeersminister wil de terugkeurprocedure, iets heel anders, voor onder meer campers en caravans afschaffen.

[0:14:12] En ik snap dat het lastig is om overbelading te handhaven.

[0:14:16] Maar de impact is veel groter dan gesuggereerd wordt.

[0:14:18] Het raakt ook de gemeentelijke brandweer- en gladheidsbestrijding, om maar wat te noemen.

[0:14:22] En ik begrijp dat sectorpartijen niet zijn geconsulteerd.

[0:14:24] En mijn vraag is, hoe gaat de minister zorgen voor een zorgvuldige afhandeling?

[0:14:29] Dank u wel.

[0:14:31] Ik zie geen interrupties, dus dan geef ik graag het woord aan de heer Van Leijen.

[0:14:36] Dank, voorzitter.

[0:14:37] Verkeersveiligheid gaat niet alleen over asfalt, regels of statistieken.

[0:14:41] Het gaat over mensen.

[0:14:42] Over ouders die hun kinderen veilig naar school willen laten fietsen.

[0:14:45] Over ouderen die zelfstandig onderweg willen blijven.

[0:14:48] En over jongeren die naar sport of werk weer veilig willen thuiskomen.

[0:14:52] Juist daarom is het goed dat we steeds vaker kijken naar risico's voordat het misgaat.

[0:14:57] In plaats van na een ernstig ongeluk.

[0:14:59] Maar dan moeten we ook eerlijk zijn over waar we nu staan.

[0:15:02] Want de cijfers zijn zorgwekkend.

[0:15:05] In 2025 kwamen 759 mensen om in het verkeer.

[0:15:09] Het hoogste aantal sinds 2007.

[0:15:12] Ook het aantal ernstig gewonde fiesters stijgt fors.

[0:15:15] En als we niks extra's doen, lopen die aantallen de komende jaren alleen nog maar verder op.

[0:15:19] Nul verkeersdoden gebeurt niet vanzelf.

[0:15:23] Daarvoor zijn duidelijke keuzes, betrouwbare data en concrete maatregelen nodig.

[0:15:28] Voorzitter, we moeten niet wachten totdat er meer slachtoffers vallen voordat we in actie komen.

[0:15:33] Juist door eerder te kijken naar risico's kunnen we ongelukken voorkomen.

[0:15:37] Daarom zijn SPI's, Safety Performance Indicators, zo belangrijk.

[0:15:42] Tussensignalen die laten zien of het verkeer veiliger wordt, nog voordat je dat terugziet in de verkeersslachtoffers.

[0:15:48] Denk aan snelheidsovertredingen, gevaarlijke kruispunten of onveilige fietspaden.

[0:15:52] Dat zijn precies de factoren waarop je kunt ingrijpen om ongelukken te voorkomen.

[0:15:56] En die SPI's zijn inmiddels benoemd, dat is heel goed, maar zijn nog geen concrete doelen.

[0:16:02] En juist die tussendoelen maken het mogelijk om goed te sturen en op tijd bij te sturen als maatregelen niet genoeg blijken te zijn.

[0:16:08] Daarom wil ik de minister vragen, wanneer komen er concrete en meetbare tussendoelen per risicofactor, zodat we niet alleen een einddoel hebben, maar ook kunnen volgen of we echt op de goede weg zitten.

[0:16:19] Ik zie een interruptie van de heer Stoffer.

[0:16:22] Ja, voorzitter, dank voor de bijdrage van de heer Van Leijen, heel herkenbaar.

[0:16:28] Hij had natuurlijk over concrete zaken enzovoorts.

[0:16:31] Het meest belangrijke wat daar nog bij hoort, is ook de pecunia, het geld.

[0:16:36] Ik heb zojuist gepleit voor het verlengen van de investeringsimpuls verkeersveiligheid.

[0:16:40] Concreet is mijn vraag, staat de heer Van Leijen daar ook zo in?

[0:16:46] Ja, voorzitter, dank voor deze interruptie.

[0:16:48] En de heer Stoffer heeft natuurlijk gelijk, daar moeten op een gegeven moment boten bij de vis komen, dat snap ik heel goed.

[0:16:53] We zien ook dat dit een begroting is, de INW-begroting, daar hebben we het maandagavond ook over gehad, die enorm onder druk staat.

[0:17:00] Dus ik heb die wens sterk om dat te kunnen regelen.

[0:17:03] Ik moet ook eerlijk bekennen dat ik tot nu toe zelf nog niet de puzzel heb kunnen leggen hoe we dat kunnen regelen met elkaar.

[0:17:08] En als de heer Stoffer daar concrete suggesties voor heeft, zou ik daar graag met hem over in gesprek gaan.

[0:17:11] Want als we dat kunnen regelen met elkaar, denk ik dat de verkeersveiligheid ten goede komt.

[0:17:18] Meneer Stoffer.

[0:17:19] Voorzitter, het geeft in ieder geval een aanleiding om met elkaar over een gesprek te gaan.

[0:17:25] Dat doe ik uiteraard graag, want tussen nu en ergens Prinsjesdag moet dat natuurlijk wel georganiseerd zijn.

[0:17:32] Is het voor deze zes ook echt wel een prioriteit dat je zegt, als er nu dadelijk onderhandelingen dergelijke ingaan,

[0:17:39] En we weten, deze begroting staat enorm onder druk.

[0:17:42] Maar goed, dit is nu juist de periode dat je over begrotingen heen kunt kijken.

[0:17:46] Heeft Verkeersveiligheid ook een dusdanige prioriteit?

[0:17:48] Dat ik straks zie van, ja, dit is echt een van de topprioriteiten waar D66 ook voor knokt, om te voorkomen dat alles wat de heer Van der Heijen zojuist noemde en wat ook mijn buurman heeft genoemd en ik, en wat daarna nog komt, dat we zorgen dat we die verkeersdagdoffers, het aantal doden en gewonden, dat we dat niet naar nul, dat is onze ambitie, die moeten we houden, maar echt zoveel mogelijk terugbrengen.

[0:18:09] En geld is een hele belangrijke factor.

[0:18:11] Is het daarmee ook echt topprioriteit voor D66 om het gewoon met elkaar te gaan doen?

[0:18:16] En dat niet makkelijk is, weet ik.

[0:18:17] Maar als we met elkaar hier die ambitie al uitspreken, dan moet het ons toch lukken om in ieder geval die impuls voor te zetten.

[0:18:25] Ik geloof oprecht in dat voor alle partijen die hier aan tafel zitten, van links tot rechts, ondanks onze ideologische verschillen, dat verkeersveiligheid een topprioriteit is.

[0:18:33] Dat geldt uiteraard ook voor D66.

[0:18:39] U vervolgt uw betoog.

[0:18:41] Dank, voorzitter.

[0:18:42] Juist vandaag, op fiets naar je werkdag, zien we hoe belangrijk het is dat iedereen veilig en ontspannen de fiets kan pakken.

[0:18:48] Als we kijken naar verkeersveiligheid moeten we extra aandacht hebben voor kwetsbare verkeersdeelnemers.

[0:18:53] En dan met name voor ouderen op de fiets.

[0:18:57] Bijna de helft van de fietsdoden en ernstige honden fietsers is inmiddels 70 jaar of ouder en dat aantal stijgt.

[0:19:03] Mensen blijven langer actief, fietsen vaker en stappen steeds vaker op de e-bike.

[0:19:07] En dat is een grote verbetering van hun vrijheid en van hun mobiliteit.

[0:19:10] Een groot goed.

[0:19:12] Maar het vraagt ook om extra aandacht voor hun veiligheid.

[0:19:15] Tegelijkertijd zien we ook een zorgelijke stijging van slachtoffers onder jongeren.

[0:19:19] Daarom is het goed dat de minister met maatregelen is gekomen rondom fatbikes en gevaarlijke situaties onder jonge verkeersdeelnemers serieus oppakt.

[0:19:27] Ambulance data kunnen daarbij helpen om beter inzicht te krijgen in waar het achteraf misgaat als aanvulling op de preventieve inzet met SPI's.

[0:19:36] Door die gegevens beter te benutten en te delen met lokale wegbeheerders kunnen gevaarlijke situaties sneller worden aangepakt.

[0:19:43] Voorzitter, daarover twee vragen aan de minister.

[0:19:46] In de brief van de minister aan de Kamer staat dat er nog gesprekken lopen over de juridische waarborgen rond het koppelen van ambulancedata aan andere databronnen.

[0:19:54] Kan de minister toezeggen dat de Kamer in september een tussenupdate ontvangt over de juridische mogelijkheden en waarborgen?

[0:20:01] Zodat we deze informatie tijdig kunnen betrekken bij de begrotingsbehandeling voor volgend jaar.

[0:20:06] Daarom zien we dat steeds meer partijen de meerwaarde van ambulance data erkennen, onder meer bij het verbeteren van verkeersveiligheid en het sneller signaleren van risicolocaties.

[0:20:16] Deelt de minister...

[0:20:19] Ik had een interruptie, geloof ik.

[0:20:21] Ligt aan de voorzitter.

[0:20:22] Ja, ik keek even of er een logisch punt was, maar die is nu gekomen.

[0:20:27] Mevrouw Van Brenk.

[0:20:29] Voorzitter, voor ons is ongevalsregistratie ook belangrijk.

[0:20:32] En we zien wel dat er ongevalscijfers zijn over aantal slachtoffers, maar onvoldoende over de oorzaken van het ongeval.

[0:20:43] En is dat nu waar D66 op uit is door dit verzoek om die aandacht voor de ambulance?

[0:20:53] Ja, grotendeels wel.

[0:20:54] Ja, ik denk inderdaad dat ambulancedata een behoorlijke bron van aanvullende data kan zijn over verkeersongevallen.

[0:20:59] Absoluut.

[0:21:03] U vervolgt uw betaling.

[0:21:06] Met microfoon aan.

[0:21:07] Deelt de minister deze brede waardering voor de toegevoegde waarde van ambulance data ook?

[0:21:11] En kan hij concreet aangeven hoe hij ervoor zorgt dat die meerwaarde niet alleen wordt erkend, maar ook daadwerkelijk structureel wordt geborgd?

[0:21:20] Voorzitter, juist omdat we met betere data steeds scherper zien waar en bij wie het misgaat, moeten we ook kunnen inzetten op oplossingen die ongelukken helpen voorkomen.

[0:21:30] En bewustwording speelt daarin een belangrijke rol.

[0:21:33] De Zet hem op campagne van minister Karremans over het dragen van een fietshelm is daarbij een goede stop.

[0:21:38] En we worden ook erg blij van de filmpjes van de minister met helm op de bakfiets.

[0:21:43] Deze keer ook gelukkig zonder paard en met t-shirt.

[0:21:47] Dat vinden we ook een flinke stap.

[0:21:49] Maar waar wij vooral blij van worden, zijn concrete oplossingen.

[0:21:53] Als we het aantal verkeersslachtoffers echt willen terugdringen... moeten we kiezen voor maatregelen die bewezen effectief zijn.

[0:21:59] Daarom zijn wij, net als heel veel andere organisaties... voor meer 30-kilometer zones in woonwijken en rondom scholen.

[0:22:05] Drempels en klinkers kunnen helpen bij de naleving daarvan.

[0:22:08] Dit is belangrijk, want lagere snelheden zorgen aantoonbaar voor minder ongelukken en minder ernstige letsel als het toch misgaat.

[0:22:15] Zeker voor fietsers, kinderen en ouderen maakt dat een groot verschil.

[0:22:19] Een aanrijding bij 30 km per uur heeft simpelweg veel minder ernstige gevolgen dan een aanrijding bij 50 km per uur.

[0:22:26] Daarom zou ik de minister willen vragen naar de huidige stand van zaken rondom het aanpassen van 50 kilometer wegen naar 30 kilometer zones.

[0:22:33] Veilige infrastructuur, duidelijke keuzes en slimme daten moeten daarbij hand in hand gaan.

[0:22:38] Want nul verkeersslachtoffers is geen vanzelfsprekenheid.

[0:22:41] Dat vraagt om beleid dat niet alleen ambitieus klinkt, maar ook iedere dag zichtbaar, veiliger verkeer oplevert.

[0:22:47] Dank u wel, voorzitter.

[0:22:48] Dank u wel.

[0:22:49] En een interruptie van de heer Biekers.

[0:22:51] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:22:52] Ik denk dat de heer Van Leijen terecht zegt dat als je 30 km per uur rijdt het ongeval vaak wat minder ernstig zal zijn dan wanneer je 50 km per uur rijdt.

[0:23:02] En het afwaarderen van wegen zie je in het land best veel, maar tegelijkertijd zie je ook heel vaak dat er gewoon een bord 30 km neergezet wordt en men dan hoopt dat men ook 30 km gaat rijden.

[0:23:11] Wat in mijn ogen vooral leidt tot verkeersonveilige situaties, omdat men ervan uitgaat dat men 30 gaat rijden, maar het niet doet.

[0:23:19] Is de heer Van Leijen het met de VVD eens dat bij het invoeren van 30 kilometerwegen ook echt expliciet de herinrichting van die weg hoort en dat we het anders eigenlijk ook gewoon niet moeten willen?

[0:23:32] Voorzitter, ik ben het met de heer Bikkers eens dat dat hand-in-hand gaat.

[0:23:35] Dat zat ook in mijn inbreng.

[0:23:36] Dat zat ook in mijn betogen.

[0:23:37] Dat gaat samen met andere weginrichtingen.

[0:23:39] Dat gaat samen met klinkers.

[0:23:40] Ik ben zelf vader van twee kinderen bij een school waarbij dat nog niet is geregeld.

[0:23:43] Waardoor nog gewoon nog vijftig kilometer gereden wordt.

[0:23:46] En ik zou willen dat dat per morgen geregeld zou zijn.

[0:23:48] Met die weginrichting en met die lagere snelheden.

[0:23:53] Ja voorzitter, we weten natuurlijk allemaal dat D66 nou niet per definitie de meest autovriendelijke partij is.

[0:24:01] Dat zoveel is duidelijk, want wat we nu zien is dat fietsveiligheid, ik ben het met D66 eens, dat moet omhoog.

[0:24:10] Maar wie moet daar dan weer voor boeten?

[0:24:12] De automobilist volgens D66.

[0:24:14] Maar voorzitter, volgens mij kunnen we het best allebei doen.

[0:24:16] Volgens mij kunnen we die 50 kilometer wegen waar dat veilig kan.

[0:24:20] prima zo houden als dat ze zijn.

[0:24:21] Sterker nog, ik denk dat het noodzakelijk is om vlot van A naar B te komen.

[0:24:25] Dat het ook de vrijheid bevoldert die heel veel automobilisten ervaren op het moment dat ze auto rijden.

[0:24:29] Maar tegelijkertijd moeten we gemeenten ook oproepen om bijvoorbeeld gesplitste fietspaden te maken.

[0:24:35] Om fietspaden te maken die gescheiden zijn van rijbanen.

[0:24:38] Om daar maatregelen te nemen.

[0:24:39] En dat kan prima hand in hand, zeg ik tegen D66.

[0:24:44] Zonder dat dan de auto daar opnieuw de dupe van wordt.

[0:24:47] En ik wil dat D66 daar ook serieus naar gaat kijken, voorzitter.

[0:24:53] Voorzitter, dank.

[0:24:54] Ik denk dat de heer Heutink en ik het eens zijn over dat gescheiden fietswegen heel erg kan bijdragen aan de veiligheid.

[0:24:59] Verder vind ik het wel een beetje heel erg boud gezegd.

[0:25:01] Stel je nou voor, je bent nu een ouder van wie het kind is overleden in het verkeer.

[0:25:05] En je zit naar dit debat te kijken.

[0:25:07] We hebben het hier over dertig kilometer zonnes in scholen en binnen de bebouwde command.

[0:25:11] Dat is wat ik heb aangegeven.

[0:25:12] En je hoort de herhating zeggen ja, dat straft de automobilist.

[0:25:16] Een straf dat je twintig kilometer minder hard mag rijden in een straat waar kinderen naar school gaan.

[0:25:21] Waar heeft u het over?

[0:25:25] Voorzitter, waar hebben we het over?

[0:25:29] Op het moment dat iemand overlijdt door een ongeval, wanneer dan ook, is het natuurlijk verschrikkelijk.

[0:25:34] Maar we weten allemaal dat als D66 nu pleit om veel meer zones terug te gaan brengen van 50 naar 30, dat dan het hek van de dam is.

[0:25:43] Wat we zagen in een gemeente zoals Amsterdam, waarin de snelheid werd teruggebracht naar 50, naar 30, werd het één grote chaos in die stad.

[0:25:52] Met files, met opstoppingen, met mensen die vast kwamen te staan, niet meer van A naar B konden rijden.

[0:25:57] Het werd één groot drama.

[0:25:59] Is dat nou werkelijk het Nederland dat D66 voorziet?

[0:26:03] Waar mensen tot stilstand komen?

[0:26:05] Waar mensen niet meer kunnen rijden?

[0:26:08] Om maar het wereldbeeld van fietsen van D66 als een groot voorstander om dat maar dan te realiseren.

[0:26:15] Ja, meneer Heutink is politiek aan het bedrijven iets heel groots aan het maken over iets wat eigenlijk heel serieus is, namelijk verkeersslachtoffers.

[0:26:22] U blaast het enorm op.

[0:26:24] U zegt dan kunnen we allemaal niet meer doorrijden, het hek van de dorm groot te worden, die eigenlijk nergens op slaan.

[0:26:28] Waar ik het over heb, zijn wijken waar scholen zijn, binnen de bouwdecom, waar je 30 kilometer per uur kan gaan rijden.

[0:26:34] Volgens mij is dat heel logisch.

[0:26:35] En de rest wat meneer Heutink doet, is gewoon politieke stemmingmakerij, wat eigenlijk niet helpt bij dit debat.

[0:26:51] Ik zit helemaal niet met de microfoon aan.

[0:26:53] Een interruptie van de heer Van Duivenvoorde van Forum.

[0:26:58] Ja, ik hoor de heer van Leijen, voorzitter, ik hoor de heer van Leijen nu het terugbrengen tussen woonwijken met scholen, maar in zijn gehele betoog heb ik vernomen dat het gaat om nul verkeersslachtoffers, fietsers die helmen moeten gaan dragen, de hele obsessie met veiligheid, dat er nog nul risico mag zijn in de samenleving.

[0:27:16] Dus volgens mij is het wel een heel groot thema.

[0:27:17] Ook wat de heer Heutink aanstipt, is namelijk dat die

[0:27:21] nul verkeersslachtoffers.

[0:27:23] Hoe denkt de heer Van Leijen dat te gaan bereiken zonder dat je in een soort totalitaire staat terechtkomt waarin iedere komma van het verkeer wordt geregeld door camera's en door bekeuringen en door boetes.

[0:27:33] Het leven moet toch ook een beetje vrij kunnen ademen in het verkeer.

[0:27:38] Allereerst een groot compliment om Forum dat je zelfs in dit debat kan beginnen over totalitaire staten.

[0:27:43] Dat vind ik echt knap.

[0:27:44] Mooi dat je ook zelfs die complot theorieën hier kan toepassen.

[0:27:47] Volgens mij ben ik heel concreet geweest.

[0:27:49] Het gaat om SRI's, concrete tussendoelen.

[0:27:52] Het gaat om ambulance data ontsluiten.

[0:27:54] Het gaat om, dat heb ik letterlijk gezegd in mijn betoog, 30 kilometer rijden in plekken waar scholen zijn en binnen de boudekom gereden wordt.

[0:28:00] En het gaat om concrete maatregelen.

[0:28:02] Zo simpel is het.

[0:28:06] Als de heer Van Leijen er vorige keer bij was geweest bij het verkeersdebat, dan had hij mijn betoog kunnen volgen, namelijk dat het een gevolgtrekking is als je nu een verkeersslachtoffers wilt.

[0:28:15] Dat is per definitie onmogelijk.

[0:28:17] Dus als je dat wilt, zul je een totalitaire staat moeten bouwen.

[0:28:19] Dat is geen complottheorie.

[0:28:20] Dat is gewoon, het leven heeft risico.

[0:28:24] Dus het is een beetje een vreemde reactie van de heer Van Leijen, want dit is gewoon, als we logisch nadenken, kom je nul verkeersachtoffers, dan moet je iedere komma gaan controleren.

[0:28:31] Dat kan namelijk niet anders.

[0:28:33] Dus de vraag is, welk risico is acceptabel voor de heer Van Leijen, om enerzijds veiligheid te waarborgen, en anderzijds ook het menselijke oordeelsvermogen en de vrijheid om te bewegen in het verkeer.

[0:28:44] Dat is de vraag.

[0:28:46] Dank voor uw inbreng.

[0:28:48] Het vorige commissiedebat was ik nog geen Kamerlid, anders had ik graag geluisterd.

[0:28:53] Maar de vraag klopt niet die u stelt.

[0:28:54] De vraag is hoe gaan we de verkeersslachtoffers terugbrengen?

[0:28:57] We staan op een punt waarbij we zien dat er meer mensen om het leven zijn gekomen, waarbij we zien dat het aantal verkeersslachtoffers, dat de daling daarvan stagneert en dat er organisaties die zijn

[0:29:06] die voorspellen dat het zelfs weer gaat stijgen.

[0:29:09] De vraag is hoe gaan we dat tijd keren?

[0:29:11] En dan gaat het om welke concrete maatregelen, dat was de essentie van mijn inbreng, welke concrete maatregelen gaan wij nou nemen met elkaar om dat tijd te keren?

[0:29:18] En voor de rest vind ik het allemaal een beetje stemmingmakerij.

[0:29:22] De heer Van Leijen heeft een aantal keer de term nul verkeersslachtoffers gezegd, dus ik denk dat het geen stemmingmakerij is.

[0:29:31] Ik denk dat het heel belangrijk is dat we die afwegingen steeds blijven maken.

[0:29:34] Dat is wel niet te min maken met de heer Van Leijen eens, indien ze stijgt, moeten we natuurlijk nadenken over hoe we ze kunnen minimaliseren.

[0:29:40] Alleen als ze iets anders dan tot nul terugbrengen.

[0:29:44] De heer Van Leijen.

[0:29:46] Ik vind het heel positief dat we het met elkaar eens zijn.

[0:29:48] Ik ben ook benieuwd welke concrete maatregelen u voor zich ziet.

[0:29:50] Ik heb er een paar genoemd en ik denk dat het heel belangrijk is dat we die nemen.

[0:29:56] Dank, voorzitter.

[0:29:58] Ja, ik hoorde het betoog van meneer Van Leijen en ik denk dan bij mezelf, wil de D66 nu in alle woonwijken de maximumsnelheid terugbrengen naar 30 of gaat dat specifiek om de straten?

[0:30:08] Want ik kijk met mijn gemeente en de straten waar scholen zijn, daar is de snelheid al teruggebracht naar 30 kilometer per uur, maar de overige straten mag je gewoon op vijfde rijden.

[0:30:18] En het lijkt mij dat dat een uitstekende regel is.

[0:30:20] Maar ik wil, mijn partij wil wel voorkomen dat we op een gegeven moment overal in elke woonwijk

[0:30:25] nog maar dertig mogen rijden.

[0:30:27] Hoe staat meneer Verleijen daarin?

[0:30:31] Ja voorzitter, dat hangt natuurlijk heel erg af van de verkeerssituatie in die wijk.

[0:30:34] En er zijn natuurlijk echt nog wel wijken waarbij je niet dertig kilometer rijdt, maar waar een school is.

[0:30:38] Laten we daar nou eens beginnen, want dat is echt een onveilige situatie.

[0:30:43] Ja, voorzitter.

[0:30:44] Dat is niet echt een antwoord op mijn vraag.

[0:30:47] Mijn vraag is eigenlijk, en ik zal hem wat simpeler stellen, wil meneer Verleijen eigenlijk in alle woonwijken, of er nou een school staat of niet, de maximums naar de terugbrengende 30?

[0:30:56] Of wil hij dat alleen in de stukjes waar scholen staan?

[0:31:01] Voorzitter, ik ga nog een keer mijn antwoord geven.

[0:31:03] Dat wil ik op gebieden, op plekken waar er onveilige verkeerssituaties zijn.

[0:31:07] Dat zal echt niet in alle wijken binnen de bebouwde kom zijn.

[0:31:09] Als er geen onveilige verkeerssituatie is, dan hoef je dat niet te doen.

[0:31:12] Er zijn wel plekken waar evident onveilige verkeerssituaties zijn en een plek waar een school is, is daar een heel goed voorbeeld van.

[0:31:21] Dat roept geen verdere vraag op.

[0:31:23] Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Brenk.

[0:31:25] Dank, voorzitter.

[0:31:26] Ja, het is al even geleden dat ik mij namens 50PLUS bezighield met deze portefeuille.

[0:31:33] De toenmalige VVD-minister van Nieuwenhuizen wilde naar nul verkeersdoden.

[0:31:37] Nou, dat halen we van geen kanten.

[0:31:40] Is net al genoemd 759 mensen vorig jaar.

[0:31:44] En de veiligheid van ouderen in het verkeer is en blijft een belangrijk thema voor ons.

[0:31:48] Dus daarom zit ik ook hier, want de cijfers zijn verontrustend.

[0:31:52] 42 procent van de verkeersdoden is 70 jaar of ouder.

[0:31:57] En het lijkt ook iets vaker te gaan om scootmobielen.

[0:32:01] Ook dat blijkt dat oudere voetgangers en zeker ook fietsers een veel hoger risico hebben op overlijden door een ongeval dan jongeren.

[0:32:09] En zo kan ik nog wel even doorgaan.

[0:32:11] Zonder ingrijpen zal dit niet minder worden, want het aantal ouderen neemt alleen maar toe.

[0:32:16] En hoewel de vitale, zowel de vitale als de kwetsbare, want ik hecht er ook maar aan te zeggen,

[0:32:21] dat ook in het verkeer de ouderen niet bestaat.

[0:32:26] Ik heb het destijds al eens aangekaart, maar ik vind de minister het een goed idee om nu werk te gaan maken van een deelplan verkeersveiligheid voor ouderen in samenhang met de nationale strategie verkeersveiligheid.

[0:32:40] Er zijn hier immers veel aspecten bij betrokken, van een veilige en seniorvriendelijke weginrichting tot medische conditie.

[0:32:47] En misschien moeten we ook stoppen met het roepen van seniorvriendelijke weginrichting en die omdopen in mensvriendelijke weginrichting.

[0:32:56] We zijn immers allemaal gebaat bij een overzichtelijkheid in het verkeer en dat heeft niet eens te maken met leeftijd.

[0:33:03] Voorzitter, ook heb ik destijds geopperd om een noodknop op scootmobiels

[0:33:09] Is daar ooit nog iets mee gebeurd?

[0:33:13] Wij horen dat een actieve rem goed zou zijn.

[0:33:16] En sowieso is het een goed idee dat een scootmobiel zo intuïtief mogelijk te gebruiken is.

[0:33:22] aangezien niet alle gebruikers ervaring hebben als verkeersdeelnemer of met techniek.

[0:33:28] De veiligheid van de scootmobiel is belangrijk en ik lees in de update van strategisch plan verkeersveiligheid dat opfristcursussen voor het gebruik van scootmobiels worden geactualiseerd.

[0:33:39] Dat is mooi, maar wordt er bij de start van het gebruik van de scootmobiel, dus bij de uitgifte, ook een behoorlijke training gegeven?

[0:33:48] Ik ben benieuwd of de minister daarop kan antwoorden.

[0:33:51] En hoe kijkt de minister verder aan tegen het verbeteren van de ongevalsregistratie?

[0:33:56] Mijn collega zei het net ook al.

[0:33:58] Op dit moment zeggen de ongevalscijfers te weinig over de oorzaken van het ongeval.

[0:34:03] Alleen maar wat over de slachtoffers.

[0:34:05] Lijkt ons een goed idee om dat wel te gaan registreren.

[0:34:09] En we horen dat er een onderregistratie is van Scootmobielen in cijfers.

[0:34:14] Dat moet veranderen.

[0:34:15] Ik hoor ook daar graag een reactie op.

[0:34:17] Het is net al eerder genoemd, de fatbikes of misschien inmiddels de skinnybikes.

[0:34:22] Groot irritatie wat ons betreft ook veiligheidsrisico's in het verkeer.

[0:34:27] Niet in de laatste plaats voor ouderen.

[0:34:29] Die fatbikes gaan zo hard dat zij soms de snelheid daarvan niet goed kunnen inschatten.

[0:34:34] En dat geldt waarschijnlijk ook voor jonge kinderen en misschien zelfs voor u en voor mij.

[0:34:40] Goed dat er meer regels daarover komen.

[0:34:42] En toch hoop ik dat de minister een mogelijkheid ziet om die aanpak te versnellen zonder de zorgvuldigheid daarbij uit het oog te verliezen.

[0:34:50] Het is straks ook al genoemd door de collega van de SGP.

[0:34:55] Is het nou wel een goed idee om te gaan snijden in het budget van de SWOV?

[0:34:59] Daar horen we graag reactie op en dan

[0:35:02] Voorzitter, als u het mij toestaat, iets wat een beetje buiten de orde is.

[0:35:07] Maar als je als ouderen niet meer je auto kan gebruiken en je bent aangewezen op het openbaar vervoer en je woont in Utrecht, dan heb je het niet best.

[0:35:18] Daar zit een gedeputeerde van de VVD.

[0:35:20] Die kan nog wel wat hulp gebruiken.

[0:35:23] Dus als de minister zijn talenten kan aanwenden, dan hou ik mij aanbevelen.

[0:35:28] Het zou mij ook schelen.

[0:35:29] Dank u wel, voorzitter.

[0:35:31] Dank u wel.

[0:35:33] Dan geef ik graag het woord aan de heer, oh, excuus, de heer De Hoop.

[0:35:39] Ja, voorzitter, ik kan veel delen van de inbreng van mevrouw Van Brenk en ik heb een vraag aan haar waar ik zelf ook wel mee dub en dat gaat over de helmplicht die er voor jongeren onder 18 komt in 2027 en of we toch ook niet moeten kijken naar hoe we ouderen zoveel mogelijk kunnen stimuleren om ook die helm op te zetten.

[0:36:00] En ik deel helemaal met mevrouw van Brenk, die vanuit 50 plus schetst, hoe belangrijk het ook voor de vitaliteit van heel veel ouderen is dat men op die fiets stapt.

[0:36:08] En tegelijkertijd zien we dat juist heel vaak ouderen toch ook in een situatie terechtkomen waar hoofdletsel een oorzaak heeft.

[0:36:14] En ik was benieuwd, en het is niet zozeer een stellingsname, maar vooral een vraag aan mevrouw van Brenk.

[0:36:20] of zij inmiddels voor een helmplicht is voor bijvoorbeeld ook 65-plussers of niet en waarom.

[0:36:26] Progressief Nederland twijfelt daar ook over.

[0:36:28] Best een lastige discussie en ik ben benieuwd hoe 50PLUS daarover denkt.

[0:36:32] Mevrouw Van Brink.

[0:36:33] Ja, voorzitter.

[0:36:34] Eigenlijk zijn wij inderdaad voor

[0:36:38] een helmplicht bij de e-bikes, alles wat sneller gaat, omdat ik zie dat ook steeds meer ouderen gelukkig dat ook doen, omdat we weten, nou ja, we hebben hier wel trauma-chirurgen gehad die daarop aangedrongen hebben wat de gevolgen zijn van het vallen en dan met name bij ouderen

[0:36:58] heupletsel, maar vooral ook hersenletsel als je valt.

[0:37:02] Dus dat is behoorlijk, behoorlijk heftig.

[0:37:04] Dus ja, wij zijn zeker voorstander.

[0:37:06] Dus wij kunnen wat ons betreft daar echt wel ons in vinden.

[0:37:16] Ja, ik hoorde iets interessants namelijk van mevrouw van Brink dat ouderen al vaker een helm gaan dragen.

[0:37:25] Dus die ontwikkeling is al gaande.

[0:37:27] Waarom zou mevrouw van Brink dan voor een plicht zijn als ze zichzelf al aan het organiseren is?

[0:37:33] Waarom moet de staat daar dan invloed op uitoefenen?

[0:37:36] Mevrouw van Brink.

[0:37:38] Ja, inderdaad, een E in plaats van een I, maar dat is... Ja, u ziet mij veel te weinig hier, dus dat begrijp ik volkomen.

[0:37:46] Nee, wij zien inderdaad dat het steeds meer gaat gebruiken, maar wij zouden het eigenlijk steeds meer willen stimuleren, omdat we gewoon zien dat de zorgkosten oplopen.

[0:37:57] En daar heeft ook iedereen veel commentaar op, en dat snap ik ook.

[0:38:00] En we zijn ook met meerdere...

[0:38:01] En ik weet niet of de collega wel eens in Utrecht geweest is met de files op de fietspaden in Utrecht.

[0:38:10] Dat is niet kinderachtig.

[0:38:12] Dus wat ons betreft, inderdaad, zouden wij dat zeer willen stimuleren.

[0:38:17] Maar als we zien dat het onvoldoende is en dat er dus een grotere belasting is op ziekenhuizen en dergelijke, dan staan wij niet afwijzend tegenover een plicht.

[0:38:31] Goed, dan geef ik nu graag het woord aan de heer Bikkers.

[0:38:34] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:38:35] Toen ik gisteren dit debat aan het voorbereiden was, zat ik mij rot te irriteren aan onnodig getoeter van een fatbike die bij mijn huis over de stoep heen reed.

[0:38:45] Te veel jonge gasten, gevaarlijk hard en zonder enig besef welke risico's jij hebt voor zichzelf en hun omgeving veroorzaken.

[0:38:53] De problemen met fatbikes zijn duidelijk.

[0:38:55] Meer ongelukken, overlast, veel opgevoerde voertuigen en daar moet gericht op ingegrepen worden.

[0:39:01] Ik ben ook blij dat de minister dit onderwerp direct na zijn aantreden weet heeft gepakt.

[0:39:05] Er ligt een breed pakket aan maatregelen waar ik enkele uit zou willen halen.

[0:39:09] Het kabinet kiest voor een helmplicht voor jongeren op elektrische fietsen.

[0:39:13] De VVD staat open voor maatregelen die bijdragen aan veiligheid, maar wil wel goed begrijpen hoe deze keuze zich verhoudt tot het probleem.

[0:39:20] Daarom de vraag aan de minister.

[0:39:21] Hoe onderbouwt hij de keuze voor een brede helmplicht in relatie tot het specifieke probleem rondom de fatbike?

[0:39:27] En hoe verhoudt dit zich tot de afspraak om te komen tot een aparte voertuigencategorie?

[0:39:32] En hoe wordt geborgen dat deze maatregel ook echt bijdraagt aan minder ongelukken?

[0:39:37] En minstens zo belangrijk, voorzitter, is de handhaving.

[0:39:40] Opgevoerde fatbikes rijden overal rond en zijn ondanks de vele technische snufjes best goed te herkennen.

[0:39:46] Als iemand zijn benen niet beweegt en toch harder gaat, dan trek je hem wat mij betreft zo snel mogelijk naar de kant.

[0:39:54] Een moment, ik zie een interruptie van de heer Gimbis.

[0:39:57] Voorzitter, de eerste zin van de heer Bikkers zijn bijdrage leidt natuurlijk wel tot de vraag is de irritatie van de heer Bikkers een goede baas voor beleid?

[0:40:05] Dat is maar oké, dat is zij.

[0:40:08] De vraag die ik heb is ja, je kunt je wel irriteren aan een fatbike en zeggen van dat de maatregelen daarop moeten zien.

[0:40:17] Vervolgens begint de heer Bikkers over handhaafbaarheid en dat het allemaal best wel te doen is.

[0:40:21] Maar ambtelijk zijn ze hier al een paar jaar op aan het puzzelen en komen iedere keer tot de conclusie als je de fatbike wil aanpakken,

[0:40:27] Dan moet je eigenlijk ook de skinnybike aanpakken.

[0:40:30] Dan moet je eigenlijk voor alle EV's, voor alle elektrische fietsen maatregelen treffen.

[0:40:35] Hoe ziet de heer Bikkerstad dat?

[0:40:39] Voorzitter, het gaat niet zozeer om mijn irritatie... ...alswel dat ik bij het voorbereiden van dit debat die irritatie had... ...en ik die graag met u wilde delen.

[0:40:47] En misschien dat we ook wel breder in de samenleving zien... ...dat die irritatie gedeeld wordt.

[0:40:51] Ik hoor dat in ieder geval wel om me heen... ...en dan is het denk ik goed om dat ook in dit debat naar voren te brengen.

[0:40:56] En waar het gaat om de handhaafbaarheid... ...denk ik dat er een heleboel dingen al kunnen.

[0:41:01] Zoals ik al zei, op het moment dat je als motoragent langs een fatbike rijdt... ...die zijn benen niet beweegt...

[0:41:06] maar wel vooruitgaat, dan is één ding heel duidelijk, dit ding is geen fatbike zoals dat hij ooit verkocht is.

[0:41:13] Dus wat mij betreft kunnen we daar beter op handhaven.

[0:41:15] En zo zijn er nog wel een aantal van dat soort elementen waar in mijn ogen, naast het plan van de minister, veel sneller op ingepakt kan worden.

[0:41:24] En tegelijkertijd zie ik ook dat de minister ervoor kiest om een aantal goede onderzoeken, gedegen onderzoeken uit te voeren die na de zomer onze kant op te brengen om ervoor te zorgen dat we op dat moment ook beleidskeuzes kunnen maken.

[0:41:34] Parallel daaraan werkt aan een aparte voertuigcategorie en die leeftijd voor de helmplucht.

[0:41:41] Ik zie een pakket waar we denk ik best tevreden mee kunnen zijn binnen de ruimtes die we hebben met elkaar om uiteindelijk ervoor te zorgen dat het gewoon een stuk veiliger wordt op de weg.

[0:41:53] Ik snap dat natuurlijk allemaal wat de heer Bikkers zegt, maar als je eindeloos moet studeren op een specifieke helmplicht voor alleen fatbikes voor bestuurders jonger dan 18 jaar, terwijl je misschien morgen al een helmplicht zou kunnen invoeren voor alle elektrische fietsen voor bestuurders jonger dan 18 jaar, dan is het ook snel afgelopen met de populariteit van de fatbike, omdat we weten ja het is niet echt cool om

[0:42:21] als 14-jarige met een helm op een vetbuik te zitten.

[0:42:26] Het is fijn dat u het antwoord op de vraag die ik de minister stelde al probeert te geven en ik ben benieuwd of de minister dat ook zo ziet.

[0:42:35] Tegelijkertijd zie je ook dat de populariteit van de e-bike dan ook zal afnemen en de vraag is dan wel of die 16, 17-jarige die net wat verder van de middelbare school afwoont dan nog op de e-bike stapt of toch de bus terug in gaat.

[0:42:48] En dat is volgens mij wat we moeten voorkomen, want ik denk dat het goed is dat mensen ook blijven bewegen en zeker op die leeftijd

[0:42:53] zoveel mogelijk op de fiets gaan zitten.

[0:42:55] Dus ja, die afweging daar ben ik gewoon benieuwd naar hoe de minister die gemaakt heeft.

[0:43:00] Want ja, het plan is nu om die algehele helmplicht voor 18-minners te doen.

[0:43:04] En ik vraag de minister om daar op te reflecteren.

[0:43:09] Ik noemde die opgevoerde fatbikes en ik vraag de minister of we op korte termijn ook daar meer inzicht op kunnen zien en wanneer de mensen dat op straat ook terug gaan zien.

[0:43:24] Voorzitter, het plan lag er snel en wat de VVD betreft gaan we met diezelfde snelheid ook aan de slag om concrete maatregelen te krijgen.

[0:43:33] Want na de zomer verwacht de minister de uitkomsten van de onderzoek.

[0:43:35] Op basis daarvan gaan we beleidskeuzes maken.

[0:43:37] In september volgend jaar verwacht de minister de helmplicht in te voeren.

[0:43:40] In januari 2028 de invoering van het volledig LIV-kader.

[0:43:43] En een wetswijziging voor minimale leeftijd duurt vanaf nu ook nog een tijdje.

[0:43:48] Ik snap dat dingen soms lang duren, maar ik zou vooral de minister willen aanmoedigen om hier snelheid in te maken.

[0:43:56] Voorzitter, dan ga ik naar de inrichting.

[0:43:57] De meeste ernstige ongelukken gebeuren in het onderliggend wegennet en daar moet dus de prioriteit liggen.

[0:44:03] We zien nog te vaak onduidelijke kruispunten, onoverzichtelijke situaties en dat verhoogt de risico's.

[0:44:09] Voor de VVD is het heel simpel.

[0:44:10] Infrastructuur moet logisch en veilig zijn.

[0:44:13] De middelen die het kabinet heeft uitgetrokken voor lokale ingrepen zijn inmiddels verdeeld onder de gemeentes en de uitvoering wordt de hand genomen.

[0:44:19] Ik wil de minister ook vragen op welke manier hij monitoort of de subsidies voor het onliggend wegennet, waar gemeenteswegbeheerders zijn, ook echt ingezet worden op de meest effectieve maatregelen.

[0:44:28] En zoals net in het debatje al met de heer Van Leijen, niet zomaar 30 kilometer borden neerzetten, maar ook echt denken aan die weginrichting.

[0:44:38] en het echt veiliger maken.

[0:44:42] Voorzitter, verkeersveiligheid vraagt om een structurele aanpak en niet om losse maatregelen.

[0:44:46] Ik vraag de minister dan ook hoe zorgt hij ervoor dat verkeersveiligheid een blijvende prioriteit is en niet afhankelijk is van tijdelijke impulsen vanuit Den Haag.

[0:44:53] Voorzitter, tenslotte, de voertuigen worden steeds slimmer.

[0:44:56] Moderne auto's zijn al lang niet meer alleen mechanische vervoersmiddelen, maar zitten vol met rijhulpsystemen.

[0:45:03] Automatisch remmen, rijstrook, assistentie, systemen die ingrijpen als de bestuurder fouten maakt.

[0:45:08] We staan aan het begin van de volgende stap en dat is geautomatiseerd rijden en steeds verdergaande voertuigcommunicatie, waarbij voertuigen deels zelf beslissingen nemen of met elkaar en met de infrastructuur verbonden zijn.

[0:45:19] Dat kan de verkeersveiligheid verbeteren,

[0:45:21] omdat systemen kunnen helpen om menselijke fouten te voorkomen.

[0:45:24] Tegelijkertijd verandert het ook fundamenteel hoe we naar de verantwoordelijkheid en veiligheid kijken.

[0:45:29] Want als systemen steeds meer overnemen, moeten we zeker weten dat ze betrouwbaar zijn, dat ze goed worden gecontroleerd en dat ze niet kwetsbaar zijn voor storingen, misbruik, et cetera.

[0:45:39] Mijn vraag aan de minister is, hoe zorgt hij dat wet- en regelgeving deze ontwikkelingen, die vrij snel zijn, ook bijhoudt?

[0:45:46] Tot zover, dank u wel.

[0:45:49] Voorzitter, dank ook aan de heer Bikkers voor zijn bijdrage.

[0:45:52] Ik heb nog vragen over die 30 kilometer zones, want dat is iets waar heel veel gemeenten erg enthousiast over zijn.

[0:45:57] Het is een motie van mevrouw Kreuger en Stoffer eerder ook in de Kamer die daartoe geleid heeft.

[0:46:02] En de heer Bikkers schetste ook ja, voor die weginrichting is geld nodig.

[0:46:05] Daar is nu een trans richting gemeentes gegaan, maar het is eigenlijk ook te weinig nog steeds.

[0:46:10] Pleit de heer Bikkers dan ook voor nog meer geld voor de weginrichting naar 30 kilometer per uur om onze wegen veiliger te maken?

[0:46:18] Voorzitter, waar ik voor pleit, is dat we de goede dingen doen.

[0:46:21] Ik zie in gemeentes enerzijds dat er zomaar 30-kilometerboorden neergezet worden en anderzijds waar wegen zijn waar 50 kilometer per uur gereden wordt, waar losliggende fietspaden liggen die relatief veilig zijn, de fietser weer teruggebracht wordt met deze middelen op de rijbaan om hem af te waarderen naar 30.

[0:46:39] Volgens mij is dat een verkeerde kant op, dat we de verkeerde kant op gaan, dat je dus zegt het is een redelijk veilige weg,

[0:46:46] De fietser heeft een eigen fietspad naast de rijbaan van de auto.

[0:46:50] Die brengen we terug als remmend middel voor de auto en op die manier waarderen we hem af naar 30 jaar.

[0:46:55] Volgens mij zijn we dan de verkeerde dingen aan het doen en daar vraag ik de minister om echt te kijken naar effectieve maatregelen die de verkeersveiligheid vergroten in plaats van dit soort bewegingen te stimuleren.

[0:47:08] Ja, maar nu zoemt de heer Bikkers in op een aantal voorbeelden waarvan hij ziet dat dat dan misschien niet goed gedaan wordt.

[0:47:12] Maar in algemene zin kun je zeggen dat als er door gemeentes in de weg inrichting aanpassingen zijn voor 30 kilometer per uur, dat dat leidt tot meer veiligheid.

[0:47:20] Volgens mij willen we dat allemaal.

[0:47:22] En waar ik een beetje mee zit, is dat als we dat daadwerkelijk willen, dat er gewoon meer rijksfinanciering nodig is, ook richting gemeenten en sowieso voor onze infrastructuur.

[0:47:30] En we hebben van mevrouw van Nieuwenhuizen tot de heer Harbers en nu de heer Karremans telkens VVD ministers gehoord

[0:47:36] die gezegd hebben wij willen nul verkeersdoden zonder daar ook de financiering voor uit te trekken om onze wegen veiliger te maken.

[0:47:42] Dus mijn vraag aan de heer Bikkers is hoe menens is het de VVD nu en gaat hij ook met zijn vuist op tafel slaan voor meer middelen voor de INW begroting om daadwerkelijk ook onze wegen veiliger te maken?

[0:47:56] Nou, voorzitter, volgens mij heb ik heel duidelijk aangegeven dat het geld wat er nu is beter en slimmer uitgegeven moet worden.

[0:48:03] En tegelijkertijd zie ik ook dat er gemeentes zijn die dit soort maatregelen misschien willen treffen, maar het niet eens kunnen vanwege menskracht.

[0:48:09] Dus we kunnen wel gemeentes vragen om zoveel mogelijk hiermee aan de slag te gaan.

[0:48:13] Ik ben ook wel benieuwd naar de reflectie van de minister hoe op dit moment die middelen uitgegeven worden, want mijn ervaring in de gemeentelijke wereld is dat gemeentes heel graag willen

[0:48:23] het geld willen uitgeven, maar er geen verkeerskundige is die een tekening kan maken om het uiteindelijk ook uit te voeren.

[0:48:29] Ik zie de heer De Hoop knikken.

[0:48:36] Tot anderhalf jaar geleden was ik zelf wethouder mobiliteit in de middelgrote gemeente in Zuid-Holland en alle gemeentes om mij heen

[0:48:43] Er was nergens een verkeerskundige te vinden om uiteindelijk de tekeningen te maken en tot de uitvoering te komen.

[0:48:48] Dus ik ben ook wel benieuwd naar de reflectie van de voormalig wethouder uit Rotterdam, die ook had dat probleem, maar nu minister.

[0:48:55] Daar hadden ze natuurlijk allemaal goed voor elkaar.

[0:48:57] Maar of dat geld wat we met elkaar uitgetrokken hebben, ook uitgegeven wordt op dit moment.

[0:49:05] Ik zie geen verdere interrupties, dus dan geef ik graag het woord aan meneer Heutink.

[0:49:10] Ja voorzitter, daar zit ie.

[0:49:12] De eerste minister die het wel durft om de heksenjacht tegen de fatbike te openen.

[0:49:19] En daarvoor onze complimenten.

[0:49:21] Want onlangs werd Enschede de eerste gemeente van Nederland die fatbikes uit het centrum weert.

[0:49:26] En dat is een moedig en goed besluit geweest.

[0:49:29] En het is ook goed dat de aanval op die verschrikkelijke fatbike terreur dan nu ook eindelijk is geopend.

[0:49:35] Sterker nog,

[0:49:36] Enschede en ook Amsterdam gingen destijds in tegen de oude lijn van de vorige minister.

[0:49:42] Tijdenlang hoorden wij het kan niet.

[0:49:44] En dat blijkt nu.

[0:49:45] Het kan toch wel.

[0:49:47] Enschede toont het aan.

[0:49:48] Het inrijdenverbod voor vatbikes werkt daar ontzettend goed.

[0:49:52] De overlast is flink gedaald.

[0:49:54] Maar laten we wel reëel zijn.

[0:49:57] We weten allemaal dat het niet per se de vatbike is die het probleem is.

[0:50:01] Het zijn natuurlijk de mensen die erop zitten en ervoor kiezen om zich niet te gedragen.

[0:50:07] En dat is natuurlijk het echte probleem.

[0:50:09] Maar omdat zij massaal kiezen om overlast te plegen op die specifieke fiets, ja, dan is het verstandig om te zorgen dat we deze fiets zo onaantrekkelijk mogelijk maken.

[0:50:20] Normaal gesproken zitten we hier om dingen aantrekkelijker te maken.

[0:50:23] De minister heeft de eervolle taak om iets zo onaantrekkelijk mogelijk te maken.

[0:50:27] En daarom vindt onze fractie het positief dat de minister

[0:50:31] ...inmiddels wel de ruimte en de mogelijkheden ziet om maatregelen tegen die fatbike te nemen.

[0:50:36] De aparte categorisering voor fatbikes is dan ook die noodzakelijke stap... ...waar wij al jaren om vragen en die zullen we dan ook steunen.

[0:50:44] Maar ik doe toch een oproep aan de minister.

[0:50:47] Dan heeft u straks die aparte voertuigcategorie voor fatbikes.

[0:50:50] Dan kunnen we dus specifieke maatregelen nemen voor die fatbike.

[0:50:55] Waarom moeten we dan in hemelsnaam ook al die andere e-bikes gaan belasten en die dan ook onaantrekkelijker maken?

[0:51:02] Daarmee gaat de minister wat ons betreft echt te ver in wat noodzakelijk is om het probleem wat we hebben met die verschrikkelijke vetbikes op te lossen.

[0:51:11] Voorzitter, dan een ander mega groot probleem en dat is rijden onder invloed.

[0:51:16] Vorige week bereikte ons het nieuws dat een bekende Nederlander, een oud acteur uit GTST, opnieuw betrokken geraakt zou zijn bij het geval van rijden onder invloed.

[0:51:26] Inmiddels al voor de vierde keer.

[0:51:29] Drie keer daarvan in 2024.

[0:51:31] Voorzitter, laat dat even inzinken.

[0:51:33] Drie keer is hij betrapt met harddrugs in het systeem, terwijl hij achter het stuur zat.

[0:51:38] En voorzitter, het ging ook niet om zomaar wat middelen, nee.

[0:51:41] Justitie stelde vast dat er sprake zou zijn geweest van GHB, speed en ook crystal meth.

[0:51:49] Het zijn middelen die willen we überhaupt niet zien, maar sowieso niet in het verkeer, voorzitter.

[0:51:55] En laat staan op het moment als je achter het stuur stapt en er nog mee gaat rijden.

[0:51:59] Voorzitter, de straf voor het rijden met GHB in het systeem, dat was de laatste keer, leverde slechts een boete op van 800 euro.

[0:52:07] Voorzitter, ik kan niet anders dan denken wat als zo'n persoon een kind aanrijdt.

[0:52:12] Als hij een onschuldige Nederlander invalide maakt of zelfs doodrijdt.

[0:52:16] Dat is simpelweg onverteerbaar.

[0:52:19] Deze crisis staat niet op zichzelf.

[0:52:21] Het afgelopen jaar werden bijna 50.000 gevallen voor rijden onder invloed geregistreerd door de politie.

[0:52:27] Dat is een toename van 12% ten opzichte van het jaar ervoor.

[0:52:31] Dat is een gigantische toename.

[0:52:35] In tien jaar tijd is dit cijfer verdubbeld.

[0:52:37] Als we zo doorgaan, zitten we in 2035 op honderdduizend van dit soort gevallen.

[0:52:42] Als deze lijn zich doorzet, en dat moeten we niet willen, dan is werkelijk iedereen vogelvrij in het verkeer.

[0:52:49] Nu al vallen er jaarlijks tussen de 75 en de 140 doden per jaar door alcohol achter het stuur.

[0:52:58] En het opmerkelijke is, voorzitter,

[0:52:59] dat de Wegenverkeerswet op grond van artikel 8 maar maximaal 1 jaar gevangenisstraf uitschrijft voor het rijden met GAB, crystal meth of bijvoorbeeld speed.

[0:53:11] Voor de vergelijking voorzitter, een potje bumper kleven kan je op grond van opzettelijk gevaarlijk rijgedrag, artikel 5a, maximaal 2 jaar gevangenis opleveren.

[0:53:20] Dat betekent dus voorzitter, we kunnen het allebei niet aanraden, maar je kunt dus beter met crystal methop achter het stuur gaan zitten dan dat je een beetje haast bent op de weg en gaat bumperkleven.

[0:53:30] Want dat levert uiteindelijk minder op.

[0:53:33] Voorzitter, hoe zit dit, vraag ik aan de minister.

[0:53:36] Ik wil hier graag een antwoord op en ik wil weten of dit nog wel proportioneel is.

[0:53:40] En, voorzitter, ik wil dat de minister gaat kijken naar zwaardere sancties.

[0:53:45] We moeten met z'n allen een stevige aanpak van veelplegers gaan maken met elkaar.

[0:53:49] We moeten voorkomen dat iemand keer op keer met harddruks op achter het stuur kan kruipen en het telkens met een taakstrafje.

[0:53:56] Een paar honderd euro boete, dat ze er niet mee wegkomen.

[0:54:00] We moeten zwaarder straffen, voorzitter.

[0:54:03] Ik begreep dat er een interruptie was.

[0:54:05] Ja, en u bent aan het einde van uw spreektijd.

[0:54:07] Een interruptie van de bedrager.

[0:54:10] Ja, dan kan ik de spreektijd nog wat verruimen.

[0:54:12] Dat scheelt misschien.

[0:54:13] Ik was gewoon even benieuwd wat wel een juiste proportie, proportionele straf zou zijn wat de groep Marcus Hauer betreft.

[0:54:27] Nou ja, voorzitter, laten we het wel stellen.

[0:54:29] Op het moment als je gepakt wordt voor de vierde keer, met drugs op achter je te sturen, en niet zomaar de drugs, ik heb ze net genoemd, en je komt dan weg met een boete van 800 euro, terwijl de maximumstraf gewoon in het wetboek staat dat je een jaar moet zitten,

[0:54:46] Eén, dan moeten we dus zwaarder straffen, in ieder geval conform de lijn die wij met elkaar hier hebben vastgesteld.

[0:54:52] Maar ten tweede vind ik het op z'n minst logisch dat we gaan kijken naar de strafmaat ten opzichte van andere delicten.

[0:55:00] Het kan toch niet zo zijn dat bumpenkleven zwaarder wordt bestraft dan het moment dat je met drugs of achtergrondgestuurde kans gaat creëren met elkaar dat je iemand kunt doodrijden.

[0:55:11] Wat ons betreft moet die straf ten minste gelijk worden gesteld aan bumpenkleven.

[0:55:16] Maar het lieve gaat de minister nog veel verder dan dat en moet de minister veel zwaardere sancties zitten.

[0:55:20] En ik wil daar geen jaar aan koppelen.

[0:55:22] Dat laat ik echt aan de minister van Justitie en Veiligheid.

[0:55:24] Die kan uit het beste beoordelen welke strafmaat daarvoor het beste past.

[0:55:27] Het enige wat wij vragen aan de minister, ga die mensen veel zwaarder straffen.

[0:55:31] Want dat is nodig om die mensen uit het verkeer te houden.

[0:55:36] Mevrouw van Brenk.

[0:55:37] Ja, voorzitter, wat ons betreft volkomen terecht.

[0:55:40] Inderdaad, er moet zwaarder gestraft worden.

[0:55:44] Ja, zodra we praten over gevangenisstraf, die hebben we schijnbaar niet leegstaan.

[0:55:48] Daar hebben we zo weinig aandte voor.

[0:55:51] Dus ziet groep Markshouwen daar nog wat oplossingen voor?

[0:55:56] Kijk voorzitter, als we nu daadwerkelijk in een situatie terechtkomen waarin we maar lager gaan straffen omdat er gevangenissen vol zitten, ja dan hebben we een levensgroot probleem.

[0:56:07] Kijk we hebben natuurlijk al gezien dat we gevangenen eerder vrij laten en dat gebeurt inderdaad.

[0:56:12] Omdat er gevangenissen vol zitten is het een levensgroot probleem.

[0:56:14] Daarom zeggen we ook en er is een motie van onze hand ook aangenomen om meer personen zelf de norm te maken.

[0:56:20] Dat is een oplossing die gaat bijdragen aan het tekort aan gevangenisplekken.

[0:56:24] Maar dat ontslaat ons niet van de taak om hier gezamenlijk te kijken naar zwaardere straffen, naar hardere sancties en dat we ook daadwerkelijk zorgen dat die straffen worden opgelegd.

[0:56:34] Kijk, het alcoholslot wat hier net in deze commissie is versproken,

[0:56:37] Dat duurt ons allemaal veel te lang.

[0:56:39] Wat ons betreft kan het alcoholslot zo snel mogelijk worden ingevoerd.

[0:56:42] Daar vond ik de opmerking van meneer De Hook ook een hele intelligente opmerking.

[0:56:46] Ik zeg het niet vaak, maar ik ga het nu toch zeggen.

[0:56:48] Is doordat je het niet ziet als een sanctie, maar juist ziet als hulpmiddel.

[0:56:52] Het kan een mooie workaround zijn om het niet als een dubbele straf maar te zien.

[0:56:55] Maar toch om hem wel te kunnen invoeren.

[0:56:57] Want uiteindelijk gaat ook dat bijdragen aan veiligere wegen.

[0:57:06] U bent door uw tijd.

[0:57:09] Zeker.

[0:57:09] Nog even nog drie seconden.

[0:57:12] Zeker.

[0:57:13] Als ik nog drie seconden heb, dan wens ik de minister heel veel succes met zijn heksen, ja.

[0:57:17] Goed.

[0:57:18] De heer Jumelet.

[0:57:21] Dank u wel, voorzitter.

[0:57:23] Van heksenjacht naar...

[0:57:25] Nee, voorzitter.

[0:57:26] Het ZWOV, Instituut voor Wetenschap en Onderzoek Verkeersveiligheid, is duidelijk.

[0:57:31] De verkeersveiligheid is terug bij af.

[0:57:33] In 2025, het is al gememoreerd, 759 mensen kwamen om in het verkeer.

[0:57:39] Het aantal verkeersdoden ligt inmiddels weer op het niveau dat vergelijkbaar is met dat van rond 2008, waarmee we in feite dus terug bij af zijn.

[0:57:48] Verdrietig en zorgwekkend.

[0:57:50] Niets doen is geen optie, zegt de minister, als het gaat om beleid voor vatbikes.

[0:57:54] Helemaal mee eens, zeg ik u.

[0:57:56] Voorzitter, hetzelfde geldt natuurlijk ook voor verkeersveiligheid in het algemeen.

[0:58:00] Wat gaan we dan doen om het tij te keren?

[0:58:02] Want de prognoses zijn niet goed.

[0:58:04] Zonder aanvullend beleid verwacht het ZWOV een stijging van nog meer verkeersslachtoffers.

[0:58:09] Verkeersveiligheid blijft een belangrijk vraagstuk voor de komende jaren.

[0:58:13] Het CDA vraagt vandaag aandacht voor drie maatregelen.

[0:58:16] Blijf investeren in het onderliggend wegennet.

[0:58:19] Zorg dat kennis en data niet tussen wal en schip vallen.

[0:58:22] En blijf inzetten op handhaving.

[0:58:25] Voorzitter, de middelen uit de investeringsimpuls Strategisch Plan Verkeersveiligheid zijn grotendeels uitgegeven.

[0:58:31] Deze tijdelijke investeringsimpuls heeft veel in beweging gezet.

[0:58:35] Tegelijk verdwijnt de behoefte aan maatregelen niet wanneer een tijdelijke regeling afloopt.

[0:58:40] Gemeenten en provincies kennen vaak precies de plekken waar het risico het grootst is.

[0:58:45] De vraag is dus hoe we voorkomen dat opgebouwde plannen, capaciteit en samenwerking weer wegzakken.

[0:58:52] En ik wil dit niet vandaag versmalen tot alleen de vraag of er ergens een nieuw bordje kan worden gevonden.

[0:58:58] Juist als niet alles tegelijk kan, moeten we scherper kiezen voor maatregelen die aantoonbaar bijdragen aan minder slachtoffers.

[0:59:05] En we moeten beter kijken hoe verkeersveiligheid kan meelopen met onderhoud.

[0:59:08] U moet even een punt zetten, want er is een interruptie.

[0:59:10] Ik ga bijna een punt zetten, dan heb ik de regel af.

[0:59:12] En dan weet u ook wat ik verder ga zeggen.

[0:59:14] Vervanging... Oh, dat had ik zelf niet in de gaten, maar dat heeft u goed... Een herinrichting toch al moeten gebeuren.

[0:59:23] Dus samenloop van de dingen, werk met werk.

[0:59:27] De heer Grimwis, die had helemaal aan het begin van betoog namelijk al meteen een interruptie.

[0:59:31] Heel goed.

[0:59:31] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:59:34] Ja, want de heer Jumenet begon met het eren aanhalen van het SWOV.

[0:59:41] Maar hij noemde het vervolgens niet bij de drie punten dat de bezuinigingen op het SWOV en Veilig Verkeer Nederland en Team Alert, dat die moeten worden teruggedraaid.

[0:59:52] Maar gehoord zijn eerste punt en het vuur waarmee de heer Jumlet dat bracht, neem ik aan dat hij ook vindt dat die bezuinigingen op deze instanties moeten worden teruggedraaid en dat het eigenlijk niet netjes is in een tijd dat de verkeersveiligheid achteruitkachelt, dan ook maar degene die juist voor verkeersveiligheid zorgen en ons het onder de neus schrijven dat we dan op die organisaties gaan bezuinigen.

[1:00:15] Voorzitter, alle goede dingen komen in drieën.

[1:00:18] Laat het nou het tweede punt zijn wat ik wilde aanraken als het gaat om zorg dat kennis en datum niet tussen wal en schip vallen.

[1:00:24] Dus als u mij toestaat, kom ik daar nog even op terug in mijn betoog.

[1:00:28] Ja, voorzitter.

[1:00:30] Ik vraag de minister naar aanleiding van het eerste punt nog.

[1:00:32] Hoe kijkt de minister naar het aflopen van het SPV en wat zijn volgens hem de grootste uitvoeringsrisico's als tijdelijke middelen op zijn?

[1:00:40] Gaat het dan vooral om projecten die niet doorgaan, om vertraging, om gebrek aan co-financiering of om verlies van uitvoeringscapaciteit bij mede-overheden?

[1:00:47] Is de minister bereid om op korte termijn in gesprek te gaan met gemeenten en provincies over het vervolg van het SPV?

[1:00:54] Mijn tweede punt gaat over kennis, data en preventie.

[1:00:59] Verkeersveiligheidsbeleid vraagt dat we informatie krijgen waar het misgaat, welke groepen kwetsbaar zijn en welke maatregelen echt effect hebben.

[1:01:08] Daarom moeten we wat ons betreft terughoudend zijn met bezuinigingen op kennisinstellingen voor verkeersveiligheid.

[1:01:14] Het gaat me daarbij niet om het heilig verklaren van iedere organisatie,

[1:01:18] of iedere subsidieregeling.

[1:01:20] Het gaat om het doel.

[1:01:21] Voor effectief verkeersveiligheidsbeleid maken en monitoren zijn kennis en data essentieel.

[1:01:27] Ambulancegegevens en ziekenhuisgegevens, jongerenpreventie, gedragskennis, onafhankelijk onderzoek, monitoring van wat werkt en wat niet werkt.

[1:01:35] En vraag dan ook aan de minister, kan de minister aangeven welke landelijke kennis en data hij noodzakelijk vindt voor goed verkeersveiligheidsbeleid.

[1:01:43] Nu we terug weer aflijken, hoe kijkt de minister aan tegen bezuinigingen bij, ik maak het rijtje dan maar even af meneer Grimwis, Veiligheid NL, Team Alert, Veilig Verkeer Nederland of SWOV?

[1:01:54] Welke risico's ziet hij daarbij?

[1:01:56] Voorzitter, mijn derde punt is handhaving.

[1:01:59] Gedragsverandering vraagt een duidelijke norm.

[1:02:02] Maar die norm moet ook zichtbaar worden gehandhaafd.

[1:02:04] Dat geldt voor snelheid op gevaarlijke plekken, alcohol- en drugsgebruik in het verkeer, afleiding door telefoons.

[1:02:10] Wat het CDA betreft moet de pakkans omhoog, heb ik eerder ook aandacht voor gevraagd.

[1:02:14] Sinds 2008 zijn staande houdingen in het verkeer gedaald met 60%, terwijl wat ik noemde alcohol- en drugsgebruik en afleiding door de telefoon juist toeneemt.

[1:02:23] Vraag aan de minister van JNV.

[1:02:25] Wanneer ontvangt de Kamer de uitkomsten van de werkgroep intensivering verkeershandhaving?

[1:02:30] Er worden op dit moment, begrijp ik, 13 kansrijke maatregelen uitgewerkt om de verkeersveiligheid te versterken.

[1:02:36] We zijn natuurlijk benieuwd naar de concrete resultaten.

[1:02:39] Dan nog de rol van de gemeenten.

[1:02:41] Gemeenten zien dagelijks waar het misgaat.

[1:02:43] En tegelijk moet helder blijven welke handhaving bij de politie hoort en wat verantwoord bij gemeentelijke BOA's kan worden belegd.

[1:02:50] Kan de minister van JNVV samen met de minister van INW uitwerken welke afgebakende rol gemeentelijke BOA's kunnen spelen bij lokale verkeersveiligheid en waar de grens daarvan ligt.

[1:03:00] Gemeenten vinden het in ieder geval noodzakelijk dat gemeentelijke BOA's meer bevoegdheden krijgen op het gebied van verkeershandhaving.

[1:03:07] Voorzitter, tot slot, rondaf.

[1:03:09] Vandaag is het fiets naar je werkdag.

[1:03:10] Ik hoorde dat net een van de collega's ook noemen.

[1:03:13] Ik heb het ook gedaan.

[1:03:14] Trouwens ook een hele opgave om door Den Haag veilig hier te komen.

[1:03:17] Goed dat daar aandacht voor is.

[1:03:19] Vandaag ook hier extra aandacht graag voor verkeersveiligheid voor fietsers.

[1:03:22] Dat gaat over gedrag en het gaat over inrichting.

[1:03:25] Ook hier geldt wat het CDA betreft niet doen is geen optie.

[1:03:29] Dank u wel.

[1:03:30] Dank u wel.

[1:03:31] Ik zie geen verdere vragen, dus dan geef ik graag het woord aan meneer Prikaats.

[1:03:34] En meneer Jumelet moet even zijn microfoon uitdoen.

[1:03:37] Dank voorzitter.

[1:03:39] Voorzitter.

[1:03:41] Deze minister is van plan de overlast die fatbike-bestuurders veroorzaakt aan te pakken.

[1:03:46] Hulde.

[1:03:47] Maar voorzitter, de minister wil dat doen door middel van een aparte voertuigcategorie.

[1:03:51] Maar hoe realistisch is dat eigenlijk?

[1:03:53] We hebben inmiddels gezien hoe snel de markt zich aanpast.

[1:03:56] Op locaties waar fatbikes verboden zijn, worden ter controle de banden opgemeten.

[1:04:00] In reactie erop laten fatbike-eigenaren dunnere banden plaatsen en vervolgens is het in feite geen fatbike meer.

[1:04:06] Ook voormalig minister Mat Lener heeft al eerder geconcludeerd dat het juridisch onhaalbaar is om voor de fatbike een aparte voertuigcategorie in te voeren.

[1:04:14] Waarom is dit nu wel mogelijk en mijn vraag, wat is er sindsdien veranderd?

[1:04:19] Waarom kiest deze minister niet gewoon voor algemene regels voor e-bikes?

[1:04:23] Want laten we eerlijk zijn, is de fatbike zelf het probleem of gaat het om het tuig erop dat ze keer op keer misdraagt?

[1:04:29] De vraag stel ik nadrukkelijk ook aan de minister van Justitie en Veiligheid.

[1:04:33] Er wordt gedaan alsof de fiets de oorzaak is van asociaal gedrag, maar die fiets doet dat natuurlijk niet.

[1:04:37] Het zijn de mensen op de fatbike die zich misdragen.

[1:04:41] En voorzitter, deze groep lijkt overal mee weg te komen.

[1:04:44] Waarom niet veel centrales stellen dat dit soort figuren gewoon keihard aangepakt moeten worden?

[1:04:52] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:04:54] Ik ben enigszins in verwarring.

[1:04:56] Het was de vorige minister van PVV-huizen die zei, Fedbikes kunnen we geen aparte categorie van maken.

[1:05:02] En het was de fractie van de PVV die toen snoeihard tegen de eigen minister inging en zei, we willen het wel en je regelt het maar.

[1:05:09] Nu zit hier een minister die zegt ik ga er een aparte categorie van maken en zit de PVV hier tegenover en die zegt ja moeilijk, lastig, kan het allemaal, ik heb er twijfels bij.

[1:05:21] Kan de heer Prikaats dat uitleggen?

[1:05:24] Ja voorzitter, dat kan ik.

[1:05:28] Kijk, het probleem en wat minister Matlener al aangaf, er is geen aparte categorie voertuig juridisch mogelijk.

[1:05:36] En wat we zien is op dit moment, de minister aangeeft dat hij het wil doen door middel van een voertuigcategorie.

[1:05:42] maar er wordt nergens aangegeven op welke wijze.

[1:05:45] En wij zijn ook binnen de fractie zijn we eigenlijk tot elkaar gekomen en hebben wij mogen moeten concluderen dat dat vrijwel een onmogelijke opgave is.

[1:05:54] En vandaar dat ik, en dat kom ik ook zo meteen bij betoog mee, dat we waarschijnlijk een veel simpeler voorstel hebben in dat opzicht.

[1:06:03] Ja, voorzitter.

[1:06:06] Helder, helder.

[1:06:07] Voor mij is helder dat de PVV dus in eerste instantie de eigen minister onder vuur nam en zei het kan wel.

[1:06:12] Inmiddels de draai gemaakt heeft omdat hier een andere minister zit die zegt het kan wel en nu de PVV zegt het kan niet.

[1:06:18] Helder, dank u wel.

[1:06:21] Ja, dat is heel makkelijk geconcludeerd, voorzitter, maar dat is absoluut niet het geval.

[1:06:25] Het kan ook wel eens zijn dat je op een gegeven moment op basis van informatie die je verkrijgt, dat je ook wel eens je standpunt kan veranderen.

[1:06:31] Dus vandaar.

[1:06:34] Kan ik vervolgen.

[1:06:36] De heer Van Leijen heeft een interruptie.

[1:06:39] Voorzitter, ik was dan toch nog wel benieuwd welke nieuwe informatie de fractie heeft gekregen waardoor het standpunt veranderd is.

[1:06:46] Dat is de informatie en dat zien we nu.

[1:06:48] En collega Heutink had het er al even over.

[1:06:50] Kijk, in Amsterdam, in Enschede, hebben ze een verbod op fatbikes ingevoerd.

[1:06:54] En dat is ontzettend leuk, maar wat blijkt?

[1:06:56] In Amsterdam staan ze letterlijk bij de ingang van het Vondelpark, staan ze de banden op te meten en vervolgens gaan de eigenaren van fatbikes naar een fietsenmaker, laten er smallere banden opzetten en stellen vervolgens dat het geen fatbike meer is en komen dan het Vondelpark weer in.

[1:07:07] Dus het probleem is gewoon, en als je even bekijkt, heel simpel, je hebt ook mountainbikes,

[1:07:13] ook voorzien van een elektrische aanvoersysteem.

[1:07:16] En ook die hebben brede banden, ook die hebben een zwaar frame.

[1:07:20] En er is weinig geen onderscheid te maken.

[1:07:23] Dus we hebben gezien dat de eerste verboden op fatbikes eigenlijk niet functioneren, omdat de fatbike eenvoudigweg aangepast kan worden.

[1:07:32] Vandaar.

[1:07:37] De heer Prikaats vervolgt zijn betoog.

[1:07:39] Dank, voorzitter.

[1:07:43] Aparte regels voor fatbikes zijn wat ons betreft dan ook eigenlijk niet uitvoerbaar.

[1:07:47] Over algemene maatregelen voor e-bikes denken wij wel graag mee.

[1:07:50] Bijvoorbeeld een minimale leeftijd van 14 jaar voor het besturen van een e-bike in het algemeen en een helmplicht tot 18 jaar.

[1:07:58] Ten eerste denken wij dat jonge kinderen tot 14 jaar prima kunnen fietsen zonder elektrische ondersteuning.

[1:08:02] Daarnaast goed voor de gezondheid en het tegengaan van overgewicht bij de jeugd.

[1:08:07] Is de minister bereid dit plan verder uit te werken en hoe staat hij tegenover dit voorstel?

[1:08:13] Dan, voorzitter, wil ik graag de aandacht vragen voor het feit dat automobilisten worden overspoeld met controles op de snelwegen.

[1:08:20] Maar waarom ligt de focus juist daar, terwijl de meest ernstige en dodelijke ongelukken plaatsvinden op 50- en 80-kilometerwegen?

[1:08:27] Het lijkt er sterk op dat overmatig controleren op de snelweg vooral ten gunste is van de staatskast, gezien het feit dat de pakkans op snelwegen vele malen hoger ligt dan in de bebouwde kom en de provinciale wegen.

[1:08:39] Bovendien zien wij helemaal niet dat harde rijen op de snelweg automatisch leidt tot meer ongelukken.

[1:08:46] Waarom maakt de minister van INW het dan niet mogelijk om op alle snelwegen gewoon weer 130 kilometer per uur toe te staan?

[1:08:51] Voor wat de PVV betreft liever 140, maar oké.

[1:08:55] Zeker nu steeds meer auto's elektrisch of hybride zijn, vervalt ook het stikstofargument steeds verder.

[1:09:00] Daar komt bij dat in vrijwel alle andere Europese landen op snelwegen harder mag worden gereden, maar niet in Nederland.

[1:09:07] En alsof dat nog niet genoeg is, zien we ook op bepaalde wegen s'avonds om 11 uur de verlichting uitgaan.

[1:09:13] zoals mijn woonplaats Doordrecht op de N3.

[1:09:15] De reden, milieu.

[1:09:17] Voorzitter, als ik s'avonds wat later de huizenrij op de A16 en bij Doordrecht de N3 opdraai, waar ook gewoon 100 kilometer per uur stoegen staan, rijd ik letterlijk een enorm zwart gat in.

[1:09:26] Het gaat hier om verkeersveiligheid, maar kennelijk is deze in bepaalde gevallen ondergeschikt aan milieu, compleet doorgeslagen.

[1:09:34] En dat terwijl er juist in 2019, of vanaf 2009, ingezet op meer verlichting op de snelwegen, wat natuurlijk een uitstekende zaak is.

[1:09:42] Tot slot, voorzitter, het onderwerp alcohol...

[1:09:45] Eén moment.

[1:09:46] De heer Van Leijen heeft een interruptie.

[1:09:48] Ja, dank u wel.

[1:09:49] Ik hoorde de heer Prikaert zeggen, er wordt te veel geflitst op de snelwegen.

[1:09:53] De ongelukken gebeuren vooral bij de N-wegen en binnen de bebouwde kom.

[1:09:57] Ik denk dat u daar, in ieder geval betreft de N-wegen en de bebouwde kom, ook wel een goed punt aanstipt.

[1:10:01] Vindt u dan ook dat daar meer geflitst zou moeten worden?

[1:10:04] Bent u dan ook voor meer handhaving binnen de bebouwde kom?

[1:10:07] Ja, daar ben ik absoluut voor, zeer zeker.

[1:10:10] Meer concentratie op handhaving en controle in de bebouwde kom, op 80 kilometer per uur wegen, zeker gezien het feit dat daar de meeste doden vallen.

[1:10:17] Je ziet dus als je kijkt naar de cijfers, en dat zijn onlangs gepresenteerde cijfers van vorig jaar, dat het aantal verkeersdoden op de snelweg bedraagt ongeveer 2 procent.

[1:10:28] Dus de overgrote meerderheid is bebouwde kom en N-wegen, ja, absoluut, zeer zeker.

[1:10:33] Meneer Van Leijen.

[1:10:35] Maar niet in combinatie met een 30 kilometer zonde bij scholen dan?

[1:10:39] Want daar reageerde u bij mij over een goal, vrijheid, automobilistjes pesten.

[1:10:43] U wilt wel de handhaving, maar de snelheid wilt u hetzelfde laten.

[1:10:46] En dan de vraag ook, wat heeft die handhaving dan voor zin?

[1:10:49] Nou, voorzitter, dat is niet helemaal waar.

[1:10:51] Ik heb duidelijk aangegeven dat wij ook voorstander zijn van bijvoorbeeld in straten waar scholen zijn en waar veel kinderen moeten oversteken, dat je daar komt tot aparte maatregelen, waaronder de mogelijkheid om 30 kilometer per uur neer te zetten.

[1:11:04] Ik zie overigens wel in veel woonwijken waar scholen zitten, dat er al heel veel maatregelen genomen worden op basis om die snelheid naar beneden te krijgen.

[1:11:12] en ik denk dat dat gewoon een heel goed systeem is.

[1:11:15] Prima.

[1:11:16] Alleen wat mijn partij wil voorkomen is dat we straks één groot Amsterdam zijn waar ze overal in alle gemeentes alle maximumsnelheid overal naar 30 km per uur brengen.

[1:11:25] Daar zijn we absoluut op tegen.

[1:11:31] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:11:33] Dit debat gaat over verkeersveiligheid.

[1:11:35] Ik hoor de heer Picards ook zeggen over snelheidsverhoging, 130, liefst nog 140, begrijp ik.

[1:11:42] Het gaat natuurlijk niet alleen over snelheid, het gaat ook over natuurlijk het gebruik van bijvoorbeeld een telefoon bij het rijden in een auto.

[1:11:51] Ik denk dat de pakkans laag nu is.

[1:11:53] Als het daarover gaat, dan spreken we met elkaar over 60% minder dan in 2008.

[1:11:57] Ik noemde het in mijn bijdrage.

[1:11:58] Hoe kijkt de heer Picards ernaar?

[1:12:02] Ja, voorzitter, wij zijn, ondanks dat wij zijn voor verhoging van de maximale stelheid, zeker op dit moment, ben ik nog steeds groot voorstander van het keihard aanpakken van mensen die achter het stuur andere dingen doen dan autorijden.

[1:12:14] En ik moet heel eerlijk zeggen, ik rij zelf dagelijks op en neer naar Den Haag vanuit Dordrecht en ik maak het ook regelmatig mee dat er iemand op de linkerbaan met 95 kilometer per uur zit.

[1:12:24] Uiteindelijk gaat de persoon in kwestie naar rechts en dan zie je gewoon dat hij bezig is met zijn telefoon.

[1:12:28] Ja, ik vind dat heel, ik vind dat echt schandalig en daar moet keihard tegen opgetreden worden.

[1:12:34] Ik maak dan toch maar de opmerking dat ik het toch wel bijzonder vind dat je juist met deze gegevenen, als het gaat om wat we zien in het verkeer, dan toch de snelheid wilt verhogen.

[1:12:45] Ik zou zeggen, ik kijk ook naar de automobilisten, ze kunnen vaak niet harder dan 100 rijden, dus ik vind die 130, 140 eigenlijk een beetje absurd.

[1:12:55] Het een staat los van het ander.

[1:12:58] Het feit dat er opgetreden moet worden tegen andere zaken achter het stuur, bezig zijn met andere zaken achter het stuur dan autorijden, dat dat aangepakt wordt, dat denk ik, dat is vanzelfsprekend.

[1:13:09] Aan de andere kant, kijk, het is heel simpel, op het moment dat het te druk is, kan je niet harder rijden dan waarschijnlijk 80, 90 of 100.

[1:13:16] Maar er zijn ook zeer veel situaties waarin je wel gewoon wat harder kan rijden en er zijn ook zeer veel wegen in Nederland waar je gewoon

[1:13:22] lekker door kan rijden en gewoon beter op kan schieten.

[1:13:25] En ik denk dat dat gewoon mogelijk moet kunnen zijn.

[1:13:30] U vervolgt uw betoog.

[1:13:34] Ik was gebleven bij het onderwerp alcohol en drugsverbruik in het verkeer.

[1:13:38] Een aantal mensen zijn me er al in voorgegaan.

[1:13:41] Maar ik kom even op een ander aspect.

[1:13:44] Uit gesprekken met de transportsector kwam naar voren dat werkgevers in de transportsector niet is toegegaan staan om hun chauffeurs te controleren op drugs en of alcohol.

[1:13:53] En de politie kan met een grote capaciteitskorte om vrachtwagenchauffeurs te controleren.

[1:13:58] En daarmee is er dus in feite weinig controle, weinig tot geen controle hierop.

[1:14:03] En dat terwijl bijvoorbeeld op het spoor, maar ook in de lucht, piloten bij wijze van spreken, wel allerlei mogelijkheden zijn om controles uit te voeren om te controleren op drugs en of alcohol.

[1:14:13] En dat is eigenlijk een vraag aan beide ministers.

[1:14:16] Zijn zij bereid te kijken naar de mogelijkheden hieromtrend, zodat ook in de transportsector werkgevers hun eigen chauffeurs kunnen controleren op eventueel drugs- of alcoholgebruik?

[1:14:27] En dan was ik er, voorzitter.

[1:14:29] Dank u wel.

[1:14:29] Dank u wel.

[1:14:30] Keurig binnen de tijd.

[1:14:31] Dan geef ik graag het woord aan de heer De Hoop.

[1:14:34] Voorzitter, het aantal verkeersdoden en zware gewonden blijft toenemen.

[1:14:38] En elk geval is een heel schrijnend geval.

[1:14:41] Iemand die die lief heeft verliest door een verkeersongeluk is eentje te veel.

[1:14:46] En ik wil mij aansluiten bij alle oproepen vanuit alle maatschappelijke organisaties die zeggen dat er echt veel meer nodig is om het aantal verkeersdoden naar beneden te krijgen.

[1:14:55] En het gaat te traag en de trends gaan nog steeds de verkeerde kant op.

[1:14:59] En beide ministers zijn bezig met een aanpak.

[1:15:01] En ik wil beginnen bij de fatbike.

[1:15:03] Ik ben blij dat de minister werkt aan maatregelen voor de fatbike als categorie.

[1:15:08] De Kamer vraagt er al heel lang over.

[1:15:10] Dat staat in het coalitieakkoord.

[1:15:12] Maar ondertussen zie je natuurlijk parallel ook al een aantal ontwikkelingen weer ontstaan als het gaat om de skinnybikes.

[1:15:17] Dus echt lang nodig om hierop door te pakken.

[1:15:19] En uiteindelijk heb je vooral fundamentele wijzigingen nodig.

[1:15:23] progressief Nederland betreft, moet je gewoon alle kleine voertuigen met een motor als bromfiets beschouwen en zouden die allemaal binnen het lefkader dezelfde aanpak verdienen.

[1:15:31] En ik zou de minister daartoe willen stimuleren.

[1:15:35] En ik zou de minister willen stimuleren om te kijken, moet je dit niet breder trekken?

[1:15:38] Ik sprak met een jongen uit het dorp waar ik mee opgegroeid was en die vertelde in 2027 moet ik zometeen met een helm op mijn elektrische fiets naar school fietsen.

[1:15:46] En als ik met mijn Beppe fiets, dan hoeft zij die helm niet op.

[1:15:48] terwijl zij misschien wel meer gevaar heeft dan ik als ik van de fiets val.

[1:15:52] Dat zijn natuurlijk wel een aantal dingen waar je met elkaar best nog wat beter naar kunt kijken.

[1:15:55] En ik zou de minister willen vragen om dat toch te doen.

[1:15:58] En ik zou de minister willen vragen om te kijken naar de vervoerstuigen die het meest gevaarlijk zijn.

[1:16:04] En laten we heel eerlijk zijn, misschien is dat niet de fatbike, maar toch de auto.

[1:16:08] En als ik dan specifiek inzoom op SUV's, dan zou ik bijvoorbeeld echt wel daar iets extra's verwachten.

[1:16:14] In Engeland is een aantal jaar geleden onderzoek geweest naar 68.000 verkeersongelukken.

[1:16:18] Daar bleek dat bij een SUV de kans op een dodelijk ongeluk stijgt met 44 procent.

[1:16:24] En als eenzelfde SUV een ongeluk heeft met een kind, stijgt de kans op een dodelijk ongeluk met 82 procent.

[1:16:30] En dat is ook waarom in het buitenland al verschillende maatregelen getroffen worden.

[1:16:34] Het duidelijkste voorbeeld is Parijs, maar ook in Nederland zie je steeds meer steden die vragen om een aanpak hierop.

[1:16:39] En ik zou de minister willen vragen of hij ook inzichtelijk kan maken hoe dat in Nederland zit, hoe groter de kans op een dodelijk ongeluk is met een zware auto als een SUV en of dat niet vraagt om ook een wat gerichtere aanpak daarop.

[1:16:52] En wil de minister daar een brief over naar de Kamer sturen voor het eerstvolgende verkeersdebat?

[1:16:57] Voorzitter, dan drankrijders en het alcoholslot, daar is al veel over gezegd.

[1:17:02] Wij zien dat echt als meer dan een strafmaatregel.

[1:17:06] Het is echt het beschermen van overige bestuurders.

[1:17:09] En ik heb meerdere stukken ook gelezen over hoe dat toen in 2015 bij de Hoge Raad is gegaan.

[1:17:16] Op een gegeven moment lees ik ook in die stukken dat het vooral gaat om het ontbreken van wet en regelgeving over hoe de samenloop tussen straf en bestuursrecht moet plaatsvinden.

[1:17:25] Ik weet dat de minister van Justitie druk bezig is met een programma als het gaat over dat alcoholslot en ik zou hem willen aanmoedigen om hier te kijken naar wat voor wet en regelgeving nou echt nodig is om het zowel in het strafrecht als in het bestuursrecht een plek te geven en ook bij de behandeling van de wetsvoorstellen waar hij aan werkt dit nou drukkelijk mee te nemen ook in de brieven die hij daarover naar de Kamer stuurt.

[1:17:46] Dan sluit ik mij ook aan bijvoorbeeld bij de opmerkingen van de heer Stoffer daarover.

[1:17:50] Ook die 30 kilometer zones is mijn fractie erg blij mee dat eraan gewerkt wordt, maar er zijn gewoon meer middelen nodig.

[1:17:57] Het zorgt voor ontzettend meer veel kans op een niet dodelijk ongeluk als je gewoon langzamer rijdt.

[1:18:03] Dus waar dat kan, op een veilige manier en met goede weginrichting, moeten we dat zo veel mogelijk stimuleren.

[1:18:08] En dat betekent ook dat daar meer financiering voor nodig is.

[1:18:12] Wil ik nog overgaan naar de ambulance data.

[1:18:14] De minister die schreef daarover, maar het RTL onderzoek blijkt dat drie keer meer ongelukken met letsel plaatsvinden dan de politie registreert.

[1:18:23] En we hebben vaker gesproken over de ongelukken registratie en dat het niet levert wat we nodig hebben voor goed preventief verkeersveiligheidsbeleid.

[1:18:31] maar drie keer meer is best wel een groot verschil en ik zou graag van de minister daar wat uitleg over willen hoe dat kan dat daar zo'n groot verschil tussen zit en wat hij anders gaat doen om die registratie scherper met elkaar te krijgen.

[1:18:44] Voorzitter, over de hoogte van de boetes is in heel veel debatten al wat gezegd.

[1:18:49] Ik zou nu iets breder wat willen vragen aan de minister over bijvoorbeeld de verhoging op het moment als je de eerste keer niet betaalt.

[1:18:57] Ik las een voorbeeld als je 500 euro boete krijgt voor het parkeren voor een gehandicapte parkeerplaats, kunnen

[1:19:04] Boetes oplopen tot 1500 euro met aanmaning en dat zijn echt hele forse bedragen.

[1:19:09] En los van de hoogte van de verkeersboete zou ik de minister van JNV en de minister van Verkeersveiligheid willen vragen of daar specifiek naar gekeken kan worden of we dat toch niet anders met elkaar moeten doen.

[1:19:20] En dan tenslotte, voorzitter.

[1:19:22] Ik heb veel debatten verkeersveiligheid gedaan en de urgentie voelen we altijd allemaal.

[1:19:27] Maar uiteindelijk gaat het om andere wegen in richting voor zowel de fiets en de auto.

[1:19:31] En dat kost nou eenmaal geld.

[1:19:32] En als je dan gaat bezuinigen op plekken waar je die verkeersveiligheid kunt vergroten, dan neem je het probleem niet serieus genoeg.

[1:19:38] En ik roep beide bewindspersonen op om dan niet te bezuinigen op de SOV of de SWOV en alle andere organisaties die juist voor zorgen.

[1:19:46] Dank.

[1:19:47] Dank u wel.

[1:19:48] En mevrouw Van Brenk heeft een interruptie.

[1:19:51] Ja, ik had nog één vraag.

[1:19:54] Verkeersboetes is inderdaad volgens mij voor iedereen wel duidelijk dat op zich een boete nog gaat, maar dat het met name komt bij de verdubbeling.

[1:20:05] Nou ja, soms zelfs drie verdubbelaar.

[1:20:09] En stel dat we het alleen bij de verkeersboete zouden houden.

[1:20:14] en niet steeds meer verdubbelen enzovoort.

[1:20:18] Zou dat een van de oplossingen zijn waardoor het voor mensen in ieder geval acceptabeler is en mensen niet in de problemen gaan komen?

[1:20:27] Kijk, allereerst denk ik dat we al vaak met elkaar geconstateerd hebben dat niet zozeer de hoogte van de boete zorgt voor ander gedrag, maar de pakkans.

[1:20:36] Dus ik zou sowieso bij de bewindspersonen willen inzetten op meer handhaving.

[1:20:41] Ik zie dat er meer fritspalen bij komen, vind ik heel erg goed.

[1:20:44] De hoogte van de boete vind ik fors en op veel plekken eigenlijk al te hoog.

[1:20:48] Dus die zou wat ons betreft voor zeker sommige overtredingen best wat lager kunnen.

[1:20:52] Maar op het moment dat je een boete krijgt,

[1:20:54] En je kunt de huur niet betalen, je kunt de boodschappen bijna niet doen.

[1:20:57] Dan komen daar hele ingewikkelde keuzes voor mensen concreet op tafel te liggen.

[1:21:01] En dan maken mensen af en toe de afweging om die boete dan op dat moment maar niet te betalen.

[1:21:05] En als hij daarna twee keer over de kop gaat en drie keer over de kop, dat is onredelijk en niet proportioneel.

[1:21:11] Dat vind ik niet alleen, maar ook de Raad van de Rechtspaak, College voor de Rechten van de Mens.

[1:21:15] Dus ik vind dat je daarnaar moet kijken.

[1:21:17] Betekent dat je helemaal geen verhoging meer doet.

[1:21:19] Dat vind ik best wel weer vergaand.

[1:21:21] Maar dat het nu niet proportioneel is, daar ben ik het helemaal met mevrouw Van Brenk over eens en er moet echt nagekeken worden.

[1:21:33] Ik vond het mooi dat de heer De Hoop afsloot met onder andere de stichting bij het schappelijk onderzoek verkeersveiligheid, de SWOF.

[1:21:41] Ik denk dat ik al in relatie met de SWOV, voordat de heer De Hoop geboren was, namelijk toen ik studeerde, zo'n dertig jaar geleden, toen gebruikte ik al data ervan, later bij Rijkswaterstaat heb ik het ook altijd gebruikt en nu in de Kamer ook.

[1:21:52] Dat geeft misschien iets van de waarde aan van het instituut.

[1:21:56] En ik vind het mooi dat de heer De Hoop dat ook hier naar voren brengt.

[1:22:00] En mijn vraag is van, leg daar net als ik gedaan heb de vraag bij het kabinet neer van, zorg dat deze organisatie, ook de andere die we hebben benoemd,

[1:22:09] maar houdt die op peil.

[1:22:10] En stel nu is dat het kabinet dat vergeet, zouden de heer Hoop en ik dan de handschoen op kunnen nemen om te zorgen dat we dat richting de begroting in ieder geval ook wel op peil houden.

[1:22:20] Ik zie zelfs de heer Grimwis ook al de vinger opsteken, dus mevrouw Van Brenk, maar dat we dat gezamenlijk ook niet aangaan.

[1:22:25] Ik denk dat de boodschap dan heel helder is, maar stel nu is dat vergeten, dan pakken we het gewoon links en rechts van de coalitie samen op.

[1:22:32] Vindt u dat een goed voorstel?

[1:22:35] Voorzitter, allereerste constatering dat het feit dat Swof ouder is dan ik dat dat klopt.

[1:22:43] Dus dat dat zegt maar genoeg over de belang van de organisatie.

[1:22:46] Daar heeft de heer Stoffer helemaal gelijk in.

[1:22:49] En ik zou graag met hem meedoen op een voorstel amendementen om die bezuiniging te voorkomen.

[1:22:53] En ik zou eigenlijk nog breder willen gaan dan dat, want ik zie dat eigenlijk de hele oppositie met elkaar schetst dat niet alleen op het gebied van verkeersveiligheid, maar dat er op het brede gebied van infrastructuur veel te weinig geld wordt uitgetrokken en al een aantal jaren lang.

[1:23:07] En ik zou daar toch echt wel een streep met elkaar willen trekken.

[1:23:10] dat er gewoon meer investeringen nodig zijn op het gebied van INW.

[1:23:14] En daar zou ik zowel de heer Stoffer als andere partijen ook in vast willen houden, dat wij gewoon met de begroting van het kabinet meer investeringen verwachten als het gaat om onderhoud, maar ook nieuwe aanleg, want we kunnen niet zo doormodderen als het gaat om het gebied van de infrastructuur.

[1:23:26] Dus ja, ik hoop dat de heer Stoffer die handschoenen ook met mij aanpakt, dat we echt stevig zijn en een signaal geven richting het kabinet dat deze begroting voor nu eigenlijk niet voldoende is en dat dat wel wat betekent van wat we verwachten in augustus en september.

[1:23:40] De heer Stoffer.

[1:23:41] Voorzitter, ik had niet durven hopen dat mijn bescheiden interruptie zoveel teweeg zou brengen, maar ik ben daar heel blij mee.

[1:23:49] Uiteindelijk, deze week hadden we een debat, ik doe ook buitenlandse zaken, over de NAVO.

[1:23:54] En toen heb ik minister Berendsen ook de toezegging kunnen ontlokken dat hij met minister Carmans in gesprek gaat om voordat Prinsjesdag geweest is te kijken ook naar

[1:24:04] om binnen dat die vijf procent voor de NAVO, die gaat gebeuren, ook te zorgen dat we viaducten, brug enzovoorts op peil houden, zodat als we straks allerlei zware apparatuur krijgen, dat het er ook overheen komt.

[1:24:14] Dus misschien ligt daar een zaadje, voorzitter, al om ook een stuk financiering eronder te zoeken.

[1:24:20] En de vraag is...

[1:24:20] Ik wil breder gaan dan dat, hoor, maar als de heer Hoop dat deelt, dan kunnen we ook in die richting wellicht met elkaar ook het aanduwen geven.

[1:24:27] En deze minister hoeven wij niet aan te duwen, maar de rest van het kabinet misschien wat.

[1:24:30] Doen we dan bij deze.

[1:24:31] Vindt u dat een goed idee?

[1:24:33] Dat vind ik een goed idee en daar nog op aansluitend als het gaat over militaire mobiliteit hebben we deze week ook als commissie het mandaat aan twee rapporteurs gegeven om daar naar te kijken, zelfs voor een parlementaire verkenning.

[1:24:44] Dus dat vergt ook een kabinetsreactie.

[1:24:46] Nou ben ik toevallig een van die rapporteurs, dus ik kom nog eens langs de heer Stoffer over zijn ideeën hoe we dat goed in kunnen vullen.

[1:24:54] Dan geef ik graag het woord aan de heer Ginwis voor zijn bijdrage.

[1:25:01] Voorzitter, dank u wel.

[1:25:03] Voorzitter, terwijl wij net zijn begonnen met het verkeersveiligheidsdebat, is in Giro d'Italia de twaalfde etappe begonnen van de mooiste grote wielerronde.

[1:25:14] En als je kijkt wie er nou aan meedoet, dan zie je dat natuurlijk na de Italianen het vooral Nederlanders zijn.

[1:25:20] Nederlanders zijn de grootste groep die meedoen aan Giro d'Italia.

[1:25:25] En dat is niet toevallig.

[1:25:26] Fietsen hoort bij de Nederlandse cultuur.

[1:25:28] En dat komt mede doordat Nederland altijd heeft vooropgelopen op het gebied van verkeersveiligheid.

[1:25:32] Door de wereld werd naar ons gekeken, hoe doen ze dat nou daar?

[1:25:35] Fietsinfrastructuur werd een voorbeeld van hoe het wel kan, hoe voetgangers, fietsers, automobilisten in vredige coexistentie en veilig naast elkaar gebruik kunnen maken van de openbare weg.

[1:25:45] Maar het gaat helemaal niet goed met die veiligheid in het verkeer.

[1:25:47] Ik schrok van de meeste recente berichten.

[1:25:49] In 2025 steeg het aantal verkeersdoden dus met meer dan 10 procent naar 759, met name onder fietsers.

[1:25:54] En de verwachting is dat het de komende jaren alleen maar verder gaat stijgen.

[1:25:58] Mijn vraag, waar is het misgegaan?

[1:26:00] Wat is er over van het veilige fietsland dat Nederland was?

[1:26:03] Het is goed dat er in het coalitieakkoord aandacht is voor de verkeersveiligheid.

[1:26:06] Toch is deze aandacht vooral gefocust op handhaving, handhavingsmaatregelen.

[1:26:10] Missen we dan niet iets, vraag ik aan de minister.

[1:26:13] Wat missen de ministers zelf in hun coalitieakkoord voor een verkeersveiliger Nederland?

[1:26:18] Voorzitter, zoals ik al zei, fietsen hoort bij Nederland.

[1:26:20] Van jongs af aan stappen kinderen niet in de auto, maar op de fiets.

[1:26:23] Ze bewegen en ze leren zich bewegen in het verkeer.

[1:26:25] Daarom vond ik het dan ook schrikbare dat nog maar een kwart van de kinderen op de fiets naar school komt.

[1:26:30] Vindt de minister dat ook niet een veel te laag percentage?

[1:26:33] De timing van dit debat valt mooi samen met de verkeersexamens die door heel Nederland de afgelopen weken zijn georganiseerd door Veilig Verkeer Nederland en onze basisscholen.

[1:26:41] Vele tienduizenden kinderen uit groep 7 stappen jaarlijks op de fiets en laten zien wat ze hebben geleerd.

[1:26:47] Een prachtige Nederlandse traditie van nu al 94 jaar.

[1:26:52] Thuis wordt het besproken en wordt van tevoren samen met een ouder het bewuste traject een of meerdere keren gefietst.

[1:26:57] En in combinatie met de verkeersles, het theoretische examen, worden kinderen zich zo bewust van hun positie in het verkeer en het samenspel.

[1:27:05] Maar voorzitter, hoe schrijnend is het dat...

[1:27:07] dan dat nog eens tienduizenden kinderen die kans niet krijgen.

[1:27:11] Het is toch niet acceptabel dat meer dan duizend scholen, ongeveer 16 procent, niet meedoet aan het praktische verkeersexamen.

[1:27:17] Zeker basisscholen in grote steden laten het steeds meer afweten.

[1:27:22] En niet zelden leggen scholen bij voorbaat het hoofd in de schoot, omdat te veel kinderen niet kunnen fietsen of niet op de fiets naar de school komen.

[1:27:30] De afgelopen jaren geven steeds meer ouders aan het niet belangrijk te vinden dat een kind zelfstandig is in het verkeer.

[1:27:36] Gaan kinderen later zelfstandig op de fiets naar school?

[1:27:40] De ChristenUnie-factie legt zich daar niet meer neer en de minister toch ook niet?

[1:27:44] Hoe kunnen we de jaarlijste deelname aan het praktische verkeersexamen beter borgen?

[1:27:48] Is de minister bereid maatregelen te nemen om het aantal deelnemende scholen

[1:27:52] te verhogen en om zoveel mogelijk kinderen fietsvaardig in het verkeer te laten zijn.

[1:27:56] Is het niet gewoon tijd om het theoretisch en praktisch verkeersexamen verplicht onderdeel te laten zijn van de lesstof op de basisschool?

[1:28:04] Ik ben benieuwd naar de reactie in deze.

[1:28:07] en of de minister deze oer-Hollandse traditie wil bevorderen.

[1:28:10] Voorzitter, de problematiek rondom fatbikes, die loopt ondertussen de spuigaten uit.

[1:28:13] Goed dat de minister maatregelen aankondigt.

[1:28:16] Belangrijk signaal ook naar die wethouders en gemeenten zoals Enschede waar ze al gebiedsverboden voor fatbikes hebben afgekondigd.

[1:28:22] We hebben nog wel wat vragen over de juridische houdbaarheid en ze kwamen al een beetje langs.

[1:28:25] door de minister aangekondigde maatregelen?

[1:28:28] Want waren het niet de ambtenaren van de minister zelf die eerder aangaven dat het onderscheid tussen een fatbike, een skinnybike en andere elektrische fietsen juridisch moeilijk hard te maken is?

[1:28:36] Wat maakt dat de minister nu wel een aparte voertuigcategorie wil invoeren voor fatbikes?

[1:28:40] Wat is er nou precies veranderd, behalve dat de poppetjes aan de top zijn veranderd?

[1:28:45] is de nieuwe lijn van de PVV-fractie, die verdacht veel lijkt op de lijn die mijn fractie eerder heeft uiteengezet, niet verstandiger en veel sneller te implementeren en te handhaven, met misschien aanvullend een ontheffingsmogelijkheid voor jonge kinderen die tientallen kilometers per dag naar de middelbare school fietsen.

[1:29:02] Een groot probleem ligt aan de voorkant van de keten.

[1:29:04] Daarnaast, bij de import en verkoop van al dan niet illegale vetbanks.

[1:29:08] Heeft de minister goed zicht op deze keten en toepassing van welke bevoegdheden en instrumenten is nodig om dit deel van de keten beter in de smiezen te krijgen, om zo illegale import, verkoop en opvoerpraktijk aan banden te leggen?

[1:29:19] Hoe wordt gemonitord of de intensivering van de samenwerking tussen toezichthouders daadwerkelijk effect gaat sorteren?

[1:29:26] Voorzitter, dan tenslotte nog over de bezuiniging op de belangenorganisaties.

[1:29:31] Als we kijken naar de cijfers en trends rond verkeersveiligheid, is het toch best wel bijzonder dat we bezuinigen op verschillende verkeersveiligheidsorganisaties.

[1:29:38] Veilig Verkeer Nederlandsof, Team Aleur.

[1:29:42] Het lijkt een beetje te redeneren, weet je wat, het gaat slechter met de verkeersveiligheid in Nederland, dus laten we bezuinigen op de organisaties die daar iets aan doen en dat ons onder de neus wrijven.

[1:29:51] Is dat wel zo verstandig, minister?

[1:29:53] Is hij het niet met mij eens dat ze cruciaal zijn, deze organisaties, voor onderzoek, voor educatie, voor gedragsinterventie?

[1:29:59] En wil de minister het benodigde geld vrijmaken om dit goede werk te blijven doen, te laten blijven doen door deze organisaties en dus de bezuiniging van in totaal 3,8 miljoen per jaar terug te draaien?

[1:30:10] Ik ben benieuwd naar een reactie.

[1:30:11] Dit was mijn bijdrage in eerste termijn.

[1:30:14] Ik sluit me verder aan bij alle mooie punten die door mijn collega's zijn gemaakt.

[1:30:18] Dank u wel.

[1:30:19] En dan tot slot de heer Van Duivenvoorde.

[1:30:23] Voorzitter, dinsdag verliet ik de debat wat eerder omdat ik eindelijk mijn auto op kon halen die al twee maanden bij de garage stond.

[1:30:30] En voor de derde keer stond ik stil langs de snelweg op de weg naar huis.

[1:30:33] Dus het was half twaalf s'avonds, het miezerde en mijn auto stopte er weer mee.

[1:30:38] Want de technologie haperde en hij blijft maar haperen en het wordt maar niet gefixt.

[1:30:41] Dus ik ben ook weer met de trein, niet met de fiets vandaag.

[1:30:44] Dat is ver vanuit Amsterdam.

[1:30:46] Dus maar in de...

[1:30:47] Ik werd op de Uber naar huis gebracht en dat was een Tesla.

[1:30:50] En dat was dus een zelfrijdende Tesla.

[1:30:51] En eigenlijk was ik fundamenteel tegen zelfrijdende auto's.

[1:30:54] Dat zou mijn collega's niet verbazen.

[1:30:56] Maar ik ben redelijk snel overtuigd dat het toch wel een wonder is, die auto die zelf rijdt.

[1:31:00] En de taxichauffeur, we zaten een beetje te kletsen over het leven en over, nou ja, vooral zijn levensverhaal.

[1:31:05] Dus daar zit wel eigenlijk iets in, in die zelfrijdende auto's.

[1:31:09] En natuurlijk ook wel, de auto is ook altijd wel de drager van

[1:31:11] een innovatie geweest.

[1:31:12] De Frans filosoof Roland Barth heeft zo'n prachtig essay geschreven over de Citroën DS.

[1:31:16] Dat was het het toppunt van menselijke innovatie.

[1:31:19] Al het menselijk vernuft kwam daar samen.

[1:31:21] Esthetiek, techniek.

[1:31:22] Dus dat was natuurlijk ook wel heel bijzonder.

[1:31:24] En de mens is ook al per definitie een technisch wezen.

[1:31:27] In de primitieve tijd, wij moesten de boom al omhakken om beschutting te vinden, om te kunnen overleven.

[1:31:33] Dus mensen en techniek gaan altijd samen.

[1:31:35] Dus dat moet je accepteren.

[1:31:36] Dat is wat het is.

[1:31:38] Maar er is wel een merkwaardige paradox ontstaan.

[1:31:41] Want die auto's worden eigenlijk steeds meer gebouwd gebaseerd op wantrouwen in de mens.

[1:31:44] Dus als je je handen niet op tien voor twee hebt, gaat die piepen.

[1:31:47] Als je een beetje naar links afwijkt, gaat die auto trillen.

[1:31:50] En als je net te hard rijdt, het is elf uur s'avonds, drie keer een meter te hard, dan vertraagt die het liefst.

[1:31:55] Dus die auto's vertrouwen de mens niet meer.

[1:31:57] En tegelijkertijd komen we in de situatie terecht dat die mens overbodig wordt.

[1:32:01] Dus de mens mag zijn handen van het stuur houden.

[1:32:03] Hij moet nog wel op de weg kijken.

[1:32:05] Ik kijk uit naar het moment dat we gewoon koffie kunnen drinken in de zelfrijdende auto en kunnen vergaderen en dat we er niks meer mee hoeven doen.

[1:32:11] Maar er zijn wel nog een aantal vragen over die zelfrijdende auto.

[1:32:14] Want alsof technologie per definitie betrouwbaarder zou zijn dan het menselijk oordeel.

[1:32:18] Dat is natuurlijk het uitgangspunt.

[1:32:20] Een systeem minder feilbaar is enkel omdat het technisch is.

[1:32:22] Waarop is dat vertrouwen eigenlijk gebaseerd?

[1:32:24] Waar komt dat vertrouwen in de techniek van de zelfrijdende auto vandaan?

[1:32:27] En nog een aantal andere punten.

[1:32:30] De minister schrijft zelf dat geautomatiseerd vervoer een fundamentele systeemverandering is.

[1:32:34] Het voertuig voert zelfstandig rijtaken uit zonder actieve betrokkenheid van een bestuurder.

[1:32:39] Maar diezelfde bestuurder moet wel blijven opletten, kunnen ingrijpen en die blijft vooralsnog, geloof ik, juridisch verantwoordelijk.

[1:32:45] Dus de mens is in een soort vreemde tussenpositie op het moment.

[1:32:47] Hij wordt uitgenodigd om controle los te laten.

[1:32:50] Maar zodra het misgaat is hij nog wel verantwoordelijk en aansprakelijk.

[1:32:53] Mijn vraag aan de minister is daarom hoe redelijk is het om burgers verantwoordelijk te houden voor systemen die zij niet hebben ontworpen, niet volledig kunnen doorgronden en ook steeds minder feitelijk besturen.

[1:33:03] In het Verenigd Koninkrijk wordt er zo ook wel met deze vragen natuurlijk.

[1:33:06] Sinds 2024 bestaat daar de Automated Vehicles Act.

[1:33:10] Die wet introduceert aparte juridische rollen.

[1:33:12] De user in charge, de mens die aanwezig is, maar niet bestuurt, en de authorized self-driving entity, de partij die verantwoordelijk is voor het systeem wanneer de auto zelfrijdend is.

[1:33:23] Dat is een serieuze poging om de juridische werkelijkheid in lijn te brengen met de technische werkelijkheid.

[1:33:28] Maar er zit ook wel een schuilhoekant aan, want om vast te stellen wie je reed, moet continu worden bijgehouden hoe hard wordt gereden en waar, in welke modus, wat het systeem deed, camera's, hoe zaten de handen op het stuur, waar keek de chauffeur naar en dat hangt natuurlijk ook weer aan de privacy van de bestuurder.

[1:33:42] Dus dat is gewoon een conflict en daarom heb ik eigenlijk drie vragen aan de minister.

[1:33:45] Is de minister bekend met het Britse Automated Vehicles Act 2024 en hoe beoordeelt hij die benadering in het licht van de Nederlandse discussie over aansprakelijkheid?

[1:33:55] Erkent de minister dat het vaststellen van aansprakelijkheid bij geautomatiseerd rijden in de praktijk vraagt om gedetailleerde voertuigagenda?

[1:34:02] En kan de minister toezeggen dat toekomstige Nederlandse regelgeving niet alleen aansprakelijkheid regelt, maar ook harde privacywaarborgen bevat, minimale dataverzameling, beperkte bewaartermijnen, duidelijke toegangsrechten

[1:34:13] en een expliciet verbod op gebruik van die data voor algemene verkeershandhaving of gedragsprofilering.

[1:34:18] En tot slot, overigens ben ik van mening dat we de fietszeil niet meer moeten verplichten bij mensen boven de 18.

[1:34:24] Dank u wel, voorzitter.

[1:34:27] En ik zie nog een interruptie van de heer Van Dijen.

[1:34:31] Ja, dank.

[1:34:31] Ik heb met veel belangstelling zitten luisteren en ik heb echt even geprobeerd goed te concentreren in wat u zegt.

[1:34:36] Ik vond het een interessant betoog.

[1:34:37] Maar klopt het nou dat ik u in uw hele betoog tijdens het commissiedebat verkeersveiligheid geen enkele concrete maatregelen heb horen noemen om daadwerkelijk iets te doen voor de verkeersveiligheid?

[1:34:46] Heeft u suggesties bij welke concrete maatregelen zouden kunnen werken?

[1:34:49] Wat zijn die dan en waarom heeft u die nog niet in uw inbring zitten?

[1:34:53] Ja, dat is omdat, voorzitter, vorige keer hebben we dit debat ook gevoerd en toen heb ik een heel vrouw gehouden over verkeersveiligheid.

[1:35:00] Ik wil ook niet die zelf iedere maand of iedere twee maanden herhalen en ik vond het heel interessant vanwege mijn bijna traumatische ervaring met mijn auto om toch een keer met elkaar na te denken over de toekomst van de zelfrijdende auto.

[1:35:11] Volgende keer ga ik graag weer in debat over de verkeersveiligheid met de heer van der Leijen.

[1:35:19] Daarbij is het eind gekomen in de eerste termijn van de Kamer en de bewindspersonen geven aan ongeveer een half uur te willen schorsen.

[1:35:26] Dus wij zijn hier terug om tien over drie.

[2:15:01] Ik heropen het debat en we gaan heel snel van start met de eerste termijn.