Schiphol - tweede termijn

[0:00:00] Het is het debat van de vaste commissie voor infrastructuur en waterstaat.

[0:00:03] Het gaat vandaag over Schiphol, een tweede termijn van het commissiedebat...

[0:00:08] ...waarvan we vorige week de eerste termijn hebben gedaan.

[0:00:12] Ik heet van harte welkom de mensen op de publieke tribune...

[0:00:16] ...en ook de mensen die thuis kijken en luisteren op het digitale kanaal.

[0:00:19] De minister van infrastructuur en waterstaat en zijn collega...

[0:00:22] ...en ook de leden van de Tweede Kamer der Staten, generaal van harte welkom.

[0:00:26] Het is een tweede termijn. Ik stel voor een spreektijd van anderhalve minuut.

[0:00:31] Per fractie.

[0:00:32] En vier interrupties.

[0:00:34] En ik geef graag als eerst het woord aan het lid Kostits van de Partij voor de Dieren.

[0:00:40] En ze zitten hier in een soort KLM-pakje.

[0:00:45] Dus fijn dat u dat speciaal voor dit debat hebt gedaan.

[0:00:49] Nou ja, hoe heet dat?

[0:00:51] Punt van orde en iets anders.

[0:00:53] En misschien wel iets persoonlijks feit.

[0:00:55] Dank u wel.

[0:00:56] Ik kom even van meerdere debatten.

[0:00:58] Ik heb het inderdaad als grap gezegd.

[0:01:00] Het is natuurlijk geen ode aan KLM, het is het weer terugclaimen van deze prachtige kleur blauw voor burgers als symbool voor gezonde lucht in plaats van ongezonde luchtwaard.

[0:01:14] Dankjewel voor de toelichting. We gaan uw tijd nu aanzetten. Uw anderhalve minuut loopt, alsjeblieft.

[0:01:20] Voorzitter, dit luchthavenverkeerbesluit had ingezet moeten worden om recht te doen aan een woonde, van wie de rechten jarenlang door het kabinet zijn geschonden.

[0:01:28] Hun gezondheid en nachtrust werd volgens de rechter opgeofferd aan groei van Schiphol.

[0:01:32] Niet voor niets spreekt trouw over een Groningen 2.0.

[0:01:35] Maar wat zien we? Een minister die blijft zeggen dat met dit besluit een eerlijke belangenafweging is gemaakt voor de omwonenden.

[0:01:40] Maar niemand buiten de luchtvaartsector is het daarmee eens.

[0:01:43] Niet de commissie-mer, niet de gemeente rondom Schiphol, zoals Haarlemmermeer, en niet de omwonenden zelf.

[0:01:48] Dan kan je als kabinet en Kamer toch niet volhouden dat de balans eerlijk hersteld is.

[0:01:52] Op de dag van dit Schiphol debat liet premier Jette zich uitgebreid fotograferen met de CEO van KLM, niet met de omwonenden.

[0:02:02] De oude cultuur van luchtvaartbobo's boven burgers stellen wordt doorgezet.

[0:02:06] Ik vraag de minister daarom opnieuw, ga in gesprek met de omwonende organisaties en zorg ervoor dat er een LVB komt te liggen waar zij op zijn minst een beetje blij van worden.

[0:02:16] Graag een toezegging.

[0:02:17] Het is algemeen bekend hoe intensief de contacten tussen kabinet en luchtvaartsector zijn geweest.

[0:02:21] kan de minister aangeven hoeveel contact hij sinds zijn aantreden heeft gevoerd met mensen uit luchtvaartsector.

[0:02:28] En hoeveel van die gesprekken met omwonende organisaties.

[0:02:31] Voor de Partij voor de Dieren zijn de rode lijnen helder.

[0:02:34] 1. Geen definitieve vaststelling van dit LVB zonder serieus draagvlak onder omwonenden.

[0:02:38] En 2. Geen eenzijdige deur openzetten voor verdere groei van Schiphol.

[0:02:42] Want die groei is niet nodig voor het rechtse stel, niet nodig voor de uitspraak van de rechter.

[0:02:47] En ook niet nodig voor economie in de bereiken perheid van Nederland.

[0:02:49] Het staat ook niet in het coalitieakkoord, dus als D66 en CDA echt verstandig beleid willen op luchtvaart, dan gaan ze ook niet akkoord met dit stuk.

[0:02:58] Dank u wel.

[0:02:59] En ik vraag graag een twee minuten debat aan.

[0:03:04] Dat wordt uiteraard genoteerd en dan zullen u met een zekerheid gaan ze waarschijnlijk ook de eerste spreker worden.

[0:03:11] Dan gaan we naar het led Heutink van de Groep Marcus.

[0:03:14] Ja voorzitter, ik zal deze tweede termijn niet helemaal kunnen afmaken.

[0:03:17] Ik word zo meteen elders verwacht.

[0:03:20] we hebben gezien wat er gebeurt op het moment dat we gaan dreigen met krimp

[0:03:26] je ziet dat dan onze economische positie van Schiphol als HUB zijn kracht gaat verliezen

[0:03:34] je zag het bijvoorbeeld nu de meldingen van Delta

[0:03:37] die toch zeggen dat ze mogelijk sancties gaan opleggen

[0:03:41] op het moment als we Schiphol minder aantrekkelijk gaan maken

[0:03:45] ze zijn toch een relatief grote speler op Schiphol

[0:03:48] waarvan we de economie aardig

[0:03:50] mee kunnen steunen. Dus ik zou eigenlijk

[0:03:52] de oproep gestand willen doen

[0:03:53] die ik ook al eerder in de eerste termijn heb gedaan

[0:03:56] namens mijn fractie. Beste minister

[0:03:58] hou in eerste instantie vast aan die

[0:04:00] 478.000 maar

[0:04:02] laat het groeipad richting 500.000

[0:04:04] vluchten alsjeblieft niet los

[0:04:06] niet loslaten om

[0:04:08] onze economie die ons allemaal

[0:04:10] denk ik van heel veel waarde is

[0:04:12] om die te kunnen blijven

[0:04:14] koesteren. Daar wil ik het bij laten.

[0:04:16] Dank u wel. Heer Huiting namens groepmarkers

[0:04:18] Zo en veel succes met die verdere verplichting hier in de Staten genereren.

[0:04:23] Lid Keuze, Democraten 66.

[0:04:26] Ja, voorzitter. Wij maken ons zorgen om de toekomstbestendigheid van dit LVB.

[0:04:31] De commissie-MER die concludeert namelijk dat onvoldoende is aangetoond dat de gezondheid van omwonenden met het LVB voldoende wordt beschermd.

[0:04:38] Het is wat D66 betreft zeer belangrijk dat we deze zorgen en kritiek meenemen in de volledige herziening van de MER en de aanpassing van het LVB.

[0:04:48] Vorige week hebben wij daarom in onze eerste termijn hier kritische vragen over gesteld,

[0:04:51] waarna wij toch overbleven met enkele vervolgvragen en zorgen.

[0:04:55] Vanwege de tijd zal ik ze snel stellen.

[0:04:57] Kan de minister toezeggen voor de zomer de Kamer te informeren over de tijdslijnen van het nog te starten nieuwe balance approach,

[0:05:05] waarin de nachtsluiting van Schiphol onder andere geregeld kan worden?

[0:05:08] En kan de minister verklaren en borgen dat hinder minder wordt wanneer het groeiverdienmodel laat bestaan in het LVB?

[0:05:15] En wanneer die borging niet gegeven kan worden, is de minister dan bereid het groeivordienmodel uit het LVB te halen om rust voor omwonenden te garanderen.

[0:05:23] Wij willen er zeker van zijn dat de overlast voor omwonenden gegarandeerd minder wordt met dit nieuwe LVB.

[0:05:28] Wij hopen dat de minister deze zorgen daarom serieus neemt en deze zo volledig mogelijk meeneemt in de herzieningen.

[0:05:34] Dank u wel.

[0:05:39] Namens je inbreng van D66, maar er zijn nog twee interrupties.

[0:05:42] Allereerst Kostić en dan Leed Kostić.

[0:05:47] Ja, misschien goed, toch enige reflectie.

[0:05:51] Waarom vindt D60 überhaupt nodig dat het groei-vindie-model eventueel op tafel blijft?

[0:05:56] Dus waarom zegt D60 niet meteen, dit is natuurlijk absurd.

[0:05:59] Dit is niet nodig voor het rechtsverstel.

[0:06:02] Het is niet passend midden in een klimaat- en natuurcrisis.

[0:06:05] Het is gewoon een slecht idee. Het staat niet in het coalitieakkoord.

[0:06:08] Dit moet gewoon sowieso van tafel.

[0:06:12] Nou voorzitter, goed dat die vraag gesteld wordt, want dan heb ik denk ik de verkeerde indruk gewekt.

[0:06:17] in de eerste termijn van dit debat

[0:06:19] heb ik daar ook om gevraagd

[0:06:22] en daar echt wel

[0:06:22] ben ik daar kritisch op geweest en ook nog verder op doorgevraagd

[0:06:25] en zojuist vroeg ik

[0:06:27] of

[0:06:30] of dat

[0:06:31] even kijken, wanneer het bestaat

[0:06:32] of je dan echt kan borgen

[0:06:34] dat die overlast weg gaat

[0:06:36] want dat vroeg ik in de eerste termijn eerder ook al

[0:06:38] die aldersparadox

[0:06:40] en als het niet gegeven kan worden of de minister bereid is

[0:06:42] om die eruit te halen

[0:06:43] dus ik denk dat ik precies vraag

[0:06:46] ...wat het lid Kostisch ook wil.

[0:06:50] Lid Kostisch.

[0:06:51] Dit is...

[0:06:52] ...waardoor ik in verwarring raakte...

[0:06:54] ...omdat D66 niet zegt...

[0:06:56] ...haal dit sowieso van tafel...

[0:06:57] ...omdat dit heeft geen enkele zin...

[0:06:59] ...het gaat niet over het doel van het LVB.

[0:07:02] Dus haal het sowieso van tafel...

[0:07:03] ...omdat D66 net zegt...

[0:07:05] ...kunt u misschien borgen dat...

[0:07:07] ...dat overlast die wordt vergroot...

[0:07:10] ...door het groeiverdienmodel.

[0:07:12] Maar volgens mij moet je die vraag niet eens stellen.

[0:07:14] Volgens mij moet je zeggen...

[0:07:16] Dat groeiverdienmodel is zo absurd.

[0:07:18] Het draagt niet bij de oplossing voor de omwonenden.

[0:07:21] En het past niet bij deze tijd.

[0:07:22] We willen het sowieso van tafel.

[0:07:24] Dus daarom maakte ik me zorgen.

[0:07:25] Maar als D66 zegt, we willen dat groeiverdienmodel er sowieso niet in.

[0:07:28] Dan ben ik gerustgesteld.

[0:07:30] Dus de vraag is, klopt dat dan?

[0:07:32] Ja, voorzitter.

[0:07:34] Ik heb er geen geheim van gemaakt dat wij totaal geen fan zijn van een groeiverdienmodel.

[0:07:39] Dat daar voor opgesteld.

[0:07:42] Tegelijkertijd ben ik wel, en dat is denk ik misschien een verschil in...

[0:07:46] staal of noem het hoe je het wil of hoe je politiek bedrijft,

[0:07:49] ben ik wel benieuwd van hoe de minister naar kijkt.

[0:07:51] Stel, we doen het wel, welke borger zijn.

[0:07:54] Dus als ik dan toch nog wat kan winnen en er is bijvoorbeeld geen Kamermeerderheid voor,

[0:07:57] dat we in ieder geval wel iets voor elkaar krijgen om te borgen,

[0:08:01] dat mocht die er dan alsnog komen, omdat we geen meerderheid voor elkaar krijgen samen,

[0:08:05] dat we dan wel waarborgen hebben.

[0:08:07] En dat vind ik ook wel waardevol.

[0:08:08] En het liefst natuurlijk helemaal eruit.

[0:08:11] Dat is geen geheim voor mij.

[0:08:14] Let Kreuger.

[0:08:16] Dank u wel, voorzitter.

[0:08:18] Ja, volgens mij zijn er twee coalitiepartijen die geen groei van Schiphol in hun verkiezingsprogramma had staan.

[0:08:26] Dus daar lonkt zeker een Kamermeerderheid.

[0:08:30] Maar goed, dat gaan we nog onderzoeken.

[0:08:32] Mijn vraag was een andere.

[0:08:34] Ik hoor nu eigenlijk D66 zeggen, oké, volledig herzien en meer aanpassingen LVB.

[0:08:41] Daar ben ik het heel erg mee eens.

[0:08:44] En is het lidkeuze dan ook met mij eens dat wij dan ook als Kamer weer dat aangepaste LVB onder oog moeten krijgen voordat het wordt vastgesteld?

[0:08:53] Lidkeuze.

[0:08:54] Je had het volgens mij in de eerste termijn ook over gehad.

[0:08:57] En ik denk dat het goed is dat wij in ieder geval wel nauw betrokken worden door de minister.

[0:09:03] En dat we in ieder geval weten wat er met onze punten gedaan gaat worden.

[0:09:07] Want er zijn volgens mij best wel wat punten ingediend.

[0:09:09] Ook best wel wat kritiek geuit.

[0:09:11] ook vanuit onafhankelijke commissies, ook vanuit de Kamer, dingen die we beter willen zien.

[0:09:16] Het past denk ik wel bij de democratie dat we die controlerende taak die we hebben,

[0:09:20] dat dat natuurlijk wel in stand blijft.

[0:09:23] Dus ik zou daar zeker geen bezwaar tegen hebben,

[0:09:27] maar ik ben ook wel benieuwd hoe de minister daar naar kijkt

[0:09:30] en welke garanties of borgen hij kan geven bij alle punten die we gemaakt hebben.

[0:09:34] Maar zoals we vorige keer in de eerste termijn over gehad hebben,

[0:09:36] ik denk dat dat geen verkeerd idee is, nee.

[0:09:40] Lidkrijger.

[0:09:42] En de oproep om een tijdslijn te schetsen voor de nieuwe balanced approach.

[0:09:49] Ziet D66 dan ook eigenlijk de mogelijkheid om als je nachtsluiting volledig maakt meedraaien in de MER.

[0:09:57] Dat je daarmee eigenlijk ook als stappen die Europa vraagt voor de balanced approach al eigenlijk in dat proces van die MER kan zetten.

[0:10:05] En dat we eigenlijk toch die nachtsluiting toch al beginnend onderdeel laten zijn van dit LVB.

[0:10:11] Want waarom zouden wonenden hier nog weer jaren en jaren en jaren op moeten wachten?

[0:10:16] Lidkeuze.

[0:10:17] Ja, dank voor de vraag, voorzitter.

[0:10:21] Ik heb ook in de eerste termijn ook gevraagd daarom om de analyse over de impact van zo'n model,

[0:10:30] om dat erin te krijgen van de nachtsluiting onder andere, ook van het groei-verdienmodel.

[0:10:37] Dus ik denk dat dat interessant is.

[0:10:38] De minister heeft ook, nou niet toegezegd, maar er was geen bezwaar tegen, laat ik het zo zeggen.

[0:10:42] Dat zou meegenomen worden in de nieuwe mer.

[0:10:45] Dus dat zijn denk ik al goede stapjes.

[0:10:47] De vraag die gesteld wordt, voorzitter, is best wel juridisch.

[0:10:49] Dus ik weet niet of je dan volgens Europa voldoende balanced approach hebt doorlopen.

[0:10:54] Als dat zo is, dan is dat meer dan welkom.

[0:10:57] En dat zou alleen maar versnellen dat mocht er een nachtsluiting nodig zijn, dat we dat zo snel mogelijk kunnen gaan doen.

[0:11:03] En dat zou wat ons betreft ideaal zijn.

[0:11:06] Dus ik weet juridisch niet of dat, ik kan het niet garanderen dat dat zo is.

[0:11:10] Maar mocht dat zo zijn, daar staan we in ieder geval open voor om dat bevestigd te krijgen.

[0:11:15] Dank voor de beantwoording.

[0:11:17] Meneer Goudsvart.

[0:11:19] Ja, 21.

[0:11:20] Daar wil ik dan toch wel op inspringen, dank voorzitter, richting D60.

[0:11:23] Want die stukken die ik allemaal heb gelezen, er staat nergens in dat de Europese Commissie voorschrijft,

[0:11:30] middels de balance approach, dat ons land moet inzetten op een nachtsluiting.

[0:11:34] Er wordt gezegd dat we een target hebben om in te zetten op verstilling.

[0:11:39] En dat is het hoofddoel.

[0:11:43] En wellicht zou een nachtsluiting een middel kunnen zijn.

[0:11:46] Maar het blijkt eigenlijk dat men ligt op doelstelling om die targets te halen qua geluidsverstilling.

[0:11:53] Dus wat dat betreft zou een nachtsluiting totaal niet nodig zijn.

[0:11:58] Onnodig en boven niet schadelijk.

[0:12:02] Onderschrijft u dat?

[0:12:05] Ik onderschrijf niks, maar u stelt die vraag in het lichtkeuze.

[0:12:09] Voorzitter, dat een nachtsluiting schadelijk zou zijn, is denk ik verre weg van wat ik denk.

[0:12:15] Ik denk juist dat een nachtsluiting heel veel kan helpen.

[0:12:19] Dat hebben we ook gezien bij de petities, bij alle onderzoeken die er liggen.

[0:12:21] In de nachtrust van mensen, minder uitstoot, focus op betere slaap, beter onderwijs voor mensen.

[0:12:27] Dat heeft vergaande gevolgen.

[0:12:29] Dus dat deel is denk ik duidelijk, daar ben ik het niet mee eens.

[0:12:35] Ja, het eerste deel ben ik even kwijt.

[0:12:39] Misschien dat u die kan herhalen, veerde voorzitter.

[0:12:42] Meneer Goudsvaart.

[0:12:45] Dan ben ik weer een interruptie kwijt, voorzitter.

[0:12:47] Nee, nee, dit vertel ik niet.

[0:12:48] Het is een interruptie.

[0:12:50] Het ging erover dat de Europese Commissie zegt van, nee, het gaat om geluidsverstilling.

[0:12:55] En dan hoef je dus dat echt niet in te gaan zetten op een nachtsluiting.

[0:12:59] Het zou onmiddellijk kunnen zijn, maar het blijkt nu op basis van de rapportages dat dat eigenlijk niet nodig is.

[0:13:06] Dank u wel voor de toelichting, lid Keuze.

[0:13:07] Ja, dank u wel, nu heb ik hem weer scherp.

[0:13:10] Ik denk dat we hem even goed moeten bekijken.

[0:13:12] Het doel, denk ik, dat we met z'n allen hebben, is ervoor zorgen dat we naast economische belangen ook een leefbare, gezonde leefomgeving hebben voor omwonenden.

[0:13:22] Ik denk dat dat een ambitie is die we allemaal ambiëren, waarin we misschien wel verschillen van hoe we dat precies invullen.

[0:13:28] Maar ik denk als je kijkt naar een balanced approach aan zich, dan zegt dat alleen dat je voordat je overgaat tot krimp of bijvoorbeeld de nachtsluiting,

[0:13:37] dat je alle andere stappen hebt moeten doorlopen.

[0:13:40] En nou zijn wij van mening, en ik persoonlijk, dat wanneer die eerste stappen niet voldoende zijn,

[0:13:46] en dat zou best zomaar eens kunnen, dat dat niet voldoende gaat zijn, ook al zijn we goed op weg inderdaad,

[0:13:51] dank voor dat compliment voor het kabinet, dan zou het betekenen dat de nachtsluiting toch op tafel moet komen.

[0:13:57] En dan helpt het als we daar nu al op voorgesorteerd hebben en dat Europa niet in de weg gaat zitten als wij voor onze eigen omwonenden willen opkomen.

[0:14:05] Meneer Gootschwart, dit is wel hier tweede interruptie.

[0:14:08] Ja, nee, dat snap ik. Dank voorzitter.

[0:14:10] Ja, dan wil ik dan toch even reageren op de heer Keuze, want er wordt wel heel erg aangeschurkt, vind ik, door D66 richting die nachtsluiting.

[0:14:23] Want er wordt dan gezegd, ja, dan is er minder uitstoot, mensen gaan beter slapen.

[0:14:27] Daar valt nog het een en ander over te bezien, want de randen van de nacht gaan wellicht meer opgezoogd worden.

[0:14:34] Die uitstoot of die nou om 1 uur s'nachts of om 1 uur s'middags gaat plaatsvinden, maakt volgens mij ook niet zo heel veel verschil.

[0:14:42] Wat wel enorm verschil maakt, is dat een luchtvaartmaatschappij als Transavia, die kan gewoon niet meer bestaan.

[0:14:49] Dus dan gaan er gewoon duizenden mensen op straat.

[0:14:51] En daar vind ik dat D66 met het grootste gemak overheen stapt.

[0:14:58] Waarom is dat toch?

[0:15:01] Kan de heer Keuze daarop reflecteren?

[0:15:05] Voorzitter, ik stel voorop, en ik vind het best wel zorgelijk dat het betwijfeld wordt,

[0:15:09] dat de rapporten ook gewoon stellen dat er honderdduizenden mensen zijn,

[0:15:14] omwonenden ook zijn, die ernstige geluidshinder ervaren,

[0:15:17] die ernstige slaapsverstoring ervaren.

[0:15:21] Dat stel ik vast.

[0:15:23] En dat dat zou betekenen, ander onderzoek ook, dat stelt, we zouden best wat kunnen krimpen eventueel.

[0:15:29] Dat zou dan potentie zijn van de nachtsluiting.

[0:15:33] Maar je zou best wat kunnen krimpen zonder, en daar gaat het economische argument eraan, zonder effecten hebben op je economie.

[0:15:39] Je zou zelfs de economie kunnen versterken, omdat het andere zaken mogelijk maakt.

[0:15:42] Omdat er minder uitstoot is, meer stikstofruimte, zouden we andere economische zaken kunnen gaan doen.

[0:15:47] En dat vind ik best wel een logische trade-off op in plaats van vijf nachtvluchten dat we er één minder hebben of twee minder hebben.

[0:15:56] Ik denk dat dat economisch gezien je veel voor Nederland brengt en ook vooral voor de gezondheid van omwonenden.

[0:16:04] De Groot, VVD.

[0:16:06] Dank u voorzitter. Ik begrijp het niet helemaal wat de heer Keuze zegt hier, want een nachtsluiting betekent toch niet per se krimp van het aantal vluchten op Schiphol.

[0:16:14] Dus dat zijn toch twee verschillende dingen.

[0:16:17] Ja, misschien krimpende nachten.

[0:16:18] Dus dan zul je sowieso, vier uur voorzitter, dat zul je sowieso in die Belgische proost moeten doen.

[0:16:22] Maar dat wil toch niet per se zeggen dat je net al minder dan 478.000 vluchten krijgt?

[0:16:28] Net keuze.

[0:16:29] Nee, voorzitter. Ik denk dat de vraag net beantwoord is met de nuance die op het einde gemaakt werd.

[0:16:36] Meneer Goudsvaart, praat terug.

[0:16:39] Dank, voorzitter. Ja, dan nog heel kort afrondend.

[0:16:46] Want ik hoor de heer Keuze zeggen van ja, er zijn ook heel veel andere dingen mogelijk.

[0:16:52] En dan wordt er gerefereerd aan stikstofuitstoot.

[0:16:55] Nou, wellicht kan er het een en ander gebeuren.

[0:16:58] Maar dan worden wij volgens mij nog steeds geconfronteerd op dit moment met additionaliteitsreisten.

[0:17:03] Nou, daar krijgen we dan van de minister van Essen deze zomer de plannen over.

[0:17:06] Maar ja, laten we heel eerlijk zijn.

[0:17:08] En luchtvaart die draagt 0,1% bij aan het hele stikstofdossier van Nederland.

[0:17:19] Dus dat gaat echt werkelijk waar helemaal nergens over.

[0:17:24] Dus wat voor enorme mogelijkheden liggen dan in het verschiet volgens de heer Keuze?

[0:17:31] De heer Keuze.

[0:17:34] Voorzitter, je kan het breder trekken.

[0:17:36] Er wordt nu heel erg gefocust op stikstoffen en die is aanzienlijk.

[0:17:39] En die 0,1 procent, ik heb ook andere rapporten gezien, maar als je gaat op die 0,1 procent, dan kijken we ook naar wat er gemeten wordt.

[0:17:47] En er wordt eigenlijk wel veel meer uitgestoten dan boven, wat is het, 900 meter.

[0:17:52] Laten we die discussie dan voor wat het is.

[0:17:55] Maar naast het tekstofdeep heb je ook nog zaken als overlast.

[0:17:58] Dus heel veel zaken die mogelijk worden omdat er minder uitstoot, minder overlast is.

[0:18:03] Bijvoorbeeld voor toerisme.

[0:18:04] Er zijn ook wel een aantal rapporten over dat we hebben, een aantal campings of vakantieplekken die daar gewoon veel baat bij zullen hebben.

[0:18:11] Dus het is wel breder dan een stikstof.

[0:18:16] Tegen El Abassi van Tank.

[0:18:20] Voorzitter, dank. Ik hoorde de heer de grote vraag stellen van minder nachtvluchten betekent niet per se minder vluchten.

[0:18:30] En volgens mij werd daar ook bevestigend op geantwoord.

[0:18:34] En mijn vraag is dan, want ik vind hem ingewikkeld, op het moment dat je net zoveel vluchten krijgt, maar minder uren daarvoor ter beschikking hebt, dan betekent dat er veel meer vluchten binnen tijdsbestek, overdags, in de avond, behalve nacht, gevlogen wordt.

[0:18:53] En dat betekent veel meer piekbelasting, veel meer auto's die op en neer rijden, veel meer reizigers die bij elkaar komen en dus veel meer overlast.

[0:19:03] En ik zou dan toch willen vragen of D66 dat probleem ook ziet.

[0:19:10] Lidkeuze.

[0:19:11] Ja voorzitter, daar kan ik me wel achter scharen.

[0:19:14] Ik maak me wel zorgen over hoe je dit nou precies gaat invullen en dat kan effecten hebben.

[0:19:19] Kijk als we inderdaad zeggen we gaan een deel sluiten waardoor het vervolgens op en we laten toe dat het ophoopt op een ander tijdstip.

[0:19:28] Ja dan krijg je een beetje dat alles paradox verhaal.

[0:19:31] dat, nou, dan is het een aantal uur stil, maar

[0:19:33] in een andere periode is het weer ontzettend

[0:19:35] druk. En die piekbelasting, ja, dat is ook

[0:19:37] iets wat echt iets doet met de

[0:19:39] hinderbeleving. Dus ik denk dat je daar

[0:19:41] holistisch naar moet kijken, van hoe delen

[0:19:43] we het zo in dat we, nou, bijvoorbeeld economisch

[0:19:45] de meest waardevolle, economisch

[0:19:47] meest toevoegende slots nog

[0:19:49] blijven inzetten, maar die piek wat

[0:19:51] lager krijgen en

[0:19:53] de mensen hun nachtrust gunnen. Dus daar

[0:19:55] zou je wel wat in moeten bewegen

[0:19:57] en de vraag is ook, nou, daar moeten we

[0:19:59] Ik denk, ik kijk naar rapporten, waar de ruimte zit en waar je het meest logisch kan opvullen binnen de kaders die we hebben.

[0:20:07] Dus ik denk dat dat wel een uitdaging is.

[0:20:09] Heer El Abassi.

[0:20:11] Voorzitter, ik vind een holistische benadering altijd wel een fijne benadering.

[0:20:14] Maar ik wil ook duidelijkheid hebben voor de mensen thuis.

[0:20:18] Wil D66 dus minder vluchten in totaliteit?

[0:20:22] Dus we hebben het over het schrappen van nachtvluchten.

[0:20:26] Betekent dat dat er ergens anders dagvluchten of avondvluchten bijkomen of betekent dat volgens D66 dat er gewoon minder vluchten komen?

[0:20:36] Voorzitter, D66 staat heel duidelijk voor omwonenden.

[0:20:40] Dus waar mij het om gaat is dat de overlast, de hinderbeleving, de gezondheid, dat we daar stappen op gaan zetten.

[0:20:47] En ik ben van mening dat een, daar wordt naar gevraagd, een nachtsluiting, dat de slaap, dat zeggen alle onderzoeken, dat dat ontzettend belangrijk is voor omwonenden.

[0:20:59] Dus ik denk dat het goed is om dat in ieder geval mee te nemen in een balanced approach.

[0:21:03] In het coalitieakkoord hebben we 478.000 vliegbewegingen vastgezet.

[0:21:09] Dus dat is het kader wat we voor nu hebben.

[0:21:11] En daar moeten we het kabinet goed naar gaan kijken van hoe kunnen we dat dus zo inzetten op een manier dat omwonenden veel gezonder kunnen leven naast zo'n vliegveld.

[0:21:24] De heer Elabassi, voorzitter, fijn dat we in die holistische benadering ook de onderzoeken meeneemden.

[0:21:29] Want diezelfde onderzoeken die zeggen namelijk ook dat je te maken krijgt met een piekbelasting.

[0:21:36] Die zeggen ook dat overlast verschuift naar de vroege ochtend of late avond.

[0:21:40] En dat je daarmee niet minder geluidsoverlast creëert, maar juist meer geluidsoverlast.

[0:21:46] Dat risico neemt gewoon enorm toe.

[0:21:49] En in mijn ogen zijn we hier niet bezig met het oplossen van het probleem voor de omwonenden.

[0:21:55] Maar eigenlijk het probleem zal alleen maar toenemen met de oplossing die ik nu hoor.

[0:22:01] Lidkeuze.

[0:22:03] Ja, de voorzitter, de holistische benadering wordt benaderd.

[0:22:07] Dus als je die echt zou pakken, dan zou je dus niet alleen kunnen kijken naar, we doen een nachtsluiting en dat is het kader.

[0:22:13] Je zou ook kunnen kijken naar anders vliegen, stillere vliegtuigen, innovatie, noem het maar op.

[0:22:20] Ik denk dat dat ook belangrijk is om mee te nemen.

[0:22:22] En ik geef toe, dat is best wel een uitdaging, want het makkelijkste is dat je gewoon zegt, we gaan veel minder vliegen en dan is de overlast direct weg.

[0:22:30] Of we gaan in één keer een doorbraak innovatie hebben, waardoor alle vliegtuigen in één keer veel moderner zijn en minder overlast veroorzaken.

[0:22:36] of die tariefdifferentiatie die je nog verder doorzet.

[0:22:39] En we halen alleen maar de beste vliegtuigen naar Schiphol.

[0:22:41] Daar worden stappen nu op gezet.

[0:22:42] Daar zijn ook hele mooie ambities voor.

[0:22:44] Maar het is inderdaad niet zo simpel als de heer Elevassie ook hier probeert te duiden.

[0:22:49] Dat ben ik helemaal met hem eens.

[0:22:51] Maar daar hebben we nog steeds wel ambities voor die we heel graag willen behalen.

[0:22:56] Dan gaan we luisteren naar de inbreng van de achterafgevaardigde zwinkels.

[0:23:01] Van een christendemocratisch appel.

[0:23:04] Ja, dank voorzitter. Ze hebben mij gestuurd, wil ik tegen u zeggen.

[0:23:08] Ik ben allereerst blij met de toezeggingen die de minister in de eerste termijn heeft gedaan.

[0:23:13] En ik heb volgens mij de verkeerde kleur blauw aan, maar ik wil toch over KLM beginnen.

[0:23:18] Ik ben ook goed om te horen dat de minister de handstoel heeft opgepakt om te proberen tot een confinant te komen.

[0:23:24] En daarbij wil ik wel ook meegeven dat het belangrijk is om niet alleen naar de korte termijn te kijken,

[0:23:28] maar ook juist naar de verduurzaming en toekomstbestendig maken van de Lugert voor langere termijn.

[0:23:32] Dan over het doel van 20% geluidsreductie.

[0:23:35] Ik begon daar eerder al over.

[0:23:36] Ik vind het opvallend dat de autonome ontwikkeling daarbij wel wordt meegeteld, terwijl bij het tussendoel van 15% dat niet gebeurt.

[0:23:44] Ik wil de minister vragen om dat nog eens duidelijk uit te leggen.

[0:23:46] Daarnaast is het ook belangrijk dat dat goed inzichtelijk wordt gemaakt, wat er nou wel en niet onder die autonome ontwikkeling valt.

[0:23:52] Alleen zo voorkomen we onduidelijkheid en discussie achteraf.

[0:23:55] Tot slot, dank voor het antwoord op mijn vraag over het handhoudingspunt in Leiden.

[0:23:59] Heldere communicatie richting om woonden over handhaakspunten en grenswaarde blijft ontzettend belangrijk.

[0:24:05] Kan de minister aangeven hoe deze communicatie verder wordt vormgegeven en waar kunnen inwoners terecht als zij vragen hebben.

[0:24:12] Dank u wel.

[0:24:13] Er zijn enkele interrupties. Allereerst mevrouw Kreuger.

[0:24:18] Dank u wel voorzitter.

[0:24:19] Veel van het debat ging natuurlijk over de milieueffectrapportage.

[0:24:23] Het feit dat de minister heeft aangegeven dat hij hem inderdaad opnieuw gaat doen.

[0:24:27] En eigenlijk het stukje waar onduidelijkheid over bleef is of nou het LVB dan ook wellicht aangepast moet worden.

[0:24:35] Want ja, het is meer dan alleen maar iets onderbouwen.

[0:24:37] Dat kan ook gevolgen hebben als je dat advies van de commissie meer leest.

[0:24:42] Ik hoor D60 zeggen, ja, ik verwacht als er aanpassingen zijn dat wij ze dan ook als Kamer weer kunnen zien.

[0:24:48] Deelt CDA dit perspectief.

[0:24:53] Ja, dank voorzitter. Ik heb ook in mijn inbreng in de eerste termijn hier veel bij stilgestaan en ik ben vooral ook heel erg benieuwd hoe de minister dan ook de komende weken en maanden het proces voor zich ziet en hoe hij daar de Kamer bij gaat betrekken om eventuele aanpassingen dan nog mogelijk te maken.

[0:25:11] Ik kan me ook voorstellen dat daar moties toe moeten worden ingediend om het op die manier onderdeel te laten zijn van de besluitvorming.

[0:25:18] Omdat dit niet echt iets is wat wordt vastgesteld door de Kamer als besluit, zodanig.

[0:25:24] En ja, nogmaals, ik heb ook mijn best gedaan om ook zelfs vooruitloopt op dit Schiphol debat al in het luchtvaartcommissie debat ook al een voorstel te doen.

[0:25:34] We hebben met elkaar een schriftelijk overleg gehad.

[0:25:37] Ik heb ook zelfs de suggestie gedaan, kunnen we na dit debat ook nog met elkaar een extra ronde wellicht schriftelijk inbouwen.

[0:25:44] Maar we krijgen ook nog een twee minuten debat met elkaar.

[0:25:46] Dus we hebben nu vandaag weer een aparte tweede termijn.

[0:25:49] Dus ik vind het op zich ook al dat we dit op een hele goede manier met elkaar bespreken.

[0:25:54] Ed Kruijker.

[0:25:56] Ja, voorzitter.

[0:25:57] En dat is ook hard nodig, want het is een enorm groot wetsvoorstel.

[0:26:01] Kijk, het lastige gewoon puur procedureel is dat op het moment dat wij de twee minuten debat hebben gehad,

[0:26:08] dat daarmee de voorhang is afgerond en dat dan de minister in principe door kan richting de Raad van State.

[0:26:13] Terwijl we eigenlijk allemaal, het is echt uniek dat er een mer helemaal opnieuw gedaan moet worden.

[0:26:20] Of in ieder geval herzien wordt.

[0:26:23] Dus daar zit ik even mee van eigenlijk wil je toch zien welke consequenties dat heeft voordat je eigenlijk dit wetsvoorstel uitbehandelt.

[0:26:31] En dat is even het procedurele ding waar ik toch van het CDA hoop dat zij steunt dat wij toch de minister echt vragen van nou laat zien welke veranderingen het teweeg brengt.

[0:26:42] Dat was uw laatste interruptie mevrouw Kreuken.

[0:26:45] Ja dank u wel voorzitter.

[0:26:47] Kijk ik denk dat er een aantal partijen ook wel verschillend instaan hoe er met die mer moet worden omgegaan.

[0:26:53] Ik heb een aantal punten eruit gepikt die voor het CDA belangrijk zijn.

[0:26:56] en ik denk dat het ook heel erg belangrijk is om bijvoorbeeld de reactienota die we nog krijgen vanuit het kabinet

[0:27:03] dat we die in ieder geval goed tot ons kunnen nemen

[0:27:05] dat we ook zien wat ermee gedaan gaat worden

[0:27:07] voordat we alle discussies op dit punt met elkaar hier afronden

[0:27:13] maar dat neemt niet weg dat ik ook zie dat we realistisch moeten zijn

[0:27:16] dat we ook zo'n balance approach en procedure hebben doorlopen

[0:27:19] en dat, ik zei het in mijn eerste termijn al, dat die twee werelden ook een beetje op elkaar inbotsen

[0:27:24] Dus dat misschien ook niet alles vanuit de commissie meer wat is besproken in dit LVB gaat landen.

[0:27:31] En dat we daar ook op een later moment nog eens met elkaar over moeten gaan spreken.

[0:27:35] Nee, volgens mij hoor ik het CDA zeggen dat we inderdaad moeten wachten met definitieve besluitvorming ook als Kamer.

[0:27:45] Voordat alle reacties weer terugkomen vanuit het kabinet.

[0:27:50] Dus dat is fijn, dan is het nog niet afgerond voor het twee minuten debat.

[0:27:54] Dat is belangrijk om de redenen die Pro ook al net noemde.

[0:27:57] Maar kijk, we hebben het de hele tijd op balanced approach, et cetera.

[0:28:00] Maar er is een rechtelijke uitspraak die juist zei, die omwonenden hun mensenrechten zijn jarenlang geschonden.

[0:28:05] En je moet het balans weer gaan herstellen.

[0:28:07] En dat gaat niet om die balanced approach.

[0:28:10] Het is breder dan dat.

[0:28:12] En er is nu geen enkele omwonende organisatie die ook maar een beetje blij is.

[0:28:15] Ik wil geen perfectie. Zij eisen ook geen perfectie.

[0:28:18] Ze willen er gewoon een beetje blijer mee kunnen zijn.

[0:28:20] Dus ik vraag ook, ik heb net die rode lijn ook getrokken.

[0:28:22] Voor ons is dat echt een rode lijn.

[0:28:24] We willen echt dat het kabinet hun best doet om een beetje blijere woonorganisaties te krijgen.

[0:28:29] Mijn vraag is, is het CDA daar met ons eens?

[0:28:33] Dat we niet kunnen instellen met een LVB voordat we ook te horen krijgen van een woonorganisaties.

[0:28:39] We vinden het misschien niet perfect, maar we zijn wel samen met een stap verder gekomen.

[0:28:43] Lidse Winkels.

[0:28:45] Ja, dank voorzitter.

[0:28:47] Ik trek vandaag geen rode lijnen.

[0:28:49] Zo moet ik toch lidkost iets teleurstellen.

[0:28:50] Ik denk dat het heel erg belangrijk is dat we ook naar omwonenden luisteren.

[0:28:54] Dat heb ik zelf ook de afgelopen tijd gedaan.

[0:28:56] Ik ben met ze in gesprek gegaan.

[0:28:58] Petities in ontvangst genomen.

[0:28:59] Ik heb hun signalen zelf te harten genomen.

[0:29:01] En dat ook verwerkt in mijn inbreng.

[0:29:03] In zowel het luchtvaartcommissie debat.

[0:29:05] Waar ik ook de goede verdieningssystematiek ter discussie heb gesteld.

[0:29:09] Als ook dit Schiphol debat.

[0:29:11] En dan is het aan de politiek ook om met elkaar een afweging te maken.

[0:29:14] En dat is wat ik naar eer geweten hier probeer te doen.

[0:29:17] En wat onze taak ook is.

[0:29:19] En nogmaals, ik ben ook benieuwd naar waar de minister mee komt ten aanzien van het proces.

[0:29:23] Hopelijk biedt dat ook de helderheid waar we met elkaar naar zoeken in deze tweede termijn.

[0:29:27] Ik denk dat dat eigenlijk misschien nog een van de belangrijkste bevragen is die beantwoord moet worden straks.

[0:29:32] De commissie, laatste interruptie.

[0:29:36] Oké, volgens mij zitten we heel dicht bij elkaar.

[0:29:39] En ik waardeer de inzet van mevrouw Zwinkels ook als het gaat om gesprekken met de omwonenden.

[0:29:43] En ik hoop ook dat het kabinet dat voorbeeld ook goed volgt, vandaag mijn oproep.

[0:29:47] Maar is er een scenario mogelijk, noem het geen rode lijn, maar is er een scenario mogelijk dat we straks alsnog met een LVB liggen waar geen enkele omwoonde organisatie ook maar een beetje blij mee is?

[0:29:58] Is er een scenario mogelijk dat dat gebeurt en dat het CDA het alsnog gaat steunen?

[0:30:07] Ja, dank voorzitter. Ik vind het heel erg lastig om te beloven dat ik tot een scenario ga komen waarin ik iedereen blij ga maken.

[0:30:16] Dus ja, ik merk dat die vraag wel op die manier iets insinueert.

[0:30:20] En ik vind dat wel ongelukkig.

[0:30:24] We zitten hier in de politiek en we zullen afwegingen moeten maken met elkaar.

[0:30:27] We hebben heel veel aspecten met elkaar af te wegen en dat probeer ik hier te doen.

[0:30:31] En of ik dan uiteindelijk mensen allemaal blij heb gemaakt.

[0:30:36] Ja, ik vind het wel eens als we het debat buiten de telefoon om doen.

[0:30:40] Mevrouw Swinkels is in het woord, maar we gaan niet er doorheen klatsen.

[0:30:42] Mevrouw Swinkels.

[0:30:45] Als je even de laatste zin kan erhalen, want iedereen was er erin en praat.

[0:30:48] Ja, voorzitter, ik zit hier als Vox tegenwoordiger.

[0:30:50] Ik zet me in voor Nederlanders, voor inwoners.

[0:30:54] En ik ben voornemens om het verkiezingsprogramma van het CDA en het coalitieakkoord uit te voeren.

[0:31:00] En daarmee verwacht ik heel veel mensen het blij te kunnen maken, maar lang niet iedereen.

[0:31:04] Dank u wel.

[0:31:06] Je hebt geen interesse, maar je wilde persoonlijk feit maken.

[0:31:08] Maar dan moet het wel een persoonlijk feit zijn, want dat gaan we nu bekijken.

[0:31:11] Ja, dat is mij net woorden in de mond gelegd.

[0:31:14] terwijl mijn bedoeling was juist

[0:31:16] complimenteus richting het CDA, want ik zie

[0:31:18] de inzet van mevrouw Zwinkels ook richting

[0:31:19] de burgers, maar mijn vraag

[0:31:21] was niet... Nee, nee, nee, we gaan niet naar een nieuwe vraag.

[0:31:24] Nee, maar het is een nieuwe vraag, maar een herhaling

[0:31:25] van een vraag die ik al gesteld. Nee, ook niet.

[0:31:28] Gaat het CDA akkoord met

[0:31:29] een scenario waarbij geen enkele onwonende organisatie

[0:31:31] ook maar een beetje tevreden is? Nee, want die stelt

[0:31:34] dit ook een vraag, dat is geen persoonlijk feit.

[0:31:36] We gaan luisteren naar de inbreng van de heer De Groot

[0:31:38] namens de Volgenspartij voor Vrijheid en Democratie.

[0:31:41] Ja, dank voorzitter,

[0:31:42] en ik wil eerst de minister

[0:31:44] bedanken en uiteraard ook de

[0:31:47] ambtenaren die daar hard aan meewerken

[0:31:48] voor de beantwoording. Mooi debat. Ik heb nog

[0:31:50] twee punten.

[0:31:52] De eerste gaat over waar ik in het eerste

[0:31:55] termijn aandacht voor gevraagd.

[0:31:56] Dat zijn de grenswaarden.

[0:31:59] Het is onder andere ook LVNL

[0:32:00] die aangeeft, die zijn best wel strak en dat

[0:32:02] kan er dus juist voor zorgen dat op het moment

[0:32:04] als de grenswaarde wordt gehaald

[0:32:06] is dat er meer vliegtuigen over

[0:32:08] dicht bevolkt, bewoond, gebied gestuurd

[0:32:10] moeten worden. En daar

[0:32:12] maakt mijn facties zich een beetje zorgen over.

[0:32:14] De minister heeft in het eerst maar gezegd, ik ga daar nog eens naar kijken.

[0:32:16] Ik zou graag van de minister willen horen hoe hij dat gaat doen.

[0:32:19] Dus dat is mijn eerste vraag.

[0:32:21] De tweede vraag gaat over.

[0:32:23] Collega Huiting, die refereerde daar ook al aan.

[0:32:27] Een van de topmannen van Delta heeft zich best wel kritisch uitgelaten over het luchtvaartbeleid rondom Schiphol afgelopen weekend.

[0:32:34] Maakt zich zorgen over de voorgenomen krimp en ook wat dat voor de toekomst betekent.

[0:32:38] Ik zou graag van de minister willen horen, hoe kijkt hij naar deze uitspraken?

[0:32:42] Wat kan hij daar meedoen of wat kan hij daar aandoen?

[0:32:45] Kan hij ze geruststellen om ervoor te zorgen dat we in ieder geval die twaalf grote kisten die zij hier hebben staan,

[0:32:50] dat we die in ieder geval in het netwerk houden.

[0:32:52] Want ze zijn superbelangrijk voor Nederland, voor de verbinding met Amerika.

[0:32:57] Dus graag een reactie van de minister, voorzitter.

[0:33:00] Dank u wel, eerder groot voor je inbreng namens de VVD.

[0:33:03] Het is een interruptie van Let Zwenk als CDA.

[0:33:07] Ja, dank voorzitter.

[0:33:08] Ik had wel een vraag ten aanzien van dat eerste punt over die grenswaarde.

[0:33:10] Want ik had juist ook in mijn inbreng een punt gemaakt van dat die grenswaarden wellicht ook op sommige punten te ruim zouden zijn.

[0:33:17] Omdat, op basis van het rapport van de commissie-maar, die aangaf dat er misschien wel eens te veel rekenkundige marge, laat ik het zo noemen, in is opgenomen.

[0:33:28] Hoe kijkt de heer de Groot daarnaar?

[0:33:31] En begrijpt hij ook dat we vanuit die optiek juist ervoor moeten waken dat die grenswaarden ruimer zijn dan nodig?

[0:33:41] Ja, dank voorzitter.

[0:33:42] Kijk, we nemen afscheid in de nieuwe LVB van preferent baangebruik, zo zou je kunnen zeggen.

[0:33:48] Dus de systematiek die vluchten zo goed mogelijk verdeelt over plekken waar je het beste kan vliegen, ten opzichte van bewoners zou ik willen zeggen.

[0:33:54] En dat zou kunnen betekenen dat we die 478.000 vluchten die jaarlijks gevlogen worden, die willen ze goed mogelijk eigenlijk, nou ik zou bijna zeggen, uitspreiden.

[0:34:02] En dan kijk je ook naar het weer en wat je daarin kan doen.

[0:34:05] En we maken nu gewoon afspraken over wat is de maximale waarde per gevuld potje eigenlijk, die per meetpunt gehaald mag worden.

[0:34:13] En dan kan het inderdaad zo zijn, ik heb alleen maar het voorbeeld en de inbreng gezien van partijen die zeggen ja,

[0:34:19] maar het kan wel eens betekenen dat omdat ze vrij strak gedefinieerd zijn, dat we sneller moeten overschakelen naar het bewoond gebied.

[0:34:26] Ja, als het te ruim boven bewoond gebied is, dan zou ik zeggen, laten we dan ook vooral kijken of we niet langer boven onbewoond gebied.

[0:34:34] Volgens mij gaat het heel erg over uitvoering.

[0:34:36] Gaat het heel erg over hoe verdelen we dat zo goed mogelijk, zodat er zo minder mogelijk last is van de vliegoperatie boven Schiphol.

[0:34:42] Dus ja, ik kan helemaal mee in dat verhaal dat dat zo kan zijn.

[0:34:46] Alleen, ik weet het niet precies omdat ik de gegevens niet voor heb.

[0:34:49] Let Zwinkels.

[0:34:50] Ja, dank voorzitter.

[0:34:52] Ik kijk, CDA staat ook voor uitvoerbaar beleid en we moeten ervoor zorgen dat met dit LVB er ook geen problemen ontstaan voor uitvoeringsorganisaties of allerlei mensen die hiervoor aan het werk zijn, dat het werkt in de praktijk.

[0:35:08] Alleen is de heer de Groot het wel met mij eens dat we echt aan de voorkant ervoor moeten waken dat uitvoerbaarheid niet bijna een excuus wordt om straks ruimere grenswaarden vast te stellen en daarmee dat er meer overlast ontstaat voor omwonenden.

[0:35:23] En daarom ook nogmaals mijn oproep richting de minister om er heel duidelijk over te communiceren en dat het ook uitlegbaar is.

[0:35:29] En niet dat we straks via deze groete toch nog extra overlast toelaten.

[0:35:35] Lid de Groot.

[0:35:37] Ja, voorzitter.

[0:35:37] En dank mevrouw Zinkels voor die vraag.

[0:35:39] Kijk, ik denk dat het ten alle tijden gaat over vliegveiligheid.

[0:35:43] Daar begint het mee.

[0:35:44] Je wilt niet dat vliegtuigen in problemen komen door weer of whatever.

[0:35:46] Als je ze op een bepaalde manier wil laten binnenkomen of vertrekken.

[0:35:49] Dus ik denk dat dat het grootste belang is voor alle mensen die rondom Schiphol wonen.

[0:35:53] Is dat het veilig gebeurt.

[0:35:54] En dat is precies ook de reden waarom we kijken naar hoe we die vluchten over welk stuk.

[0:35:59] Maar ik denk dat je daar dus in kan, ik zou bijna zeggen, vier uur voorzitter tweaken.

[0:36:03] Van hoe doe je dat op een goede manier.

[0:36:04] En ik ben het eens, waarom zou je willen dat er onvoldoende ruimte is op plekken waar je over onbewoond gebied kan vliegen?

[0:36:10] Waarom zou je dat niet willen?

[0:36:11] En als het te ruim is bij plekken over bewoond gebied, ja dan moeten we daar naar kijken.

[0:36:16] Alleen als het voor vliegveiligheid er moet zijn, op het moment dat het niet anders kan,

[0:36:21] ja dan zit ik ook met mijn handen gebonden vanuit de VVD hoe ik daar naar kijk.

[0:36:24] Want vliegveiligheid, dus het veilig kunnen opereren met vliegtuigen, kunnen vliegen, dat staat voor de VVD altijd bovenaan.

[0:36:31] Let Zwinkels, je hebt nog twee interrupties.

[0:36:33] Ja, dank voorzitter. Mijn laatste interruptie dan op dit punt, want ik ben dan wel benieuwd. We hebben inderdaad preferentieel waangebruik. Maar dat betekent niet zozeer een zwart-wit discussie van je hebt bewoond en onbewoond gebied. Volgens mij zijn er ook gebieden die wat meer bewoond zijn, maar ook wat minder bewoond zijn. Maar ik wil ook voorkomen dat het onrechtvaardig is, dat altijd dezelfde mensen in een wat minder bewoond gebied er nog veel meer last van gaan ervaren. Dat zou ik ook niet eerlijk vinden.

[0:36:59] Dus is de heer de Groot met mij eens dat het niet zo zwart-wit is en dat we ook in de gaten moeten houden dat we de emmertjes niet al te groot maken bij die mensen die al veel overlast ervaren?

[0:37:11] Leer de Groot.

[0:37:14] Voorzitter, het antwoord is ja.

[0:37:17] Tegelijkertijd zeg ik er nog dit bij tegen mevrouw Zwinkels voorzitter.

[0:37:20] We hebben 478.000 vluchten te accommoderen.

[0:37:23] Die ruimte moet er sowieso zijn en daar zit dus marge in als het gaat over veilige operatie.

[0:37:28] En ik ga ook uit van het goede van onze uitvoeringspartij op de grond, onder andere LWNL, die heel goed kan bepalen uiteindelijk van oké, waar hebben de minste mensen, op welk moment last van vliegtuigen.

[0:37:41] Daar ga ik heel erg van uit. We hebben nou eenmaal die 478.000 vluchten te verhandelen op Schiphol. Dus dat ontkomen we niet aan.

[0:37:48] Dank u wel voor de beantwoording.

[0:37:49] Heer Ella Bassen, u twijfelt. Uw laatste interruptie, eerstelieft.

[0:37:54] Voorzitter, ik vind het altijd lastig één interruptie, maar ik ga het proberen.

[0:37:57] Die zou ik meteen aan de heer De Groot willen stellen.

[0:38:03] De heer De Groot stelde de vraag inderdaad ook aan D66.

[0:38:10] Minder nachtvluchten betekent niet per se minder vluchten.

[0:38:14] Dan zou ik de VVD willen vragen.

[0:38:17] Ik weet dat de VVD open staat voor minder nachtvluchten.

[0:38:21] Maar is er ook een voorwaarde?

[0:38:25] mag het niet ten koste gaan van het totaal aantal vluchten.

[0:38:28] Oftewel, zal de VVD ook voor minder nachtvluchten stemmen

[0:38:34] als het ten koste gaat van het totaal aantal vluchten?

[0:38:37] Leed de Groot.

[0:38:38] Ja, voorzitter, dank je.

[0:38:40] De VVD is vooral voor minder geluidsbelasting in de nacht.

[0:38:43] Wel 50 procent, want dat hebben we afgesproken in het coalitieakkoord.

[0:38:46] Dus daar wil de VVD graag aan werken.

[0:38:49] Ja, als dat betekent minder vluchten, kan ik niet zo goed beoordelen.

[0:38:51] We gaan nu minder vluchten hanteren in de nacht.

[0:38:54] Vijfduizend stuks minder.

[0:38:57] Dat past ook heel erg goed.

[0:38:59] Ik zou willen voorkomen om nu een toezegging te doen waarbij we naar het fenomeen toegaan wat de heer Alabassi net al heeft aangegeven.

[0:39:07] Dat we alle vluchten gaan afhandelen aan de randen van de dag.

[0:39:11] De slotcoördinaten gaan over het toekennen van de slots.

[0:39:13] Dus daar kun je vrij weinig op sturen waar die dan terecht komen.

[0:39:16] Dan krijg je dat soort effecten daarvan.

[0:39:21] Dus laten we ons vooral focussen op dat het stiller wordt, stiller in de omgeving.

[0:39:26] Minder vluchten, dat lijkt me het beste om op ons op te focussen, zou ik willen zeggen.

[0:39:31] Meneer Alain Bassi komt aantelijk ook nog aan de beurt met uw eigen inbreng.

[0:39:35] Gaan we luisteren aan het inbreng van de heer Goudsvaart namens JA21.

[0:39:39] Uw anderhalf minuut loopt.

[0:39:41] Ja, dank u, dank u voorzitter.

[0:39:43] De minister die zei het vorige week al, er ligt een goed LVB.

[0:39:47] Maar op basis van de feedback van de commissie MER gaan we nog beter LVB maken.

[0:39:54] Er wordt momenteel een zorgvuldige balanced approach doorlopen.

[0:39:57] En die resultaten zien er buitengewoon goed uit.

[0:40:00] De luchtvaartmaatschappijen liggen op koers om die doelstellingen van het terugdringen van geluidshinder.

[0:40:06] Want daar gaat het om, die zogeheten 15%, om dat te behalen.

[0:40:10] Dus kortom, wij zijn blij met het kabinet dat de weg voorwaarts kiest.

[0:40:14] En daar vinden zij ook 2021 aan hun zijde.

[0:40:17] Wij zeggen ja tegen Schiphol als banenmotor.

[0:40:20] Ja tegen Schiphol als aanjager van een attractief vestigingsklimaat.

[0:40:24] Want dat is het ook.

[0:40:25] Dankzij Schiphol, onder andere dankzij Schiphol, vestigen zich maar liefst 31.000 multinationals hier om hun Europese of wereldwijde activiteiten te coördineren.

[0:40:37] Het is ook echt hoog tijd om afscheid te nemen van deze juridische klucht.

[0:40:42] Want we komen op deze manier echt geen steek verder.

[0:40:45] rust en duidelijkheid moeten komen voor Schiphol, luchtvaartmaatschappijen,

[0:40:49] maar ook natuurlijk de omwonenden.

[0:40:52] En ik geloof er heilig in dat ondanks alle verschillende belangen

[0:40:55] kunnen wij ook als klein landje hierin een breedte gedragen oplossing vinden.

[0:41:00] Dank u wel, voorzitter.

[0:41:02] Dank u wel, meneer Goudsvaart, voor uw inbreng namens JA21.

[0:41:05] Dan gaan we naar mevrouw Kreuger.

[0:41:08] Ze spreekt namens GroenLinks BVDA.

[0:41:10] Dank u wel, voorzitter.

[0:41:11] Voorzitter, het Schiphol dossier raakt honderdduizenden mensen.

[0:41:16] De geluidsoverlast en de vervuiling.

[0:41:19] Maar het raakt ook iedereen in Nederland, omdat het staat voor hoe een overheid omgaat met haar inwoners.

[0:41:26] Jarenlang zijn de belangen van inwoners genegeerd.

[0:41:29] Keer op keer heeft de rechter hard geoordeeld.

[0:41:32] De situatie was illegaal, in strijd met het bestuursrecht, het milieurecht, met mensenrechten.

[0:41:37] En nu gaat de minister eindelijk iets doen aan die onrechtmatigheid.

[0:41:41] Gaat hij handhaven op de geldende normen? Nee.

[0:41:45] Gaat hij Schiphol laten krimpen tot wat nodig is? Nee.

[0:41:48] Wat doet hij? Gewoon de huidige praktijk van Schiphol, die voor zoveel problemen zorgt, legaliseren.

[0:41:54] Dat, voorzitter, vind ik echt onbetrouwbaar, onzorgvuldig en oneerlijk.

[0:41:59] In het debat heeft de minister gezegd, ja, ik ga het besluit beter onderbouwen in een nieuwe mer.

[0:42:04] Een nieuwe milieueffectrapportage is uitzonderlijk.

[0:42:07] En dus moet de minister ook de stap zetten om daar weer advies op te vragen van de Commissie voor de Meer en het hele pakket weer aan de Kamer voor te leggen.

[0:42:15] Voorzitter, deze minister staat voor Schiphol zoals het nu gaat.

[0:42:20] Maar dan blijft dus ook de overlast, maar dan legaal.

[0:42:24] En dan wordt het luchthavenbesluit zelf niet aangepast voor minder overlast, minder milieu en minder gezondheidsschade.

[0:42:30] Wat hebben mensen daar nou echt aan?

[0:42:34] Zet op zijn minst de stap naar een nachtsluiting, vraag ik de minister.

[0:42:39] De omliggende gemeenten en de omwonenden eisen dat en terecht.

[0:42:44] Voorzitter, wat mij betreft is het onbestaanbaar dat wij als Kamer dit luchthavenverkeersbesluit met zoveel fouten en onzekerheden en zoveel maatschappelijk verzet laten passeren.

[0:42:55] En die oproep doe ik ook nogmaals aan de collega's.

[0:42:58] Dit mogen we niet laten gebeuren.

[0:42:59] Dank voor je inbreng namens Schoonlinks-PVDA.

[0:43:03] Dan gaan we tot slot naar de heer Ella Baski.

[0:43:05] Voorzitter, dank.

[0:43:07] Ik wil alleen eerst beginnen door te zeggen dat ik tegen geluidshinder ben.

[0:43:12] En dat ook ik, net als vele partijen hier, vind dat we wat moeten doen voor het milieu minder CO2-uitstoot.

[0:43:20] Maar voorzitter, waar ik niet voor ben, is dat we symbolische maatregelen gaan nemen die heel veel mensen raken.

[0:43:28] Een collega van de VVD, de heer De Groot, die noemde het al, 5000 vluchten minder een symbolische maatregel.

[0:43:35] Daar gaan we niet minder geluidshinder door hebben.

[0:43:38] En voorzitter, naast deze symbolische maatregel zie ik ook het effect hiervan, het waterbed effect.

[0:43:45] Waar ik ook de dupe van ben geworden, net als heel veel Nederlanders.

[0:43:49] Namelijk dat we met z'n allen massaal in het buitenland beginnen te gaan reizen.

[0:43:54] Voor veel goedkoper.

[0:43:56] Veel meer met de auto gaan in plaats van met de trein naar Schiphol.

[0:44:00] En voorzitter, daarmee probeer ik hier ook in deze commissie aan te geven dat de maatregelen die we nemen, dat die averechts werken.

[0:44:08] Namelijk niet minder geluidshinder, wel duurdere tickets met alle gevolgen van die.

[0:44:13] Namelijk dat Nederlanders naar Brussel, naar Oberhauzen en andere buurlanden reizen om te vliegen.

[0:44:19] Mensen zullen blijven vliegen.

[0:44:20] Voorzitter, u ziet al hoe wij erin staan.

[0:44:26] Ik ben benieuwd of de minister dit ook op deze manier ziet.

[0:44:30] En anders, voorzitter, zou ik dit echt willen afkappen.

[0:44:33] Doe desnoods nog meer onderzoeken in plaats van onze mensen massaal naar het buitenland te jagen.

[0:44:39] Omdat het hier te duur is met alle gevolgen van dien.

[0:44:43] En voorzitter, ik hoor graag hoe de minister hierover denkt.

[0:44:46] Dank u wel, heer Ella Basje, voor uw inbreng namens DENG.

[0:44:50] Interruptie van de heer De Groot.

[0:44:52] Dank, dank voorzitter.

[0:44:53] En ja, de oproep van de heer El Abassi over dat er zoveel mensen van over de grens moeten vliegen, daar sluit ik maar bij aan.

[0:44:59] Ik zou ze graag zien vliegen vanaf Groningen Airport en Maastricht Airport, maar dat is de zijde.

[0:45:05] Ik zou aan de heer El Abassi, de heer voorzitter, willen vragen dat er natuurlijk worden nu maatregelen genomen in de nacht.

[0:45:11] Niet alleen Kimp met 5000 vluchten, maar ook tariefdifferentiatie, zoals het zo mooi heet.

[0:45:18] Dus vliegtuigen die veel herrie maken, moeten veel meer betalen.

[0:45:21] En weet de heer Elwassi inmiddels al hoeveel geluidsverstelling dat heeft opgeleverd?

[0:45:26] Daarmee hoeven we niet verder te krimpen op dit moment, want dat zit in de Belgische proots.

[0:45:30] Maar er is al veel geluidsreductie, vindt er al plaats.

[0:45:35] Want ik hoor vier u nog, voorzitter, ik hoor de heer Elwassi zeggen, ja dat zijn schijnmaatregelen.

[0:45:40] Maar het levert op dit moment echt al wel iets op.

[0:45:47] Voorzitter, mijn maatregelen zijn niet de uur, zou ik via de voorzitter willen aangeven.

[0:45:52] Wij zijn niet voor een tariefdifferentiatie.

[0:45:54] Wij vinden, en dat heb ik in mijn bijdrage eerder aangegeven, dat we al de duurste van Europa zijn.

[0:46:00] We zijn enorm duur, bijna drie kwart van de prijs.

[0:46:04] Die gaat tegenwoordig al naar belasting als het gaat om tickets.

[0:46:07] En voorzitter, wij willen dat niet nog duurder maken.

[0:46:09] Wij zijn wel voor vliegtuigen die minder geluid maken, andere manieren om geluidshinder te voorkomen.

[0:46:18] Niet door het probleem te verplaatsen naar onze buurlanden, niet door de mensen die een minder dikke portemonnee hebben keihard hiermee te raken.

[0:46:27] Want de heer De Groot weet donders goed dat mensen die het wel kunnen betalen, u en ik, alhoewel ik ook liever via Brussel reis, die zullen gewoon blijven vliegen.

[0:46:36] En het zal vooral de mensen met een minder dikke portemonnee raken.

[0:46:39] En zo'n tariefdifferentiatie die stimuleert dat alleen.

[0:46:43] Dus wij zijn tegen de tariefdifferentiatie.

[0:46:45] Wij zijn wel voor andere maatregelen om geluidszinder te voorkomen.

[0:46:49] Lijf de Groot kocht een punt.

[0:46:51] Ja, dank voorzitter. Ja, ik snap dit hele antwoord niet.

[0:46:55] Tarieven voor vliegtuigen die moeten landen op Schiphol is wat anders dan vliegbelasting.

[0:46:58] Het zijn twee totaal verschillende dingen.

[0:47:00] Maar goed, misschien dat ik daarom deze interruptie voor u nog een keer gebruik om even te vragen over die luchthavengelden.

[0:47:07] Want ik hoorde de heer El Abassi zeggen van ja, ik ben ook voor stillere vliegtuigen.

[0:47:10] Nou, dat is juist wat we hiermee bereiken.

[0:47:13] Dus dat betekent gewoon voor je voorzitter, op het moment dat je een kist hebt die veel herrie maakt, dan moet je iets meer betalen.

[0:47:18] En die kisten komen ze ook niet meer. Dat is toch een hele mooie maatregel.

[0:47:21] Wordt de vliegticket niet duurder van? De vliegticket gaat gewoon ergens anders heen.

[0:47:25] Wordt er wel stiller van. Dat is wat we met z'n allen willen, toch?

[0:47:27] Het heeft niets met de vliegbelasting te maken.

[0:47:28] De heer El Abassi.

[0:47:30] Voorzitter, ik noemde ook vliegbelasting omdat ik tariefdifferentiatie in zijn totaliteit zie.

[0:47:36] Maar als ik die weghaal, dan is tariefdifferentiatie ook bedoeld als prijsophogend.

[0:47:41] Ik hoop dat de heer De Groot het met mij eens is, namelijk op het moment dat je verder reist moet je meer gaan betalen.

[0:47:46] Voorzitter, mijn partij pleit daar niet voor.

[0:47:48] Wij zijn voor goedkopere tickets, zoals dat ook aangeboden wordt in andere landen.

[0:47:53] Wij zijn niet voor een krimp, wij zijn eerder voor een uitbreiding.

[0:47:55] Want wij weten dat vliegvelden zoals Schiphol juist een enorme luxe hebben en kunnen vragen wat ze willen als het gaat om de prijzen.

[0:48:06] Tegelijkertijd lossen we daar niks mee op, want onze buurlanden lagen ons uit.

[0:48:10] Nogmaals, met veel goedkopere tickets en op de terugweg toen ik ging tanken, zag ik enorme banners met tank even hier nog in België.

[0:48:18] Want in Nederland zijn ze gek en vragen ze gekke prijzen.

[0:48:21] Daar zijn de prijzen veel duurder.

[0:48:23] Dus tank vooral in België.

[0:48:25] En ik wil dat gewoon voorkomen voor onze Nederlanders.

[0:48:28] We gaan schorsen tot 1805, vijf over zes.

[0:48:34] En daarna gaat de minister kort en puntig antwoorden, want we zijn om half zeven klaar.

[0:48:39] Dus ik stel echt voor dat er alleen nog maar interrupties zijn als het echt dringend of nodig is.

[0:48:43] Want er komt ook nog een tweede termijn.

[0:48:45] Meneer de minister, dus ik verzoek u om kort en puntig formuleringen te maken.

[0:48:49] Dank u wel. En tot zometeen vijf over zes.

[1:02:08] Ik heropen het commissiedebat over Schiphol.

[1:02:12] En dadelijk is de minister aan de woorden.

[1:02:14] En ik stel voor dat de minister even staccato door de beantwoording heen gaat.

[1:02:18] En daarna kunnen de Kamerleden eventueel nog een aanvullende vraag stellen.

[1:02:22] Meneer de minister aan u het woord.

[1:02:24] Ja, dank voorzitter.

[1:02:26] Ik heb geen blokjes, ik heb ze gewoon allemaal op één hoop liggende vragen.

[1:02:29] Dus als hij nog niet aan bot is geweest bij een vergelijkbaar onderwerp wat ik dan net heb behandeld, dan komt hij waarschijnlijk nog wel.

[1:02:36] Dat zeg ik even van tevoren bij.

[1:02:38] Alles eerste, en dank ook weer voor de vragen die gesteld zijn natuurlijk door de Kamerleden.

[1:02:44] Allereerst de vraag van het lid Kostic.

[1:02:47] Dat is eigenlijk geen vraag, maar een oproep gaan in gesprek met omwonende organisaties.

[1:02:52] En zorgen ervoor dat er een LVB komt te liggen waar ze beschermd worden.

[1:02:56] En graag een toezegging.

[1:02:57] Ik zei al, al heb ik in de eerste termijn gezegd, ik ben in gesprek ook met organisaties.

[1:03:04] ik zei al in mijn eerste maand

[1:03:06] als minister ben ik ook gelijk bij de MRS geweest

[1:03:08] maar niet alleen bij de MRS, ook bij de BRS

[1:03:10] er zijn ook vervolgafspraken gemaakt

[1:03:11] dus daar worden ook nog afspraken gepland

[1:03:14] en ik heb ook daar gezegd

[1:03:15] dit is niet een eenmalig gesprek

[1:03:17] omdat ik

[1:03:20] dat vervolgens in de Kamer kan melden

[1:03:21] of iets dergelijks, maar dit is iets wat voor mij

[1:03:23] een continue conversatie is

[1:03:25] en dat meen ik ook

[1:03:27] dat heb ik ook altijd als wethouder in Rotterdam zo gedaan

[1:03:30] en dat ben ik ook van plan hier te doen

[1:03:32] met de belanghebbenden rond Schiphol.

[1:03:37] Dus het antwoord is dat ik in een continu gesprek ben.

[1:03:41] Maar ik ga niet een apart gesprek voeren om ook verwachtingen te wekken bij omwonenden

[1:03:47] dat een andere LVB zou komen.

[1:03:49] Daar kiest het kabinet niet voor.

[1:03:51] Maar we zijn natuurlijk wel continu bezig hoe kunnen we overlast van omwonenden

[1:03:55] voor omwonenden zoveel mogelijk beperken.

[1:03:57] Dan vroeg het lid Kostic ook over hoeveel contact ik heb gehad sinds mijn aantreden met luchtvaartorganisaties.

[1:04:03] Kijk, als minister van INW heb ik natuurlijk contact met luchtvaartorganisaties, maar ook met omwonenden.

[1:04:09] Ik ga er geen... Ik durf niet, dus ik kijk niet van de ene kant aan de andere kant.

[1:04:15] Dus daar ga ik ook niet verder...

[1:04:17] Nou, dus ik ga dus nu ook niet turven, maar het punt is, ik spreek met beide kanten van Schiphol.

[1:04:25] Zowel de mensen die last hebben van Schiphol, dat heb ik ook in mijn inleiding in eerste termijn beide kanten benoemd.

[1:04:31] De positieve kant en de negatieve kant.

[1:04:32] Ik vind ook dat die allebei zijn, allebei reëel zijn, ook allebei naast elkaar bestaan, onvermijdelijk aan elkaar vastzitten.

[1:04:38] Dat betekent ook dat ik voor allebei aandacht heb, maar ik ga niet durven.

[1:04:44] Dan de vraag van de heer Keuze of ik voor de zomer een tijdlijn kan geven voor de nieuw te starten,

[1:04:51] balanced approach procedure, inclusief eventuele nachtsluiting.

[1:04:55] Het is inderdaad dat voor het realiseren van de ambitie uit het coalitieakkoord

[1:04:59] we een zorgvuldige balanced approach procedure zullen doorlopen.

[1:05:03] Het uitgangspunt van deze procedure is het reduceren van geluid.

[1:05:05] En dus niet een concrete maatregel, maar dat weet de heer Keuze.

[1:05:07] Dus we kunnen niet bij de finish gaan liggen als het gaat om het nemen van een concrete maatregel.

[1:05:13] En ik heb, dacht ik, eerder in het luchtvaartdebat, maar dat wil ik hier wel halen,

[1:05:18] ook toegezegd dat ik rond de zomer met de beleidsbrief kom.

[1:05:20] Als het kan voor de zomer, maar het is gewoon heel druk, ook met het team waar we aan werken.

[1:05:23] Maar in ieder geval rond de zomer met de tijdlijn Kom, met de geschetste aanpak over de invulling van die afspraak in het coalitieakkoord.

[1:05:32] Dan de heer De Groot vroeg aan mij wat de reflectie is van mij op het artikel over de zorgen van Delta.

[1:05:38] De heer Heutink had het daar geloof ik ook over.

[1:05:40] Het is niet zo dat Delta komt met sancties, want het ging over sancties vanuit een bepaald land.

[1:05:48] en daar kan ik op zeggen wat daar in het Telegraaf over gezegd is

[1:05:51] ja dat is niet nieuw, dat is bekend bij mij en het ministerie

[1:05:55] omdat luchtvaart een internationale aangelegenheid is

[1:05:57] ik heb ook al gezegd als een vliegtuig ergens opstijgt

[1:06:00] moet hij ook ergens anders landen

[1:06:02] dus het is ook logisch dat andere landen het belangen hebben

[1:06:05] bij bepaalde besluiten ten aanzien van de luchtvaart

[1:06:08] en besluiten die we hier nemen

[1:06:11] dan ook van de heer Keuze of ik kan verklaren en borgen

[1:06:15] dat hinder minder wordt terwijl een groeimodel in het LVB staat.

[1:06:20] En zo niet of ik bereid ben de groei te eruit halen.

[1:06:22] Nou, dat laatste ook in de internationale context is de antwoord

[1:06:26] dat ik dat niet bereid ben om te doen, omdat ik dat heel onverstandig vind om te doen.

[1:06:29] Maar ik heb wel richting mevrouw Zwinkels gezegd, nou, aanvankelijk was het een automatisme,

[1:06:34] maar dat wordt dus nu een voorhangprocedure, dus dat zullen we ook in het LVB wijzigen.

[1:06:40] En ik zei ook van in de internationale context, maar ook in het belang van de positie van Nederland

[1:06:44] Want in de wereld en de wereldeconomie is het belangrijk om die systematiek op te nemen.

[1:06:49] Is ook door een aantal Kamerleden aandacht voorgevraagd.

[1:06:52] Maar de afspraak is wel dat er eerst natuurlijk significante geluidsreductie moet zijn.

[1:06:58] Dus we moeten eerst nog naar die 20% en vervolgens is de helft van de geluidswinst voor de omgeving.

[1:07:04] Ik weet ook dat er wel eens sceptisch wordt gereageerd.

[1:07:07] Of van nou, dat die geluidsmaatregelen die genomen worden door Schiphol.

[1:07:12] ja dat is allemaal maar op papier een realiteit

[1:07:15] toch zeg ik maar even bij

[1:07:17] dat heb ik in mijn eerste termijn ook gezegd

[1:07:18] is van als we kijken naar de eerste maanden

[1:07:20] na het nemen van die geluidsmaatregelen

[1:07:22] en we kijken naar de cijfers van het bewonersaanspreekpunt

[1:07:25] Schiphol, 50% minder meldingen

[1:07:27] over verstoringen in de nacht

[1:07:28] en dat is echt significant

[1:07:30] en daar zijn we nog niet

[1:07:32] want er gaat nog enorm veel geluidswinst

[1:07:35] zullen we wel moeten realiseren

[1:07:36] en daar staan we ook voor aan de lat

[1:07:38] en daar ben ik ook aan gecommitteerd

[1:07:39] maar die eerste resultaten zijn wel bemoedigend

[1:07:43] Dan de vraag van mevrouw Swinkels, waarom zitten 15% niet in de autonome ontwikkelingen en in het resterende percentage wel?

[1:07:54] En wat valt er nou precies onder?

[1:07:56] Nou, voor de eerste 15% geldt dat dit percentage bovenop de autonome ontwikkelingen komen.

[1:08:01] En de autonome ontwikkelingen zijn dus ontwikkelingen die ook hadden plaatsgevonden als de maatregelen uit de balance-procedure niet zouden zijn genomen.

[1:08:08] Er moet gedacht worden bijvoorbeeld aan autonome vlootvernieuwing.

[1:08:13] Voor het resterende percentage, waarschijnlijk omstreeks vijf procent, maar goed, dat wachten

[1:08:18] we dus nog even af, wat dat uiteindelijk wordt, is een beleidswijziging vastgesteld door het

[1:08:22] vorige kabinet.

[1:08:23] En de Kamer heeft hier ook over een motie aangenomen, dat was een motie van uw buurman

[1:08:27] ter linkerzijde, dat is de heer De Groot, en daar heeft het kabinet uitvoering aan gegeven.

[1:08:33] Dan de grenswaarde, daar is het veel over gegaan natuurlijk.

[1:08:37] Mevrouw Swinkels vraagt, daar kom ik zo nog op, over de communicatie, ik denk dat dat

[1:08:39] een terecht punt is.

[1:08:41] Want daar gaan ook veel beelden over rond.

[1:08:44] De grenswaarde dat dat expres bijvoorbeeld te ruim zou zijn om de luchtvaart meer ruimte te geven.

[1:08:49] Of aan de andere kant dat de grenswaarden te krap zijn, juist om de luchtvaart minder te laten vliegen.

[1:08:56] Of dat het in gevaar komt voor de veiligheid of operatie bemoelijkt.

[1:09:00] Ik heb in de eerste termijn ook al gezegd, die grenswaarden zijn niets anders dan een vertaling van de uitkomsten van de balance-repose-procedure.

[1:09:08] waarbij gekeken wordt naar allerlei verschillende weersomstandigheden.

[1:09:11] Want uiteindelijk kan je het weer nooit helemaal voorspellen.

[1:09:14] Je hebt natuurlijk wel historische trends, daar kan je naar kijken.

[1:09:17] En het is inderdaad zo dat aan de luchtvaartzijde, als ik het zo even kan uitdrukken, het men best wel spannend vindt.

[1:09:25] Omdat het zit er natuurlijk best wel dicht op, want we kijken natuurlijk wat de marges zijn.

[1:09:31] Nou, die marges zijn dan in bepaalde scenario's best dun.

[1:09:34] En daar maakt de luchtvaart zich zorgen om.

[1:09:36] Ik ben het met de heer De Groot en de andere gesprekers natuurlijk ook wel eens, dat je niet wilt dat er een perverse effect komt.

[1:09:42] Dat omdat bepaalde banen die juist minder overlast veroorzaken, dat die minder worden gebruikt.

[1:09:48] En dat er dan vervolgens vluchten worden verplaatst naar banen die meer overlast veroorzaken.

[1:09:51] Dat wil je ook voor de omwonenden, wil je dat voorkomen.

[1:09:56] En daar natuurlijk willen we natuurlijk altijd zorgen dat veiligheid nooit in het geding komt.

[1:10:00] Dat staat in de luchtvaart sowieso altijd buiten kijf.

[1:10:02] Dus er wordt nog gekeken naar het een en ander, maar wij zien nu geen aanleiding om dingen aan te passen.

[1:10:08] Maar mocht dat er wel zijn, dan zullen we dat natuurlijk alsnog wel doen.

[1:10:14] Dan de vraag van de heer Elabassi, hoe je kijkt naar alle uitwijkers en de oplopende kosten voor de luchtvaart.

[1:10:20] Dat was ook een toezegging die ik in het luchtvaartdebat heb gedaan aan de heer Graus,

[1:10:25] dat een brede groep zouden meenemen in het onderzoek wat het KIM doet naar dit uitwijkgedrag, om het zo even te noemen.

[1:10:32] En natuurlijk is van belang dat aan de ene kant Nederlanders ook gewoon via Schiphol kunnen vliegen en dat wij de weglekkeffecten zoveel mogelijk proberen te voorkomen.

[1:10:46] Ook al zien we ook dat heel veel Duitsers en Belgen ook wel ervoor kiezen om via Schiphol juist te vliegen, ondanks de soms wat hogere parkeerkosten bijvoorbeeld of andere kosten die ermee gemoeid zijn.

[1:10:56] Omdat je via Schiphol of vanwege die hubfunctie juist ontzettend veel directe vluchten hebt.

[1:11:01] En dat is natuurlijk niet alleen voor het bedrijfsleven heel aantrekkelijk, maar natuurlijk ook voor particulieren.

[1:11:06] En ik heb al gezegd, ik herken natuurlijk dat de lasten voor de luchtvaart zijn gestegen.

[1:11:13] We houden hier ook scherp oog voor en u kunt zich er zeker van stellen dat de luchtvaart dit ons ook onder de neus schuift.

[1:11:20] En daarom zet het kabinet ook in op geharmoniseerde regelgeving op EU-niveau.

[1:11:24] Dus we zitten in de Europese Unie en dat staat ook in het coalitieakkoord dat we ons daarvoor inzetten.

[1:11:29] En ik heb de Kamer ook al eerder toegezegd dat ik daar voor het einde van het jaar ook weer terug op rapporteer richting de Kamer.

[1:11:36] Over de communicatie van de grenswaarden, dat is wat ik net al zei, een terechte punt van mevrouw Swinkels.

[1:11:44] Er zijn in het kader van de zienswijsprocedure drie informatiegehouden in de omgeving van Schiphol.

[1:11:50] Ook hierover en op de website luchtvaartindetoekomst.nl zijn uitlegvideo's en verdere informatie te vinden over onder andere het nieuwe stelsel met handhavingspunten en de rechtsbescherming, CQ-toegang tot de rechter.

[1:12:02] En bij de vaststelling van het LVB zal ik ook opnieuw zorgdragen voor publiekscommunicatie.

[1:12:08] Omdat dat natuurlijk de grenswaarden nu niet alleen iets zijn, maar natuurlijk na vaststelling juist van belang zijn dat mensen ook weten wat de bescherming is die ze toekomt.

[1:12:19] Dan mevrouw Kreuger over, en ik heb het even maar zo opgeschreven waarom ik de commissie voor de MER niet nog een keer vraag naar de herziende MER te kijken.

[1:12:29] Ik heb gezegd inderdaad, we gaan de MER op onderdelen waar nodig gaan we dat herzien.

[1:12:33] Ik zie ook een aantal, ik gaf mevrouw Swinkels daar al een compliment over in de eerste termijn, die naar mijn mening goed verwoorden,

[1:12:40] dat een aantal systematieke botsen, dat zie je daar plaatsvinden bij het advies van de commissie van de MER.

[1:12:48] Onder andere in relatie tot de nachtssluiting.

[1:12:51] Maar er staan ook gewoon een aantal hele goede dingen.

[1:12:54] Sowieso staan er heel veel goede dingen in dat MER-advies.

[1:12:57] Wat we ons natuurlijk te harte zullen nemen.

[1:12:58] We zullen dat allemaal verwerken in een reactienota.

[1:13:01] Maar we gaan niet de commissie van de MER nog een keer vragen om daar nog eens een keer naar te kijken.

[1:13:04] Dat is ook niet gebruikelijk.

[1:13:06] Dat gebeurt ook niet als je een MER herziet.

[1:13:08] En het is ook niet de vraag van de commissie van de MER.

[1:13:11] Bovendien is het zo dat we in die RBV-zaak waar de rechter, en door veel, en ik weet ook mevrouw Keuger,

[1:13:17] hecht nogal veel belang en terecht

[1:13:19] aan de rechtelijke uitspraken die gedaan zijn.

[1:13:22] Die heeft ook gezegd, er moet snel

[1:13:24] rechtsbescherming komen.

[1:13:25] Sterker nog, binnen een jaar na maart 2024.

[1:13:28] Nou, we zitten inmiddels in

[1:13:30] mei 2026, dus we zitten

[1:13:31] zwaar in blessuretijd. Dus het is echt zaak

[1:13:33] om daar werk van te maken. Ik heb ook gezegd, we moeten

[1:13:35] uit dat juridische moeras.

[1:13:38] Dus

[1:13:39] het is duidelijk wat de

[1:13:41] commissie voor de MER opschrijft. Dat gaan we natuurlijk zo goed

[1:13:43] mogelijk verwerken. En dat zal, kan,

[1:13:45] want daar is ook om gevraagd door mevrouw Kreuger,

[1:13:47] Nou kan dat inzichtelijk worden gemaakt, ik heb ook toegezegd, we zullen die reactienota ook richting de Kamer sturen.

[1:13:52] Zodat de Kamer ook kan zien hoe we met het advies van de commissie voor de mer omgaan.

[1:13:59] Maar het kabinet blijft, dat heb ik ook geschreven in de brief die ik heb geschreven als oplegger bij het advies van de commissie van de mer blijft gecommitteerd aan snel rechtsverstel en snel duidelijkheid voor de luchtvaartsector.

[1:14:13] dat is het antwoord op die vraag

[1:14:16] dan tot slot nog

[1:14:18] hoe ziet de afronding van de besluitvorming

[1:14:20] eruit welke ruimte is er bijvoorbeeld nog

[1:14:23] mevrouw Swinkels

[1:14:24] kunnen we bijvoorbeeld nog wat over de reactienota

[1:14:27] vinden

[1:14:28] ik stuur de reactienota naar de Kamer

[1:14:31] en de Kamer gaat zelf over

[1:14:32] behandeling en aangedering van stukken

[1:14:34] daar ga ik als minister niet over

[1:14:35] maar ik zeg er wel bij

[1:14:37] de voorhangprocedure moet op een gegeven moment

[1:14:39] wel afgerond zijn voor de zomer

[1:14:42] zodat we het ook netjes kunnen indienen bij de Raad van de Staat, zodat we ook voor 1 november het besluit kunnen laten ingaan.

[1:14:48] Dus we zitten wel met termijnen, maar het is wel zaak om, dus in die zin zaak om natuurlijk een gepast tempo te houden.

[1:14:58] Maar nogmaals, ik ga er niet over wat de Kamer doet met een reactienota, dat is aan de Kamer zelf.

[1:15:04] Dank u, minister, voor de beantwoording.

[1:15:06] We gaan even pingpongen nu, dus een korte vraag, want er zijn verschillende Kamerleden die willen nog een vraag stellen.

[1:15:11] Maar een korte vraag en een korte puntig antwoord ook, meneer de minister.

[1:15:15] Lidt Kosties.

[1:15:18] Nou ja, ik verbaas me een beetje over dat durven.

[1:15:21] Ik vraag niet om te durven, ik vraag om transparantie.

[1:15:23] Omdat we weten dat jarenlang door verschillende ministers...

[1:15:26] heel veel gesprekken bijna elke week zijn gevoerd met de luchtvaartsector...

[1:15:30] en heel weinig met de omwoner.

[1:15:32] Dus heel graag van de minister in ieder geval de toezegging...

[1:15:35] dat als hij die reactienota naar de Kamer gestuurt...

[1:15:39] dat hij in ieder geval reflecteert op wat hij dan heeft kunnen ophalen in de tussentijd.

[1:15:43] sinds zijn aantreden bij de omwonenden.

[1:15:45] En wat hij daarvan heeft geleerd en meegenomen in het LVB.

[1:15:48] Meneer de minister.

[1:15:49] Kan hij dat toezeggen tenminste?

[1:15:52] Ja, voorzitter. Ik heb al een reactie gestuurd.

[1:15:55] Want de MRS heeft natuurlijk ook advies uitgebracht op het luchthavenbesluit.

[1:15:58] Kijk, ik wil vooral even ook niet de indruk...

[1:16:00] Dat wil ik wel voorkomen, zeg ik er wel.

[1:16:02] De indruk werkt dat ik niet met de MRS in gesprek wil.

[1:16:04] Er worden continu afspraken gepland.

[1:16:06] En ook nadat ik bij de MRS heb geweest zijn er een aantal afspraken geweest over vervolg.

[1:16:10] Het maken van vervolgafspraken. Dat gaat allemaal gebeuren.

[1:16:13] En ik heb in de antwoord op het advies wat de MRS heeft gegeven bij de luchtvaartseite,

[1:16:20] heb ik daar ook uitgebreid op gereageerd.

[1:16:22] Dus het lid Kostnitz kan daar ook lezen wat ik daarvan vind.

[1:16:28] En ja, kijk, als de Kamer er prijs op stelt dat ik elke keer als ik met de MRS spreek,

[1:16:32] dat ik daar een terugkoppeling geef wat ik daarmee ga doen, dat is wat lastig.

[1:16:35] Maar ik geef de toezegging dat ik continu in gesprek blijf met beide kanten van de luchtvaart.

[1:16:40] Zowel degenen die er, laten we zeggen, hun brood mee verdienen als degenen die er last van hebben.

[1:16:46] Dat blijf ik doen.

[1:16:47] Lid Keuze.

[1:16:49] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:16:51] De minister haalde ook het artikel in de Telegraaf aan over de druk eigenlijk vanuit, in dit geval de Amerikaanse maatschappij, wat ik op zijn zakjes echt wel opmerkelijk vind.

[1:17:01] De druk op, nou eigenlijk de keuze die wij willen maken om minder overlast toe te staan voor onze inwoners.

[1:17:08] Dat daar gezegd hebben, dat groeie-verdienmodel wat daaraan gekoppeld is.

[1:17:12] Ik heb niet het antwoord op mijn vraag duidelijk gehoord hoe dan geborgd wordt.

[1:17:16] Stel, we laten hem toch intact door die druk.

[1:17:19] Hoe we dan borgen dat de overlast minder wordt.

[1:17:23] Want het geluid wordt minder en dat kan ingezet worden voor een hogere vliegfrequentie.

[1:17:29] Maar juist die frequentie zorgt voor overlast.

[1:17:31] Dus hoe borgen we dat we die overlast tegen gaan?

[1:17:34] Excellentie.

[1:17:34] Ja, kijk voorzitter, wat het lastige daaraan is, is dat overlast of hinderbeleving altijd subjectief is.

[1:17:44] Dus sommige mensen, dat is het gek, hè, dat heb ik in Rotterdam ook gemerkt.

[1:17:47] Mensen die onder de landingsbaan wonen, soms hebben er helemaal geen probleem met de frequentie.

[1:17:51] En anderen hebben daar wel juist een heel groot probleem mee.

[1:17:53] Dus dat is heel lastig in die manier te objectiveren.

[1:17:57] Wat wel te objectiveren is, is totaal volume geluid.

[1:18:02] Dus dat kan je meten, dat kan je berekenen.

[1:18:03] En daar zitten hele strakke voorwaarden in ten aanzien van hinderbeperking.

[1:18:10] Tegelijkertijd werken we natuurlijk aan een nieuw herziende stelsel voor geluid, vliegtuiggeluid.

[1:18:18] Dus daar zijn we mee bezig.

[1:18:20] Dat is wel een heel langdurig traject.

[1:18:22] We verwachten dat dat rond 2030 in werking kan treden.

[1:18:25] Maar daarbij bijvoorbeeld kijken naar meer frequentie, precies het punt wat de heer Keuzen zegt, en ook piekbelasting.

[1:18:30] Dus dat is iets wat we in de pijplijn hebben zitten.

[1:18:35] Maar de wet staat ook simpelweg gewoon nu niet toe dat ik ergens anders naar kijk dan alleen totaalvolume geluid.

[1:18:41] Maar het gaat per definitie omlaag.

[1:18:43] Dat is absoluut het geval, ook in het geval van die goede verdienstsystematiek.

[1:18:48] We komen misschien dadelijk nog terug als we genoeg tijd hebben.

[1:18:50] Mevrouw Svenkels, CDA.

[1:18:52] Ik heb geen vraag.

[1:18:53] Geen vraag.

[1:18:54] Meneer De Groot.

[1:18:55] Ja, dank voorzitter.

[1:18:56] Ik kwam toch nog even terug op mijn vraag over de grenswaarden en de rol van LVNL.

[1:19:00] daarin. De minister

[1:19:02] noemt, en dat deed in de eerste termijn

[1:19:04] ook al voorzitter, via u, dat

[1:19:06] luchtvaart zeiden en niet luchtvaart zeiden

[1:19:08] ik snap dat niet zo goed, LVN doet volgens mij

[1:19:11] uitvoeren van de

[1:19:12] vluchten veilig en met zo min mogelijk

[1:19:14] overlast. Dat is voor iedereen goed, zou ik

[1:19:16] zeggen. Maar in de eerste termijn

[1:19:18] heeft de minister toegezegd om nog een gesprek

[1:19:20] daarover te voeren met LVNL. En mijn vraag was

[1:19:22] hoe gaat u dat doen of wat gaat u daar inbrengen?

[1:19:24] Ik kan helemaal niks doen, maar u vraagt...

[1:19:26] Ja, zeker de minister. Ja, ik heb dat al tien keer

[1:19:28] minister gezegd, zeker. De minister.

[1:19:30] Wat gaat de minister doen?

[1:19:31] Nee, u zei u.

[1:19:32] Meneer de minister.

[1:19:34] Wat we doen is, kijk, LVNL doet een inbreng.

[1:19:37] En die zegt van, wij hebben bepaalde punten over grenswaarde en dat valideren we.

[1:19:41] Dus daar kijken we gewoon zorgvuldig naar of dat hout snijdt en of dat een terecht punt is.

[1:19:46] En daar kijken we natuurlijk naar, want veiligheid is natuurlijk een, ja, dat zei ik net ook al, in de luchtvaart prioriteit nummer één.

[1:19:54] Meneer Koutswaard, niet.

[1:19:56] Mevrouw Kreuker.

[1:19:58] Ja, voorzitter, ik vind het echt heel pijnlijk dat de minister nu weer herhaalt die 1 november.

[1:20:03] Dat is een keuze van de minister, die deadline.

[1:20:06] En het feit dat er rechtszekerheid moet komen, dat dat een argument wordt voor het legaliseren van overlast.

[1:20:12] Dat vind ik echt heel pijnlijk.

[1:20:13] En de minister zei net nog iets, namelijk ja, hinderbeleving, dat is subjectief.

[1:20:18] Nou hebben we daarvoor een onderzoek van het RIVM, het blootstellingseffectonderzoek.

[1:20:24] Dat komt voor de zomer naar de Kamer.

[1:20:26] Dus mijn vraag aan de minister is, kan hij de uitkomsten van dat onderzoek meenemen in de MER, zoals ook de commissie MER heeft aangegeven en dat dan ook voor de zomer met de Kamer delen.

[1:20:38] Excellentie.

[1:20:39] Ja, voorzitter, kijk die eerste uitspraak die laat ik voor rekening van mevrouw Kreuger, ik ben het niet mee eens, maar laat ik voor rekening van haar.

[1:20:47] Wat ten aanzien van de blootstellingsresponsrelatie, dat klopt, dus die heb ik ook gezegd.

[1:20:54] En wij zullen ook die uitkomsten daarvan tegen het LVB aanhouden.

[1:20:58] Dat heb ik ook al in eerste termijn gezegd dat ik dat zal doen.

[1:21:00] En dat is het antwoord nu ook.

[1:21:05] Meneer Al-Bassi?

[1:21:07] Niet? Nou oké, daar waren we nog even over.

[1:21:10] Meneer Keuze wil nog een vraag stellen, mevrouw Kreuger, u ook.

[1:21:13] Ja, dan mag u dat nu doen en dan gaan we dan aan naar Keuze.

[1:21:17] Ik zou heel graag precies willen begrijpen wat het woord tegen het LVB aanhouden betekent.

[1:21:21] De commissie-maier zegt gewoon, er is nu gerekend met blootstellingsresponscijfers uit, ik meen, 2002.

[1:21:29] Dus gaat er gewoon gerekend worden met de meest recente cijfers?

[1:21:32] Zegt de minister dat toe?

[1:21:35] Meneer de minister.

[1:21:36] Kijk, je moet per definitie altijd rekenen met de meest recente cijfers.

[1:21:39] Dat staat ook zo in de wet.

[1:21:40] Dus dat zal ook moeten, als het zo is.

[1:21:43] Dus ik heb ook gezegd, ik bekijk, maar ik wil daar nu niet voor op vrij lopen, want ik weet niet wat erin staat.

[1:21:48] Dat we bekijken wat voor gevolgen dat heeft voor het LVB.

[1:21:51] Maar dat zullen we zien op het moment dat het onderzoek er is.

[1:21:54] Prima. Meneer Keuze?

[1:21:56] Nee, niet meer nodig voorzitter. Mevrouw Keuger is al ingegaan op antwoorden.

[1:22:01] Was het iets? Had die nog een vraag? Niet? Prima. Dan gaan we de toezegging voorlezen.

[1:22:07] Er is nog één toezegging gedaan.

[1:22:12] Rond de zomer wordt de Kamer middels een beleidsbrief geïnformeerd met een tijdlijn voor de invulling van de afspraak uit het coalitieakkoord en zaken de New Balance Approach.

[1:22:22] De nieuwe balance approach was een toezegging aan het lidkeuze.

[1:22:26] En er is een twee minuten debat aangevraagd door lid Kosti.

[1:22:29] Dus dat verzoek gaan we doorgeleiden naar de Griffie Plenair.

[1:22:32] En dan zal lid Kosti met een zekerheid, grens en waarschijnlijkheid ook de eerste spreker worden.

[1:22:36] Daar dank ik de mensen op de publieke tribune die ons nu al gaan verlaten.

[1:22:40] We houden thuiskomst en ook de mensen die thuis hebben gekeken en geluisteren voor je digitale kanaal.

[1:22:44] De minister en zijn team, dienst, verslag en redactie, de Kamerboden, onze trouwe greffier.

[1:22:49] En de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

[1:22:51] We houden thuiskomst allemaal gezegende avond en ik sluit het debat.