Voorhang van het Besluit aanpassing regelgeving verhuur

[0:00:01] Goedemiddag. Welkom bij de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[0:00:07] Vandaag aan de orde is het commissiedebat met de titel voorhang van het besluit aanpassing, regelgeving, verhuur.

[0:00:14] Ik ben niet de voorzitter van deze commissie, maar omdat zowel de voorzitter als de ondervoorzitter verhinderd waren, neem ik deze taak op mij.

[0:00:23] Ik heet van harte welkom natuurlijk de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, mevrouw Boekholt O'Sullivan.

[0:00:30] Alle Kamerleden die ik aan u voor zal stellen op het moment dat ze het woord voeren.

[0:00:34] En natuurlijk iedereen die of op de tribune of op een andere manier meekijkt of meeluistert.

[0:00:39] Een aantal Kamerleden hebben aangegeven dit debat eerder te moeten verlaten.

[0:00:44] Dit is een dag, heb ik daar ook ervaring mee, die vol zit met heel veel verschillende debatten.

[0:00:50] Dat is geen desinteresse, maar een volle agenda.

[0:00:54] Dus u zult zien dat er af en toe wat gewisseld wordt.

[0:00:59] We hebben afgesproken om een spreektijd te hanteren van vijf minuten per fractie.

[0:01:04] Ik zou u willen voorstellen, normaal in deze commissie doen we vier interrupties.

[0:01:09] Ik ga proberen, uw toets zijn zes, maar dan het liefst natuurlijk wel kort en bondig.

[0:01:16] Goedemiddag.

[0:01:17] En dan geef ik als eerste het woord aan de heer Vlag, naams fractie van de SGP.

[0:01:21] En ook hij zal dit debat eerder moeten verlaten.

[0:01:24] Aan u het woord.

[0:01:26] Dank, voorzitter.

[0:01:28] Iedereen die wel eens een boot of een schip heeft bestuurd, weet het.

[0:01:31] Een te grote ruk aan het roer kan een koers volledig doen ontsporen.

[0:01:36] Koershouden betekent soms juist een beheerste en doordachte bijsturing.

[0:01:40] De wet betaalbare huur was zo'n ruige ruk aan het roer.

[0:01:44] Vandaar de tegenstem destijds van de SGP.

[0:01:47] Zeker om de huurmarkt in het spoor te houden was bijsturing nodig, maar we zien nu met leden ogen de uitpontgolf aan.

[0:01:54] Veel verhuurders hebben de laatste tijd hun woning te koop gezet.

[0:01:57] Niet alleen door deze wet, maar ook door fiscale regels, hogere rentes, toenemende regelgeving.

[0:02:03] Gevolg, minder huurwoningen en hogere huren.

[0:02:05] Mensen die zijn aangewezen op de middenhuursector staan nog meer op achterstand.

[0:02:10] En voorzitter, volgend jaar wordt de wet betaalbare huur geëvalueerd, maar vaak is gezond verstand ook bruikbaar.

[0:02:15] We hoeven die evaluatie echt niet af te wachten, om alvast wat aanpassingen te doen.

[0:02:19] En overigens ligt er ook een stevig onderzoek van CEO aan de grondslag.

[0:02:24] Voorzitter, voor de SGP is van belang dat de middenhuursector gezond wordt,

[0:02:27] waarin huurders betaalbare en redelijke huur betalen,

[0:02:30] waarin verhuurders voldoende rendement hebben om de woning te blijven verhuren,

[0:02:33] waarin excessen worden aangepakt en waarin de lusten en lasten eerlijk over huurders en verhuurders zijn verdeeld.

[0:02:40] Voorzitter, een deel van de wijzigingen die voorgesteld worden kunnen wij volgen.

[0:02:43] Neem de WOZ-prijsopslag. Daardoor kan de huur wat stijgen, maar blijft de woning gereguleerd.

[0:02:47] We steunen ook het schrappen van de minpunten bij het ontbreken van een buitenruimte.

[0:02:52] Tegelijk, buitenlicht is goed voor de mens. Goed dat het positief waarderen van de buitenruimte nog wel in het stand blijft.

[0:02:58] Waar de SGP kritischer over is, is de huuropslag voor kleine rijksmonumenten.

[0:03:04] Er ligt al een prijsopslag van 35% en kleine rijksmonumenten krijgen daar nog een extra huurstijging bovenop.

[0:03:11] Terwijl dit vaak panden zijn die slecht zijn geïsoleerd, waar de kosten ook voor de huurders hoog zijn.

[0:03:17] Kortom, de huurprijs per vierkante meter is al hoog. Wat is precies de noodzaak van deze verhoging?

[0:03:23] Ik kan erover heen gelezen hebben, maar volgens mij zegt het COO-onderzoek hier bijvoorbeeld niets over.

[0:03:27] Is de minister bereid hier nog eens goed naar te kijken en dit voorstel eventueel te schrappen?

[0:03:32] Voorzitter, de mogelijkheden voor tijdelijke contracten voor studenten worden uitgebreid.

[0:03:37] Vooropgesteld, we moeten voorkomen dat dit type contract een recept voor uitwassen wordt.

[0:03:42] Maar met doordachte randvoorwaarden kan het veel doelgroepen juist helpen.

[0:03:46] Welke ruimte ziet de minister om tijdelijke contracten breder toe te staan en wil zij dit onderzoeken?

[0:03:52] Voorzitter, ik denk daarbij ook concreet aan het mogelijk maken van tijdelijke huurcontracten voor pastorieën, woningen behorend bij kerken.

[0:04:00] Dat speelt geen duizenden huurwoningen vrij, maar elke woning is er één.

[0:04:04] Door de wet betaalbare huur kunnen leegstaande pastorieën niet meer tijdelijk worden verhuurd.

[0:04:09] Dat gebeurde heel veel, omdat er niet altijd een predikant aan een gemeenteverbond is.

[0:04:14] Is de minister bereid te onderzoeken of een tijdelijk contract hier weer toegestaan kan worden?

[0:04:18] We weten dat er een motie ligt om dit deel via wetgeving te regelen.

[0:04:22] De minister wil weten of de Kamer ruimte ziet om te bezien of dit toch via een AMVB geregeld kan worden.

[0:04:28] Ik hoor graag van de minister hoe zij dit voor zich ziet.

[0:04:31] En stel dat het toch inderdaad via een wet moet, op welke termijn kan het voorstel in de Kamer liggen?

[0:04:37] Voorzitter, vooral door het bijbouwen van middenhuurwoningen kan de voorraad worden vergroot en de huren getemperd.

[0:04:42] De nieuwbouwopslag is daarvoor een goede stimulans.

[0:04:45] Deze wordt nu voor een periode van vier jaar verlengd.

[0:04:48] Dat is mogelijk door een amendement wat ik destijds heb ingediend en wat ook is aangenomen.

[0:04:52] Die vier jaar klinkt wel redelijk willekeurig.

[0:04:55] Verhuurders en ontwikkelaars moeten net als huurders weten waar ze de komende tijd aan toe zijn.

[0:04:58] Waarom is precies voor deze termijn gekozen en waarom niet voor een langere periode?

[0:05:02] Volgend jaar wordt de wet betaalbaar huur verder geëvalueerd.

[0:05:05] Een goed moment om te bezien of er aanvullende aanpassingen nodig zijn.

[0:05:09] Ook om bijvoorbeeld te bekijken of de theoretische waardering in het WWS-stelsel nog aansluit bij de waardering van huurders in de praktijk.

[0:05:15] Is de minister bereid dit te onderzoeken?

[0:05:17] Maar voorzitter, er is meer nodig om het aantal huurwoningen te verhogen.

[0:05:20] De EU heeft de weg gebaand voor corporaties om meer middenhuurwoningen te bouwen.

[0:05:25] Het duurt echt veel te lang voordat dit omgezet is naar Nederlandse wetgeving.

[0:05:29] Fiscale wetgeving moet echt versneld verbeterd worden.

[0:05:32] Ik roep de minister op om ook hierop tijd te sturen. Tot zover.

[0:05:35] Dank u wel. Dat was de heer Vlag. Hij sprak namens de SGP.

[0:05:39] Ik zie dat er geen interruptie zijn. Dan ga ik verder met de volgende spreker.

[0:05:42] Dat is de heer Klemnik. Hij spreekt namens de fractie van JA21. En nu het woord.

[0:05:46] Dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter. De wet betaalbare huur is de wet geen beschikbare huur geworden.

[0:05:52] Precies zoals JA21 al voorspelde en waarom hij tegenstemde destijds.

[0:05:56] Een keer een dagelijker sprak ik met Raymond uit Limburg, een klein ondernemer met twee jonge kinderen.

[0:06:01] Door hard te werken en een stukje hypotheek heeft hij een pand kunnen kopen dat hij verhuurt.

[0:06:06] Het is zijn pensioen. Daar moet hij als ondernemer ook zelf voor zorgen natuurlijk.

[0:06:10] Door de wet betaalbare huur werd potstap zijn huurwoning gereguleerd.

[0:06:14] De politiek, de overheid bepaalt hoeveel huur hij mag vragen.

[0:06:17] De overheid bepaalt de jaarlijks huurverhoging.

[0:06:20] De huurprijs daalde met een dikke 300 euro per maand.

[0:06:23] Hij draait nu op cashflow elke maand verlies met zijn woning, zijn investering.

[0:06:28] Zijn pensioenvoorziening op zeep geholpen door deze wet.

[0:06:31] Uitponden verkopen is eigenlijk de enige optie die nog rest.

[0:06:34] Ik sprak ook met Johan uit Brabant. Hij heeft meerdere panden in het stedelijk gebied in Brabant.

[0:06:39] Hij vuurt woning voor 900 euro per maat, het sociaal segment.

[0:06:43] En beste collega's, reek u even mee. Dat is een opbrengst van ongeveer 10.800 euro per jaar.

[0:06:47] De woning is zo'n drie ton waard en met de Redementbox 3 moet hij zo'n 6.400 euro per jaar aan belasting betalen.

[0:06:55] Een brutoopbrengst van zo'n 4.000 euro per woning.

[0:06:58] Maar daar moeten nog diverse kosten van af die niet aftrekbaar zijn.

[0:07:00] Denk aan verzekeringen, groot onderhoud.

[0:07:03] En dan blijft eigenlijk op deze investering van meer dan drie ton een netto rendement over van 2500 euro per pand per jaar.

[0:07:11] Een schamele 1%.

[0:07:13] Voorzitter, dit zijn de voorbeelden uit de echte wereld.

[0:07:17] Dit zijn niet de pandjesmerkers waar linkse partijen het altijd over hebben.

[0:07:20] Dit is er ook niet het groot kapitaal.

[0:07:23] Politieke linkse ideologie verblindt de zicht op de werkelijkheid.

[0:07:25] Dit zijn ondernemers, investeerders groot en klein, die onze woningmarkt proberen draaiende te houden.

[0:07:31] Door verhuur, door nieuwbouw, door verbouw.

[0:07:35] Zet ze niet in een verdachte bankje, maar help ze te investeren.

[0:07:39] Voorzitter, er is bijna geen middenhuur meer over.

[0:07:41] In de eerste 21 maanden van deze wet zijn al 66.541 woningen van huur naar verkoop gegaan, uitgepond.

[0:07:50] 2,8 keer meer dan het meest optimistische scenario die voorspeld was over een periode van 10 jaar.

[0:07:55] En we staan al bijna op 50% uitbonding van het meest negatieve scenario in tien jaar, maar dat in twee jaar tijd.

[0:08:02] De aanpassing die de minister nu heeft voorgesteld zullen we ook steunen.

[0:08:06] Maar het is too little too late, voorzitter.

[0:08:10] Signalen die ik ontvang, de uitvraag onder vastgoede eigenaren laat het ook zien,

[0:08:14] is dat het uitbond niet gaat stoppen met deze maatregelen.

[0:08:17] Er is meer nodig en is de minister bereid om meer te gaan doen.

[0:08:21] Bijvoorbeeld de WOZ-prijsopslag toch te vergroten, in plaats van wat er nu in het voorstel staat.

[0:08:25] Of het verhogen van de WBS-indexering met CPI plus 1%.

[0:08:29] Is de minister daartoe bereid?

[0:08:31] En is de minister weer bereid tijdelijke huurcontracten weer toe te staan?

[0:08:34] En kan de evaluatie van de wet betaalbare huur, al is het maar gedeeltelijk, naar voren worden gehaald zodat we sneller kunnen handelen?

[0:08:43] Voorzitter, het geduld met deze minister begint wel langzaam op te raken.

[0:08:46] Als het een crisis is, moet je het aanpakken als een crisis, zei de minister.

[0:08:51] Maar we merken er eigenlijk te weinig van.

[0:08:53] In plaats van handelen gaat deze minister eerst zelf oriënteren in een gesprek.

[0:08:57] En als ze al handelt, dan doet ze precies het verkeerde.

[0:09:00] Namelijk de wet voorrang status house intrekken, waardoor Nederlanders langer worden gediscrimineerd op de eigen woningmarkt.

[0:09:06] Het is voor ons onvergevelijk.

[0:09:08] Voorzitter, de minister moet meer gaan doen.

[0:09:10] Raymond uit Limburg overweegt te gaan uitponden.

[0:09:13] Johan uit Brabant verkoopt straks zijn woning als hij vrijkomt.

[0:09:17] Een investeerskapitaal wordt niet opnieuw ingezet voor Nederland, maar gaat naar het buitenland.

[0:09:20] We zien een kapitaal vlucht.

[0:09:21] Voorzitter, het is crisis.

[0:09:23] We hebben een crisismanagement nodig.

[0:09:24] Hadden we die maag.

[0:09:25] Dank u wel.

[0:09:26] Dank u wel, heer Klemming.

[0:09:27] Deze interruptie voor u van de heer De Hoop, GroenLinks BVD.

[0:09:32] Ja, voorzitter.

[0:09:33] Inhoudelijk ben ik het behoorlijk met de heer Klemming oneens.

[0:09:37] De bijdrage verrast mij niet, maar een aantal opmerkingen en tussenzinnen in de bijdrage wel.

[0:09:41] En daar wil ik graag even op doorvragen.

[0:09:43] Want op een gegeven moment zei de heer Klemming het geduld met deze minister raakt op.

[0:09:46] Hij zei zelfs onvergevelijk.

[0:09:48] Dat vind ik best grote woorden.

[0:09:50] Wat betekent dat dan?

[0:09:51] Dat hij die woorden gebruikt.

[0:09:53] En hoe moeten we dat lezen?

[0:09:55] De heer Klemmink, jij in de twintig.

[0:09:58] Ja voorzitter, dat heeft te maken met het intrekken van het wetsvoorstel voor hun statushouders.

[0:10:03] Die in mijn ogen discriminerend werkt van de Nederlands op de woningmarkt.

[0:10:07] Wat wij gedaan hebben met een aantal andere partijen, zei ik meteen even bij.

[0:10:11] Is een initiatief wetsvoorstel ingediend om zo snel mogelijk een einde maken aan discriminatie van de Nederlands op de woningmarkt.

[0:10:16] En ik reken de minister dat toch wel aan.

[0:10:17] Ik zie natuurlijk in het coalitieakkoord dat ze uiteindelijk ook wil naar het afschaffen van de voor- en statushouders.

[0:10:24] Dus dat einddoel zit erin.

[0:10:26] Maar ik snap echt niet waarom deze minister een wetsverstel die klaar lag voor behandeling heeft ingetrokken.

[0:10:30] Het gaat om zwaarwegend iets.

[0:10:32] Het gaat over discriminatie in mijn ogen van Nederlands op de wonenmarkt.

[0:10:35] Dat vind ik onvergevelijk.

[0:10:38] De Hoop, Groenigse BVD.

[0:10:39] Voorzitter, het is volgens mij ook duidelijk dat mijn fractie best inhoudelijke kritiek heeft op deze minister.

[0:10:44] Maar de woorden onvergevelijk, dat zijn echt hele grote woorden.

[0:10:47] Er komt vaak ook wel iets achteraan aan de politieke data.

[0:10:49] Dus ik vraag u toch even door, want een initiatiefwet daartegen over indienen,

[0:10:55] of je daar de woorden onvergevelijk voor moet gebruiken, dat is aan de heer Clemmink zelf natuurlijk.

[0:11:00] Maar heeft dit dan ook een politieke consequentie, is dan toch de vraag,

[0:11:03] omdat u nu twee keer die woorden gebruikt, en ik denk dat het dan wel eerlijk is dat u dat zegt.

[0:11:07] Ik ga naar de heer Clemmink, jij in de twintig.

[0:11:09] De politieke consequentie is dat ik probeer deze minister naar rechts te trekken,

[0:11:13] en haar meer een rechtse koers te laten varen.

[0:11:15] Bijvoorbeeld door het gebruik te maken met andere collega's in deze Kamer voor een initiatiefwet.

[0:11:19] Nou, ik ben ook benieuwd inderdaad wat daarvoor een reactie op komt vanuit deze minister.

[0:11:23] Ik ben ook benieuwd naar een aantal vragen die ik vandaag heb gesteld weer op dit dossier.

[0:11:26] En dat ga ik afwachten.

[0:11:29] Helder, ik geef het woord aan de heer Van Leijen D66.

[0:11:31] Maar het bordje van de PVV, heer Moorman, staat ook bij u.

[0:11:35] Dat is misschien wat verwarrend voor de kijkers.

[0:11:37] De heer Van Leijen D66.

[0:11:39] D66, PVV zit er volledig op een lijn uiteraard.

[0:11:43] Nee, zonder dolle, ik schrik ook even van de woorden onvergevelijk.

[0:11:46] En ik zat het ook nog even een beetje af te pellen voor mezelf.

[0:11:48] U vindt die voorrangspositie van status houden, daar vindt u er wat van.

[0:11:51] Dat is bekend.

[0:11:52] De minister heeft aangegeven, ik kom in een voorstel.

[0:11:55] Dus zoals mij wordt u op uw wenken bediend.

[0:11:58] Tegelijkertijd zegt u, ik kom in een eigen initiatiefvoorstel en ik vind het onvergevelijk.

[0:12:02] Dat geeft mij toch een beetje de indruk dat het is van, ja, het moet mijn voorstel zijn,

[0:12:05] want ik wil hier het politieke profiel oppakken.

[0:12:07] Het gaat mij om het fotootje met Mona Keijzer.

[0:12:09] Het gaat mij om het fotootje van de heer Klaassen van de groep Markensauer, DNA heette ze tegenwoordig.

[0:12:14] Terwijl er gewoon aan een wetsvoorstel wordt gewerkt.

[0:12:17] Kunt u dat eens verklaren?

[0:12:19] Klemmekje 21.

[0:12:21] Ja voorzitter, wat mij betreft, maar u kent het standpunt van jaar 21.

[0:12:25] Had die vervolging voor statushuis al veel eerder afgeschapt moeten worden.

[0:12:30] Ik vind het oprecht inderdaad discriminerend van Nederlands op de woningmarkt.

[0:12:33] Je zou maar jarenlang op een woning zitten te wachten en dan komt er eindelijk een keer een woning vrij.

[0:12:37] En dan word je links ingehaald door een statushuis.

[0:12:39] Ik vind inderdaad dat we dat niet moeten doen.

[0:12:41] Het discrimineren van Nederlanders op de wonenmarkt is een zwaar maatschappelijk effect.

[0:12:48] De wet moet zo snel mogelijk ingevoerd worden.

[0:12:51] Deze minister had kunnen maken van een uitstekende wetvoorstel wat klaar lag.

[0:12:54] Hij heeft er zelf voor gekozen om een andere route te varen.

[0:12:57] Wel met hetzelfde doel, constateer ik.

[0:12:59] Dat levert wel extra tijd op.

[0:13:00] Extra keren dat Nederlanders op de wonenmarkt worden gediscrimineerd.

[0:13:03] Ja, ik vind dat nogal wat.

[0:13:06] Helder, ik kom zo bij u.

[0:13:09] Ik wijs u er wel allemaal op dat dit debat gaat over de voorhang van het besluit aanpassing, regelgeving, verhuur.

[0:13:16] U gaat natuurlijk over uw eigen inbreng, maar bij de interruptie wil ik daar ook nog één keer op wijzen.

[0:13:21] De heer Van Leijen, D66.

[0:13:23] Dank voorzitter. Daar kom ik dan toch nog even op terug.

[0:13:27] Want laten we wel wezen, mevrouw Keijzer is nergens gekomen met haar wetsvoorstel.

[0:13:30] Dat weet u zelf ook.

[0:13:32] En nu is er een minister die wel een voorstel oplevert wat een doel heeft wat u deelt.

[0:13:37] en dan komt u met tekst als onvergefelijk

[0:13:39] ik kan dat echt niet rijmen met elkaar

[0:13:40] dus ik vraag u nog een keer waar zit het dan nou precies

[0:13:43] en u krijgt precies wat u wil

[0:13:44] maar toch komt u met dit soort termen

[0:13:45] is dit voor de bühne of zit hier iets anders achter

[0:13:49] het valt mij sowieso op hoor

[0:13:51] dat de collega van de 60 helemaal niet ingaat

[0:13:53] over het onrecht wat Nederlands wordt aangedaan

[0:13:55] op de woningmarkt

[0:13:57] maar verder wel gaat het over de parlementaire procedures

[0:13:59] ik blijf bij de constatering

[0:14:01] dat er een uitstekende wetsvoorstel voor lag

[0:14:03] dat hadden we kunnen behandelen

[0:14:04] En er waren veel eerder van deze onwenselijke situatie afgeweest.

[0:14:07] Het is de keuze geweest van deze minister en de coalitie om dat niet te doen.

[0:14:10] En ik vind dat zeer kwalijk.

[0:14:13] Dank u wel.

[0:14:14] En dan ga ik naar de heer Mooyman.

[0:14:16] Hij spreekt namens de PVV.

[0:14:17] Dank u wel, voorzitter.

[0:14:19] U zei het al.

[0:14:20] We hebben het vandaag over een pakket aan wijzigingen van de wet betaalbare huur.

[0:14:25] En de wet is in het leven geroepen om huurders te beschermen tegen excessieve huurprijzen en stijgingen daarvan.

[0:14:31] En voor de invoering van de wet steeg huurprijzen hard.

[0:14:34] en werden bij een bewonerswisseling woningen steeds vaker voor forse en hogere prijs verhuurd,

[0:14:39] waar ze onbereikbaar werden voor veel mensen.

[0:14:42] En dat zorgde voor gevallen waar mensen gedrongen werden om de hoofdprijs te betalen,

[0:14:45] terwijl die prijs vaak niet in verhouding stond tot de kwaliteit van de woning.

[0:14:50] En de PVV heeft de wet in der tijd ook gesteund, omdat we het doel van de wet goed vonden,

[0:14:55] namelijk buitensporige huren die mensen in de problemen brachten, tegengaan.

[0:15:00] Tegelijkertijd is er de afgelopen jaren veel veranderd op volkshuisvestelijk en fiscaal gebied.

[0:15:05] Verschillende wetten die impact hebben op huurders en verhuurders, het verbod op tijdelijke huurcontracten.

[0:15:10] Maar het belangrijkste van allemaal is wel de situatie om Trendbox 3, die met name kleine particuliere verhuurders hard raakt.

[0:15:18] Deze zien zich steeds vaker gedwongen om een tweede woning voor verhuur, die ze in veel gevallen met moeite bij elkaar hebben gespaard,

[0:15:24] te verkopen omdat verhuur minder rendabel is of soms zelfs geld kost.

[0:15:29] En dit heeft geleid tot een golf aan verkopen die in 2025 een nieuw hoogtepunt heeft bereikt.

[0:15:35] Ruim 42.000 huurwoningen werden individueel verkocht, bijna 14% meer dan een jaar eerder en een verdubbeling ten opzichte van 2022 en 2023.

[0:15:44] En het gevolg is dat de middenuursector aan het verdwijnen is en we moeten die cijfers ook serieus nemen.

[0:15:49] En als we kijken naar een inventarisatie onder particuliere verhuurders, blijkt dat 11% van de verhuurders de wet betaalbare huur aanwijst

[0:15:57] als voornaamste oorzaak van de uitpontgolf, terwijl 35% de situatie in box 3 als belangrijkste reden noemt

[0:16:04] en 51% de combinatie van de wetbetaalbare huur en box 3.

[0:16:09] En ook dat signaal nemen we serieus.

[0:16:11] En als u daar even een pauze wil laten vallen, geef ik het woord aan de heer Vlag, SGP, voor een interruptie.

[0:16:16] Ik ben het best regelmatig met de heer Moorman eens op het gebied van woonbeleid.

[0:16:21] Maar hierin hebben we ook verschillend gestemd destijds bij de wetbetaalbare huur.

[0:16:25] En zoals de heer Mooijman het nu opzomt, reist bij mij wel de vraag van welke reflectie levert dat op bij de PVV-fractie omtrent hun voorstem.

[0:16:34] Want de feiten zoals die werden opgezomt zijn ook nadrukkelijk aangedragen, onder andere door mij, maar ook de woordvoerder van de VVD destijds.

[0:16:42] Desondanks heeft de PVV-fractie gemeend voor die wetten moeten stemmen. Hoe reflecteert de heer Mooijman daar terugkijkend nu op?

[0:16:47] Mooijman, PVV.

[0:16:49] Dank u wel, voorzitter. Ik zal er straks in mijn betoog ook nader op ingaan, maar ik wil dat ook nu alvast doen.

[0:16:55] Nogmaals, waar ik mijn betoog ook mee begon, is het doel achter de wet.

[0:16:59] Namelijk het tegengaan van excessieve huurprijzen en stijgingen daarvan.

[0:17:04] Daar was het ons om te doen.

[0:17:05] Ik denk ook dat de huidige problematiek waar we nu mee zitten deel zijn van een breder pakket aan oorzaken.

[0:17:11] Ik heb net al even box 3 genoemd die toch echt met name voor de grote problemen zorgt waar verhuurders nu mee te maken hebben.

[0:17:20] Maar er zijn natuurlijk ook een aantal andere zaken, zoals de vaste huurcontracten, de manier waarop dat is vormgegeven, het verbod op die tijdelijke contracten.

[0:17:29] Dus als we moeten reflecteren, dan wil ik ook vooral vooruit gaan kijken.

[0:17:33] Vooruitkijken in de zin dat er wijzigingen zijn waar wij, denk ik, steun aan kunnen verlenen, die verder gaan dan alleen dit pakket dat nu voor ligt.

[0:17:43] En daar zal ik straks in mijn bijdrage ook verder op komen.

[0:17:46] Is dat voor u of toen, de heer Vlag?

[0:17:48] Ik kijk naar de heer Nobel, VVD, voor een interruptie.

[0:17:52] Ja, voorzitter.

[0:17:53] Ik moet zeggen, ik vind het heel sterk wat de heer Moorman hier doet.

[0:17:56] Want hij geeft aan namens de PVV, we hebben ooit deze wet gesteund.

[0:17:59] Omdat we de verwachting hadden dat hij iets zou brengen waar we volledig achter staan.

[0:18:03] Namelijk dat die huurden niet zo excessief stijgen.

[0:18:06] En we willen huurders beter beschermen.

[0:18:07] En tegelijkertijd geeft de heer Moorman ook gewoon toe.

[0:18:09] Hij kijkt naar de feiten.

[0:18:10] Hij ziet dat dat niet het effect is wat heeft plaatsgevonden.

[0:18:13] En ik ben heel erg blij dat hij ook eigenlijk wil vooruitkijken.

[0:18:16] van wat kunnen we nog meer doen, ook voordat die evaluatie er ligt.

[0:18:20] Dus mijn handreiking naar de heer Moijman zou ook zijn,

[0:18:22] laten we bijvoorbeeld kijken wat zouden we nog bij het WWS-stelsel kunnen doen

[0:18:25] of met die tijdelijke huurcontracten.

[0:18:27] Alle stappen die we nu kunnen zetten om dat wooninfarct tegen te gaan

[0:18:30] en niet als politiek met een aspirintje te komen om dat op te lossen,

[0:18:34] daar hoop ik de PVV aan de zijde van de VVD te vinden.

[0:18:37] De heer Moijman, PVV.

[0:18:39] Dank u wel, voorzitter.

[0:18:41] Kijk, ik denk dat als we kijken naar de wet, is het natuurlijk onwenselijk

[0:18:45] en de gehele situatie daaromtrendt de situatie waarin je zit op het moment dat de middenhuursector dreigt te verdwijnen.

[0:18:53] Zoals ik al zei, er zijn natuurlijk wel meerdere oorzaken die daaraan ten grondslag liggen,

[0:18:57] waarvan de voornaamste oorzaak waarschijnlijk deze wet ook niet is.

[0:19:01] Ik zal straks verder in mijn betoog ook komen op hoe we er naar kijken ten aanzien van dit specifieke pakket

[0:19:07] en welke elementen we daarin wel en niet kunnen steunen.

[0:19:10] Maar ook in de tijd van de daadwerkelijke stemming van de wetbetaalbare uur

[0:19:15] hebben we ook al aangegeven dat we wel goed zullen blijven kijken naar de effecten ervan en bij kunnen sturen waar dat wenselijk is.

[0:19:22] Is dat afdoende? Dan kunt u het betoog vervolgen. Het woord is aan de heer Mooiman.

[0:19:26] Dank voorzitter. Want wat de PVV betreft is het hierbij en ook in de antwoorden die ik zojuist heb gegeven wel belangrijk dat huurders en verhuurders niet tegen elkaar worden opgezet.

[0:19:39] Onze fractie zal verhuurders geen Loesje pandjesbazen noemen, maar we willen ook huurders niet nog meer laten betalen dan zij al doen.

[0:19:47] Want we moeten kijken naar waar de daadwerkelijke oorzaak ligt.

[0:19:50] En dat is toch met name box 3.

[0:19:52] Het is immers de overheid zelf die kleine verhuurders dermate zwaar belast dat zij gedwongen worden om hun woning te verkopen.

[0:19:59] En ook ligt er ruimte om regels te versoepelen waar het niet gelijk gaat om het verhogen van de huur.

[0:20:07] Maar toch kiest het kabinet ervoor om de rekening nu wel voornamelijk bij de huurders neer te leggen.

[0:20:12] En voorzitter, de PV heeft zich in een eerder stadium uitgesproken tegen een deel van de wijzigingen zoals die nu worden voorgesteld.

[0:20:19] En van die lijn wijken we niet af.

[0:20:21] De voorliggende voorstellen die resulteren in een hogere huur dan nu het geval is, steunen wij dan ook niet.

[0:20:28] Maar de voorgenomen aanpassingen, zoals die nu worden voorgesteld, zullen de uitpuntgolf naar verwachting ook maar met circa 6% doen temperen.

[0:20:36] Terwijl de effecten voor veel mensen harder voelbaar zullen zijn.

[0:20:40] We steunen wel het verlengen van de nieuwbouwopslag.

[0:20:42] Die is ons inziens nodig om de bouw van huurwoningen ook na 2027 mogelijk te maken.

[0:20:47] Evenals het breder beschikbaar stellen van tijdelijke huurcontracten voor studenten.

[0:20:51] Daar zit al een tijd een mitsmes tussen wat studenten willen en nodig hebben en wat er mogelijk is.

[0:20:57] En daarbij geef ik ook aan, ook richting de VVD, die recent het voorstel hebben gedaan ten aanzien van tijdelijke huurcontracten.

[0:21:03] Dat dat denk ik ook iets is waar we naar kunnen kijken zolang dat in een goede vorm met voldoende waarborgen wordt vormgegeven.

[0:21:10] En voorzitter, ik wil de minister ook net als mijn collega's vragen om haast te maken met de evaluatie van de wet.

[0:21:17] Daar is eerder ook al toe opgeroepen vanuit meerdere partijen uit de sector.

[0:21:21] En ik wil de minister vragen hoe zij daarnaast kijkt naar lokale koppen die bovenop de wet betaalbare huur worden toegevoegd.

[0:21:28] Want als we kijken naar bovenwettelijke eisen, dan zien we die niet alleen waar het gaat om de bouwvoorschriften,

[0:21:33] waar de minister ook in het kader van stoer mee bezig is,

[0:21:36] maar zien we die ook op gemeentelijk niveau met uiteenlopend beleid,

[0:21:40] waarvoor worden gesteld aan verhuur of woninggebruik,

[0:21:43] die in sommige gevallen ook negatieve effecten met zich mee kunnen brengen.

[0:21:46] En de vraag is aan de minister of zij scherp heeft in hoeverre deze gemeentelijke regelgeving impact heeft

[0:21:52] op het aantal beschikbare huurwoningen,

[0:21:54] en of zij ook bereid is om strijdige, bovenwettelijke, lokale bepalingen te inventariseren.

[0:21:59] En tot zover, voorzitter.

[0:22:01] Dank u wel.

[0:22:02] Dat was hier mooi, mijn naam is de PVV.

[0:22:03] Er is nog een interruptie van de heer Klemmink, jaar 21.

[0:22:07] Ja, voorzitter, dank u wel.

[0:22:08] Ik zit te luisteren naar de betrokken van mijn collega van de PVV.

[0:22:12] Hij deelt de zorgen die we hebben dat het middenuur eigenlijk aan het verdampen is

[0:22:16] en als u opletten dat het zelfs bijna maar verdwenen is, terwijl hij keihard nodig is.

[0:22:20] Ook voor de doorstroming van de sociale woning, maar ook bijvoorbeeld voor mensen die gaan scheiden.

[0:22:23] en toch ineens plots een tijdelijke woning nodig hebben.

[0:22:27] Een deel van de voorgestelde maatregelen steunt hij, een deel steunt de collega niet.

[0:22:32] Maar is nu overal dan het beeld dat er voldoende wordt gedaan om dat uitbonden tegen te gaan?

[0:22:37] Want ik denk niet namelijk dat dat de conclusie kan zijn uit de bijdrage van mijn collega van de PVV.

[0:22:42] En dan roept hij wel de vraag op, wat wil hij dan nog wel doen de komende jaren,

[0:22:45] voordat we aan bijvoorbeeld een box 3-discussie kunnen beginnen?

[0:22:48] Twee vragen in één, slim gedaan. De heer Moijman, PV.

[0:22:50] Dank u wel voorzitter. Goede vragen en ik heb zeker niet de conclusie dat er nu voldoende wordt gedaan. Dat denk ik niet.

[0:22:59] Tegelijkertijd is het pakket dat nu voor ligt, zoals ik al zei, is daar de verwachting van dat slechts 6% tempert van de daadwerkelijke uitbontgolf.

[0:23:07] Dus we moeten ook niet doen alsof het pakket dat nu voor ligt, dat ook hele zware neveneffecten heeft, namelijk hogere huren.

[0:23:14] Alleen al de WOZ-prijsopslag kan leiden tot ongeveer 96 euro per maand aan extra huur.

[0:23:20] Dat zijn zwaardere neveneffecten dan de voordelen die deze wijzigingen, die deze besluiten opleveren.

[0:23:28] Uiteindelijk, en die mening wordt nog wel breed gedeeld als ik zo naar de analyses en inventarisaties kijk,

[0:23:35] ligt het echte probleem wel bij Box3.

[0:23:38] En ik denk dat we daar ook voor die tijd best met elkaar om tafel kunnen zitten,

[0:23:41] hoe we daar aan oplossingen kunnen werken.

[0:23:44] Tegelijkertijd denk ik ook dat er qua regelgeving versoepelingen kunnen plaatsvinden,

[0:23:49] Dan wel op gemeentelijk niveau, dan wel zoals collega van de VVD, de heer Nobel.

[0:23:55] Nobel had ook een motie ingediend over tijdelijke huurcontracten.

[0:23:58] Waar je ook zou kunnen nadenken van hoe zouden we dat op een manier kunnen vormgeven die verlichting biedt.

[0:24:03] Maar tegelijkertijd ook een incentive om wel een vast contract aan te bieden.

[0:24:09] Maar waar het echt niet anders kan, een tijdelijk contract.

[0:24:11] Ik denk dat we naar dat soort vormen kunnen kijken.

[0:24:13] Dat zowel huurders als verhuurders er baat bij kunnen hebben.

[0:24:16] Maar die zie ik niet terug in dit pakket.

[0:24:18] En ik reflecteer op dit moment op dit pakket.

[0:24:22] Oké, en dat is afdoende. Dan ga ik naar de inbreng van de heer Van Leijen.

[0:24:25] Hij spreekt namens de fractie van D66 aan u het woord.

[0:24:28] Dank voorzitter en fijn dat u ook geheel vrijwillig weer wil voorzitten vandaag.

[0:24:34] Voorzitter, het tekort aan huurwoningen is een norm.

[0:24:37] Vooral in het middensegment.

[0:24:39] Veel Nederlanders zijn juist op die woningen aangewezen.

[0:24:41] Jonge starters die aan hun leven willen beginnen.

[0:24:44] Ouders die in een scheiding liggen.

[0:24:45] Of de leraar die dicht bij de school wil wonen waar hij of zij werkt.

[0:24:50] Daarom is het zo belangrijk dat we met de collega's hier elke dag werken om de wankrisis te lijf te gaan.

[0:24:55] En daarbij oplossingen op alle vlakken aangrijpen.

[0:24:59] Voorzitter, mijn fractie wil huurbescherming die werkt.

[0:25:04] De huurbescherming in de wet betaalbare huur is er natuurlijk met een reden.

[0:25:08] Huurwoningen die in het middensegment huren, werden in het vrije segment verhuurd tegen hoge prijzen.

[0:25:14] Dat willen we niet meer.

[0:25:15] D66 wil juist middenhuurwoningen zien.

[0:25:18] Huurders en woningzoekenden verdienen een overheid die hen beschermt.

[0:25:22] Tegen toge huren, enerzijds, maar ook tegen een tekort aan woningen om überhaupt in te wonen.

[0:25:28] Daarom moeten we bouwen aan een wet betaalbare huur die nog decennia mee kan.

[0:25:34] Want waar we voor de invoering van de wet betaalbare huur zagen dat middenhuurwoningen voor 2000 euro per maand werden verhuurd,

[0:25:41] zien we nu dat ze maar zou worden verkocht.

[0:25:44] En weer maken woningzoekenden geen kans op een middenhuurwoning.

[0:25:48] Terwijl het aanbod al enorm klein is.

[0:25:49] Dat is slecht nieuws voor de starter, de gescheiden ouder of de leraar.

[0:25:53] En als u daar heel even een pauze wil uitvallen, dan ga ik...

[0:25:56] Mooi moment.

[0:25:57] Naar een interruptie van de heer De Hoop, Groenig-Stevia.

[0:26:00] Ja, want ik ben wel benieuwd naar de analyse van de heer Van Leijen van de woningen die nu uitgepond worden.

[0:26:05] Want in mijn beeld zijn dat vooral heel veel dure woningen die werden verhuurd voor een te hoge prijs,

[0:26:10] die nu gereguleerd zouden worden en die nu verkocht worden.

[0:26:14] Maar het zijn niet woningen die al voor een middenhuurprijs, zoals we die wilden faciliteren in de wet betaalbaar huur, verhuurd worden.

[0:26:20] Dus het zijn toch vooral woningen die te duur verhuurd werden en die nu naar de koopmarkt gaan.

[0:26:25] Dat voegt toch niet iets toe aan de middenhuurwoningen die we zouden willen.

[0:26:29] Van Leijen D66.

[0:26:30] Voorzitter, maar dat is dus juist wel de situatie waar we naar toe moeten, zeg ik tegen de heer De Hoop.

[0:26:34] We willen dat juist die woningen, beschermd met huurbescherming, middenhuurwoningen worden.

[0:26:39] Dat ze niet worden verkocht, dat ze niet meer in het vrije segment worden aangeboden,

[0:26:42] maar dat ze middenhuurwoningen worden met een goed functionerende, wetbetaalbare huur.

[0:26:46] Want die woningzoekenden hebben die woningen nodig.

[0:26:49] De Hoop Groning Spefria.

[0:26:51] Ja, en dan is mijn vraag, hoeveel middenhuurwoningen denkt de heer Van Leijen dat deze aanpassingen opleveren?

[0:26:57] Want mijn beeld is dat bijvoorbeeld geborgde financiering veel meer middenhuurwoningen oplevert,

[0:27:02] meer investeringsruimte.

[0:27:03] Dat is allemaal wetgeving waar we nog steeds op wachten van het kabinet,

[0:27:06] wat denk ik net al veel meer oplevert.

[0:27:08] Maar deze maatregel, waarbij vooral hele dure huurwoningen uitgepond worden en dat je daar denk ik niet mee voorkomt, is daarmee best wel scherp meteen afwijken van de wet betaalbaar huur.

[0:27:20] En ik zou toch van de heer Van Leijen uitgebreider willen horen waarom ik denk dat dat dan een goed idee is.

[0:27:25] Van Leijen D66.

[0:27:26] En voorzitter, het gaat natuurlijk om het totaalpakket. De hoop heeft helemaal gelijk.

[0:27:30] Die positie voor middenhuur voor woningcorporatie, die moet er zo snel mogelijk komen, dat gaat heel veel doen.

[0:27:36] En ook de heer Moorman had gelijk.

[0:27:38] Box 3 gaat ook enorm helpen.

[0:27:40] En het is uiteindelijk een combinatie van maatregelen die je bij elkaar pakt,

[0:27:43] die zorgen dat je dat middenhuuraanbod op orde krijgt.

[0:27:47] Daar moet je naar kijken.

[0:27:48] Tegelijkertijd moet je ook niet blind zijn voor het feit dat nu massaal middenhuurwonen verdwijnen.

[0:27:52] Als je dat met elkaar echt ziet gebeuren, dan moet je ook het lef hebben

[0:27:55] en daar maatregelen ook tegen durven te nemen.

[0:27:58] Met gerichte maatregelen op de wet betaalbare huur.

[0:28:01] De heer De Hoop, GroenLinks, BVD.

[0:28:03] Dan zal ik toch graag even wat uitzoomen met de heer Van Leijen.

[0:28:06] Want als je het vergelijkt met bijvoorbeeld 2021, dan zijn er in de grote steden nog altijd meer woningen die verhuurd worden in de private sector dan op dat moment.

[0:28:17] Dus zelfs nu zijn die verhuurderwoningen hetzelfde of nog meer.

[0:28:21] Als je teruggaat naar 2015, worden er veel meer private huurwoningen verhuurd.

[0:28:27] Dus staart de heer Van Leijen zich niet blind op 2022, 2021, het moment dat die wet werd ingevoerd?

[0:28:33] En is het niet verstandiger om het meer uit te zoomen en met elkaar uit te kijken

[0:28:37] dat er überhaupt relatief veel private huurwoningen waren

[0:28:40] en dat het niet gek is dat het nu een beetje inslinkt?

[0:28:43] Op 2024 werd de wet ingevoerd, maar de heer Van Leijen, D66.

[0:28:47] Dank u voorzitter.

[0:28:48] Volgens mij gaat het niet om blind staren, het gaat niet om uitzoomen, het gaat om vooruitkijken.

[0:28:53] Waar je naartoe wil, is dat je middenhuurwoningen krijgt.

[0:28:56] En volgens mij kan het de heer De Hoop het niet met mij oneens zijn dat we daar een probleem hebben.

[0:29:00] We hebben veel te weinig middenhuurwoningen en ik weet dat u dat ook belangrijk vindt.

[0:29:04] U staat ook voor de verpleegkundigen, u staat ook voor de onderwijzer, u staat ook voor de politieagent.

[0:29:08] Dus laten we nou met elkaar werken aan een pakket dat zorgt dat het middenhuurwoningen op orde blijft en dat het massaal verkopen van die woningen, dat helpt daarbij niet.

[0:29:16] Er zijn nog twee interrupties voor u. Ik ga eerst naar de heer Nobel van de VVD, daarna naar de heer Vlag van de SGP.

[0:29:22] De heer Nobel, VVD.

[0:29:24] Ja, voorzitter. Laten we inderdaad even uitzoomen van dit probleem.

[0:29:29] Ik ben het met D66 eens dat er eigenlijk grofweg twee zaken zijn die dan van belang zijn.

[0:29:34] Dat is aan de ene kant de fiscaliteit.

[0:29:35] Maar als we daar uitzoomen, dan is het eerlijke verhaal ook dat we waarschijnlijk pas 1 januari 2028 fiscaal iets kunnen doen.

[0:29:42] Ik denk dat de heer Van Leijen dat met me eens is.

[0:29:43] Dat betekent dat we tot 1 januari 2028 naar de andere knop moeten kijken.

[0:29:49] En dat zijn de regels.

[0:29:49] En dan is mijn vraag aan de heer Van Leijen, vindt hij dat op de wetbetaalbare huur er dan nu voldoende stappen zijn gezet om aan die regelkant in ieder geval iets te doen?

[0:29:59] Want slechts 6% van de investeerders in die middenhuurwoningen vindt dat.

[0:30:04] Van Leijen D66.

[0:30:05] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:30:07] Waar ik het mee eens ben, is dat er meer stappen nodig zijn.

[0:30:10] Daar zit hem deels op de wetbetaalbare huur.

[0:30:11] Als we zien dat daar iets ontstaat, dan moeten we durven optreden, dan moeten we die maatregelen nemen en dat moeten gerichte maatregelen zijn.

[0:30:17] Waar ik het ook met de heer Oop Nobel mee eens ben, is dat er meer nodig is.

[0:30:20] Dat we verdere stappen moeten nemen.

[0:30:22] En dat hij inderdaad, zoals de heer Nobel zelf zegt, dat de knop waar je aan moet draaien, dat weet u zelf ook, dat is de fiscaliteit.

[0:30:28] Gisteren is er nog een gestemd over een motie van u, met mevrouw Steen en mijzelf, om daarna te gaan kijken voor buitenlandse pensioenfondsen.

[0:30:34] Dus volgens mij zorgen wij met elkaar ervoor, en moeten we dat ook blijven doen, dat we er daar haast blijven maken.

[0:30:39] Wat ik echter niet ga doen, is de huurder weer volledig opleveren aan de gillen van de markt.

[0:30:45] Want de heer Nobel schetst een beeld dat voor de wetbetaalbare huur het allemaal halleluja was.

[0:30:50] Dat je naar buiten liep, de deur opendeed en de woningen, je struikelde er bijna over, want ze waren massaal beschikbaar.

[0:30:55] Dat was ook niet zo.

[0:30:57] De wetbetaalbare huur was een reactie op een wooncrisis die al was.

[0:31:00] Als je ziet dat daar dingen in zijn die beter kunnen, moet je dat durven aanscherpen.

[0:31:04] Maar verder moet je ook verder blijven kijken om dat klimaat echt op orde te brengen.

[0:31:08] En dat zit hem in de fiscaliteit.

[0:31:10] Nobel, VVD.

[0:31:12] Ja voorzitter, ik vind het jammer dat ik dus buiten die fiscaliteit eigenlijk van D66 niets hoor.

[0:31:17] En waarom ik dat jammer vind is dat D66 geeft telkens aan we willen tien nieuwe steden bouwen.

[0:31:21] En mijn angst is dat er straks tien steden verdwijnen in het middesegment als we door blijven gaan op de weg die we ingeslagen zijn.

[0:31:27] En dat is de reden dat ik namens de VVD meer stappen zal zetten.

[0:31:30] Meer dan de kleine stappen die nu gezet zijn op de wet evaluatie betaalbare huur.

[0:31:34] En daar hoop ik het D66 ook aan mijn zijde te krijgen.

[0:31:38] Want anders komen er geen steden bij.

[0:31:39] maar er verdwijnen er straks steden in het middensegment.

[0:31:42] En dat willen we denk ik allebei niet.

[0:31:43] Van Leijen D66.

[0:31:45] Voorzitter, dat willen we allebei inderdaad niet.

[0:31:47] En daar doen we ook meerdere dingen in.

[0:31:48] Dat zit hem in de wetbetaalbehuur, dat doen we op dit moment, laten we dat niet vergeten.

[0:31:52] Dat zit hem in de woningcorporaties die de ruimte krijgen op de middenhuur

[0:31:55] en daardoor veel meer investeringsruimte krijgen.

[0:31:57] En dat zit hem op de fiscaliteit.

[0:31:59] En ik waardeer het gevoel voor urgentie wat de heer Nobels schetst.

[0:32:02] Dat meen ik. Ik vind het echt top dat u daar zo hard aan wil werken.

[0:32:05] Maar er zit een verschil tussen een gevoel voor urgentie en uit paniekvoetbal

[0:32:09] rare stappen gaan nemen. Meneer Vlag

[0:32:11] had het net over een flinke ruk aan het stuur.

[0:32:13] Ja, dan kan je een flinke ruk aan het stuur de andere kant

[0:32:15] uitmaken, maar als je dat doet, dan gaat je auto over het

[0:32:17] algemeen slippen en dan kom je tegen de muur te staan.

[0:32:19] Dat ga ik niet doen. Ik wil kijken

[0:32:21] naar die fiscaliteit. Ik kijk naar de

[0:32:23] wet betaalbare huur. Ik denk dat het heel goed is dat we dat

[0:32:25] met z'n allen doen. Ik zou ook zo snel mogelijk de uitwerking

[0:32:27] op midden huur van Europa willen zien.

[0:32:29] En volgens mij maken we zo de juiste stappen.

[0:32:33] Dat is afdoende voor de

[0:32:35] innover. Nee, een derde. Ja, voorzitter.

[0:32:38] Kijk, op het moment dat je

[0:32:39] alleen afgelopen jaar al ziet dat er 65.000 woningen worden uitgepond, dan vraag ik me af,

[0:32:44] ja, wat heeft D66 nog meer nodig om in te zien dat de stapjes die worden gezet onvoldoende zijn?

[0:32:50] Het is niet een ruk aan het stuur, de auto die ligt allang in de vangrails.

[0:32:53] En dat is waar ik me zorgen over maak als D66 aangeeft van ja, we willen wel naar de fiscaliteit

[0:32:58] kijken, maar tot 1 januari 2028, want dat is de eerste mogelijkheid dat die fiscaliteit

[0:33:02] daadwerkelijk doorgevoerd wordt, willen we niet verdere stappen zetten op het gebied van

[0:33:06] regelgevingen. Dus bijvoorbeeld bij die tijdelijke huurcontracten, bij het WWS-stelsel. We zouden

[0:33:11] toch alles moeten aangrijpen om de markt iets meer lucht te geven. En dan zeg ik ook vanuit de VVD,

[0:33:15] en dat is misschien in het verleden niet altijd van ons gebeurd, ja dan ben ik ook bereid om als

[0:33:20] VVD te zeggen misschien moeten we kijken naar tijdelijke huurcontracten, maar wel bijvoorbeeld

[0:33:23] voor drie of vijf jaar. Van Leijen D66. Ja voorzitter, nogmaals, we nemen meerdere stappen. We zien dat

[0:33:32] dit een belangrijke stap is en we zien dat er meer nodig is. Box 3, 2028. Prima. Als u wilt dat u

[0:33:38] sneller gaat, u heeft vast het telefoonnummer van uw eigen minister van Financiën. Op andere punten,

[0:33:43] fiscaliteit van pensioenfondsen. Gisteren nog een motie ingediend. Als het gaat over de

[0:33:47] woningcorporaties in middenwoord, ik verwacht dat daar uiterlijk eind van het jaar, begin volgend

[0:33:51] jaar ook een wetsvoorstel ligt. Dus er gebeuren heel veel dingen al tegelijkertijd. Wat ik niet

[0:33:56] ga doen, is met blindstaren op één maatregel. Want uiteindelijk gaat het wel onbalans. U hoort

[0:34:01] ook de klachten van de huurders. U heeft het over het

[0:34:02] uitbonden, maar u hoort ook de huurders die

[0:34:04] straks hun rekening niet meer kunnen betalen.

[0:34:06] We zijn met elkaar echt op zoek naar een juiste

[0:34:08] balans erin, waarbij je én die huurbescherming

[0:34:10] hebt, én dat middenhuursegment

[0:34:13] aantrekkelijk maakt. Dat is een balans

[0:34:15] vinden. En daar horen gekke stappen uiteindelijk niet bij.

[0:34:18] Ik ga naar de heer Vlag, daarna

[0:34:20] naar de heer Klemming. Vlag, SGP.

[0:34:22] Ja, voorzitter. Ik hoor

[0:34:24] de heer Van Leijen zeggen dat

[0:34:25] het ook vraagt om LEF, om dan

[0:34:27] gewoon de wet aan te passen.

[0:34:30] Het hoort dan ook bij LEF

[0:34:32] Als je ook enigszins terugkijkt, want de heer Van Leijen was zelf geen woordvoerder, dat begrijpt me niet verkeerd, maar ook zijn fractie heeft ingestemd met die wet en alles wat hij hier opzond was toen bekend.

[0:34:41] Ook de effecten waren uitgebreid in beeld, we zijn er mee bestookt als Kamerleden.

[0:34:45] Dus het kan geen verrassing zijn. Wat is nu nieuw in de inzicht van de heer Van Leijen dat hij nu zegt, ja, we moeten nu het lef hebben om de wet aan te passen.

[0:34:53] Dat was namelijk allemaal al bekend bij het moment dat we over die wet stemden.

[0:34:57] Van Leijen D66.

[0:34:58] Meneer voorzitter, ik ben wel blij dat u die vraag stelt.

[0:35:01] Ik denk dat dat een goede vraag is waar we ook als D66 gewoon een goed antwoord moeten geven.

[0:35:04] Dus laat ik dat ook gewoon doen.

[0:35:06] Ik ben niet blind voor wat er de afgelopen periode is gebeurd.

[0:35:09] Dat was gewaarschuwd, we zien het gebeuren.

[0:35:11] Ja, dan ben ik inderdaad bereid om over mijn eigen schaduw in te stappen.

[0:35:14] Zeggen, ja, dan nemen we gerichte maatregelen, daar loop ik helemaal niet voor weg.

[0:35:19] Vlag is Ruppe.

[0:35:22] Ja, dat heb ik de heer Van Lee ook horen zeggen, maar ik zou het liefst nog een stapje verder willen gaan.

[0:35:26] Ik zou ook graag willen horen van ja, we hebben ons destijds ook een beetje in de luren laten leggen door de power van de woonminister die we toen hadden, die dat voorstelde met veel geweld doorheen trok, herinner ik me nog wel.

[0:35:38] Of we hebben de effecten, die destijds ook wel bekend waren, onderschat.

[0:35:44] Dus vooruitkijk is prima, maar even inderdaad die reflectie van ja, het was misschien toch niet zo handig dat we ingestemd hebben met die wet in die vorm, past daar ook wel bij.

[0:35:52] Want er zijn ook diverse amendementen geweest die niet op steun hebben kunnen rekenen van de D66 op dat moment.

[0:35:58] Uw microfoon was nog even.

[0:35:59] Ja, sorry. Het blijft natuurlijk een beetje moeilijk om te reflecteren op iets wat ik zelf natuurlijk niet heb gedaan.

[0:36:05] Maar laat ik een poging gaan wagen.

[0:36:08] Wat wilde ik daarbij zeggen?

[0:36:11] Als we nu met z'n allen die effecten zien, dan moet je daarop acteren.

[0:36:14] Dat heb ik al een paar keer aangegeven.

[0:36:16] En waar dat volgens mij op neerkomt, is dat we met elkaar zoekende zijn naar een juiste balans.

[0:36:21] Een juiste balans tussen aan de ene kant huurbescherming, die ik wat mij betreft nog decennia wil houden.

[0:36:28] En aan de andere kant een goed investeringsklimaat om te zorgen dat er voldoende woningen bij zijn.

[0:36:33] We willen dat mensen betaalbare huren hebben en willen dat mensen voldoende woningen hebben.

[0:36:37] Dat is zoeken naar een balans.

[0:36:39] Er is een stap genomen waarvan we met z'n allen ook nu concurreren.

[0:36:42] Ja, die balans is niet gevonden.

[0:36:44] Dan moet je naar maatregelen kijken en dan zorg je dat die balans er wel komt.

[0:36:48] Vlag is Rupé.

[0:36:49] Ja, tot slot dan voorzitter. Dan sluit ik me toch wel aan bij de heer Nobel dat dit waarschijnlijk ook niet genoeg zal zijn.

[0:36:54] En we nu opnieuw in zo'n situatie staan dat we goed moeten nadenken of dit voldoende is.

[0:36:58] We moeten kijken naar die tijdelijke huurcontracten.

[0:37:01] Dus laten we daar vooral als die emotie en stemming komt goed naar kijken.

[0:37:05] Maar ook huurders die niet kunnen indexeren zoals het mogelijk is omdat ze tegen de bovenkant van de WWS-tabel aan botsen.

[0:37:12] Wat in feite dus gewoon een fictieve ruimte is die gewoon niet geboden wordt.

[0:37:16] gaat leiden tot nog meer verdwijnen van middenhuurwoningen.

[0:37:19] Is dit nu niet weer zo'n moment dat we even goed de effecten tot ons moeten laten doordringen

[0:37:24] en zeggen, ja, dit is gewoon niet voldoende, er moet nog iets bij.

[0:37:26] Van Leijen D66 dan.

[0:37:28] Voorzitter, dank.

[0:37:30] Het is weer zo'n moment dat we met z'n allen even heel scherp moeten kijken naar wat is nou de juiste balans.

[0:37:36] Daar moeten we naar kijken.

[0:37:37] Aan de ene kant de huurbescherming, aan de andere kant voldoende woningen.

[0:37:40] En als ik iedereen hier hoor zeggen, ja, het zit hem eigenlijk in de fiscaliteit,

[0:37:44] Dan is de vraag dat als je nog harder aan die knop betaalbare huur gaat draaien,

[0:37:48] of je nou wel aan de juiste knop draait en of je de juiste balans gaat vinden.

[0:37:51] Specifiek uw voorstel, WBI.

[0:37:53] WBI plus 1 plus 2, dat is dan het voorstel.

[0:37:56] Technisch, ik ga hem proberen af te pellen.

[0:37:58] Dat betekent dus dat je elke keer de huren verhoogt met de inflatie plus een percentage.

[0:38:04] En die percentages van inflatie en waarmee je de huren verhoogt,

[0:38:08] die gaan exponentieel met elkaar uiteenlopen.

[0:38:10] En uiteindelijk kom je op een situatie uit waarbij de huurder 17% meer huur betaalt dan de inflatie is gestegen.

[0:38:18] Dat is ook niet de juiste balans.

[0:38:20] Dat is weer die flinke ruk en het stuur waar je jezelf ook voor waarschuwt doen.

[0:38:25] Dan ga ik naar de heer Klemming, jaar 21.

[0:38:27] Ja, dank wel voorzitter.

[0:38:28] In een bijzin bij een interruptie, de heer Van Leijen, wat over dat het een goede zaak is.

[0:38:32] Dat we ook coöperaties straks met staatssteun Europese regeven in die middenhuursegment kunnen gaan investeren.

[0:38:39] Is D66 dan met het jaar 21 eens dat er ook een gelijk speelveld moet zijn met andere investeerders, niet zijnde de woningbouwcoöperaties?

[0:38:46] Dus die voordelen die woningbouwcoöperaties hebben in dat middenhuur, alleen acceptabel is dat het ook gaat gelden voor andere investeerders in die middenhuursegment.

[0:38:54] Voorzitter, ik ken die regels als geen ander. Ik heb in mijn werkzaamleven bij Edes heel hard aan gewerkt en dat is het uitgangspunt van die regels.

[0:39:01] Dus die staats en instrumenten staan open voor zowel de woningcoöperaties als de marktpartijen.

[0:39:05] Het einddoel wat mij betreft is wel heel duidelijk voldoende middenhuurwoningen, want daar stuur ik op.

[0:39:13] Helder, dan kunt u uw betoog vervolgen.

[0:39:17] D66 wil juist middenhuurwoningen zien, dus moeten we nu stappen zetten die we gericht kunnen nemen.

[0:39:23] Niks doen is immers geen optie.

[0:39:25] Na de evaluatie van de wet betaalbare huur kijken we wat verdere verbeterpunten zijn.

[0:39:29] En tegelijkertijd werken we aan andere oplossingen om ervoor te zorgen dat er uiteindelijk voldoende middenhuurwoningen komen en blijven.

[0:39:37] Met huurbescherming.

[0:39:38] En dat kan door verbeteringen in ons belastingstelsel door te voeren en corporaties in staat te stellen veel meer middenhuur te bouwen.

[0:39:47] Voorzitter, vorige week donderdag stond ik met een groot deel van de collega's in deze commissie net buiten dit kamergebouw.

[0:39:53] Daar werd ons de zware beslisagenda aangeboden.

[0:39:56] We spraken met woningzoekenden die elke dag om acht uur zochtens klaar zaten om te reageren op hun huurwoning.

[0:40:02] Om daarna een van de honderden te zijn die hebben gereageerd.

[0:40:07] In heel Nederland zijn er wel meer dan een miljoen mensen op zoek naar een woning om hun leven weer verder te kunnen zetten.

[0:40:13] Daar moeten we als Kamer dan ook mee aan de slag.

[0:40:16] Voorzitter, het is goed dat dit kabinet nu een stap naar voren zet.

[0:40:20] Op korte termijn kunnen we de wet betaalbare heur nu gericht optimaliseren op de punten waar het het meeste knelt.

[0:40:28] Wat mij betreft maakt de minister tempo met het doorvoeren van dit pakket.

[0:40:32] En als we nog steeds dertig leden vragen om aanpassing van de tijdelijke contracten voor studenten,

[0:40:37] om dat als wet in te dienen, zal de minister denk ik dat ook moeten doen.

[0:40:41] En zal ik op dat moment ook per motie haar vragen om dat te doen.

[0:40:45] Voorzitter, deze hele commissie is het eens dat we moeten zorgen dat er minder huurwoningen worden verkocht.

[0:40:51] Daar helpt dit besluit bij.

[0:40:53] Maar dat is natuurlijk niet alles wat we moeten doen.

[0:40:56] We zullen de wooncrisis van alle kanten te lijf moeten.

[0:41:00] Dus, het moet makkelijker worden voor buitenlandse pensioenfondsen om in Nederlandse huurwoningen te investeren.

[0:41:06] Kan de minister aangeven op welke termijn zij de Kamer kan informeren over welke maatregelen zij hier wil nemen?

[0:41:14] Woningcorporaties moeten op korte termijn in staat worden gesteld om meer middenhuur te gaan bouwen.

[0:41:18] Graag vragen wij de minister wat de snelst mogelijke termijn is dat woningcorporaties met geborgde leningen kunnen investeren in middenhuurwoningen.

[0:41:26] En kan de minister aangeven of dit ook betekent dat de vermogenscheiding wordt afgeschaft?

[0:41:32] Dan kunnen woningcomparaties pas echt meters maken.

[0:41:36] De belasting voor verhuurders, zoals de bakker op de hoek, zal moeten worden hervormd om goede verhuurders te laten verhuren en niet verkopen.

[0:41:44] Voorzitter, ik roep de minister dan ook op om voortvarend aan de slag te gaan met de door haar voorgestelde maatregelen.

[0:41:50] En net zo belangrijk om ook werk te maken van al die andere oplossingen voor de huurmarkt die nu zo onder druk staat.

[0:41:57] Want Nederlanders verdienen allemaal een kans op een huurwoning.

[0:42:00] Dank u wel, heer Van Leijden.

[0:42:02] Er is nog een interruptie van de heer De Hoop, Groenings BVD.

[0:42:05] Ja, voorzitter, ik zou nog één keer wat willen vragen over die tijdelijke huurcontracten van studenten.

[0:42:09] Want ik weet echt werkelijk niet wat die maatregel toevoegt.

[0:42:12] Er zijn natuurlijk al een aantal mogelijkheden.

[0:42:14] Bijvoorbeeld studenten die buiten de gemeente wonen, mag je al een tijdelijk contract aanbieden.

[0:42:19] Campuscontracten heb je al.

[0:42:21] Daar zit al een tijdelijkheid in.

[0:42:22] Totdat je ingeschreven staat voor je studie mag je in een woning wonen.

[0:42:26] Ja, daarna niet meer. Dus wat voegt deze maatregel toe, behalve dat bij nieuwe contracten de onzekerheid van studenten verder toeneemt?

[0:42:33] Ik geloof echt niet dat dit nou heel veel extra woningen voor studenten opneemt.

[0:42:36] Dus ik zou de heer Van Leijen en D66 willen vragen om daar nog even goed over na te denken.

[0:42:40] Omdat het volgens mij ook een doelgroep is die u een warm hart toedraagt.

[0:42:43] En ik denk dat dit vooral leidt tot meer onzekerheid.

[0:42:46] Van Leijen, D66.

[0:42:48] Ja, voorzitter. Dank je wel.

[0:42:50] Wat je natuurlijk probeert te voorkomen, is de aanbieders van die woningen aan tijdelijke contracten, dat ze hun woningen uitbonden.

[0:42:56] En een van de redenen dat ze willen uitbonden, is omdat nu het klimaat voor hun niet gunstig is.

[0:43:01] Daar zijn we aan het werken. Daar gaan we allemaal maatregelen voor nemen.

[0:43:05] En als je je daarmee ook vraagt om vaste contracten aan te gaan voor studenten,

[0:43:10] ja, dan kan dat voor hun een trigger zijn om zo'n woning te verkopen.

[0:43:14] Dus die probeer je weg te nemen.

[0:43:18] Ja, u kijkt de heer de hoopgevend aan, maar die is door zijn interruptie heen.

[0:43:23] Dus ik ga hem het woord geven voor zijn bijdrage in eerste termijn.

[0:43:28] Oh, excuses.

[0:43:29] ADR Gimmis, ChristenUnie.

[0:43:32] Voorzitter, wat mij een beetje bevreemd is dat mijn D60-collega van Leijer zo positief is over die tijdelijke huurcontracten voor onzelfstandige kamers.

[0:43:43] Terwijl het D60 zelf is geweest, die samen met de SP het initiatief heeft genomen om de contracten daar vast te maken.

[0:43:49] Niet de GroenLinks-VVDA, niet de ChristenUnie, die het initiatief hebben genomen tot de wet vast huurcontracten.

[0:43:55] Het is een amendement geweest van D60.

[0:43:59] Dus de draai voor aan D60 is nog groter dan alleen maar voor of tegen de wetbetaalbare huurstemmen.

[0:44:05] Hoe moet ik dat met elkaar rijmen?

[0:44:07] Van Leijen D66.

[0:44:09] Ja voorzitter, wederom hetzelfde als bij de heer Vlag, dank voor deze vraag.

[0:44:12] Want ik denk dat het ook goed is dat we dat goed uitleggen.

[0:44:15] Maar als we nu zien dat er een situatie aan de hand is waarbij huurwoningen mezelf verdwijnen,

[0:44:19] ja dan zijn wij bereid om over onze eigen schaduw te stappen.

[0:44:22] En dan lopen we daar niet voor weg en dan durven we ook dat soort maatregelen te nemen.

[0:44:25] Dat vinden we niet leuk, u noemt dus dit dat heel positief te vertellen.

[0:44:28] Sorry, ik vind het een vervelende maatregel. Ik doe het liever niet.

[0:44:31] Maar als het noodzakelijk is, ja, dan moet dat.

[0:44:34] Jimm is Christunie.

[0:44:36] Ja, maar voorzitter, kijk, de onzelfstandige woning en studenten is echt een andere discussie

[0:44:44] dan SEC, de regulering van de betaalbare huur.

[0:44:49] We moeten hier de dingen wel onderscheiden.

[0:44:51] Ik vind dat een discussie die op zichzelf heel legitiem is.

[0:44:54] En daarom mijn vraag ook waarom dit amendement van D60 terugdraaien.

[0:45:01] Mijn andere vraag is, de heer Van Leijen onderbouwt dat met een verwijzing naar de uitpontcijfers.

[0:45:08] Maar de uitpontcijfers zijn hoog, maar niet hoger dan de zware scenario's die bekend waren op het moment dat de wet werd behandeld, dat deze discussies plaatsvonden.

[0:45:21] Dus wat is precies dan toch de aanleiding om nu deze beweging te maken, terwijl eigenlijk de daadwerkelijke cijfers die we tot nu toe hebben, niet iets anders uitwijzen dan de diverse scenario's die we hadden bij de behandeling?

[0:45:33] Of ziet de heer Van Leijen dat echt anders?

[0:45:36] Van Leijen D66.

[0:45:37] Ja, voorzitter, dank. En dan hoor ik de heer Gimmels eigenlijk zeggen, ja, het had allemaal nog veel erger gekund.

[0:45:42] Ja, oké, dat kan. Ik vind dit erg genoeg.

[0:45:45] Ik vind dat we zo'n probleem hebben met een tekort aan middenhuurwoningen en een tekort aan studentenwoningen,

[0:45:50] dat ik denk, ja, ik vind dat we moeten handelen.

[0:45:55] Gimis Christini.

[0:45:56] Ja, voorzitter, maar dat is niet precies mijn punt, want ik ben, misschien staan we inhoudelijk helemaal niet zo ver van elkaar af.

[0:46:05] Maar we het nu net doen alsof we zijn overvallen en dat het nu dus leidt tot een andere koers.

[0:46:10] Dat is een beetje raar, want we wisten het bij de behandeling van de wet betaalbare huur.

[0:46:13] Dus ik zit toch een beetje te puzzelen van waarom nu, nadat we tot een paar maanden terug eigenlijk deze wijzigingen van de voorganger van deze minister, Mona Keizer, hebben tegengehouden om die te behandelen, nu alsnog overstag gaan, terwijl het verhaal eigenlijk niet anders is, dan ja, ik voel het nu als een groot probleem en een paar maanden terug was dat heel anders.

[0:46:36] En bij de behandeling van de wet betaalbaar huur was het ook anders, terwijl ook het nog met zwartere scenario's qua uitpontcijfers had kunnen worden gerealiseerd.

[0:46:45] Dus ik blijf een beetje zitten met het punt van wat nou echt de inhoudelijke onderbouwing is, of is het uiteindelijk een soort van de politieke golf waarop D66 zit.

[0:46:54] En gisteren hadden we deze mening en vandaag hebben we een andere mening.

[0:46:58] De heer Van Leij, D66.

[0:47:00] Lekker gevreemd zeg ik tegen de heer Grimwis.

[0:47:03] Nee, laat ik er even nog een keer op terugkomen.

[0:47:06] Ja, er waren waarschuwingen. Dit is een effect wat kan optreden.

[0:47:10] En als je dan dat effect ziet optreden, dan vind ik het heel erg goed dat je daarnaar handelt.

[0:47:14] Dat je over je eigen schaduw heen stapt en dat je met oplossingen komt.

[0:47:21] En dan gaan we door naar de inbreng van het Kamerlid De Hoop.

[0:47:24] Hij spreekt namens GroenLinks BVD.

[0:47:27] Dank u wel, voorzitter.

[0:47:28] Voorzitter, afgelopen decennia kreeg de markt ruim baan in de volkshuisvesting.

[0:47:33] Huren werden zo vrij mogelijk gelaten.

[0:47:35] En het idee was dat het vanzelf zou leiden tot heel veel meer woningen.

[0:47:38] Dat is eigenlijk niet gebeurd.

[0:47:40] De vrije sector groeide weliswaar sterk, maar vooral in het dure segment.

[0:47:44] Die groei ging ten koste van de bestaande koopwoningvoorraad.

[0:47:48] Woningen schoven van de koopmarkt naar de huurmarkt.

[0:47:51] Instapwoningen voor starters werden voor de neus weggekocht om te verhuren.

[0:47:55] Tussen 2018 en 2022 verdwenen zo'n 75.000 woningen van de koopmarkt en die werden voor de hoofdprijs verhuurd.

[0:48:04] Vooral jongeren waren en zijn de dupe.

[0:48:06] En zij zijn vaak wel de helft van hun inkomen kwijt aan huur en vinden überhaupt nauwelijks nog een betaalbare woning.

[0:48:12] En gelukkig durfde eerder minister De Jonge na decennia liberaal beleid eindelijk in te grijpen met de wet betaalbare huur.

[0:48:18] Die wet die hebben we hier uitvoerig met elkaar besproken.

[0:48:21] En de gevolgen waren voor ons allemaal eigenlijk ook wel duidelijk.

[0:48:25] Die gegroeide vrije sector die zou iets inkrimpen.

[0:48:27] Dat vonden we acceptabel want de huren waren veel en veel te hoog en er moest iets aan gebeuren.

[0:48:32] En het is ook niet voor niks dat de ruime meerderheid in deze Kamer 114 zetels deze wet heeft aangenomen.

[0:48:38] En de verwachting was dat voor 300.000 woningen de huur met 190 euro per maand naar beneden gaat.

[0:48:44] Dat geeft lucht aan gewone mensen die gewoon een betaalbaar huis willen.

[0:48:48] En we hebben deze wet telkens voor de poorten van de hel moeten wegslepen.

[0:48:52] Het vorige kabinet wilde er eerder al aan toornen.

[0:48:54] Maar de motie van mij en mevrouw Beckerman met gelukkig steun ook van CDA en D66 stak daar een stokje voor.

[0:49:00] Eind vorig jaar kwamen CDA en D66 met hun agenda.

[0:49:05] En ik hield eerlijk gezegd van tevoren even mijn hart vast.

[0:49:07] Gaan ze wat doen aan die wet betaalbare huur?

[0:49:09] Maar gelukkig, ze bleven standvastig.

[0:49:11] De wet bleef in stand.

[0:49:13] Toen kwam de VVD aan tafel en werd het in het coalitieakkoord opgenomen.

[0:49:16] Dat deze wet, net aangenomen, nog niet goed geëvalueerd, meteen zou worden versoepeld.

[0:49:21] En deze minister heeft vervolgens de versoepelingen van het PVV-kabinet,

[0:49:25] die ik nog met haar eigen partij tegen heb gehouden, afgestoft en naar de Kamer gestuurd.

[0:49:30] En wat betekent een versoepeling van deze wet voor gewone mensen?

[0:49:34] Voor 13.000 woningen kunnen de huren met 114 euro per maand stijgen.

[0:49:38] Denkt de minister dat nieuwe huurders dat kunnen betalen...

[0:49:41] terwijl mensen nu al 42% van hun netto inkomen kwijt zijn aan huur?

[0:49:46] En dan is er een interruptie van de heer Vlag, SGP.

[0:49:52] Voorzitter, een mooi historisch betoog.

[0:49:54] Er ontbreken nog wel wat elementen, maar heel fijn dat de VVD aan boord gekomen is destijds, zou ik haast zeggen, want anders zou er niks gebeurd zijn aan deze wet.

[0:50:01] Met enige triomf hoor ik de heer Hoop ook zeggen dat er 114 stemmen voor die wet waren, dat heb ik met leden ogen ook aangezien destijds.

[0:50:10] Ook aan de heer De Hoop de vraag, kijkend naar de effecten die de wet heeft gehad, doet hem dat dan helemaal niets, zeg ik weer de voorzitter, neemt hij dat dan voor lief dat er zoveel woningen van de markt verdwijnen?

[0:50:22] Of gebruikte hij daarvoor het antwoord, ja, het was ooit nog veel erger, dus we mogen niet mopperen.

[0:50:27] Nee, er verdwijnen nu gewoon echt tienduizenden woningen van de markt.

[0:50:30] Doet hem dat dan helemaal niets?

[0:50:31] De Hoop, GroenLinks Beveria.

[0:50:33] Een aantal dingen, want ik heb dit debat met de wetsbehandeling ook met de heer Vlag gevoerd.

[0:50:37] En wat ik wel interessant vind, is dat de heer Vlag nu doet alsof hij heel overtuigend tegen de wet heeft gestemd.

[0:50:42] Maar ik weet ook dat de SGP tijdens dat debat meermaals getwijfeld heeft om voor die wet te stemmen.

[0:50:47] Dus ook even die nuance richting de heer Vlag.

[0:50:50] Ik hoop dat hij dat niet erg vindt, omdat hij zelf ook zegt, er mag iets meer context bij de behandeling van de wet, dus dan doe ik dat ook vanaf de andere zijde.

[0:50:57] Wat ik zie, en dat lees ik ook in de brief van de minister, is dat de uitkomst nu echt niet heel veel afwijkt van de verwachtingen die het ministerie bij de behandeling van de wet schetst.

[0:51:06] Het verschilt echt niet ontzettend veel.

[0:51:08] En de heer Vlag schetst, inderdaad, er worden tienduizenden woningen uitgepompt.

[0:51:12] Dat zie ik ook.

[0:51:12] Maar ik zie ook dat juist in die private huur afgelopen periode 26.000 woningen zijn toegevoegd, 14.500 woningen aangekocht.

[0:51:24] Er werden nog 11.500 woningen toegevoegd.

[0:51:28] Per saldo nam het bezit van private investeerders dus af met ongeveer 10.000 woningen.

[0:51:33] Dus we moeten niet doen dat alleen de uitbonding ontstaat, er worden ook weer nieuwe woningen toegevoegd.

[0:51:38] En dat mis ik ook wel in dit debat, dat er alleen geschetst wordt hoeveel woningen er uitgebond worden.

[0:51:42] maar niet hoe vanuit dezelfde sector ook weer woningen worden toegevoegd.

[0:51:46] Dus prima, maar volgens mij is dit dan ook de verbreding van de context,

[0:51:50] zegt ik tegen de heer Vlag.

[0:51:51] De heer Vlag, SGP.

[0:51:53] Dank voor de uitdaging, voorzitter, zeg ik tegen de heer De Hoop.

[0:51:58] Want ja, de SGP heeft best wel gevoel bij het doel van de wet

[0:52:02] dat je woningen beschikbaar wil hebben in het middensegment,

[0:52:05] ook voor mensen die dat, of juist voor mensen die dat nodig hebben.

[0:52:07] Laat dat helder zijn.

[0:52:08] Dat was de reden waarom wij ook wel enig sympathie hadden voor het doel van de wet.

[0:52:13] Maar precies op het punt waar het nu misgaat, namelijk de kleine belegger, de bakker die voor zijn pensioen een woning boven zijn winkel verhuurt,

[0:52:21] daar hadden wij amendementen op klaar liggen.

[0:52:23] En die hebben het niet gehaald.

[0:52:24] Daarmee was de wet gewoon volstrekt uit balans en heb ik met overtuiging tegengestemd.

[0:52:29] Juist om die punten voor die kleine ondernemer die verhuurt, die nu helemaal buiten de boot valt door de combinatie van box 3 en deze verhuurregels,

[0:52:36] maar ook de institutionele beleggers die eigenlijk gewoon nauwelijks meer nieuwbouw konden plegen.

[0:52:42] Dat soort signalen hebben uiteindelijk bij ons duidelijke doorslag gegeven om tegen die wet te stemmen.

[0:52:46] Ik maak me echt zorgen dat deze wet niet gebracht heeft wat we ervan verwachten,

[0:52:52] maar wel heel veel woningen naar de koopmarkt heeft doen verschuiven,

[0:52:55] waar ze al snel ook weer onbetaalbaar zullen blijken te zijn voor starters.

[0:52:59] En in ieder geval voor middenhuurders onbereikbaar zijn geworden.

[0:53:02] Dank u wel. De heer De Hoop, GroenLinks-Pevria.

[0:53:05] Ja, dank ook voor de heer Vag voor zijn toelichting.

[0:53:07] Inderdaad, zo herinner ik mij dat debat met hem ook.

[0:53:10] Kijk, mijn inschatting is dat van de woningen die uitgeplomd worden, het grootste deel daarvan, zijn woningen die door kleine verhuurders inderdaad verkocht werden of verhuurd werden voor best hoge rendementen.

[0:53:22] We zagen toen dat die rendementen ongeveer op 8-9% lagen. Volgens mij vond breed in de Kamer iedereen dat te hoog.

[0:53:28] Het is niet gek als je zegt, bij nieuwe huurders mag jij minder huur vragen, dat een deel van die verhuurders zegt, ja, dan zet ik ze op de koopmarkt.

[0:53:37] Mijn grootste zorg zat met name bij partijen die grootschalig woningen toevoegen, bijvoorbeeld die pensioenfondsen.

[0:53:44] En ik vind dat het redelijk is om rendementen van 4, 5 procent te halen.

[0:53:48] En ik vind dat je daarnaar moet kijken hoe je zorgt dat partijen die echt daadwerkelijk heel veel woningen toevoegen, uiteindelijk daar ook een rendement op draaien.

[0:53:57] Maar wat we nu zien is dat ik vooral aanpassingen zie die die kleine verhuurder helpt, waarvan ik denk dat het voor de vermogensopbouw is van diegene fijn.

[0:54:04] maar hoeveel voegt het daadwerkelijk toe

[0:54:07] en ik ben er dus van overtuigd dat deze aanpassingen

[0:54:09] niet een bijgevoegde waarde hebben

[0:54:12] die ook dat doel dat de heer Vlag in zijn hoofd heeft

[0:54:15] daadwerkelijk verder brengen

[0:54:16] dat is echt mijn grote zorg als het gaat over de aanpassingen van deze minister

[0:54:20] de heer Vlag is door zijn interrupties heen

[0:54:22] er zijn nog interrupties aangemeld door de heer Nobel en Klemmink

[0:54:25] maar ik wacht even tot deze lange bel voorbij is

[0:54:28] want dit is altijd vervelend om doorheen te moeten praten

[0:54:55] ik geef het woord aan de heer Nobel VVD voor zijn interruptie

[0:54:59] Ja voorzitter, de heer De Hoop die komt vaak met feiten en meestal om zijn verhaal te onderbouwen.

[0:55:06] Alleen in dit geval is het denk ik zo dat de feiten ook een beetje misbruikt worden.

[0:55:09] Want u heeft het bijvoorbeeld over woningen die worden toegevoegd.

[0:55:12] Maar als je kijkt naar de afgelopen vijf jaar is dat gewoon helemaal niet gebeurd.

[0:55:15] Dus u baseert zich op oude feiten.

[0:55:16] Als je kijkt naar het aantal woningen dat is uitgepond, dan gaf u zojuist aan van ja dat zijn woningen die met name torenhoge huren hadden.

[0:55:23] En woningen die eigenlijk in het vrije segment zouden moeten behoren.

[0:55:25] Dat waren voor 80% woningen uit het sociale en middensegment.

[0:55:28] Dus de woningen waar u zo voor zegt te pleiten, die verdwijnen nu als sneeuw voor de zon door de maatregelen die in een eerder kabinet genomen zijn.

[0:55:38] Maar ook vooral doordat uw partij niet voorstellen steunt om kapitaal vanuit het buitenland aan te trekken.

[0:55:43] Want vorige week nog, de heer Van Leijen refereerde daar zojuist ook al aan, kwam de VVD samen met D66 en het CDA met een motie om buitenlands pensioenfonds eerder naar de Nederlandse markten te halen.

[0:55:54] Om ervoor te zorgen dat het kapitaal uit het buitenland weer wil investeren in Nederland.

[0:55:58] En ik kom bij de vraag.

[0:56:00] Uw partij stemde toen tegen.

[0:56:01] Want telkens als het gaat over geld verdienen en ook kunnen investeren in de woningmarkt, dan haakt Pro af.

[0:56:08] Dus is uiteindelijk voor de PvdA GroenLinks het belangrijker om in die ideologie te blijven hangen?

[0:56:14] Of wil u uiteindelijk gewoon woningen bouwen?

[0:56:17] Want dan verwacht ik ook dat u boter bij de vis doet.

[0:56:20] En dat is tot nu toe niet gebeurd.

[0:56:23] Dier De Hoop, Groenings BVD.

[0:56:25] Ja, voorzitter, dan toch maar een feitje.

[0:56:27] In de jaren tachtig gingen acht procent van de rijksbegroting naar woningbouw, bouwden we elk jaar meer dan honderdduizend woningen, nu anderhalf procent.

[0:56:33] En dat is toch uiteindelijk toch zo gekomen door heel veel kabinetten van de VVD die veel minder investeren in volkshuisvesting.

[0:56:39] Als het gaat over buitenlands kapitaal, ja, ik hoop echt dat wij onze lessen hebben geleerd van een jaar of tien geleden.

[0:56:46] waar uiteindelijk wij onze markt ook volledig open hebben gegooid voor heel veel private investeerders,

[0:56:51] mensen met heel veel kapitaal, die uiteindelijk vooral koopwoningen hebben opgekocht

[0:56:55] en verhuurd voor hoge huurprijzen, waar jonge mensen heel weinig mee opschieten.

[0:56:59] En mijn angst is dat wij elke keer als we een beetje volkshuisvesting weer opbouwen,

[0:57:03] en ik vond dat dat de afgelopen periode gebeurde, dat we dat nog veel sneller weer afbreken.

[0:57:08] En ik zie dat nu, deels is dat ideologisch, dat ben ik met de heer Nobel eens,

[0:57:12] daarom vind ik de debatten ook met hem ontzettend leuk,

[0:57:14] Maar het heeft vooral ook heel veel consequenties voor gewone mensen.

[0:57:17] En daar maak ik me echt heel erg zorgen over.

[0:57:21] De heer Nobel.

[0:57:23] En de voorzitter vindt dit soort debat ook heel erg leuk.

[0:57:25] Maar ik wil u wel vragen om een korte introductie.

[0:57:27] Ik houd korter, voorzitter.

[0:57:28] Kijk, ideologische verschillen zijn mooi totdat het op een gegeven moment de mensen op straat raakt.

[0:57:34] Want het ideologische verschil van de VVD en in dit geval GroenLinks-BVDA is dat het buitenlandskapitaal gewoon keihard nodig is.

[0:57:40] Als we een miljoen woningen willen bouwen in tien jaar tijd, dan hebben we 400 miljard nodig.

[0:57:44] En de realiteit is gewoon dat corporaties dat niet aankunnen, want kapitaal, voorzitter, heeft geen paspoort.

[0:57:49] Dus ik vraag nogmaals aan de heer De Hoop, zet die ideologie een beetje opzij en laten we woningen gaan bouwen.

[0:57:54] De Hoop, GroenLinks, PvdA.

[0:57:57] Ja, weet u, voorzitter, wat ons betreft mogen mensen investeren in de woningmarkt, maar die gaan we wel reguleren.

[0:58:02] En dat is natuurlijk ook wat met deze wet gebeurt.

[0:58:05] Dus een ieder die wil investeren in volkshuisvesting, dat kan, waar dat wat ons betreft gereguleerd wordt voor normale prijzen voor gewone mensen.

[0:58:14] En daar heb je ook private verhuurders voor nodig.

[0:58:16] Daar heb je ook particuliere verhuurders voor nodig.

[0:58:18] Maar ik ben ervan overtuigd dat je vooral heel veel geld vanuit corporaties nodig hebt.

[0:58:22] En ik zie dat als wij daar voorstellen voor doen, dat die telkens door deze coalitie worden weggestemd.

[0:58:27] En dat stelt mij wel teleur, omdat ik denk als we stappen zetten om de VPB sneller af te schaffen,

[0:58:32] sneller die geborgde financiering voor elkaar te krijgen,

[0:58:35] ja dan zorgen we echt voor heel veel meer snel betaalbare woningen.

[0:58:38] Maar dan merk ik ook bij de VVD dat er toch ideologisch wel iets tegen corporaties is.

[0:58:43] En dat vind ik heel erg jammer, omdat die toch vaak heel veel betaalbare woningen kunnen toevoegen.

[0:58:50] Dan ga ik naar het lid Klemmink, Ja21.

[0:58:53] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:58:55] Ik gaf net het voorbeeld, dat deze wet eigenlijk kleine investeerders,

[0:59:00] ik heb het voorbeeld van Raymond met een extra woning om zijn pensioen te borgen,

[0:59:04] die wet dwingt hem eigenlijk om verlies te leiden, wil hij nog een middenhuurwoning beschikbaar stellen voor Nederlanders.

[0:59:11] Met een rendement van een schamelijk 1%.

[0:59:14] En dan zegt de heer De Hoop, nou ja, ik vind een rendement van 4% nog wel acceptabel.

[0:59:18] Nou, dan kunnen we gaan discussiëren of dat het aan ons is om dat rendement van ondernemers te bepalen.

[0:59:23] Maar het feit is natuurlijk dat tot aan een discussie over deze aanpassing, dan wel Box 2328,

[0:59:29] het rendement voor middenhuurverhuurders, als Raymond en Johan, maar 1% is.

[0:59:34] Dus welke voorstellen heeft collega De Hoop dan eigenlijk om tussen nu en 2028 in ieder geval iets aan het rendement te doen,

[0:59:39] waardoor we uiteindelijk die middenhuurwording beschikbaar houden.

[0:59:43] De Hoop, GroenLinks, BVDA.

[0:59:45] Kijk voorzitter, het terechte aan deze vraag vind ik dat de analyse, dat het feit dat er misschien voor sommige verre huurders te weinig rendement is, veel breder gaat dan alleen de wet betaalbare huur.

[0:59:57] En de huur die je vraagt, er zitten heel veel dingen aan, box 3, overdragsbelasting en dat debat is natuurlijk heel erg terecht om met elkaar te voeren.

[1:00:04] Maar daar doen wij bijvoorbeeld met deze aanpassingen heel weinig aan.

[1:00:08] En wat je met deze aanpassingen wel doet, is dat je de huren voor heel veel mensen verhoogt,

[1:00:13] die dat denk ik echt niet meer kunnen gebruiken.

[1:00:15] Heel veel jonge mensen zijn de helft van hun netto inkomen kwijt.

[1:00:17] Dus ik vind het terecht om met de heer Klemming een debat te voeren over überhaupt fiscaliteit en wonen en hoe dat elkaar bijt.

[1:00:24] Maar dat staat echt los van het pakket wat hier nu voor ligt vanuit de minister.

[1:00:28] En ik zie nu dat de minister kiest voor maatregelen die de huurder treffen.

[1:00:32] En dat gebeurt zo snel. En dat vind ik heel erg jammer.

[1:00:35] Dus brede debat voeren ben ik helemaal niet tegen.

[1:00:37] En dat gesprek willen wij ook best aangaan, omdat zeker fiscaliteit ook een rol heeft als het gaat om de aanbod van woningen.

[1:00:45] Heer Klemmert, jij in de 20.

[1:00:47] Dank u wel, voorzitter. Ja, we hebben inderdaad een debat over de aanpassing die wordt voorgesteld.

[1:00:50] Maar even uitzoomen, het gaat natuurlijk over de vraag, houden we voldoende midden hier woningen over?

[1:00:55] Volgens mij is dat het maatschappelijk debat wat we hier voeren.

[1:00:57] En ja, dat gaat uiteindelijk over een concrete aanpassing.

[1:01:00] Dus mijn vraag blijft staan, want daar heb ik eigenlijk nog geen antwoord op gehad.

[1:01:03] Wat zal de collega De Hoop voorstellen om dan tussen nu en een echte discussie over box 3-2028 pas,

[1:01:10] wat kan de heer De Hoop dan doen om het rendement te verhogen,

[1:01:15] dat nu maar schaam naar 1% is,

[1:01:16] om in ieder geval tussen nu en 2028 voldoende middenhuurwoningen te behouden?

[1:01:21] De Hoop, GroenLinks, BVN.

[1:01:23] Ik ben er echt van overtuigd dat die klap het snelste halen is bij corporaties.

[1:01:27] Door ervoor te zorgen dat die in de middenhuur veel meer mogen bouwen.

[1:01:30] Door ervoor te zorgen dat we een VPB af gaan schaffen, dan kun je echt op hele korte termijn heel veel woningen toevoegen.

[1:01:36] Corporaties hebben het over volgens mij in acht jaar 160.000 betaalbare woningen die het op zou kunnen leveren.

[1:01:42] Nou, kom daar maar eens aan. Dus er zijn echt mogelijkheden voor.

[1:01:46] Ja, en dan zie ik ook helaas dat jaar 21 bijvoorbeeld die voorstellen ook weinig steunt.

[1:01:50] En uiteindelijk gaat het erom, ja, wat is de keuze die je maakt?

[1:01:54] Zorg je ervoor dat mensen die klein verhuren, dat die wat meer rendement halen?

[1:01:58] Of zorg je dat mensen die vooral heel veel woningen toevoegen, dat je daar meer financieringsruimte voor geeft.

[1:02:04] Ja, dat is wel de keuze die wij maken.

[1:02:06] Clem ik jij in de twintig.

[1:02:07] Ja, voorzitter, de obsessie met het rendement die ontgaat mij.

[1:02:10] Maar het feit blijft dat elke dag er woningen uitgepompt worden en blijven worden.

[1:02:16] Het rendement, het rekensom, ik heb hem gegeven in mijn tekst, is gewoon voor heel veel verhouders op dit moment gewoon een feit.

[1:02:22] Dus we kunnen gaan wachten tot 2028 op Bokstrie.

[1:02:25] We kunnen dan gaan wachten op nieuwbouw, wat dan misschien over vier, zes jaar een keer tot nieuwe woningen gaat leiden in het middensegment.

[1:02:32] Maar er verdwijnen middenhuurwoningen elke dag, tot aan we bij andere vraagstukken zijn gekomen.

[1:02:37] Dus wat gaat de heer de hoop, dat blijft toch steeds de vraag, tussen nu en morgen bij wijze van spreken doen,

[1:02:43] met welke voorstellen komt hij dan als hij dit niks vindt, om in ieder geval het rendement omhoog te halen,

[1:02:47] met als doel, niet het rendement omhoog te halen, met als doel, de middenwoningen de komende dagen, weken, maanden en jaren te behouden.

[1:02:54] De hoop GroenLinks, VDA.

[1:02:55] Ja, maar nu komen we meer bij de probleemanalyse en daar zitten de heer Klemmenke en ik gewoon niet op één lijn.

[1:02:59] Ik denk dat het grootste deel van de woningen die uitgepompt worden zijn dure huurwoningen.

[1:03:04] Die zometeen gereguleerd worden, waardoor kleine verhuurders de afweging maken.

[1:03:08] Ja, dit kan voor mij niet meer uit, dus dan verkoop ik die woning.

[1:03:11] Nou, een heel groot deel van die woning gaat ook naar starters gelukkig, ook onder de gemiddelde verkoopprijs.

[1:03:16] Dus, nou ja, ik vind die consequentie draaglijk en het is ook waarom wij met overtuiging voor die wet hebben gestemd.

[1:03:22] En het verbaast mij echt dat in dit debat blijkt, ik weet dat het 2021 al voor was, maar ook heel veel partijen die voor die wet waren, nu zo schrikken van de consequenties die er overzien waren en dan dit paardenmiddel gebruiken om die wet te wijzigen, terwijl je ook op hele andere manieren kunt zorgen voor meer betaalbare woningen.

[1:03:41] Ja, en daar gaan wij elkander niet vinden, maar dat is denk ik ook niet de verrassing.

[1:03:46] Dank. En ik zie dat er geen interruptie meer zijn, dan ga ik naar...

[1:03:49] Ja, dat kan. De heer Van Leijen, D66.

[1:03:53] excuses voor de vertraging, voldoende middenhuurwoningen en de rol van de corporaties.

[1:03:58] Ik denk dat de heer De Hoop en ik er allebei heel sterk in zetten dat we daar een enorme kans zien.

[1:04:03] Dat delen we.

[1:04:04] Maar ik weet dat dat per jaar ongeveer 5.000 middenhuurwoningen op kan leveren.

[1:04:09] Die extra uitbreiding van de staatsregels.

[1:04:11] Terwijl de behoefte ligt op 15.000 woningen per haar.

[1:04:13] Waar hou je de resterende 10.000 woningen vandaan dan?

[1:04:16] Via de voorzitter aan de heer De Hoop, excuses.

[1:04:19] De heer De Hoop, Groenings-PPA.

[1:04:21] Ja, dat gaat over de VPB, waar wij het gesprek ook over hebben gehad.

[1:04:24] Dus je hebt en de geboortefinanciering.

[1:04:26] En als je tegelijkertijd natuurlijk ook die winstbelasting afschaft,

[1:04:29] ja, natuurlijk kun je van die investeringsruimte daarmee ook niet alleen meer sociale huur bouwen,

[1:04:33] maar ook middenhuur.

[1:04:34] Dus die combinatie daarbij, die levert volgens mij ontzettend veel meer betaalbare woningen op.

[1:04:39] En ik weet dat de heer van Leijen daar hetzelfde over denkt,

[1:04:41] omdat ik ook in zijn vorige rol natuurlijk deze gesprekken met hem heb gehad.

[1:04:44] Dus ik zou het zo mooi vinden als we die stap met elkaar zetten.

[1:04:48] en dit is denk ik iets

[1:04:49] waar D66 en

[1:04:51] progressief Nederland het heel erg met elkaar eend zijn

[1:04:53] en dan hoop ik dat wij elkaar ook

[1:04:55] opzoeken en ik merk gewoon al wonen

[1:04:57] ja, wordt er toch veel meer naar rechts

[1:04:59] gekeken en dat vind ik heel erg

[1:05:01] jammer. Van Leijen D66

[1:05:03] Ja voorzitter, ik denk dat de heer De Hoop

[1:05:05] het rechtpunt maakt, want we delen hier heel veel, dat is

[1:05:07] absoluut waar, zeker met de rol van de woningcorporaties

[1:05:10] maar toch nog even

[1:05:11] als je de VPB afschaft, als je

[1:05:13] de vermogenscheiding afschaft

[1:05:14] en als je woningcorporaties in staat stelt

[1:05:17] om te investeren in middenhuur, wat je volgens mij moet doen,

[1:05:19] want daar hebben ze echt keihard nodig, daar hebben ze een rol in te spelen,

[1:05:22] die rol moeten ze weer krijgen, dan nog heb je ook de markt nodig

[1:05:26] voor die middenhuurwoningen. Dat is echt een realiteit.

[1:05:28] Dus hoe gaat u daar dan voor zorgen?

[1:05:31] De Hoop GroenLinks BVD.

[1:05:32] Ik ben ervan overtuigd dat met de regulering in de middenhuur

[1:05:36] ook marktpartijen gewoon nog een redelijk rendement kunnen halen.

[1:05:39] Zeker mensen die grootschaliger verhuren.

[1:05:42] Hoe minder woningen verhuurt, hoe meer dat ene percentage wat doet.

[1:05:45] Maar ik ben ervan overtuigd dat vooral partijen die woningen toevoegen met die wet betaalbare huur gewoon uit de voeten kunnen.

[1:05:52] Zeker ook pensioenfondsen die er met name in de middenhuur bouwen.

[1:05:55] Maar ik zie bijvoorbeeld ook dat in dit coalitieakkoord is gezet dat er meer betaalbare koopwoningen moeten komen.

[1:06:01] Wat doet dat? Dat drukt juist ook weer die middenhuur uit juist die betaalbaarheidsafspraken.

[1:06:06] Dus dat begrijp ik ook niet helemaal waarom D66 en CDA daar bijvoorbeeld een keer mee zijn gegaan met de VVD.

[1:06:11] Want dat leidt weer tot minder ruimte voor die middenhuurwoningen.

[1:06:14] Dus ik vind ook dat dat elkaar best wel bijt, zeg ik terug tegen de heer Van Leijen van D66.

[1:06:19] Maar laten we dan, en dan doe ik dat verzoek echt, met elkaar de handschoen snel oppakken om op korte termijn te zorgen voor meer ruimte voor corporaties om te bouwen.

[1:06:28] Van Leijen D66.

[1:06:30] Voorzitter, uiteraard. Maar ik heb nog steeds nog niet helemaal een antwoord op mijn vraag.

[1:06:36] Waar we het niet over eens zijn, is zoals mij de rol van de wet betaalbare uur.

[1:06:40] Dat zie ik. Daar zijn we het niet met elkaar over eens.

[1:06:42] Waar we het over eens zijn, is dat we de woningcorporaties keihard nodig hebben en dat middenhuur en VPB daar hele belangrijke elementen zijn om daaraan te gaan sturen.

[1:06:51] Maar daarnaast heb je ook, als je dat allemaal doet, nog steeds marktpartijen nodig om voldoende middenhuur te realiseren.

[1:06:59] De heer De Hoop is het niet met mij eens over de wet betaalbare huur, maar deelt u dan wel de mening dat er marktpartijen nodig zijn

[1:07:10] en dat er dan buiten de wetbetaalbare huur nog aan knoppen gedreigd moet worden?

[1:07:14] De hulpgoedings, PvdA.

[1:07:15] Ja, dat deel ik.

[1:07:16] En ik zie ook dat naast dat er uitgepond wordt,

[1:07:18] er ook ontzettend veel private verhuurders elk jaar nog woningen toevoegen.

[1:07:22] De netto-afname is 10.000, dus dat valt in die zin reuze mee.

[1:07:26] En zeker als je het vergelijkt en een beetje uitzoekt naar eerdere jaren,

[1:07:28] hebben we gewoon nog een heel groot aandeel private verhuur in Nederland.

[1:07:32] Kunnen mensen redelijk rendement halen.

[1:07:34] Kan gewoon met de wetbetaalbare huur.

[1:07:36] En wij stappen daar nu veel te snel van af, vind ik.

[1:07:41] Ik zie allemaal mensen naar mij kijken die al door hun interruptie heen zijn, maar zo niet mevrouw Steen van het CDA, dus die geef ik het woord.

[1:07:47] Nou, ik sloeg even aan, voorzitter, op de schijnbare tegenstelling die de heer De Hoop naast mij aan het maken is tussen betaalbare koop en betaalbare huur.

[1:07:57] Want is het niet zo dat we in dat middensegment gewoon over het algemeen gewoon veel te kort komen?

[1:08:02] Dus waarom stelt GroenLinks Partij van de Arbeid toch steeds koopwoningen tegenover huurwoningen?

[1:08:11] Want we hebben toch allebei nodig om op de woningmarkt te voorzien voor al die mensen en jongeren, politieagenten, verpleegkundigen, die in dat middensegment zoeken naar een betaalbaar huis.

[1:08:21] De Hoop GroenLinks BVN.

[1:08:22] Ik denk dat of ik me verkeerd uitgedrukt heb of mevrouw Steemijn niet begrijpt.

[1:08:26] Mijn punt was, we hebben betaalbaarheidsafspraken.

[1:08:29] Twee derde van de woningen die we bouwen moet betaalbaar zijn.

[1:08:31] Binnen die betaalbaarheidsafspraken hadden we afspraken over het gedeelte sociale huurwoningen en de rest zit natuurlijk ook betaalbare koopwoningen tussen.

[1:08:41] Doordat nu zo expliciet in het coalitieakkoord is gezet, wij willen een hoger aandeel betaalbare koop,

[1:08:47] zie ik, en mevrouw Steen moet zeggen als zij dat anders ziet, dat daarmee het aantal sociale huurwoningen niet zozeer in gedrag komt,

[1:08:54] want die hou je op die 30% waarschijnlijk, maar het aantal middenhuurwoningen daarmee wel minder wordt in de betaalbare woningen die je toevoegt.

[1:09:01] Dat heeft effect als je zegt, we willen minimaal 25% betaalbare koop.

[1:09:06] Dus daar bijt het hem in.

[1:09:07] En dat is ook waarom ik dat ter tafel legde.

[1:09:09] Ook omdat ik de pensioenfondsen, IVBN die ik spreek, die zeggen ook dat dit een probleem wordt om voldoende middenhuurwoningen toe te voegen de komende tijd.

[1:09:19] Steen, CDA.

[1:09:21] Dan zijn we aangekomen bij uw inbreng in eerste termijn.

[1:09:24] Ik geef, was u nog niet klaar, excuses.

[1:09:28] En dan geef ik het woord terug aan de heer De Hoop.

[1:09:31] Nee, mijn herinnering was niet, ik was ook nog aan het nadenken voorzitter.

[1:09:33] Volgens mij was ik nog niet klaar. Ik weet niet precies hoeveel tijd ik nog had.

[1:09:37] Kijk, ik heb nog twee minuten veertig. Dat scheelt.

[1:09:41] Voorzitter, ik zoek ondertussen wel even naar het punt waar ik ongeveer was.

[1:09:46] We zagen gisteren nieuwe cijfers van het CBS.

[1:09:50] De hoogste inflatie in een jaar.

[1:09:52] En toch even, dat betekent duurdere boodschappen de komende tijd en ook sowieso al hogere huren.

[1:09:58] En ik vind het wel belangrijk om dat hier ook weer op tafel te leggen.

[1:10:00] We weten al dat mensen de komende jaren weer hogere huren krijgen.

[1:10:04] En dan stelt het me toch teleur dat we met deze route doorgaan.

[1:10:08] Want volgens mij zijn dit vooral ook de mensen die meer huur gaan betalen waar de minister heel graag zelf ook voor op wil komen.

[1:10:14] De minister stelt dat het nodig is om te voorkomen dat huurwoningen worden verkocht.

[1:10:18] Maar de grote steden herkennen die signalen niet.

[1:10:21] Die hebben de afgelopen periode die gesprekken ook met de minister gehad, hebben ook een brief naar ons toegestuurd.

[1:10:25] En het aantal middenhuurwoningen ligt nog steeds boven het niveau van voor de opkoopgolf, zeggen zij.

[1:10:33] Kan de minister dat bevestigen? En zo niet. Wat is het andere inzicht dat de minister heeft over deze cijfers?

[1:10:39] Klopt het dus dat het aantal middenhuurwoningen nog steeds boven het niveau van de opkoopgolf in de grote steden ligt?

[1:10:45] Daarnaast komt het verkopen van huurwoningen natuurlijk door allerlei factoren.

[1:10:50] En in haar brief noemt de minister ook zes verschillende oorzaken voor het verkopen van huurwoningen.

[1:10:55] Waarom begint zij dan toch eerst met iets meer vragen van huurders en niet met die andere vijf oorzaken die zij noemt in de brief?

[1:11:03] Mijn fractie is ervan overtuigd dat dit niet de oplossing is voor het tekort aan middenhuurwoningen.

[1:11:07] Wat wel de oplossing is, is wetgeving maken zodat corporaties meer ruimte krijgen om te bouwen in het middensegment.

[1:11:12] Zodat ook leerlingen en agenten een woning kunnen vinden. Hoe staat het daarmee?

[1:11:17] Voorzitter, mensen in Nederland zoeken een betaalbare woning en zekerheid.

[1:11:20] En het verleden laat zien dat vrije huren niet leiden tot meer woningen, maar vooral tot hogere huren.

[1:11:27] Volkshuisvesting opbouwen, dat duurt altijd best wel lang, maar het daarna weer afbreken gaat helaas vrij snel.

[1:11:32] Als het aan progressief Nederland ligt, moet het kabinet zich richten op huizen bouwen en niet op huren verhogen.

[1:11:39] Dank u wel.

[1:11:41] Dank aan de heer De Hoop namens GroenLinks-PVA.

[1:11:44] En excuses namens de voorzitter, want ik had u inderdaad onderbroken tijdens uw inbreng voor de interruptie.

[1:11:51] En ook excuses van mijn kant dat ik af en toe het debat moet verlaten, omdat ik ook een commissiedebatspoor heb, maar ik probeer het grootste gedeelte van het debat mee te doen.

[1:11:57] Helder. Dat geldt voor meerdere Kamerleden aanwezig, dat zij gelijktijdig ook andere debatten hebben.

[1:12:03] Vandaar dat er wat heen en weer gelopen wordt. Er is niemand boos weggelopen tot nu toe.

[1:12:07] Dat is allemaal vanwege andere debatten. Maar wie weet.

[1:12:11] Dan ga ik naar mevrouw Steen. Zij spreekt namens het CDA.

[1:12:15] Voorzitter, wonen gaat over meer dan stenen alleen.

[1:12:19] Het gaat over de vraag of mensen voldoende betaalbare woningen kunnen vinden.

[1:12:24] En of huurders beschermd zijn tegen excessen.

[1:12:27] Maar ook of er voldoende woningen beschikbaar blijven voor de mensen die vandaag en morgen een huis zoeken.

[1:12:32] En dat vraagt om balans.

[1:12:34] Want zonder bescherming kunnen huurprijzen doorschieten, maar zonder verhuurders zijn er uiteindelijk ook geen huurwoningen meer.

[1:12:40] Voor het CDA zijn beide belangen legitiem.

[1:12:43] Dat is ook de bril waardoor we naar dit voorhangbesluit kijken.

[1:12:47] Want een woningmarkt werkt alleen als die belangen in evenwicht zijn.

[1:12:50] Voor het CDA staat daarom één vraag centraal.

[1:12:53] hoe zorgen we ervoor dat er ook over vijf of tien jaar voldoende betaalbare huurwoningen beschikbaar zijn?

[1:12:59] Juist die lange termijn verdient meer aandacht in het debat over de huurmarkt.

[1:13:03] Want de middenhuur vervult een cruciale rol voor starters die nog niet kunnen kopen,

[1:13:08] voor mensen die na een scheiding snel woonruimte nodig hebben,

[1:13:11] voor leraren, verpleegkundigen en politieagenten die te veel verdienen voor sociale huur,

[1:13:16] maar voor wie een koopwoning vaak nog buiten bereik ligt.

[1:13:19] Voor deze groep moeten we woningen niet alleen betaalbaar zijn, maar ook beschikbaar blijven.

[1:13:24] En daarom proberen we steeds beide kanten van de medaille te zien.

[1:13:27] Niet omdat huurders en VFR-huurders tegenover elkaar staan, maar omdat een gezonde huurmarkt beide nodig heeft.

[1:13:34] Voorzitter, we zien dat de afgelopen jaren veel is veranderd op de huurmarkt.

[1:13:38] En tegelijkertijd zien we ook een uitpontgolf die verschillende oorzaken kent, waaronder fiscale ontwikkelingen en veranderingen in de regelgeving.

[1:13:46] En dat vraagt niet om een voortdurende slinge beweging van beleid, maar wel om de bereidheid om scherp te kijken naar de effecten van regels in de praktijk.

[1:13:54] En tegen die achtergrond vinden we het verstandig dat nu gerichte aanpassingen en maatregelen worden voorgesteld.

[1:14:00] En daarbij is voor ons van belang dat de kern overeind blijft, namelijk betaalbare huren, bescherming van huurders en het tegengaan van misstanden.

[1:14:07] Het zwaarder laten meewegen van een VOZ-component zorgt ervoor dat woningen in gebieden met hoge grond en woningwaarde beter aansluiten bij de economische realiteit.

[1:14:17] En meer verhuurders zullen daardoor hun huurwoningen aan kunnen houden en kunnen blijven verhuren.

[1:14:22] En het verminderen van de minpunten voor het ontbreek van buitenruimte doet bijvoorbeeld meer recht aan de stedelijke woningen waar een balkon of tuin simpelweg niet altijd mogelijk is.

[1:14:30] En het toekennen van extra punten aan kleine rijksmonumenten helpt om dit bijzondere vastgoed te behouden en te blijven verhuren.

[1:14:35] En de tijdelijke contracten voor studenten helpen meer studentenkamers te bouwen en minder studio's.

[1:14:41] Want we willen uiteindelijk ook dat studenten bij elkaar kunnen gaan wonen en minder eenzaam worden.

[1:14:45] En daarvoor is het ook nodig om het aantrekkelijker te maken onzelfstandige studentenkamers te gaan verhuren.

[1:14:51] Voorzitter, een paar vragen hierover.

[1:14:54] Ten eerste, hoe wordt er opgetrokken met studentenorganisaties op het gebied van die tijdelijke contracten?

[1:14:59] 2. In onze ogen zitten er echt knelpunten in de bouw van kamers buiten de traditionele studentensteden.

[1:15:08] Gespecialiseerde studentenhuisvesten zijn maar beperkt actief in veel middelgrote steden en corporaties hebben vaak niet de specifieke expertise.

[1:15:14] Hier zit echt een gat.

[1:15:17] Welke inspanningen gaat die minister hier verrichten, ook gezien onze motie van januari?

[1:15:21] En kan de minister reflecteren op de samenhang van deze aanpassing met het vraagstuk?

[1:15:26] Voorzitter, wat ik mis in het maatregelenpakket, en ik heb gehoord dat meerdere van mijn collega's deze missen, is de serieuze aanpak van box 3.

[1:15:34] We kunnen dit niet laten versloffen en ik wil graag een nadrukkelijke reactie zonder dat we meteen weer naar financiën kijken.

[1:15:40] Want ik denk dat het nodig is om de minister die de woningnood moet aanpakken te horen hoe er vanuit de woningnood hierover wordt nagedacht.

[1:15:48] Voorzitter, met dit pakket aan aanpassingen nemen we gerichte maatregelen om ook de uitpontgolf te stoppen of in ieder geval verder te verminderen.

[1:15:56] En vooruitkijkend naar de evaluatie in 2027 is de huurmarkt vooral gebaat bij niet weer allerlei wijzigingen in de tussentijd.

[1:16:04] En wat het CDA betreft nemen we daarom deze maatregelen, maar gunnen we ook tot aan de evaluatie de huurmarkt die rust.

[1:16:10] Tot zover, voorzitter.

[1:16:12] Dank u wel, mevrouw Steen namens het CDA.

[1:16:14] Ik zie dat er geen interrupties zijn.

[1:16:16] Dan ga ik naar de heer Nobel.

[1:16:17] Hij spreekt namens de VVD.

[1:16:21] Ja, voorzitter, dank u wel.

[1:16:22] Voorzitters, we zijn toeschouwers van een katastrofale ontwikkeling op de woningmarkt.

[1:16:27] Een wooninfarct, heb ik het eerder ook al genoemd.

[1:16:29] En Nederland heeft de ambitie om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen.

[1:16:33] Maar ondertussen lopen de wachtlijsten op.

[1:16:35] Starters vinden geen woning.

[1:16:36] En middeninkomen zien hun kansen op de woningmarkt verder afnemen.

[1:16:40] We spreken vandaag over de maatregelen die de minister treft om het investeringsklimaat en daarmee de huursector te redden.

[1:16:45] uit het moeras van regels. Maar voorzitter, wonen begint niet met regels. Wonen begint met bouwen,

[1:16:51] het aanbod vergroten. Daar zit de crux. De wet betaalbare huur is ingevoerd met een begrijpelijk

[1:16:58] doel, namelijk de huurprijzen beter laten aansluiten bij de kwaliteit van woningen en ook de excessen

[1:17:02] aanpakken. En hoe goed bedoeld de wet ook is of was, de VVD heeft toen ook al gewaarschuwd dat dit

[1:17:08] hele negatieve effecten gaat hebben. Helaas zijn inmiddels veel van de zorgen die de VVD aan de

[1:17:16] voorkant te hard ook werkelijkheid geworden. Zelfs partijen die voor regulering zijn kunnen

[1:17:23] inmiddels toch moeilijk volhouden dat deze wet een succes is. Beleggers trekken zich mazaal terug,

[1:17:28] nieuwbouwprojecten worden uitgesteld of geschrapt en steeds meer huurwoningen verdwijnen van de

[1:17:34] markt. In 2025 alleen al ging het om een uitbonding van 65.000 woningen. Kortom, het aanbod verdwijnt

[1:17:42] en de huurder vindt geen woning. De minister heeft de afgelopen maanden wel laten zien dat zij het

[1:17:48] problemen ook inziet. Recentelijk heeft ze nog de provincie Zuid-Holland op de vingers getikt toen

[1:17:53] zij woningbouw blokkeerde, waarvoor ik haar ook wil complimenteren. De VVD is ook blij met de

[1:17:58] eerste stappen die worden gezet. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van de WOZ-component, het

[1:18:03] verlengen van de nieuwbouwopslag en de tijdelijke huurcontracten voor studenten weer toestaan. Het

[1:18:08] zijn stapjes in de goede richting, maar voorzitter, een woninginfarct is niet op te lossen met een

[1:18:13] aspirientje wat de politiek nu voorschrijft. Als maar 6% van de verhuurders aangeeft door

[1:18:18] deze maatregelen hun woning niet uit te willen ponden. Dan doen we gewoon te weinig. In het

[1:18:24] coalitieakkoord is afgesproken dat de wet betaalbaar huur voorafgaand aan de evaluatie zou worden

[1:18:28] geoptimaliseerd om zo het aanbod huurwoningen te vergroten. Helaas gaf de minister vorige week

[1:18:34] nog aan niet van plan te zijn om verdere stappen te ondernemen op de wet betaalbaar huur voordat

[1:18:40] de evaluatie in 2027 is afgerond. Maar mensen kunnen niet zo lang wachten op een woning. Ze

[1:18:47] kunnen niet wachten tot die evaluatie is afgerond. De belofte was 10 nieuwe steden en niet het

[1:18:53] verdwijnen van steden in het middensegment. Het woningtekort is te groot en zolang het geld uit

[1:18:58] de woningmarkt blijft vloeien worden er niet meer maar minder woningen gebouwd dan we uiteindelijk

[1:19:03] met elkaar kunnen. Dank u wel. Sympathiek. En dan ga ik naar een interruptie van mevrouw Steen, CDA.

[1:19:12] Dank u wel voorzitter. Ja, toch een korte vraag aan de heer Nobel van de VVD. Want u begon uw

[1:19:16] U betoog net met een constatering en u zei iets in de richting van ja, we kunnen dit toch moeilijk een succes noemen.

[1:19:24] Maar is het ook niet zo en is de VVD het ook niet met het CDA eens, dat deze wet niet alleen maar beoogd betaalbaarheid, maar ook bescherming van huurders.

[1:19:34] En we hebben toch gezien dat deze wet betaalbare huur ja, een aantal negatieve effecten heeft, maar toch ook heeft gezorgd voor bescherming van huurders tegen excessieve huren,

[1:19:44] Tegen huisjesmelkers, dat ze ervoor hebben gezorgd dat verduurzaming doorgaat.

[1:19:49] Wat ook een enorm voordeel is als het gaat over betaalbaarheid.

[1:19:52] Dus ik hoor graag van de VVD ook die kant van de medaille.

[1:19:57] Nobel VVD.

[1:19:58] Ja voorzitter, ik ben het in die zin met het CDA eens dat er ook positieve effecten aan de wet zitten.

[1:20:04] Die schetst u zojuist voor een deel.

[1:20:07] En tegelijkertijd was het middel, en daar heeft de VVD voor gewaarschuwd, veel erger dan de kwaal.

[1:20:12] En dat is eigenlijk waar de VVD mee in de maag zit.

[1:20:15] Dat het doel van de wet en de gedachten die veel partijen daar aan de voorkant bij hadden.

[1:20:20] En daarom zei ik ook dat ik het dapper vond of goed vond van de heer Mooijman van de PVV.

[1:20:25] Dat hij daarop reflecteerde.

[1:20:27] Zeg ja, de PVV had de gedachte dat de wet dit zou brengen.

[1:20:31] En dat is uiteindelijk maar ten dele gelukt.

[1:20:33] En het effect is veel erger dan de kwaal die we wilden oplossen.

[1:20:38] En daar wil ik meer stappen op ondernemen dan dat we nu met elkaar doen.

[1:20:42] En dat is ook, en misschien bent u dat in het verleden, heeft u dat misschien niet of minder bij de VVD gezien.

[1:20:48] Daarom ben ik ook bereid om te kijken, bijvoorbeeld bij die tijdelijke huurcontracten,

[1:20:52] laten we de huurder meer rechten geven, bijvoorbeeld door drie of vijf jaar een huurcontract te doen.

[1:20:56] In het verleden was dat minder.

[1:20:58] Dus ik wil ook echt nadenken over de rechten voor die huurder.

[1:21:00] Daar doe ik een handreiking vanuit de VVD.

[1:21:02] Maar we moeten iets doen om dat verdampen in het middelsoment tegen te gaan.

[1:21:08] Helder, mevrouw Steen, nog een volgende vraag?

[1:21:10] Ja, dank voor deze verheldering, voorzitter.

[1:21:12] Want de reden dat ik het vraag is dat ik het belangrijk vind dat we nuance houden in dit debat.

[1:21:17] Want ik zie op het woondossier aan alle kanten dat er wordt gepolariseerd.

[1:21:23] Aan de ene kant, of de wet betaalbare huur deugt niet, of eigen woningbezit deugt niet.

[1:21:29] En ik denk dat we allemaal gebaat zijn bij gewoon scherp kijken naar wat er aan de hand is.

[1:21:35] En ja, er wordt uitgepompt.

[1:21:37] Ik vind verdampen dan ook wel een groot woord.

[1:21:39] Als je kijkt naar de cijfers in de grote steden, ja, dan zien we een teruggang sinds 2024.

[1:21:45] Maar zijn er ook nog steeds middenhuurwoningen beschikbaar en zien we dat ook stabiliseren.

[1:21:50] Dus ja, we moeten maatregelen nemen.

[1:21:52] Vandaar ook dit gerichte pakket dat overigens zwaarder is dan we eigenlijk aan de voorkant hadden gedacht te moeten doen.

[1:22:00] Dus ik vind het eigenlijk mooi dat we dat op deze manier kunnen doen.

[1:22:04] Maar ik zou het toch ook echt willen oproepen, en dat is misschien wel aan deze hele tafel, om dit debat genuanceerd te voeren.

[1:22:11] Omdat aan alle beide zijden het nodig is om maatregelen te nemen en goed realistisch te blijven kijken naar wat nodig is, voorzitter.

[1:22:19] De heer Nobel, VVD.

[1:22:21] Ja, voorzitter, ik denk dat ik dat met mevrouw Steen deel.

[1:22:25] En tegelijkertijd de feiten ook zoals het kadaster laat zien, die 65.000 woningen alleen al afgelopen jaar.

[1:22:31] Maar ja, dan kan ik niet anders dan concluderen dat dat gewoon enorm is.

[1:22:35] En dan heb ik het over verdampt, want het zijn niet een paar woningen die verdwijnen.

[1:22:39] Ieder moet daar uiteraard zijn eigen woorden bij kiezen.

[1:22:42] Maar wat VVD betreft is het overduidelijk dat we meer moeten doen om daartegen te gaan.

[1:22:47] In zowel de regelgeving als de fiscaliteit.

[1:22:49] Voorzitter, en omdat het voor mijn partij heel duidelijk is dat we nu iets moeten doen.

[1:22:54] Ik heb de evaluatie, dat heb ik ook al eerder aangegeven, namens het VVD helemaal niet nodig om verdere stappen te zetten.

[1:22:58] Mag ik verder gaan?

[1:22:59] Nee, eigenlijk niet.

[1:23:01] Ik werd al erop gewezen door de heer Van Leijen dat hij ook graag wil interruperen.

[1:23:05] En daarna is ook nog de heer Moiman, de heer Van Leijen, D66.

[1:23:09] Dank je voorzitter.

[1:23:10] En eerst ook even het pleidooi voor nuance van mevrouw Steep volledig willen onderstrepen.

[1:23:14] Ik denk dat dat een hele belangrijke nuance voor nuance is.

[1:23:20] Die uitpontcijfers die u noemt van het kadaster, kunt u van mij een top drie geven van de belangrijkste redenen waarom woningen worden uitgepont?

[1:23:28] En is de heer Nobel met de D66 eens dat de wet betaalbaar huurbal één van die redenen is, maar niet top 1, niet top 2?

[1:23:35] Nobel VVD.

[1:23:37] Ja, voorzitter, ik geef altijd aan dat er twee belangrijke knoppen zijn.

[1:23:40] Dat is aan de ene kant het fiscale klimaat en aan de andere kant de overregulering.

[1:23:46] Van Leijen D66.

[1:23:49] Voorzitter, maar als je dan dat pleidoor voor nuance en een gerichte blik van mevrouw Steen doortrekt,

[1:23:57] Dan als je dat zo stelt ook en het met D66 eens bent,

[1:24:01] dan is het toch de logische stap om te nemen om nu gerichte maatregelen te nemen op de wet betaalbare huur,

[1:24:05] zoals wordt voorgesteld, door te pakken met middenhuur, door te pakken met box 3

[1:24:10] en door te pakken met die pensioenfondsen, dat ze dan toch de volg worden?

[1:24:14] Nobel VVD.

[1:24:15] Ja, dat ben ik met de heer Van Leijen eens.

[1:24:17] Alleen de stappen die nu worden gezet, die zijn veel te klein.

[1:24:20] Want als je kijkt naar bijvoorbeeld het verder verruimen van tijdelijk huurcontract voor alleen studenten,

[1:24:25] U gaf zojuist zelf aan, ja die bakker die mogelijk ook een woning boven zijn winkel heeft en die die woning wel wil verhuren,

[1:24:31] die gaat dat mogelijk alleen doen als hij een tijdelijk huurcontract kan geven.

[1:24:35] En waarom zou die bakker alleen aan een student die woning moeten kunnen verhuren?

[1:24:38] Waarom proberen we niet die leegstand tegen te gaan?

[1:24:40] Dus dat is waar ik de ruimte zoek, met alle nuance.

[1:24:43] Ik geef daarbij namens de VVD, denk ik, dat ik handreikingen doe die in het verleden niet zijn gedaan.

[1:24:49] Dus ik ben daar echt op zoek naar waar kunnen we elkaar vinden.

[1:24:51] Dus ik hoop dat u daar ook over na wilt denken.

[1:24:54] Het hoeft niet nu in het debat.

[1:24:55] Maar ook naar de toekomst toe.

[1:24:57] En nogmaals, wij hebben de evaluatie niet nodig.

[1:24:59] Andere partijen wel.

[1:25:00] En dat is ook waarom ik straks in mijn betoog, als ik mag vervolgens, daar nog iets over wil zeggen.

[1:25:05] Maar voordat u vervolgt, ga ik naar de heer Mooijman, PVV.

[1:25:08] Dank u wel, voorzitter.

[1:25:10] En ik ben ook blij dat de heer Nobel aangeeft dat hij ook inziet dat er ook positieve effecten natuurlijk vanuit de wet zijn.

[1:25:17] Zoals ik ook heb aangegeven, de reden waarom wij de wet uiteindelijk hebben gesteund,

[1:25:21] Het was juist om het tegengaan van die excessen om ervoor te zorgen dat die huurbescherming beter geborgd wordt en die gedachten die ondersteunen wij nog steeds.

[1:25:32] Tegelijkertijd, zoals de heer Nobel terecht aangeeft, moeten we ook pragmatisme hanteren en kijken waarbij gestuurd moet worden op een manier die denk ik recht doet aan iedereen.

[1:25:45] En wat ons betreft is dat in ieder geval niet met het verhoog van de huren.

[1:25:49] Maar als we dan kijken naar de tijdelijke contracten die u ook heeft voorgesteld, om daar wat aan te doen.

[1:25:55] Ik hoorde u net aangeven, drie tot vijf jaar niet-jaarscontract waar mensen in onzekerheid mee belanden.

[1:26:02] En dan de vraag, voorzitter, ziet de heer Nobel daar ook ruimte voor een soort incentive?

[1:26:09] En ik ben aan het nadenken hoe we dat vorm kunnen geven, maar een fiscaal voordeel voor juist die verhuurders die wel een vast contract aan willen bieden.

[1:26:18] zodat dat niet gaat leiden tot een situatie

[1:26:20] waar er standaard alleen maar tijdelijke contracten wordt aangeboden.

[1:26:24] Een prikkel. De heer Nobel, VVD.

[1:26:29] Dat is een goede vraag van de heer Moorman, voorzitter.

[1:26:33] Vandaar dat ik ook even nadenk.

[1:26:36] In principe is het zo dat ook in het middenuursegment

[1:26:39] op het moment dat er een aanvraag wordt gedaan

[1:26:43] dat volgens mij nu ook al een fiscale subsidie kan worden aangevraagd.

[1:26:46] Dus ik ben ook even op zoek naar wat gaan we dan toevoegen.

[1:26:49] Fiscaliteit is ook complex.

[1:26:50] Dus ik wil eigenlijk ook voorkomen dat we dan een incentive bedenken die zo complex is dat het eigenlijk ook niet werkt.

[1:26:59] Ja, daar laat ik het vernerf bij.

[1:27:01] Ik heb niet nu een panklare fiscale oplossing om tegemoet te komen aan het verzoek van de heer Mooijman.

[1:27:05] Ik denk dat dat meer in de duidelijkheid moet zitten van die contracten en dat het in de duur zit van de contracten.

[1:27:11] Want drie of vijf jaar, dan heb je best lang een dak boven je hoofd om ook verder te kijken als je weet dat dat eindigt.

[1:27:17] En bij een jaar is dat natuurlijk toch anders, zoals het in het verleden was.

[1:27:21] Dan kunt u nu uw betoog volgen.

[1:27:22] De heer Nobel, VVD.

[1:27:25] Ja, voorzitter, ik wil even naar de evaluatie van de wet betaalbare huur.

[1:27:29] Want wat VVD betreft moet die dus naar voren worden gehaald.

[1:27:32] Omdat veel partijen het volgens mij wel nodig hebben om een eventuele vervolgstap te kunnen zetten.

[1:27:37] Dus mijn vraag aan de minister is, welke kansen ziet de minister om de evaluatie van de wet naar voren te halen.

[1:27:42] En toch sneller tot meer actie over te gaan.

[1:27:47] Want mensen die nu geen huis kunnen vinden en niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning,

[1:27:52] die worden op dit moment gewoon ook richting die vrije huursector geduwd.

[1:27:55] En dat betekent dat 42% van de huurders straks een vrije sectorwoning nodig gaat hebben met een huur van meer dan 2000 euro per maand.

[1:28:03] Het verdampte middensegment moet worden hersteld, voorzitter. Daar heb ik het zojuist ook over gehad.

[1:28:08] En daarom moeten de huren weer iets opleveren, ook voor de verhuurders.

[1:28:11] Want niemand gaat investeren in een woning die uiteindelijk verlieslatend is.

[1:28:15] Daar ben ik het volledig eens met de heer Klemmink.

[1:28:18] Ook de bakker op de hoek moet een kamer boven zijn winkel weer willen en kunnen verhuren.

[1:28:22] De VVD heeft de motie tijdelijke huurcontract op dit moment aangehouden.

[1:28:25] Maar ik ben wel benieuwd, we zijn inmiddels ook een paar dagen verder,

[1:28:30] of die minister toch kan reflecteren op die drie of vijf jaar die zojuist ook al voorbij kwam.

[1:28:35] En ik ben ook benieuwd, na de reflectie van de minister op de vraag van bijvoorbeeld de heer Vlag,

[1:28:40] Die zei kunnen we niet pastoriewoningen bijvoorbeeld ook toevoegen aan die tijdelijk huurcontract zoals we eerder met studenten hebben gedaan.

[1:28:48] En zijn er nog andere groepen te bedenken die die minister zou willen toevoegen zodat het ruimer wordt dan dat het nu is.

[1:28:54] Er is nog een interruptie van de heer Grimmis ChristenUnie.

[1:28:58] Ja voorzitter, gelukkig net op tijd terug. Dank aan mijn collega's dat ze elkaar goed bezig hebben gehouden.

[1:29:05] Mijn vraag aan collega Nalbo.

[1:29:06] Kijk, ik ga de interruptiedebat wat ik plenair met hem heb gevoerd over de tijdelijke contracten niet helemaal overdoen.

[1:29:12] Want nee, maar ik denk dat we echt moeten oppassen dat het middel niet erger is dan de kwaal.

[1:29:18] Als je ook kijkt vanuit het belang van de huurder.

[1:29:21] Tegelijkertijd ben ik niet blind.

[1:29:23] We hebben bijvoorbeeld bij die wet vast huurcontracten echt gekeken naar dit soort woningen.

[1:29:26] Bijvoorbeeld een ruimte boven een winkel of een pastorie die leeg staat af en toe tijdelijk.

[1:29:33] Kun je daar niet tijdelijke contracten toepassen?

[1:29:36] En tot dan toe was steeds de analyse, je kunt wel tijdelijke contracten gericht op doelgroepen regelen in de wet.

[1:29:44] Maar je kunt niet een soort object daar een tijdelijke contracten van toepassen verklaren.

[1:29:50] Want als dat zou kunnen, dat is dan ook wel de vraag aan de minister,

[1:29:53] als het ons lukt om bepaalde objecten daar een tijdelijk contractmogelijkheid te bieden,

[1:29:58] dat verlicht ook deze discussie een beetje.

[1:30:00] Want dan kun je gewoon wel de norm handhaven van een vast contract voor een huurder.

[1:30:05] Maar bij sommige woningen kan het anders.

[1:30:09] De heer Nobel, VVD.

[1:30:12] Voorste dank. Ik haalde het voorbeeld van de heer Vlag aan,

[1:30:14] omdat ik hoop dat die minister met meer voorbeelden kan komen

[1:30:18] dan de voorbeelden die ze nu heeft aangegeven qua doelgroep of eventueel ook qua type woning.

[1:30:22] Ik weet niet of dat mogelijk is, dat gaan we zo horen.

[1:30:26] Maar ik hoop ook dat de heer Grimwis in het betoog van de VVD hoort, dat waar we voorheen altijd pleiten voor tijdelijke huurcontracten, ook van een jaar,

[1:30:34] dat ik hier echt nadrukkelijk een handreiking doe, ook om de nuance te vinden, om juist in een markt waar niet alleen door deze wet,

[1:30:42] maar door tal van zaken uiteindelijk beleggers en verhuurders afhaken, we toch moeten kijken naar wat kunnen we wel doen om misschien de investeerder bereid te vinden

[1:30:50] om de woning nog wat langer aan te houden, zolang box 3 niet geregeld is.

[1:30:53] Dus we zullen toch met elkaar naar oplossingen moeten kijken.

[1:30:56] En vandaar dat ik ook spreek over drie of vijf jaar.

[1:30:58] U weet dat mijn partij daar eigenlijk veel strakker in zit.

[1:31:01] Maar we kunnen niet als politiek toe blijven kijken

[1:31:03] hoe er steeds meer woningen uit het middelsgement verdampen.

[1:31:08] Dat mag wel.

[1:31:10] Geen wist, Christine.

[1:31:12] Voorzitter, dank u wel.

[1:31:13] Nou, dat hoor ik wel.

[1:31:16] Alhoewel denk ik dat de kritiek niet helemaal wegneemt.

[1:31:21] Maar wat ik zei over die type woning is ook een handreiking, om zo te zeggen.

[1:31:25] Ik snap heus wel dat we bereid moeten zijn om naar elkaar te luisteren en te kijken van kunnen we verder komen.

[1:31:31] Maar ja, nogmaals, ik wil wel aan meneer Nobel meegeven, aan collega Nobel meegeven.

[1:31:37] Het vaste contract hebben we één keer opzij geschoven.

[1:31:42] En daar zijn veel grotere effecten uit voorgevloeid dan in 2016 of 2015 toen dat werd geregeld voor mogelijk werden gehouden.

[1:31:50] Dus we moeten wel dan van beide kanten bereid zijn om naar elkaar te luisteren en die type tijdelijke contracten dan herintroduceren die niet die schade kunnen verrichten dan als je generiek een tijdelijke contractmogelijkheid hier weer op tafel legt van dat zouden we maar moeten doen want het is zo zielig voor de winkelier die nu zijn woning niet kan verhuren.

[1:32:08] Ik voel daarin mee maar ik zie ook het belang van de huurder en ziet de heer Nobel dat ook en is hij bereid dan echt om die beide kanten te wegen en de lessen geleerd van 2016.

[1:32:19] Helder. Vraag is denk ik helder.

[1:32:21] Nou ja, te trekken.

[1:32:22] Nobel, VVD.

[1:32:24] Ik denk dat het in het belang van de huurder is dat je uiteindelijk een woning vindt.

[1:32:28] Er zijn ontzettend veel mensen die heel graag denk ik nu een woning voor drie of vijf jaar zouden willen hebben.

[1:32:34] Veel liever dan op je dertigste nog bij je ouders op zolder wonen.

[1:32:37] Dus ik denk dat daar een stuk verlichting zit.

[1:32:41] Niet alleen voor de verhuurder die mogelijk denkt, nou ja oké, ik kijk het nog even aan tot die fiscaliteit ook gerepareerd is.

[1:32:47] want ik denk dat dat gewoon lastiger te bewerkstelligen is op korte termijn.

[1:32:52] Maar ook zeker voor de huurder, want er zijn heel veel mensen die wel willen.

[1:32:56] Ik weet zeker dat op het moment dat jij in een grote stad, maar ook buiten de grote steden,

[1:33:00] de kans krijgt om voor drie of vijf jaar een woning te kunnen huren,

[1:33:05] ook als die huur misschien iets hoger ligt dan je zou willen,

[1:33:09] dat heel veel mensen daarvan zouden zeggen, ja, doe maar alsjeblieft die woning.

[1:33:14] En u kunt uw betoog vervolgen, je Nobel VVD?

[1:33:19] Ja, voorzitter, dank. Wat de VVD betreft moeten er ook harde keuzes worden gemaakt en we zijn ook bereid om die keuzes te maken.

[1:33:26] We zijn ook bereid om compromissen te sluiten. Ik heb zojuist al een aantal handreikingen gedaan.

[1:33:31] Recent heb ik ook een motie ingediend en ook aangehouden over de indexatie van het woonwaarderingsstelsel.

[1:33:37] En deelt de ministervoorzitter dat het woonwaarderingsstelsel uiteindelijk het uitbonden op dit moment stimuleert in plaats van het tegengaat?

[1:33:44] Daar ben ik heel benieuwd naar.

[1:33:48] Voorster tot slot, we moeten voorkomen dat goedbedoelde regelgeving ertoe leidt dat er minder woningen worden gebouwd,

[1:33:54] omdat niemand meer wil investeren, van particuliere belegger tot investeerder.

[1:33:59] De oplossing is helder. We moeten het aanbod vergroten, meer woningen bouwen,

[1:34:04] want woningszoekenden hebben niets aan een gereguleerde huurprijs als er straks helemaal geen woning meer beschikbaar is.

[1:34:10] Dank u wel, heer Nobel. U sprak namens de VVD. Er zijn nog twee interrupties voor u.

[1:34:15] Nu Klemming voor zijn laatste interruptie, daarna Grimwist voor zijn laatste interruptie.

[1:34:20] Oh, u wilt niet, dat scheelt.

[1:34:22] En dan Klemming.

[1:34:23] Ja, dankjewel voorzitter.

[1:34:24] En ik hoor de collega van de VVD zeggen dat hij geen evaluatie nodig heeft eigenlijk.

[1:34:29] Dat maak ik denk ook al op dat hij deze wet liever ziet verdwijnen dan dat hij blijft staan.

[1:34:34] Dat vindt u in ieder geval 2021 aan uw zijde.

[1:34:37] Er komt een aantal aanvullende voorstellen van de collega van de VVD op de voorstel wat er van de minister komt.

[1:34:44] Oftewel, er gebeurt niet genoeg.

[1:34:45] Ik had er nog één genoemd in mijn bijdrage, die de heer Nopal van de VVD nog niet heeft genoemd.

[1:34:50] Het is wel een minuut op dat hij erin wil steunen.

[1:34:54] Dat is namelijk om de WOZ-prijsopslag, die nu al in het pakket zit, nog even aan te sterk, iets op te slaan.

[1:34:59] Waardoor we toch nog iets meer kunnen gaan doen om dat uitponden te voorkomen.

[1:35:04] Nopal van de VVD.

[1:35:06] Kijk voorzitter, ik zal wel willend kijken als er een voorstel wordt gedaan over de WOZ.

[1:35:10] Maar ik zie wel dat de minister daar een stap al heeft gezet, waardoor de huren tijdelijk in ieder geval verhoogd kunnen worden.

[1:35:18] Mijn kritiek daarop is dat ja, op het moment dat je dit doet, waarom moet die woning dan nog in die gereguleerde sector vallen?

[1:35:25] Tegelijkertijd vraag ik me ook af, gaat het iets doen bij het verre uitbonden?

[1:35:30] Want het gaat uiteindelijk ook gewoon om het rendement wat gehaald kan worden.

[1:35:32] Nou, dat is wel mogelijk, maar je kunt je afvragen waarom doe je dit als je uiteindelijk zelf toegeeft, doordat je een verhoging toestaat van ja, we hebben iets gedaan wat niet helemaal hoort.

[1:35:45] Maar ik ben ook vooral op zoek naar oplossingen. Ik weet niet of dit nu per se iets oplost of dat het vooral ideologisch belangrijk is.

[1:35:52] En u weet hoe de VVD er in het verleden ook op heeft geacteerd. Maar ik ben vooral op zoek naar stappen zetten.

[1:35:57] En ik denk dat dit wel een stap is de goede richting in die de minister heeft gezet.

[1:36:02] Dank u wel. En daarmee zijn we echt aan het einde gekomen van de inbreng van de heer Nobel VVD.

[1:36:06] Dan gaan we luisteren naar de heer Grimmis en hij spreekt namens de fractie van de ChristenUnie.

[1:36:11] Ja, voorzitter, dank u wel.

[1:36:15] Voorzitter, toen de wet betaalbare huur werd behandeld, zei ik het is een waagstuk en dat is gebleken.

[1:36:23] Tegelijk, de uitponding is netto en cumulatief toch niet echt zoveel groter dan in de zwartere scenario's van de ambtsvolganger van deze minister, Hugo de Jonge.

[1:36:34] Graag reactie daarop.

[1:36:35] Zover ik daar zicht op heb, is het antwoord daarop klip en klaar nee.

[1:36:39] En de uitpontgolf lijkt bovendien over zijn hoogtepunt heen.

[1:36:42] En wat is de reactie van de minister op die cijfers, feiten en trends?

[1:36:49] En een uitgeponde woning, die verdwijnt natuurlijk niet op de mestveld, maar die wordt gekocht door jongeren veelal.

[1:36:57] Jongeren die hun leven, inclusief nieuwe levens, niet langer hoeven uit te stellen.

[1:37:02] Ik zeg het misschien wat speculatief, of ik vraag het misschien wat speculatief,

[1:37:06] maar is daarom het geboortecijfer na jaren van daling misschien nu iets hoger?

[1:37:12] Misschien is het dus te ver gezocht, maar zekerheid in de vorm van een betaalbare koopwoning

[1:37:16] of een vast huurcontract, zekerheid is essentieel om je leven niet op de pauzenstand te hoeven zetten.

[1:37:25] Er wordt hier gespeculeerd of er heel veel jongens geboren worden met een naam Hugo.

[1:37:29] Nee, voorzitter, om daar die speculatie buiten de microfoon in te gaan, nee, dat was niet ons plan.

[1:37:36] Maar het is wel zo dat de ChristenUnie aan het hart gaat, dat mensen hun leven te pauze stand zetten,

[1:37:43] hun eigen leven uitstellen en daarmee ook nieuwe levens uitstellen,

[1:37:46] omdat ze eigenlijk niet gewoon kunnen beginnen met een betaalbaar thuis.

[1:37:50] En daarvoor is een betaalbare koopwoning of een betaalbare huurwoning met een vast contract,

[1:37:56] waar je dus niet over één of twee of drie jaar wordt uitgeschopt, heel erg belangrijk.

[1:38:02] Dat wil ik even aan de orde stellen.

[1:38:05] Anderzijds, de uitponding, en ik ben niet blind natuurlijk, die is wel hoog.

[1:38:09] En het aantal nieuwe toegevoegde middenhuurwoningen, dat blijft achter.

[1:38:13] En dus ben ik alles overwegend bereid om welwillend naar een aantal aanpassingen in de wet betaalbare huur te kijken.

[1:38:19] Want het middensegment, en dat beseft de ChristenUnie-fractie ter degen,

[1:38:23] Het middensegment is cruciaal voor de huisvesting van mensen met de middeninkomen en voor de werking van de hele woningmarkt.

[1:38:29] Het is dus goed om kritisch naar de wet betaalbare huur te kijken, maar het besluit tot aanpassing werd wel al genomen een jaar na de ingang van de wet.

[1:38:38] En dat is erg snel.

[1:38:39] De wet wordt nu al wezenlijk bijgestuurd zonder dat de evaluaties zijn afgerond en het totaalbeeld scherp is.

[1:38:44] Als je niet weet wat er precies mis is met een wet, hoe kan je dan die wet gaan aanpassen?

[1:38:49] En mijn vraag aan de minister is, vaart zij wel voldoende op feiten en harde data en niet te veel op belangen?

[1:38:55] En leidt een objectieve analyse niet eerder naar de fiscaliteit dan naar de wet betaalbare huur?

[1:39:00] Waarom kiest de minister ervoor om vooruit te lopen op de evaluatie van de wet betaalbare huur in 27?

[1:39:05] En waarom wacht zij niet tenminste de onderzoeken af die na de zomer worden verwacht?

[1:39:09] Welke boodschap heeft de minister aan de noodzaak van een stabiel en voorspelbaar beleid?

[1:39:14] koerst zij niet te veel op de golven in plaats van op de sterren, om Kierkegaard te citeren.

[1:39:20] Ik roep haar op tot nuchterheid, met hart voor mensen, met gewone inkomens die een dak boven hun hoofd willen hebben,

[1:39:26] een dak dat betaalbaar is en thuis met zekerheid waar mensen tot bloei kunnen komen.

[1:39:32] Overigens laat dat gezegd zijn, dus ik kan me best bij een aantal aanpassingen wat voorstellen

[1:39:36] en misschien wel meer dan een aantal collega's nu voor mogelijk houden.

[1:39:40] Het schrappen van de minpunten voor het ontbreken van buitenruimte, prima.

[1:39:44] De kleine rijksmonumentenmaatregel kan ik ook dragen, al snap ik de vraag van collega Vlag daarbij van,

[1:39:52] wordt het nou niet te heel veel geld voor een kleine ruimte waarbij isoleren moeilijk is.

[1:39:57] Maar ik snap de beweging die de minister in deze maakt.

[1:40:01] De tijdelijke contracten voor studentenkamers snap ik ook.

[1:40:06] Onzelfstandige woningen waar studenten tijdelijk studeren en tijdelijk wonen, begrijp ik.

[1:40:10] En ik denk dat het achteraf, en ik heb inderdaad mijn collega van Leijden van D60 een beetje geplaagd, want dat was zijn amendement, of althans van zijn ambtsvoorzorg hangen.

[1:40:19] Maar ik heb wel achteraf gedacht, dat was misschien niet zo'n goede toevoeging aan de wet vaste huurcontracten.

[1:40:25] Dus daar ben ik best reflectief op.

[1:40:27] Verlenging van de nieuwbouwopslag, daar ben ik erg voor.

[1:40:31] Mijn vraag is zelfs, is dat wel voldoende?

[1:40:34] Want ik weet en snap hoe lastig het is om nieuwe woningen te bouwen met een sluitende begroting.

[1:40:39] Maar het pièce de résistance is wat mij betreft de WOS-cap, de WOZ-cap, prijsopslag.

[1:40:45] Die zit me echt dwars.

[1:40:47] En mijn vraag is ronduit aan de minister, is de minister bereid deze maatregel te schrappen uit haar besluit?

[1:40:53] Het is het meest ingrijpende onderdeel van het besluit.

[1:40:56] Ook met de huidige WOZ-cap weegt de locatie en dus de WOZ-waarde al fors mee in de huurprijs.

[1:41:03] Het versoepelen van deze cap heeft direct impact op huurprijzen.

[1:41:07] Waarom niet de leegwaarderatio verruimen in plaats van huurders in grote steden opzadelen met een nog hogere huurprijs?

[1:41:13] Sowieso verwacht ik eigenlijk een pakket fiscale maatregelen dat in werking treedt tegelijk met dit besluit.

[1:41:19] Gaat het lukken, voorzitter, om en-en te doen en niet alleen maar de rekening op het bordje van de huurder te leggen?

[1:41:25] Ik wil u erop wijzen dat u al door de vijf minuten heen bent, dus als u richting de afronding kunt gaan...

[1:41:29] Sorry, voorzitter, dan doe ik dat heel kort met een paar gerichte vragen bij de WOZ-CAP.

[1:41:33] Erkent de minister dat ze hiermee de oorspronkelijke bedoeling van de WOZ-cap fundamenteel uitholt?

[1:41:38] Hoe reageert de minister op de kritiek van de grote steden zelf, die zelf zeggen dat deze maatregel onnodig en onwenselijk is?

[1:41:44] En wat gaat de minister doen om wonen in grote steden betaalbaar te houden,

[1:41:48] zodat daar wonen niet enkel is weggelegd voor mensen met nog hogere inkomens of met lagere inkomens die een sociale huurwoning hebben?

[1:41:54] Tot zover, voorzitter.

[1:41:55] Dank u wel. En dan is er een interruptie voor u van mevrouw Steen, CDA.

[1:41:59] Ja, toch, voorzitter, even over die WOZ-cap.

[1:42:04] Want het is natuurlijk toch ook zo, vraag ik aan de heer Ginwis, dat een woning in de grote stad gewoon meer waard is dan een woning ergens in Drenthe.

[1:42:18] Niet om Drenthe tekort te doen, maar dat is nu toch ook zo.

[1:42:22] En is de heer Ginwis zich er ook van bewust dat, dat zijn ongeveer 25.000 woningen waar dit over gaat.

[1:42:29] En die gemiddelde woningstijging zal ook niet heel erg veel meer zijn dan 100 euro per maand.

[1:42:38] En dat is best veel geld.

[1:42:40] Tegelijkertijd weten we ook dat we daarmee toch een fors aantal middenhuurwoningen kunnen behouden voor het gereguleerde segment.

[1:42:48] Want dat is natuurlijk waar het over gaat.

[1:42:51] Die WOZ-cap zorgt ervoor dat die woningen niet in het hogere segment vallen.

[1:42:55] Maar dat ze behouden blijven als huurwoning en ook nog eens een keer gereguleerd blijven.

[1:43:01] Vindt de heer Ginwist dat eigenlijk niet een hele mooie maatregel?

[1:43:05] Voorzitter, dank voor deze vraag en ik snap hem.

[1:43:08] Maar langs twee lijnen ga ik hier niet in mee.

[1:43:11] Ten eerste denk ik dat die kleine 100 euro huurverhoging zwaar onvoldoende zal zijn voor verhuurders.

[1:43:18] Om alle belastingen die ze over deze woning in een grote stad met vaak een hoge WOZ-waarde alsnog te kunnen betalen.

[1:43:24] en te besluiten deze woning niet uit te ponden, maar aan te houden.

[1:43:28] Dus een maatregel als de leegwaarderatio verhogen, verruimen,

[1:43:34] zal veel effectiever zijn voor dit type woningen dan de huurders hier een hogere prijs laten betalen.

[1:43:40] Dat is één.

[1:43:41] Twee, ja, het klopt.

[1:43:43] Een woning in het centrum van een stad of in een groot deel van de randstad

[1:43:49] heeft een hogere waarde dan veel woningen in Drenthe en Groningen en Zeeland.

[1:43:54] Dat is waar.

[1:43:55] Maar tot een aantal jaar geleden deden de woningprijzen helemaal niet mee in de huur zonder rekening.

[1:44:02] In de WWS-tebel waarmee de huurprijs werd betaald.

[1:44:06] Tot een aantal jaar geleden deden de waarde van woning, dus waar die stond, de locatie, er helemaal niet mee.

[1:44:11] En op dit moment doet de WOZ voor 33% mee.

[1:44:16] En dan denk ik van, nou, dat vind ik een mooi midden tussen enerzijds dat ieder dat wonen betaalbaar moet zijn.

[1:44:22] en dat de prijs voor wonen gerelateerd moet zijn met de stenen en de kwaliteiten van die woning

[1:44:29] en anderzijds deels gerelateerd moet zijn aan de marktwaarde.

[1:44:32] Dan vind ik de huidige WOZ-cap van ongeveer rond de 33% is een goed midden.

[1:44:37] Dus wat mij betreft had die misschien al wat lager kunnen zijn dan 25%, maar oké, dan kun je over twisten.

[1:44:42] Maar die nu als het ware aan die knop gaan draaien en zeggen van daarmee wordt pas recht gedaan aan die locatie,

[1:44:48] Nee, daar ga ik niet in mee met mevrouw Steen, want ik denk dat een aantal jaar geleden die stap al is gezet.

[1:44:53] Mevrouw Steen, kort de vraag, kort antwoord alsjeblieft.

[1:44:57] Nou kijk, het klopt natuurlijk dat de fiscale behandeling van deze woningen natuurlijk aandacht behoeft.

[1:45:04] Dat is precies de vraag over box 3.

[1:45:06] Maar daarmee lossen we niet op het verschil tussen de economische realiteit van een woning in een groot stad

[1:45:12] en de economische realiteit tussen een woning in Drenthe.

[1:45:16] En dan is die 33%, die ook voor allebei de locaties geldt, nog steeds onvoldoende om die economische realiteit recht te doen.

[1:45:26] Omdat we zien dat die veel meer uit de pas lopen nu dan waar er nu een recht aan wordt gedaan binnen dat WWS-stelsel,

[1:45:34] binnen de WOZ-behandeling binnen dat WWS-stelsel.

[1:45:38] Dat is dus precies de reden waarom die WOZ-cap handig kan zijn en goed kan zijn,

[1:45:44] Om met name die particulieren met één of twee huurwoningen in de stad toe te verleiden hun woningen te behouden.

[1:45:53] En ik ben het met de heer Ginwis eens.

[1:45:54] Dan moeten we dat doen met al die aanpassingen binnen box 3 die nodig zijn.

[1:46:00] Dus mijn vraag aan de heer Ginwis is of hij misschien iets milder wil zijn over die WOZ-cap.

[1:46:05] Want volgens mij zetten we daarmee gewoon een hele mooie stap vooruit.

[1:46:08] Dat zou een vraag kunnen zijn met een ja-nee-antwoord.

[1:46:10] Ik geef u iets meer, maar alsjeblieft beknopt.

[1:46:12] De heer Ginwis ChristenUnie.

[1:46:13] Nou ja, voorzitter, ik vind dat je altijd in de politiek moet zitten om overtuigd te worden door betere argumenten.

[1:46:21] Dus ik luister echt goed naar wat collega Steen zegt en ik ga ook goed luisteren, of live, of laten terugluisteren wat de minister zegt over dit onderwerp.

[1:46:32] Ik zelf denk dat we op basis van het verleden een aantal stappen hebben gezet waarmee we de locatie al hebben ingeprijsd.

[1:46:39] Ik zag collega Nobel al fluisteren, ja maar de afgelopen jaren zijn de huizenprijzen zo enorm gestegen en daarmee knelt dit toch weer te veel.

[1:46:48] Ik ga goed luisteren wat de minister hierover zegt.

[1:46:50] Ik vind fundamenteel dat de prijs voor wonen niet alleen maar een uitkomst moet zijn van wat de gekte voor geeft,

[1:46:57] maar ook gerelateerd moet zijn aan de daadwerkelijke waarde van die stenen die dan een huis vormen.

[1:47:04] En dat is dus inderdaad een gemengde visie tussen dat niet alleen de markt het voor het zeggen heeft, maar dat er ook een andere benadering mogelijk is van wat zijn deze stenen waard en hoeveel mag wonen mensen met een heel gewoon inkomen kosten.

[1:47:18] En ik vind dat we hier wel heel makkelijk de prijs op het portje van de huurder leggen, die in een grote stad woont, en te weinig doen aan om het voor de verhuurder de lasten wat draagelijk te maken.

[1:47:29] En ik denk dat de uitpontgolf hierdoor niet wordt afgeremd, onvoldoende in ieder geval.

[1:47:33] De laatste interruptie voor mevrouw Steen, CDA.

[1:47:36] Maar dat is dan toch, voorzitter, precies de reden waarom we deze woningen willen behouden in het gereguleerde middensegment.

[1:47:43] Namelijk om ervoor te zorgen dat die huisprijzen niet excessief kunnen stijgen en dat de huurder de bescherming geniet die ze verdienen.

[1:47:51] In plaats van dat deze woningen juist in het hogere segment gaan vallen, want op het moment dat die huren zoveel verhoogd worden dat ze erbuiten vallen, dan is het helemaal het hek van de dam.

[1:48:00] Dus daarmee behouden we toch juist die bescherming van die huurder in die woningen en doen we tegelijkertijd recht aan de economische waarde van het object?

[1:48:09] Voorzitter, ik zei van, ik wage te betwijfelen, maar misschien heeft de minister daar onderbouwd, dan verwacht ik erbij,

[1:48:15] dat deze maatregel voldoende is om tot bij verhuurders ertoe te leiden.

[1:48:21] Nou ja, weet je wat, nu ik 100 euro huren meer kan vragen, dan hou ik ze maar aan en dan pond ik ze maar niet uit.

[1:48:27] Dat waag ik te betwijfelen.

[1:48:29] Maar oké, dat gaan we horen.

[1:48:34] En als je deze maatregel niet neemt en ze worden niet uitgepond,

[1:48:37] dan blijven ze sowieso natuurlijk in het gereguleerde segment.

[1:48:40] Alleen ik snap helemaal waarom wordt deze maatregel genomen.

[1:48:43] Omdat de vrees extreem groot is dat ze allemaal uitgepond worden.

[1:48:46] Dus dat snap ik heus wel.

[1:48:48] Overigens dan nog, ik vind een uitgeponde huurwoning is niet iets slechts op voorhand.

[1:48:53] Want dat wordt dan vaak een relatief betale koopwoning.

[1:48:57] Maar ik ga goed luisteren naar de antwoorden van de minister.

[1:49:00] Ik vind zelf, nog één ding voorzitter, dan stop ik.

[1:49:03] De WOZ-cap is een discussie met een hele lange baard.

[1:49:07] We hebben hier heel veel politieke gevechten over gehad.

[1:49:10] Omdat we uit een tijd komen dat de WOZ helemaal niet mee woog.

[1:49:14] Dus elke verruiming met meer nadruk voor de WOZ is uiteindelijk misschien gedaan met argumenten.

[1:49:21] Dan behouden we bepaalde woningen in een segment.

[1:49:23] Wie betaalde onder de streep de rekening? De huurder.

[1:49:26] Dus mijn collega Steen moet ook begrijpen dat ik ook dat meeneem in mijn overweging.

[1:49:32] Dank u wel.

[1:49:33] En voor iedereen die nu zijn hoop had gevestigd op een pauze, is dat niet het geval.

[1:49:37] Want de voorzitter wil een inbreng leveren en daarvoor gaat de heer Klemming het voorzitterschap overnemen.

[1:49:42] Ja, dat klopt.

[1:49:44] En dan gaan we luisteren naar de bijdrage, mevrouw Berkerman, namens de SP.

[1:49:47] Dank u wel, voorzitter.

[1:49:48] Het lijkt, als je dit debat zo volgt, alsof er twee opties zijn.

[1:49:52] Of we hebben hoge huren, of we hebben een tekort aan woningen.

[1:49:55] Alsof dat de enige twee smaken zijn.

[1:49:58] Alsof betaalbare huren iets is dat iedereen eigenlijk zou willen, maar dat het helaas niet gaat omdat we dan geen woning meer zouden hebben.

[1:50:06] Maar voorzitter, er is ook een alternatief mogelijk.

[1:50:09] Met betaalbare huren en voldoende woningen.

[1:50:12] En het is tijd dat we echt voor dat alternatief gaan.

[1:50:14] Want het is nu dertig jaar lang geprobeerd van wonen en markt maken en het werkt gewoon niet.

[1:50:22] We zitten in een enorme wooncrisis.

[1:50:24] Er wordt te weinig gebouwd en voor veel mensen is er geen betaalbare woningen.

[1:50:29] En dit kabinet kiest er, volgens mij onder druk van de VVD, de VVD kampioen wonen onbetaalbaar en onzeker maken,

[1:50:36] voor om de huren weer te verhogen.

[1:50:39] Zogenaamd om de verkoop van huurwoningen te stoppen.

[1:50:42] Maar als je de verkoop van huurwoningen wil stoppen, is er ook een alternatief.

[1:50:47] Koop een deel van deze woningen op.

[1:50:50] Maak ze onderdeel van wooncoöperaties en corporaties.

[1:50:54] Dan behoud je huurwoningen en zorg je dat de huren betaalbaar zijn.

[1:50:59] Als eerste stap om weer te bouwen aan echte volkshuisvesting.

[1:51:03] Het kan wel. Je moet het alleen willen.

[1:51:06] En nu wil het kabinet de huren weer flink verhogen.

[1:51:09] En de SP vindt middenhuur altijd al veel te dure huur.

[1:51:14] En wil dat ook mensen met een middeninkomen weer in een corporatiewoning moeten kunnen wonen.

[1:51:20] Maar nu gaan de middenhuren naar 1300 euro per maand, 16.000 euro per jaar.

[1:51:27] En dat terwijl voor velen de huren al veel te hoog zijn.

[1:51:30] De gemiddelde woonquote, zeker van jongeren als we kijken naar 35 minners, bedroeg in 2024 40 procent.

[1:51:37] Dat is een gemiddelde.

[1:51:38] Juist armere huishoudens betalen vaak veel meer.

[1:51:42] Jongeren kunnen bijna niet aan een sociale huurwoning komen en zitten vast in die private sector.

[1:51:47] Ook dat is een politieke keuze.

[1:51:49] Die door dit kabinet nog erger wordt gemaakt.

[1:51:53] En zonder, dat is het belangrijkste, zonder dat ze weten of dit gaat werken.

[1:51:59] Niemand, maar dan ook niemand, kan vertellen hoeveel huurwoningen deze voorstellen opleveren.

[1:52:06] Sterker nog, eigenlijk geeft het kabinet ook wel toe dat dit niet gaat werken.

[1:52:11] Je kunt beleggers nog wel huurders gaan laten uitknippen.

[1:52:14] Het is waarschijnlijk niet genoeg.

[1:52:16] Maar er is een alternatief.

[1:52:18] En dit vond ik wel een leuke. Wist u dat er één groep Nederlanders is voor wie huren bewust laag worden gehouden?

[1:52:29] U mag drie keer raden. Voor wie? Het zijn niet de sociale huurders, niet de middenhuurders en niet de vrije sector huurders.

[1:52:36] Nee, het zijn burgemeesters.

[1:52:39] Voor hen is geregeld dat zelfs al hebben ze een kast van de ambtswoning, dan nog is het maximaal 18 procent.

[1:52:46] Het is gewoon vastgelegd in de wet en in regelgeving 18% van hun inkomen dat naar huur gaat.

[1:52:52] En ja, voorzitter, je kunt de SP, mij, persoonlijk niet kwade krijgen dan wanneer iets voor politici wel goed geregeld is, maar voor inwoners niet.

[1:53:01] Maar als we dit nou even positief bekijken, als het voor burgemeesters kan, dan kan het voor de rest van Nederland toch ook.

[1:53:10] Voorzitter, want dit bestond ook voor alle Nederlanders tot 1984.

[1:53:15] voorzitter ja voorzitter en ik heb die oproep gehoord blijf positief nou dit lijkt me nou echt

[1:53:21] een positief voorstel zorg dat huren betaalbaar zijn het kan al voor burgemeesters zo bijzonder

[1:53:27] zijn die niet ook al heb ik een hele goede misschien maar dit kan voor veel meer mensen

[1:53:32] voorzitter het lijkt alsof het kabinet ervoor kiest om de wooncrisis aan te pakken met maatregelen

[1:53:37] waarvan al gebleken is dat ze de wooncrisis alleen maar vergroten.

[1:53:41] Neem het flexibiliseren van huurcontracten.

[1:53:45] Dat bestond vanaf 2015.

[1:53:47] En dat is geëvalueerd, of dat werkte, door Companen in 2021.

[1:53:53] En die evaluatie was echt wel vernietigend.

[1:53:56] De wet miste haar doel.

[1:53:58] Tijdelijke contracten zorgden niet voor meer aanbod of betere doorstroming.

[1:54:04] Niet meer woningen. Er werden niet meer woningen verhuurd.

[1:54:07] Wat ze wel toeleidde was snellere huurstijging, afname van de leefbaarheid en grote onzekerheid onder huurders.

[1:54:14] Waarom voor zo'n maatregel kiezen die niet effectief is en heel veel leed veroorzaakt?

[1:54:19] De minister wil dit nu doen voor studenten, maar de VVD wil alweer meer huurders in onzekerheid storten.

[1:54:26] Gaat u daarin mee, vragen we aan de minister.

[1:54:28] We zien nu jongeren die dakloos raken omdat hun huurcontract afloopt.

[1:54:33] Wat zegt u dan tegen hen? Want zij kunnen echt geen kant op.

[1:54:37] Dat is niet uitleg. Ik zie dat ik nog tien seconden heb.

[1:54:40] En de minister luistert nu naar de lobby van private verhuurders.

[1:54:44] Maar waar is het luisterend oor voor al die mensen die hun huur niet kunnen betalen,

[1:54:47] die in diepe onzekerheid zitten, die straks nog moeilijker in verzet kunnen komen

[1:54:51] als er misstanden zijn met hun verhuurder?

[1:54:54] Gemeentes, woonbond, edes, jonge organisaties, ze hebben maar één oproep.

[1:54:59] Doe dit niet en ga eerst gedegen de wet evalueren.

[1:55:02] Dank u wel.

[1:55:04] Dank u wel.

[1:55:05] Mevrouw Berkman namens de SP.

[1:55:06] Ik zie geen interrupties, dus ik draag het voorzitterschap weer aan u over.

[1:55:09] Dank u wel.

[1:55:10] En ik heb met de minister overlegd.

[1:55:12] Zij verzocht om een schorsing van 20 of 25 minuten.

[1:55:16] Ik denk dat we er wel 25 van kunnen maken.

[1:55:19] En dan zie ik u terug om 5 voor half 3.

[1:55:25] Ik schors de vergadering tot 5 voor half 3.

[2:26:12] ...voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.

[2:26:15] Vandaag is aan de orde het debat over de voorhang van het besluit aanpassing, regelgeving, verhuur.

[2:26:21] We hebben zojuist geluisterd naar de inbreng van de zijde van de Kamer in eerste termijn.

[2:26:25] We gaan zo meteen luisteren naar de reactie en beantwoording van de minister, mevrouw Boekholt O'Sullivan.

[2:26:32] Alvast voor de Kamerleden, ik stel voor net als zojuist zes interrupties op elkaar.

[2:26:38] Die mogen wat korter dan zojuist.

[2:26:42] En dan geef ik het woord aan de minister met als eerst vragen of zij even wil opnoemen welke blokjes de beantwoording is.

[2:26:51] Dat doe ik graag, voorzitter.

[2:26:53] Ik begin met het blokje betaalbaarheid.

[2:26:57] Dan het blokje de investeringsmaatregelen.

[2:27:00] Daar zit de fiscaliteit in en de borging en de indexering.

[2:27:04] Dan heb ik een mapje over maatregelen en de evaluatie.

[2:27:09] En dan vervolgens een mapje overig.

[2:27:14] Helder, dank u wel.

[2:27:15] Kunt u beginnen met uw beantwoording.

[2:27:17] Ja, dank u wel.

[2:27:19] Sinds mijn aantreden als minister van Vrouw heb ik gemerkt dat de discussie rondom de wet betaalbare huur altijd met passie wordt gevoerd.

[2:27:28] Door zowel mijn voorgangers, door u en uw voorgangers.

[2:27:32] Het is een onderwerp wat leeft.

[2:27:33] En gelukkig maar, want het gaat niet over metaforen, het gaat over mensen.

[2:27:37] En het is een onderwerp wat leeft bij verschillende partijen, niet alleen bij ons en in de Kamer, maar ook in de samenleving en terecht.

[2:27:45] Het is een discussie die niet alleen gaat over een huis, maar ook over iemands thuis.

[2:27:50] En de overheid heeft een taak om voor een goed functionerende huursector te zorgen,

[2:27:55] waarbij vraag en aanbod zich op een gezonde wijze tot elkaar verhouden

[2:27:59] en plek is voor zowel woningcorporaties als marktpartijen.

[2:28:02] En we kunnen dit alleen maar voor elkaar krijgen als we dit samen doen.

[2:28:07] Ik streef naar een huursector met een volwassen middensegment,

[2:28:10] waarin genoeg middenhuurwoningen verhuurd worden voor een brede groep middeninkomens.

[2:28:16] Enerzijds moeten voor middeninkomens de huren betaalbaar blijven.

[2:28:20] Anderzijds moet het voor verhuurders in deze sector mogelijk zijn met een betaalbare huurprijs een redelijk rendement te behalen.

[2:28:29] Want zonder een redelijk rendement zullen zij niet verhuren en daar is niemand bij gebaat.

[2:28:35] Op dit moment zien we dat de verhuurders vaak huurwoningen uitponden en met name het woningbezit van particuliere verhuurders afneemt.

[2:28:43] De ontwikkeling van het uitponden zit op dit moment dus het midden- en het hoogste scenario van de doorrekeningen die destijds zijn gemaakt bij het opstellen van de wet.

[2:28:53] Dat zet druk op een voldoende voorraad aan middenhuurwoningen.

[2:28:56] Ik wil het uitponden tegengaan door deze verhuurders snel en gericht iets meer ruimte te bieden op onderdelen waar ik dat ook verantwoord acht.

[2:29:06] En daarom heb ik in lijn met het coalitieakkoord een optimalisatie van de wet betaalbare huur aangekondigd.

[2:29:12] En vandaag zijn we hier om daarover te spreken.

[2:29:16] De optimalisatie bevat gerichte maatregeling die verlichting bieden op specifieke knelpunten die ervaren worden door vooral particuliere verhuurders.

[2:29:26] En daarnaast bevat de optimalisatie het voorstel om de nieuwbouwopslag te verlengen met vier jaar.

[2:29:31] Hiermee wil ik ontwikkelaars een meerjarige zekerheid bieden en ervoor zorgen dat de middenhuurwoningen die wij zo hard nodig hebben ook daadwerkelijk worden gebouwd.

[2:29:41] De betaalbaarheid voor de huurder blijft voorop staan.

[2:29:44] De belangrijkste elementen van de wet betaalbare huur worden niet aangepast en huurders blijven beschermd tegen te hoge huren.

[2:29:53] Het gaat om gerichte maatregelen zonder afbreuk te doen aan huurbescherming.

[2:29:59] En hoewel deze maatregelen bijdragen aan het terugdringen van het aantal uitbondingen,

[2:30:03] zijn zij op zichzelf niet voldoende om te zorgen voor voldoende aanbod aan die middenhuurwoningen.

[2:30:09] Daarvoor moet er nadrukkelijk breder worden gekeken.

[2:30:12] En dat doe ik in de Taskforce Versnelling Woningbouw.

[2:30:16] En een van de prioriteiten, zoals ik u eerder heb geïnformeerd, van de Taskforce,

[2:30:20] is het verbeteren van het investeringsklimaat voor private verhuurders en woningcorporaties.

[2:30:27] En in het actieplan van deze taskforce zal het kabinet in september met een integraal plan komen

[2:30:32] ter verbetering van het investeringsklimaat voor het creëren van nieuwe en betaalbare woningen.

[2:30:38] Hierbij kijk ik zowel naar het huurbeleid als het fiscale beleid.

[2:30:42] En in de tussentijd start ik bovendien met een grondige evaluatie van de wet betaalbare huur

[2:30:46] die ik uiterlijk 1 juli 27 aan uw kamer aanbied.

[2:30:51] Als u daar even wilt pauseren, dan ga ik het woord geven aan de heer Nobel, VVD, voor een interruptie.

[2:30:56] Voor de mensen die denken, waarom is de voorzitter aan het appen?

[2:30:58] Ik wilde alle leden die er niet zijn, de blokjes even sturen vandaar.

[2:31:03] De heer Nobel, VVD.

[2:31:05] Voorzitter, ik wilde eigenlijk al de interruptie eerder plaatsen, maar ik dacht, ik wacht even op een logisch moment in betoog van de minister.

[2:31:11] De minister had het over een redelijk rendement, wat verhuurders moeten kunnen behalen.

[2:31:15] Ik ben benieuwd wat ze daaronder verstaat.

[2:31:17] En ik ben ook benieuwd hoe de minister dat ziet in het licht tegen het feit dat slechts 6% van de verhuurders aangeeft dat de maatregelen die nu genomen worden voldoende zijn.

[2:31:28] Dus eigenlijk weten we al dat er niet een normaal rendement behaald kan worden, want slechts 6% van de verhuurders geeft dat aan.

[2:31:34] En is de minister dan ook bereid om meer stappen te zetten dan de stappen die zij nu zet?

[2:31:38] Juist ook omdat zij in haar betoog wijst op de fiscaliteit.

[2:31:42] En de fiscaliteit kan pas 1 januari 2028 op z'n vroegst worden bewerkstelligd.

[2:31:46] Dus gaat de minister in die tussentijd ook stappen zetten?

[2:31:50] Ik geloof vier vragen in één. De minister.

[2:31:52] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:31:55] Ik begrijp de vraag van de heer Nobel. Die heeft hij ook in zijn eigen inbreng gesteld.

[2:31:59] En een aantal daarvan ga ik later ook zeker beantwoorden.

[2:32:03] Het is wel goed om met elkaar, en daarom is die evaluatie ook zo belangrijk,

[2:32:07] naar dezelfde cijfers te kijken en naar dezelfde duiding van die cijfers te kijken.

[2:32:11] Dus daar waar het gaat over klopt die 6%, dat is op basis van een onderzoek wat heeft plaatsgevonden onder ik meen een enquête van onder 1100 mensen.

[2:32:23] Dus dat is een redelijk beperkt beeld.

[2:32:26] Maar het is niet helemaal nikszeggend, dus we hebben ook nadrukkelijk gekeken naar de uitkomsten van die enquête en een aantal elementen die zijn aangegeven, die pakken we ook aan met deze optimalisatie op de wet betaalbare huur.

[2:32:40] Dus als u aan mij vraagt, is het genoeg, dan heb ik net ook gezegd, dat zal ik ook nog een aantal keren herhalen tijdens dit debat.

[2:32:47] Nee, het is niet genoeg. Er moet meer gebeuren. Dat ben ik ook met u eens.

[2:32:51] Ik voorzie alleen dat ik dat niet via de wet betaalbare huur moet proberen op te lossen,

[2:32:55] maar dat ik dat moet doen in een breder pakket, waar de taskforce ook hard mee bezig is,

[2:33:01] en waarvan ik u heb toegezegd dat u in september een actieplan van mij ontvangt waar dit onderdeel van is.

[2:33:07] Ik ben heel nadrukkelijk op dit moment op zoek naar maatregelen die snel ook ingevoerd kunnen worden, die niet een wetswijziging nodig hebben, maar waar we snel iets kunnen doen om het scenario wat we nu zien op uitponden, om te voorkomen dat dat nog erger wordt.

[2:33:24] Of eigenlijk dat de mensen die hierdoor geraakt worden, omdat ze dat huis dan niet meer kunnen huren, en ik snap het, het is positief voor de mensen die het dan kunnen kopen, maar om dat tegen te gaan.

[2:33:34] Dus die middenhuursector die staat onder druk, dat ben ik met u allemaal eens.

[2:33:40] Ik vind ook dat we meer moeten doen dan dit.

[2:33:42] Ik vind alleen niet dat we meer moeten doen in de wet betaalbare huur om dat te corrigeren.

[2:33:49] Nobel VVD.

[2:33:50] Ik weet niet of ik een interruptie aan wil gaan bij.

[2:33:52] Dus ik vraag alleen dan, worden die andere drie vragen laat beantwoord, want dan laat ik het nu.

[2:33:56] De minister.

[2:33:59] Alle vragen die de heer Nobel gesteld heeft in zijn eigen inbreng, die ga ik allemaal beantwoorden.

[2:34:06] Minister, volgt u de beantwoording?

[2:34:10] Ik was nog niet bij de beantwoording.

[2:34:12] Ik was nog in mijn openingstext, dus daar ga ik dan nog heel even mee door.

[2:34:18] Vandaag wil ik met u in gesprek of u met mij de overtuiging deelt dat optimalisatie nodig is om een balans in de wet te vinden.

[2:34:28] En ik wil met u onderzoeken of er voldoende draagvlak is om het ontwerpbesluit,

[2:34:32] dat nu is voorgehangen in uw Kamer, verder te brengen naar de Raad van State,

[2:34:36] zodat deze snel in werking zou kunnen treden.

[2:34:39] Dit ontwerpbesluit bevat de WOZ-prijsopslag, het schrappen van minpunten voor het geheel ontbreken van buitenruimtes,

[2:34:46] een betere waardering voor kleinere rijksmonumenten en het voorstel om een tijdelijk contact toe te staan voor alle studenten.

[2:34:53] De verlenging van de nieuwbouwopslag zit nog niet in dit ontwerpbesluit.

[2:34:57] Het voorstel voor de verlenging moet namelijk via internetconsultatie en een separaat ontwerpbesluit bij uw kamer worden voorgehangen.

[2:35:04] En dat zal ik dan ook uiteraard doen.

[2:35:08] Ten aanzien van de verruiming van de groep studenten, met wie een tijdelijke huurovereemd kan worden afgesloten naar alle studenten,

[2:35:14] geldt dat meer dan één vijfde van uw Kamer verzocht heeft om dit onderwerp bij wet te regelen.

[2:35:20] Ik wil uw Kamer desondanks vragen of zij ruimte ziet om dit onderwerp in een algemene maatregel van bestuur te regelen,

[2:35:26] waardoor het onderdeel kan blijven van het ontwerpbesluit en dat het ook sneller in werking kan treden.

[2:35:31] Op dit moment hebben namelijk alleen studenten die staan ingeschreven buiten de gemeente waar zij een woning willen gaan huren de mogelijkheid op een tijdelijk contract.

[2:35:40] Dat zou ik graag recht trekken voor alle studenten.

[2:35:44] Ik zie dit als een weeffout en ik wil deze graag herstellen.

[2:35:47] Dat kan snel, maar dan is het nodig dat dit onderdeel niet op wetsniveau geregeld hoeft te worden, maar bij ANVB net als alle andere uitzonderingen.

[2:35:56] Tot slot wil ik benadrukken dat ik als minister van Vrouw weiger huurders en verhuurders tegenover elkaar te zetten.

[2:36:04] Zij zijn twee zijden van dezelfde munt.

[2:36:07] Ik kies niet voor de verhuurders, ik kies niet voor de huurders, ik kies voor hen allebei.

[2:36:12] En dat lukt alleen als we goed kijken naar beschikbaarheid en betaalbaarheid.

[2:36:17] Dank u wel. Dan is er een interruptie van De Hoop, GroenLinks, BVIA.

[2:36:23] Ja, dank voorzitter. Ik heb een heel kort deel van de inleiding gemist.

[2:36:26] Dus misschien dat ik toch een vraag stel waar de minister al wat over gezet heeft.

[2:36:30] Maar kan de minister nog iets uitgebreider schetsen wat uiteindelijk heel anders is dan de inschatting die het ministerie had gemaakt.

[2:36:39] Qua consequenties van de wet betaalbare huur.

[2:36:41] Wat maakt dat de minister daar nu op in wil grijpen.

[2:36:44] Hoe groot is dat contrast zeg maar om daar ook een beeld van de minister van te krijgen.

[2:36:48] De minister.

[2:36:49] Ik kan daar nu iets over zeggen of later in de mapjes waarin ik hierop terugkom.

[2:36:54] Maar wat ik als algemeen beeld erover kan zeggen, is dat wat mij betreft gaat deze aanpassingen op de wet betaalbare huur.

[2:37:01] Ik sta namelijk voor die wet.

[2:37:03] Ik geloof ook in de wet.

[2:37:05] Ik geloof alleen ook dat de wet een consequentie heeft die voorspeld was.

[2:37:10] Maar soms komen voorspellingen uit.

[2:37:12] En dan vind ik dat je niet met je handen in je zakken moet kijken hoe een voorspelling uitkomt.

[2:37:16] Maar dat je iets moet doen om te voorkomen dat datgene gebeurt wat ongewenst is in dit geval zowel voor de verhuurders als voor de huurders.

[2:37:25] En daar probeer ik iets aan te doen, maar ik kom later terug op uw nadere vragen.

[2:37:30] Er is toch nog een andere vraag, dat is van de heer Klemming, ja 21.

[2:37:34] Ja, dankjewel voorzitter.

[2:37:36] De minister komt met een pakket maatregelen die vergelijkbaar is eigenlijk met de maatregelen die door Amsthoefgangen waren aangekondigd.

[2:37:44] Dat was in oktober, september vorig jaar.

[2:37:47] Dus op dat moment vond de Amstel-Franco-Ditie minister al dat de situatie dusdanig ernstiger was dat ze met dit pakket van maatregelen moest komen.

[2:37:54] Ondertussen komt u nu pas, ruim een half jaar later, met dit pakket maatregelen, terwijl de situatie nog veel erger is.

[2:38:01] Dus ik had eigenlijk wel verwacht dat het dan niet alleen een copy-paste zou zijn van de maatregelenpakket wat er al was voorgesteld.

[2:38:08] Aangezien de situatie nog veel erger is, dat u nog een strapje erbovenop zou doen.

[2:38:11] Waarom heeft de minister daar niet voor gekozen?

[2:38:14] De minister?

[2:38:15] Ja, voorzitter. Prima vraag van de heer Klemmink.

[2:38:20] En zoals ik vorige week ook in het plenaire debat heb gezegd, niet alles wat je voorganger heeft verzonnen is per definitie niet goed.

[2:38:27] Dus als je ernaar kijkt en je met het coalitieakkoord enerzijds in je hand en aan de andere kant wat je zelf vindt, moet je zoiets opnieuw bekijken en zeggen, levert dit op wat het op moet leveren?

[2:38:37] Ik kom tot de conclusie dat deze drie maatregelen, die dus inderdaad al eerder op de plank lagen, maar nog niet met uw kamer zijn besproken, prima zijn als een eerste reparatie op die wet, zonder de wet in zijn totaliteit geweld aan te doen, vooruitlopend op een evaluatie die nog moet plaatsvinden.

[2:39:00] Tegelijkertijd onderschrijf en onderken ik dat er meer moet gebeuren.

[2:39:03] Ik ben alleen van mening dat dat niet via de wet betaalbare huur moet, maar dat we dat op een andere manier met elkaar moeten organiseren.

[2:39:10] En dat is de reden waarom ik het beperk tot deze drie maatregelen, omdat ik vind dat dat grotere probleem op een andere manier moet worden geadresseerd.

[2:39:21] Wat ik heb toegevoegd is de nieuwbouwopslag, omdat ik dat echt een prima initiatief vond wat ook daadwerkelijk tot iets heeft geleid.

[2:39:29] En die wil ik daardoor vier jaar verlengen.

[2:39:32] Dank u. De heer Klemmick, jij in het zintig.

[2:39:35] Ja, dank u voor de antwoording, voorzitter van de minister.

[2:39:38] Dan vraag ik me toch wel af of dat in de voorbereiding van de pakket maatregelen die de ministerie aan ons stuurt,

[2:39:44] of daar nog andere maatregelen zijn overwogen.

[2:39:47] Zijn er andere maatregelen dan het pakket wat u voorlegt en wat eigenlijk na het pakket is wat uw Amstelgang heeft gepresenteerd?

[2:39:53] Of dat er nog andere maatregelen in de voorbereiding zijn afgewogen door u als minister en uiteindelijk dus zijn afgevallen?

[2:39:59] De minister?

[2:40:00] Ja, dank u wel.

[2:40:02] In mijn afweging om te kijken, wil ik meer doen dan dit of niet,

[2:40:05] is mijn uitgangspunt dat deze wet, en ik ben in de geschiedenis gedoken van deze wet,

[2:40:10] deze wet doet heel veel goeds.

[2:40:14] Heeft ook echt iets aangepakt wat aangepakt moest worden

[2:40:17] als het gaat over de bescherming van de positie van de huurder.

[2:40:21] Dus ik wil heel voorzichtig zijn om te kijken dat we niet te ver gaan

[2:40:24] waardoor de positie van de huurder daardoor nog meer wordt geraakt.

[2:40:29] Ik heb ook gesproken met de hele sector.

[2:40:32] En je zou kunnen zeggen lobbyisten van alle kanten.

[2:40:36] En met hen heb ik gekeken naar wat is nu echt het probleem op deze woningmarkt.

[2:40:43] En het probleem is onvoldoende gebruik van bestaande bouw en er zijn te weinig woningen.

[2:40:49] Dat moeten we oplossen met elkaar.

[2:40:51] Daarvoor hebben we legio-wetten en regelgeving en initiatieven die we allemaal op de kar proberen te krijgen.

[2:40:58] Ik doe dat het liefst in samenhang en integraal.

[2:41:01] Om ook te voorkomen dat ik gesprekken met u in deze Kamer heb die elke keer over een klein stukje van het probleem gaan.

[2:41:07] Ik zou heel graag met u over het hele pakket praten aan problematiek die moet worden opgelost.

[2:41:13] Die grootste knelpunten, waarvan fiscaliteit, betaalbaarheid, die komen elke keer terug.

[2:41:18] En die breng ik naar de taskforce omdat we hem dan niet bespreken over de band van een wet, betaalbare huur, maar dat we hem dan bespreken in de grotere context.

[2:41:27] Dus ja, ik heb heel bewust ervoor gekozen om dit te houden plus de nieuwbouwopslag en de studenten om dat hier bij elkaar te brengen en de rest te brengen naar de taskforce.

[2:41:40] Is dat afdoende?

[2:41:42] Vervolgt u de beantwoording?

[2:41:43] Ja, begin ik met het eerste mapje, betaalbaarheid en het aantal middenhuurwoningen.

[2:41:50] Begin ik met de vraag van de heer De Hoop en mevrouw Bekkerman over wat deze versoepeling betekent voor de mensen.

[2:42:00] Zoals ik net al zei, ik sta echt voor deze wet.

[2:42:03] Ik geloof echt dat als ik kijk naar de geschiedenis van het ontstaan van deze wet,

[2:42:07] dat we hier iets hebben wat ervoor zorgt dat we mensen beschermen tegen te hoge huren.

[2:42:12] Het is om middeninkomens te beschermen tegen te hoge huurprijzen in gewoon een hele krappe huursector.

[2:42:19] We willen betaalbaar wonen tegen een eerlijke huurprijs.

[2:42:23] Tegelijkertijd kan ik niet blind zijn voor wat er gebeurt als het gaat over uitponden.

[2:42:28] En zoals ik zei wil ik niet met mijn handen in mijn zakken kijken of een scenario waar wordt en daar dan niks mee doen.

[2:42:34] Dus hoewel het positief is dat deze huizen worden uitgepond voor de mensen die hem dan kunnen kopen,

[2:42:39] is het negatief voor de mensen met een middeninkomen die een middenhuurwoning zoeken.

[2:42:45] Dus wat mij betreft moeten we voortdurend naar dit vraagstuk kijken door een beetje uit te zoomen,

[2:42:50] erboven te gaan hangen en te kijken betaalbaarheid en beschikbaarheid voor alle verschillende groepen

[2:42:56] en in deze instantie voor de middenhuurwoningen.

[2:42:59] En het is niet zo dat alle huurders te maken krijgen met veel hogere huren.

[2:43:04] En het is ook denk ik goed te realiseren dat voor de zittende huurders het nooit duurder kan worden

[2:43:09] dan een maximale percentage wat al was afgesproken.

[2:43:13] Dit gaat nadrukkelijk impact hebben, die hogere bedragen,

[2:43:17] voor nieuwe huurders die ergens gaan wonen en dan die met die hele hoge bedragen te maken krijgen.

[2:43:24] En ik vind het wel belangrijk dat we dat goed benadrukken.

[2:43:27] Dat we voorkomen dat heel Nederland straks denkt dat van iedereen de huur rukzichtloos omhoog gaat.

[2:43:33] Want dat is niet het geval.

[2:43:34] Dat is niet voorzittende, die kunnen met de maximale stijging te maken krijgen, maar het gaat met name over nieuwe huurders.

[2:43:45] Bij nieuwe huurders kan die hogere prijs dus tot stand komen en als die woning bij een mutatie niet langer verhuurd wordt,

[2:43:52] dan wordt die verkocht en dan heeft de middenhuursector daar helemaal niks aan.

[2:43:56] Dus ik kies ervoor liever een deel van de voorraad naar een hogere huurprijs te brengen,

[2:44:01] waarbij die voor veel tweeverdiende inkomens nog steeds betaalbaar is.

[2:44:07] Dan de vraag van de heer De Hoop over het aantal middenhuurwoningen over de brief van de G5.

[2:44:13] Ik heb hen uitgenodigd, de G4 plus Eindhoven, ik heb hen uitgenodigd in aanloop naar dit debat om met hen te spreken.

[2:44:21] U heeft dezelfde brief als Kamer ook ontvangen, die ik heb ontvangen.

[2:44:26] Ik heb met hen hierover gesproken en we hebben met elkaar gekeken naar wat gebeurt er nou eigenlijk

[2:44:31] in die grote steden. En ja, deze maatregelen gaan Amsterdam harder raken dan een aantal

[2:44:37] andere steden. Tegelijkertijd geven zij terug, dat heeft u in de brief ook natuurlijk gelezen,

[2:44:42] hoe zij de aantallen zien. Daar zit wel een verschil van interpretatie hoe ik naar die

[2:44:47] cijfers kijk. Want in de brief van de wethouders wordt vooral gekeken naar de periode vanaf

[2:44:52] 2015. En ik herken dat het totale aantal private huurwoningen ten opzichte van 2015 inderdaad

[2:45:00] is gestegen. Maar na de invoering van de wet betaalbare huur hebben we te maken met een

[2:45:05] daling van 9,31 procent naar 8,96 procent. En dat heeft meerdere redenen. En daarom is

[2:45:13] het nodig dat we maatregelen nemen, zowel in de wet betaalbare huur als ook dat we kijken

[2:45:19] naar het fiscale en het huurbeleid. Als u daar even pauzeert, dan is er een interruptie

[2:45:25] van de heer Nobel, VVD.

[2:45:27] Voorzitter, dank u wel. De minister

[2:45:29] schetst een beeld van woningen

[2:45:31] die straks onbereikbaar zijn.

[2:45:33] Maar ik denk dat het niet straks is, het is nu.

[2:45:36] En het probleem wordt alleen maar groter,

[2:45:37] want we hebben straks alleen nog maar woningen

[2:45:39] in het sociale segment en in de vrije sector,

[2:45:41] omdat al die middenuurwoningen verdwijnen.

[2:45:43] Dus bent u het met de VVD eens, dat

[2:45:45] als u die woningen beschikbaar wil houden,

[2:45:47] dat er juist meer gedaan moet worden

[2:45:49] om die middenuurwoningen één te bouwen,

[2:45:50] maar het ook aantrekkelijk te houden voor beleggers

[2:45:53] of investeerders om die woningen aan te houden.

[2:45:55] Want wat er nu gebeurt is, ze verkopen die woningen en het geld verdwijnt naar het buitenland.

[2:45:58] Want kapitaal heeft geen paspoort.

[2:46:01] Een belegger gaat gewoon kijken, waar kan ik wel rendement maken?

[2:46:04] Dus de minister is nu iets aan het beschermen.

[2:46:07] Maar straks hoeven we helemaal niets meer te beschermen als het hele middensegment verdampt.

[2:46:11] Hoe kijkt de minister daarnaar?

[2:46:12] De minister.

[2:46:14] Ja, dank u voorzitter.

[2:46:16] Ik ben niet eens met de heer Nobel dat het hele middenhuursegment, moeilijk woord,

[2:46:24] dat hij hierdoor verdampt.

[2:46:26] Maar het wordt wel aanzienlijk geraakt.

[2:46:28] Als ik dat niet zou vinden, zou ik nu deze maatregelen ook niet voorstellen.

[2:46:32] Dus ik stel ze voor, omdat ik met u eens ben dat het wordt geraakt.

[2:46:36] Ik erken de noodzaak dat we iets moeten doen voor het middenhuur.

[2:46:40] En tegelijkertijd zeg ik, niet alles moet je proberen op te lossen via de wet betaalbare huur.

[2:46:45] Dit fiscale klimaat en het huurbeleid, daar moet je goed naar kijken.

[2:46:49] Maar dat is wat mij betreft onderdeel van een groter gesprek.

[2:46:52] En afwegingen die we moeten maken richting september in het actieplan.

[2:47:00] Vervolgt u de beantwoording?

[2:47:02] Ja, dan ga ik door met de vraag van de heer Grinwis over de duiding van de cijfers.

[2:47:07] Inderdaad, de cijfers van het kadaster laten zien dat de piek van het uitbonden bereikt lijkt te zijn.

[2:47:14] Daarnaast verwacht ik vanaf volgend kwartaal een afzwakking, doordat de laatste tijdelijke contracten dan aflopen.

[2:47:19] Dat was ook voorspeld dat dat zou gebeuren.

[2:47:21] Uit de cijfers van de volgende kwartalen moeten we nog wel zien of die analyse ook daadwerkelijk stand houdt.

[2:47:27] En ondanks deze cijfers krimpt de private huurmarkt nog steeds en blijft het uitponden wel op een hoog niveau.

[2:47:34] Het uitponden zit op dit moment tussen het midden en het hoge scenario van de doorrekeningen die zijn gemaakt bij het opstellen van de wet.

[2:47:40] En dat zet druk op de voorraad.

[2:47:42] En dat is precies de reden waarom ik die druk wil compenseren door iets te doen op de wet betaalbare huur

[2:47:48] en tegelijkertijd op een later moment iets wil doen aan de fiscaliteit.

[2:47:54] Ga ik door naar het volgende mapje.

[2:47:56] Ik heb me niet voor dat ik een interruptie heb toegestaan van de heer De Hoop,

[2:48:00] maar voor die tijd wilde ik, ik was aan het appen naar de heer Nobel,

[2:48:03] dat de heer Vlag heeft aangegeven om niet terug te komen.

[2:48:06] Dus u kunt ook aan deze kant van de tafel komen zitten.

[2:48:08] En dan is er ruimte voor een interruptie van de heer De Hoop.

[2:48:12] Namens Pro heb ik begrepen uit het nieuws.

[2:48:16] Ja, dat is fijn, voorzitter.

[2:48:19] Ik zou toch met de minister nog even door willen denken over de interpretatie die de grote steden ook geven en überhaupt het percentage aan private huur.

[2:48:27] Want de minister heeft een ander vertrekpunt, bijvoorbeeld voor de invoering van de wet betaalbare huur.

[2:48:34] Kijk, u mag best weten, de profond überhaupt, dat het percentage private huur te hoog was en dat we bijvoorbeeld meer sociale huur zouden moeten hebben.

[2:48:42] En als het uitgangspunt van de minister is het aantal private huurwoningen bij de ingang van de wet zou eigenlijk gelijk moeten zijn, dan doet dat natuurlijk ook wat in hoe dat debat met haar te voelen, want dat is dat blijkbaar, wat de minister belangrijk vindt.

[2:48:57] Dus ik zit een beetje te zoeken het aandeel sociale huur versus private huur versus middenhuur. Wat vindt de minister daar de goede verhoudingen in? Want dan debatteert het ook wat makkelijker. Dan weet ik ook waar de minister daarin staat.

[2:49:11] Dus ik denk dat dat behulpzaam is in het debat.

[2:49:14] Gaat zij uit van wat bij 2024 zo was en vindt ze dat het overheid moet blijven?

[2:49:18] Of mag dat ook best een beetje minder zijn?

[2:49:20] De minister.

[2:49:24] Ik ga uit als antwoord op de vraag van de heer De Hoop.

[2:49:28] Ik ga uit van 2024, omdat dat heel nadrukkelijk is wat we in de wet, de aanpassingen op de wet.

[2:49:35] Tegelijkertijd wil ik ook niet blind zijn voor wat er daarvoor is gebeurd en wat potentieel daarna nog gaat gebeuren.

[2:49:40] Dus mijn inzet is, en ik denk dat we dat ook terugzien in de wetregie,

[2:49:45] als u uitzoomt en vraagt wat vindt u belangrijk.

[2:49:47] Wat ik belangrijk vind is dat we straks een markt hebben waarin twee derde betaalbaar is

[2:49:52] en waarvan 30% sociaal is.

[2:49:54] Dat vind ik belangrijk.

[2:49:55] Daar ga ik alles op alles zetten om te proberen dat ook 1 juli in te gaan kunnen laten gaan.

[2:50:00] En gelukkig is er een datum met de Eerste Kamer vastgesteld,

[2:50:03] waardoor ik daar ook het debat over aan kan gaan.

[2:50:05] En hopelijk dat we dat zo snel mogelijk voor elkaar gaan krijgen.

[2:50:08] We hebben daar volgens mij vandaag ook nog een twee minuten debat voor staan.

[2:50:12] Dus dat vind ik belangrijk.

[2:50:14] Dus ik kijk vanuit betaalbaarheid en beschikbaarheid naar alle onderliggende en aanpalende en bovenliggende vraagstukken.

[2:50:23] Dus als het voor mij gaat over de wet betaalbare huur, dan probeer ik de balans te vinden tussen betaalbaarheid en beschikbaarheid.

[2:50:29] En hier hoort dan ook nog de bescherming van de huurder bij.

[2:50:33] Dus ik kijk heel nadrukkelijk op welke manier kunnen we ervoor zorgen dat de Nederlander, en of het dan een politieman of politievrouw of een leraar of een lerares of wat dan ook is,

[2:50:45] dat er voor een ieder in Nederland die een dak boven zijn of haar hoofd wil, dat dat ook kan.

[2:50:50] Dat is mijn inzet. Daarvoor moeten bijgebouwd worden, beter benutten, we moeten iets met de leegstandwet.

[2:50:56] Vandaag gaat het over de wet betaalbare huur, dus vandaag gaat het voor mij over, ik kijk naar een wet, ik zie dat er iets gebeurt wat was voorspeld, dus het is niet iets nieuws wat er gebeurt wat niemand zag aankomen, dat uitponden dat was voorspeld, maar het gebeurt.

[2:51:11] En het gebeurt tussen het midden en het hoge scenario en mijn strategie is, dan ga je niet met je handen in je zak staan kijken dat dat gebeurt, dan kijk je zijn er maatregelen te nemen waardoor je het in ieder geval aflakt of stopt.

[2:51:23] En is het genoeg? Het is niet genoeg. Dat onderken en onderschrijf ik ook.

[2:51:27] En dat is onderdeel van mijn taskforce.

[2:51:29] Dus dat zou het antwoord zijn of waar staat deze minister voor?

[2:51:32] Nou, ik sta voor beschikbaarheid en betaalbaarheid, zodat iedereen een dak boven zijn of haar hoofd kan krijgen.

[2:51:39] De Hoop, GroenLinks, Uppro.

[2:51:42] Dank, voorzitter. De reden dat ik deze vraag stelde, was in ieder geval mijn interpretatie van het doel van de wet,

[2:51:48] was ook dat de woningen die we bouwen ook betaalbaarder worden.

[2:51:51] En wat de minister met de aanpassingen doet, is wel ruimte bieden om die woningen die we bouwen weer wat duurder te laten zijn.

[2:51:57] Met name in die grote steden.

[2:51:59] En ik was ook wel benieuwd, want de minister zegt, ik heb met veel partijen gesproken,

[2:52:03] hoe kijken bijvoorbeeld organisaties als de Woonbond en de Studentenbonden naar de aanpassingen van de minister?

[2:52:09] De minister?

[2:52:11] Ja, daar kom ik zo op aanvullende vragen op terug.

[2:52:14] Dus als u het goed vindt, dan neem ik die zo in het mapje mee.

[2:52:17] Maar eerst is nog een vraag van de heer Nobel, VVD.

[2:52:21] Ja, voorzitter, de minister geeft aan, ik sta voor betaalbaarheid en beschikbaarheid.

[2:52:25] En ik schet zojuist ook al, die betaalbaarheid kunnen we heel strak regelen, maar er is gewoon niets beschikbaar.

[2:52:30] Dus u kunt niet blijven volhouden, zeg ik via de voorzitter, dat er voldoende beschikbaar is.

[2:52:36] Dat is gewoon niet zo.

[2:52:37] En de stappen die nu worden gezet zijn gewoon echt onvoldoende.

[2:52:40] En straks is iedereen beschermd, maar wij spreken wel dakloos.

[2:52:44] Of iedereen beschermd, maar ze wonen nog wel op de zolderkamer bij pa en ma thuis.

[2:52:47] Dat kan niet de bedoeling zijn.

[2:52:49] Dat weet ik zeker dat deze minister dat niet wil.

[2:52:51] Hoe reflecteert u daar zelf op?

[2:52:53] Hoe reflecteert de minister daar zelf op?

[2:52:56] Tenzij u van de voorzitter een reflectie wil, de minister.

[2:52:59] Dank u wel, voorzitter.

[2:53:03] Meneer de heer Nobel en ik trekken echt aan dezelfde kant van touw.

[2:53:07] Er moeten meer woningen zijn, zodat er ook veel meer diversiteit is en mensen kunnen kiezen waar ze willen wonen en waar ze kunnen wonen, gekoppeld aan hun betaalbaarheid.

[2:53:16] Dus dat er een enorme bouwopgave ligt, dat weten we ook allemaal.

[2:53:21] En totdat dat voor elkaar is, en zoals u in uw eigen inbreng ook aangaf, ik doe ook interventies.

[2:53:27] U heeft mij in eerdere debatten gevraagd niet alleen maar te praten, maar soms ook dingen te doen.

[2:53:32] Nou, soms was gisteren dat ik de provincie Zuid-Holland vraag met dezelfde bril naar het vraagstuk te kijken zoals ik dat doe.

[2:53:41] En ik zal ook niet schromen dat op andere plekken te doen als dat noodzakelijk is om te komen tot die bouw.

[2:53:46] Gekoppeld aan de afspraken die ik hoop dat we gaan maken in het kader van de wetregie.

[2:53:51] Dus wij trekken aan dezelfde kant van de touw.

[2:53:55] Tegelijkertijd hebben we het hier over de wet betaalbare huur.

[2:53:58] In het coalitieakkoord is afgesproken dat we op een aantal punten,

[2:54:01] en het is niet afgesproken het coalitieakkoord op welke punten,

[2:54:04] maar wel dat we op een aantal punten een aanpassing zouden doen.

[2:54:09] Ik sta voor de punten die hier nu in zijn opgenomen.

[2:54:13] Dat zijn punten die ik kan verkopen en ook kan verdedigen.

[2:54:16] En ik denk dat dat uiteindelijk is hoe ik samen met u aan dezelfde kant van de touw wil trekken om ervoor te zorgen dat het niet erger wordt.

[2:54:24] Maar dat de beschikbaarheid een probleem is, dat onderschrijf ik volmondig.

[2:54:29] Dank u wel. Dan gezondheid voor de boden en dan kunt u verder met de beantwoording.

[2:54:35] Ja voorzitter, dan ga ik door met het tweede mapje.

[2:54:38] Dat gaat over het investeringsklimaat en box 3 en nog een aantal andere aanpalende onderwerpen die allemaal te maken hebben met investeringen en fiscaliteit.

[2:54:48] Mevrouw Steen stelde een vraag over wat ik ga doen met de box 3.

[2:54:54] Het wetsvoorstel, wet werkelijk rendement box 3 is aangenomen door de Tweede Kamer, ligt voor bij de Eerste Kamer.

[2:55:03] Daarin staat dat voor verhuurders wordt hierin een vermogenswinstbelasting voorgesteld,

[2:55:08] waarbij pas belasting over de waardeontwikkeling wordt betaald bij de verkoop.

[2:55:12] De verhuurders geven aan hier goed mee uit de voeten te kunnen.

[2:55:16] En dit nieuwe stelsel zal 1 januari 2028 in werking treden.

[2:55:22] Dan de vraag van de heer Grinwis over fiscaliteit.

[2:55:27] Doe iets aan de fiscaliteit.

[2:55:29] Ik ben het helemaal met hem eens en ook met zijn oproep dat daar iets moet gebeuren.

[2:55:34] Tegelijkertijd hebben we de uitdaging om voldoende middenhuurwoningen beschikbaar te houden.

[2:55:40] Huidige situaties dat verhuurders vaker hun huurwoningen verkopen, dat moeten we doen, maar niet alleen via de band van de wet betaalbare huur.

[2:55:49] Dat wil ik echt in een groter pakket bepakken en wat ik eerder al heb gezegd, via de taskforce in september nader toelichten en met u daarna over spreken.

[2:56:00] Een andere vraag van de heer Grinwis ging over de leegwaarderatio.

[2:56:07] Het investeringsklimaat staat onder druk door de genomen maatregelen in het huurbeleid, in de fiscaliteit en door de gestegen rente.

[2:56:13] Daarom is het nodig iets te doen.

[2:56:15] En ten aanzien van het fiscale beleid ga ik hier in het actieplan van de taskforce op terugkomen.

[2:56:20] De vraag van de heer Mooiman over bovenwettelijke eisen.

[2:56:27] uw kamer weet inmiddels dat ik niet dol ben op bovenwettelijke eisen

[2:56:30] omdat die leiden tot vertraging of iets duurder worden

[2:56:35] vooral dat het vaak vertraagt

[2:56:37] ik ontvang signalen dat er gemeenten zijn die dat doen

[2:56:41] die die bovenwettelijke eisen stellen

[2:56:43] we hebben via de versnellingstafels afgesproken

[2:56:46] dat er een plek is waar je daar dan ook klachten over kan indienen

[2:56:50] en daar kijken we dan natuurlijk ook nadrukkelijk naar

[2:56:53] Maar hoe we de gemeente daarbij kunnen ondersteunen.

[2:56:56] Want er zit vaak een zorg onder die dan ook een antwoord behoeft.

[2:57:00] Dus ook in de taskforce ga ik kijken naar mogelijkheden om dit verder te harmoniseren.

[2:57:05] Ik zie dat mevrouw Stenen een vraag wil stellen.

[2:57:06] Maar ik zie ook dat de minister nog maar één briefje in dit mapje heeft, geloof ik.

[2:57:10] Of zijn het er nog meer?

[2:57:11] Het zijn er nog meer.

[2:57:12] Wilt u nu of wilt u even wachten om te kijken of uw vraag alsnog beantwoord wordt?

[2:57:16] Ik wacht heel even.

[2:57:17] Dan geef ik de minister ruimte om het blokje af te maken.

[2:57:19] Dank u wel, voorzitter.

[2:57:21] Dan ga ik naar de vraag van de heer Van Leijen.

[2:57:24] over pensioenfondsvrijstelling.

[2:57:26] Gisteren heeft uw Kamer een motie van de heer Nobel aangenomen,

[2:57:31] waarbij het kabinet wordt verzocht om duidelijker te maken

[2:57:33] wanneer het buitenlandse pensioenfonds onder de vrijstelling vallen.

[2:57:38] De staatssecretaris van Financiën en de Belastingdienst werkt hard aan het monetiseren van de voorwaarden,

[2:57:44] waarmee de Belastingdienst toetst of een buitenlandse pensioenfonds in aanmerking komt voor deze vrijstelling.

[2:57:49] Hij heeft mij aangegeven dat dat zorgvuldig moet gebeuren.

[2:57:52] Ik ben dat met hem eens. Ik heb begrepen dat hij heeft aangegeven na de zomer de Kamer hier nader over te informeren.

[2:58:00] En hij zit ook in de taskforce, of het ministerie van Financiën zit ook in de taskforce.

[2:58:06] Dus we spreken hier ook over in het kader van het verbeteren van het investeringsklimaat in de brede.

[2:58:13] Dus ik informeer u daar ook over, maar dan via de taskforce.

[2:58:16] Dus u heeft twee routes om hierover geïnformeerd te worden.

[2:58:21] De vraag van de heer Van Leijen over de borging middenhuur van de corporaties.

[2:58:26] Ik ben het met u eens.

[2:58:28] We moeten snel mogelijk maken.

[2:58:31] En ik deel de positieve effecten van het opheffen van de vermogingsscheiding.

[2:58:35] Er is een motie geweest van de heer Grimwis en de heer De Hoop.

[2:58:40] En daar heb ik aangegeven dat er geen snelle invoering bestaat.

[2:58:44] En de eerste mogelijkheid is 1 juli 2028.

[2:58:49] wat ik wel ga doen en wat ik ook heb toegezegd

[2:58:51] is dat ik voor de zomer met een contourenbrief kom

[2:58:54] over hoe dat er ongeveer uit zou kunnen gaan zien

[2:58:56] dan na de zomer, het gaat u vermoeien

[2:58:59] kom ik daar via de taskforce, maar daarom zei ik net al

[2:59:02] daar breng ik de boel bij elkaar integraal

[2:59:05] om te kijken op welke manier we hier invulling aan kunnen geven

[2:59:08] en hoe we ook kunnen aansluiten op Europese regelgeving

[2:59:12] dan de laatste

[2:59:13] dan heb ik nog een laatste vraag van de heer Klemmink

[2:59:18] de heer Nobel en de heer Grinwis, over de indexatie van de WWS, het CPI plus de 1% of een half procent.

[2:59:26] Ben ik bereid te verhogen? Nee.

[2:59:30] En de reden daarvoor is dat het een negatief effect gaat hebben op de betaalbaarheid en dat het ook slecht te onderbouwen is.

[2:59:38] Er is hier een Kamerbrief over geweest op 20 november 2025, naar aanleiding van een motie van de heer Grinwis.

[2:59:44] En daar is ook uitgelegd waarom ik dit een slecht idee vind.

[2:59:50] Want qua betaalbaarheid lijkt het niet iets heel groots te zijn.

[2:59:54] Want het gaat slechts over 1%.

[2:59:56] Dat is op het gezicht niet substantieel.

[2:59:59] Maar als je net doorrekent, is dat het wel.

[3:00:04] En daarmee zie ik dat de minister aan het einde is van dit blokje.

[3:00:07] De eerste vraag die was aangemeld was van mevrouw Steen, CDA.

[3:00:11] Dank u wel, voorzitter.

[3:00:12] En ik vermoed dat maar zo dat de minister hem aanvoelt komen, want ik ga beginnen over de taskforce.

[3:00:19] Want ik hoor de minister best wel veel van onze vragen beantwoorden met, daar kom ik in de taskforce op terug.

[3:00:25] En ik ben een beetje bang, ik voel, ik zie dat dat ook het debat hier een klein beetje aan het doodslaan is.

[3:00:30] Want als we nu alles gaan afdoen met, ja dat ziet u dan als we bij u komen met een brief over de taskforce.

[3:00:37] En dat gaan we dan in september doen en dan gaan we er dan in september over praten.

[3:00:41] dan gaan we dit gewoon nog weer een keer doen, maar dan in september.

[3:00:45] Terwijl de opdracht van de taskforce, dat is goed, dat is integraal en dat is prachtig,

[3:00:49] maar dat gaat ook wel over echt alles.

[3:00:51] Dat gaat over de woningbouwlocaties, over de koppelkansen, over de fiscaliteit,

[3:00:56] over het investeringsklimaat, over netcongestie, over het schrappen en versoepelen van regels.

[3:01:01] En ik ben zo bang dat als we dat doen en we dan weer in een zaal als deze

[3:01:06] al die maatregelen vervolgens weer in vijf minuten spreektijd met elkaar moeten bespreken.

[3:01:11] En dan ben ik bang dat we niet de kern raken van het debat waar we ook vandaag over spreken,

[3:01:15] namelijk hoe gaan we er nou voor zorgen dat we die middenhuurwoningen gaan krijgen die we nodig hebben

[3:01:22] en dat we de discussie die we eigenlijk vandaag moeten voeren verplaatsen naar september.

[3:01:26] Dus ik ben benieuwd of de minister misschien toch nog iets meer kan zeggen over die fiscale maatregelen die ze wil nemen

[3:01:32] om ervoor te zorgen dat die middenhuurwoningen behouden blijven.

[3:01:37] Want ik denk dat het onverstandig is onder alles in september.

[3:01:40] Ik ga naar de minister.

[3:01:41] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:01:43] En ik begrijp het goed.

[3:01:44] Ik zei zelf ook al, het gaat u vast vermoeien dat het woord taskforce zo vaak voorbij komt.

[3:01:50] Tegelijkertijd is een van de grootste commentaren op hoe het tot op heden was gegaan,

[3:01:56] dat het veel te versnipperd was.

[3:01:58] Dus we hebben hier enerzijds, wilt u het alstublieft niet zo versnipperd aanpakken,

[3:02:01] want dan hebben we het elke keer maar over een klein stukje en zien we het grote overzicht niet meer.

[3:02:06] En anderzijds is, wilt u het niet zo groot maken, want hebben we het daarna dan nog wel met voldoende diepgang over de goede onderwerpen.

[3:02:16] En ik begrijp allebei. Dus wat ik echt probeer te doen, is u vragen die over de wet betaalbare huur en wat ervoor ligt,

[3:02:22] om daar zo goed mogelijk antwoord op te geven.

[3:02:25] En door te zeggen, ik begrijp dat op fiscaliteit er iets moet gebeuren.

[3:02:28] Dat borg ik niet in deze wet. Dat voorstel heb ik ook niet gedaan.

[3:02:32] Dat zal ik ook niet doen, omdat ik ervan overtuigd ben dat de fiscaliteit zich niet laat oplossen door een wet betaalbare huur.

[3:02:39] Dat krijg ik ook terug vanuit de gesprekken die ik met de mensen voer die hier ook daadwerkelijk over gaan.

[3:02:46] Dus de investeringers, de mensen die op die fiscaliteit echt hele goede doordachte ideeën hebben.

[3:02:54] Ik zit heel geregeld met hen aan tafel.

[3:02:55] Ze hebben een plan van aanpak gemaakt zoals zij het graag zouden willen zien.

[3:02:59] Dus ik doe het denkwerk daarin ook gewoon tekort.

[3:03:02] Als ik nu dan zeg, zonder dat dat binnen het kabinet breed is afgestemd,

[3:03:06] door nu dan te gaan vertellen wat ik allemaal wel zou willen,

[3:03:10] als het gaat over het investeringsklimaat richting de woningcorporaties.

[3:03:14] En ik denk dat dat niet passend is om dat via de wet betaalbare huur te doen.

[3:03:19] Dus ik ga echt mijn uiterste best doen.

[3:03:20] U zoveel mogelijk antwoord te geven op de vragen die ik nu kan geven.

[3:03:25] En daarnaast vraag ik u ook naar de enerzijds, anderzijds te kijken.

[3:03:29] Waarbij enerzijds, ik begrijp dat het overzichtelijker is om het over alle elementen individueel te hebben.

[3:03:37] En anderzijds hebben we ook nodig dat we deze woningcrisis, dat we die oplossen op basis van wel de volledige complexiteit die er ligt.

[3:03:47] En dan begrijp ik als u zegt er is netcongestie en er is stikstof en er is nog van alles ook.

[3:03:51] En toch, als we daar geen rekening mee houden, dan plan ik straks ergens woningbouw die vervolgens niet gebouwd kan worden.

[3:03:59] Dus ik ga echt proberen u niet te irriteren met de taskforce.

[3:04:03] En ik hoop ook een beetje op uw begrip dat ik dat ergens wel bij elkaar moet kunnen brengen.

[3:04:08] Mevrouw Steen-Cedia.

[3:04:09] Zeker, ik heb heel erg veel begrip voor integraliteit.

[3:04:13] En ik denk dat misschien mensen die mij kennen uit hun vorige leven integraliteit zo ongeveer mijn middel nemen was.

[3:04:19] Dus ja, tuurlijk moeten we die besluiten met elkaar in samenhang nemen.

[3:04:24] De vraag is alleen wanneer voeren we gewoon de inhoudelijke richtinggevende gesprekken over welke kant dat op kan.

[3:04:31] Want dat kunnen we natuurlijk niet in één keer doen.

[3:04:33] Dus ik zou het mooi vinden als het ons zou lukken om net even iets meer verdieping in dit debat te kunnen krijgen.

[3:04:38] want we gaan ook vanavond nog weer spreken over allerlei, in het twee minuten debat,

[3:04:42] over allerlei maatregelen op de woningmarkt, net als dat we vandaag over huren spreken.

[3:04:47] Ik denk dat het elkaar niet hoeft uit te sluiten, dat we wel iets meer verdieping kunnen krijgen

[3:04:50] in deze maatregelen vandaag en in de debatten die nog komen de komende weken,

[3:04:54] zodat we in september, wanneer de taskforce komt met dat samenhangende pakket,

[3:04:58] en dat moet, zie ik hier ook gaan over net congestie en zo,

[3:05:03] dat we dan dat pakket met elkaar in samenhang kunnen beschouwen.

[3:05:06] Dus daar ben ik helemaal voor. Maar ik zoek even naar een manier waarop we net even iets meer verdieping kunnen krijgen.

[3:05:11] Dat is even mijn opmerking hierop.

[3:05:13] De minister?

[3:05:16] Ja, voorzitter. Ik hoor de wens en ik begrijp de wens van mevrouw Stenen ook goed.

[3:05:20] En ik probeer de diepgang niet te ontlopen.

[3:05:24] Ik probeer alleen te voorkomen dat ik nu bijvoorbeeld dingen ga zeggen op het investeringsklimaat...

[3:05:31] waar we in het kabinet nog geen eenduidige zienswijze op hebben.

[3:05:36] omdat u zich ongetwijfeld, of via de voorzitter uiteraard, zich kunt voorstellen dat voor dat investeringsklimaat er ook geld nodig is.

[3:05:48] En daar zullen keuzes over gemaakt moeten worden en moeten we ook kijken naar wat is er enerzijds en anderzijds.

[3:05:54] Dus ik zal iets zeggen over hoe ik hier naar kijk, om u wel tegemoet te komen en uw vraag gehoord te hebben,

[3:06:02] of de vraag van mevrouw Steen gehoord te hebben.

[3:06:05] Dus als het gaat over het investeringsklimaat en we zouden dat bijvoorbeeld richten op wooncorporaties, dan denk ik, en daar hebben we het eerder over gehad, dat dat zich alleen maar theoretisch rondrekent.

[3:06:19] Daar hebben we het eerder ook over gehad en ik heb heel bewust in mijn brief opgeschreven theoretisch, omdat ik niet geloof dat deze theorie waar wordt.

[3:06:28] Ik heb u eerder gezegd, ik kijk niet met mijn handen in mijn zakken naar hoe iets misgaat.

[3:06:32] Dan haal ik mijn handen uit mijn zakken en dan ga ik proberen te kijken hoe ik hier iets in kan betekenen.

[3:06:37] Dus ik ben van mening dat wij daarin iets te doen hebben.

[3:06:41] Tegelijkertijd ben ik ook van mening dat de woningcorporaties zelf daarin ook nog een stap kunnen zetten.

[3:06:46] Dus ik wil het gesprek aangaan en ben het gesprek aan het aangaan over wat kunnen de corporaties zelf doen.

[3:06:52] Want daar zit ook vermogen, daar zit ook het vermogen om te kijken naar of alle mensen de huur betalen die passend is bij de woning en et cetera.

[3:07:02] Dus dat is nadrukkelijk iets waar ik naar kijk.

[3:07:05] Tegelijkertijd moet het Rijk ook iets doen, want ze kunnen het niet in hun eentje oplossen.

[3:07:10] Dus ik hoor al uw opmerkingen en alle debatten, die neem ik ook allemaal mee in mijn bredere analyse.

[3:07:17] En ik probeer voortdurend vanuit de enerzijds, anderzijds hiernaar te kijken.

[3:07:21] Dus woningcorporaties, enerzijds hebben de corporaties iets te doen, anderzijds heeft het Rijk iets te doen.

[3:07:27] De private huurders, we hebben ze nodig.

[3:07:29] Het zijn 1,1 of 1,2 miljoen woningen die zij in beheer hebben.

[3:07:34] Daar lichtzinnig over denken, moeten we echt niet doen.

[3:07:37] Dus ja, we moeten kijken of er een klimaat te creëren is waardoor.

[3:07:41] En ondertussen moeten we blijven bouwen.

[3:07:43] Want als er uiteindelijk voldoende huizen gebouwd zijn, gaat dat iets doen met de WOZ-waarde.

[3:07:47] Dat gaat iets doen met de huur, dat gaat iets doen met de koopprijzen.

[3:07:51] Dus we hebben het allemaal te doen.

[3:07:53] Als dat voor mevrouw Steen een eerste blik is in hoe ik kijk naar het investeringsklimaat, dan ga ik daarna verder met een interruptie of met mijn mapje.

[3:08:06] U gaat verder met de aantal interrupties, want ik heb ook nog staan van Leijen, Nobel en Beckerman.

[3:08:11] Als eerste van Leijen D66.

[3:08:14] Dank u wel voorzitter.

[3:08:16] Misschien eerst even terug te komen op wat de minister zegt over de woningcorporaties, nationale prestaties.

[3:08:21] Daar spraken we toch 30.000 woningen per jaar.

[3:08:23] Ik deel de conclusie die de minister hier eigenlijk uitspreekt.

[3:08:26] Ik heb dat ook gelezen in de Tasselsbrief.

[3:08:29] Theoretisch komt dat uit.

[3:08:30] In de praktijk kan dat eigenlijk alleen met een vrij vergaande vorm van solidariteit.

[3:08:34] Dan gaat dat waarschijnlijk niet vliegen.

[3:08:35] Dus fijn dat u daarmee met de sector in gesprek bent.

[3:08:37] Dat waardeer ik erg.

[3:08:40] Over middenhuur in Europa.

[3:08:41] Dat dossier ken ik inderdaad vrij goed vanuit een historisch verleden.

[3:08:45] En ik snap heel goed wat de minister hier zegt.

[3:08:48] Er wordt snel naar gekeken.

[3:08:49] van god, dat is simpel, het uitbreiden van borging, dat is het niet.

[3:08:52] Zeker niet als je ook die vermogenscheiding eraf wil halen.

[3:08:55] Dat hoor ik de minister ook zeggen, daar ben ik erg positief over.

[3:08:58] Dan is dat best wel een forse uitbreiding van de woningwet.

[3:09:00] Dus alle begrip daarvoor.

[3:09:04] Juli 2028, ik zou het toch tenminste willen vragen,

[3:09:07] is er een manier waarop dat toch net nog wat sneller kan?

[3:09:09] Want als we daar flinke stappen kunnen maken en dat versneld kan worden,

[3:09:13] ja, dat zou heel erg helpen.

[3:09:15] De minister.

[3:09:22] Voorzitter, dank.

[3:09:23] Ik zou ook graag willen dat dergelijke initiatieven veel sneller worden ingevoerd dan soms de tijdslijnen doen.

[3:09:31] Zo heb ik me ook onlangs laten verrassen dat als je ergens een spoedwet hebt, dat dat ook zomaar twee jaar kan duren.

[3:09:38] Dus inmiddels ben ik een klein beetje gewend aan de langere termijnen die bij dit soort activiteiten horen.

[3:09:46] Dus ik ga kijken wat ik kan doen.

[3:09:48] Ik ga ook kijken of we toch al ruimte kunnen bieden vooruitlopend op de inwerkingstreding van de wet.

[3:09:54] En ik zeg u toe dat ik daar dan op terugkom als we daar naar gekeken hebben.

[3:10:00] Dat is af en toe voor de heer Van Leijden.

[3:10:03] Dan ga ik naar de heer Nobel, VVD.

[3:10:06] Ja voorzitter, ik ben het eigenlijk wel eens met mevrouw Steen die zojuist zei van ja, we horen continu die taskforce en actieplannen en daar kom ik later op terug.

[3:10:14] Het probleem is een beetje dat we nu ook zaken bespreken.

[3:10:17] En straks gaat dit luikje dicht en dan wordt er verwezen naar fiscaliteit en dan zijn we die hele grote andere knopregels met elkaar vergeten of daar kunnen we niet meer zo makkelijk iets aan doen.

[3:10:27] Dus ik begrijp gewoon niet als de minister een beeld schet waarin zij zegt, ik zie wat er gebeurt, die beschikbaarheid, dat gaat omlaag, want die middenuurwoningen worden uitgepond.

[3:10:36] Waarom de minister dan niet bereid is om concrete maatregelen, zoals bijvoorbeeld die indexatie van het woonwaarderingsstelsel, CPU plus 1%, om daar dan toch serieus naar te kijken.

[3:10:46] Heeft de minister voor ogen wat de effecten zijn op de middenhuurwoningen?

[3:10:51] Als ze dat niet doet, als ze niet die tijdelijke huurcontracten toe wil staan, wat het effect is van toevoegen van middenhuurwoningen.

[3:10:58] Dus er zijn heel veel stappen die in de Kamer worden aangedragen.

[3:11:01] En eigenlijk de reactie van de minister, die bevreemt mij dan enigszins voor, dat de minister aangeeft,

[3:11:05] ja, ik wil er eerst goed naar kijken, ik kom met actieplannen, ik ga naar de taskforce.

[3:11:09] Ja, we kunnen er nog heel lang naar blijven kijken, maar dit jaar alleen al zijn er 65.000 huurwoningen uitgepompt.

[3:11:14] Mensen willen een woning en zijn best bereid, daar ben ik van overtuigd, om iets meer huur te betalen als ze wel zekerheid hebben dat ze een woning krijgen.

[3:11:21] De minister.

[3:11:23] Ja, dank u wel.

[3:11:24] Voorzitter, de heer Nobel is een warm pleitbezorger voor nog veel meer aanpassingen op de wet betaalbare huur dan ik.

[3:11:33] Dat is evident.

[3:11:35] Ik denk ook dat we moeten voorkomen dat we nu een beeld gaan schetsen alsof ik helemaal geen antwoorden geef, want dat is volgens mij niet aan de orde.

[3:11:42] Wat ik u teruggeef en alle kamerleden teruggeef is dat ik begrip heb voor alle zorgen die er zijn.

[3:11:50] En dat de complexiteit op dit dossier is dat er voortdurend een enerzijds anderzijds is.

[3:11:54] En waar de heer Nobel een pleitbezorger is om de huren nog wat verder te verhogen zijn er collega kamerleden van u die bepleiten dat ik dat vooral niet moet doen.

[3:12:05] Dus uiteindelijk moet ik dan kijken naar wat vind ik zelf.

[3:12:08] Ik kijk naar beschikbaarheid en naar betaalbaarheid.

[3:12:11] Daarvan zeg ik, deze drie elementen kunnen we doen.

[3:12:14] Daarnaast doen we de nieuwbouwopslag en regelen we het voor de studenten.

[3:12:18] Ik kom in de latere beantwoording van de vragen nog terug op hoe ik naar de tijdelijke contracten kijk.

[3:12:25] En ik zeg u toe dat ik iets doe met de fiscaliteit.

[3:12:28] En ik hoop ook op enig vertrouwen dat ik doe wat ik zeg.

[3:12:33] Dat is mooi. Ik ga, heer Klemming, vragen voorzitterschap over te nemen.

[3:12:37] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:12:39] Als nieuwe voorzitter geeft u graag het woord voor uw interruptie.

[3:12:42] Voorzitter, ik hoorde volgens mij, en ik hoop dat de minister het kan ontkennen,

[3:12:47] de minister ineens in een tussenzinnetje een hoge huurverhoging aankondigen voor sociale huurders.

[3:12:53] Want bij een vraag over het investeringsklimaat kwam als antwoord,

[3:12:58] ja, er is een gigantisch tekort voor corporaties.

[3:13:01] En toen zei de minister, toen zei ze geen oplossing die het kabinet voorstelt,

[3:13:07] bijvoorbeeld de VPB afschaffen, nee, toen zei zij, ik ga het gesprek aan,

[3:13:11] En ik ga hem aan corporaties vragen of iedereen wel de huur betaalt die bij die woning hoort.

[3:13:18] Kondigt de minister hier nou aan dat sociale huurders de problemen van het kabinet moeten gaan betalen?

[3:13:25] De minister.

[3:13:27] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:13:30] Mevrouw Beckerman, haar vraag aan mij of ik dat in een tussenzin aankondig.

[3:13:37] Nee, dat doe ik niet.

[3:13:39] Ik heb een antwoord willen geven op een verdiepingsvraag van mevrouw Steen als het gaat over het investeringsklimaat.

[3:13:47] En ik heb daarin toegelicht dat als het bijvoorbeeld gaat over het uitkomen van woningcorporaties die niet alleen sociale huurwoningen in beheer hebben, hoe je daarnaar kijkt.

[3:13:58] En ik zeg alleen dat als we daarin iets willen doen, dan vind ik dat het Rijk daar een verantwoordelijkheid heeft en dat ik vind dat de woningcorporaties daarin zelf ook een verantwoordelijkheid heeft.

[3:14:07] En wat ik daarin heb gezegd is dat op het moment dat iemand in een sociale huur of in een middenhuurwoning woont en je komt op een gegeven moment tot de conclusie, en dit is nadrukkelijk inderdaad aan de orde bij sociale huurwoning, dat daar iemand zit die een inkomen heeft wat veel hoger is dan wat bij een sociale huurwoning passend is, dat je daar het gesprek over moet voeren.

[3:14:33] Er zijn voldoende corporaties in Nederland die dat al doen. Ze doen het nog niet allemaal.

[3:14:37] En ik ben van mening dat we daar een passend gesprek over moeten hebben van hoe dat er dan uitziet.

[3:14:45] En vervolginterruption van mevrouw Bekkerman.

[3:14:47] Voorzitter, de minister presteert dat iets als iets heel logisch.

[3:14:51] Maar de problemen bij corporaties zijn ontstaan eerst door een hele grote greep uit de kassen van de corporaties.

[3:14:59] En daarmee eigenlijk van onze huurders die ook gezorgd hebben voor huurverhoging door de verhuurde heffing.

[3:15:04] Dat gaat in totaal om ongeveer 13 miljard.

[3:15:06] En nu nog jaarlijks met de winstbelasting.

[3:15:10] Gisteren is er een motie aangenomen om te zeggen buitenlandse pensioenfondsen hoeven geen winstbelasting te betalen als ze investeren in woningen.

[3:15:18] Maar onze sociale huurders, geen enkel winstoogmerk hebben, moeten dat wel.

[3:15:25] We moeten zelfs nog een belasting betalen voor belastingontwijkende multinationals.

[3:15:30] En als dat dan tot grote problemen leidt, wat het nu doet, dus 20 miljard tekort aan corporaties, dan komt het kabinet over twee jaar met 250 miljoen, wat gewoon alleen maar de problemen vergroot.

[3:15:42] En dan is het enige antwoord, ja dan gaan we de corporaties vragen om de huren omhoog te gooien.

[3:15:50] Dat is de oplossing die we keer op keer horen.

[3:15:53] Waarom komt het kabinet niet zelf over de brug?

[3:15:56] Want deze problemen worden veroorzaakt door politieke keuzes.

[3:16:01] Dank u wel voorzitter. Mevrouw Beckerman en ik horen blijkbaar niet hetzelfde of zeggen niet hetzelfde of misschien wel en trekken we nog steeds aan dezelfde kant van de touw en ik denk dat laatste.

[3:16:15] Waar dit nadrukkelijk over gaat is natuurlijk kijk ik ook naar VPB, natuurlijk kijk ik ook naar andere maatregelen, maar dat zijn nadrukkelijk de maatregelen die horen bij de kant van het Rijk.

[3:16:24] En het enige wat ik zeg en ook heb gepoogd te zeggen tegen mevrouw Beckerman, ook in een eerder debat, is laten we kijken naar wat we met elkaar kunnen doen.

[3:16:36] En ik weet dat woningcorporaties geen winstgevende organisaties zijn, dus ik vind ook dat we daarnaar moeten kijken.

[3:16:42] Ik vind alleen dat als je samen naar een oplossing zoekt, dat het wel gerechtvaardigd is dat je dan ook allebei kijkt naar wat je kan doen om gezamenlijk het probleem op te lossen.

[3:16:52] Want Nederland heeft meerdere problemen dan alleen de woningbouw.

[3:16:55] Er is daar een bepaald budget voor beschikbaar.

[3:16:59] Dus we zullen met elkaar naar oplossingen moeten zoeken.

[3:17:04] Mevrouw Bekerman.

[3:17:07] Voorzitter, dat klinkt heel erg leuk, maar de huurders hebben dit probleem niet veroorzaakt.

[3:17:12] En die sociale huurders betalen ook al een groter deel van hun inkomen aan wonen dan bijvoorbeeld woningeigenaren.

[3:17:22] En van dat grotere deel van hun inkomen gaat ook nog een keer een deel naar de staatskas via die winstbelasting.

[3:17:29] Wat natuurlijk een bizarre gedachte is, want die huurders, corporaties maken geen winst.

[3:17:34] En dat bevreemd mij.

[3:17:36] De minister komt wel met oplossingen waarbij huurders de wooncrisis betalen,

[3:17:40] maar komt niet met een oplossing hoe het Rijk dan gaat zorgen dat dit grote probleem wat ertoe gaat leiden,

[3:17:50] nu al toe leidt dat er woningbouwplannen niet door kunnen gaan omdat corporaties te weinig

[3:17:55] geld hebben. Niet de schuld van huurders, wel de schuld van de politiek. Wat is dan iets

[3:18:00] wat het Rijk de minister gaat doen? De minister. Ja, dank u wel voorzitter. Ik betreur het

[3:18:07] dat de discussie een enerzijds zonder anderzijds karakter begint te krijgen. Want ik heb tegen

[3:18:14] mevrouw Beckerman niet gezegd dat er alleen maar het ene is en het ander niet. En ik heb

[3:18:19] Ik heb ook zeker niet gezegd dat mensen die in de sociale huur zitten, die daar het bedrag betalen wat daar passend en ook bij hoort, dat dat moet verhoogd.

[3:18:27] Dat zijn woorden die ik allemaal helemaal niet heb gezegd.

[3:18:30] Dus ik vind het jammer dat de discussie die wending krijgt.

[3:18:33] Dus ik ga weer terug naar mijn eigen verhaal.

[3:18:35] Mijn eigen verhaal is, er moet iets gebeuren met de woningcorporaties.

[3:18:40] Dat weten zij, dat weet het Rijk ook.

[3:18:42] Dat moeten we in gezamenlijkheid doen.

[3:18:45] Vrijdag aanstaande krijgt u een brief met de duiding over de tekorten van de corporaties.

[3:18:51] Die had ik u eerder al toegezegd.

[3:18:53] Maar die ontvangt u aanstaande vrijdag.

[3:18:56] En ik vind dat dit een problematiek is waar we met elkaar over in gesprek moeten.

[3:19:01] En ik bedoel met met elkaar ook het Rijk en de corporaties.

[3:19:04] Dat doen we met Edis.

[3:19:05] En dat we kijken naar hoe kunnen we allebei iets bijdragen om deze problematiek te duiden.

[3:19:10] En vervolgens daar ook oplossingen van te krijgen.

[3:19:13] En dat kan samen.

[3:19:15] Dank u voor de antwoorden. Dan geef ik het voorzitterschap weer over aan mevrouw Pekerman.

[3:19:19] En dank u wel. En dan stij ik een interruptie toe van Kamerlid De Hoop namens Pro.

[3:19:24] Ja voorzitter, dan zou ik ook nog even bij u willen checken hoeveel interrupties ik nog heb in de termijn bij de minister.

[3:19:29] Want dan had ik daar rekening mee in de vragen die ik stel.

[3:19:31] U heeft er drie gehad, u heeft er nog drie.

[3:19:33] Kijk, ik was nog benieuwd naar de toezegging die de heer Van Leijen net kreeg over de geborgde financiering voor corporaties voor de middenhuur.

[3:19:41] Omdat eerder toen wij daar voorstellen voor leden en andere collega's ook de minister best wel scherp zei.

[3:19:47] Dat lukt gewoon niet voor 2028.

[3:19:49] Nu zegt de minister toe aan de heer Van Leijen erop terug te komen om te kijken of dat dan toch niet eerder kan.

[3:19:55] Dat begrijp ik niet helemaal.

[3:19:57] Want de minister in haar beantwoording daar best wel scherp over was.

[3:20:01] Dat dat niet mogelijk was toen wij dat voorstel deden bijvoorbeeld met die motie.

[3:20:03] Dus ik zit even te kijken waar het dan in zit.

[3:20:07] Omdat de minister eerder wel moties daarop naast zich neer heeft gelegd.

[3:20:11] De minister.

[3:20:13] Ja, dank u wel voor deze vraag.

[3:20:17] Wat ik net heb toegezegd is dat ik ernaar ga kijken op welke manier iets kan.

[3:20:23] En dat is voor mij wezenlijk iets anders dan als ik van de heer De Hoop of van elk ander van u daar een motie over krijg waarin ik het al moet toezeggen dat ik dat ga doen.

[3:20:32] Dat is voor mij wezenlijk anders dan een vraag, wilt u ernaar kijken of er toch nog iets mogelijk is om dat voor 1 juli 28 te gaan doen.

[3:20:40] Dus als ik daarmee ook uw verzoeken daarmee inwillig, dan is dat alleen maar prettig.

[3:20:47] Want hoe meer verzoeken ik een ja kan zeggen, doe ik dat natuurlijk graag.

[3:20:51] Dus voor mij zit het verschil in de manier waarop de vraag gesteld is en welke toezegging ik dan doe.

[3:20:57] En ik heb nu toezegging gedaan. Ik ga kijken. Ik hoor u. Ik heb u ook eerder gehoord.

[3:21:02] Ik heb anderen ook gehoord. Ik ga er echt iets mee doen.

[3:21:04] En ik ga kijken wat er wel kan. En daar zal ik u over informeren.

[3:21:09] De Hoop, Brouw?

[3:21:10] Helder, fijn dat de minister daar actief naar gaat kijken.

[3:21:13] Ik denk heel behulpzaam.

[3:21:15] Over dingen die misschien eerder kunnen.

[3:21:16] Het regeerakkoord heeft vanaf 2028 dus inderdaad geld vrijgemaakt...

[3:21:21] om de investeringscapaciteit van corporaties te vergroten...

[3:21:25] door stapsgewijs dingen met die VPB te doen.

[3:21:28] Is er ook nagedacht of dat geld wat vanaf 2028 ingeboekt is...

[3:21:32] niet naar voren gehaald kan worden?

[3:21:34] Het geld staat al op de begroting verder ingeboekt.

[3:21:36] We zien nu al problemen met de betaalbaarheid.

[3:21:38] Wordt daar ook over nagedacht en is dat een optie voor deze minister om toch bijvoorbeeld dit jaar al bij de begroting te kijken of we daar niet een eerste stap op kunnen zetten?

[3:21:47] De minister?

[3:21:49] Ja, dank u wel voorzitter.

[3:21:51] Een terechte vraag.

[3:21:52] Dat zijn ook vragen die ik zelf intern stel om te kijken zijn er al reeksen die naar voren kunnen op bredere problematiek dan alleen maar deze.

[3:22:00] Ik zeg nooit nee tegen ergens naar kijken om te zien of er ergens iets mogelijk is.

[3:22:06] Het moet wel passen binnen de begrotingsregels.

[3:22:08] Het moet ook passen binnen de afspraken die we daarover met het ministerie van Financiën maken.

[3:22:13] Want als ik een te grote toezegging doe, dan moet die ook uit de eigen begroting kunnen komen.

[3:22:19] En moet het ook eerder naar voren te halen zijn.

[3:22:22] Dus ik kan zeker tegen de heer De Hoop zeggen dat ik hiernaar ga kijken.

[3:22:25] Ik wil graag de problemen oplossen.

[3:22:27] Dat is ook iets wat ik probeer elke keer in elk debat naar voren breng.

[3:22:32] Ik zoek handelingsperspectieven hoe we ervoor kunnen zorgen dat mensen gewoon een dak boven hun hoofd hebben.

[3:22:37] En tegelijkertijd moet ik dit wel in een bredere context blijven beschouwen om te kijken of dit dan inderdaad het medicijn is wat bij het pijn hoort.

[3:22:45] Ik ga heel even, de heer De Hoop, want misschien help ik u daarmee, maar we proberen altijd toezeggingen goed te noteren.

[3:22:51] En deze kunnen we deze noteren, want de minister heeft het hier over de VPB bij corporaties, die willen we noteren als toezegging.

[3:22:59] Is die onderdeel van de vrijdagbrief met de duiding voor de tekorten of de voor de zomer contourenbrief over fiscaliteit?

[3:23:08] Het is altijd handig om daar even te weten wanneer de minister daarop terug kan komen.

[3:23:21] Ja, dan voorzitter, dank.

[3:23:24] En ik moest even zeker weten dat ik geen toezeggingen doe die we dan niet waar kunnen maken.

[3:23:28] Dus de vraag van de heer De Hoop, die kan vrijdag mee in de brief van aanstaande vrijdag.

[3:23:34] En dan de vraag van de heer Van Leijen, die gaat dan mee in het antwoord na de zomer.

[3:23:44] Oh, de contourenbrief voor de zomer, sorry.

[3:23:47] Dus voor de zomer en aanstaande vrijdag.

[3:23:50] Dus de VPB bij corporaties, vrijdagbrief, duiding tekorten corporaties.

[3:23:55] De vraag van Van Leijen over de middenhuur voor de zomer in de contourenbrief over fiscaliteit.

[3:24:01] Oké, dan ga ik de ruimte geven. Ik zeg het verkeerd.

[3:24:09] Helder, ja.

[3:24:10] Helemaal goed.

[3:24:11] En dan ga ik naar de heer Klemmink, ja in de twintig, voor een interruptie.

[3:24:14] Ja, voorzitter, dank u wel.

[3:24:15] Kent u het verhaal van de aangekondigde teleurstelling?

[3:24:18] Want dat lijkt volgens mij de taskforce wel te gaan worden in september.

[3:24:21] Want ik hoorde de minister zeggen, ja, dat wil ik een integraal verhaal van maken.

[3:24:25] En niet alleen maar op individuele instrumenten gaan schaken nu.

[3:24:30] En tegelijkertijd hoor ik ook wel in het verhaal van de minister allerlei momenten waarin hij zegt, ja, dit wil ik eigenlijk niet doen.

[3:24:36] Rood licht voor de CPI plus 1% als het gaat om de WWS.

[3:24:41] Mijn eigen vraag over de WOS-KAP, kan dat niet iets sterker?

[3:24:44] Het antwoord was daarop nee.

[3:24:45] Ik hoor tussen de regels door ook dat de minister niks ziet in het intrekken van deze wet betaalbare huur.

[3:24:52] En dan ben ik er wel benieuwd of dat, als de minister toch wel eigenlijk weet wat ze niet wil.

[3:24:57] Wat er dan nog overblijft eigenlijk van de brief van de task van september.

[3:25:02] Dus dan ben ik wel benieuwd, omdat de minister mag voor mij nu ook nog per brief erop als kan aangeven,

[3:25:06] wat dan bij haar blijkbaar al rode zijnen zijn.

[3:25:08] Zullen we dat in ieder geval nu te verwachten in de taskbookbrief van september?

[3:25:12] De minister.

[3:25:13] Ja, dank u wel.

[3:25:16] Als iets een rode vlag of een rood sein wordt, dan is dat iets wat we hier natuurlijk nadrukkelijk met elkaar gaan bespreken.

[3:25:25] En ik denk dat ik per debat, wat we met elkaar voeren, en we voeren er best wel veel, soms op een dag wel vier,

[3:25:31] Ik heel helder aangeef wat voor mij wel en wat voor mij niet een rode vlag is.

[3:25:38] En volgens mij zeg ik over dit debat, de wet betaalbare huur, ik zie drie maatregelen plus de twee die ik extra heb aangekondigd.

[3:25:47] Dat is voor mij het pakket vanuit mijn zijde.

[3:25:49] Daar kan uw Kamer een ander oordeel over hebben en dan is dat wat het is en dan ga ik me daar natuurlijk toevoegen.

[3:25:55] maar vanuit mij is dit een pakket maatregelen die passend zijn bij de vooraankondigingen in het coalitieakkoord

[3:26:01] en die ik ook gewoon uitvoer, die ik kan uitleggen en die ik kan verantwoorden

[3:26:05] en waarvan ik vind dat we op die manier ervoor zorgen dat beschikbaarheid en betaalbaarheid in balans komt.

[3:26:12] Elk debat wat we voeren ben ik meer dan bereid aan te geven wat ik niet en wat ik wel wil.

[3:26:16] Dit debat gaat over wat ik wel wil, want dat heb ik opgeschreven en daar voer ik heel graag het gesprek met u over.

[3:26:24] Ja, dank voorzitter.

[3:26:25] Maar de al dan niet verhogen van de WWS met CPI plus 1% kan best wel wat betekenen in het rendement van vijhuurders.

[3:26:34] En kan dus ook iets betekenen voor discussie over fiscaliteit, waar je dan wel in september op komt.

[3:26:38] Dus die dingen kunnen niet los van elkaar gezien worden.

[3:26:40] De minister benadert ook eens de integraliteit.

[3:26:43] Dan stel ik nog even concreet de vraag of de minister in de taskforce richting september bijvoorbeeld wel zo'n maatregel, zo'n instrument als die verhoging CPI plus 1% wel meeneemt, doorrekent en dan misschien ons in september vertelt waarom ze wel of niet voor deze maatregel heeft gekozen.

[3:27:01] De minister.

[3:27:03] Dank u wel.

[3:27:05] Voor die maatregel die de heer Clemmink mij vraagt, hoef ik niet te wachten tot september.

[3:27:11] Want ik vind die maatregel doorgerekend een te grote impact hebben.

[3:27:16] Dus als u van mij dat op schrift wil, dan wil ik u best een brief doen toekomen wat de consequenties zijn van deze maatregel.

[3:27:26] Maar ik kan u nu vast aangeven dat er van mij uit een rode vlag is.

[3:27:32] We zijn hem even aan het noteren als toezegging.

[3:27:35] Dus dat is de toezegging.

[3:27:36] Daar moet ook altijd een datum aan.

[3:27:38] Dat is een brief over de doorrekening CPI plus 1.

[3:27:41] Dat gaat over de huurverhoging.

[3:27:44] Dat kan voor de zomer.

[3:27:45] Voor de zomer.

[3:27:46] Dat staat genoteerd.

[3:27:47] Is dat voor u afdoende, heer Klemmink?

[3:27:50] Volgens mij zijn we dan door de interrupties.

[3:27:52] En dan kan de minister verder naar het blok maatregelen en evaluatie.

[3:28:03] Ja, dank u wel.

[3:28:04] Dan gaan we door met inderdaad het volgende mapje.

[3:28:06] En begin ik met de vraag van de heer Vlag over tijdelijke contracten studentenwet of AMVB.

[3:28:12] Waarin hij mij vroeg of ik daar een voorstel voor heb hoe dat zou kunnen.

[3:28:18] In mijn brief van 20 april heb ik u gevraagd of u hier welwillend naar wil kijken.

[3:28:23] Ik realiseer me dat ik u vraag ergens op terug te komen wat in een eerdere samenstelling van het kabinet tot stand is gekomen.

[3:28:32] Ik ga niet over het hoe.

[3:28:33] Ik kan alleen de vragen aan u stellen of u hier met elkaar een mening over wil vormen.

[3:28:40] En natuurlijk ga ik het respecteren als u zegt het moet per wet.

[3:28:44] Dan betekent het dat het nog twee jaar duurt.

[3:28:47] Maar dat laat ik aan uw kamers.

[3:28:51] Dan de vraag van mevrouw Steen over de betrokkenheid van de studentenorganisaties.

[3:28:56] Daar kan ik over zeggen dat er heel wisselend naar gekeken wordt.

[3:29:02] Er is met LSVB geschakeld over deze maatregel en die zijn tegen elke versoepeling ten aanzien van studenten en dus ook tegen deze.

[3:29:11] Zij zijn een tegenstander van studenten überhaupt een uitzonderingsgroep te maken op de wet vaste huurcontracten.

[3:29:18] Tegelijkertijd zien ze ook dat er een tekort is aan studentenkamers en zien ze wel dat er iets moet gebeuren en zien zij ook die uitbonding.

[3:29:25] Dus zij geven eigenlijk aan wij zijn tegen, maar wij zien wel dat er iets gebeurt wat eigenlijk ook onwenselijk is.

[3:29:31] De studentenhuisvesters zijn wel voorstander van deze maatregel en het landelijk platform studentenhuisvesting ook.

[3:29:39] Die denkt dat deze maatregel gaat helpen tegen het uitponden van studentenwoningen.

[3:29:45] Gezien de particuliere verhuurders bijna de helft van de studentenhuisvesting in Nederland verzorgen

[3:29:50] En zij momenteel veel uitbonden, acht ik het van belang deze maatregel wel door te voeren.

[3:29:57] En als ik dit via een besluit wil kunnen regelen, dan heb ik de steun van uw Kamer nodig.

[3:30:04] En anders wordt het een wet en dat ga ik dan natuurlijk ook gewoon doen.

[3:30:08] Dan de vraag van mevrouw Steen, een additionele vraag over de studentenwoningen buiten de traditionele studentensteden.

[3:30:17] In het landelijk actieplan studentenhuisvesting zijn tot 2030 afspraken gemaakt met de maatschappelijke organisaties,

[3:30:24] met de gemeentes, met de studentenhuisvesters over het bouwen van voldoende woningen voor studenten.

[3:30:30] Dat gaat niet alleen over de studentensteden, maar ook juist eromheen.

[3:30:35] En dat moet wel, want de totale opgave is 60.000.

[3:30:39] De vanuit de ministerie aangestelde student huisvestingsregisseur helpt de regio's om afspraken te versnellen.

[3:30:49] Ik heb ook een eerste keer bij hen gezeten om te kijken wat zij van mij nodig hebben om hier in tempo te kunnen blijven maken.

[3:30:57] De inzet is om flink in te gaan zetten op woningdelen, op het hospiteren eenvoudiger te maken

[3:31:04] en de transformatie van bestaande gebouwen, om die dan ook voor studenten beschikbaar te maken.

[3:31:10] In de woondeals maken we hier afspraken over en die gaan over de bouwopgave voor studenten.

[3:31:18] Er is een motie van januari die roept op tot een ondersteuningsteam voor deze gemeente

[3:31:24] en dat wordt meegenomen in de tussenevaluatie van het landelijk actieplan, hoe daar invulling aan te geven.

[3:31:31] Dan de vraag van de heer Vlag over de rijksmonumenten met de huurverhoging.

[3:31:37] Er is al die 35 procent. Is dit dan nog nodig?

[3:31:40] We zien geen verband tussen het SCO-onderzoek en deze maatregel.

[3:31:45] Wat we wel zien is dat kleine rijksmonumenten doorgaans een lage basishuur hebben en hele hoge onderhoudskosten.

[3:31:53] Dat knelt. Ondanks die 35 procent onderhoud is dat nog niet genoeg.

[3:32:00] Tegelijkertijd zijn het vaak hofjes en deze monumentale panden op een goede ligging en is de gewildheid groot.

[3:32:09] En daarom hebben we ervoor gekozen om ervoor te zorgen dat dit soort woningen beschikbaar blijven voor huurders.

[3:32:15] Hebben we ervoor gekozen hier toch iets aan te doen.

[3:32:20] Dan de vraag van de heer Klemmink over meer doen dan de WOZ-prijsopslag.

[3:32:25] Ik vind dat inderdaad niet verantwoord om dat op dit moment te doen.

[3:32:28] De door mij voorgestelde maatregel zorgt ervoor dat in de locatie volledig doorwerkt in de huurprijs, terwijl de woning wel een middenhuur blijft.

[3:32:38] Verder ingrijpen zorgt of voor liberalisaties of voor nog hogere huurprijzen en dat vind ik niet passend.

[3:32:45] Dan de vraag van de heer Grinwis over de WOZ-prijsopslag.

[3:32:51] Ik wil heel graag de bedoeling van de WOZ-cap, die wil ik in stand houden.

[3:32:57] Ik ben alleen op zoek naar ruimte om daar toch iets in te kunnen bewegen.

[3:33:01] Dus in essentie blijft de WOZ-cap, of de essentie van de WOZ-cap, die blijft overeind.

[3:33:07] Dus de woningen blijven midden huur en er is een gereguleerde huurprijs en het zorgt voor de huurbescherming voor de huurders.

[3:33:16] Het is ontzettend vervelend voor die nieuwe huurders, die dus in één keer te maken krijgen met die hogere huur.

[3:33:22] Maar ik wil wel blijven benadrukken dat voor de zittende huurders het een maximale huurverhoging is die jaarlijks toegekend mag worden.

[3:33:32] En dat weten de bewoners ook die hun huurcontract daarop zijn aangegaan.

[3:33:39] Dan de vraag van de heer Vlag over de nieuwe bouwopslag.

[3:33:46] Waarom vier jaar?

[3:33:47] Maar hij was vier jaar. Door hem gewoon nog een keer vier jaar door te trekken, zorgen we voor in ieder geval enige mate van consistentie.

[3:33:56] Maar als u vindt dat dat een ander termijn zou moeten zijn, dan wil ik daar zeker met u over van gedachten wisselen.

[3:34:03] De vraag van de heer Klemmink en de heer Mooijman over de evaluatie naar voren halen.

[3:34:08] Ik vertel de heer Klemmink en de heer Mooiman niks nieuws als ik zeg dat de evaluatie al van vijf jaar terug naar voren is gehaald.

[3:34:22] Tegelijkertijd zijn wij al bezig met alles klaar te zetten zodat die evaluatie van start kan gaan.

[3:34:29] Maar zoals ik in mijn opening zei, de wet betaalbare huur leidt tot enig debat over is het genoeg, is het niet genoeg, werkt de wet voldoende door.

[3:34:42] Dat moet wel heel zorgvuldig.

[3:34:44] Dat verdient u, dat verdient de mensen om wie dit uiteindelijk gaat.

[3:34:49] Dus we zijn in de voorbereidingsfase, we gaan hiermee door.

[3:34:53] Ik heb u toegezegd dat u in de zomer van volgend jaar die evaluatie ook krijgt.

[3:34:57] Het is ook nodig dat we voldoende data ophalen.

[3:35:00] We moeten ook met al die gemeentes gaan praten.

[3:35:02] Dit is echt een hele grote klus.

[3:35:04] Daarom geven we idealiter altijd vijf jaar aan dit soort evaluaties.

[3:35:08] Omdat je dan en voldoende data hebt en omdat je dan ook de tijd hebt om dat heel zorgvuldig te doen.

[3:35:14] Dus hij blijft voor mij staan op 1 juli.

[3:35:18] Want alles wat ik voor 1 juli doe, heeft een potentie dat het ten koste gaat van de kwaliteit van de evaluatie.

[3:35:24] En dat is denk ik onwenselijk.

[3:35:26] En dan tot slot de laatste vraag in dit mapje van de heer Vlag, of ik bereid ben om het WWS breed te evalueren.

[3:35:35] Zoals gezegd, de wet betaalbare huur wordt 1 juli opgeleverd, de voorbereidingen zijn in gang gezet.

[3:35:41] En als onderdeel van deze evaluatie worden ook delen van het WWS geëvalueerd.

[3:35:48] Dus delen worden daarin gewoon meegenomen in de evaluatie.

[3:35:52] Dat was dit mapje, voorzitter.

[3:35:54] Dank u wel. Er zijn twee mensen die ze hebben aangemeld voor interrupties. Ik wijs de Kamer erop dat het debat een eindtijd heeft om vier uur. Dus ik vraag u nogmaals en met klem om de interrupties kort te houden. Als eerste had zich aangemeld van Leijen, D66.

[3:36:13] Ja, voor een korte interruptie inderdaad.

[3:36:16] Hospitalverhuur hoorde ik u over, daar hoorde ik de minister over, daar zie ik ook heel veel potentie over.

[3:36:20] Er komt natuurlijk nog een wetsvoorstel over hospitalverhuur, dus mijn vraag is eigenlijk heel simpel.

[3:36:24] Wat zou de kortst mogelijke termijn zijn dat het wetsvoorstel naar de Kamer zou kunnen komen?

[3:36:30] De minister?

[3:36:36] Daar moet ik in een tweede termijn op terugkomen, of straks als ik het antwoord hoor, als dat goed is van de voorzitter.

[3:36:44] Mag ik naar het lid De Hoop, of wilde u nog volgens mij? De Hooppro.

[3:36:49] Ja, voorzitter, ik wil toch even specifiek inzoomen op die studenten.

[3:36:52] Want ik snap gewoon eigenlijk niet waarom de maatregel getroffen wordt.

[3:36:55] Om twee redenen.

[3:36:56] Omdat bij de probleemanalyse van de minister ook niet staat over de tijdelijke contracten rondom studenten.

[3:37:02] Maar heel veel studenten hebben gewoon een campuscontract.

[3:37:05] Dat betekent dat als ze niet meer ingeschreven staan, dat daarmee zij de woningen ook moeten verlaten.

[3:37:10] Dus ik snap niet zo goed wat de toegevoegde waarde is van het verruimen van de mogelijkheid voor tijdelijke contracten van studenten.

[3:37:17] En daarbij komend, wat ik hoor van de studentenbonden, is dat ze daar ook niet in gekend zijn.

[3:37:21] Ook het landelijke platform rondom studenten, ook de LSVB.

[3:37:24] Terwijl de minister net in haar beantwoording richting mevrouw Steen gaf dat dat wel zo zou zijn.

[3:37:28] Dus misschien kan ze daar ook nog iets meer over zeggen.

[3:37:31] Maar het belangrijkste deel is het doel.

[3:37:33] Wordt dat nou echt behaald met deze verruiming van die mogelijkheid rondom tijdelijke contracten voor studenten?

[3:37:38] Minister.

[3:37:39] Ja, dank u wel.

[3:37:41] Het is natuurlijk altijd vervelend als ik zeg dat er met mensen is gesproken waarvan de heer De Hoop zegt dat dat niet zo is.

[3:37:46] Dus ik stel voor dat ik check of die gesprekken inderdaad hebben plaatsgevonden.

[3:37:54] Maar mijn uitgangspunt is dat dat inderdaad heeft plaatsgevonden.

[3:37:57] En ik heb u net in de beantwoording van de vraag van mevrouw Steen aangegeven dat er een wisselend beeld is of dit inderdaad iets gaat doen voor het probleem wat we met elkaar proberen op te lossen.

[3:38:11] Dus er zijn voorstanders en er zijn tegenstanders dat dit wel of niet iets gaat doen.

[3:38:15] Voor mij staat voorop dat we er in ieder geval, want ik weet niet of de heer De Hoop toen al binnen was, maar wat ik heb aangegeven is dat ik het een weefout vind in de wet.

[3:38:26] Dat we studenten niet tegelijkertijd hetzelfde level playing field hebben gegeven onderling.

[3:38:33] Dus wat mij betreft is de inzet op studenten is dat het voor alle studenten op dezelfde manier werkend is.

[3:38:40] En dat het dus niet uitmaakt of iemand in de stad woont waar hij of zij studeert of dat iemand buiten die stad woont.

[3:38:47] Dus wat mij betreft is dit een inzet enerzijds om ervoor te zorgen dat het gelijk gespeeld wordt.

[3:38:51] En anderzijds om ervoor te zorgen dat de belasting die het de verhuurder geeft, dat hij of zij moet uitzoeken of de student inderdaad waar deze ingeschreven is of deze ergens woonachtig is.

[3:39:08] dat leidt tot eigenlijk een versimpeling van het proces.

[3:39:12] En daar ben ik altijd een voorstander van.

[3:39:15] Helder, er zijn nog interrupties aangemeld van...

[3:39:19] De Hoop, bent u klaar met uw interrupties?

[3:39:22] Ik zal even voor u kijken. U heeft er nog één, een korte, staat hier.

[3:39:27] Ja, voorzitter. Ik zou toch de minister ter overweging willen geven om het niet te doen,

[3:39:31] omdat best wel onduidelijk is of dit überhaupt een toegevoegde waarde heeft.

[3:39:35] En dan toch als de minister zegt, laten we het eenvoudiger maken.

[3:39:38] Ja, wat mijn fractie betreft, zou je überhaupt die ruimte voor die tijdelijkheid rondom studenten helemaal niet moeten doen.

[3:39:44] Dus als dit de lijn is van de minister, zou ze ook kunnen zeggen, ja, misschien moet ik überhaupt heroverwegen

[3:39:49] dat studenten die niet in de gemeente wonen waar ze studeren, die tijdelijke contracten kunnen krijgen.

[3:39:53] Dus het is niet zo dat die redenering maar één kant uit kan gaan.

[3:39:56] Dus ik zou de minister willen vragen om toch rondom studenten nog een keer te heroverwegen wat dit verstandig maatregel is.

[3:40:02] De minister?

[3:40:03] Ja, dank u wel.

[3:40:04] Dank u wel. Inmiddels heb ik de bevestiging dat we met de studentenorganisatie inderdaad hebben gesproken.

[3:40:12] De heer De Hoop vraagt mij of ik het toch nog een keer wil overwegen.

[3:40:15] Ik heb alle mitsen en maren enerzijds, anderzijds heb ik bekeken.

[3:40:18] Op het hele woonvraagstuk zijn alleen maar enerzijds, anderzijds. Dat geldt ook voor deze.

[3:40:23] En met mijn inzet wil ik graag vasthouden aan wat ik hierover heb opgeschreven.

[3:40:31] Dan ga ik naar mevrouw Steen, CDA.

[3:40:33] Dank u wel, voorzitter. Ja, nog even over de motie over de studentenhuisvesting buiten de studentensteden.

[3:40:42] Ik wil even kijken of ik de minister nou goed begrepen heb, want ik dacht dat ik haar hoorde zeggen, ja, dat ondersteuningsteam, ik ga erover nadenken en ik zal bij het actieplan, zal ik daar u over rapporteren.

[3:40:56] Maar de motie roept op om het te regelen en niet pas op het moment dat we het actieplan gaan actualiseren, maar nu regelen en dat vervolgens in het actieplan te verankeren.

[3:41:11] Dus mijn vraag is, is de minister nou bezig met het inrichten van het ondersteuningsteam ervoor te zorgen dat die informatieuitwisseling nu op gang komt?

[3:41:22] En mijn tweede vraag daarbij.

[3:41:24] En wanneer krijg ik dan de actualisatie van dat actieplan?

[3:41:27] Ja, we moeten wel iets korter.

[3:41:29] De minister.

[3:41:30] Dank u wel, voorzitter.

[3:41:33] Ik zag bij mevrouw Steen al, toen ik bij de laatste zin van mijn beantwoording was,

[3:41:39] dat ik dacht, ik weet niet of wij precies hetzelfde zeggen.

[3:41:41] Maar wij zeggen hetzelfde op basis van uw vraag.

[3:41:44] Het wordt ingezet en ik lever u daar een evaluatie.

[3:41:47] Tijdens de evaluatie nemen we dit ook mee.

[3:41:49] En daar rapporteer ik u op.

[3:41:51] Dus we doen het.

[3:41:52] We doen het, maar ik moet wel weten of het werkt.

[3:41:57] De werking ervan is onderdeel van de evaluatie en daar rapporteren we gewoon over.

[3:42:05] Mevrouw Steen, dat moet echt wel kort.

[3:42:07] Wanneer komt de actualisatie van het landelijk actieplan Studentenhuisvesting dan naar de Kamer?

[3:42:13] Dat is helder.

[3:42:14] Ja, minister.

[3:42:15] Die komt het najaar dit jaar als antwoord op de vraag van mevrouw Steen.

[3:42:20] Kijk, dit zijn mooie korte vragen en korte antwoorden.

[3:42:22] Dank u wel. En dan kunt u volgen naar uw blokje overig als ik het goed heb.

[3:42:27] Dat klopt. En als ik dan voordat ik naar dat mapje ga het antwoord mag geven aan de heer van Leijen via de voorzitter over wanneer de hospitaalwet komt nog voor dit zomerreces uw kant op.

[3:42:42] Ga ik door met het laatste mapje overig, daardoor niet minder belangrijk wat er in dat mapje zit.

[3:42:48] begin ik met de vraag van de heer Vlag, de heer Nobel en de heer Klemmink

[3:42:52] of ik ruimte zie om tijdelijke contracten breder toe te staan en of ik dit wil onderzoeken.

[3:42:58] Met de wet vaste huurcontracten zijn vaste huurcontracten in Nederland de norm.

[3:43:02] Alleen voor groepen huurders die zijn opgenomen in de ANVB geldt hier voor een uitzondering.

[3:43:07] Daarbij eindigt een eventueel tijdelijk contract wel op de afgesproken datum.

[3:43:11] Dat aanpassen of verruimen vraagt om een wetswijziging.

[3:43:15] maar ook ik zie dat het huidige stelsel links en rechts knelt

[3:43:20] en dan bedoel ik niet politiek links en rechts

[3:43:23] maar gewoon als de matter of speech links en rechts knelt

[3:43:26] dus de lijst met doelgroepen

[3:43:27] die wordt met enige regelmaat ter discussie gesteld

[3:43:30] of er nog een doelgroep bij kan

[3:43:32] dat maakt het stelsel complex en niet eenduidig

[3:43:35] ook zie ik de uitzondering voor de korte duurverhuur

[3:43:39] de Suort C

[3:43:40] dat die substantieel oneigenlijk wordt gebruikt

[3:43:43] terwijl daarbij dan weer geen huurbescherming geldt.

[3:43:47] En tegelijkertijd ontvang ik ook signalen uit dat het in de praktijk vastloopt als we niks doen.

[3:43:53] Om die reden wil ik verkennen hoe het stelsel zo kan worden ingericht

[3:43:56] dat passende tijdelijke contracten wel mogelijk zijn,

[3:43:59] maar dan wel onder de voorwaarde dat er huurbescherming op zit voor deze categorieën.

[3:44:04] Dus ja, ik wil verkennen hoe ik dat ga doen.

[3:44:07] Daar kom ik dan in september op terug wat daar dan de uitkomsten van die verkenning zijn.

[3:44:12] En dit zit weer in die actieplan via het taskforce of is dit een aparte toezegging?

[3:44:17] Nee, deze wordt geborgd in de brief van de taskforce.

[3:44:21] Dus ja, ik verken, ik hoor u oproepen, ik zie de complexiteit.

[3:44:24] Ik kijk er daar ook dan niet van weg, maar ik vind het wel belangrijk om wel alvast te zeggen dat ik vind dat de huurbescherming daaraan gekoppeld moet zijn voor de huurders.

[3:44:33] Dat is een interruptie van de heer Nobel, ook aan u het verzoek om deze kort te doen.

[3:44:37] Nobel. Voorzitter, dank u wel

[3:44:39] en dank aan de minister voor

[3:44:41] de beantwoording van de vraag. Ik zal kijken

[3:44:43] naar de aangehouden motie, of ik de minister

[3:44:45] dan namens de Kamer ook een richting mee kan

[3:44:47] geven, waarin ze dat

[3:44:48] verder kan bekijken. Ik denk dat dat

[3:44:51] behulpzaam is. Ik denk ook dat het echt

[3:44:53] noodzakelijk is dat de markt een ventiel krijgt

[3:44:55] voordat we Box 3 hebben opgelost.

[3:44:58] De minister?

[3:45:01] Voorzitter, ik denk niet dat ik een vraag

[3:45:03] hoorde, alleen een aanmoediging en die neem ik

[3:45:05] graag aan. Ik hou ervan aangemoedigd

[3:45:07] te worden. Vervolgt u de beantwoording?

[3:45:09] Dat was een aanmoediging. Dat was een aanmoediging.

[3:45:11] Heel goed. Ga ik door

[3:45:13] met de vraag van de heer Vlag

[3:45:15] over tijdelijke contracten voor de

[3:45:17] pastorieën. Dat is nou net

[3:45:19] zo'n uitbreiding van de doelgroepen

[3:45:21] waar ik het zojuist over

[3:45:23] had. Dit moet

[3:45:25] eigenlijk via een wet, maar ik heb gezegd dat

[3:45:27] ik daarnaar zal kijken. Dus ik stel voor

[3:45:29] dat ik dit onderdeel maak van het antwoord

[3:45:31] wat ik hiervoor heb gegeven. Ik verken

[3:45:33] in het licht vanuit zijn er

[3:45:34] zoveel extra doelgroepen hierin mogelijk

[3:45:37] Dus hier kom ik in die bredere verkenning die ik zojuist heb toegezegd, maak ik dit onderdeel van het vraagstuk.

[3:45:44] En dan tot slot heb ik nog een vraag van de heer Nobel over groepen toevoegen aan de ANVB tijdelijke huurcontracten.

[3:45:51] Of ik daar iets over wil toezeggen.

[3:45:54] Nou, die vragen die krijg ik, dat zei ik zojuist ook al.

[3:45:57] Dus wat mij betreft ga ik hier snel op verkennen en zorg ik dat dit september onderdeel is van ons bredere antwoord.

[3:46:06] Nobel, VVD.

[3:46:08] Ja, voorzitter, dank.

[3:46:10] En op dat laatste punt vroeg ik me dan af of de minister daar misschien wel in de AMVB al iets kan doen.

[3:46:15] En dan hoeft dat niet te wachten op die hele wet.

[3:46:17] Dus ik ben wel benieuwd of de minister daar dan wel sneller kan acteren dan op de tijdelijke huurcontract.

[3:46:23] Omdat die generieker zijn.

[3:46:24] Want dat beluister ik een beetje in het antwoord van de minister.

[3:46:27] Maar misschien heb ik dat verkeerd begrepen.

[3:46:29] De minister.

[3:46:32] Dank u wel.

[3:46:33] Wat ik zou willen voorstellen aan de heer Nobel is dat ik met het verkennen, en daarmee wacht ik dan natuurlijk niet noodzakelijkerwijs tot september,

[3:46:42] dat ik uitzoek wat kan er wel al, onder welke voorwaarden, en dat ik u daarover terugkoppel.

[3:46:50] Dank u wel, minister. En daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn.

[3:46:54] We hebben nog twaalf minuten, nee, elf minuten.

[3:46:59] Ik ga ruimte geven voor een korte tweede termijn, maar ik verzoek de leden om daar geen lange beschouwingen van te maken en u te beperken tot een laatste vraag of opmerking.

[3:47:12] Want anders lopen we uit en ik kan niet langer voorzitten dan tot vier uur en we zien de minister vandaag ook nog terug in andere debatten.

[3:47:21] Tweede termijn. Ja, één na laatste met u. De heer Klemmink, ja 21.

[3:47:27] Ja, dank voorzitter en dank aan de minister voor de beantwoording in de eerste termijn.

[3:47:30] Ik had het al gezegd, de wet betaalbare huur is eigenlijk de wet geen beschikbare huur geworden.

[3:47:35] Ik hou het kort, ik heb nog één vraag, ook naar aanleiding van een debat wat ik met de collega De Hoop had,

[3:47:41] namelijk over de rendementen.

[3:47:42] In mijn eerste termijn gaf ik een aantal voorbeelden waar het rendement eigenlijk maar 1% is op dit moment.

[3:47:48] Ik vraag de minister dan dat zij 1% inderdaad veel te weinig vindt als rendement voor verhuurders,

[3:47:54] wat in haar ogen dan een acceptabel rendement zou kunnen zijn.

[3:47:58] Dank u wel, voorzitter.

[3:47:59] Helder, dank u wel.

[3:48:00] Heer Klemmek, jij in een twintig.

[3:48:01] Dan ga ik naar Van Leijen, D66.

[3:48:03] Ja, voorzitter, dank.

[3:48:04] Ik wil graag nog een keer maar nadenken hoe belangrijk ik die middenuurwoningen vind.

[3:48:07] Er zijn zoveel mensen op aangewezen.

[3:48:09] En als je dan kijkt naar de situatie voordat er een wetbetaalbaar huur was,

[3:48:12] dan ging dat eigenlijk gewoon mis.

[3:48:14] Die woningen werden in het hogere segment verhuurd tegen te hoge prijzen.

[3:48:17] Dat was niet goed.

[3:48:18] Nu zien we dat die woningen massaal worden verkocht.

[3:48:20] Ook dat is niet goed.

[3:48:21] Dus volgens mij zijn we met elkaar op zoek naar de juiste balans.

[3:48:24] Een deel van uw oplossing zit in de wet betaalbare huur, dus de gerichte maatregelen die de minister voorstelt, zal mijn fractie ook steunen.

[3:48:30] En ik denk ook dat er verdere stappen nodig zijn op het gebied van de fiscaliteit en op het gebied van de middenhuur.

[3:48:35] Volgens mij is de minister daarmee bezig. U zei, ik word graag aangemoedigd, dus ik zou zeggen, go minister, laten we het afmaken.

[3:48:41] Dank u wel, dan ga ik naar De Hoop Pro.

[3:48:43] Voorzitter, heel kort, mijn fractie steunt de wijzigingen van de minister niet.

[3:48:47] Dat is ook geen verrassing. Wij zijn nog steeds voorstander van de wet betaalbare huur.

[3:48:52] We zien inderdaad een uitpontgolf, we zien gelukkig ook dat er heel veel nieuwe woningen bij worden gebouwd.

[3:48:56] De angst van mijn fractie is dat het beeld dat geschetst wordt en toe leidt dat heel veel gewone mensen zometeen gewoon weer veel meer huur gaan betalen.

[3:49:04] De minister heeft gelijk, dat is vooral bij nieuwbouwwoningen, maar we zien ondertussen ook dat door de hoge inflatie voor mensen de huur de komende jaar weer hoger worden.

[3:49:10] Dus er zijn gewoon best wel veel zorgen en dat leidt gewoon tot permanente onzekerheid.

[3:49:15] En een laatste punt dat ik wil maken is dat die tijdelijke contracten, wat hier de afgelopen week toch heel erg weer op de agenda is gekomen,

[3:49:20] mij hele grote zorgen geeft.

[3:49:23] Het is niet voor niks dat de Kamer heeft gezorgd voor de wet vaste contracten.

[3:49:27] En nu zien we ook weer bij studenten, op het moment dat je één kleine groep

[3:49:30] een tijdelijk contract geeft, wat dat later als excuus gebruikt bijna.

[3:49:34] Sorry dat ik die woorden gebruik, minister, maar zo voel ik het wel als weefout

[3:49:37] om voor dan de hele groep maar tijdelijke contracten te organiseren.

[3:49:41] En dat is echt iets, dat is een hele grote glijdende schaal.

[3:49:43] En ik wil voorkomen dat we daar weer in belanden.

[3:49:46] Dus die hartekreet wil ik nog richting de minister meegeven.

[3:49:48] Dank u wel, de heer De Hoop, namens Prodom, mevrouw Steen, CDA.

[3:49:52] Voorzitter, dank u wel en dank aan de minister voor het beantwoorden van al onze vragen.

[3:49:59] Even wat bij mij blijft hangen aan dit debat is eigenlijk, we willen allemaal vooruit, we weten allemaal dat er van anders gebeuren moet, we voelen allemaal ook urgentie.

[3:50:09] En ik merk bij mezelf wel aan de ene kant, taskforce september, tegelijkertijd willen we ook heel graag dingen doen met elkaar.

[3:50:19] Ik wil voorkomen dat we als we straks na de zomer weer over die taskforce brief gaan praten,

[3:50:24] dat we over weinig van heel veel gaan praten in plaats van dat we echt de verdieping hebben gezocht.

[3:50:30] Dus ik gun ons in dit dossier rondom huur, maar ook rondom al die andere dossiers rondom wonen,

[3:50:37] Dat we verdieping kunnen vinden, maatregelen kunnen nemen, zodat we die woningbouw zowel huur als koop vooruit kunnen trekken.

[3:50:44] En mijn oproep is wel, kom dan straks in september als die taskforcebrief onze kant op komt.

[3:50:51] Ik heb daar dus nu hele hoge verwachtingen van, want we moeten echt, echt aan de slag en zorgen dat die huurwoningen beschikbaar blijven, voorzitter.

[3:50:59] Dank u wel.

[3:51:00] Dank u wel, mevrouw Steen namens CDA. Dan ga ik naar de heer Nobel, VVD.

[3:51:04] Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wil de minister bedanken voor de beantwoording van de vragen.

[3:51:09] En ik wil de minister ook bedanken dat zij, en ook een meerderheid, denk ik zo, van de Kamer toch wel welwillend wil gaan kijken naar wat kunnen we in ieder geval wel doen met tijdelijke huurcontracten.

[3:51:20] Om totdat die fiscaliteit ook geregeld is, dat we ook naar de regels gaan kijken, hoe we daar ervoor kunnen zorgen dat verhuurders wel een normaal rendement kunnen halen.

[3:51:29] Want anders dan blijft dat uitbonden maar doorgaan.

[3:51:32] Maar doorgaan, daar ben ik namens de VVD blij en optimistisch mee.

[3:51:37] Tegelijkertijd, er zijn een aantal stappen gezet door dit kabinet op de wet betaalbare huur.

[3:51:42] Maar ik zal namens de VVD ook nog, bijvoorbeeld op die CP, ook met andere voorstellen komen.

[3:51:46] Omdat ik niet straks, als we in september die brief krijgen, teleurgesteld wil zijn in dat er fiscaal toch niet zoveel kan.

[3:51:53] Of dat het nog heel lang gaat duren.

[3:51:55] En dat we dan deze luikjes gesloten hebben.

[3:51:57] Dus wat de VVD betreft blijven we inzetten op en minder regels en een beter fiscaal klimaat.

[3:52:01] En ik zal pogen om de minister, maar ook het kabinet, daarbij te helpen.

[3:52:06] Dank u wel, de heer Nobel. Dan vraag ik de heer Klemming het voorzitterschap over te nemen.

[3:52:10] En het woord is aan mevrouw Beckman namens de SP.

[3:52:13] Voorzitter, ik vraag twee minuten debat aan, want ik denk dat het goed is om hier nog voorstellen op in te dienen.

[3:52:19] Voor mij, mijn oproep in tweede termijn, we zitten heel erg krap in de tijd,

[3:52:25] maar ik vind dat de alternatieven, namelijk die volkshuisvesting, te weinig worden meegenomen.

[3:52:30] Ik heb ook toen we de wet betaalbare huur behandelden gebleid voor een opkoopfonds, want je ziet dat er ooit heel veel sociale huurwoningen zijn verkocht, bewust ook, en dat die nu verdwijnen.

[3:52:47] Dus dat vind ik een van de alternatieven die moet worden meegewogen, dat blijft voor ons een belangrijk punt.

[3:52:54] En ook die woonlastengarantie. Ik heb het voorbeeld genoemd.

[3:52:58] We regelen het wel goed voor burgemeesters, maar niet voor inwoners.

[3:53:02] Ook dat vind ik een logisch alternatief waarover nagedacht moet worden.

[3:53:05] Maar daar laat ik het bij gelet op de tijd.

[3:53:09] Dank u wel. En dan draag ik het voortschap weer aan u over mevrouw Beckerman.

[3:53:12] Dank u wel. En dan vraag ik aan de minister of zij direct kan beantwoorden.

[3:53:15] Dat kan ik. Ja, ik zal dat direct doen.

[3:53:20] Ik heb een aantal dingen gehoord, maar ik wil graag beginnen met de vraag van de heer Klemmink over de 1% rendement.

[3:53:27] Het rendement dat investeerders verlangen hangt van verschillende factoren af.

[3:53:33] Het risicoprofiel van de woning als belegging, de risico-inschatting van de investeerder,

[3:53:38] de financieringsmix van een investeerder en de rente op de internationale kapitaalmarkten.

[3:53:44] Daardoor zijn de rendement-eis per elke investeerder anders.

[3:53:48] En het is zeer complex om vanuit de overheid stellige, generieke uitspraken te doen over een passend rendement voor investeringen in woningen.

[3:53:56] Dat is in de eerste plaats aan de private partijen om te besluiten welk rendement zij willen voor hun investeringen in de woningbouw.

[3:54:03] Dat zou mijn antwoord zijn op uw vraag.

[3:54:07] Als het gaat over de hartkreet die ik denk gehoord te hebben bij zowel de heer De Hoop als mevrouw Steen,

[3:54:19] Ik hoor het. Ik ben niet doof voor wat u zegt.

[3:54:27] En tegelijkertijd blijf ik dit vraagstuk benaderen uit beschikbaarheid en betaalbaarheid.

[3:54:33] En ik blijf de cijfers monitoren.

[3:54:35] Wij kijken waarschijnlijk naar iets andere cijfers, maar ik blijf de cijfers monitoren om te zien wat het effect is.

[3:54:41] Ik heb een aantal keren tijdens dit debat gezegd, ik ben niet iemand die met handen in de zakken gaat staan kijken hoe iets misgaat.

[3:54:48] Tegelijkertijd, als iets een omgekeerd effect heeft, blijf ik ook niet met mijn handen in mijn zakken staan.

[3:54:52] Maar op dit moment, op basis van de kennis die ik nu hierover heb, heb ik voor deze inzet gekozen.

[3:54:58] Maar ik zal uw zorgen, die zal ik niet vergeten en ook niet naast me neerleggen, maar die bij al het vervolgbeleid ook in mijn achterhoofd horen.

[3:55:08] De oproep van mevrouw Steen over de taskforce, ik begrijp dat.

[3:55:12] En tegelijkertijd zitten er een heleboel afwegingen in die kabinetsbreed ook besproken moeten worden om te zien op welke manier een minderheidscoalitie een meerderheid kan vinden, ook op het vraagstuk wonen.

[3:55:25] En dat kan ik gewoon simpelweg niet via de individuele debatten doen.

[3:55:29] Tegelijkertijd ben ik het helemaal met u eens, als er dan straks iets heel groots ligt, hebben we er maar vijf minuten over per persoon om over te praten, dat dat te weinig is.

[3:55:36] Dus wellicht moeten we een keer met elkaar buiten deze kamersetting om te bespreken op welke manier we dat dan recht doen om dat gesprek met elkaar te voeren.

[3:55:46] Misschien met een technische briefing van tevoren, zodat er wat meer duiding en uitleg gegeven kan worden door de specialisten.

[3:55:54] En fijn dat de heer Nobel graag wil helpen, want op dit vraagstuk hebben we de hulp van iedereen nodig.

[3:56:01] Dus fijn als dat er ook is.

[3:56:05] Mevrouw Bekkerman, en ik rond echt af. Ik zie u op uw horloge kijken.

[3:56:08] Nog drie minuten. Ik zal het kort houden.

[3:56:10] Ook u, ik heb u gehoord. Het is goed om daar dan in een twee minuten debat over door te spreken.

[3:56:15] Maar het punt wat u nadrukkelijk noemt, wil ik graag onderdeel laten zijn van de evaluatie.

[3:56:20] Dus dat nemen we daarin dan ook gewoon mee.

[3:56:24] Dank u wel, minister. Dan ga ik nog even met u allen de toezeggingen doorlopen.

[3:56:31] Het zijn er een aantal al voor aanstaande vrijdag.

[3:56:33] vrijdag. Allereerst, de minister komt aanstaande vrijdag met een contourenbrief over de mogelijkheid

[3:56:39] op het gebied van financieringsmogelijkheden, schuine strepen VPW, bij woningbouwcorporaties.

[3:56:45] Overigens, ik zeg al wel eens tegen leden brieven die eerder al toegezegd zijn, gaan

[3:56:49] me niet opnieuw helemaal uitgebreid noemen. Dus ik probeer eigenlijk alleen degene te

[3:56:52] noemen die nieuw zijn of de onderdelen die nieuw zijn daarin. De minister komt voor de

[3:56:57] zomer met een contourenbrief over de middenhuur. Dan is er een specifieke toezegging aan het

[3:57:03] lid Klemmink. De minister komt voor de zoon met een brief over de doorrekening van de CPI plus 1

[3:57:08] huurverhogingen, wat dat zou betekenen. Voor mensen thuis, dat is dus inflatie plus 1. De minister

[3:57:15] komt dit najaar met de actualisatie van het landelijk actieplan studentenhuisvesting en de

[3:57:21] minister komt in september met een brief met daarin een verkenning naar mogelijkheden om tijdelijke

[3:57:25] huurcontracten uit te breiden. Dat is een element van het actieplan via de taskforce, maar dat is

[3:57:32] Dat is een oudere toezegging, dus die stond al.

[3:57:35] En dan heeft het lid Beckerman een twee-minuten-debat aangevraagd.

[3:57:39] Zijn deze allemaal zo juist voorgelezen?

[3:57:41] Ja, een kleine nuance.

[3:57:43] Midden huur-cultuurbrief, daar zou ook naar gekeken worden van is er een mogelijkheid om het sneller te doen.

[3:57:48] Dat ter aanvulling.

[3:57:51] Ja, maar sneller is een beetje lastig kwantificeren.

[3:57:55] Dus we laten hem op deze manier, denk ik, staan.

[3:57:58] Ik denk voor 1 juli 2028.

[3:58:01] Ja, de zomerreces begint op 2 juli, dus dat is letterlijk één dag eerder.

[3:58:08] Maar we zullen hem op 1 juli zetten, helemaal goed.

[3:58:11] Dank u wel, Allen.

[3:58:13] En ik wens u nog een fijne dag en prettige debatten toe.

[3:58:17] Dank u wel.