Ondertekening afsprakenlijst en persconferentie Interparlementair Koninkrijksoverleg

[0:00:00] Hartelijk welkom. Welkom aan de aanwezige pers, hier en ook online.

[0:00:08] We zijn hier bij de afsluitende bijeenkomst van het IPCO.

[0:00:12] Zometeen gaat de afsprakenlijst getekend worden en vindt er een afsluitende persconferentie plaats.

[0:00:17] Ik krijg een wenk. Er worden nog even wat zaken opzij gezet voor het goede beeld.

[0:00:32] Het programma ziet er als volgt uit.

[0:00:34] Als eerste zou mevrouw Biekmans, voorzitter van het IPCO, het woord krijgen en daarna ondertekenen de afsprakenlijst.

[0:00:43] Na de ondertekening geven de statenvoorzitters een kort statement en is er ruimte voor de pers om vragen te stellen.

[0:00:51] Daar kom ik zo meteen dan nog op terug.

[0:00:54] Dan wil ik graag aan u het woord geven, mevrouw Biekman.

[0:00:56] Dank u wel. En beste vertegenwoordigers van de pers, wat goed u hier te zien en ook goed dat u hier online aanwezig bent.

[0:01:07] Ook namens ons allen hier achter de tafel van harte welkom bij deze persconferentie aan het einde van het interparlementair Koninkrijksoverleg.

[0:01:17] De afgelopen dagen hebben de delegaties uit de landen van het Koninkrijk intensief met elkaar gesproken over het thema

[0:01:24] samenwerken binnen het IPCO en in het Koninkrijk.

[0:01:29] In een open en vertrouwelijk gesprek en een vertrouwelijke sfeer

[0:01:34] hebben zij ervaringen uitgewisseld, uitdagingen besproken

[0:01:38] en verkend hoe zij en hoe wij onze samenwerking verder kunnen versterken.

[0:01:45] De gedachtenwisseling bood ruimte voor verschillende perspectieven

[0:01:49] en heeft bijgedragen aan een beter wederzijds begrip.

[0:01:53] Samenwerking is niet iets wat uitsluitend tijdens formele vergaderingen tot stand komt.

[0:01:59] Zij groeit door ontmoeting, door het voeren van eerlijke gesprekken en door de bereidheid om echt naar elkaar te luisteren.

[0:02:08] Wij hopen daarom ook dat de gesprekken van deze dagen een zaadje hebben geplant voor de verdere samenwerking in de toekomst.

[0:02:15] Even belangrijk is de persoonlijke verbinding die tijdens dit overleg is ontstaan en versterkt.

[0:02:22] Wij hopen dat de leden van de verschillende landen en parlementen elkaar na afloop van dit overleg ook gemakkelijker en laagdrempeliger weten te vinden.

[0:02:34] Juist die onderlinge contacten vormen een stevige basis voor een sterk en veerkrachtig koninkrijk.

[0:02:41] Wij danken alle deelnemers voor hun betrokkenheid, openheid en constructieve bijdrage aan dit overleg.

[0:02:48] Tot slot ook dank aan alle inleiders, de gesprekleiders en de gastgevers en de bodes. Hartelijk dank voor uw medewerking aan het welslagen van het IPCO.

[0:03:02] Dan geef ik nu graag het woord terug, zodat het kan worden overgegaan tot het ondertekenen van de afsprakenlijst.

[0:03:10] Ja, die kan ondertekend worden. De gevier zal aan u toekomen en dan kunt u uw handtekening zetten.

[0:03:18] Ja, hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de staatsvoorzitter van Europa, de heer Sneek, voor uw statement.

[0:04:47] Dankjewel. Geachte voorzitters van de Arubaanse delegatie, kijk ik terug naar een geslagvolle IPCO.

[0:04:57] In het bijzonder wil ik mevrouw Westschot bedanken voor die nieuwe initiatief, een nieuwe vormgeving van onze IPCO.

[0:05:06] En we zien vandaag dat we echt een nieuwe vorm hebben gekregen.

[0:05:12] En zoals we dat al besproken hebben, zullen we dat ook in de toekomst gaan evalueren.

[0:05:18] En zien waar een een en ander, laten we zeggen, veranderd kan worden.

[0:05:25] En zeker voor iedereen die mee had gedaan.

[0:05:30] Wanneer ik iedereen bedoel, praat ik niet alleen maar over de parlementsleden.

[0:05:35] Maar ook ondersteuningspersoneel. Bedankt voor alles.

[0:05:39] En in de naam van de Arubaanse delegatie, een geslachte IPCO. Dankjewel.

[0:05:46] Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Braunweel van staatsvoorzitter van Curaçao voor uw statement.

[0:05:54] Dankjewel. De staten van Curaçao sluiten deze dagen van gesprekken af met het woord van dank.

[0:06:01] en met een gevoel van oprechte voldoening over wat wij deze dagen samen hebben kunnen bereiken.

[0:06:08] Nogmaals wil ik gewoon de delegatie van Nederland bedanken voor de gasvrijheid

[0:06:13] en we kijken uit naar verdere samenwerking binnen het Koninkrijk.

[0:06:18] Ja, dank u.

[0:06:20] Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan Sint Maarten.

[0:06:23] Mevrouw Westcott-Williams, statenvoorzitter.

[0:06:25] Thank you so very much for the opportunity to address the populations and all involved following,

[0:06:35] and I join my colleagues in expressing a very successful IPCO.

[0:06:40] I too want to express words of thanks to starting with the host country, the Netherlands,

[0:06:46] and all the organization that was put into having this IPCO flow smoothly.

[0:06:53] To, of course, the chairlady of this June 2026 IPCO.

[0:06:59] Thank you.

[0:07:00] You ran, as they would say in English, a tight ship.

[0:07:03] But that's how we could be here at this time and able to present to all the general public the results of this IPCO.

[0:07:14] And as I mentioned, I share the sentiments of all of the colleagues with respect to how this IPCO went,

[0:07:22] de way dat we were able to deliberate and discuss,

[0:07:26] follow some of the proposed new approaches in order to come to results.

[0:07:33] That's our goal.

[0:07:34] That's the goal of looking at the IPCO processes

[0:07:37] and making sure that we don't lose matters along the way.

[0:07:43] So to use an English word, if the question is, what were the takeaways?

[0:07:48] Zoals ik zei, we hebben begonnen met een andere onderzoek naar IPCO.

[0:07:55] Een dat betekent aan de decision-making, de resultaten, en meer participatie van alle mensen van het Kingdom.

[0:08:08] Een andere onderzoek is, van de meetings zelf, dat de issue van het verhaal van het verhaal,

[0:08:14] Past, as delicate a topic as this is, in some settings, nevertheless, the three islands

[0:08:24] were able to, via the Dutch counterparts, present a resolution with respect to our stance

[0:08:33] on the way that the kingdom dealt with, or, let me correct myself, a representative of

[0:08:40] de kingdom dealt with the matter of the last u n vote on slavery so we had to address that as well

[0:08:49] and we did so in all openness and with respect for each other's position the main topic as chosen by

[0:08:57] all participants we have come to realize we knew it and have realized so even more in this ipco

[0:09:03] When we talk about cooperation in the kingdom and cooperation in IPCO, a lot of matters come to the forefront.

[0:09:13] So during this IPCO, we were able to talk about cooperation in the kingdom from a general perspective

[0:09:20] with the aim again to narrow it down to the different matters pertaining to cooperation.

[0:09:28] And hopefully in future IPCOs, we can then zoom in on those matters.

[0:09:32] En zoals we hier in De Hague hebben we ook open, frank en transparent discussions over het matter.

[0:09:41] We hebben de presentaties gezegd gezegd gezegd.

[0:09:44] En wat er in de presentaties staan in de presentaties zijn, e.g. de involvement van de populaaties, burgerparticipatie.

[0:09:55] We hebben ook gezegd gezegd gezegd, en dat is voor de St. Martijn Delegation,

[0:09:59] of some critical views on some matters pertaining to St. Martin.

[0:10:04] We too have heard those and have for ourselves decided

[0:10:08] it's matters that we as St. Martin need to look at closely.

[0:10:13] The matter of a kingdom conference.

[0:10:15] In reviewing previous IPCOs, this is not a matter of today.

[0:10:20] And it is the hope of all the IPCO partners

[0:10:23] that really this year that could come to fruition.

[0:10:27] We are not talking about bestuurlijke overlegs.

[0:10:32] We are talking about a kingdom conference.

[0:10:35] And in the constitutional makeup of the kingdom, a kingdom conference has a very specific meaning.

[0:10:41] And the parliaments of the kingdom would like the governments of the kingdom to consider what role and position for the parliaments in that kingdom conference.

[0:10:52] which is scheduled, if everything goes according to plan,

[0:10:55] for St. Martin, and hopefully still in 2026.

[0:11:00] A matter in the presentations of the democratic deficit.

[0:11:04] And again, from all of my colleagues,

[0:11:07] I have the near assurance that this is a matter talked about very, very long.

[0:11:15] But this IPCO would really like to see steps made in that regard.

[0:11:20] Pertaining to other matters of the IPCO discussions, to that standout, they were not the only ones, are the issues of aging and the issue of climate change.

[0:11:32] However, on these topics, the discussion is far from over, and we look forward to continuing with these discussions next January, God's willing, when the IPCO of the Kingdom of the Netherlands is scheduled for St. Martin.

[0:11:50] Dank u, meneer, chairlady.

[0:11:53] Dank u wel.

[0:11:54] En dan tot slot de heer Nicolai, plaatsvervangend delegatieleider, Nederland, Stat-generaal.

[0:12:03] Dank u wel, voorzitter.

[0:12:04] Ja, wat valt er nog te zeggen na deze goede woorden van alle eilanden?

[0:12:09] Het was echt voor mij in ieder geval, zoveel als het IPCO wat ik meemaak, een heel geslaagd IPCO.

[0:12:15] IPCO gaat uit van samenwerking

[0:12:19] en samenwerking is niet alleen dat je dingen samen bespreekt

[0:12:22] maar dat je ook dingen samen voelt

[0:12:24] en eigenlijk lag er op een of andere manier

[0:12:28] bij deze IPCO lag er een laag die eronder zit

[0:12:32] van ons gezamenlijk gevoel

[0:12:34] dat we toch tot één koninkrijk horen, één familie zijn

[0:12:37] dat heeft een ontzettende boost gekregen

[0:12:40] en dat is denk ik een hele goede start

[0:12:42] voor de volgende IPCO's

[0:12:44] Dat is één. En het tweede is dat dit IPCO, doordat mevrouw Westkot zojuist aan het woord een kader had geschapen van hoe moeten we nou eigenlijk dat IPCO gaan vormgeven en dingen gaan aanpakken.

[0:12:59] Dat hebben we dit keer voor het eerst als proef hebben we dat toegepast en dat viel zeer goed.

[0:13:05] Ook dan denk ik, ja, dat is een tweede boost die daartoe kan gaan werken.

[0:13:09] dat we bij wijze van spreken, ik zeg het maar even

[0:13:11] een soort informeel Koninkrijksparlement

[0:13:13] worden, waar echt de vier

[0:13:15] landen gezamenlijk met elkaar

[0:13:17] aan de orde zijn,

[0:13:20] hun gesprekken voeren.

[0:13:21] Eén momentje, alstublieft.

[0:13:24] Mensen online,

[0:13:25] wilt u alstublieft uw microfoon uitzetten?

[0:13:34] Hij is uit. Ja, dank u wel.

[0:13:36] Dank u wel.

[0:13:37] U ziet, het wordt al vanuit de eilanden overgenomen hier.

[0:13:44] Maar die boost had ik kende ik nog niet, maar de tweede boost had ik bij gebleven.

[0:13:49] Dat we echt de schouders onder zetten.

[0:13:52] We hebben echt ook weer even kennis kunnen krijgen van wat de mensen die zich bezighouden met het democratische tekort, wat die al voor ideeën en analyses hebben.

[0:14:02] En ik denk dat er steeds meer heel belangrijke informatie op ons pad komt.

[0:14:08] En dat wij steeds weer een stap verder zetten op grond van de IPCO naar een echte samenwerking.

[0:14:14] Dank u wel.

[0:14:17] Hartelijk dank. Een aantal van ons was al begonnen, maar nu begint de persconferentie.

[0:14:22] Ik wilde u even vragen. We starten nu met vragen uit het publiek en online.

[0:14:27] Ik wil u vragen dat als u vragen heeft, eerst even uw naam te zeggen.

[0:14:31] Aan wie u de vraag richt en van welk medium u bent, dat is voor iedereen ook voor de buitenwereld dan duidelijk.

[0:14:37] Mensen hier in de zaal, als u vraagt, wilt u alsjeblieft naar de microfoon lopen?

[0:14:41] Want dan kunnen mensen over zees en die online meedoen het ook allemaal goed horen.

[0:14:46] Dan begin ik even online. Ik zag de heer Thomas. Heeft u een vraag?

[0:14:54] Eén moment, ja, daar ben ik. Op die Thomas van Amigo.

[0:14:59] Even kijken, vooral mevrouw Westcott-Williams, ik zie mezelf nou twee keer in de teams bijeenkomst, met name mevrouw Westcott-Williams had het erover om de bevolking van de eilanden meer te betrekken bij het IPCO, het volgende IPCO. Hoe ziet u dat voor zich?

[0:15:21] Dank je, Otty, voor de vraag. Ja, inderdaad. En we zijn er eigenlijk mee begonnen.

[0:15:33] Want als we kijken naar de presentatie die werd gehouden door de Burgerraad voor de Klimaat, dat is een soort betrokkenheid.

[0:15:45] En we hebben gehoord hoe het ook in de overige delen van het Koninkrijk kan worden geregeld.

[0:15:51] Ten tweede is ook onderdeel van de afspraak IPCO Nieuwe Impact dat wij zeker zullen kijken naar hoe wij de jeugd kunnen betrekken in het gebeuren van de IPCO.

[0:16:04] Dus het is iets dat op gang begint te komen, maar het is wel dat wij ons hebben voorgenomen dat de IPCO-besprekingen en vooral misschien de presentaties, dat deze publiekelijk beschikbaar en volgbaar zijn.

[0:16:22] Dus we zijn eigenlijk begonnen, de presentaties nogmaals, die waren heel duidelijk en zodat iedereen weet waar we het eigenlijk over hebben.

[0:16:30] En als de burger wil participeren in een onderwerp, dan zullen ze toch moeten weten waar het over gaat en moeten ze vooral naast de geluiden van de politici ook horen van de experts.

[0:16:44] En dat heb je in deze IPCO zeker gehad.

[0:16:47] Dus het is een work in progress eigenlijk, maar het is wel het voornemen dat dat steeds blijft gebeuren en zich ook verder uitbreidt.

[0:16:57] Dank je.

[0:16:57] Ik heb een hele korte vervolgvraag, want u noemde inderdaad het burgerberaad klimaat. Is dat een vorm van burgerparticipatie specifiek over het klimaat die ook op de eilanden zal worden georganiseerd?

[0:17:20] Ik ben zeker dat de andere delegatieleden ook een woordje hebben in te brengen.

[0:17:27] Maar hoe het hier is georganiseerd, het is gewoon fantastisch.

[0:17:33] En wij zouden, kijkende naar de betrokkenheid van de burgers, moeten kijken hoe wij dat op de schaal van de landen zelf teweeg kunnen brengen.

[0:17:44] Dus dat soort participatie.

[0:17:46] Maar hoe zij het hier in Nederland hebben gedaan, dan denk ik, dan moet het toch wel ook heel, ik wil niet zeggen makkelijker, maar het moet toch wel te doen zijn op de landen om die inspraak te krijgen op zulke belangrijke onderwerpen zoals het klimaat en klimaatsverandering.

[0:18:07] Ja, hartelijk dank. Ik kijk nog heel even naar het scherm. Ik zie de People's Tribune. Heeft u een vraag?

[0:18:13] Yes. Good morning. Michael Granger from the People's Tribune. A question for MP Williams. MP, good morning on our side. You mentioned some specific critical issues regarding St. Martin that their colleagues mentioned or came up in discussion. Can you go into detail about what one or two or some of those issues are?

[0:18:40] Yes, thank you, Mike. Thank you for that question.

[0:18:43] And I want to, I could specifically refer to the statements made by the presentations that were given,

[0:18:52] amongst others, by our own Mrs. Maria van de Slijs Plons, you know, regarding St. Martin

[0:18:58] and how we got to where we are since 10.10.10, what the structures that we needed to take over,

[0:19:06] dat in too many cases

[0:19:08] we have taken over structures

[0:19:10] that apply in other places

[0:19:12] of the kingdom, including

[0:19:14] the Netherlands. And in retrospect,

[0:19:16] we should, and I totally agree

[0:19:18] with that comment, we should

[0:19:20] review our organization

[0:19:22] and our structure. Not to make

[0:19:24] it no kind of a panic statement.

[0:19:26] This is not something that we can

[0:19:28] jump up and say by the

[0:19:30] 1st of January 2027

[0:19:32] we are going to totally

[0:19:34] revamp our

[0:19:36] Governance system, but I do believe it is something that we should talk about again

[0:19:40] And I want to stress my my reference to the involvement of the public. The public needs to understand and get a

[0:19:48] Comprehension of what we're talking about so that they too can participate in this discussion

[0:19:54] About the governance model of st. Martin going forward. So those kind of when I say that those kind of reviews

[0:20:00] I'm talking about amongst others that statement

[0:20:04] Reviews such as when we look at the issues surrounding climate change

[0:20:09] And we know, we know for ourselves

[0:20:11] That we are already experiencing effects of climate change on St. Martin

[0:20:16] It is also something that we need to put in our mind

[0:20:19] That we can't put it off

[0:20:20] And we can continue to kick the can down the road

[0:20:23] Where that matter is concerned

[0:20:24] So those kind of critical elements

[0:20:27] Is what I was referring to amongst others

[0:20:29] Thank you Mike

[0:20:29] Thank you

[0:20:34] Dankjewel

[0:20:35] Ik zie in de online meeting ook GC zitten.

[0:20:39] GC, heeft u een vraag aan de staatsvoorzitters?

[0:20:42] Ja, voor weer kratis.

[0:20:44] Ja, voor weer kratis, intervies de koep.

[0:20:46] Ik heb even een vraag.

[0:20:48] Dezelfde vraag als twee jaar terug eigenlijk.

[0:20:51] Is er iets concreets vanuit de afsprakenlijst van twee jaar terug die dit jaar doorgenomen is en onderhandig is?

[0:20:59] Of concreet kan zeggen van oké, dit hebben wij concreet van de afsprakenlijst.

[0:21:02] Want anders hebben wij nu weer een nieuwe afsprakenlijst.

[0:21:05] En dat is zo'n documentje die we 25 minuten geleden of bijna een uur geleden hebben gekregen.

[0:21:11] Maar wordt die afsprakenlijst wel doorgenomen tijdens de volgende IPCO?

[0:21:16] En hier mijn vraag is bijvoorbeeld, ik hoorde net over de Koninkrijkse Conferentie.

[0:21:20] Als ik me niet vergist, is dit al op tafel sinds 2021, 2020 ongeveer.

[0:21:30] Wordt het wel een keertje concreet?

[0:21:33] Aan wie stelt u specifiek deze vraag?

[0:21:36] Het is maar een open vraag. Ik weet niet wie in de zaal erop kan reageren.

[0:21:47] Dank u voor uw vraag.

[0:21:49] En ik zal als voorzitter in ieder geval één opmerking maken.

[0:21:54] Dit is de eerste keer dat ik het IPCO voorzit.

[0:21:56] En ik kan u wel vertellen dat ik deze IPCO twee afspraken heb mogen aftikken.

[0:22:03] waarbij een van de afspraken dus was te werken volgens het paper van mevrouw Sarah Westcott-Williams

[0:22:10] om het IPCO anders vorm te geven en dat is gebeurd.

[0:22:14] Maar dat is vanuit het voorzitterschap dat ik zie van er worden wel stappen gemaakt.

[0:22:19] Maar ik denk dat ik even naar de landen kijk, de eilanden, hoe zij het hebben ervaren.

[0:22:25] Meneer Sneek.

[0:22:27] Dankjewel. Om twee concrete punten te noemen.

[0:22:30] U heeft het net gezegd, de Koninkrijksconferentie.

[0:22:35] Dit jaar nog zal de Koninkrijksconferentie in Sint Maarten plaatsvinden.

[0:22:41] Geskillregeling.

[0:22:42] Nu is het echt bij de laatste ronde bij de juridische zaken van Curaçao.

[0:22:48] Dus als het goed is, moet dat in september dit jaar nog ingeleverd worden.

[0:22:53] Dus dat zijn twee concrete punten die op onze lijst waren en die we toch werk van gemaakt hebben.

[0:23:05] Is daarmee uw vraag afdoende beantwoord?

[0:23:08] Ja, het is een beetje beantwoord, ja.

[0:23:10] Dankjewel.

[0:23:14] Ik zag nog dat het extra online is.

[0:23:19] Is daar nog een vraag aan die kant?

[0:23:23] Ik geloof het niet.

[0:23:25] Nee.

[0:23:26] Ik wil nog even verzoeken aan de mensen die online zijn om hun microfoon uit te zetten.

[0:23:30] Want we horen wat omgevingsgeluid soms. Dat leidt wat af.

[0:23:35] Dan wil ik nu graag het woord geven aan de zaal.

[0:23:38] Zijn er in de zaal vragen aan de Statenvoorzitters?

[0:23:43] Delegatieleider. Geen vragen? Nee?

[0:23:53] Ja, dan weet ik niet of u nog iets wil toevoegen.

[0:23:55] Wie er nog iets wil zeggen.

[0:23:58] Ja, naar aanleiding van de vraag of er nou concreet nog iets concreets te melden is.

[0:24:02] Kijk, we zijn in ontwikkeling en we hebben al een beetje een tipje van de sluier opgelicht van wat de deskundigen die zich nu bezighouden met dat democratische tekort, wat die aan gedachten hebben.

[0:24:18] En dat komt waarschijnlijk ergens in oktober allemaal in het rapport en dan denk ik dat er heel veel te bespreken is naar aanleiding van dat rapport.

[0:24:27] Dan gaat het minder denk ik om de formele kanten.

[0:24:31] We hebben wetgeving, we hebben de geschillenregeling enzovoort.

[0:24:34] Maar we hebben natuurlijk ook nog een soort onderliggende problematiek die ons jarenlang iedere keer weer bij de IPCO op tafel is gelegd.

[0:24:42] En daar gaat eigenlijk denk ik straks dat rapport over.

[0:24:44] Dus ik denk dat we met ongelooflijk veel belangstelling, in ieder geval wat de Nederlandse delegatie betreft met ongelooflijk belangstelling,

[0:24:52] En vooruitkijken naar wat dat rapport gaat opleveren.

[0:25:00] Mevrouw Westcott-Williams, wilde ook nog daar iets over zeggen?

[0:25:03] Ja, dankjewel. En over hetzelfde punt.

[0:25:05] En ik dank de collega Nicolai voor die opmerking.

[0:25:08] Want dat is echt een belangrijk punt.

[0:25:11] De matter of the democratic deficit.

[0:25:14] We're making progress.

[0:25:16] En yes, it does not go as quickly as we like it to go.

[0:25:21] Maar ik denk dat het heel belangrijk is, omdat de vraag is een heel relevante vraag.

[0:25:25] En de journalistie inderdaad dat in de laatste twee jaar,

[0:25:30] sommige van dezelfde issues hebben gebracht.

[0:25:32] Ik denk dat in de laatste tien jaar, sommige van dezelfde issues blijft weer terugkomen.

[0:25:41] De eerste beslissing over de regeringen gaat naar, en ik zeg,

[0:25:46] Ik denk dat dit is in de Charter uit de 10.10.10.

[0:25:52] Ik denk dat de discussie in IPCO uit de 10.10.10.

[0:25:57] Ik denk dat het al dat je van de collega's van de 10.10.10 is de reden om een andere manier te houden

[0:26:08] en onze governments accountable voor de acties die we hier agree hebben.

[0:26:13] Ik denk dat dat heel erg belangrijk is.

[0:26:16] We have agreed to follow up. We have agreed to every time before we even start new discussions, look back at the decisions that were taken and hold each other accountable for the follow up to those discussions.

[0:26:30] So the work regarding IPCO does not end here today, Monday in The Hague,

[0:26:36] but now all of the parliaments are responsible to carry this message forward

[0:26:42] to their governments and their populations and report back the next time around.

[0:26:48] So we need to make sure that it is hot in the zaak, telkens weer.

[0:26:53] En dat hebben we ons allen voorgenomen om dat te doen.

[0:26:56] Maar inderdaad, het democratisch deficit is een heel goede punt om te zeggen, misschien kon het gauwer, want elk land moest een lid aanwijzen, elk parlement eigenlijk moest een lid aanwijzen.

[0:27:11] Dat is dan ook gebeurd en ze hebben hier kunnen rapporteren van hoever ze zijn.

[0:27:16] They have reported here how far they are.

[0:27:18] And even in that report, you will see how far this issue of democratic deficit goes back.

[0:27:25] Before anything like 10-10-10, we were talking democratic deficit.

[0:27:30] But I think the red line in this whole discussion is how do we want the corporation in the kingdom to continue yes or no.

[0:27:40] Because if the answer to that is not clear, matters like geschillenregeling, democratic deficit, etc., they do not matter really unless our vision for the kingdom, how to go forward, is clear. Thank you.

[0:27:54] Ik begrijp dat mevrouw Roosburg ook nog wat wilde zeggen.

[0:27:58] Ja, dat klopt.

[0:28:00] What I would like to contribute is, because it's a valid question that was brought forward by the reporter.

[0:28:05] If you are not aware what's going on, you will think it's just a yearly meeting or twice a yearly meeting each other.

[0:28:14] And that's why it's important to stay in contact with the community, but also stay in contact with each other.

[0:28:21] And what do I mean with that?

[0:28:22] What I find very important during this IPCO, seeing the new format it has taken place, that we are communicating.

[0:28:31] Communication is key by looking at each other in the eye and making sure that we really understanding each other.

[0:28:37] Because by speaking a different language, you can interpret things differently.

[0:28:43] So I believe in the small groups, we were able to do that.

[0:28:47] But other than that, what happens after IPCO?

[0:28:51] Because that's the main key.

[0:28:53] After IPCO, we also have decided and agreed upon that we'll go back to the committees.

[0:29:00] Go back to the committees and make it clear what we have discussed

[0:29:03] so that we can further build on that

[0:29:06] and discuss the different and difficult pain topics

[0:29:10] such as slavery, but not limited to slavery

[0:29:13] and to make sure that when we come back

[0:29:16] January coming on St. Martin

[0:29:18] we can continue that conversation

[0:29:20] and that makes it more easier to communicate

[0:29:24] on the level that we really understand each other

[0:29:27] Other than that, what I also wanted to add

[0:29:29] to what was on the previous

[0:29:31] afsprakenlijst next to what

[0:29:33] Statenvoorzitter

[0:29:35] Westcott-Williams mentioned

[0:29:37] is also gegevensbescherming

[0:29:39] that was also a topic that was

[0:29:41] discussed previously and that we also

[0:29:43] built further upon

[0:29:44] so I believe and I'm hopeful

[0:29:47] being not as long

[0:29:49] as the voorzitter

[0:29:51] Westcott-Williams going to IPCO

[0:29:53] this is my third IPCO if I'm not

[0:29:55] mistaking and I believe that

[0:29:57] from that date

[0:30:00] Dank u wel. Ik zie een vraag uit de zaal. Heeft u een vraag voor Sint Maarten?

[0:30:18] Ja, ik wil even reageren op wat mevrouw Westcott-Willem net vertelde.

[0:30:23] Eén momentje, alsjeblieft. Ik heb iemand in de zaal staan.

[0:30:28] even een momentje, wilt u ook reageren

[0:30:30] op september

[0:30:31] of iets anders

[0:30:34] oké dan geef ik u straks het woord

[0:30:35] want de heer Brouwer wil straks ook nog iets zeggen

[0:30:37] dan geef ik nu even het woord online

[0:30:39] gaat u gang

[0:30:41] ik hoop dat we na de conferentie

[0:30:44] in september wel stappen kunnen boeken

[0:30:47] zeker over

[0:30:48] andere democratische deficit

[0:30:50] mijn eerste interview

[0:30:52] over deze thema was in 2012

[0:30:54] met de heer Kader Wilsu

[0:30:56] Dus dan zijn we even een aantal jaren bezig over deze thema.

[0:31:00] Inderdaad mevrouw Westcott-Willems.

[0:31:02] Dus ik hoop dat we het nu wel iets concreets kunnen maken voor de Koninkrijk.

[0:31:10] Hartelijk dank.

[0:31:11] Dan geef ik nu het woord aan de heer Brownbeel.

[0:31:27] Ik weet het seconde.

[0:31:28] Ik weet het zeker dat het wel een collega Wescott-Williams ook een collega Nikolaipa niet eens dat ik ik vraag.

[0:31:35] Ik snap het ogen om het zes meneer Kratz.

[0:31:37] Ik weet het ook echt de belangrijkste om het een moment in de conversation te kunnen zijn.

[0:31:42] Ik weet het zeker dat het wel een collega Wescott-Williams heeft uitgevoerd.

[0:31:47] ...de een manier die misschien niet om me weer te reafirmeren...

[0:31:53] ...of agregen, maar ik denk dat het belangrijkste is...

[0:31:57] ...de participatie van onze gemeenschappen...

[0:31:59] ...en parte van ons ook als medie van de communicatie...

[0:32:02] ...en de totaliteit hier.

[0:32:04] De gemeenschappen om ons dit soort viajeden hier...

[0:32:08] ...om een moment van plezier...

[0:32:10] ...en het moment van de reale coöperatie...

[0:32:13] ...die we hebben in het moment...

[0:32:16] Het is een weinig jaar in de Olanda of in de Olanda,

[0:32:21] of in de Olanda, in de Olanda, in de andere landen, in de Caribe.

[0:32:28] Maar het is ook belangrijk om dat we de volgende keer in de parlaagraan

[0:32:35] en de parlaagraan, en de parlaagraan,

[0:32:38] de parlaagraan, de parlaagraan, in de parlaagraan,

[0:32:42] kumplementen in onze partij in tode kaas

[0:32:44] koopalabra zonan ko nos mes

[0:32:45] alograje kanadje. Kolega nasi

[0:32:48] mencion di algonkos, preto importante

[0:32:49] para recapitulare ko

[0:32:50] majoria dialista ko nos

[0:32:53] akordari bage sigur

[0:32:55] de ultimo epko da aspecto

[0:32:57] nanko nos ha ne momento

[0:32:59] ake in tode kaas aduna

[0:33:00] aduna contenido nage. Se no

[0:33:02] singupapierato di proteccion

[0:33:04] di data di persona

[0:33:06] nanko para ketuklai

[0:33:08] nanko bisa ku tur paisa

[0:33:10] en de onderwerp van de documentatie,

[0:33:13] waarop de situatie eruit is dat nu de onderwerp van de Ordenanse Nationale

[0:33:18] om de protekst.

[0:33:19] Nu, onze PAPI, met EPCO,

[0:33:22] als plataforma, er moet in de onderwerp om de onderwerp,

[0:33:26] en de onderwerp van de collega Westcott-Williams,

[0:33:30] die er een nieuw concept om EPCO,

[0:33:34] ...om ons om te gaan om te gaan om te gaan.

[0:33:38] En om te gaan om te gaan om te gaan.

[0:33:42] Maar ik zie ook nog wat we hebben om de democratie te gaan.

[0:33:45] En het verhaal, we hebben ook veel eruit.

[0:33:49] We hebben een hele tijd om te gaan.

[0:33:51] En het verhaal, we hebben ook een hele tijd om te gaan.

[0:33:57] En we hebben ook nog wat er in deel van ons kreemende.

[0:33:59] Dank u wel.

[0:34:29] Dank u wel.

[0:34:59] voor mijn collaboratie en mijn participatie in het Erein hier.

[0:35:03] Het is zeker dat we hier een gegeven met de presentantie hebben,

[0:35:07] dat we hier hebben,

[0:35:09] dat we hier echt een gegeven hebben,

[0:35:12] dat we hier echt een gegeven hebben.

[0:35:15] Het is een politische moment dat we hier een gegeven hebben.

[0:35:19] Het is een gegeven om de perspectie van het land,

[0:35:23] maar het is het belangrijkste,

[0:35:25] dat we hier echt een gegeven hebben.

[0:35:28] hier. Dat was gewoon Parana.

[0:35:32] Passoe Saki de onze

[0:35:33] posisjoon.

[0:35:35] En dit is het

[0:35:36] bonito ook wat

[0:35:37] de collega was, wat weleens a

[0:35:39] mentionnen.

[0:35:39] En onderzoek wat er

[0:35:42] is voor de

[0:35:44] berg-berg-berg.

[0:35:50] En

[0:35:51] in elk geval

[0:35:52] is het

[0:35:54] succes van Saki

[0:35:56] ...

[0:36:55] Ja, hartelijk dank.

[0:36:56] Ik zag nog één laatste vraag uit de zaal.

[0:37:00] Ja, jullie hebben ook veel aandacht besproken.

[0:37:03] Kun je aangeven?

[0:37:04] Mijn naam is Gilberto Morichot van Caribisch Netwerk trouwens.

[0:37:07] Jullie hebben heel veel gesproken over klimaat en klimaatadaptatie.

[0:37:11] Afgelopen april heeft Nederland samen met Colombia een conferentie georganiseerd over fossil fuel transition.

[0:37:19] Ik ben benieuwd of jullie perspectieven daarover ook zijn gehoord.

[0:37:23] of dat ook in discussie is gekomen wat dat kan betekenen voor de eilanden.

[0:37:31] Aan wie stelt u deze vraag of is het een algemene vraag?

[0:37:33] Het is een algemene vraag voor iedereen, want dat is dus nog niet opgekomen in een van jullie monologen.

[0:37:51] Thank you for the question.

[0:37:54] No, in our discussions, that specific issue did not come up.

[0:37:59] Want de presentatie we hadden was over hoe de Nederlanders

[0:38:05] take all of dat kind of information en gett de input van de mensen.

[0:38:12] Dus dat was de focus van de presentatie.

[0:38:14] Dus ik ben zeker dat deze dingen kwamen, want het is interessant.

[0:38:19] Ik weet niet of jullie had de opportunity

[0:38:20] to hear hoe dat was organisatie.

[0:38:23] Maar throughout Nederland, mensen, ongeacht,

[0:38:29] waren selecteerd om een discussie over de klimaat en klimaatmatiging in Nederland.

[0:38:38] Dus ik wil geloven dat whatever conferences en zo dat we had,

[0:38:43] dit zouden zijn een part van de discussie in Nederland.

[0:38:47] Maar ik was niet een part, dus ik kan dat voor een fact zeggen.

[0:38:50] Want inhoudelijk hier op de vloer van het IPCO is die specifieke discussie niet gehad, omdat wij informatie hebben ontvangen van hoe men hier te werk is gegaan om tot niet alleen een nationale dialoog over het klimaat te komen, maar ook om de mensen te betrekken bij de oplossingen die gevonden zullen moeten worden om te gaan met de effecten van de klimaatverandering.

[0:39:19] Dus op zo'n manier is de discussie, en waar wij allemaal, ik zeker, onder de indruk van waren, was hoe men het organiseert om zoveel mogelijk participatie van de bevolking, alle lagen van de bevolking, ongeacht je opleiding, je status, je leeftijd, wat dan ook.

[0:39:38] En schijnbaar hebben die discussies geleid tot een rapport die dan aangeboden zal worden en het belangrijke van dat rapport en de gesprekken die hebben plaatsgevonden is dat het kabinet zich heeft voorgenomen welke van de aanbevelingen uit de bevolking, welke zullen worden overgenomen, welke niet kunnen worden overgenomen en waarom.

[0:40:05] Dus zo is die discussie een beetje gegaan.

[0:40:09] Misschien een kleine follow-up.

[0:40:11] Want jullie hadden het ook over koninkrijksparticipatie.

[0:40:15] En dat alle landen ook betrokken moeten worden in besluitvorming.

[0:40:18] Zeker wat betreft slavernijverleden.

[0:40:21] Maar die conferentie was ook een internationale conferentie die ook gewoon in onze regio plaats had genomen.

[0:40:26] Waar onze stemmen dus zo te zien niet vertegenwoordigd waren.

[0:40:32] en dat is dan wel problematisch misschien voor het bekijken van een één koninkrijk

[0:40:39] en misschien is dat wel een, ik zou niet zeggen zorgwekkend

[0:40:43] maar misschien is dat wel een vervolgstap

[0:40:46] dat jullie ook meer aandacht besteden aan bepaalde momenten

[0:40:50] dat jullie dus niet aanwezig zijn in die gesprekken zoals in Colombia

[0:40:54] en wat ik wel weet is dat er een groep van jonge mensen waren

[0:40:57] die gingen van Sint Maarten naar Bonaire, naar Curaçao, naar Aruba

[0:41:01] met bepaalde gegevens en informatie van lokale mensen

[0:41:07] en die dat presenteerden bij de conferentie.

[0:41:10] Maar de stemmen van de eilanden waren toen nog niet gehoord.

[0:41:15] Dus ik ben wel benieuwd of dat een vervolggesprek kan worden bij de volgende IPCO.

[0:41:26] Dank u wel weer voor uw vraag.

[0:41:28] Want bringing these topics at the level of the kingdom and especially including the youth is a challenge.

[0:41:39] Why? Not because our youth, including the youth on St. Martin, not because they're not involved.

[0:41:45] But now it's how do you bring them all together as a kingdom so that you have a true youth kingdom voice in matters like climate.

[0:41:54] But it is something that we have to work on.

[0:41:56] And we have spoken about matters that we have arrived at in IPCO.

[0:42:03] And indeed, de geschillende regeling is not the best example

[0:42:06] for a simple reason of the long time that it has taken.

[0:42:10] But I do also want to remember or to remind all of us

[0:42:15] of matters like education and the matters of study,

[0:42:19] the students from the other Caribbean parts here in the Netherlands.

[0:42:24] It was because of a consistent pressure coming out of IPCO

[0:42:31] that that matter was looked at on a kingdom level

[0:42:35] and some of the issues have been addressed.

[0:42:38] And again, it's long.

[0:42:40] And especially if it's IPCO, we only meet twice a year.

[0:42:44] But when it has been proven, besides the dispute regulation,

[0:42:48] that if IPCO keeps their finger on the pulse of matters

[0:42:54] dat regard our population,

[0:42:56] changes can happen,

[0:42:57] because we have seen it happen.

[0:42:59] The intention

[0:43:01] of this IPCO constellation

[0:43:03] is to stay on top of things

[0:43:06] stronger,

[0:43:07] to stay on top of the matters,

[0:43:09] feedback, climate change,

[0:43:12] data, data protection

[0:43:14] and slavery pass.

[0:43:16] So we got to stay on it,

[0:43:18] but it's also a responsibility

[0:43:19] for all of us back home,

[0:43:22] because it's only in coming

[0:43:24] to the IPCO for example St. Martin that we realize how much our own country has

[0:43:32] done with respect to addressing matters of the slavery past and we got that

[0:43:38] overview but back home in St. Martin I don't think again that we stressed it

[0:43:43] enough that we got to do things together the Parliament and the government to

[0:43:47] have a clear view and a clear vision. Thank you.

[0:43:55] Ik maak nog even een kleine ronde online.

[0:43:58] Is er nog één vraag die gesteld wordt?

[0:44:00] Want we komen tot een afronding van deze persconferentie in de zaal.

[0:44:05] Yes, I have a good question.

[0:44:08] The People's Tribune, please.

[0:44:11] It's a good question for St. Martin delegation.

[0:44:14] The discussion on kingdom cooperation is based on equality, etc.

[0:44:19] That was an old discussion.

[0:44:22] Het is coming uit IPCO, het always sounds positief,

[0:44:26] maar right after IPCO you get language from both sides of the Atlantic

[0:44:30] that makes the public feel like this cooperation is a dream

[0:44:35] en language actually gets very insulting.

[0:44:39] I was wondering if this issue came up either mostly behind closed doors

[0:44:45] about exactly how the countries feel about each other,

[0:44:48] How it makes the population feel about politicians and the countries.

[0:44:54] And if you understand or you can frame why the public shouldn't or shouldn't, I guess, pay too much attention to that kind of language.

[0:45:07] But they can't help it because they feel insulted when you get certain things coming from across the Atlantic

[0:45:12] and why they don't believe in kingdom cooperation is even possible.

[0:45:15] So, MPO, Scott Williams, if you could address that for me, please, I'd really appreciate it in terms of the feeling.

[0:45:24] I know that was a topic, how do countries feel about each other.

[0:45:28] Thank you again, Mike, and definitely that question was raised, and it was like, again, a red thread throughout the discussions.

[0:45:36] En toen je begrijpt de vraag, ik ben naar mijn collegaan, Nikolai, en waar ik dat deed, omdat hij het uitdreven in de volgende fashion.

[0:45:50] Yes, op alle islanden, je hebt politici die een heel sterk vreemd op een matter van de andere.

[0:45:58] However, we need to be careful as the recipients of these statements

[0:46:05] that we don't take one politician's statement and sentiment

[0:46:09] and pay too much energy to it.

[0:46:13] And that is why I refer to my colleague because, you know, that's really the thing.

[0:46:18] We are sitting here with official delegations of the different parliaments.

[0:46:24] So as far as IPCO is concerned, if we ask a question about the feeling of the delegations towards each other, here is where the answers come in.

[0:46:34] So while it doesn't sound good, and just like nearly everyone else, when I hear those kind of statements, my first reaction would be, which I don't want to say live.

[0:46:43] Maar ik ook recognize dat, waarom zou ik mijn energie gebruiken om een politici te responderen met een statement?

[0:46:55] Differently zou ik een statement komen van de Kingdom-slash-Dutch-Governement zijn.

[0:47:01] Dan, ja, ik het voor precies wat het is worth.

[0:47:04] En dat is de government's position vis-a-vis de countries.

[0:47:08] En dat is dan je hebt, en je krijgt een reactie.

[0:47:11] But again, these type of popular statements, we need to pay good attention

[0:47:19] that we don't get dragged down with them and spend too much energy on them.

[0:47:33] Yes, Mike, just to add to what Chairlady Westcott-Williams mentioned,

[0:47:38] I do think as well, seeing that we have spoken about cooperation,

[0:47:44] that the lines are very short, and we discussed it as well during this IPCO,

[0:47:48] en we

[0:47:49] will hopefully also follow up on it

[0:47:52] but I'm one of them for example

[0:47:54] that if I see something online

[0:47:56] I don't always discuss it online

[0:47:58] I just pick up the phone and

[0:48:00] say okay I saw this what is this about

[0:48:02] so the communication level

[0:48:04] is not only on an IPCO

[0:48:06] basis but also on a weekly

[0:48:08] basis especially if I'm seeing something

[0:48:10] that caught my attention I will

[0:48:12] make that call we will make that call

[0:48:14] so I believe that also

[0:48:16] ties in to the cooperation part

[0:48:18] and that we have a role as

[0:48:20] representatives to also hold

[0:48:22] each other accountable and keep each other in check

[0:48:24] if needed.

[0:48:27] Thank you very much.

[0:48:30] De heer Thomas,

[0:48:31] u had nog een vraag.

[0:48:34] Dat is de laatste vraag overigens.

[0:48:37] Oké, dan maak ik het

[0:48:38] een hele goede vraag.

[0:48:40] Mevrouw Westcott-Williams

[0:48:41] zei net, er zijn

[0:48:44] onderwerpen waarvan ze voelt

[0:48:45] daar moet ik mijn eigen regering op aanspreken.

[0:48:48] Ze noemde slavende geschiedenis, klimaatverandering, gegevensuitwisseling.

[0:48:54] Voor de delegaties van Curaçao en Aruba zijn er ook onderwerpen waarvan u zegt, oké, daar moeten we onze eigen regering echt op aanspreken. Maak daar meer werk van.

[0:49:23] ...topics en...

[0:49:25] ...each van de...

[0:49:26] ...topics are important...

[0:49:28] ...for...

[0:49:29] ...better debate...

[0:49:31] ...with our governments...

[0:49:35] ...but...

[0:49:38] ...slower this time...

[0:49:41] ...un coos importante...

[0:49:43] ...cu...

[0:49:44] ...e paquete di Pahisna...

[0:49:47] ...laans paquete...

[0:49:49] ...is un topico...

[0:49:50] Ik bedoel dat het heel erg belangrijk is om ons te volgen in de conversasioen met ons koppelen,

[0:49:56] om ons te volgen in de posisjonen van Aruba en de Delegation van Sermaten,

[0:50:02] en het pakketen van de país hier.

[0:50:05] En het heel erg belangrijk is om ons te volgen in de samenleving om ons te volgen.

[0:50:11] is alles een van de behoeften en die plaats om het vorming van de periodeling te gaan.

[0:50:21] Het betekent Av de Guardiaan is het om de prioriteiten te zijn,

[0:50:24] en dat heel veel van de prioriteit te zijn,

[0:50:27] in de daarnaast is een van de personen om de oor van de voorbereider te zijn.

[0:50:33] In de praktische is het wat we kunnen zijn,

[0:50:35] om er aan het beleefenen voor een werden in de wielste Stap te zijn.

[0:50:38] En grande, en toch, si no sta franco, no obstante con negativo,

[0:50:42] quizás e promestap pasera e paquete di païs aquí, Tabata.

[0:50:46] Ora, con oso piano de discusionan co tabata teen

[0:50:48] en quanto e paquete di païs,

[0:50:51] nos pobisa coopi positivos si e beneficio dan

[0:50:55] i resultato di eivuren de ejecucijon di e paquete di païs aquí.

[0:51:01] Pero, no sta queda miras e limitacionan co e paquete di païs

[0:51:06] Dank u wel.

[0:51:36] Maar als parlement, dan is het meest van de parlement.

[0:51:42] De regeringen heeft het meest om een kwartal te hebben.

[0:51:49] En de parlement, daarvoor is het meest van de parlement.

[0:51:53] In het moment, daarvoor is het de agenda en het rapport.

[0:51:56] En dat is het meest van de parlement.

[0:51:59] En dat is het meest van de parlement.

[0:52:10] ZANG EN MUZIEK

[0:52:34] ...en je die limitatie van je mankraag hebt, dan kan je het niet meer geleden.

[0:52:39] Ik denk dat het een langer design was, toch?

[0:52:44] Mevrouw Arendt Reyes, u wilde daar wat aan toegoffen uit Aruba.

[0:52:49] Bedankt voor de vraag, meneer Thomas.

[0:52:52] Inderdaad, voor Aruba hebben we ook een heleboel thema's aangekaart.

[0:52:57] Ook bij onze regering.

[0:53:02] Bijvoorbeeld het landspakket zijn we ook mee bezig.

[0:53:05] In de Staten, ook bij commissievergaderingen van hoe het gaat.

[0:53:08] En het heeft wel even geduurd natuurlijk, want we hadden een andere regering, een nieuwe regering.

[0:53:14] Maar er is al niet te minder, hebben we een update gekregen.

[0:53:18] Ook een ander thema die best wel, nou ja goed, meer aandacht heeft gekregen.

[0:53:24] Naar aanleiding ook van de IPCO en vragen daarover.

[0:53:29] Zijn slavernijverleden.

[0:53:30] Dat is heel belangrijk ook voor ons van de IPCO, maar ook op Aruba, het leeft ook.

[0:53:37] Dus dat heeft eigenlijk de regering aangespoord om meer te doen over de topic.

[0:53:43] En dat vinden wij zeer positief.

[0:53:46] Dus dat zijn ook de vruchten die wij kunnen zeggen die de IPCO heeft afgeworpen op alle landen.

[0:53:51] En ook als we dus samen komen als IPCO en ook met Nederland daarbij, is het heel belangrijk dat we elkaar inderdaad persoonlijk gesprekken ook voeren en ook kunnen zien van elkaar welke topics, onderwerpen echt heel gevoelig liggen.

[0:54:11] En het kan zijn een woord, het kan zijn een zin, het kan zijn ook iets dat één iemand heeft gezegd, maar die toch wel een ripple effect heeft op alle landen.

[0:54:22] Het kan maar één delegatiepersoon zijn, maar het heeft wel zijn effect.

[0:54:29] En dat kunnen we dus tijdens de IPCO ook bespreken van hoe is dat gegaan en waarom, zoals mijn andere collega's ook hebben aangegeven.

[0:54:39] Dus die persoonlijk contact en ook via telefoon of WhatsApp, dat is belangrijk altijd, maar die persoonlijk contact blijft echt heel belangrijk. Dank u wel.

[0:54:53] Het laatste woord aan de heer Nicolai.

[0:54:57] Ja, om daar nog even op aan te haken en ook op wat de heer Brown wil in zijn eerste verhaal zei.

[0:55:04] Kijk, de IPCO is natuurlijk niet een soort formele besluitermachine of iets werkelijks.

[0:55:08] Het leuke van de IPCO is juist dat het wel, het heeft een soort formeel verband.

[0:55:13] Maar we hebben natuurlijk verder helemaal in de staatkundige structuur geen enkele bevoegdheid.

[0:55:18] Dat geeft ook heel veel ruimte.

[0:55:21] A, geeft het ruimte dat je elkaar niet als tegenstander of politieke dit of dat ziet.

[0:55:27] Maar gewoon als mensen die ook parlementariër zijn.

[0:55:30] Want dat zijn we allemaal.

[0:55:32] En dan is het zo belangrijk dat we daar, en daar is eigenlijk echt wel een doorbraak denk ik.

[0:55:38] Dat we elkaar zoveel beter aan het vertrouwen zijn, dat we wederzijds ook de informatie aan elkaar kunnen geven.

[0:55:45] Die informatie die wij in Nederland als parlementariërs krijgen van de eilanden,

[0:55:50] kunnen wij weer gebruiken in het echte formele circuit en vragen stellen aan de staatssecretaris enzovoort.

[0:55:56] Maar het is informeel, dat betekent ook dat je eigenlijk het gebruikt om te agenderen.

[0:56:03] Dat doen we eigenlijk.

[0:56:04] Het voorstel van mevrouw Westkont is eigenlijk, we moeten thema's, dus we gaan dingen agenderen.

[0:56:09] Bijvoorbeeld slavernijverleden is geagendeerd.

[0:56:11] Doordat geagendeerd wordt, wordt er over gesproken.

[0:56:14] Doordat parlementariërs erover spreken, gaat de pers erover spreken.

[0:56:17] En zo gaat het langzaam rollen.

[0:56:19] En we moeten ook een beetje creatief zijn.

[0:56:22] En dat vond ik het leuke van die IPCO.

[0:56:24] Je maakt ook dingen los.

[0:56:26] Je leert nu iets over dat burgerberaad en denkt, oh, ik ga naar mijn eiland terug.

[0:56:30] Ik ga ook misschien, als er als een wetsontwerp komt, kan je een soort teach-in geven.

[0:56:35] Daar heb je ook een stukje participatie.

[0:56:37] Daar heb je helemaal geen wetgeving voor nodig.

[0:56:40] We hebben ook geen wetgeving nodig om, dat was uniek, om de staatssecretaris Erik van den Burg uit te nodigen om bij ons te komen.

[0:56:47] Die zei, het is helemaal informeel.

[0:56:50] Ik zeg, ja, het is informeel, maar kom maar gewoon en kom maar praten.

[0:56:54] En praten betekent, als er ook geluisterd wordt, dat is een andere vraag.

[0:56:57] Maar praten en luisteren betekent dat je elkaar gaat begrijpen, dat dingen kunnen gaan doorwerken.

[0:57:03] En dat heeft uiteindelijk weer in de formele beslissingsstructuren, kan dat weer vervolg krijgen.

[0:57:09] Dus dat wou ik nog eens een keer onderstrepen.

[0:57:11] Het grote belang van de IPCO is dat we met elkaar praten, dat we naar elkaar luisteren, dat we dingen kunnen agenderen.

[0:57:19] Ja, en in die zin een soort, bij wijze van spreken, een soort machine zijn toch, die buiten de formele structuren het een en ander kan bereiken. Dank u wel.

[0:57:30] Ja, dank u wel. Dan zijn we nu aan het einde gekomen van deze persconferentie.

[0:57:35] Ik wil alle statenvoorzitters, delegatieleider, plaatsvangend voor Nederland en alle commissievoorzitters danken.

[0:57:40] En alle pers in de zaal en online. Bedankt dat jullie er waren en ik denk tot volgend jaar.