Landbouw- en Visserijraad (juni)

[0:00:01] Goed, dames en heren, 40 minuten later dan gepland, heet ik u toch van harte welkom bij dit commissiedebat Visserij- en Landbouwvisserijraad van de Vaste Kamercommissie van Landbouwvisserij, Voedselzekerheid en Natuur.

[0:00:18] Een hartelijk welkom aan de mensen op de publieke tribune, de mensen die thuis met ons meekijken, nu of later.

[0:00:23] De minister van LVVN, de staatssecretaris van LVVN en uw ondersteuning en natuurlijk de leden van de Vaste Kamercommissie.

[0:00:31] Die ziet u hier naast mij.

[0:00:34] Ik ga omwille van de tijd daar ook niet langs.

[0:00:38] Want u weet allen wie het is volgens mij.

[0:00:40] Dus dat komt helemaal goed.

[0:00:41] U bent vandaag gesandwiched in landbouw en visserij debatten.

[0:00:45] U komt net uit een twee minuten debat.

[0:00:47] En straks ook weer een twee minuten debat over deze commissievergadering.

[0:00:53] Als die aangevraagd wordt.

[0:00:54] Maar ik vermoed maar zo dat dat zo gaat zijn.

[0:00:56] En die sandwich is dik belegd.

[0:00:58] Namelijk met dit mooie commissiedebat.

[0:01:01] Doch hebben wij tot 21 uur, dus tot 9 uur.

[0:01:05] Dus we zijn later begonnen, maar we kunnen dus niet uitlopen.

[0:01:09] En dat is inclusief dinerpauze.

[0:01:12] Dus dat betekent dat we aan moeten poten met elkaar.

[0:01:15] U heeft...

[0:01:17] Ja, zometeen.

[0:01:18] Ik ga eerst eventjes de dingen langs.

[0:01:20] Dan kunt u zometeen een punt van orde maken.

[0:01:21] U heeft vier minuten spreektijd per fractie, is het voorstel.

[0:01:26] En ik wil ook een voorstel doen om slechts vier interrupties per fractie te doen.

[0:01:30] En dan geen 30-secondenregel.

[0:01:32] Dat gaat helpen in de eerste termijn.

[0:01:34] Maar ik ben ook wel benieuwd hoe u daar naar kijkt.

[0:01:37] En dan kijken we naar mevrouw Bromets.

[0:01:39] Voorzitter, ik ben helemaal geen voorstander om eindtijden te verlaten.

[0:01:44] Maar in dit geval hebben wij om tien uur vanavond nog een debat in de plenaire zaal.

[0:01:50] Dus de commissie zelf heeft gewoon van negen tot tien de gelegenheid om verder te debatteren.

[0:01:54] Ik geloof ook niet dat er na negen uur nog een debat is in deze zaal.

[0:01:58] Maar misschien heeft het te maken met personele bezetting.

[0:02:01] En over de interrupties, voorzitter, zou ik willen zeggen...

[0:02:04] Ik wil dit niet loslaten, de afspraak die wij in de strategische procedurevergadering hebben gemaakt.

[0:02:11] Korte interrupties en dan onbeperkt en geen lange interrupties.

[0:02:17] Andere leden van de commissie daarover.

[0:02:21] Dit kost iets.

[0:02:22] Steun voor het voorstel van mevrouw Bromet.

[0:02:25] De heer Vlag.

[0:02:27] Voorzitter, mij betreft hoeft het niet langer dan negen uur te duren.

[0:02:30] Het is ook best wel heel kort erachteraan om een twee minuten debat te plannen.

[0:02:34] Dus daar ben ik al niet heel gelukkig mee.

[0:02:35] Mij betreft houden we het echt tot negen uur.

[0:02:39] En dan ontkom je volgens mij niet aan een zekere beperking van interrupties.

[0:02:43] Te meer omdat we al vaker over dit onderwerp ook gediscussieerd hebben.

[0:02:48] Andere leden van uw commissie over het voorstel van dit bromets.

[0:02:54] Voor mij is dat negen uur prima.

[0:02:57] Ja, negen uur.

[0:02:58] Mevrouw Venninga Beemsterboor.

[0:03:00] Laten we richten op negen uur.

[0:03:01] Als er nou iets uitlopen is omdat we de beantwoording afkrijgen, vind ik dat prima.

[0:03:05] Iets van tussentijd tot de twee minuten mat is fijn.

[0:03:09] Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Vlag.

[0:03:14] Dan richten wij ons op negen uur.

[0:03:18] En dan nog even over het aantal interrupties.

[0:03:21] Mijn voorstel is vier interrupties maximaal om ervoor te zorgen dat we de eerste termijn op tijd kunnen afronden en ook voldoende tijd is voor beantwoording, ook van de minister die ook weer door moet.

[0:03:36] Een compromisvoorstel van mevrouw Broment.

[0:03:38] Ja, daar ben ik heel goed in.

[0:03:39] Voorzitter, als we dat voorstel van u nou doen in de eerste termijn van de Kamer, maar dan wel bij het kabinet wat meer interrupties toestaan, kunnen wij het kabinet goed controleren.

[0:03:49] Ja, ik zie voorzichtig knikkende hoofden van uw collega-commissieleden.

[0:03:56] Laten we in ieder geval eens even kijken hoe we daar op de eerste termijn mee uitkomen en hoeveel tijd we dan straks nog hebben.

[0:04:03] Dan gaan we beginnen, maar niet voordat er een punt van orde is gemaakt, want dit kost iets.

[0:04:08] Ja, een punt van orde.

[0:04:09] De Kamer heeft per e-mail procedure aan het kabinet gevraagd om een brief over het proces om het food and feed omnibus.

[0:04:17] We moeten helaas constateren dat een aantal van die vragen, ongeveer de helft, niet is beantwoord in de brief, de summierenbrief die de staatssecretaris heeft gestuurd.

[0:04:23] Ik zou willen opmerken dat het echt niet de samenwerking helpt, ook juist in zo'n...

[0:04:29] ...moeilijk proces rond de omnibus.

[0:04:31] Ik zou alsnog die vraag beantwoord willen hebben.

[0:04:33] Het zijn er een stuk of vier.

[0:04:35] Ik kan ze opnieuw voorlezen... ...of ik kan ze opnieuw schriftelijk doorgeleiden via de PA.

[0:04:41] Maar het heeft onder andere te maken... ...over de letterlijke tekst die de staatssecretaris heeft uitgesproken... ...onder andere de stemverklaring die was gedaan...

[0:04:47] Ziet het kabinet kansen op EU-niveau om alsnog een fatsoenlijk impact-assessment te laten maken door de wetenschappers?

[0:04:53] Klopt het dat er sprake was van een blokkerende minderheid waardoor het mandaat niet werd verleend?

[0:04:57] Klopt dat Nederland daar niet aan heeft meegedaan?

[0:05:02] Nou ja, ik, de voorzitter.

[0:05:04] Volgens mij is uw verzoek helder.

[0:05:05] Ja, uw verzoek is helder.

[0:05:07] Graag volledig antwoord op die brief.

[0:05:11] Kijk rechts van mij of dat in het debatten gaat worden komt.

[0:05:14] Volgens mij kijken wat ik in mijn inleiding kan meenemen hiervan dadelijk.

[0:05:17] Heel goed.

[0:05:18] Heel veel dank.

[0:05:19] Dan gaan we snel beginnen.

[0:05:20] En ik begin bij de heer Vermeer van BBB.

[0:05:24] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:05:25] We hebben hier natuurlijk een debat over de landbouwvisserijraad.

[0:05:29] Maar er komt net een bericht op de NOS binnen over wat bronnen gemeld hebben over het katshuisoverleg gisteren.

[0:05:36] En als we dit lezen, dan vraag ik mij hier af...

[0:05:40] Wat ik hier nou precies moet doen vandaag.

[0:05:43] Want of wij nog wel een landbouwsector hebben over een aantal jaren.

[0:05:48] Maar ik zal toch proberen door die emotie heen mij te focussen op wat we hier voor hebben liggen.

[0:05:55] Voorzitter, onze vissers varen door een periode van grote onzekerheid en door de fors gestegen gasolieprijzen, maar door ook alle nieuwe ruimtelijke natuurclaims op zee en de schokkende conceptbeheerplannen van de Rijkswaterstaat op de Waddenzee.

[0:06:08] Voor veel vissers is de rek er simpelweg uit.

[0:06:11] Zeker binnen de garnalenvisserij is de situatie buitengewoon zorgelijk.

[0:06:15] Visserschepen liggen de komende drie weken stil omdat varen nauwelijks rendabel is.

[0:06:20] En dat raakt niet alleen de vissers, maar ook hun gezinnen en de leefbaarheid van visserijgemeenschappen.

[0:06:26] En BBB waardeert de inzet van de staatssecretaris om de gevolgen van de hoge gasolieprijzen voor de sector te verzachten.

[0:06:33] Maar kan de staatssecretaris ook aangeven op welke termijn de sector duidelijkheid kan verwachten over mogelijke steunmaatregelen?

[0:06:41] En is hij bereid hierover op korte termijn met de sector in gesprek te gaan?

[0:06:45] Voorzitter, BBB is verheugd dat er daadwerkelijk weer stappen gezet worden richting de terugkeer van de pulsvisserij.

[0:06:51] En dankzij onze aangenomen moties kunnen Nederlandse vissers straks daadwerkelijk weer met de puls vissen.

[0:06:57] Al is de weg naar volledige terugkeer nog lang.

[0:07:00] Juist deze innovatieve techniek kan bijdragen aan een lage brandstofverbruik van de visserij.

[0:07:05] Voorzitter, het rondetafelgesprek over de toekomst van de visserij met professor Jaap van der Meer heeft veel losgemaakt.

[0:07:12] En net voor dit debat kregen wij ook nog een brief hierover.

[0:07:15] We zien dat natuurdoelen worden beoordeeld aan de hand van referentiewaarden die gebaseerd zijn op opgehoogde maximale aantallen uit het verleden of aangenomen theoretische streefbeelden.

[0:07:26] Maar de natuur die werkt niet zo.

[0:07:28] En ik heb het net even bedacht van hoe kunnen we dit aan burgers nou duidelijk maken wat hier gebeurt.

[0:07:33] Nou, dit is eigenlijk een soort model dat zegt, in de laatste 30 jaar heeft Vitesse keer als hoogste notering de derde plaats in de eredivisie gehad.

[0:07:42] En vanaf nu gaan we dat als eis stellen, maar we zeggen ook dat alle andere ploegen die in die periode net zo hoog of hoger gestaan hebben, dat ook moeten doen.

[0:07:52] Nou, die punten kunnen alleen maar verdeeld worden in de competitie, dus dit gaat nooit lukken.

[0:07:56] Net als dat de ene diersoort de andere ook altijd zal verdringen in de natuur.

[0:08:01] Natuurlijke systemen kunnen pieken en dalen.

[0:08:05] En dat zien we ook in de Waddenzee.

[0:08:07] En er wordt geconstateerd dat bepaalde vogeldoelen niet behaald worden.

[0:08:11] En er wordt gekeken welke knoppen de overheid kan draaien.

[0:08:14] Nou, Rijkswaterstaat kan iets doen aan rust, recreatie of visserij.

[0:08:18] En dan gaan ze maar concluderen dat er maar meer gebieden gesloten moeten worden.

[0:08:22] Maar als je de oorzaak niet kent, weet je ook niet of het een maatregel effect gaat hebben.

[0:08:26] Is de staatssecretaris bereid ervoor te pleiten dat knelpunten in natuurdoelstellingen worden onderbouwd?

[0:08:33] En is de staatssecretaris met BBB eens dat voordat ingrijpende maatregelen, zoals gebiedssluitingen worden genomen, vooraf inzichtelijk gemaakt moet worden welk aantoonbaar ecologisch effect die maatregel naar verwachting op zal leveren?

[0:08:47] En erkent de minister dat wij bij de beantwoording over onze Kamervragen over de BCI-methode en het rapport Rotem met een kluitje in het riet zijn gestuurd.

[0:08:58] Nederlandse vissers verdienen beleid dat gebaseerd is op feiten, meningen, metingen en aantoonbare effecten.

[0:09:06] Alleen zo houden we het draagvlak overeind.

[0:09:09] Voorzitter, de kunstmestprijzen reizen de pan uit.

[0:09:12] Boeren betalen zich blauw, terwijl ze gewoon waardevolle dierlijke mest op het eigen erf beschikbaar hebben.

[0:09:17] En wat doet Brussel?

[0:09:19] Een noodfonds optuigen.

[0:09:20] Weer honderden miljoenen euro's rondpompen.

[0:09:23] BBB zegt doe eens normaal.

[0:09:25] Er ligt een veel goedkopere, veel logische oplossing voor de hand.

[0:09:29] Verruim die knellende 170 kilo norm voor dierlijke mest.

[0:09:32] Dank u wel.

[0:09:33] Ja, laat boeren hun eigen mest beter benutten.

[0:09:36] Dat is beter voor de kringloop, beter voor de boer, beter voor de belasting betalen, burgers en ondernemers.

[0:09:43] En wie het ook nog belangrijk vindt, het slecht voor Rusland.

[0:09:45] Dank u wel.

[0:09:47] Dank u wel aan de heer Vermeer.

[0:09:49] Meneer Lohman van het CDA.

[0:09:53] Dank u wel.

[0:09:54] Voorzitter.

[0:09:55] Kiezen tussen hoofdpijn of buikpijn.

[0:09:57] Zo omschreef ik de stemmingen vorige week over de omnibus.

[0:10:00] Met beperkte informatie stemmen over een pakket waar niemand blij mee is.

[0:10:05] Het werd hoofdpijn en buikpijn.

[0:10:07] Het omnibuspakket lijkt te zijn verworpen met een blokkerende minderheid.

[0:10:11] Dat levert wel de broodnodige en door proog gevraagde tijdswinst op, maar de situatie maakt het er niet makkelijker op.

[0:10:18] Want de problemen die het pakket moest oplossen, die zijn er nog steeds.

[0:10:22] Europa faceert terecht schadelijke chemische middelen uit, maar natuurlijke alternatieven komen niet versneld beschikbaar.

[0:10:28] Honderden toepassingen staan in de wachtrij, soms al tien jaar.

[0:10:32] We kunnen niet laten gebeuren dat mens, dier en milieu door dit proces nog meer vertraging oplopen en we moeten zelf aan de slag met wat we wel kunnen doen in Nederland.

[0:10:40] En u heeft een interruptie van mevrouw Bromet van Pro.

[0:10:43] Ja voorzitter, want het gebeurt niet vaak dat ik de dag na een debat nog steeds boos was.

[0:10:48] En dat was ik afgelopen vrijdag wel na het debat van donderdag.

[0:10:51] En dat kwam omdat ik een motie had ingediend om Nederland zich te laten onthouden van stem.

[0:10:56] En ik was met name zeer teleurgesteld in coalitiepartijen die dat niet steunden.

[0:11:01] Want ik dacht, waarom steun je dat nou niet?

[0:11:04] Kan de heer Loman vertellen waarom hij dat niet gesteund heeft?

[0:11:09] Ja, we hebben het daar natuurlijk ook over gehad.

[0:11:12] Uw boosheid had u ook al eerder gedeeld.

[0:11:14] Kijk, ik denk dat dit hele proces voor iedereen verschrikkelijk was.

[0:11:19] Dus dat er een compromisvoorstel lag wat niet beter was wellicht dan het oorspronkelijke.

[0:11:25] Dat heeft de staatssecretaris volgens mij ook uitgebreid in zijn beantwoording beantwoord.

[0:11:29] En voor mij was het echt een keuze, zoals ik zeg, tussen hoofdpijn en buikpijn.

[0:11:33] Maar is de afweging geweest, ja, als we helemaal niet mee praten, er is al een onderhandeling geweest, ja, dan praten we niet meer mee.

[0:11:39] En van het vertrouwen in de staatssecretaris, en dat moet je als coalitiepartij soms misschien ook tegen eigen gevoelens opbrengen, is die keuze die kant opgevallen.

[0:11:50] Ik ben daar zelf ook helemaal niet blij mee, dus mijn introductie begin ik daar ook mee.

[0:11:55] En ik denk dat we vooral moeten kijken hoe kunnen we nu in de tijd die er is het voorstel dan beter gaan maken.

[0:12:02] Ja voorzitter, je zit als Kamerlid, of je nou van een coalitiepartij bent of niet, zit je hier om je eigen mind op te maken, om de regering te controleren.

[0:12:09] Dus ik vind het argument niet zo sterk dat je de staatssecretaris moet steunen als je denkt dat dat niet de juiste weg is.

[0:12:16] Maar mijn vraag aan de heer Loman is nu, wat hebben wij nu als Nederland voor positie nog?

[0:12:21] Want we waren al akkoord gegaan, dus we hebben onze hele onderhandelingspositie weggegeven.

[0:12:26] Wat kunnen wij nu nog binnenhalen?

[0:12:29] Zoals ik probeer uit te leggen is het niet zo dat voor mij voor- of tegenstemmen was eigenlijk allebei een slechte optie.

[0:12:40] Dus onder tijdsdruk moesten we uiteindelijk de staatssecretaris nog ruimte geven om in die onderhandelingen iets te doen.

[0:12:47] Ik heb ook dezelfde vraag.

[0:12:48] Wat kunnen we nu verwachten?

[0:12:50] Dat is ook een vraag die ik zo meteen aan de staatssecretaris ga stellen.

[0:12:54] Gaat dit voorstel überhaupt nog terugkomen en wanneer dan?

[0:12:57] Kijk, mijn voorkeur zou zijn om, zoals we met de Kamer, omdat we allemaal breed zorgen hebben over de veiligheid voor mensen die in het milieu, die inderdaad niet gegarandeerd kon worden, dat stond in het CTGB.

[0:13:08] Daarmee wil ik ook niet zeggen dat het automatisch een verslechtering is.

[0:13:10] Dus ik wil dat ook wel weer een beetje nuanceren, dat...

[0:13:13] Ja, dat het nu het grootste slechte voorstel is wat er ooit is geweest.

[0:13:17] Dus nogmaals, mijn vraag ook aan de staatssecretaris is, wat gaat er nu gebeuren ten eerste?

[0:13:22] Daar hebben we volgens mij allemaal vragen over.

[0:13:24] Wordt het weer terug in stemming gebracht of niet?

[0:13:26] En hoe kunnen we een fatsoenlijk traject lopen waar we als parlement mee kunnen beslissen over wat we wel of niet de ondergrens vinden?

[0:13:37] Dat was een antwoord langer dan u inbrengt tot nu toe.

[0:13:41] Ik kijk even naar het lidkost.

[0:13:45] Ja voorzitter, we hebben samen met het CDA ook vastgesteld, dit voorstel moet op zijn minst ervoor zorgen dat de gezondheid van de mens, dieren, milieu niet achteruit gaat, de bescherming ervan.

[0:13:56] We hebben geconstateerd dat dat niet is gewaarborgd.

[0:13:58] En vervolgens heeft de Partij voor Dieren het voorstel gedaan om gewoon enig juist te doen om tegen te stemmen, waarmee je ook een blokkerende minderheid kan creëren.

[0:14:05] En dat blijkt juist het beste voorstel te zijn geweest, want er is een blokkerende minderheid ontstaan.

[0:14:09] Dus mijn vraag aan het CDA is, erkent het CDA dat de staatssecretaris gewoon heel slechte keuze heeft gemaakt?

[0:14:14] In zijn onderhandelingstactiek.

[0:14:18] En dat we hierdoor eigenlijk 10-0 achterstaan.

[0:14:23] De heer Looman.

[0:14:24] Ja, ik heb aangegeven dat ik ga niet verdedigen of dit een goed voorstel was.

[0:14:30] Blokkeren is denk ik sowieso niet een optie geweest die ik had gevolgd.

[0:14:33] Ook in het eerder debat hebben we het met elkaar over gehad.

[0:14:35] Moeten we het bij voorbaat blokkeren?

[0:14:36] Daar zijn wij niet voor geweest.

[0:14:37] Dus dat is een kleine nuance.

[0:14:40] Ik ga niet over wat de staatssecretaris daarover heeft gedaan, maar ik denk dat we nu moeten kijken hoe kunnen we, het voorstel was niet alleen slecht, hoe kunnen we zorgen dat de goede elementen daarvan niet tot stilstand komen en dat we een proces hebben waar we inderdaad voor zorgen dat we uiteindelijk tot een voorstel komen wat niet het niveau van mensen die hun milieubescherming verslechtert.

[0:15:04] Dit kost iets.

[0:15:06] Ja, voorzitter.

[0:15:07] Het blokkeren waar het CDA het over heeft.

[0:15:09] Het CDA heeft gewoon een motie van de Partij voor Dieren gesteund... ...waarin wordt gezegd, stem tegen dit voorstel... ...als die bescherming van mens, dier en milieu niet gewaarborgd is.

[0:15:18] Dat is een feit.

[0:15:19] Dus het CDA heeft al uitgesproken dat ze bereid zijn om tegen te stemmen.

[0:15:23] Vorige week was daar een moment voor... ...en het blijkt dat er een juiste strategie was om daar tegen te stemmen... ...juist om onderhandelingsruimte te creëren... ...om het een beter voorstel te maken.

[0:15:31] Is het CDA met ons eens...

[0:15:33] dat het nu wel heel moeilijk wordt om eigenlijk aan de oorspronkelijke eisen van de Kamer te voldoen... om het voorstel te verbeteren tot op z'n minst het niveau dat het huidige beschermingsniveau wordt gewaarborgd.

[0:15:43] Omdat we nu al voor hebben gestemd.

[0:15:47] Nou, ik denk dat dat echt een andere aanvrienden is.

[0:15:50] Blokkeren is voor mij nooit een optie geweest.

[0:15:52] We moeten mee onderhandelen.

[0:15:54] Nou, dat hebben we onder stoom en kokend water, hebben we daar iets voor om te zeggen.

[0:15:57] Daar was ik uiteindelijk ook niet blij mee.

[0:15:59] Mijn vraag is inderdaad ook, wat gaat er nu gebeuren?

[0:16:02] Gaat het nog heel snel een stemming gebracht worden?

[0:16:03] Of komt er een proces onder voorzitterschap van Ierland?

[0:16:06] Ja, en dan wil ik echt de oproep doen.

[0:16:09] Hoe zorgen we ervoor dat we tot een gedegen proces komen?

[0:16:11] Want het voorstel wat er nu lag, was niet goed genoeg.

[0:16:13] Dat ben ik volledig met u eens.

[0:16:16] Vervolgt uw betoog.

[0:16:21] Ondanks de tegenstellingen die bloot kwamen te liggen in het maatschappelijk debat, zoals hier ook gezien, is er volgens mij juist veel overeenstemming te horen.

[0:16:28] Van NGO tot boer, van links tot rechts, biocontrol, integrated crop management en natuurlijke gewasbescherming is de enige houdbare route naar een landbouw die gezond, veilig, weerbaar en productief blijft.

[0:16:40] Dat vraagt niet alleen de afbouw van chemie, maar vooral versnelling van wat wel werkt.

[0:16:45] Vraag aan de staatssecretaris.

[0:16:46] Welke onderdelen kunnen we vooruitlopend op de Europese besluitvorming nationaal of in Europees verband aanpakken, zodat deze niet in de koelkast belanden, maar juist bijdragen aan de versnelling van de transitie naar een duurzamer gewasbeschermingspakket?

[0:17:00] Nog een vraag.

[0:17:01] Kan de staatssecretaris aangeven hoe hij ervoor gaat zorgen dat de positieve elementen uit de omnibusvoorstel, zoals de versnelling van de toelating van groene en laag risico gewasbeschermingsmiddelen, niet biocontrol, niet onnodig vertraging oplopen?

[0:17:16] Voorzitter, dan de visserij.

[0:17:18] Aanstaande zaterdag is het Vlaggetjesdag in Scheveningen.

[0:17:21] Een traditie die laat zien dat vis in Nederland niet alleen op het bord hoort, maar ook in onze cultuur zit.

[0:17:26] En terecht, want vis is gezond.

[0:17:28] In de hernieuwde schijf van vijf raadt aan minstens één keer per week vis te eten bij voorkeur vette vis.

[0:17:36] Over gehaktmogste ballen kunnen we misschien van mening verschillen.

[0:17:39] Een haring per week is eigenlijk de makkelijkste gezondheidsadvies wat er is.

[0:17:43] Maar er moet wel een sector zijn die de haring vangt.

[0:17:45] En die sector staat onder druk.

[0:17:47] Deze week ontving ik een brandbrief van verschillende organisaties in de visserij.

[0:17:52] Herkent de staatssecretaris het beeld dat in die brief wordt geschetst dat inhoudelijke zienswijze en praktijkkennis vanuit de visserijsector onvoldoende zichtbaar terugkomen in de uiteindelijke beleidsvorming.

[0:18:03] En zo nee, waar blijft, blijkt het tegendeel uit.

[0:18:07] Als je de verschillende inbrengen voor dit debat leest, is het toch opvallend dat de sector en Stichting De Noordzee, die samen aan de uitvoeringsagenda hebben gewerkt, het fundamenteel oneens lijken te zijn over ecologische onderbouwing van beleid.

[0:18:20] Hoe gaat de staatssecretaris om met de wetenschappelijke discussie, hier juist al aangekaart, over de besluitvorming over verregaande beperkingen in Natura 2000 gebieden?

[0:18:30] Dan twee kortere punten over camerasystemen, de aanlandplicht voor de kottervisserij.

[0:18:36] Er zijn vragen over de aanlandplicht bij de kottervisserij.

[0:18:42] Waarom wordt er nu al een subsidieregeling uitgerold voor camera's ter controle van het systeem voordat een pilot heeft plaatsgevonden?

[0:18:50] En over het contingentenstelsel, vangstrechten zijn toegang tot een publieke hulpbron.

[0:18:55] De herziening is een kans om ruimte te maken voor jonge, innovatieve vissers.

[0:18:59] Welke concrete criteria overweegt de staatssecretaris om bij de herziening van het contingentenstelsel instroom van jonge, duurzame vissers daadwerkelijk mogelijk te maken?

[0:19:10] Dank u wel.

[0:19:15] Voorzitter, de agenda van de Europese landbouwtop laat helaas opnieuw zien hoezeer Brussel op ramkoers is met alles wat onze gezondheid, dieren en natuur beschermt.

[0:19:25] Dat zien we bij landbouwgift, dat zien we bij dierenwelzijn en dat zien we bij visserij.

[0:19:29] Ik begin bij de recente ontwikkelingen rondom het Brusselse voorstel Fonefeed omnibus.

[0:19:34] Vorige week hebben we met verbazing moeten luisteren naar de argumentatie van de staatssecretaris om in te stemmen met een voorstel dat slecht is voor mens, dier en milieu.

[0:19:44] Ik vraag de staatssecretaris het volgende.

[0:19:45] Herkent de staatssecretaris dat hij een hele slechte keuze heeft gemaakt... door al in te stemmen met het slechte omnibusvoorstel... en nu zwakker staat als hij het voorstel nog wil verbeteren?

[0:19:56] Kunt u uitleggen waarom Nederland geen onderdeel uitmaakt van de blokkerende minderheid... als we zogenaamd zo kritisch waren op het pakket?

[0:20:03] Hoe gaat de staatssecretaris zich nu inzetten dat de eisen die gesteld zijn vanuit de Kamer... wel meegenomen gaan worden in het pakket...

[0:20:09] is hij het met ons eens dat het Cypriotische voorzitterschap onbehoorlijk heeft gehandeld... en dat de onderhandelingen straks verder moeten gaan onder het eerst voorzitterschap.

[0:20:19] Voorzitter, en terwijl de Kamer moet vechten tegen deze vreselijke omnibus... die de gezondheid van mensen, dieren en milieus gaat... zit de staatssecretaris ondertussen te lobbyen voor een nieuw omnibus, maar nu voor de visserij.

[0:20:30] Voor een nieuwe afzwakking van regels die dieren, natuur en uiteindelijk onze toekomst...

[0:20:35] Voorzitter, dit is de wereld op zijn kop.

[0:20:38] Uit Europese evaluatie van het visserijbeleid blijkt dat bijna 40% van de visbestanden nog altijd wordt overbewist en de populaties niet zijn hersteld op een duurzaam niveau.

[0:20:48] Dit komt door gebrekkige implementatie en handhaving van regels door lidstaten.

[0:20:52] De staatssecretaris neemt geen enkele verantwoordelijkheid en wil in plaats daarvan afzwakking.

[0:20:57] Waarom denkt de staatssecretaris dat het antwoord op slechte naleving van regels bestaat uit het afzwakken van die regels?

[0:21:02] Je gaat voor mensen die steeds door rood rijden... toch ook niet het droodige stoplicht vervangen door een groene.

[0:21:09] Voorzitter, de sleepnetvisserij behoort tot de meest destructieve vormen van visserij.

[0:21:13] Zo verscheen er recent een onderzoek waarin werd aangestoond... dat vissen met een sleepnet het leven in de zeebodem van de Waddenzee verstoort...

[0:21:21] Kan de staatssecretaris vlak na de zomerreces een brief sturen naar de Kamer over welke gevolgen dit onderzoek heeft voor zijn beleid?

[0:21:28] Voorzitter, de rechter heeft gesteld dat de overheid geen sleepnetvisserij meer mag toestaan zonder vergunning voor de vissen op de doggersbank.

[0:21:36] Waarom procedeert de staatssecretaris en het kabinet tegen deze rechterlijke uitspraak die sleepnetvisserij verbiedt?

[0:21:41] Het is vreemd, omdat hij zelf in het vorige commissiedebat duidelijk zei dat de sleepnetvisserij pas vergunningen te verlenen als aangetoond is dat dit geen significante negatieve effect creëert.

[0:21:53] Waarom houdt hij zich niet gewoon aan de wet?

[0:21:55] Gaat de staatssecretaris binnen Europa pleiten voor een verdere beperking van sleepnetvisserij in beschermde natuurgebieden?

[0:22:03] We hebben het nog niet gehad over de grootste slachtoffers, de vissen.

[0:22:07] Ik wil de staatssecretaris een rapport van onder andere de dierenbescherming en dierencoalitie overhandigen...

[0:22:13] die concrete maatregelen noemt om vis- en welzijn te beschermen.

[0:22:16] Zoals al jaren geleden was aanbevolgd door de Raad van Dieren Aangelegenheden... waar nog steeds niets mee is gedaan.

[0:22:23] Kan de staatssecretaris vlak na zomerreces in een brief toelichten... hoe hij deze adviezen zal oppakken... en daarover met de schrijvers van het rapport in gesprek gaan?

[0:22:34] Voorzitter, want we zien gewoon dat de vissen lijden.

[0:22:37] Ze worden onverdoofd, opgescheurd.

[0:22:41] Ze stikken urenlang aan boord.

[0:22:45] Dat zijn dingen die je niet meer kan verantwoorden als Nederland.

[0:22:48] Neem nou maatregelen.

[0:22:49] Dus ik hoop een positieve reactie van de staatsvinders.

[0:22:51] Dank u wel.

[0:22:53] Dank u wel.

[0:22:55] En dan ga ik door naar de heer Gin Wiss van de ChristenUnie voor uw inbrenging in eerste termijn.

[0:22:58] Voorzitter, dank u wel.

[0:22:59] Wat heeft een jonge visser vandaag nog voor toekomst?

[0:23:02] Als je aan het begin van je werkzame leven staat, een schip wilt overnemen, misschien later ook wel het hele familiebedrijf wilt voortzetten, kun je er dan nog op vertrouwen dat er over 10, 20 jaar nog toekomst voor je is in de Nederlandse visserij?

[0:23:14] Dat in onze mooie vissersdorp de gemeenschap nog springlevend is en dat de eeuwenoude band met het water levend kan worden gehouden.

[0:23:21] Generaties vissers hebben door weer en wind hun brood verdiend en daarmee bijgedragen aan onze voedselvoorziening.

[0:23:26] En de ChristenUnie zet zich in voor hun perspectief.

[0:23:29] En dank aan de staatssecretaris voor de extra steun van deze sector in deze barre brandstoftijden.

[0:23:34] Hoe wordt dat geld op dit moment precies eigenlijk ingezet?

[0:23:36] Welke brandstofbesparende maatregelen ziet de staatssecretaris in de praktijk toegepast worden?

[0:23:41] En hoe wil hij in vervolg hierop ook de strijd voor de puls gaan vormgeven en winnen?

[0:23:47] Voorzitter, want het leven zorgt bij onze vissers.

[0:23:49] Bij eerdere subsidieregelingen is een deel van de vissers tussen de wal en het schip gevallen.

[0:23:54] Namelijk als je een vissersboot hebt, een kotter, die in het buitenland staat geregistreerd.

[0:23:59] Hun onderneming is gewoon in Nederland gevestigd en ze betalen ook hier belasting.

[0:24:03] Is dat verschil dan rechtvaardig?

[0:24:05] Kan de staatssecretaris toezeggen dat ook deze vissers aanspraak kunnen maken op deze subsidieregeling?

[0:24:10] Om de toekomst van de visserij veilig te stellen zijn we gebaat bij gezonde ecosystemen op zee.

[0:24:14] Beheerd met behulp van quota op basis van wetenschappelijk onderbouwde vangstadviezen.

[0:24:18] Ja, want om tot een goede afweging te komen moeten we bouwen op de wetenschap.

[0:24:23] De zee gedraagt zich niet volgens de tekentafels.

[0:24:25] Is weer barstig en voortdurend in beweging en iedere visser weet dat.

[0:24:28] En daarom moeten we oppassen voor de gedachte dat de natuur op zee maakbaar is.

[0:24:32] Of dat herstel altijd betekent terug naar een historisch of theoretische referentie.

[0:24:37] Terwijl in de tussentijd door allerlei externe factoren veel kan zijn veranderd.

[0:24:40] Graag een reflectie van de minister en dan wel de staatssecretaris hierop.

[0:24:44] Recent bleek dat de methode die veel wordt gebruikt, de zogenaamde BISI-methode, niet goed wetenschappelijk is onderbouwd.

[0:24:50] Deze methode gaat uit van een onrealistisch hoge referentiewaarde die nooit meer bereikt kunnen worden.

[0:24:57] De heer Vermeer had het er net ook al over.

[0:24:58] Mijn oproep is, laten we sturen op daadwerkelijk verbetering van natuur- en visstand.

[0:25:02] Vanmiddag kwam een brief van de minister waarin hij vooral zei, we gaan er nog wat langer over praten.

[0:25:07] Maar als een methode aantoonbaar niet wetenschappelijk is, is het dan niet beter om te zeggen, laten we deze methode even parkeren en voor nu overstappen op methoden die wel stevig wetenschappelijk zijn onderbouwd, zoals internationaal erkende modellen van ISIS of ISIS.

[0:25:19] Voorzitter, en zo worden de mogelijkheden voor vissers steeds verder beperkt.

[0:25:23] Onlangs kondigde de minister aan de hele Hollandse kust te verklaren tot een Natura 2000-gebied.

[0:25:29] Natuurlijk moeten we fatsoenlijk omgaan met onze kust.

[0:25:31] Maar is dit een effectieve en proportionele maatregel?

[0:25:34] En welke gevolgen heeft het voor de visserij, energieopwekking en recreatie?

[0:25:38] Waarom kan er in dit gebied niet worden uitgegaan van duurzaam medegebruik... waar historisch goede papieren voor zijn?

[0:25:44] De Noordzee is nu al de meest gereguleerde zee ter wereld.

[0:25:47] Is de maatregel echt nodig?

[0:25:49] En voorzitter, tenslotte, je zou het bijna vergeten... maar we praten vandaag ook over de inzet van de minister in de EU.

[0:25:54] Ik ben daarbij benieuwd naar de stimulering van ANLB onder het nieuwe GLB...

[0:25:58] Ik heb hier in het schriftelijk overleg EU-LVVN vragen overgesteld.

[0:26:03] De financiering vanuit het GLB voor ANLB en de ECO-regeling staat onder druk.

[0:26:07] En dat er wel inkomensteun in de vorm van hectarepremies makkelijker wordt gegeven.

[0:26:11] Is de minister bereid in EU-verband te pleiten voor het afschaffen of verlagen van de verplichte nationale cofinanciering voor artikel 10 maatregelen?

[0:26:18] En welke andere mogelijkheden ziet hij om in EU-verband te pleiten voor een eerlijke vergoeding voor agrarisch natuur en landgradsmeren?

[0:26:24] En tot zover voorzitter.

[0:26:26] Dank aan de heer Ginwis.

[0:26:27] Dan het woord aan de heer Jansen van de PVV.

[0:26:30] Voorzitter, de Nederlandse visserij, het fundament van onze kustgemeenschappen van Katwijk en Urk tot Zoutkamp, wordt momenteel systematisch zijn nek omgedraaid door verstikkende deken van Brusselse regels en bureaucratie.

[0:26:43] Wat de PVV betreft moet de prioriteit liggen bij onze eigen vissers en onze voedselsoevereiniteit, niet bij de dramatische groene hobby's van Eurocommissarissen.

[0:26:51] Laten we kijken naar de herziende controleverordening.

[0:26:54] Vanaf januari 2026 wordt elke gram vis die uit het water komt digitaal geterroriseerd.

[0:27:00] De 50 kilogram vrijstelling voor het lochtboek verdwijnt.

[0:27:03] Elke trip moet tot in het absurde detail geregistreerd worden.

[0:27:06] En als dat niet genoeg is, dreigt Brussel vanaf 2028 met verplicht cameratoezicht aan boord.

[0:27:12] De PVV vindt het een ongekende schenning van de privacy van onze vissers.

[0:27:16] Waarom worden hardwerkende ondernemers behandeld als potentiële criminelen die 24-7 in de gaten gehouden moeten worden?

[0:27:22] Is de staatssecretaris bereid dit Big Brother-beleid in Brussel te blokkeren?

[0:27:27] De evaluatie van het MFA-fonds is vernietigend.

[0:27:29] De uitvoeringskosten zijn erg hoog en het bereik voor innovatie in de visserij is bedroevend laag.

[0:27:35] Miljoenen gaan op aan IT-projecten voor handhaving en administratie terwijl de vloot krimpt.

[0:27:40] Kan de staatssecretaris uitleggen waarom we überhaupt nog aan dit fonds meedoen als geld vooral naar ambtenaren en computers gaat in plaats van naar de vissersvloot?

[0:27:48] Dan de Pulscore-visserij.

[0:27:50] Een Nederlands succesverhaal wordt door Brussel opgeofferd op het altaar van Frans protectionisme.

[0:27:55] We spreken nu over kiwi-kuilen en andere alternatieven terwijl de meest duurzame techniek op de plank ligt te verstoffen.

[0:28:01] Is dit kabinet al bezig met herintroductie af te dwingen en welke landen staan hier voor open?

[0:28:06] Graag een update waar we nu staan.

[0:28:08] Ook wil ik het hebben over de visie of voedsel uit zee.

[0:28:10] Er wordt gesproken over een multifunctionele zee waar visserij moet wijken voor windparken en natuurgebieden.

[0:28:16] De PVV ziet een toekomst waarin de visserij de hoofdrol speelt.

[0:28:19] Niet één waar ze moet wijken voor groene gekkies en onrendabele duurzaamheid.

[0:28:23] Als zo doorgaat worden we voor onze vis volledig afhankelijk van import van kweeksalm of Aziatische garnalen.

[0:28:30] Is er in 2050 nog plek voor een trotse, onafhankelijke Nederlandse vissersvloot of in dit kabinet slechts de begrafenis van de sector aan het regisseren?

[0:28:38] Voorzitter, ruim een week geleden ben ik op werkbezoek geweest bij het bedrijf Cornelis Vrolijk in Scheveningen.

[0:28:44] Een mooi familiebedrijf dat sinds 1880 actief is.

[0:28:48] We hebben gesproken over wat hun bezighoudt en welke kansen en bedreigingen zij zien.

[0:28:52] Daarnaast heb ik ook gesproken met vertegenwoordigers van de pelagische visserijsector.

[0:28:56] Er is onduidelijkheid of de steunmaatregelen vanwege de toonrokenprijs van diesel ook voor deze ondernemers gaat gelden.

[0:29:03] Daarnaast zijn hun visquota onnodig lager geworden omdat de EU heeft zitten slapen toen Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, de Verreur en IJsland een groter aandeel van de makreelquota opeisten.

[0:29:14] Graag een reactie op beide punten door de staatssecretaris.

[0:29:17] Het kan toch niet zo zijn dat hij de laatste drie familiebedrijven aan hun lot overlaat?

[0:29:22] De mosselkwekers in de Oosterschelde hebben te maken gehad met massale sterfte.

[0:29:26] En wat doet Nederland?

[0:29:27] We vragen toestemming aan Brussel om huur kwijt te schelden.

[0:29:30] En Brussel zegt simpelweg nee, want de oorzaak is onbekend.

[0:29:34] Kunnen we nog helemaal niets meer zelf beslissen?

[0:29:36] De geboden energie-efficiëntieregeling is een doekje voor het bloeden dat de acute financiële nood niet oplost.

[0:29:43] Als laatste de garnalensector.

[0:29:44] Zij wordt geconfronteerd met de saneringsregeling die feitelijk de vernietiging van een derde van de vloot betekent.

[0:29:50] Ondertussen worden de vissers die overblijven gedwongen tot investeringen in blackbox-systemen en SCR-catalysatoren, terwijl ze niet eens weten of hun natuurvergeling standhoudt bij de rechter.

[0:30:00] Het is vissen in totale onzekerheid.

[0:30:03] De PVV eist dat de voedselzekerheid zwaarder weegt dan de dwingende eisen van de habitatrichtlijn die onze visgronden en visvrije zones verandert.

[0:30:11] Graag een reactie van de staatssecretaris.

[0:30:19] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:30:21] Het is op de kop af 2,5 jaar geleden dat mijn voorganger Roelof Bischop het visserijdossier overdroeg, maar de visserij liet hem echter niet los.

[0:30:29] De mooie uitvoeringsagenda voedsel uit zee, die onder zijn lijn tot stand is gekomen, vraagt om actie.

[0:30:34] Een hoofdpunt is het borgen van ruimte voor voedselwinning uit zee, op zee.

[0:30:38] Een dikke streep daaronder.

[0:30:39] Hoe gaat het kabinet daaraan bijdragen?

[0:30:41] De druk op Noordzeevisserij is enorm.

[0:30:44] Tot 2030 is er al 10 tot 15 procent vangst- en inkomensverlies.

[0:30:48] Het aantal windparken neemt daarna alleen maar verder toe.

[0:30:51] Nu wil de minister ook nog de hele Hollandse kust aanwijzen als vogelrichtlijngebied.

[0:30:55] Hier maak ik me grote zorgen over.

[0:30:58] Wat gaat dat betekenen?

[0:31:00] Deze vraag stel ik tegen de achtergrond van een dieperliggend probleem die al het natuurbeleid raakt.

[0:31:04] Of het nu om het Waddenzee-beheerplan gaat of de Doggersbankvergunningen.

[0:31:08] Te vaak wordt het theoretische maxima als uitgangspunt genomen... waardoor de visserij als bad guy snel aan het kortste eind trekt.

[0:31:17] Dit werd recent heel scherp neergezet door professor Van der Meer.

[0:31:20] Nederland grijpt vaak naar de zogenaamde BISI-methodiek om zee-ecosystemen te beoordelen.

[0:31:25] Het jaar waarin de meeste exemplaren van een soort werden aangetroffen is dan de referentie.

[0:31:30] Wetenschappers geven aan dat je ook kunt kiezen voor een gemiddelde waarde.

[0:31:34] In het eerste geval scoren vissoorten zeer ongunstig...

[0:31:37] In het tweede geval scoren ze matig ongunstig en bijna groen.

[0:31:41] De minister lijkt het weg te wuiven.

[0:31:43] Ja, het staat hier minister, maar het gaat in dit geval ook over de staatssecretaris.

[0:31:47] Maar in de praktijk maakt dit wel het verschil.

[0:31:48] Vorig jaar ging een vergunning onderuit, mede vanwege de overstap op de BISI-methodiek, waardoor de rechter veronderstelden dat sprake was van verslechtering.

[0:31:55] Dit zat helaas ook zo in de Habitat-richtlijn-rapportage.

[0:31:59] Herkennen de bewindslieden de impact van dit soort beslissingen?

[0:32:02] En hoe gaan ze zorgen voor een meer realistische koers?

[0:32:05] Kortom, hoe gaat het kabinet de ruimte voor voedselwinning op zee borgen op papier...

[0:32:11] En in de praktijk.

[0:32:13] Dan de nadoelcompensatie voor pulsvissers.

[0:32:15] De staatssecretaris buigt zich naar de rechtelijke uitspraken over nadoelcompensatie voor ex-pulsvissers.

[0:32:20] Zij hadden geïnvesteerd in de toekomst, maar kregen de pin op de neus.

[0:32:24] Hoe gaat de staatssecretaris dit oppakken?

[0:32:26] Wanneer horen deze vissers meer?

[0:32:28] En kan de staatssecretaris ons ook even meenemen in zijn aanpak om in Europa de pulsscore weer bespreekbaar te maken?

[0:32:35] Goed dat hij zich inzet voor een beter werkbaar Europees visserijbeleid.

[0:32:40] Ik zie dat Brussel fors wil bezuinigen op het Visserijfonds.

[0:32:43] Tegelijkertijd worden innovaties als de pulscore en vissers gedwarsboomd.

[0:32:47] En is modernisering van de vloot nodig?

[0:32:50] Gaat de staatssecretaris deze discrepantie aankaarten?

[0:32:55] Op kotters werken ook buitenlandse werknemers, omdat Nederlandse jongeren de visserij steeds minder aantrekkelijk vinden.

[0:33:00] Groot knooppunt is dat buitenlandse werknemers voor werk binnen de 12-mijlzone een tewerkstellingsvergunning moeten hebben.

[0:33:07] Dat zorgt voor gedoe en onzekerheid.

[0:33:09] Andere scheepvaartsectoren hebben een vrijstelling.

[0:33:12] Wil het kabinet dit ook voor de visserij regelen?

[0:33:16] Dan komen we bij de rivierkreeft.

[0:33:17] Die moeten op grote schaal weggevangen kunnen worden.

[0:33:20] En de staatssecretaris gaat naast beroepsvissers ook waterschapsmedewerkers ruimte geven om het selectief vistuig rivierkreeften te vangen.

[0:33:28] Ook dan komen waterschappen handen tekort.

[0:33:31] Wordt met hen gekeken naar ruimte om onder voorwaarde hobbyvissers in te schakelen.

[0:33:35] Want ik mis hier het urgentiebesef.

[0:33:38] Tot slot, voorzitter, de landbouw.

[0:33:40] Brussel heeft het budget in de landbouwcrisisreserve bijna verdubbeld.

[0:33:44] Hoe gaan de bewinsten ervoor zorgen dat de Nederlandse boeren hier gebruik van kunnen maken?

[0:33:48] Voor de langere termijn heeft Brussel minder op met de landbouw.

[0:33:51] Zo wil de Europese Commissie het budget voor producentenorganisaties te lasten laten komen van de nationale GLB-envelop.

[0:33:58] Gaat de minister dit voorkomen?

[0:34:00] De SGP heeft daarnaast grote moeite met de grootschalige import van kooieieren uit de Oekraïne.

[0:34:05] Het is een ongelijk speelveld voor onze pluimveehouders.

[0:34:08] Het land verdient steun, maar dan graag op een andere manier.

[0:34:11] Dit is geen fair trade.

[0:34:12] Wil de minister dit aankaarten?

[0:34:14] Tot zover.

[0:34:15] Dank aan de heer Vlag.

[0:34:17] De heer Bosma.

[0:34:18] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:34:21] Voorzitter, mensen vissen al tienduizenden jaren en wat ons betreft gaan ze er ook nog tienduizenden jaren mee door.

[0:34:27] Op zee en op onze binnenwater.

[0:34:30] Ten eerste even complimenten voor de inzetten voor de pulsvisserij.

[0:34:33] Het is heel goed dat het nu serieus weer wordt opgepikt.

[0:34:36] Het blijft natuurlijk te zot voor woorden dat die techniek niet zou kunnen.

[0:34:39] Het is gewoon beter voor de natuur.

[0:34:40] Het bespaart energie.

[0:34:41] Het is ook beter voor de vissers.

[0:34:42] Dus dat moet gewoon terug.

[0:34:45] Ja, dan nog even over de onderhandelingen die nu gaande zijn tussen EU en Mauritanië.

[0:34:48] Dat dreigt dus nu niet goed te gaan.

[0:34:51] Hoe gaat het staat tegen het huis ervoor zorgen dat daar een goede deal uit rolt, ook voor Nederlandse vissers, met voldoende vangstmogelijkheden en ook goede zones voor ons?

[0:34:59] Dat vergt nu aandacht.

[0:35:00] Dan over de historische havens, de aanlandhavens.

[0:35:03] Ja, er is dus een heel stel havens waar al heel lang gewoon vis elke week wordt gelost.

[0:35:09] Maar waar er een paar maanden geleden opeens werd besloten dat dat niet meer kon en begon het boetes te regenen.

[0:35:16] Ja, en natuurlijk heeft daarover een motie ingediend...

[0:35:19] Maar nu wordt nog steeds een aantal havens dus afgewezen.

[0:35:21] Die zouden dan niet voldoen aan de regels en dan zouden vissers maar gewoon moeten doorvaren.

[0:35:25] Maar soms door wind en weer op het IJsselmeer kan dat dus niet.

[0:35:28] Of is dat gewoon gevaarlijk?

[0:35:29] En waarom zou je eigenlijk niet gewoon vis mogen lossen in Holward, Makkum of Stavoren?

[0:35:35] Ik wilde graag de staatssecretaris verzoeken om...

[0:35:37] Ja, hierover nogmaals in gesprek te gaan met de vissers die het betreft.

[0:35:40] Volgens mij kun je hier gewoon uitkomen.

[0:35:42] Dan over de paling.

[0:35:43] Het blijft natuurlijk een fascinerende vis.

[0:35:45] Aristoteles vroeg zich af hoe hij zich in hemels naar een woord plant.

[0:35:47] Dus 2000 jaar was dat een mysterie.

[0:35:49] Eigenlijk nog steeds een mysterie.

[0:35:51] Maar we moeten er hoe dan ook voor zorgen dat hij zich natuurlijk gaat herstellen.

[0:35:54] En dat kan alleen als die migratieroutes gewoon op orde zijn.

[0:35:59] En het lijkt er dus nu op dat veel van die palingen worden geknakt.

[0:36:02] Mechanische schade door schroeven en gemalen.

[0:36:05] Dat blijkt uit observaties van de sportvisserij.

[0:36:07] Dus wordt dat nu onderzocht?

[0:36:08] Kan de statiek dat meenemen?

[0:36:10] Je moet zoveel mogelijk van die obstakels verwijderen.

[0:36:14] Dus kan dat worden meegenomen in de uitvoering van onze motie daarover eerder?

[0:36:16] En ook überhaupt de invloed van waterbeheerkunstwerken... op de overleving ook van de schieraal.

[0:36:22] Dan de aanwijzing van de Hollandse Custos Natura 2000-gebied.

[0:36:26] Ik heb geen duidelijke onderbouwing daar nog van gezien.

[0:36:28] Ik heb twee stukken daarvan gelezen.

[0:36:30] Dat zou dus verplicht zijn op grond van een vogelrichtlijn.

[0:36:33] Ik wil graag daar een second opinion over.

[0:36:34] Ik denk dat het sowieso goed is om dat niet ter inzage te leggen... dat ontwerpbesluit voordat de Kamer zich daarover heeft kunnen buigen...

[0:36:42] En ik vind sowieso dat er dan een extra lange periode zou moeten komen... als het al ter inzijgen wordt gelegd.

[0:36:47] Maar goed, laten we het eerst in de commissie bespreken.

[0:36:49] Ik vind ook sowieso dat we het natuurplan ook even met deze commissie moeten bespreken... voordat het definitief naar Europa gaat.

[0:36:55] En de hele discussie over de staat van de natuur in de Waddenzee en elders... het is gewoon heel terug dat daar dingen zo op scherp worden gesteld... dat de vissers en de natuurorganisaties zo tegenover elkaar komen te staan.

[0:37:06] Dat is ook gewoon onnodig.

[0:37:07] Je moet daar gewoon met elkaar kunnen uitkomen.

[0:37:09] Maar dan moet je dus wel natuurdoelen en referenties opstellen die realistisch zijn en ook goed duidelijk en transparant zijn wat nou de politieke keuzes zijn.

[0:37:17] En ik blijf herhalen, je moet onderscheid maken dus wat nou juridisch verplicht is, unierechtelijk en wat aanvullende wensen zijn.

[0:37:23] En dat zit dus ook in hoe je die referentiewaarde vaststelt.

[0:37:25] Dus ik wil graag daar een reactie op.

[0:37:27] Ook inderdaad de bici methode, maar ook wat men heeft vastgesteld voor de Waddenzee, dus voor verschillende vissen.

[0:37:32] Waarom kies je nou dan de maxima uit die tijdreeksen voor zoveel soorten?

[0:37:35] Waarom doe je dat?

[0:37:36] Hoe doen andere landen in Europa dat?

[0:37:38] Welke methodes gebruiken ze daar?

[0:37:41] En ik denk dat het uiteindelijk ook een politieke keuze is hoe je die precies vaststelt.

[0:37:44] Het is niet dat er één neutrale wetenschappelijke keuze is welke referentiewaardes je gebruikt.

[0:37:49] Daar moet je nu eenmaal gezien de juridische gevolgen ook met elkaar over in gesprek.

[0:37:53] Dus ik wil ook het verzoek neerleggen om dat heel transparant en duidelijk aan ons voor te leggen.

[0:37:57] Welke keuzes worden gemaakt en welke eventuele andere keuzes daar mogelijk zijn.

[0:38:02] Tot zover.

[0:38:03] Dank u wel voorzitter.

[0:38:08] Voor de VVD staat voorop dat natuurherstel zorgvuldig, proportioneel en op basis van robuste wetenschappelijke inzichten moet plaatsvinden.

[0:38:15] Recent heeft hoogleraar Jaap van der Meer, hij is al een aantal keren genoemd vandaag, tijdens een rond de tafelgesprek aandacht gevraagd voor de wijze waarop de ecologische toestand van de Noordzee wordt beoordeeld.

[0:38:25] Daarbij plaatst hij kanttekeningen bij de BC-methode, die onder meer wordt gebruikt binnen het natuurherstelbeleid.

[0:38:31] En wees hij op andere indicatoren.

[0:38:33] De VVD heeft vandaag kennisgenomen van de reactie van de minister op de position paper van de heer Van der Meer.

[0:38:39] En de minister geeft aan dat hij aanleiding ziet voor een vervolgd traject rondom de wetenschappelijke onderbouwing van de indicator.

[0:38:46] Kan de minister vertellen welke concrete vragen hij in het aangekondigde volgtraject wil gaan onderzoeken en hoe borgen de staatssecretaris en de minister dat beleidscursus worden gebaseerd op zo'n volledig mogelijk wetenschappelijk beeld?

[0:39:02] Dat is in onze ogen toch wel de essentie van het beleid.

[0:39:06] Daarnaast ziet de VVD kansen om de kennis en praktijkervaring van de vissers beter te benutten.

[0:39:10] Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om de visserijsector zelf nadrukkelijker te betrekken bij de monitoring van visbestanden en de staat van de natuur op zee?

[0:39:22] Voedselzekerheid.

[0:39:23] Vis, schaal en schelpdieren vormen een hoogwaardige bron van eiwitten en essentiële voedingsstoffen en kunnen een belangrijke rol spelen in een toekomstbestendige voedselvoorziening.

[0:39:32] De seafood sector, zo noemen ze zichzelf, beschikt over veel kennis en innovatiekracht.

[0:39:37] Juist in een wereld waar voedselzekerheid steeds belangrijker en actueler wordt, verdient deze sector wat de VVD betreft een volwaardige plaats in het bredere debat over voedselvoorziening van de toekomst.

[0:39:47] Daarom vraagt de VVD, de staatssecretaris, welke mogelijkheden hij ziet om seafood nadrukkelijker te betrekken bij toekomstige analyses, scenario's en rapportages over voedselzekerheid.

[0:39:57] Tot nu toe komt deze sector daar eigenlijk niet in voor.

[0:40:02] De Nederlandse ondernemers in de groente- en fruitsector ontvangen een EU subsidie voor gezamenlijke investeringen in kwaliteit en verduurzaming.

[0:40:10] In 2025 ging het om een bedrag van 165 miljoen euro betaald uit een apart Europees potje los van het Nederlandse GLB-budget.

[0:40:19] De VVD kijkt kritisch naar het voorstel van de Europese Commissie om deze steun voortaan te financieren uit het nationale GLB-budget.

[0:40:28] Deelt de minister deze zorg dat dit voorstel te kosten kan gaan van andere onderdelen van het GLB en zij bereidt zich in Brussel in te zetten voor een behoud van een aparte Europese financiering voor deze steun?

[0:40:40] Daarna is een laatste kopje over kunstmest.

[0:40:43] De spanningen in het Midden-Oosten laten zien hoe kwetsbaar onze voedselproductie kan zijn voor geopolitieke ontwikkelingen.

[0:40:49] Hogere energieprijzen werken direct door aan de kosten van kunstmest en raken daarmee niet alleen de Nederlandse boeren, maar uiteindelijk iedere consument in Nederland.

[0:40:56] De VVD vindt het daarom positief dat de Europese Commissie kijkt naar de inzet van de landbouwcrisisreserve.

[0:41:03] Voor Nederland gaat het om een bedrag van circa 23 miljoen euro.

[0:41:06] Het is van belang in onze ogen dat deze eventuele steun snel en uitvoerbaar bij onze boeren terechtkomt.

[0:41:12] Voor de VVD lijkt een uitkering via de basisbetaling een logische route.

[0:41:17] Dat is eenvoudig, uitvoerbaar en met beperkte administratieve lasten, zowel voor de boeren als voor de RVO.

[0:41:22] Kan de minister aangeven hoe hij hierover denkt?

[0:41:25] Dank u wel.

[0:41:27] Met veel dank aan de heer Meunerkamp, mevrouw Feninga Beemsterboer van D66.

[0:41:31] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:41:33] Nou, we hadden al geconstateerd dat visserij een groot onderdeel is van de agenda in de komende Landbouw en Visserijraad.

[0:41:39] En daarom zoom ik daar in mijn bijdrage ook op in.

[0:41:42] Want Nederland is een land van visserij.

[0:41:44] Al eeuwenlang varen Nederlandse vissers de zee op.

[0:41:46] Meerdere van ons hebben dat al genoemd.

[0:41:49] Maar Nederland is ook een land van verandering, van innovatie.

[0:41:53] Ook al genoemd.

[0:41:54] En waar wij ooit nog met een hengel of een klein roeibootje te werk gingen, varen nu hyper-efficiënte boomkorkotters.

[0:42:01] Helaas is dit niet zonder gevolgen voor de natuur.

[0:42:03] En daarom is het nu hoog tijd om onze innovatiekracht in te zetten voor een duurzame toekomst van de visserij.

[0:42:09] Juist zodat we over 100 jaar nog steeds de Noordzee op kunnen varen en met een net vol vis terug kunnen keren.

[0:42:15] Er zijn ook veel vissers aan de slag om dit waar te maken.

[0:42:19] Ik sprak vorige week met Stefan, een jong visser uit de kop van Noord-Holland.

[0:42:23] Hij komt uit een familie die al meer dan 200 jaar vist en wil dat graag doorzetten, maar wel op een toekomstbestendige manier, zodat ook zijn kleinkinderen visser kunnen worden, mocht ze dat zouden willen.

[0:42:34] Stefan en met hem talloze andere jonge vissers staan te popelen om te werken aan de visserij van morgen.

[0:42:39] En laten we hen dan ook de kans bieden dit mogelijk te maken.

[0:42:42] En daarom wil ik het precies daarover hebben.

[0:42:45] De visserij van morgen, het contingentenstelsel en de kansen van innovatieve aquacultuur.

[0:42:51] We moeten deuren openen in plaats van sluiten voor innovatieve vissers zoals Stefan.

[0:42:56] Het is dus belangrijk om verdere innovatie te stimuleren en het gebruik van bestaande duurzame visserijtechnieken aan te moedigen.

[0:43:03] Het belangrijkste hierbij is dat innovatieve vissers voldoende zekerheid krijgen dat in de visserijvloot van de toekomst er ook voldoende plek voor hen is.

[0:43:11] Wat is in de visie van de staatssecretaris de optimale verdeling van verschillende voedselbronnen uit zee en hoe stuurt hij hierop?

[0:43:17] En hoe stimuleert de staatssecretaris dat visserijtechnieken die een kleinere ecologische impact hebben, een groter aandeel van onze vangst op zullen leveren ten opzichte van schadelijke technieken als bodemberoerend visserij?

[0:43:30] Voorzitter, om deze weg naar een duurzamer visserijsysteem vorm te geven, zijn bepaalde veranderingen nodig.

[0:43:36] En de staatssecretaris werkt aan de broodnodige herziening van het huidige Nederlandse systeem voor visrechten, oftewel het contingentenstelsel.

[0:43:45] Deze herziening biedt dan ook een perfecte kans om zulke veranderingen teweeg te brengen en echte kansen te creëren voor een nieuwe generatie vissers.

[0:43:53] En hierover heb ik ook een aantal vragen.

[0:43:54] Ja, voordat u die vraag stelt, heeft u een interruptie van de heer Vlag?

[0:43:59] Ja, voorzitter, een beetje een open deurvraag eigenlijk, maar ik stel hem toch.

[0:44:02] Want ik luisterde goed naar het betoog van mevrouw Vellenga over de bodemberoerende visstechnieken.

[0:44:08] Ik ga dus vanuit dat ook D66 de Pulscore als dé innovatie waar we voor moeten strijden ook in Nederland zien, ook binnen Europees verband.

[0:44:17] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:44:18] Die had ik wel een beetje verwacht natuurlijk.

[0:44:20] En Pulscore is een innovatie, is niet de enige innovatie die mogelijk is.

[0:44:28] Dus wij zien dit echt als een stap binnen een programma van steeds meer innovatievere en duurzame visserijtechnieken.

[0:44:37] Maar pulscore visserij brengt nog steeds schade aan aan de zeebodem.

[0:44:43] Er zijn nog steeds heel veel dingen op aan te merken.

[0:44:45] Dus we willen graag dat het daar niet stopt.

[0:44:49] Maar dat we ook verder kijken van wat kunnen we nou echt doen om te zorgen dat je echt voor de langere tijd duurzame visie kan neerzetten voor die visserij.

[0:44:57] Die stopt niet bij de pulscore.

[0:45:00] De heer Vlag.

[0:45:00] Nou, toch minder een open deur dan ik had gehoopt, want hier ligt al een innovatie die al klaar is.

[0:45:07] Die is zeer tot frustratie eigenlijk bijna met traumatische gevolgen op de plank komen te liggen in visserijgemeenschappen.

[0:45:13] En om überhaupt nog te praten over innovatie, zul je toch de eerste no-brainer van die plank af moeten halen.

[0:45:19] Dus je zult moeten kijken, nou, dit is zo beperkt bodemberoerend en een enorme besparing op brandstof.

[0:45:26] Laten we dit dan in ieder geval eerst doen.

[0:45:27] En dat je daarna niet stopt met nadenken, prima.

[0:45:29] Maar zullen we gewoon met elkaar afspreken dat we deze innovatie als speerpunt ook in onze Europese lobby inzetten?

[0:45:37] Dank u wel, voorzitter.

[0:45:40] Ik herhaal, voor ons kan dat wel echt alleen als we ook zicht hebben van hoe gaan we dan al verder denken.

[0:45:46] En dat het traumatisch was, dat snap ik, want vissers hebben hierin geïnvesteerd.

[0:45:52] We hebben als Nederland natuurlijk ook zelf een beetje meer ruimte genomen en het is ook wel een beetje voor onszelf verpest daarin.

[0:45:59] Daar hebben we wat goed in te maken, maar als stap naar een meer duurzame visserij staan wij hier voor open.

[0:46:08] Dan ga ik naar de heer Ginwis, want die heeft ook nog een vraag voor, oh meneer Vlag, voor zijn derde interruptie, prima.

[0:46:13] Nou, ik wilde hem afronden, voorzitter, met de opmerking dat het is maar een kleine sector.

[0:46:17] En als we hier geen comfort opbieden, als we dit niet gewoon weer terughalen als echt het vis-ei van Columbus, dan gaat er in die sector nooit meer bereidheid komen om te innoveren.

[0:46:27] Want als het zo makkelijk onder je vandaag getrokken kan worden, waarom zou je dan nog als kleine sector zo je nek uitsteken en op zoek gaan naar nieuwe technieken?

[0:46:33] Dus ik denk dat het zelfs randvolwaardelijk is om te komen tot innovatie in de toekomst.

[0:46:40] Dat was een statement, ja.

[0:46:42] Heel goed.

[0:46:43] Meneer Gimmis, statement of vraag?

[0:46:45] Ja, voorzitter.

[0:46:46] Ik aansluit het op de collega Vlag.

[0:46:47] Ik vind de reactie van collega Vellinga wat terughoudend.

[0:46:51] Besef ze wel dat hier 35 jaar onderzoek in zit in de PULS-score.

[0:46:55] Dat er inmiddels, nadat de pulscore helaas door Europa uit kinderszinnen is verboden door het Europese parlement, dat er nog maar enkele tientallen boomcorkotters resteren.

[0:47:06] Dat als we deze innovatie niet omarmen, dat we eigenlijk het nakijken hebben dat straks de operatie misschien geslaagd is van mevrouw Velliga, maar de patiënt overleden.

[0:47:19] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:47:21] Kijk, daar gaan we natuurlijk niet voor, voordat de patiënt overleden is.

[0:47:24] Maar dat u dit zegt, er heeft 35 jaar onderzoek ingezeten, laat ook zien hoe belangrijk het is dat we nu met z'n allen echt gaan inzetten op een bredere toekomstvisie en een lange termijn toekomstvisie.

[0:47:37] En dat hoor ik meerdere mensen hier zeggen.

[0:47:39] Als wij toekomst willen voor de visserij, dan moeten we ontwikkelen.

[0:47:42] En dan moet het dus niet 35 jaar gaan duren voordat de nieuwe ontwikkelingen ook daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht.

[0:47:49] En daar pleit ik hiervoor.

[0:47:51] En dan niet alleen stoppen bij de ontwikkeling die we al hebben en denken, mooi, die hebben we.

[0:47:56] Laten we dat gaan inzetten en dan gaan we rustig nog eens 35 jaar nadenken.

[0:48:00] Nee, er moet een lange termijn visie komen te liggen waarvan pulsvisserij een stap op de ladder is, maar niet het einde van de ladder.

[0:48:07] Ja, voorzitter.

[0:48:10] Natuurlijk is het niet het einde van alles.

[0:48:12] En moeten we niet op onze lauwe rusten.

[0:48:15] Net zolang tot die pulscore weer terug is.

[0:48:17] Wat ik alleen waar ik begrip voor vraag bij mevrouw Venninga.

[0:48:20] En ook iets meer mee wil geven in haar afweging.

[0:48:23] Het is niet eenvoudig om in zo'n kleine sector een innovatieprogramma draaiende te houden en daar animo voor te houden.

[0:48:30] Want vissers, er zijn er maar een paar meer, die moeten op hun schip van allerlei zaken toestaan.

[0:48:35] Terwijl ze, als ze dan op een gegeven moment een succesvolle innovatie hebben, wat dus geen sinecure is, blijkend is de 35-jarige ontwikkeling van die pulscore.

[0:48:44] En dan vervolgens wordt het bij de handen afgebroken, want dan is er een of andere autoriteit, in dit geval het Europese parlement, die het werk onmogelijk maakt.

[0:48:51] Maar iets meer van dat besef hoe ingewikkeld het is om in zo'n kleine sector nog een grensverleggende nieuwe innovatieroute te beginnen.

[0:48:59] Als je die oude innovatie die fantastisch is niet mag toepassen.

[0:49:04] Dat is denk ik wel wat ik mee wil geven aan D60 en ook aan het kabinet.

[0:49:07] Om met extra visie en vaart te blijven strijden voor oude innovaties die er al zijn.

[0:49:12] En nieuwe innovaties die we nog niet kennen.

[0:49:16] Dank u wel voorzitter.

[0:49:19] Ik hoorde hier ook meer een statement dan een vraag.

[0:49:22] Maar de heer Griemwis vindt mij aan zijn zijde in het besef dat dit een kleine sector is die een grote ontwikkeling door heeft te maken.

[0:49:29] Dat zien wij ook.

[0:49:30] En juist daarom is het zo belangrijk dat wij als...

[0:49:33] overheid ook hier de juiste randvoorwaarden voor gaan scheppen.

[0:49:37] Maar ik pleit hier nogmaals wel dat we daar echt breed naar kijken.

[0:49:40] Dat we die jonge, innovatieve vissers die ook buiten de gewaande paden durven te denken.

[0:49:45] Die ook durven te denken van niet alleen in wat we hadden en hoe kunnen we daar aan sleutelen zodat we het zoveel mogelijk kunnen houden, denken.

[0:49:53] Maar die ook denken, wat als ik het nou helemaal anders ga doen?

[0:49:56] Wat heb ik dan nodig?

[0:49:57] Wat moet er dan mogelijk worden gemaakt?

[0:49:59] En dat sluit maar ook bij de oproep richting de staatssecretaris.

[0:50:03] Hoe kunnen we dat nou mogelijk gaan maken?

[0:50:05] Hoe kunnen we zorgen dat we dat vanuit Den Haag gaan ondersteunen?

[0:50:08] Zodat die visserij echt een supermooie toekomst tegemoet kan gaan.

[0:50:13] Het gaat hier heel vaak over de vissers.

[0:50:22] En dat is terecht uiteraard.

[0:50:25] Maar het gaat eigenlijk nooit over de vissen.

[0:50:28] Toch wel de slachtoffers.

[0:50:28] Er worden ongeveer 4 miljard vissen per jaar gevangen door de Nederlandse vissers.

[0:50:33] En dat gebeurt met brute kracht.

[0:50:35] Ze worden ook onverdoofd, opgesneden.

[0:50:37] De ruggrat van de hersenen gescheiden.

[0:50:40] Ze stikken langzaam, soms urenlang aan boord...

[0:50:43] Vreselijk.

[0:50:44] En we hebben van onze eigen Raad van Dieren aangelegen geleden te horen gekregen dat daar echt gewoon meer wettelijke bescherming om moet komen.

[0:50:51] Kan ik deze zestig aan onze zijde vinden om de staatssecretaris op te roepen om nu echt wel na al die jaren wachten en eigenlijk weinig doen met maatregelen te komen om die vissen eindelijk een keer te gaan beschermen?

[0:51:02] Mevrouw Villinga, Bemseborg.

[0:51:04] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:51:06] Ik denk dat dit is voor mij onderdeel van die ontwikkeling die we in de visserijsector zien.

[0:51:11] En ik vind het heel mooi dat Partij voor de Dieren bij monden van lid Kostic hier ook zo nadrukkelijk om vraagt.

[0:51:17] Ik vind ook dat de staatssecretaris hier ook al op heeft aangegeven van ik wil hiernaar kijken.

[0:51:23] Dus dit lijkt me iets heel moois om aan te moedigen en kijken hoe we dat ook diervriendelijker kunnen maken, die visserijsector.

[0:51:33] Dan ga ik verder.

[0:51:34] In 2022 is de herziening van het contingentenstelsel aangekondigd.

[0:51:40] Op welke termijn verwacht de staatssecretaris dat deze herziening volledig uitgevoerd kan worden?

[0:51:45] Kan de staatssecretaris toezeggen het nieuwe contingentenstelsel vorm te geven op een wijze die een toekomstbestendige visie realiseert en meer kansen biedt voor duurzame en innovatieve vissers?

[0:51:55] Is de staatssecretaris bereid om in het nieuwe contingentenstelsel expliciet ruimte te bieden voor vissers die experimenteren met nieuwe technieken om zo innovatie te stimuleren?

[0:52:06] Dan nog even aquacultuur.

[0:52:08] Nederland is een land van verandering en het is dan ook aan ons om deze kracht in te zetten op nieuwe duurzame manieren om voedsel uit zee te krijgen.

[0:52:16] Ik ben ook blij te horen dat de staatssecretaris de subsidiemodule voor innovatie in de aquacultuursector heropent, maar volgens mij kunnen we nog meer doen.

[0:52:24] Daarom ook nog deze vraag aan de staatssecretaris.

[0:52:27] Op welke wijze werkt de staatssecretaris samen met andere Noordzeelanden ter bevordering van de innovatieve aquacultuursector?

[0:52:34] En aquacultuur en passieve visserij in windparken hebben naast een economische kant vaak ook een positieve en natuurversterkende impact die we zouden moeten stimuleren, onderzoekt de staatssecretaris in dat kader of deze sectoren in aanmerking kunnen komen voor aanvullende Europese subsidies voor natuurherstel.

[0:52:51] Om de visserij voor de toekomst te behouden, moeten we veranderen en ontwikkelen.

[0:52:55] En een nieuwe generatie vissers, zoals Stefan, staan klaar om deze veranderingen te maken.

[0:53:00] Laten we hen daar ook vooral zo goed mogelijk bij ondersteunen.

[0:53:03] Dank u wel, voorzitter.

[0:53:05] Top getimed van mevrouw Vellinger.

[0:53:08] We waren niet dat u nog een interruptie heeft, want dit kost iets.

[0:53:11] En dat is haar laatste interruptie.

[0:53:13] Ja, dank u wel.

[0:53:15] Misschien heb ik het gemist, hoor.

[0:53:16] Maar we hebben natuurlijk het nieuws gekregen dat het kabinet...

[0:53:20] In broek gaat tegen de uitspraak van de rechter over de vergunningen voor streepnetvisserij bij de tochersbank.

[0:53:28] En nu weten we ook dat het zet gaat met de natuur.

[0:53:31] D66 kunnen we daar ook aan onze zijde vinden om daarop te wijzen.

[0:53:36] Ik vind D66 ook dat het echt zonde is van alle tijd, capaciteit en middelen van het kabinet, van de belastingbetaler om nu in hoge beroep te gaan.

[0:53:46] En dat gewoon die uitspraak van de rechter moet worden gerespecteerd.

[0:53:48] De natuur moet worden beschermd.

[0:53:50] Mevrouw Vellinga, Bemsterboor.

[0:53:53] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:53:55] Ik moet toch mijn schande bekennen... dat ik deze uitspraak even niet helemaal scherp heb.

[0:53:59] Voordat ik heel veel onzin ga uitkramen... kan ik dat maar beter gewoon direct toegeven.

[0:54:05] Ik weet wel dat de staatssecretaris hier ook op heeft gereageerd... met een uitleg die ik plausibel vond.

[0:54:12] Ik ben het wel met u eens... dat we natuurlijk een hele goede afspraak moeten maken over die gebieden.

[0:54:17] En wanneer het afgesloten wordt, dan is het ook afgesloten...

[0:54:20] En dat vraagt wel dat we ook de visserijsector en natuursector duidelijkheid geven.

[0:54:29] Dus daar vindt u mij aan uw zijde, zoals u al zei.

[0:54:32] Dank u wel.

[0:54:33] Ik kijk naar mevrouw Bromet.

[0:54:35] U gaat de rij sluiten vandaag.

[0:54:39] Dank u wel.

[0:54:40] Ja, ik had het er net over in een interruptie met de heer Lohman dat ik nog zo boos was de dag na het debat.

[0:54:46] En ik dacht, hoe komt dat nou?

[0:54:48] En dat komt toch, denk ik, omdat wij in het voertraject hier als Kamer wetenschappers hebben uitgenodigd die zeggen, doe dit niet met die omnibus in Europa.

[0:54:58] De avond voor het debat hadden wij nog een auteur van een boek die ook zei doe het niet.

[0:55:06] En op de ochtend van het debat kwam het CTGB advies dat ook zei van de veiligheid van mens, dier en milieu kan niet worden gegarandeerd.

[0:55:17] En dan wordt er na een debat toch voorgestemd.

[0:55:20] Ik had expres, zoals ik net al zei, een motie ingediend om ons te onthouden van stem, zodat we aan tafel zouden blijven, maar wel invloed zouden hebben.

[0:55:30] Nu staat Nederland met lege handen, want wij hebben voorgestemd.

[0:55:33] Dus wij zijn al akkoord met een compromis wat geen steun verdient.

[0:55:38] Hoe de staatssecretaris gaat uitleggen wat daar allemaal precies gebeurd is en of hij ook vindt dat hij zelf een inschattingsfout heeft gemaakt.

[0:55:46] En ik verwijt het ook mijn collega's hier, want ik denk als je dat allemaal aanhoort, als je die informatie in het voortraject allemaal krijgt, waarom stem je dan in godsnaam in met zo'n voorstem?

[0:55:57] En voorzitter, ik zal straks vanavond om tien uur ook een motie indienen waarin ik de staatssecretaris zal vragen om ook zijn afkeuring uit te spreken over het proces.

[0:56:07] Want daar is in ieder geval niemand gelukkig mee geweest.

[0:56:10] Ik denk dat we het daar wel over eens zijn, maar daar moeten we natuurlijk wel ook iets mee doen.

[0:56:15] Ik ben benieuwd naar de antwoorden van de staatssecretaris over vorige week.

[0:56:20] En dan over de visserij.

[0:56:21] Mevrouw Bromet, voordat u verder gaat, heeft u een interruptie van de heer Vermeer?

[0:56:27] Ja, voorzitter.

[0:56:28] Is mevrouw Bromet het met mij eens dat de keuze om voor te stemmen ook bleek uit de stemmingen in de Tweede Kamer en dus gewoon een democratisch besluit was?

[0:56:39] Mevrouw Bromet.

[0:56:41] Ja, voorzitter, maar daar was ik helemaal niet blij mee.

[0:56:43] Dus ik begrijp niet dat als je Kamerlid bent en je bent aangesteld om de regering te controleren en je tuigt een heel circuit op van wetenschappers die een advies geven, een auteur van een boek die je uitnodigt, het CTGB dat een advies geeft, dat je dan blind achter de staatssecretaris aanloopt.

[0:57:02] Dus daar was mijn kritiek en mijn hoede ook op gericht.

[0:57:06] De heer Vermeer.

[0:57:07] Voorzitter, zou mevrouw Bromet in overweging willen nemen dat er ook Kamerleden zijn die gewoon een besluit zelf nemen en dat niet laten afhangen van wat de staatssecretaris ervan vindt en gewoon een politieke verantwoordelijkheid te nemen om adviezen te wegen in plaats van welk advies dan ook blind over te nemen?

[0:57:27] Mevrouw Bromet.

[0:57:28] Nou, voorzitter, kijk, ten eerste weet ik niet wat de weging is... als je alleen maar adviezen krijgt om iets niet te doen en dan het wel doet.

[0:57:37] Dus dat zie ik ook niet in weging.

[0:57:39] Ik ben de eerste die zal betogen dat wat wij hier dagelijks doen... dat dat een politieke belangenafweging is.

[0:57:46] Maar als we kijken naar dit belang, het belang van de gezondheid... het belang van het milieu, het belang van de dieren in Nederland...

[0:57:53] Dan kan ik me haast niet voorstellen dat je zegt... en dat heb ik de voorstemmers ook niet horen zeggen... wij kiezen voor het belang van de chemische industrie.

[0:58:03] Of wij kiezen voor het belang van de boeren... omdat wij denken dat de boeren daarmee geholpen zijn.

[0:58:09] Er is gekozen voor, en dat is ook hardop gezegd... voor ik wil de staatssecretaris niet afvallen... of ik vertrouw de staatssecretaris.

[0:58:17] Ja, dat is niet hoe ik in de politiek zit...

[0:58:21] Ook niet als ik ooit in een coalitie kom.

[0:58:23] Ik ben hier om mijn eigen afweging te maken en ik vind dat een gevaarlijke ontwikkeling.

[0:58:29] En ik hoop dat dat een les is, ook voor de Kamerleden die deze vergissingen hebben gemaakt.

[0:58:38] U heeft nog een interruptie en ik bel van de heer Jansen.

[0:58:41] Ja, dank voorzitter.

[0:58:42] Ik vind dat gemopper nu best wel raar.

[0:58:45] Want volgens mij zijn er zat partijen die gewoon een eigen afweging hebben gemaakt.

[0:58:49] En onze afweging is, tegenstemmen vonden wij niet goed, stemming onthouden vonden we ook niet goed en dan blijft er een andere keuze over.

[0:58:57] En daar hebben we gewoon een weloverwogen afweging in gemaakt.

[0:59:00] Daar komt bij dat een deel van hetgeen wat de Kamer in meerderheid had voorgesteld en mee is genomen door de staatssecretaris naar Brussel, niet is overgenomen.

[0:59:11] En dat vonden wij een hele goede set, want wij waren daar tegen.

[0:59:15] Dus wij waren blij met de minder scherpe aanscherping, om het zo maar te zeggen.

[0:59:20] En ook dat was voor ons de overweging om deze stemming op die manier in te gaan.

[0:59:25] Dus ik denk dat mevrouw Bromet gewoon moet accepteren dat een meerderheid iets vindt.

[0:59:28] Heb ik ook heel vaak, vind ik ook heel jammer.

[0:59:30] Maar dat is wel de realiteit.

[0:59:33] Mevrouw Bromens.

[0:59:35] Voorzitter, ik ben de eerste die meerderheden respecteert, dus daar gaat dit ook helemaal niet over.

[0:59:39] Dit gaat er wel over, en daar heb ik me in het debat ook heel erg aan gestoord, aan allerlei partijen achter elkaar.

[0:59:47] En dan zitten er hier een heleboel op een rij die ongeveer hetzelfde in zitten.

[0:59:51] Die helemaal niks zeggen over het belang van gezondheid voor mensen.

[0:59:56] De angst die mensen hebben om een ziekte te krijgen als gevolg van bestrijdingsmiddelen waarvan we weten dat ze overal zitten.

[1:00:02] Glyfosaat, we zitten het nu in te ademen.

[1:00:05] Dus dat zijn zorgen waar heel veel Nederlanders mee leven.

[1:00:09] Waar wij volgens mij als volksvertegenwoordigers ook voor op moeten komen.

[1:00:13] En waarvan ik...

[1:00:14] teleurgesteld en boos ben, dat daar een minderheid voor in de Kamer is die dat doet.

[1:00:20] En voorzitter, daarbij komt ook nog een keer dat deze hele exercitie totaal mislukt is, omdat wij het verloren hebben in Brussel, onze hele onderhandelingspositie hebben weggegeven door al akkoord te gaan met iets waar nog geen akkoord op is.

[1:00:35] Dus ik vind het gewoon een blamage eerste klas en ik respecteer meerderheden, maar ik mag er wel iets van vinden.

[1:00:41] Meneer Jansen nog vervolginterruptie.

[1:00:43] Daarna ga ik naar de heer Lomman.

[1:00:45] Volgens mij hebben de partijen die niet voor de moties van... Partij voor de Dieren en Pro hebben gestemd... wel degelijk oog voor de gezondheid van mensen.

[1:00:54] Dat is ook uitgesproken door alle partijen.

[1:00:57] Daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken... dat we dat ook allemaal hebben geremereerd.

[1:00:59] En we kijken ook...

[1:01:00] naar het belang van de sector.

[1:01:02] En als gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn, dan zijn ze nodig.

[1:01:05] Zeker als er geen biologisch alternatief is.

[1:01:07] Dus nogmaals, ik denk dat mevrouw Bromet gewoon moet accepteren wat er is gebeurd.

[1:01:11] Niemand is blij met het proces, zelfs de staatssecretaris niet.

[1:01:15] En we zijn weer terug bij af.

[1:01:16] En we zien vanzelf wel wat hier nu het gevolg van is.

[1:01:18] Ik ga er ook vanuit dat we onder een volgende voorzitter opnieuw met dit verhaal geconfronteerd worden.

[1:01:23] En dat geeft ons opnieuw de kans om dingen mee te geven aan de staatssecretaris om in Brussel daarover te onderhandelen namens Nederland.

[1:01:29] Ik hoor geen vraag, maar mevrouw Bommet kan kort reageren.

[1:01:33] Het gaat niet of je het belangrijk vindt dat mensen beschermd worden.

[1:01:40] Het gaat erom, is het besluit dat in Brussel genomen wordt een garantie dat mensen beschermd worden tegen de negatieve effecten van bestrijdingsmiddelen?

[1:01:49] Wij hebben een auteur van een boekje hier gehad die zei, die garantie heb je niet.

[1:01:54] Omdat onder andere in het voorstel stond dat de herbeoordeling niet vaak genoeg meer plaatsvond.

[1:02:01] Of soms helemaal niet.

[1:02:03] De herbeoordeling van stoffen.

[1:02:04] Terwijl we in het verleden hebben gezien dat er stoffen zijn geweest die goedgekeurd zijn.

[1:02:08] Waarvan later bleek dat ze helemaal niet zo goed waren.

[1:02:11] Waar mensen ziek van zijn geworden.

[1:02:13] Dus dat is waar ik voor opkom.

[1:02:16] Ik vind het ontzettend...

[1:02:17] Jammer dat er niet geluisterd wordt naar wetenschappers, naar een boekauteur die hier is.

[1:02:22] Zelfs niet naar het CTGB.

[1:02:24] Notabene een instantie die moet waken voor dit soort effecten.

[1:02:31] En ja, dat ik de PVV alleen maar hoor over het gebruik van middelen.

[1:02:37] En nooit, want ik heb er nog naar gevraagd in het debat, nooit zich druk maakt over de gezondheid van mensen.

[1:02:43] Dat is ook diep triest.

[1:02:46] Als de heer Jansen een nieuwe vraag heeft...

[1:02:49] Ik heb nog zat interrupties volgens mij, dus wat dat betreft kan ik nog vrolijk doorgaan, voorzitter.

[1:02:54] Kijk, weet je wat, ik ga de discussies zelfs sluiten, lang maar.

[1:02:59] Ik ga ineens bijvoorbeeld in, want ik geef mevrouw Bromet alleen mijn extra podium.

[1:03:03] Dus ik laat het hier al gewoon bij.

[1:03:04] Alleen, ik wil wel nog een keer hier benadrukken, volksgezondheid is van ons absoluut van belang.

[1:03:09] Dat heb ik meerdere keren uitgesproken, er wordt net weer wat anders beweerd.

[1:03:12] Ik vind dat werken te onzinnig voor woorden, maar goed, mevrouw Bromet gaat over haar eigen woordkeuze.

[1:03:17] Ik ga naar de heer Loman.

[1:03:21] Ja, dank u wel voorzitter.

[1:03:22] Toch behoefte om kort te reageren.

[1:03:25] Ik begrijp de woede van mevrouw Boumet heel goed.

[1:03:29] Ik heb ook in mijn inbreng aangegeven dat het een ingewikkelde afweging is geweest.

[1:03:33] Ik denk ook toch dat mevrouw Boumet en ik naar sommige dingen in wat er nodig is voor die transitie naar een gewasbeschermingbeleid dat ervoor zorgt dat we geen of minder negatieve effecten op mensen die hun milieu hebben, dat we er net een ander beeld van hebben.

[1:03:48] Ik heb veel gesproken met telers die echt behoefte hebben aan de toelating van die groene middelen.

[1:03:56] Dus voor een heel ander gewasbeschermingssysteem zaten er een aantal elementen in die omnibus die echt nodig zijn.

[1:04:04] Dus nogmaals, moet ik naar een vraag komen?

[1:04:09] Ik hoop, dus dat is een vraag aan mevrouw Bromet.

[1:04:12] Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we, als we dit achter ons gelaten hebben, dat we gezamenlijk werken in Nederland naar een aanpak die volgens mij wel veel overeenkomsten heeft, dat we naar een systeem van gewasbescherming komen met minder impact op mens, dier, milieu.

[1:04:26] Wat is er voor nodig om daar weer in een samenwerkingsstand te gaan komen?

[1:04:30] Mevrouw Bromet.

[1:04:32] Ja, voorzitter, dank voor deze vraag, want die is heel belangrijk.

[1:04:35] En ik kan daar ook een heel goed antwoord op geven.

[1:04:38] Want in de discussie die we hebben gehad over het steunen van de Omnibus, zijn het sneller toelaten van groene middelen...

[1:04:48] Waar wij ook een voorstander van zijn.

[1:04:50] En de herkeuring of het gebrek aan herkeuring van bestaande middelen zijn allemaal op één hoop gegooid.

[1:04:55] Dus er is gezegd, ja je kunt als je maar die herkeuringen op de lange baan schuift, dan heb je meer capaciteit over om die groene middelen goed te keuren.

[1:05:04] Ik begrijp die koppeling niet.

[1:05:06] Als wij willen dat er meer groene middelen toegelaat worden, dan moeten wij ervoor zorgen dat er in ieder geval capaciteit genoeg is om die groene middelen toe te laten.

[1:05:15] Net als dat wij moeten zorgen dat er capaciteit genoeg is om die herkeuring uit te voeren, als blijkt dat er twijfel is over de schadelijke effecten van die middelen.

[1:05:23] Dat is volgens mij iets waar we het morgen over eens kunnen worden, misschien vanavond al.

[1:05:28] En ik zou dat dus ook uit elkaar willen halen en ook vragen aan de staatssecretaris.

[1:05:31] Waarom worden die twee dingen zo vermengd?

[1:05:33] Want het is eigenlijk een valse discussie daarmee.

[1:05:39] Het was een deels antwoord op de vraag van hoe komen we in de samenwerking stand.

[1:05:43] Ik hoop echt, want ik denk dat deze vraagstukken belangrijker zijn... dan een politieke discussie en een boosheid onder partijen... waar we uiteindelijk volgens mij hetzelfde einddoel tot stand hebben.

[1:05:51] Ik deel met name ook die noodzaak voor de toelating van groene middelen.

[1:05:54] Dus ik beschouw dit als een kleine opening om weer het gesprek te gaan hebben.

[1:05:59] Hoe kunnen we ook in relatie met wat er in Nederland gebeurt rondom het convenant... ook politiek gaan samenwerken om boerentelers verder te helpen... en te zorgen dat we tot een systeem komen met minder...

[1:06:08] Indruk op mens, dier, milieu is geen vraag, maar daar laat ik het bij.

[1:06:12] Dank u wel.

[1:06:12] Voorzitter, ik zou er toch op willen reageren.

[1:06:14] Want ik sta altijd open voor politieke samenwerking.

[1:06:18] Politieke samenwerking is mijn middelneem.

[1:06:23] Alleen, het is natuurlijk niet zo dat samenwerking maar van één kant komt.

[1:06:27] Dus dat het is van, nou, Laura Bromet mag meewerken aan de plannen van ABCDEF.

[1:06:34] Het gaat erom dat ik ook wel eens erkenning voel in de politieke samenwerking voor compromisvoorstellen die wij doen.

[1:06:41] Dus het is niet zo dat wij hier de stempelmachine zijn van een minderheidscoalitie.

[1:06:46] Wij hebben ook onze eigen eisen en wij willen daar respect voor ontvangen.

[1:06:50] En ik ben nog op zoek, en misschien speelt dat in de hele discussie ook wel mee, ik ben nog op zoek naar wat willen coalitiepartijen nou eigenlijk met pro in het algemeen.

[1:07:00] Want wij hebben een hele belangrijke positie in de Eerste Kamer die wij graag willen verzilveren door een samenwerking, door een politieke samenwerking.

[1:07:08] Dat zeggen we elke dag.

[1:07:09] Maar er is nog niet veel van gekomen.

[1:07:10] De laatste interruptie van de heer Lohman.

[1:07:13] Ja, wat ik daarbij met name wilde zeggen... en ik heb dat volgens mij in mijn inbreng ook gezegd... de tijdswinst die uiteindelijk gevraagd is via een andere manier... daar geef ik u ook credits voor.

[1:07:25] Dus wij hebben een afweging gemaakt... niet alleen om de staatssecretaris te steunen... maar we kijken daar op een net andere manier naar.

[1:07:31] En ik denk dat u een heel duidelijk punt heeft gemaakt... en ik hoop dat we vooruit kunnen kijken nu... hoe we, dus niet wachtend op wat er nu in Europa gaat gebeuren... in Nederland aan de gang met die transitie... en dat we daar samenwerking op kunnen vinden...

[1:07:42] Dat is ook weer geen vraag, maar ik sluit het daarmee af.

[1:07:53] Ik was gebleven bij de visserij.

[1:07:56] Want uit onderzoek van de WUR blijkt dat de visserij op school en tong... meer CO2-uitstoot dan gedacht, vergelijkbaar met rundvlees.

[1:08:03] En de kottenvisserij slurt brandstof en veroorzaakt veel bijvangst.

[1:08:07] Progressief Nederland twijfelt aan de publieke meerwaarde... van ongerichte subsidies aan deze vorm van visserij.

[1:08:13] Publiek geld moet publieke doelen dienen.

[1:08:15] Maar hoe draagt het spekken van vervuilende visserij daar nu aan bij?

[1:08:19] En daar heb ik een paar vragen over.

[1:08:21] Welke reductiedoelen zijn er voor brandstofgebruik in de kottenvisserij?

[1:08:25] Hoe dragen de rijkssubsidies daarbij aan bij en kan de staatssecretaris de subsidie misschien anders inrichten zodat het directer bijdraagt aan de verduurzaming en is hij dat ook van plan?

[1:08:37] En voorzitter, als land aan de Noordzee hebben we een verantwoordelijkheid om de natuur te versterken en de vispopulaties te beschermen.

[1:08:44] En dat geldt ook voor de vissen waar de problemen nog onvoldoende voor in kaart zijn gebracht.

[1:08:49] Ik ben blij met mijn motie, samen met lid Kostic, om pijlinktvissen uit voerzorg te beschermen.

[1:08:54] Dat is aangenomen, want dat is zo'n soort waar experts zich zorgen over maken, maar waar nog niet van beeld is wat precies de bedreigingen zijn.

[1:09:03] En mijn vraag aan de staatssecretaris zijn hoe wordt deze motie uitgevoerd en welke maatregelen is het kabinet aan het voorbereiden en hoe gaat zij die implementeren.

[1:09:13] Tot slot, voorzitter, de ruimte op zee.

[1:09:15] Net als alle ruimte die we te verdelen hebben is het kiezen in schaarste.

[1:09:19] Er moet nog altijd een afspraak uit het Noordzeeakkoord worden waargemaakt om 1,2 procent van de Noordzee aan te wijzen om te beschermen.

[1:09:26] En dat is een taak voor de polder, maar het lijkt er nog steeds op dat het kabinet de polder doorkruist.

[1:09:31] Dat is eigenlijk ingezet door het vorige kabinet.

[1:09:34] Want de voorganger van deze staatssecretaris negeerde het advies van de polder en koos de kant van de vissers.

[1:09:40] En ik vraag deze staatssecretaris opnieuw, respecteer nou de consensus van de Noordzeepolder, draai dat besluit terug en kies voor de optie met het meeste draagvlak.

[1:09:49] En graag hoor ik van de staatssecretaris of hij dat gaat doen.

[1:09:53] Met dank aan mevrouw Bromet.

[1:09:56] Dan zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van uw commissie.

[1:10:00] Er zijn aardig wat vragen gesteld en u wilt al en vast ook uw plek innemen in de voedselketen, lijkt mij zo.

[1:10:07] In overleg met de bewindspersonen schors ik tot vijf over half acht.

[1:56:11] Goed, beste mensen.

[1:56:14] Zes minuten over half acht.

[1:56:16] Dat betekent dat wij gaan beginnen met de beantwoording van de zijde van het kabinet in de eerste termijn.

[1:56:23] We beginnen zometeen met de minister.

[1:56:27] En ik heb net met de minister afgesproken dat hij zijn blokjes even afwerkt.

[1:56:31] En daarna, dan kunt u daar rekening mee houden.

[1:56:35] Gaat hij van tafel, althans van deze tafel, zodat hij zich bezig kan houden met een taskforce?

[1:56:41] En dat zult u ongetwijfeld begrijpen.

[1:56:44] Met de taskforce stikstof van meneer Boomswaar.

[1:56:48] En dat zult u ongetwijfeld begrijpen.

[1:56:52] En daarnaast het woord aan de heer Erkens, aan de staatssecretaris, die ook een fors aantal mapjes heeft.

[1:56:59] Want u heeft ook een heel aantal vragen gesteld.

[1:57:02] We hebben net afgesproken, en volgens mij moet dat kunnen als u net zo gedisciplineerd bent als in de eerste termijn...

[1:57:08] Gaan we werken met de onbeperkte interruptie in de 30 seconden regel.

[1:57:12] Dus alles onder de 30 seconden is gratis.

[1:57:15] Alles boven de 30 seconden telt dubbel en dan heeft u vier interrupties.

[1:57:21] Nou, without further ado.

[1:57:24] Ja, dank u wel voorzitter.

[1:57:26] De eerste vraag die ik graag wil beantwoorden ga is van lid Kosti.

[1:57:28] Oh, sorry.

[1:57:29] Misschien even voor de administratie de blokjes waarin het gaat.

[1:57:33] Want wat kunnen we allemaal bijhouden of de vraag er al aankomt?

[1:57:35] De eerste gaat over Noordse en Hollandse kust.

[1:57:37] De tweede over de Bisi.

[1:57:39] De derde over het GLB.

[1:57:40] En het vierde is een overige vraag.

[1:57:44] Dan de eerste vraag over de Dochersbank, waarom we in hoger beroep gaan daar.

[1:57:49] Vraag van lid Kostic.

[1:57:51] We gaan in afstemming met mijn collega in hoger beroep tegen de uitspraak, omdat het gaat om een vrij principiële vraag die daar ligt.

[1:57:59] Namelijk, wat is de juridische verhouding tussen het gemeenschappelijk visserijbeleid en de Habitat-richtlijn?

[1:58:04] Het is ons nu onduidelijk hoe de verhouding tussen deze twee juridische instrumenten is en hoe het doorwerkt in de te nemen visserijmaatregelen.

[1:58:11] Het is ook onduidelijk en niet onbelangrijk, voorzitter, of die vrijstelling dan vervalt alleen voor Nederlandse vissers, wat ook voor buitenlandse vissers geldt.

[1:58:21] En het vervallen van die vrijstelling voor buitenlandse vissers, dat zal dan weer in strijd zijn met het Europese visserijbeleid.

[1:58:26] Dus kortom, veel vragen rondom deze uitspraak en ook grote gevolgen.

[1:58:31] En daarom vinden we het nodig om voor juridische duidelijkheid in hoger beroep te gaan.

[1:58:36] Dan de vraag over de aanwijzing van de Hollandse kust van de ChristenUnie en van jaar 21.

[1:58:43] De aanwijzing van de Hollandse kust is nodig omdat het een belangrijke plek is voor vogels.

[1:58:48] Op grond van de Europese vogelrichtlijn is Nederland dan ook verplicht zulke gebieden aan te wijzen als Natura 2000 gebied.

[1:58:54] Wanneer het gebied ook aan de criteria daarvoor voldoet.

[1:58:58] Kortom, wij zijn verplicht om die aan te wijzen.

[1:59:01] Eigenlijk moest dat vorig jaar al.

[1:59:03] En de Europese Commissie vraagt hier ook naar.

[1:59:07] De gevolgen van aanwijzingen van het gebied op de visserij, energieopwekking, recreatie, die zijn niet direct duidelijk, omdat het grotendeels afhankelijk is van de maatregelen die worden opgenomen in het beheerplan dat moet worden gemaakt.

[1:59:18] En dat beheerplan moet binnen nu en drie jaar worden opgesteld.

[1:59:21] Daarin worden dan maatregelen verwerkt.

[1:59:23] En medegebruik, dat is enkel van toepassing binnen windparken.

[1:59:27] En in het potentiële natuur- en teruisgebied bevinden zich momenteel geen windparken.

[1:59:33] U heeft een interruptie van de heer Boomsma.

[1:59:38] De minister zegt dat het juridisch verplicht is, maar uit de vogelrichtlijn zelf komen geen ornithologische criteria naar voren.

[1:59:44] En de twee rapporten waarin er een stuk naar wordt verwezen, bevatten nog niet een duidelijke richting daartoe.

[1:59:52] Dus kan de minister duidelijk aangeven wat nou precies de criteria zijn op grond waarvan dit nodig zou zijn?

[1:59:57] En wanneer, op welk moment en hoe heeft de Europese Commissie dan die aanwijzing gegeven?

[2:00:01] Voorzitter, op deze vragen zal ik schriftelijk terugkomen van meneer Booms.

[2:00:07] En dan de vraag van meneer Vlag ook over de Hollandse kust.

[2:00:12] Wat dat gaat betekenen.

[2:00:12] Dat verwijs ik naar de vorige beantwoording.

[2:00:15] Die aanwijzing is nodig omdat het een belangrijke plek is voor vogels.

[2:00:21] En wat ik zei, die zijn echt afhankelijk van de maatregelen die ook in het beheerplan gaan staan.

[2:00:25] En dat moet worden opgesteld.

[2:00:27] Dan een vraag ook van de heer Boomza over de inspraak op de aanwijzing van de Hollandse kust.

[2:00:33] Vanuit de Omgevingswet volgt, dat is artikel 23.5, dat de Kamer geïnformeerd wordt als het gaat om besluiten die plaatsvinden in de exclusieve economische zone.

[2:00:43] En dit gebied ligt niet binnen die exclusieve economische zone.

[2:00:46] En daardoor wordt er net als andere gebieden die buiten die EZ liggen geen voorhangprocedure doorgelopen.

[2:00:52] Zo hebben we dat met elkaar afgesproken in de wet.

[2:00:55] Wel is er de mogelijkheid om inspraak te leveren.

[2:00:57] Dat kan nadat zo'n ontwerpbesluit is gepubliceerd.

[2:01:00] En voor een ieder staat dan open om gedurende een periode van zes weken ook een zienswijze in te dienen.

[2:01:06] Ja, voorzitter, ik zie het als juridische verplichting wat inhoudt dat dit moet.

[2:01:32] En we hebben afspraken over wanneer we dit in de voorhang doen.

[2:01:34] Dus daar zou ik aan willen vasthouden.

[2:01:38] Voorzitter, dan mijn vraag wat dan de materiële consequenties zouden kunnen zijn van deze aanwijzing.

[2:01:46] Als Nederland zijn we groter geworden door in het verleden land aan te winnen, in te polderen.

[2:01:51] Kunnen we ook met de aanwijzing bijvoorbeeld een derde Maasvlakte aanleggen, Delta 21, dat Valmeer project aanleggen, natuurprojecten zoals de Braakman.

[2:02:03] Wat is er wel of niet mogelijk?

[2:02:04] Of is het allemaal niet in het aan te wijzen gebied?

[2:02:08] De minister.

[2:02:09] Ja, voorzitter.

[2:02:09] Het is voor het beheerplan bepaald in grote mate welke maatregelen we uiteindelijk nemen.

[2:02:16] Daar worden consequenties ook duidelijker in.

[2:02:18] En voor de vraag over de derde maasvlakte kijk ik even hier naar.

[2:02:25] Ja, dat kan.

[2:02:25] De derde Maasvlakte is uitleiding zeewaarts en dit ligt nog meer naar boven toe.

[2:02:38] Dus het zit in de derde Maasvlakte.

[2:02:39] Ja.

[2:02:39] De minister gaat dit herhalen.

[2:02:40] Ja, dus het zit de derde Maasvlakte niet in de weg.

[2:02:43] Maar er zijn andere onderzoeken en afwegingspunten die we hebben om überhaupt te bepalen of we de derde Maasvlakte kunnen uitvoeren.

[2:02:50] Maar daar bent u volgens mij in een brief bij de nota ruimte ook over geïnformeerd.

[2:02:54] De heer Vermeer.

[2:02:57] Oh, en daarna de heer Meulenkamp.

[2:03:00] Voorzitter, ook nog even een orde vraag.

[2:03:02] Als de minister er straks niet bij is, is de minister dan wel bij twee minuten de bal?

[2:03:09] Voorzitter, de staatssecretaris zal mij dan vervangen en kan ook appreciatie geven op uw moties, eventuele interdiening moties.

[2:03:17] Dat is dus een nee.

[2:03:19] Dat is dus een nee.

[2:03:20] Ik had nog een andere vraag ook.

[2:03:22] Oké, dan gaat u vooral verder.

[2:03:25] Ja, want als we rustgebieden hebben voor de Nederlandse kust, voor vogels, hoe gaan we dat doen met 1 miljoen badgasten?

[2:03:35] Vraag ik de minister.

[2:03:36] Ja, voorzitter, dit besluit ziet niet toe op badgasten, maar op onze verplichting om vanuit de vogelrichtlijn gebieden aan te wijzen.

[2:03:44] Ik herken wel dat op natuur- en terwijsgebieden in algemene zin recreatiedruk een belangrijke drukfactor is en dat we daar ook werk te doen hebben.

[2:03:51] De heer Vermeer.

[2:03:55] Ja, voorzitter.

[2:03:57] Maar nogmaals de vraag, wat gaan we doen met die badgasten?

[2:04:01] Op dit moment gaan we niks doen met badgasten.

[2:04:06] De punt van orde van de heer Boomska.

[2:04:09] Kijk, hier zijn toch best wel veel vragen over.

[2:04:10] De minister heeft net aangegeven, er komt nog schriftelijk terug op die criteria en dergelijke.

[2:04:16] Maar dan vind ik het eigenlijk niet handig om het twee minuten debat direct aansluitend hierop te plannen.

[2:04:19] Want dan is het waarschijnlijk niet mogelijk om die gegevens op boven tafel te krijgen.

[2:04:23] Dus dan zouden we dat beter bijvoorbeeld morgen of overmorgen kunnen doen.

[2:04:27] Dus sowieso pas zouden we donderdag pas stemmen.

[2:04:29] Dus dat gaat dan niet werken.

[2:04:31] Dan is mijn oordeelvoorstel om te vragen om de twee minuten wat uit te stellen naar morgen.

[2:04:42] Misschien een suggestie om uw kamer een technische briefing over deze aanwijzing aan te bieden.

[2:04:49] Zodat u meer informatie tot zich kunt nemen en ook detailvragen kunt stellen.

[2:04:58] Ja, dan zeg ik toch even dat het twee minuten debat voor vanavond om tien uur gepent staat.

[2:05:04] En dat is natuurlijk Giffie Plenair die dat regelt.

[2:05:06] Als uw commissie nou in meerderheid zegt van nee, we willen hiermee wachten, dan kunnen we dat verzoek doorgeleiden.

[2:05:13] Maar er is ook geen garantie dat dat lukken gaat, gezien ook de agenda van de plenaire agenda.

[2:05:20] Dus het is niet gezegd dat dat dan zomaar geregeld is.

[2:05:22] En u zult hierover komende donderdag moeten stemmen.

[2:05:26] Deer Vlag.

[2:05:27] Nou, ik steun het verzoek van de heer Boomsma.

[2:05:29] Er zit sowieso nauwelijks tijd tussen de antwoorden van het kabinet en eventuele moties.

[2:05:35] Als je daar überhaupt serieus iets mee wil doen, moet je eigenlijk je moties al klaar hebben liggen.

[2:05:39] Dus dat is ook niet zorgvuldig.

[2:05:41] Ik steun het verzoek van de heer Boomsma om het richting de griffje aan te geven om dat naar morgen te verplaatsen.

[2:05:46] Oké, dan kijken we naar de overgeleden van de commissie, de heer Jansen.

[2:05:49] Dank voorzitter.

[2:05:49] Ik ben nu een motie aan het schrijven omdat ik dus niet de tijd heb om zo meteen de beantwoording af te wachten.

[2:05:54] Dus ik mis nou een deel van de beantwoording.

[2:05:56] Dus wat mij betreft volg ik het voorstel zoals net gedaan wordt.

[2:06:00] Andere leden?

[2:06:01] Ja, eens met het voorstel.

[2:06:03] Oké, wat ik dan zal doen, want ik zie... Ja, ik zie een soort van meerderheid ontstaan nu.

[2:06:11] Dat we het gaan proberen om te kijken of dat lukt.

[2:06:16] Meneer Ginwis, toch nog?

[2:06:18] Ja, voorzitter, ik zat heel snel te kijken naar de plenaire agenda van morgen.

[2:06:21] Het is natuurlijk een griffje om het in te plannen.

[2:06:22] Morgenavond staat er een enorme rit van twee minuten debatten.

[2:06:25] Dus dan kan hij toch wel op een boom zo volgeladen...

[2:06:29] Ja, het is maar net hoe u het bekijkt.

[2:06:33] Hoeveel stonden er ook alweer twee minuten debatten?

[2:06:36] Volgens mij al een stuk of meer dan vijftig nog voor het zomereces.

[2:06:41] Dus ook een klein beetje begrip voor de enorme puzzel die ze bij de plenaire griffie moeten leggen hierop.

[2:06:46] Dus wij gaan kijken wat kan.

[2:06:50] Als ik daar zo nog iets over kan melden, dan meld ik dat eventjes aan u terug.

[2:06:55] Dan ga ik inhoudelijk naar de heer Meulekamp met een interruptie, dacht ik.

[2:06:59] Ja, het ging nog even om het aanwijzen van de hele kust, zeg maar, in het kader van de volgende habitatrichtlijn.

[2:07:06] Ik snap dat we moeten voldoen aan die richtlijn, maar zijn daar alternatieven?

[2:07:10] Moeten we dan echt de hele kust aanwijzen?

[2:07:14] U heeft aangegeven, ik wil wellicht met een technisch beraad komen om dit nader toe te lichten.

[2:07:20] Het lijkt mij toch heel sterk dat er geen alternatieven zijn, dus...

[2:07:23] U heeft het kabinet inderdaad vaker opgeroepen om alternatieven te zoeken voor de verplichtingen die we hebben.

[2:07:29] En dat is een begrijpelijke vraag.

[2:07:30] Het gaat ook om veel details in uw vragen nu.

[2:07:33] Dus het lijkt me goed om die technische sessie.

[2:07:35] En ik zie ook een aantal leden van deze commissie daar echt wel positief op reageren.

[2:07:39] Om dat aan te bieden om hierin te gaan verdiepen.

[2:07:43] Dan nemen we die mee terug.

[2:07:46] Volgens mij kunt u doorgaan.

[2:07:48] Nog eentje van de heer Vermeer.

[2:07:52] Ja, voorzitter, omdat de minister net wel zei van, ja, voor die badgasten betekent het niks.

[2:07:57] Maar in Zeeland zijn wel recreatiegebieden dichtgegaan vanwege vogelrustgebieden.

[2:08:02] Dus dit lijkt me wel een punt wat zeer serieus genomen moet worden.

[2:08:06] Dan zullen ze echt niet volgende week dicht gaan.

[2:08:09] Maar ik denk dat veel mensen zich hier ongerust over zullen maken.

[2:08:13] Tot slot de minister op dit punt.

[2:08:14] Ja, voorzitter, op die oproep.

[2:08:16] Ik zal dat ook meenemen richting de beheerplannen die moeten worden opgesteld.

[2:08:20] Dan een vraag over de 1.2% bodembescherming uit het Noordzee-overleg, Noordzee-akkoord.

[2:08:28] Ja, zoals ik heb gemeld in die Kamerbrief, Natuur van 1 juni, had ik dat besluit wat is genomen zoveel mogelijk, daarin ook zoveel mogelijk rekening met de impact op de visserij, het beschermen van ecologische waardevolle gebieden, aansluiten van het internationaal netwerk van beschermde gebieden, maar ook de handhaafbaarheid, afspraken over bodembescherming in die gebieden.

[2:08:47] Ik vind het van belang om te zeggen, en zo heb ik de brief ook opgesteld, om die 1,2% bodembescherming, om dat besluit niet op zichzelf te laten staan, maar ook onderdeel te laten zijn van de bredere brief die we hebben gestuurd, waarin we afwegingen maken over de Noordzee in het licht van versterken van natuurwaarde met voldoende maatschappelijk draagvlak.

[2:09:05] En daarom licht ik in de brief ook wat toe over bijvoorbeeld aanwijzing van gebieden.

[2:09:10] Ik zet me ook via het programma Noordzee in voor natuurherstelmaatregel voor vogels, vissen en riffen.

[2:09:17] En dat gebeurt ook in nauwe samenwerking met die paarden, juist uit het Noordzeeakkoord.

[2:09:24] U heeft nog een interruptie van mevrouw Broment.

[2:09:27] Ja, voorzitter, maar als er een overleg orgaan is dat wij Noordzeeakkoord noemen en de polder en zij hebben daar een bepaalde conclusie getrokken, waarom wijkt de minister daar dan vanaf?

[2:09:42] Ja, voorzitter, dat overleg is helaas niet unaniem tot een besluit gekomen.

[2:09:48] Dat heeft het kabinet destijds ook aangegeven en daarop de weging ook gebaseerd.

[2:09:51] Ik heb dat besluit overgenomen omdat ik ook verder wil met het beschermen van dit gebied of met die bodembescherming.

[2:09:59] Maar ik wil dat dus wel in een breder geheel zien zodat ik ook tegemoet kom aan andere wensen die vanuit dat Noordzee-akkoord en Noordzee-overleg er zijn.

[2:10:06] Om andere overaanwijzingen van gebieden.

[2:10:07] En daarmee heb ik ook met de voorzitter van dat overleg geschakeld dat ik denk dat ik daarmee een gebalanceerd pakket heb neergelegd.

[2:10:17] Vervolgende ruptie van mevrouw Bromet.

[2:10:19] Ja, en voorzitter, wat vond u daar dan van?

[2:10:23] Het is niet aan mij om haar uitspraken erover te recenseren, maar ik vond begrip.

[2:10:33] En dan, voorzitter, ben ik bij het stuk over de BC.

[2:10:36] Daar zijn veel vragen ook over gesteld.

[2:10:39] Misschien goed, het wordt ook soms wat technisch, maar ik denk dat dat wel belangrijk is, omdat u zichzelf er ook in heeft verdiept.

[2:10:48] Een van de vragen gaat over de natuurdoelen en de maximale aantal en referentiewaardes.

[2:10:52] Een vraag van...

[2:10:53] Om andere Grimwis en anderen.

[2:10:56] Misschien goed om te zeggen dat ik belang hecht en heb ik in mijn brief ook aangegeven aan een gedegen wetenschappelijke onderbouwing van beleid.

[2:11:03] Een landelijke staat van instandhouding van marine habitat type in de Waddenzee wordt niet alleen op basis van de BISI, maar op basis van verschillende parameters en verschillende methoden bepaald.

[2:11:14] Voor die parameters gaat het dan om verspreidingsgebied, oppervlakte, structuur en functie en ook toekomstperspectief.

[2:11:20] En voor het bepalen van die structuur en functie wordt onder andere gebruik gemaakt van de BC-methodiek.

[2:11:25] Er is ook een meetlaat ontwikkeld door Wageningen Marine Research... waarmee aan de hand van die methodiek ook een score kan worden gegenereerd... voor structuur en functie van marine habitat-type.

[2:11:35] En dat is dus samen met de scores van drie andere parameters.

[2:11:39] En dat vind ik belangrijk om te zeggen, omdat niet die staat alleen is gebaseerd op één instrument.

[2:11:44] Dus de BC-score is niet doorslaggevend, maar één van de gebruikte parameters.

[2:11:49] U heeft nog een interruptie van de heer Vlag en daarna van de heer Geenwits.

[2:11:54] Ja, voorzitter, dat is misschien zo.

[2:11:55] Het is een mist van woorden, maar uiteindelijk hebben we het over een methodiek waar gewoon een snoeihard oordeel over kwam in rond de tafelgesprek onlangs.

[2:12:05] Het kan wel één van de beoordelingscriteria's zijn, maar hij is gewoon niet bruikbaar.

[2:12:09] Dat is eigenlijk wel de afdronk die we hebben meegekregen.

[2:12:12] Ja, voorzitter, dan loop ik een beetje vooruit op de andere vragen.

[2:12:14] Maar dat is precies de reden dat we een gesprek met wetenschappers hebben georganiseerd.

[2:12:18] En dat we ook op basis van dat gesprek hebben gezegd, we moeten ook snel verder om tafel.

[2:12:22] Want we willen die wetenschappelijke inzichten zo goed mogelijk gebruiken om ons beleid op te baseren.

[2:12:27] Dus u heeft wat gehoord hier van de heer Van der Meer.

[2:12:30] Wij hebben hem en anderen uitgenodigd op ons departement om verder te spreken.

[2:12:34] En op basis van dat gesprek hebben we geconculeerd dat we gewoon snel weer met elkaar op tafel moeten.

[2:12:38] Juist om hier langer over door te akkeren, want ik wil de beste beschikbare kennis gebruiken.

[2:12:44] En ik hecht er daarom wel waar aan om te benadrukken dat we dus niet op basis van alleen maar die methode waar we nu discussie met elkaar over hebben, tot besluitvorming komen.

[2:12:53] De heer Vlacht nog.

[2:12:54] Is de minister het in zijn algemeenheid eens met de SGP dat je een methodiek waarbij je de piek van het beste jaar als referentie neemt, waardoor je dus eigenlijk überhaupt nooit in de gunstige staat kunt komen,

[2:13:04] überhaupt gewoon geen bruikbare methodiek is.

[2:13:06] Ik snap dat die in de discussie hier en buiten en ook bij ons een nodige stof tot nadenken oplevert.

[2:13:12] Maar daarom vind ik het belangrijk om te zeggen dat dat niet de enige indicator is die wij gebruiken.

[2:13:17] Want dan zou ik de conclusie met u willen trekken dat daarmee veel meer op het spel staat.

[2:13:22] Als het de enige was waar je je op zou baseren.

[2:13:24] Dus ik hecht de waarde aan om dat te benadrukken.

[2:13:27] Ik hecht ook waarde aan om te zeggen dat we de signalen serieus nemen door die wetenschappers ook vrij snel bij ons uit te nodigen.

[2:13:32] En ook vrij snel weer een vervolg erop te plannen.

[2:13:34] ...juist omdat we toe willen naar een voldoende wetenschappelijke onderbouwde basis hiervoor.

[2:13:42] Het kan zijn dat ik nu in mijn antwoorden wat herhaal hiervan... ...maar beter twee keer gezegd dan niet gezegd.

[2:13:48] Maar daar wachten we nog heel even mee met de heer Gimbe, ze heeft nog een interruptie.

[2:13:52] Ja, voorzitter, we kunnen natuurlijk één score die misschien iets minder goed wetenschappelijk is onderbouwd... ...nuanceren met, ja, we gebruiken ook andere methodieken...

[2:14:01] Maar de zorg die er onder schuil gaat bij mij in ieder geval is van, als wij natuur beschermen, waardevolle natuur, proberen we dan een foto te maken van het verleden?

[2:14:14] Of is onze inzet om natuur te ontwikkelen ook?

[2:14:18] En is er ook ruimte voor die ontwikkeling en dus veranderingen, bijvoorbeeld door klimaat, door invasieve soorten, mee te nemen in die afweging?

[2:14:26] Is daar voldoende ruimte voor in de methodieken die worden gehanteerd?

[2:14:29] Voorzitter, ik zie die ruimte politiek wel.

[2:14:32] Ik denk dat we dat op meer vlakken ook moeten.

[2:14:34] Je kunt daar niet stil voor staan.

[2:14:36] Dat betekent niet dat je of het nou om terrestrische natuuratuur gaat of zaken op zee dan maar zo dingen overboord gooit.

[2:14:42] Maar daar helemaal blind voor zijn lijkt mij niet de juiste keus.

[2:14:46] Dus ik weeg dat mee, dat we ook in een veranderd klimaat zitten.

[2:14:51] De heer Meulenkamp.

[2:14:53] Ja, dank u wel.

[2:14:55] De minister geeft aan dat hij weer met de wetenschappers in gesprek gaat.

[2:15:00] Ik vind het een hele goede zaak.

[2:15:01] Om toch even vinger aan de pols te houden, jongens, heb ik wel de beste info eigenlijk.

[2:15:06] Wat betekent dat voor besluitvorming op dit moment?

[2:15:09] Doen we even de zaken on hold qua besluitvorming vanuit het ministerie op dit vlak?

[2:15:16] Ik kan me voorstellen dat er toch nog nodige vraagteken zijn, dus dat we even op dit vlak geen beslissingen nemen.

[2:15:21] Vraagteken.

[2:15:22] Als de BC de enige indicator was waarmee wij zouden besluiten, zou ik die vraag voor nu zeer goed kunnen begrijpen.

[2:15:28] Omdat we dat dus breder zien en we niet alleen maar die indicator toepassen om tot besluiten te komen, vind ik dat nu niet nodig.

[2:15:35] Maar ik vind het wel nodig om dat gesprek snel te hebben en uw Kamer daar ook daarna over te informeren wat dat betekent.

[2:15:44] Ja, voorzitter, bij waterkwaliteit hebben we het principe one-out, all-out.

[2:15:48] Dat zou je hier dan toch ook moeten toepassen.

[2:15:50] Want het is niet de enige, maar het is wel een niet-betrouwbare indicator die gewoon wel meeweegt.

[2:15:55] Al is het dan niet 100%, maar zelfs 20% vind ik nu al onverantwoord.

[2:15:59] Dat moet de minister toch ook zich aantrekken, denk ik.

[2:16:01] De minister.

[2:16:02] Ja, voorzitter.

[2:16:02] Ik trek het me aan dat discussie over die indicator is ontstaan.

[2:16:07] En dat betekent dat je daar wat mee moet.

[2:16:09] Dat je daarin moet verdiepen en moet kijken of het nog de best beschikbare wetenschappelijke kennis is.

[2:16:14] Dat betekent niet dat als één iemand daar gereden en terechte twijfels bij heeft... ...je dan meteen een hele systematiek moet omgooien wat onder andere gebaseerd is op die methodiek.

[2:16:24] Dat zou ik een wel vergaande conclusie vinden op basis...

[2:16:27] Nou, van terechte bedenkingen erbij, dan moet je dat onderzoeken.

[2:16:32] En op basis van dat vervolgonderzoek tot een conclusie komen.

[2:16:37] De heer Vermeer en de heer Bomsma.

[2:16:39] Ja, voorzitter, het is helemaal niet gezegd dat dit de enige wetenschapper is die daar kritiek op heeft.

[2:16:45] Het is de eerste die zijn mond open gedaan heeft.

[2:16:47] En dan mag het niet tot de conclusie leiden dat er maar één wetenschapper is die hier tegen is.

[2:16:51] Maar kunnen wij erop rekenen dat dat hele rapport staat van de Waddenzee, dat dat kritisch geëvalueerd gaat worden?

[2:16:58] Voorzitter, als we in het vervolggesprek tot de conclusie komen dat er wat meer aan de hand zou zijn en dat meer wetenschappers ook deze mening zijn toegedaan en we dus systematiek moeten aanpassen, dan kunt u van mij verwachten dat ik vervolgens ook documenten die op basis daarvan zijn gemaakt tegen het licht ga houden en u daar dus ook over informeren.

[2:17:18] Ik denk dat het heel goed is juist dat we het daarover hebben, omdat de keuze voor bepaalde referenties natuurlijk juist, die kunnen majeuren juridische consequenties hebben.

[2:17:27] En dus is het ook heel goed dat je politiek heel transparant kunt besluiten en oordelen over welke referenties worden gekozen.

[2:17:33] En de vraag is eigenlijk van, is het er met me eens dat in de keuze voor bepaalde referenties, bijvoorbeeld dat je bij één soort het maximum uit een tijdreeks kiest en bij een andere niet, maar dat dat niet alleen een puur neutrale wetenschappelijke vaststelling is, maar dat daar ook een element van keuze in zit en dat het in ieder geval zaak is om heel transparant te zijn over welke

[2:17:55] En welke referenties en welke keuzes daarin absoluut verplicht zijn unirechtelijk.

[2:18:01] En welke ook een bepaalde mate van vrijheid impliceren voor de politiek.

[2:18:06] De minister.

[2:18:07] Deze vraag gaat mij op dit moment te ver om die te beantwoorden over de techniek.

[2:18:12] Ik zal daar schriftelijk op terug moeten komen.

[2:18:14] Dank.

[2:18:15] De heer Jansen.

[2:18:17] Dank voorzitter.

[2:18:18] Ik hoorde de minister gewoon om de hete brei heen draaien.

[2:18:21] Wat ik eigenlijk hoor tussen de woorden door is ook klep op en doorgaan.

[2:18:25] Kan de minister ons garanderen dat dat niet het geval is?

[2:18:30] Ja voorzitter, dat kan ik u garanderen.

[2:18:31] Want ik neem de argumenten vanuit wetenschappers zeer serieus.

[2:18:35] En daarom organiseren we ook meer bijeenkomsten op ons departement.

[2:18:39] Om naar hun kennis te gebruiken voor het uitvoeren van ons beleid.

[2:18:43] Dus geen oogkleppen.

[2:18:45] De heer Jansen.

[2:18:46] Ja voorzitter, het zit weer in woorden.

[2:18:48] Want de minister geeft aan, ik neem dat serieus.

[2:18:51] Dat is hartstikke leuk.

[2:18:52] Ik neem ook dingen serieus.

[2:18:53] En vervolgens doe ik er ook helemaal niets mee.

[2:18:55] Dus mijn vraag blijft aan de minister.

[2:18:57] Zet hij een pas op de plaats?

[2:18:59] En wacht hij hier voorlopig mee?

[2:19:00] Of gaat hij wel degelijk gewoon door met oogkleppen op?

[2:19:04] De minister.

[2:19:05] Die vraag heb ik net al beantwoord.

[2:19:08] Dan de vraag van de VVD, maar ook van de heer Boomsma over het position paper en het vervolgtraject.

[2:19:16] Ik wil aangeven dat er verschillen tussen referentiewaarden die gebruikt worden in de BC en drempelwaarden.

[2:19:20] Daar ging de vraag ook over.

[2:19:23] Die vanuit de kaartenrichtlijn Marine Strategie en de Habitatrichtlijn worden nageleefd.

[2:19:26] Die zijn niet hetzelfde.

[2:19:28] Die drempelwaarden voor kwaliteit van de zeebodem zijn ook nog niet vastgesteld.

[2:19:31] De afgelopen jaren hebben de Europese expertwerkgroep en het ICES wel hard gewerkt aan een leidraad om die drempelwaarde vast te stellen voor indicatoren voor habitatkwaliteit, zoals die BC-indicator.

[2:19:43] En eind 2016 wordt die leidraad voor instemming voorgelegd ook aan alle lidstaten.

[2:19:47] En in die bij de meerderheid van stemmen die leidraad wordt aangenomen, dienen lidstaten deze door te voeren, ook in hun nationale beleid.

[2:19:53] En hiermee worden de doelen voor het Nederlands natuurbeleid geborgd, ook op internationale wetenschappelijke consensus.

[2:20:00] En dan heb ik nog een vraag over gebiedssluitingen en sociaal-economische gevolgen.

[2:20:06] Onder andere van de heer Vermeer, Grimwis.

[2:20:09] De sociaal-economische gevolgen van visserijbeperkende maatregelen worden altijd integraal meegewogen bij de afweging om een maatregel te nemen.

[2:20:16] En daarbij zoeken we ook naar een balans tussen ecologie, effectiviteit en ook die sociaal-economische gevolgen, dus ook de proportionaliteit.

[2:20:23] En dat is ook verplicht vanuit ons gemeenschappelijk visserijbeleid voor de gebieden die in de exclusieve economische zone vallen.

[2:20:31] En ook voor kustbeheerplannen via het planmer.

[2:20:35] Dan ben ik het blokje over de Bisi voorbij.

[2:20:38] Dan ga ik naar het GLB waar wat vragen over zijn gekomen.

[2:20:42] Over de ophoging van de landbouwreserve.

[2:20:44] Dat was van de heer Vlag.

[2:20:46] Of we ervoor gaan zorgen dat we gebruik kunnen maken van het verdubbelde budget in de crisisreserve.

[2:20:52] Naast de ophoging van het budget voor de landbouwreserve heeft de Europese Commissie ook het voorstel voor een nieuwe interventie toegevoegd aan het GLB.

[2:20:59] Voor steun aan boeren die getroffen zijn door die forse prijsstijgingen.

[2:21:02] En ik kijk positief naar het voorstel van de Europese Commissie en de inzet van die reserve om de huidige crisis te adresseren.

[2:21:08] En vrijdag stuur ik u ook een Kamerbrief hierover.

[2:21:13] De heer Meulekamp vraagt ook wat een logische route is voor het helpen van boeren.

[2:21:20] Ik deel ook de voorkeur van de heer Meulekamp voor een uitvoerbare regeling.

[2:21:24] Die besluitvorming wordt in Brussel ook in hoog tempo voorbereid... juist vanwege het urgenten karakter van een crisis...

[2:21:30] Om ook zo snel mogelijk te kunnen invoeren.

[2:21:33] En dat laat helaas weinig ruimte over voor een discussie over precieze voorwaarden.

[2:21:38] Er is veel steun om het voorstel van de commissie zoals het er nu ligt ook gewoon direct door te voeren.

[2:21:42] Dus zonder aanpassingen en ook zonder vertraging.

[2:21:45] En gezien het snel kunnen helpen van boeren vind ik dat ook van belang.

[2:21:51] En dan het budget.

[2:21:52] Het is een vraag van de heer Vlag en van de heer Meulekamp voor producentenorganisaties.

[2:21:56] Hoe we voorkomen dat het budget onderdeel wordt van de nationale envelop.

[2:22:00] De onderhandelingen over dat meerjarig financieel kader vinden op dit moment volop plaats.

[2:22:05] Onze inzet is vorig jaar september ook aan de Kamer meegedeeld en vooral het GLB-deel.

[2:22:10] is de commissie voornemens om lidstaten een nationale envelop toe te delen... zoals u zegt, waaruit interventies gefinancierd kunnen worden.

[2:22:18] En het klopt dat daarmee niet allerlei potjes bestaan... zoals nu voor het programma voor de producentenorganisaties.

[2:22:24] Wij ondersteunen wel de flexibiliteit die lidstaten krijgen...

[2:22:27] ...om zelf die prioriteiten te stellen.

[2:22:29] Tegelijkertijd steunen wij ook de inzet... ...dat programma's voor producentenorganisaties in de groente- en fruitsector... ...dat die ook verplicht blijven.

[2:22:37] En de komende tijd maakt het kabinet ook een nadere afweging... ...van die verschillende GLB-prioriteiten.

[2:22:43] Dat is hoe we de enveloppen gaan invullen vanuit het NAPP.

[2:22:46] En daar gaan we deze zomer proces voor in.

[2:22:50] Een vraag van de heer Meunerkamp.

[2:22:53] Kan de minister iets zeggen over de hoeveelheid geld die hiermee gemoeid gaat?

[2:23:03] Want zoals ik het zag ging het om een potje van 165 miljoen euro in 2025.

[2:23:11] Wat voor duurzaamheid en innovatie naar de landbouw ging.

[2:23:16] En ik vraag me af hoe dat dan in de komende jaren gaat.

[2:23:19] Ja, voorzitter.

[2:23:21] Je hebt inderdaad het geringveste deel, maar zo te zeggen vanuit het GLB wat in totaal 727 miljoen betreft.

[2:23:31] Nou, daar zou dat een hele grote hap uit zijn.

[2:23:33] Dus we zijn ook aan het kijken waar zou je deze interventie kunnen plaatsen.

[2:23:36] Want naast het geringveste deel heb je ook nog een vrije te besteden deel wat eerder aan het GLB toehoorde.

[2:23:43] Dus we zijn op dit moment vol bezig om te kijken waar zou deze dan te plaatsen zijn.

[2:23:47] Juist ook omdat we

[2:23:48] ...vanuit deze Kamerperiode en regeerperiode best wel wat prioriteiten hebben... ...die middelen uit het GLB nodig gaan hebben.

[2:23:56] Dus we zijn er nog volop aan het kijken waar past deze prioriteit... ...en hoe is die zo in te passen dat we zoveel mogelijk overhouden... ...ook voor de andere doelen die u als Kamer vaak benadrukt.

[2:24:14] Ja, voorzitter, ik onderken ook belang daarvan.

[2:24:15] Maar ik moet ook helaas zeggen dat dat ook onderdeel is van de hele afweging die we maken binnen het geringveste deel.

[2:24:21] Het deel wat niet geringvest is.

[2:24:23] Andere prioriteiten die uw kamer of vanuit het coalitieakkoord komen.

[2:24:27] Dat is een proces wat we deze zomer echt met elkaar door moeten.

[2:24:31] Maar ik zie ook het belang dat u onderstreept voor de producentenorganisatie.

[2:24:35] Dank u wel.

[2:24:36] Dat was volgens mij het blokje GLB.

[2:24:39] Dan zijn we bij de laatste vraag, voorzitter.

[2:24:41] Het gaat over natuurvergunningen voor de garnalensanering.

[2:24:46] Ik begrijp dat het lastig is, de vraag van de PVV, dat het lastig is voor vissers om in deze onzekertijden te investeren in een black box.

[2:24:54] Daarom heeft ook de vorige staatssecretaris een subsidieregeling ontwikkeld.

[2:24:58] De rechtbank zal zich straks gaan uitspreken over de houdbaarheid van de vergunning.

[2:25:02] En een afweging tussen voedselzekerheid en natuurbescherming is daar alleen geen onderdeel in.

[2:25:06] En dat vind ik goed om mee te geven.

[2:25:08] De rechter spreekt zich namelijk alleen uit over de ecologische effecten.

[2:25:12] En die uitspraak hebben we nu af te wachten.

[2:25:16] Ja, dan heeft u nog even een interruptie van de heer Jansen en daarna van de heer Vermeer.

[2:25:21] Dank voor het antwoord, zei ik tegen de minister.

[2:25:22] Maar ik vroeg of de minister bereid was dat te doen.

[2:25:25] Ik vroeg niet of de rechter daar een uitspraak over wilde doen.

[2:25:28] De minister.

[2:25:29] Deze minister heeft met natuurvergunningen een andere pet op dan met zijn beleidsportefeuilles.

[2:25:35] Dus in dit geval zal ik die uitspraak echt af moeten wachten.

[2:25:39] Dan de heer Vermeer.

[2:25:42] Ja, voorzitter, ik zou graag voor de minister weggaat.

[2:25:45] Zo zou ik nog wel als Kamerlid een aanleiding van de berichtgeving over het kapshuisoverleg, over de stikstofplannen, zou ik toch wel een informatieverzoek willen doen.

[2:25:58] En de griffen hier vragen dat door te geleiden naar het kabinet.

[2:26:02] ...om alle onderliggende stukken, notities, beslisnota's, agendas verslagen... ...en ambtelijke analyses die te grondslag liggen aan wat er in dat overleg is besproken... ...en de daarbij besproken maatregelen onverweld met de Kamer te delen... ...en dat uiterlijk morgen om twaalf uur te doen.

[2:26:19] Dus dat wij ook weten waar we aan toe zijn richting twee minuten debat bijvoorbeeld.

[2:26:23] Meneer van Meneer, toch even, het is wel echt buiten de orde van dit debat... ...maar ik zie dat de minister graag iets wil zeggen.

[2:26:29] Ja, voorzitter, ik neem dat verzoek mee naar het kabinet.

[2:26:32] Dank u wel, minister.

[2:26:37] Ieder Kamerlid mag dat op ieder moment van de dag doen, bij welk debat dan ook.

[2:26:43] Ik waardeer dat de minister dat ook zo oppakt.

[2:26:45] Dan wens ik de minister... Oh, nee, toch helaas.

[2:26:48] De heer Gimmis.

[2:26:51] Sorry, voorzitter.

[2:26:52] We hebben dus geen tweede termijn meer met de minister.

[2:26:53] Dus ik mag nog één vraag stellen naar aan je van het eerste blokje over de aanwijzing van het kussensnatuur uit het huisgebied.

[2:27:00] Heel veel van de discussies die we nu hebben over Natura 2000 gebieden en stikstof en de KDW en goede staat van instandhouding en geen achteruitgang... ...hebben te maken met dat deze gebieden een externe werking hebben gekregen.

[2:27:13] Dat was destijds bij de aanwijzing daar veel discussie over.

[2:27:17] En in hoeverre krijgt de aanwijzing van deze kustzonne... ...krijgen wij straks te maken met externe werking buiten het gebied waar het nu om gaat?

[2:27:26] Want dat vind ik wel, ik heb bij een ander debat de kameleneus en een enorme kameel die er achter weg komt genoemd als beeld.

[2:27:33] Daar maak ik me wel zorgen over.

[2:27:36] Tot slot de minister.

[2:27:37] Ja voorzitter, ik hoor die zorg en ik hoor ze ook op bij terroristische Natura 2000 gebieden.

[2:27:43] Dus ik snap die vraag, maar op dit moment kan ik die niet beantwoorden, juist omdat we het beheerplan aan het opstellen zijn.

[2:27:49] Tegelijkertijd kun je die effect ook niet uitsluiten, want we hebben dat op andere plekken ook gezien.

[2:27:57] Voorzitter, en dus is dan mijn vraag, wordt hier op een gegeven moment op een of andere manier in het beheerplan zelf het risico op externe werking zoveel mogelijk beperkt?

[2:28:07] Hoe wil de minister omgaan met dit risico, omdat we ons lesje denk ik wel geleerd hebben?

[2:28:15] Voorzitter, dan moet ik eerst een beeld krijgen van het beheerplan en dan kan ik de vraag van de heer Grimmels ook beantwoorden.

[2:28:19] Maar ik snap die vraag wel.

[2:28:22] Akkoord.

[2:28:23] Dan met de minister succes met het vervolgen van deze avond.

[2:28:26] Die is voor u vast nog niet voorbij.

[2:28:29] En dan ga ik naar de beantwoording door de staatssecretaris.

[2:28:33] En het helpt als u ons even meeneemt in het toch forse stapeltje mapjes die u heeft.

[2:28:39] En dat u die even voor ons onder elkaar zet.

[2:28:43] Zodat iedereen weet waar we ongeveer zitten in de beantwoording.

[2:28:46] Ja, de keuze was om per vissoorde een mappie te maken, maar dat hebben we niet gedaan.

[2:28:50] Dus we hebben toch een aantal zaken gebundeld.

[2:28:52] Er zal een korte inleiding zijn, gevolgd door het blokje uitvoeringsagenda, perspectief voor de visserij en contingentenstelsel.

[2:28:59] Dan een blokje puls, dan een blokje brandstofregeling en MFAV.

[2:29:03] Een blokje camera toezicht en de controleverordening.

[2:29:06] De omnibus gewasbescherming.

[2:29:07] En dan eindigen we met een blokje overig waar onder andere de rivierkreeft, de inkvis, de paling, mosselen en andere vissoorten in zitten.

[2:29:13] En de kooieieren.

[2:29:17] Goed, staatssecretaris Uuf Riedemeyer.

[2:29:22] Dank u voorzitter.

[2:29:23] Het kabinet zet zich in om de Nederlandse visserij toekomstbestendig te maken.

[2:29:28] De visserij hoort al eeuwen bij Nederland en ook de komende eeuwen moet dat het geval blijven.

[2:29:33] Het is goed om vandaag het gesprek hierover te kunnen voeren met uw Kamer.

[2:29:36] Voordat ik uw vragen beantwoord zal ik dus kort delen hoe ik naar deze mooie sector kijk.

[2:29:40] Ik heb de afgelopen periode intensief kennis gemaakt met de visserij en aquacultuur en alles dat deze mooie sector te bieden heeft.

[2:29:47] Ik ben ervan overtuigd dat voedsel uit zee en grote wateren een gezond en waardevol deel van ons eten is.

[2:29:53] En dat we binnen ecologische grenzen van het systeem kunnen produceren.

[2:29:57] Maar ook heb ik de uitdaging gezien en zorgen gehoord dat vissers mee te maken hebben.

[2:30:01] Zoals bijvoorbeeld het behouden van ruimte voor de visserij en het meer toekomst bestendig worden.

[2:30:05] Die uitdagingen vragen om innovaties, zoals uw Kamer ook terecht aangaf, maar ook om het werken aan draagvlak voor die innovaties.

[2:30:12] Denk daar bij het wegnemen van gevoeligheden rondom de pulsvisserij bij onze internationale partners.

[2:30:17] Daar zet ik mij voor in.

[2:30:18] Ik zal dadelijk in het blokje ook verder op ingaan wat de strategie daarvoor is.

[2:30:22] En recent heb ik ook samen met een grote groep betrokken partijen de uitvoeringsagenda voedsel uit zeeën en grote wateren vastgesteld.

[2:30:28] Inderdaad met de voorganger van de heer Vlag, die daar een belangrijke rol in gespeeld heeft.

[2:30:33] En u heeft deze van mij ontvangen en ik ben trots op deze uitkomst van een intensieve samenwerking tussen de visserijsector, NGO's en de overheid.

[2:30:40] En ik kijk uit naar een verdere gezamenlijke invulling van die acties.

[2:30:43] Ondertussen laten we de gevolgen van het conflict in de Midden-Oosten zien hoe kwetsbaar vissers zijn voor de gestegen brandstofkosten.

[2:30:50] Ik vind het belangrijk om vissers die dagelijks hard werken om een bedrijf draaiende te houden, te ondersteunen in deze moeilijke tijden.

[2:30:56] En tegelijkertijd moeten we ook vooruit blijven kijken om die afhankelijkheid van die hoge brandstofkosten af te bouwen.

[2:31:01] Vandaar de combinatie voor brandstofcompensatie en een energiebesparingsregel.

[2:31:06] En voorzitter, ik zet me de komende jaren graag ervoor in om toekomstpositief samen met de sector en andere betrokkingen verder in te vullen.

[2:31:13] En dan ga ik dan over naar het eerste mapje.

[2:31:17] Voor de heer Grimmis vroeg mij, mag je erop vertrouwen dat de visserij over 10 of 20 jaar nog bestaat?

[2:31:23] Ik heb voor het mij net gezegd de komende eeuwen, maar wat mij betreft, dus de inzet van dit kabinet is ook om gewoon samen met de visserij te werken aan de toekomst.

[2:31:31] De heer Jansen had het over visserij moet prioriteit zijn.

[2:31:36] Als dit zo doorgaat worden we volledig afhankelijk van import en is er nog plek voor een Nederlandse vloot.

[2:31:41] Het borgen van ruimte voor voedselwinning heeft een belangrijke plek in de uitvoeringsagenda.

[2:31:45] Onder de leiding van de heer Bischop die ik net noemde.

[2:31:48] Die is opgesteld met de visserijsector en de natuur- en milieuorganisaties.

[2:31:52] Deze agenda geeft uitvoering aan de visie voedsel uit zee en grote wateren.

[2:31:56] Waarin mijn voorganger ook een toekomstbeeld van 2050 heeft geformuleerd waar ik me aan houd.

[2:32:00] Ik zie een toekomst voor me met een robuuste visserij en agricultuursector die een regionaal gezond en duurzaam product levert en gewaardeerd wordt door de Nederlander.

[2:32:09] De sector verdient daarbij een goede boterham binnen de ecologische draaggracht van de zee.

[2:32:13] En ik geloof heel erg in dit soort afspraken die gemaakt worden tussen alle rentavante stakeholders.

[2:32:18] Want de sector geeft ook heel duidelijk aan zorg voor lange termijn zekerheid.

[2:32:22] We zien gewoon dat vaak losse besluiten eigenlijk zorgen tot veel onzekerheid bij ons.

[2:32:26] Waardoor we ook niet weten dat we eraan toe zijn.

[2:32:28] Dus ook echt de inzicht van het kabinet om langjaar te gaan kijken.

[2:32:31] Zodat je met elkaar afspraken maakt die er nou ook stand kunnen houden.

[2:32:35] Het contingentenstelsel, voorzitter, had ik een vraag van de heer Lohman over.

[2:32:38] Welke concrete criteria hanteert de staatssecretaris om bij de herziening van het stelsel de instroom van jonge en duurzame vissers daadwerkelijk mogelijk te maken?

[2:32:47] Ik wil de herziening inderdaad gebruiken om te kijken of ik daarmee de instroom van startende vissers kan vergemakkelijken.

[2:32:52] Een mogelijkheid die ik overweeg is om starters bij aanvang onder voorwaarden over contingenten te laten beschikken.

[2:32:58] Concrete criteria over startende vissers werken we nu ook met de stakeholders uit.

[2:33:03] Het gaat bijvoorbeeld over de periode waarover de contingenten beschikbaar zouden worden gesteld, eisen aan naleven van de regels en daarmee ook verduurzaming en ook wat het begrip starter zou inhouden in deze.

[2:33:12] Ik verwacht uw Kamer in het najaar dan ook gedetailleerder te kunnen informeren over onze voornemens op dit vlak.

[2:33:19] Dan mevrouw Vellenga Beemsterboer, ook over het contingentstelsel.

[2:33:23] Op welke termijn verwachten we dat deze herziening volledig uitgevoerd kan worden?

[2:33:27] Na eind 25 heeft mijn ambtsvoorganger uw kamer geïnformeerd over de rijkwijze van de herziening.

[2:33:32] In mei dit jaar hebben we stakeholderbijeenkomsten gehad, zodat partijen vanaf het begin worden betrokken en ik ook zo de praktijkkennis kan meenemen die er is.

[2:33:40] En aansluitend hiervan zal Wageningen Social & Economic Research deze zomer een beleidsanalyse doen van de financieel-economische gevolgen van de voorstellen.

[2:33:48] En die effecten zullen we ook bespreken met de stakeholders.

[2:33:51] En nogmaals, ik verwacht uw Kamer in het najaar dat ze kunnen informeren over de concrete voorstellen van deze herziening.

[2:33:58] Dan was de vervolgvraag van mevrouw Bimselboer, voorzitter.

[2:34:01] Kan de staatssecretaris toezeggen dat we het vormgeven op een wijze die een toekomstbestendige visie realiseert en meer kansen biedt voor duurzame en innovatieve vissers?

[2:34:10] In de uitvoeringsagenda die ik net benoemde heb ik opgenomen dat een herzienstelsel de startende en actieve visser helpt en ook duurzaam ondernemerschap beloont.

[2:34:19] Dus we zullen ons zeker voor inzetten, voorzitter.

[2:34:23] Dan nog een vraag, voorzitter.

[2:34:24] Is de staatssecretaris bereid om in het nieuwe contingent stelsel expliciete ruimte te bieden voor vissers die experimenteren met nieuwe technieken om zo innovatie te simuleren?

[2:34:33] In het herzien van het stelsel richten we ons op die startende actieve visser en het belonen van duurzaam ondernemerschap.

[2:34:38] Dat zou ook bereik kunnen worden door het inzetten van innovatieve technieken.

[2:34:41] Daarbij wil ik wel aantekenen dat we het contingentiesstelsel in de eerste plaats hebben voor duurzaam beheer van visbestanden.

[2:34:48] En dat we inderdaad ook kijken naar meekoppelkansen.

[2:34:50] Maar ik wil ook voorkomen dat we heel veel doelen met elkaar gaan installeren in het contingentiesstelsel.

[2:34:55] Waardoor het primaire doel misschien onder druk komt te staan.

[2:34:57] Dank u wel.

[2:34:58] We gaan even terug naar de vorige vraag waar mevrouw Verdingaar Beemsterboer een interruptie op heeft.

[2:35:04] Ja, dank u wel voorzitter.

[2:35:06] De staatssecretaris geeft er op zich al een voorzetje voor en geeft aan dat het contingentstelste primair is bedoeld om de visstand te beheren.

[2:35:15] Maar is de staatssecretaris het niet met D66 eens dat het natuurlijk ook een uitgelezen instrument is om juist die stok achter de deur te bieden?

[2:35:22] Om iedereen wel in die ontwikkeling ook mee te nemen.

[2:35:26] En dat het ook antwoord geeft aan de duidelijkheid die sommige vissers ook vragen.

[2:35:30] Ik wil graag ontwikkelen, maar ik wil wel weten waartoe het leidt.

[2:35:34] En is de staatssecretaris bereid om het ook op die manier dan in te gaan zetten?

[2:35:37] De staatssecretaris.

[2:35:38] Voorzitter, daar ben ik grotendeels eens.

[2:35:40] Het contingentenstelsel is wel iets wat je wil aanpassen met draagvlak van de sector.

[2:35:44] En inderdaad ook verduurzaming, innovatie, het helpen van startende vissers zijn dan ook onderdeel van die gesprekken.

[2:35:50] En dat zijn ook beleidsdoelen die we op zo'n goed mogelijke manier willen borgen hierbinnen.

[2:35:54] Waarbij ik wel aangeef, het primaire doel is echt het beheer van de visbestanden.

[2:35:57] Maar die meekoppelkansen nemen we daar zeker mee.

[2:36:01] Ja, mevrouw Vereniggaard, Wemsterboer.

[2:36:03] Ja, dank u wel.

[2:36:04] Met draagvlak van de sector, zegt de staatssecretaris.

[2:36:07] Dat vind ik een heel mooi uitgangspunt.

[2:36:10] Waar ik wil toch graag even benadruk krijgen, want de sector is best breed.

[2:36:14] Het is niet groot, maar wel breed.

[2:36:17] Gaat de staatssecretaris dan ook wel echt de nadruk leggen op de kansen voor jongeren en meer innovatieve vissers?

[2:36:28] Want ik denk wel dat dit soort regie ook wordt gevraagd vanuit Den Haag.

[2:36:33] Nee voorzitter, het nemen van regie ben ik altijd voor in deze.

[2:36:36] En dit is een van de doelgroepen die we inderdaad ook willen helpen met de herziening van een contingentstelsel.

[2:36:41] Wat ik bedoel met draagvlak is inderdaad dat je dit doet met steekhollen bij inkomsten.

[2:36:44] Dat je ook de praktijkervaring ophaalt.

[2:36:46] Maar uiteindelijk maak je wel een besluit met elkaar over hoe het stelsel uitziet.

[2:36:49] En dat zal niet betekenen dat iedereen het eens zal zijn.

[2:36:51] Ook omdat in de visserijgemeenschap er andere beelden bestaan over hoe het stelsel moet uitzien.

[2:36:58] Het lid kost iets.

[2:37:00] Is de staatssecretaris met de Partij voor Dieren eens dat je het niet over de toekomst van de visserij kan hebben zonder het ook te hebben over vissenwelzijn?

[2:37:07] Nee, daar ben ik het niet mee eens voorzitter.

[2:37:10] Want dit gaat over het contingentenstelsel, het duurzame beheer van visstanden.

[2:37:13] Dierenwelzijn kom ik dadelijk op terug.

[2:37:15] Dat zal zeker ook een aspect zijn wat te bespreken.

[2:37:17] Maar de toekomst van de visserij, dat hangt niet alleen van dat aspect af.

[2:37:22] Mijn vraag was niet of het alleen maar van vissenwelzijn afhangt.

[2:37:27] Mijn logische vraag was, als je denkt aan de toekomst van de visserij, dan is het toch logisch om daarin ook na te denken over wat het betekent voor vissenwelzijn.

[2:37:34] Is de staatssecretaris daar het ons eens?

[2:37:38] Voorzitter, ik vind het logisch om na te denken wat de toekomst van de visserij betekent op het gebied van vissenwelzijn.

[2:37:43] Tegelijkertijd zijn er ook heel veel prioriteiten op de korte termijn.

[2:37:46] Duurzaam beheer van bestanden, gewoon het behoud van de vloot überhaupt, die op dit moment wel met meer urgentie worden uitgewerkt.

[2:37:52] Maar ik zal dadelijk terugkomen op het blokje dierenwelzijn en ook het rapport dat u mij gegeven heeft.

[2:38:00] Het zat in het blokje overrecht op het einde, voorzitter.

[2:38:06] Maar dat was met name omdat ik heel veel blokken en vragen in andere blokjes had, zodat er een bundel gemaakt kan worden.

[2:38:12] Dat zegt niks over het belang van het onderwerp, voorzitter.

[2:38:14] Dat wil ik daarbij zeggen, gezien de reactie van de lidconstitie, toen ik dat zei.

[2:38:17] Zo volgt u uw antwoording.

[2:38:19] Voorzitter, dan heb ik nog een vraag over...

[2:38:22] Van D66, hoe stimuleert de staatssecretaris dat visserijtechnieken die een kleinere ecologische impact hebben... een groter aandeel van onze vangst op zullen leveren ten opzichte van schadelijke technieken?

[2:38:32] Dit kabinet zet zich in voor een toekomstbestendige visserij.

[2:38:35] Dat betekent dat we investeringen mogelijk maken in zowel technische als sociale innovaties.

[2:38:40] Daarvoor hebben we ook meerdere subsidieregelingen beschikbaar gesteld.

[2:38:42] We doen onderzoek naar duurzame vangstechnieken zoals de FLOMO, de kiwikuil...

[2:38:47] En zetten we ons ook in voor het toestaan van de pulsvisserij.

[2:38:50] En ook probeer ik meer inzet te geven in de voetafdruk van verschillende visserijen.

[2:38:54] Zoals het CO2-onderzoek wat recent gepubliceerd is, voorzitter.

[2:38:57] Dat laat zien dat onder andere het verschil tussen de sectoren er kan zijn.

[2:39:04] Voorzitter, dan een vraag van de heer Meulekamp over voedsel uit zee, de mogelijkheden om seafood, noemde hij het inderdaad, nadrukkelijker te betrekken bij toekomstige analyses, scenario's en rapportages over voedselzekerheid.

[2:39:18] Ik ben het met u eens dat seafood, voedsel uit zee, laat het zo wel noemen voorzitter, hier in de Kamer, want ik heb al eens gezien dat collega's gecorrigeerd zijn op Engels taalgebruik hier.

[2:39:26] Een waardevolle bijdrage is aan de Nederlandse voedselvoorziening, omdat dit past aan een gezonde dieet en draagt ook bij aan voedselzekerheid, zoals de heer Lohman ook noemde, minstens één keer per week volgens mij en meer is volgens mij ook nog gezond hierbij, zou ik zeggen.

[2:39:40] Het thema heeft een belangrijke plek in de uitvoeringsagenda, voedsel uit zee en grote wateren.

[2:39:44] Deze acties richten zich onder andere op de positionering, maar ook het narratief in de samenleving voor vis, schaal en schelpdieren en de gezondheidseffecten daarvan in een dieet.

[2:39:53] Ik zal ook, voorzitter, na de zomer in de uitwerking van de agenda voedselzekerheid zorgen dat we ook het visserijaspect en voedsel uit zee daarbij betrekken.

[2:40:03] Voorzitter, dan heb ik nog een vraag.

[2:40:05] Wat is de visie van de vraag van D66 van de staatssecretaris op de optimale verdeling van verschillende voedselbronnen uit zee en hoe stuurt hij hierop?

[2:40:13] Nou, voorzitter, in de visie op voedsel uit zee en grote wateren, als ze daarbij horen in de uitvoering zijn, hebben we geen verdeling gemaakt over de verschillende bronnen van voedsel uit zee.

[2:40:22] Dit is een allemaal van waarde voor ons dieet en we zetten ons daarom ook in met de deelnemers van de uitvoeringstafel dat zowel de kweek van marine eiwitten als ook de wilvangst allebei een goede toekomst hebben op de Noordzee.

[2:40:32] En dat is ook het belangrijkste doel van de uitvoeringsagenda, waarbij de ecologische draaggracht een randvoorwaarde is.

[2:40:38] En dan was dat het blokje, voorzitter.

[2:40:47] Dank u wel, voorzitter.

[2:40:48] Ik zou de staatssecretaris toch wel willen vragen of hij ook iets uitgesprokener kan zijn.

[2:40:54] Ik merk dat de staatssecretaris blijft redelijk op de vlakte ten aanzien van wat is nou de visie.

[2:40:59] We gaan het ondersteunen, maar aan de andere kant ook.

[2:41:02] Ziet de staatssecretaris ook met D66 het risico dat als we ons hier heel erg op de vlakte houden vanuit het Haagse.

[2:41:09] Dat we dan juist net niet die regie bieden waar wel behoefte aan is in het veld.

[2:41:14] En dat we dus ook het risico lopen dat we op elkaar gaan wachten.

[2:41:18] De sector wacht op regelgeving, visie en doenen.

[2:41:22] En wij wachten tot de sector ergens mee komt.

[2:41:24] Dank u wel voorzitter.

[2:41:26] En dat was uw laatste interruptie.

[2:41:28] Nou voorzitter, maar de sector is dus met die uitvoeringsagenda gekomen.

[2:41:31] Ook samen met milieu- en natuurorganisaties en de overheid.

[2:41:34] En daarbinnen wordt dus wel een visie en route geschetst.

[2:41:36] En vandaar dat ik ook echt vertrouwen wil geven aan dit proces en dat wil uitvoeren.

[2:41:41] En tegelijkertijd, ja, ik ook niet wil gaan sturen op welk voedseluitzee we gaan produceren vanuit de overheid.

[2:41:46] Dat doen we natuurlijk ten dele al door quota die vastgesteld worden.

[2:41:49] Door de randvoorwaarden voor ook aquacultuur en productie op dat vlak.

[2:41:53] Ik zou niet willen dat we daar als overheid nog een grotere rol in nemen.

[2:41:56] Maar misschien snap ik niet de specifieke vraag... wat mevrouw Velika Beemsterboer heen vroeg, voorzitter.

[2:42:01] Dus dat pakken we nog los op... als er geen interrupties meer zijn.

[2:42:06] Goed zo.

[2:42:10] Vervolgt u uw beantwoording?

[2:42:11] Ja, voorzitter.

[2:42:11] De Puls...

[2:42:13] Daar heb ik meerdere vragen over gekregen.

[2:42:15] Laat ik zeggen dat als het volledig op mijn bureau lag... en ik het zelf kon beslissen als staatssecretaris zonder inspraak van Brussel... dan zou ik deze nacht doorwerken en morgen het besluit beklinken en het wil invoeren.

[2:42:25] Het is natuurlijk ontzettend jammer dat de puls niet mogelijk is om ingezet te worden.

[2:42:29] Zowel op het gebied van bodemberoering... maar ook op het gebied van brandstofbesparing voor de vissers.

[2:42:34] Het gaat vaak over 40 tot 50 procent.

[2:42:37] Met die hoge brandstofprijzen moeten ze kunnen voorstellen... wat van verschil dat gemaakt zou hebben.

[2:42:40] De inzet die ik nu heb is om het volgende te doen.

[2:42:44] Wij kijken naar een aantal andere lidstaten van de Europese Unie of zij gezamenlijk met ons twee dingen willen doen.

[2:42:51] Op korte termijn onderzoek uitvoeren naar onder welke voorwaarden het mogelijk wel kan.

[2:42:55] Dus ook welke verbeteringen mogen er nog aangebracht kunnen worden.

[2:42:58] In combinatie daarmee wil ik ook kijken met die landen of we als vervolgstap bijvoorbeeld een gemeenschappelijke pilot kunnen doen.

[2:43:03] Waarbij je er ook voor zorgt dat het inderdaad niet alleen Nederlandse vissers in deze zullen zijn, maar ook die van een aantal andere lidstaten.

[2:43:09] Zodat je met elkaar medestanders gaat creëren om dit dossier in Europa ook echt op de agenda te krijgen.

[2:43:15] Ik moet zeggen dat in dit proces ik zelf ook ongeduld voel, dus waar ik sneller kan gaan zal ik dat proberen te doen.

[2:43:21] Ik ben zelf bijvoorbeeld ook begin juli in Berlijn waar ik dat ook met mijn counterpart daar zal proberen te bespreken.

[2:43:27] Maar ik denk dat het van belang is bij de Puls dossier dat we met elkaar voorkomen dat we een te snelle afslag nemen waarmee de deur definitief dicht gaat.

[2:43:35] Net nu we voelen dat misschien het moment weer rijp is om het op de agenda te plaatsen.

[2:43:46] Doet de staatssecretaris dat ook boeren slim?

[2:43:48] Door te zeggen, zullen we het eerst eens op een Franse kotter schroeven?

[2:43:54] Want dat is in het verleden natuurlijk een beetje misgegaan.

[2:43:56] Dat wij er met de innovatie vandoor gingen en anderen niet mee profiteerden.

[2:44:00] En scheve ogen zijn er in de visserij tussen vissers uit verschillende landen te over.

[2:44:06] En dat weten we.

[2:44:08] Nee, voorzitter, dit is een valide punt.

[2:44:10] Je moet hier bondgenoten in creëren.

[2:44:11] En ik denk, een lessen van het verleden is inderdaad... ...het was een hele goede innovatie... ...die ook leidde tot een heel goed competitief voordeel.

[2:44:17] En als dan inderdaad andere landen daar geen baat bij hebben... ...dan hebben ze dat inderdaad ten dele slim gespeeld... ...door daarmee de puls in het verdomhoek te krijgen.

[2:44:25] Dus mijn instelling hierbij is om echt een aantal medestanders te vinden... ...zodat je ook ervoor gaat zorgen dat meerdere lidstaten baat krijgen... ...bij inderdaad weer een herinvoering ervan.

[2:44:36] Een van de redenen dat het Frankrijk afhaakte was het feit dat zij geen geld hadden om hun complete float te vervangen.

[2:44:43] Dus zou het niet ook slim zijn om dan ook in het Europese verband dan direct mee te denken over een langjarige investeringsmogelijkheid om ook landen die minder middelen hebben toch de kans te geven om mee te liften erop.

[2:44:56] De staatssecretaris.

[2:44:58] Ja, voorzitter, het ligt wel breder dan alleen dat de Franse vloot niet de investeringscapaciteit, dat speelde ook inderdaad rechtszaken van Bloem, een NGO in dat geval en zo, dat speelde veel meer zorg op dit vlak.

[2:45:08] Ik denk in eerste instantie dat de medestanders die wij vinden misschien iets meer nabij qua geografische ligging zitten dan Frankrijk op dit dossier, omdat ik daar nog niet echt de ruimte proef dat men zegt laten we hiermee aan de slag gaan.

[2:45:19] Dus ik probeer eerst een aantal andere lidstaten mee te krijgen.

[2:45:22] Vervolgt u uw beantwoording?

[2:45:23] Ja, voorzitter.

[2:45:24] Dan ben ik wel heel transparant over mijn strategie in dit debat.

[2:45:26] Maar we doen het niet voor niks in het Nederlands, zou ik daarbij zeggen.

[2:45:30] Maar volgens mij moeten we op dit dossier inderdaad ook als Nederland uitstralen dat we geleerd hebben van de periode in het verleden.

[2:45:36] Dat we dit gezamenlijk willen doen met anderen en dat we ook zorgen die er zijn serieus nemen.

[2:45:39] Want dat is volgens mij ook de route waarmee het weer op de agenda kan zetten.

[2:45:42] Voorzitter, een vraag over de nadeelcompensatie voor de Puls.

[2:45:47] De staatssecretaris buist zich na de rechterlijke uitspraken over nadeelcompensatie.

[2:45:51] Zij hadden geïnvesteerd, maar kregen de pin op de neus.

[2:45:53] Hoe gaat de staatssecretaris dit oppakken en wanneer horen de vissers meer van de heer Vlag?

[2:45:57] Ik heb de Kamer vorige week geïnformeerd middels de verzamelbrief Visserij.

[2:46:01] Ik begrijp dat de gevolgen van dit verbod inderdaad heel ingrijpend zijn voor de betrokken vissers.

[2:46:06] Maar om aanmerking te komen voor nadeelcompensatie moet altijd aan strikte voorwaarden voldaan worden.

[2:46:11] Ik heb aangegeven daarbij dat de inschatting is dat het niet waarschijnlijk is dat pulsvissers hiervoor in aanmerking komen.

[2:46:16] Desalniettemin heb ik ook aangegeven dat we de ruimte bieden voor ieder om toch een verzoek tot nadeelcompensatie in te dienen.

[2:46:23] We zullen die verzoeken zorgvuldig bekijken met elkaar beoordelen.

[2:46:27] En ik ben ook bereid, volgens mij wordt ook de vraag van de heer Vlar...

[2:46:30] Om bij RVO aan te geven dat men in dat proces ook probeert mee te denken.

[2:46:34] Want een verzoek tot nadeelcompensatie voor individuele vissers is een complex traject wat tijd zal kosten.

[2:46:39] Dus ik zal daar ook vragen een bepaalde coulance in het proces.

[2:46:42] Zodat zij ook die mogelijkheid kunnen benutten als ze dat willen.

[2:46:46] Dan ga ik door voorzitter naar het volgende blokje.

[2:46:48] Dat zijn de brandstofregelingen en het MFAV.

[2:46:52] Er waren meerdere vragen over wanneer zal die compensatie opengesteld worden.

[2:46:56] We erkennen als kabinet dat de nood hoog is in de visserijsector.

[2:47:00] Daarom stellen we inderdaad ook een steunmaatregel op in combinatie met een energiebesparingsregeling vanaf september.

[2:47:07] Ik wil de uitwerking van deze steunmaatregel zo snel mogelijk rondhebben, maar het moet op een gedegen manier gebeuren.

[2:47:12] En we willen ook de middelen gericht inzetten omdat de middelen beperkt zijn.

[2:47:15] Dus we houden daarbij rekening met verschillende vlootsegmenten en de mate van geraaktheid van de gestegen brandstofkosten.

[2:47:22] Daar hebben we advies voor krijgen van Wageningen Social Economic Research.

[2:47:25] En we werken ook zoals de heer Vermeer vroeg deze regeling nauw.

[2:47:29] Uit ook met de sector zelf, zodat we ook die ondersteuning zo doeltreffend mogelijk kunnen vormgeven.

[2:47:36] Daarnaast moet de regeling ook goed uitvoerbaar zijn.

[2:47:38] En de administratieve lasten wil ik zo laag mogelijk houden.

[2:47:40] Voor zowel de aanvraag als ook de Rijksdienst van Ondernemend Nederland.

[2:47:44] Zoals gebruikelijk, voorzitter, moet dan de goedkeuring komen van het Moniteringcomité en FAF.

[2:47:49] En ik wil dat zo snel als mogelijk op aansuren, zodat ik ook met uw Kamer kan delen dat deze regeling in werking treedt.

[2:47:54] Neemt niet weg dat het natuurlijk gewoon wel wrang aanvoelt dat we circa twee maanden geleden hebben aangekondigd dat er compensatie komt en dat de regeling na nu bijna af is, maar nog niet af is.

[2:48:05] Vandaar dat ik ook al eerder heb gecommuniceerd, zowel in een brief aan uw kamer als ook richting de sector zelf, dat de compensatie met terugwerkende kracht zal plaatsvinden.

[2:48:14] Dus we zien ook al dat een deel van de vloot anticipeert hierop en daarmee ook al uitvaart.

[2:48:19] U heeft daar een vraag over van de heer Jansen.

[2:48:22] Misschien ter verduidelijke voorzitter.

[2:48:24] Gaat de staatssecretaris nog apart in op de Belagische Visserij?

[2:48:29] Ja, ik moet het even opzetten.

[2:48:32] Voorzitter, dan had ik de vraag van de heer Vermeer bereid in gesprek te gaan.

[2:48:35] Ja, en dat doen we en zullen we blijven doen daarover.

[2:48:38] Een vraag van het CDA en de heer Grinwis.

[2:48:42] Hoe wordt het geld precies ingezet en welke brandstofbeparende maatregelen zien we in de praktijk toegepast worden?

[2:48:48] Om de visserijsector minder afhankelijk te maken van brandstof, zullen we eind september die regeling openstellen, die energieefficiëntieregeling.

[2:48:54] Van deze regeling kunnen onder meer de kottervisserij, zowel de platvisserij als ook de garnalenvisserij, maar ook de schelpdiervisserij, gebruik maken.

[2:49:04] Met de regeling kunnen visserijondernemers subsidie krijgen voor aanpassingen aan hun vissersvaartuigen die brandstel besparen en zo ook bijdragen aan het verminderen van CO2-uitstoot als bijwinst.

[2:49:14] Wat we daarbij zien is dat in het verleden het gaat over de aanpassing van een schroef, de aanpassing van een motor, dat soort maatregelen moet u aan denken in dit geval.

[2:49:22] En voor deze regeling hebben we 27 miljoen euro aan budget beschikbaar.

[2:49:26] Dat is 25 miljoen euro voor de kottervisserij en 2 miljoen voor de schelpdiervisserij.

[2:49:30] En voor de schelpdiervisserij hebben we aanvullend nog twee openstellingen van deze regeling op de planning.

[2:49:34] Eentje in 27 en eentje in 28.

[2:49:37] Ook om te zagen dat dat bij de sector tot meer absorptiecapaciteit zou kunnen leiden voor de regeling.

[2:49:42] Voorzitter, dan waren er nog vragen over hoe dragen de rijkssubsidies bij aan de doelen voor het verminderen van brandstofgebruik van mevrouw Bromet.

[2:49:51] En kunnen we de subsidiering anders inrichten zodat het directer bijdraagt daaraan?

[2:49:55] En zijn we er van plan?

[2:49:56] We zien dus dat die brandstofkosten gestegen zijn, voorzitter.

[2:49:59] En ik hecht de waarde aan dat het brandstofverbruik in de visserijsector, bijzonder de korte visserij, omlaag wordt gebracht zodat de sector minder kwetsbaar is voor die prijsschommelingen.

[2:50:08] En voorzitter, ja, middels deze subsidieregeling kunnen ze dus hun brandstofverbruik van het vaartuig verminderen.

[2:50:14] Waarbij de route tot wel zal verschillen per visser.

[2:50:17] Of het gaat om de aanpassing van hun schroef, van hun motor, et cetera.

[2:50:21] De vissers hebben zelf ook het meeste belang natuurlijk bij het verminderen van hun brandstofverbruik.

[2:50:24] Omdat ze eigenlijk gewoon zagen dat de business case het niet meer uit kan, voorzitter.

[2:50:27] En naar verwachting zullen zij ook daarom de subsidie gebruiken voor investeringen die echt leiden tot de meeste brandstofreductie.

[2:50:35] Voorzitter, dan hebben we de vraag over de vlagkotters van volgens mij de heer Grinwis, dat er bij een deel van de visserszorgen leeft, omdat een aantal vissers tussen wal en schip kan vallen.

[2:50:45] De onderneming is gevestigd in Nederland, zegt hij.

[2:50:47] Ze betalen hier belasting en achten wij de verschil rechtvaardig.

[2:50:51] Nou, voorzitter, ik ben van mening hierbij dat wel de Nederlandse middelen moeten gaan naar de Nederlandse visserijvloot en niet de vloot van een andere lidstaat of staat.

[2:51:00] De Nederlandse visserijbedrijven die varen onder een buitenlandse vlag komen dan dus niet in aanmerking voor subsidie onder het Europese Visserijfonds.

[2:51:07] Het MFAS wordt voor 70% bekostigd door de EU, 30% met middelen van de Nederlandse staat.

[2:51:13] Daarom hebben subsidieregelingen onder het MFAS ook als vereiste dat de vaartuig waarin wordt geïnvesteerd, geregistreerd staat in het Nederlandse Register voor Vissersvaartuigen.

[2:51:21] En in alle eerlijkheid ook qua uitvoerbaarheid en controle heel moeilijk te controleren is welke vaartuigen niet zijn die onder Nederlandse vlag dan inderdaad ook daadwerkelijk

[2:51:30] ...een Nederlandse vloot zouden zijn.

[2:51:33] Voorzitter dan de Pelagische Visserij...

[2:51:36] De details van de steunmaatregel worden nog nader uitgewerkt.

[2:51:39] Mijn streven is het wel om het zo doeltreffend mogelijk te maken.

[2:51:42] En als we dan kijken naar een bedrag waar wij beschikbaar hebben, zien we dat de pelagische visserij meestal wel bestaat uit meer veerkrachtige en grote internationale bedrijven, die inderdaad veel brandstof gebruiken.

[2:51:52] Maar tegelijkertijd zien we dat de draagkracht van dat deel van de visserij wel groter is dan de boomkoolvisserij.

[2:51:58] Dus vandaar dat we ook in de afbakening daarvan het niet op de pelagische visserij toepassen, voorzitter.

[2:52:11] Ja, heel goed.

[2:52:13] Ik was even aan het multitasken vanwege uw verzoek.

[2:52:18] Ik snap wel wat de staatssecretaris zegt, maar ten illustratie, tien jaar geleden was een volle brandstoftank 300.000 euro.

[2:52:26] Nu praten we over bijna 1,3 miljoen.

[2:52:29] Voor één schip wat een maand de zee opgaat.

[2:52:33] Dus het zijn nogal bedragen.

[2:52:34] Ik weet inderdaad dat uw budget beperkt is.

[2:52:37] Maar om te zeggen dat kunnen zij zelf dan wel dragen.

[2:52:39] Want ze zijn kapitaalkrachtiger vind ik ook iets te makkelijk.

[2:52:42] Graag daar iets meer duiding aan.

[2:52:45] Nee, dat bedoel ik niet makkelijk, maar de keuze die wij maken is om die middelen zo gericht mogelijk in te zetten.

[2:52:51] En daarbij is wel de keuze gevallen om het erg op de boomkoolvisserij meer te richten.

[2:52:54] Dat betekent trouwens wel dat familiebedrijven die bijvoorbeeld zowel pelagische schepen hebben als boomkoolvissers hebben, dat die boomkoolvissers in dat bedrijf wel nog aanspraak kunnen maken op de regelingen.

[2:53:10] Ja, voorzitter, dan heb ik op welke wijze werkt de staatssecretaris samen met andere Noordzeelanden ter bevordering van de innovatieve aquacultuur?

[2:53:17] Nou, voor de ontwikkeling van innovatieve aquacultuur in windparken wordt samengewerkt tussen diverse Noordzeelanden in diverse Europese onderzoeksprojecten.

[2:53:25] Verder is er op dit moment geen directe samenwerking.

[2:53:28] Tegelijkertijd, als er nog andere raakvlakken zijn om samen te werken op dit soort projecten, sta ik er uiteraard wel voor open, voorzitter.

[2:53:35] Dus misschien dat mevrouw Vellinga Beemsterboer daar nog in de tweede termijn een aantal gedachten over heeft.

[2:53:40] Geef ik mee.

[2:53:41] Het is geen uitlokking, het is meer een inspiratie van een verzoek bijna, voorzitter.

[2:53:47] Want ik vind het ook wel, en daar ga ik nu even wat van mijn tekst afwijken uiteraard, vrij onlogisch dat we voor de visserijsector per lidstaat ook proberen alles grotendeel zelf te doen.

[2:53:56] En volgens mij zijn er best wel meekoppelkansen waarin je zowel de sectoren van onszelf als ook die van een aantal andere landen kan versterken als je ook innovatieprojecten meer gaat samen oppakken.

[2:54:04] Dus dat is iets wat het kabinet ook breder wil oppakken.

[2:54:07] Dan, voorzitter, onderzoek de staatssecretaris in dat kader of deze sectoren in aanmerking kunnen komen voor aanvullende Europese subsidies voor natuurherstel.

[2:54:14] Onder het MFAS zijn de afgelopen jaren diverse regelingen opengesteld voor de agricultuursector.

[2:54:19] We zullen ook een innovatieregeling openstellen op 31 juli met een budget van 3,3 miljoen.

[2:54:24] Aanvragers kunnen zelf de insteek bepalen en dat betekent dat u ook zou kunnen toezien op natuurherstel als de aanvragers dat besluiten te doen.

[2:54:33] Voorzitter, dan een vraag van de heer Jansen.

[2:54:35] Kan de staatssecretaris uitleggen waarom we aan het fonds meedoen, terwijl het geld vooral naar ambtenaren gaat en niet naar vissers?

[2:54:42] Ik zie wel, voorzitter, dat het visserijfonds EMFA van meerwaarde is, ook voor de visserij- en aquacultuursector.

[2:54:48] Onder het EMFA worden ook diverse innovatie- en investeringsregelingen voor de visserij- en aquacultuur opengesteld.

[2:54:53] Kijken naar de subsidieaanvragen zien we ook dat er behoefte is vanuit de sector voor die regelingen.

[2:54:57] En het raakt ook bij de toekomstperspectief van de sector.

[2:55:00] We willen dit uiteraard wel zo efficiënt mogelijk doen.

[2:55:03] Dus u kunt er ook voorstellen dat ik inderdaad wel kijk naar de administratieve lasten van de regelingen en wat wij als Nederland daarin kunnen verminderen.

[2:55:12] Een vraag in dit blokje, dat is van de heer Vlag.

[2:55:16] Ik zie dat Brussel fors veel bezuinigen en tegelijkertijd worden innovaties als de Pulskoor gedwarsboomd.

[2:55:22] Wat gaan we doen om deze discrepantie aan te kaarten?

[2:55:25] Ik vind het van belang, voorzitter, dat de visserij ondersteund wordt bij de energietransitie en innovatie.

[2:55:30] Uiteindelijk vraagstappen zetten in innovatie, zowel ruimte in de regelgeving, maar ook voldoende middelen om dit te ontwikkelen en uit te rollen.

[2:55:36] Wat betreft visserij en het MFK vind ik er van belang dat de beschikbare middelen in verhouding staan tot de beoogde doelen en eisen die aan lidstaten gesteld worden.

[2:55:43] Dus dat zullen we ook meenemen in het traject.

[2:55:46] En ik verwacht dat binnen het Nederlandse NRPP, binnen het MFK, aandacht zal zijn voor innovatie, inderdaad ook en duurzaamheid voor de visserijsector.

[2:55:53] En de komende tijd, voorzitter, zal ik me ook daarvoor inzetten.

[2:55:56] Maar ook in een breedte zal ik uiteraard wijzen op de applicatieve lastendruk die ook op de sector ligt.

[2:56:02] En vandaar ook het eerdere verzoek voor een omnibus voor de visserijsector... om te kijken naar ook wat er kan in acht nemen de doelen die we gesteld hebben... om gewoon de abrasieve lastendruk te verminderen.

[2:56:12] Dank u wel.

[2:56:13] O, eerst nog een interruptie van de heer Vlag.

[2:56:17] Korte vraag, ik zeg dat ook vanuit de achtergrond... dat met name het Europees Visserijfonds fors zal krimpen.

[2:56:23] Dus ja, meer aandacht voor innovatie is dan wel mooi.

[2:56:25] Maar ja, sorry voor de woordspeling, maar is er nog boter bij de vis straks?

[2:56:31] Voorzitter, het is een terechte vraag.

[2:56:33] Dat nemen we ook mee in dit proces.

[2:56:34] Vandaar dat ik inderdaad zag dat er een balans moet zijn tussen de eisen die wij stellen aan de visserij en de beschikbare budgetten die eruit komen.

[2:56:40] Dus het kabinet neemt dat mee in die gesprekken.

[2:56:43] Daarbij heb je uiteraard twee knoppen waar je kan draaien.

[2:56:45] Eén is pleiten voor meer geld en de andere inderdaad wat vragen van de sector.

[2:56:48] Maar die balans probeer ik mee te geven aan de collega's en ik weet dat de collega's het ook scherp hebben.

[2:56:53] Dank daarvoor.

[2:56:54] In de tussentijd kan de staatssecretaris even ademhalen en kom ik nog even bij u terug met het verzoek van de heer Boomsma om het twee minuten debat te verzetten.

[2:57:06] Ja, u zult zich toch zo meteen om tien uur mogen melden in de plenaire zaal.

[2:57:13] Als u echt het TMD wilt verzetten, het twee minuten debat wilt verzetten, dan zult u dat daar moeten aanvragen.

[2:57:21] En dan kunt u er rekening mee houden dat het antwoord kan zijn dat dat niet kan.

[2:57:27] Dus dat is wat ik u kan bieden op dit moment.

[2:57:31] Dus ik denk, ik meld het u maar vast, dan kunt u zich daar op voorbereiden.

[2:57:38] Mevrouw Bromet.

[2:57:39] Voorzitter, weet u ook of het schema nog steeds zegt dat we om tien uur dan dit debat aanvangen?

[2:57:51] Ja, er is in ieder geval een aanvang van een debat om tien uur.

[2:57:59] Een Kamerlid het verzoek doen om het twee minuten debat te verzetten naar morgen.

[2:58:04] En dan zal daar, in de plenaire zaal, het daarover moeten gaan hebben.

[2:58:10] En wat ik zeg, u kunt er ook rekening mee houden dat dat wellicht niet gaat lukken, gezien de agenda.

[2:58:16] Dus u zult dat helaas daar moeten doen, hoe graag ik u hier ook zou willen helpen.

[2:58:25] Ik bedoelde eigenlijk vanavond tien uur.

[2:58:27] Staat het schema nog steeds op vanavond tien uur?

[2:58:31] Jazeker.

[2:58:31] Want daar staat het twee minuten debat ook gewoon voor gepland.

[2:58:34] Dus je kunt gewoon om tien uur naar de zaal.

[2:58:37] Ja, maar als er een ander debat is wat nog gaande is, dan wordt het nog later.

[2:58:42] Het kan natuurlijk best zijn dat het debat uitloopt daarvoor.

[2:58:49] En hoe het schema daar loopt, de multitasken kan ik best goed.

[2:58:52] Maar ik heb geen radar in de plenaire zaal aan op dit moment, mevrouw Broment.

[2:59:00] Dit kost iets.

[2:59:02] Ja, ik hecht er wel aan dat we een beetje zorgvuldige besluitvorming hier gaan bewaken.

[2:59:07] Als we straks nog even hals over kop een twee minuten debat moeten doen.

[2:59:10] Er moeten misschien nog wel moties worden geschreven.

[2:59:12] Je wilt het ook een beetje afstemmen.

[2:59:13] We hadden het net gehad over samenwerking.

[2:59:15] Ja, hoe gaan we dit allemaal doen?

[2:59:17] Als het op een ander moment kan, dan liever op een ander moment.

[2:59:21] Ja, en dat zult u dus in de plenaire zaal met elkaar moeten bespreken en niet hier.

[2:59:27] Ik zou vooral uw tijd hier gebruiken om deze termijn af te maken als ik u een tip mag geven.

[2:59:32] En dan kijk ik naar de staatssecretaris voor het volgende blokje.

[2:59:35] Ja, voor het volgende blog ging het over camera toezicht en de controleverordening.

[2:59:38] Daar heb ik een aantal vragen gekregen.

[2:59:40] Een van het CDA.

[2:59:41] Waarom worden er subsidies opengesteld voor de camera's voordat er een party is geweest?

[2:59:47] Dat is, voorzitter, omdat per 10 januari 2028 camera toezicht op basis van de Europese regelgeving verplicht wordt gesteld.

[2:59:54] De komende maanden zal het Europese overleg duidelijk worden welk deel van de Nederlandse vloot hier precies mee te maken gaat krijgen.

[3:00:00] En ook aan welke minimumeisen die systemen moeten voldoen.

[3:00:03] Een mogelijke Nederlandse pilot is dus bedoeld om dat camera toezicht op zo'n goed mogelijk en uitvoerbare en proportionele manier te kunnen vormgeven.

[3:00:11] Het is nodig dit nu uit te werken omdat de tijd van inwerking kreding steeds krapper wordt.

[3:00:16] En op dit moment hebben we dus nog middelen in het MFAF om vissers te kunnen ondersteunen uit dit vlak en een groot deel van die kosten op ons te kunnen nemen.

[3:00:22] Dus vandaar ook de oproef vanuit mijn kant om in ieder geval te kijken met een pilot samen met de sector van hoe zou dit vormgegeven kunnen worden op een manier die...

[3:00:31] ...werkbaar is... ...omdat je anders inderdaad met elkaar toch het risico loopt... ...dat ook die MFAP-middelen niet meer beschikbaar zijn op termijn... ...en dan zit je met een wettelijke verplichting... ...en ook erbij bij de horende kosten... ...zonder middelen vanuit ons.

[3:00:43] De heer Lohman.

[3:00:44] Ik had nog een aanvullende vraag.

[3:00:46] Er zijn zorgen over de betaalbaarheid van de camera's... ...maar ook over data.

[3:00:49] Dus wie is er uiteindelijk verantwoordelijk?

[3:00:52] En dat zijn natuurlijk enorme bakken data... ...die dan door de visserij worden gegenereerd.

[3:00:58] Hoe wordt daar naar gekeken?

[3:01:02] Dat is wat we de komende maanden in die Europese overleggen nog uitwerken.

[3:01:05] Dus vandaar ook echt mijn oproep aan de sector om daar ook hun zienswijze in mee te geven.

[3:01:09] Dat ze ook met die kennis en met die zorgen in die Europese overleggen daar nog richting aan kunnen geven.

[3:01:18] Voorzitter, dan de heer Jansen.

[3:01:20] Is de staatssecretariat bereid dit Big Brother-beleid te stoppen in Brussel?

[3:01:24] Het is per Europese regelgeving nu verplicht.

[3:01:29] Dat is met de vaststelling van de herziende controleverordening in 2023 besloten, voorzitter.

[3:01:33] En we hebben dus die verplichting, die heb ik...

[3:01:35] ...om dit te implementeren en onze inzet is hierop gericht.

[3:01:39] De komende maanden wordt dus duidelijk welk deel van de vloot ermee te maken heeft... ...en welke eisen het moet voldoen.

[3:01:45] Dit wil ik dus graag doen in overleg met de sector... ...omdat we ons ook willen hardmaken om het zo uitvoerbaar, handhaafbaar... ...en ook proportioneel mogelijk in te voeren voor de visserijsector... ...omdat er echt nog ruimte is, voorzitter, in die discussies hopelijk.

[3:01:57] Dus vandaar mijn oproep om daarover met ons in gesprek aan te gaan.

[3:02:01] Voorzitter, dan de heer Boomsma over de aanlandhavens.

[3:02:04] Waarom zou je niet gewoon vis mogen lossen in verschillende havens?

[3:02:07] Om hier nog een keer over een gesprek te gaan.

[3:02:09] Na het twee minuten debat over de LVR van januari heeft mijn ambtsvoorganger de motie van het lid Boomsma de interpretatie gegeven dat de criteria van de beleidsregel aanwijzing havens en plaatsen voor visserij, leidend is bij de uitvoering.

[3:02:22] De afgelopen periode heb ik benut voor een analyse van die praktijk in de aanlandhavens.

[3:02:27] En de conclusie van die analyse en gesprekken is met uw Kamer gedeeld, voorzitter.

[3:02:30] Dat houdt inderdaad in dat niet alle havens waar Visser tot nu toe hebben aangeland zijn aangewezen.

[3:02:36] Via de NVWA en RVO zal er ook nog communicatie over plaatsvinden met die plekken.

[3:02:42] Die beoordeling heeft plaatsgevonden op basis van de criteria uit de beleidsregel.

[3:02:46] Overleggen met de sector, wat ook de belangrijkste aanlijnplakken zijn in dit geval.

[3:02:50] En afstemming ook met de NVWA in verband met de handhavingscapaciteit.

[3:02:53] Omdat het aanlanden van de VIS ook niet in elke willekeurige hagen mag plaatsvinden vanuit regelgeving uit Europa in het kader van toezicht.

[3:03:00] En wij dus wel moeten zorgen voor handhaving en toezicht op die plekken.

[3:03:03] Vandaar deze keuze.

[3:03:08] Ik weet niet precies welke regel daar dan doorfloggevend in is geweest.

[3:03:12] Maar het is natuurlijk best wel gek dat je gewoon eeuwenlang je vis daar kunt lossen en opeens kan het niet meer.

[3:03:16] En dan is de reden dat het makkelijker is te handhaven.

[3:03:19] Ik vind dat eigenlijk toch niet een...

[3:03:22] Ik vind niet dat het zo zou moeten werken.

[3:03:24] En wat ik aangaf is dat er dus vissers geven zelf al aan dat...

[3:03:28] Op sommige momenten, als het door weer en wind, is het gewoon gevaarlijk om door te kunnen vallen.

[3:03:31] Het is niet zomaar mogelijk om altijd maar door te varen naar een andere haven.

[3:03:35] Dus wat is er nou tegen om dat dan toch gewoon toe te staan?

[3:03:41] De straatsecretaris.

[3:03:43] Omdat handhavingscapaciteit hier wel een schaatsgoed is en wij de afweging moeten maken waar we die capaciteit in zitten op dit moment.

[3:03:49] Ik kan wel tegen de heer Boomsma zeggen dat wij op een later moment bij een volgende visserijbrief nog wat dieper kunnen ingaan op die criteria die hier inderdaad de doorstuk opgaven.

[3:04:02] Vervolgt uw beantwoording?

[3:04:03] Ja, voorzitter.

[3:04:04] Dan de heer Jansen.

[3:04:05] Is het digitaal registreren van vangsten onder de 50 kilometer?

[3:04:09] 50 kilometer?

[3:04:10] 50 kilo.

[3:04:11] Het is ook laat voor mij, voorzitter.

[3:04:12] Is de stadsbereid daar in Brussel iets aan te doen?

[3:04:15] Nou, die aanvullende logboekverplichtingen zijn dus onderdeel ook van de controleverordening ten dele.

[3:04:22] Die zijn afgelopen 10 januari ingegaan.

[3:04:24] Waaronder ook het digitaal registreren van die vangsten.

[3:04:26] Dit is op dit moment staand Europees beleid.

[3:04:30] Mijn inzet is wel gericht daaraan te voldoen.

[3:04:32] En tegelijkertijd, voorzitter, ben ik mij heel erg bewust van de administratieve lasten die zich meebrengen hiermee met de vissers en de controlediensten.

[3:04:39] Dus de komende tijd blijven we ook die knelpunten naar voren brengen bij de Europese Commissie.

[3:04:43] Het geldt trouwens niet alleen voor dit aspect.

[3:04:45] Voor veel andere zaken van die verordening zie je ook dat andere lidstaten punten opbrengen in de Raad.

[3:04:49] Daar sluit Nederland zich bijna altijd bij aan.

[3:04:51] En ik wil ook opmerken dat die goede vangstregistratie ook al van belang is inderdaad voor een duurzame visserij, voorzitter.

[3:04:58] Tegelijkertijd, nogmaals wat ik net zeg, pleiten we niet voor niks voor een omnibuswetsvoorstel om ook regelgeving waar die te complex geworden is te kunnen versimpelen.

[3:05:08] Voorzitter, dan gaan we naar de omnibusgewasbescherming.

[3:05:11] En ik had volgens mij toegezegd... Oh, de heer Loma nog, voorzitter.

[3:05:16] De heer Loman heeft nog een laatste interruptie.

[3:05:18] Ja, ik had eigenlijk nog een visserijvraag.

[3:05:22] Of de staatssecretaris ook bekend is met de brandbrief of de brief die door onder andere de Nederlandse Vissersbond is gestuurd?

[3:05:30] Voorzitter, wij krijgen meerdere brandbrieven.

[3:05:33] Dus als wij de specifieke brief kunnen krijgen, dan zullen we die sowieso van een reactie voorzien, mocht dat niet gebeurd zijn.

[3:05:38] Maar normaliter betrekken we de reacties wel ook bij het debat en ook in contact met de visserij.

[3:05:42] Dus die dubbelcheck kan ik laten maken.

[3:05:45] Van volgende vraag?

[3:05:45] Ik hoor veel over de dialoog die gaande is met de visserijsector.

[3:05:51] In die brief wordt een aantal best wel een stevige vraag gesteld.

[3:05:55] Worden wij serieus genomen in de dialoog?

[3:05:58] En is er een toekomst voor de visserij in Nederland?

[3:06:01] Dat is een beetje de tendens van de brief.

[3:06:03] Is het staatssecretaris met mij eens dat er misschien ook meer dan nodig is?

[3:06:07] Als ze blijkbaar zich in de dialoog onvoldoende gezien voelen door het ministerie.

[3:06:12] Nee, voorzitter.

[3:06:13] Ik heb nog een mapje overig waar nog heel veel visserijenvragen in langskomen.

[3:06:15] Daar zit deze ook nog in.

[3:06:17] Dus daar zal ik dadelijk uitgebreid op terugkomen.

[3:06:20] Wij proberen in ieder geval de visserijsector zoveel mogelijk bij deze gesprekken te betrekken.

[3:06:24] Mochten er aanwijzingen zijn van processen waarin het niet goed loopt, dan sta ik daar voor open om te kijken hoe dat verbeterd kan worden.

[3:06:29] Ik zal er dadelijk uitgebreid op terugkomen, voorzitter.

[3:06:31] U heeft nog twee blokjes te gaan.

[3:06:33] We hebben nog minder dan een kwartier op de klok en nog een tweede termijn te gaan.

[3:06:37] En wanneer het twee minuten debat om tien uur plaatsvindt ook dan nog weinig ruimte om nog voor te bereiden.

[3:06:46] Dus mijn tip aan zowel de commissieleden als ook de staatssecretaris is om de beantwoording wat compact te maken.

[3:06:54] Wellicht ook...

[3:06:55] de vraagstelling compact te herhalen, zodat we op z'n minst deze termijn om negen uur klaar hebben.

[3:07:04] Dat zou toch heel erg mooi zijn.

[3:07:06] Maar het liefste alles om negen uur klaar natuurlijk.

[3:07:09] Voorzitter, ik kan snel praten.

[3:07:11] Ik zal mijn best doen.

[3:07:14] Over de Omnibus, ik had lid Kostjes toegevoegd met de vraag uit het beantwoorden van het informatieverzoek.

[3:07:19] De eerste vraag was over wat Nederland vorige week heeft ingebrengt bij de overleggen over het Omnibus, wat we hebben gezegd en wat de tekst van de stemverklaring was.

[3:07:26] Het compromisvoorstel was vorige week in stemming gebracht op de agenda van het zogeheten ambassadeursoverleg van 12 juni.

[3:07:32] Daarna is er geen inhoudelijk overleg meer geweest daarover het compromisvoorstel en de stemverklaring was zoals schriftelijk meegedeeld gewoon in de lijn met de Kamerbrief die ik u gestuurd heb vorige week.

[3:07:42] Dan, voorzitter, had dit kostjes ook gevraagd of het kabinet kansen ziet om op EU-niveau alsnog een fatsoenlijk impact-assessment te laten maken door wetenschappers.

[3:07:52] De laatste periode rondom het proces was ronduit chaotisch te noemen met korte reactietijden.

[3:07:57] Ondanks dat het nog onduidelijk is hoe het komende proces zal lopen, zal ik mij inzetten voor een helder proces met voldoende tijd voor inbreng.

[3:08:04] En ik zal maar bij de tot standkoming van een nieuw compromisvoorstel, mocht dat geagendeerd worden, ook inzetten voor die Nederlandse belangrijke conform het BNC-fiche.

[3:08:11] Dus meer zekerheden op het gebied van het voorkomen van de verslechtering van mens, dier en milieu.

[3:08:15] En blijven dus ook inderdaad inzetten op die verbetering van het voorstel.

[3:08:19] En daarbij, voorzitter, loop ik voor uiteindelijk een aantal andere vragen.

[3:08:22] Heb ik ook achter de schermen al het signaal afgegeven, ook...

[3:08:24] aan het huidige voorzitterschap dat het niet persen gewenst is om nu weer hals over kop een nieuw compromis voorstel op de mat te gooien zonder voldoende tijd voor behandeling.

[3:08:34] Niet alleen omdat wij deze discussie gehad hebben, maar niet alleen bij Nederland bestond deze druk op het proces met bijbehorende discussies.

[3:08:43] Dat was in andere lidstaten ook het geval.

[3:08:44] Dus wij zijn niet de enigen die hier tegenaan gelopen zijn.

[3:08:51] Ik zie twee vingers.

[3:08:52] Ik weet even niet meer wie het eerste was.

[3:08:54] Maar ik geef dan eerst het woord aan dit kost iets.

[3:08:59] Ja, dank voorzitter.

[3:09:00] Er zijn nog een aantal vragen onbeantwoord.

[3:09:02] Maar even over de impact assessment zegt de staatssecretaris.

[3:09:04] Ik ga me inderdaad inzetten voor een fatsoenlijk impact assessment.

[3:09:07] Zodat we ook zeker weten of die gezondheid wordt geborgen.

[3:09:10] Nou, dat is in lijn met het debat wat ik wel eerder heb gezegd daarin.

[3:09:13] Voor omnibus voorstellen doet de commissie over het algemeen geen impact assessments.

[3:09:17] Waar ik voor zal pleiten is inderdaad voldoende tijd zodat wij ook een voorstel nog kunnen beoordelen.

[3:09:21] Onder andere ook met de wetenschappelijke adviezen, de informatieverzieningen in de Kamer.

[3:09:24] Zodat wij wel een inschatting van die impact beter kunnen maken dan in dat spoedproces wat we met elkaar hadden in twee, drie dagen tijd.

[3:09:35] Ja, dan zegt de staatssecretaris, zodat wij het goed kunnen beoordelen, wilde de staatssecretaris toezeggen om inderdaad opnieuw onze wetenschappers, die vorige ronde ook hebben geraadpleegd van Leiden, Wageningen en CTGB, om die opnieuw dan te betrekken.

[3:09:50] Ja, voorzitter.

[3:09:51] Dat hebben we deze keer inderdaad ook gedaan via het CTGB in dit proces.

[3:09:54] Dat wil ik zeker bij een volgend voorstel ook doen.

[3:09:57] Waarbij ik wederom benadruk dat wij ons ongenoeg gekenbaar gemaakt hebben over het proces.

[3:10:01] Het lid Bromet had gevraagd om het inderdaad ook nog op een ander moment te doen.

[3:10:05] Niet alleen nu via de route die ik al belopen heb.

[3:10:07] Daar ben ik trouwens ook toe bereid, zal ik dadelijk zeggen.

[3:10:11] Wij geven dat signaal af.

[3:10:13] Dat kan niet betekenen dat er alsnog een chaotisch voorstel ingediend wordt de komende weken.

[3:10:17] Dat kan ook betekenen dat het nog een hele poos gaat duren met elkaar.

[3:10:20] Maar onze inzet is daarop gericht.

[3:10:24] Ja, tot slot hierover.

[3:10:25] Ja, heel kort.

[3:10:27] Nee, ik neem aan dat de staatssecretaris andere vragen beantwoordt, want ik was nog benieuwd naar de reflectie over de inzet van de staatssecretaris tot nu toe en de verkeerde strategie in onze ogen.

[3:10:37] Maar mijn vraag is, houdt de staatssecretaris de inzet van de Kamer, namelijk dat die ondergrenst, dat het namelijk echt geen schade mag betekenen of geen achteruitgang in bescherming van gezondheid van dier, mens en natuur?

[3:10:49] Of die dat gewoon echt als een harde lijn houdt in verdere onderhandelingen?

[3:10:55] Nou, voorzitter, ten opzichte van het voorstel wat nu op de mat lag, vinden we inderdaad dat de inzet nu gericht moet zijn op die waarborgen veel beter inbouwen.

[3:11:04] Ja, ik ga eerst even naar de heer Lohman.

[3:11:06] Die had een vraag en daar ga ik nu een vrouw met.

[3:11:08] Ja, dank u voorzitter.

[3:11:09] Mijn vraag ging over hetzelfde.

[3:11:10] Dus hoe groot is het risico dat we toch, daar heb ik Indianenverhalen over gehoord, binnen twee weken weer in stemming en dat we dan eigenlijk volledig weer voorbij gaan?

[3:11:20] Hoe groot schat de straatsecretaris die kans in?

[3:11:24] Als ik dat zou weten, dan zou ik het u bij direct vertellen.

[3:11:27] Wij geven signaal af om dit niet te doen.

[3:11:29] Ik zal ook verzoeken aan de mensen in Brussel om te kijken met een aantal andere lidstaten die het ongenoegen hebben, dat we het signaal misschien via een aantal andere landen ook laten aangeven, zodat de kans daarop zo klein mogelijk wordt.

[3:11:41] Voorzitter, in het interruptiedebatje dat ik had met de heer Loman maakte ik gewacht van de koppeling die er steeds gelegd wordt tussen het versneel toelaten van de groene middelen en het afzwakken van herbeoordelingen.

[3:11:58] Hoe kijkt de staatssecretaris daar zelf naar?

[3:12:00] Want als er nu toch nog onderhandeld moet worden...

[3:12:02] Dan zou je ook kunnen zeggen, ja, een derde oplossing is dat je gewoon zorgt voor meer capaciteit.

[3:12:10] Zodat en die groene middelen sneller toegelaten kunnen worden, maar die herbeoordelingen niet afgeslakt hoeven te worden.

[3:12:16] Voorzitter, daar zit ten dele een koppeling aan.

[3:12:19] Je kunt inderdaad ook een aantal zaken op het toelaten van groene stoffen versnellen... door inderdaad meer capaciteit te hebben.

[3:12:25] De commissie heeft ook aangegeven dat ze daar deels capaciteit voor willen vrijspelen.

[3:12:29] Tegelijkertijd zien we wel dat er een heel groot werkbeslag ligt... op de herbeoordeling van stoffen die ook echt laag risico liggen.

[3:12:34] Dus als je nog meer capaciteit wil vrijspelen als een nieuw model... dan snappen wij als kabinet wel de afweging om dat ook te doen... door meer risico gestuurd te gaan werken.

[3:12:42] Tegelijkertijd moeten daar bij de waarborgen steviger vastgelegd worden...

[3:12:46] Ook conform de inzet van de BNC-visie.

[3:12:49] Vervolgt u uw beantwoording?

[3:12:50] Ja, voorzitter.

[3:12:52] Dan was er nog een vraag, ook van dit kostjes.

[3:12:53] Klopt het dat er sprake was van een blokkerende minderheid waardoor het mandaat niet werd verleend?

[3:12:58] Het klopt dat er een blokkerende minderheid was.

[3:12:59] Nederland heeft dat mandaat wel gesteund conform ook de inzet in de Kamerbrief met de drie bijbehorende stemverklaringen.

[3:13:06] Wat hebben andere landen ingebracht?

[3:13:08] Het verslag van het korrepair is wel niet openbaar.

[3:13:10] Dus ik kan dat niet zeggen.

[3:13:11] Ik kan u daarbij wel aangeven dat... zonder daarbij lidstaten bij naam te noemen... dat de diverse redenen waren voor het niet instemmen.

[3:13:19] Dat het vaak op deelonderwerpen zat.

[3:13:22] Dat Nederland ook niet alleen stond op dat bepaalde punt... wat we hier in het debat gewisseld hebben.

[3:13:26] Maar dat er ook gewoon lidstaten waren... die eigenlijk vooral ongemak hadden bij het proces... en daardoor ook een standpuntbepaling inderdaad nog niet volledig afgerond hadden.

[3:13:33] Dus ik denk dat het ook nogmaals benadrukt...

[3:13:35] Cypriotische voorzitterschap geen dienst heeft bewezen aan het proces tot dit voorstel door het zo gehast te agenderen, omdat ik bij collega's datzelfde probleem zag.

[3:13:44] Voorzitter, dan had het CDA nog een vraag gesteld over wat kunnen we nu verwachten, gaat dit voorstel terugkomen en wanneer dan?

[3:13:51] Het is dus nu aan het voorzitterschap, het huidig, het volgende, die wat daarna komt of die wat daarna komt weer, om een nieuw compromis voorstel te vormen of niet, afhankelijk van of ze dit prioriteit geven.

[3:14:01] Dat is het leuke aan deze besluitvorming.

[3:14:04] Veel is het onduidelijk.

[3:14:05] Naar onze inzet is er gericht op wel een nieuw compromisvoorstel met de verbetering conform het Kamerdebat en de moties die ingediend zijn.

[3:14:12] En daaraan gekoppeld inderdaad ook om dat nou wel om de volgende voorzitterschap te doen, zodat we ook voldoende tijd hebben voor een odentelijk debat en odentelijke besluitvorming.

[3:14:22] Ja, dat die vraag beantwoordt.

[3:14:25] Beantwoord.

[3:14:30] Ook beantwoord.

[3:14:33] Ja, dan had het CDA nog een vraag.

[3:14:36] Kan de staatssecretaris aangeven hoe hij ervoor gaat zorgen dat de positieve elementen uit het voorstel, zoals de versnelling van de toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen, niet onder de vertraging oplopen?

[3:14:45] Ja, het omnibus voorstel vormt één geheel en wordt als zodanig aangenomen of niet?

[3:14:50] Wat ik net aangeven, we proberen dus inderdaad wel richting het volgende voorzitterschap tot een nieuw compromisvoorstel te komen conform de inzet hier in de Kamer die gedeeld is.

[3:14:58] En tot inderdaad dat compromisvoorstel er zou komen en aangenomen wordt, blijven we ons op nationaal niveau wel inzetten om die laag risicomiddelen sneller op de markt te krijgen.

[3:15:06] Dat gaat er niet om de stoffen.

[3:15:07] Daar zit ook geen knelpunten op het Europese niveau.

[3:15:09] Maar wat we met het CTGB samen kunnen doen, bij het sneller beoordelen, bij onderdood volgens mij ook meer capaciteit vrijstellen conform het amendement volgens mij van het

[3:15:18] Dit pot was er in dit geval.

[3:15:20] Ik zie dat er geknikt wordt.

[3:15:21] Werken dat een Nederlandse kandidaat zoveel mogelijk uit, voorzitter?

[3:15:28] Mevrouw Bromet.

[3:15:29] Ja, voorzitter.

[3:15:30] De staatssecretaris zegt, ik heb achter de schermen eigenlijk ook al mijn ongenoegen aangegeven.

[3:15:35] En toen zei hij in een kortzinnetje, ik ga er straks ook nog wat over zeggen, over dat ik dat nog een keer ga doen.

[3:15:40] Misschien kan hij dat nog eventjes doen dan, want dan hoef ik die motie niet in te dienen.

[3:15:45] Dat scheelt ongeveer bij twee minuten wat.

[3:15:47] Ja, dat zal schelen, voorzitter.

[3:15:49] Wat ik zou willen doen is dat ik mijn Cypriotische collega inderdaad ook dit signaal afgeef direct.

[3:15:55] Dat laten we nu via de organisaties doorlopen.

[3:15:56] En dat we inderdaad ook even het gesprek aangaan over hoe we dit nu identelijk kunnen laten verlopen.

[3:16:01] Die route zou mijn voorkeur hebben om dat bilateraal te doen.

[3:16:04] Ik denk dat het niet verstandig is om in de Europese Raad met alle lidstaten, andere lidstaten, een vee uit de pand te geven.

[3:16:09] Want we willen wel met elkaar ook nog gewoon constructief kunnen samenwerken.

[3:16:12] Dan nog de heer Lohman.

[3:16:14] Ja, klopt het?

[3:16:15] We hadden het net even over het uit elkaar trekken van bepaalde elementen.

[3:16:18] En u geeft aan dat op stoffenniveau, dus bij de Europese Unie, op het moment dat dit nu niet verder gaat, echt wel blokkades blijven liggen.

[3:16:25] Dus dat zorgt onderroepelijk voor een vertraging voor het op de markt brengen van groene middelen met stoffen die nog niet goedgekeurd zijn hierdoor.

[3:16:33] Dat klopt.

[3:16:38] Voorzitter...

[3:16:41] Ja, dan de vraag over hebben we nog een onderhandelingspositie met elkaar.

[3:16:45] Nou, voorzitter, we hebben ons voorstel gewogen vorige week op basis van de informatie die we hadden.

[3:16:50] Achter dat besluit sta ik ook nog steeds, want we zeiden inhoudelijk is het voorstel een verbetering ten opzichte van het huidige stelsel, wat ook haar problemen kent.

[3:16:58] En tegelijkertijd is het verre van perfect en is er nog verbetering nodig.

[3:17:01] Die afweking hebben we gemaakt met elkaar.

[3:17:03] Nou, nu gaan we terug naar start eigenlijk bij het wegstemmen van dit voorstel.

[3:17:08] En dat geeft ons ook de mogelijkheid om wederom op te trekken met samen met andere landen om te kijken of we het voorstel kunnen verbeteren.

[3:17:16] Mijn idee is om dat ook te doen bilateraal met een aantal collega's die de komende periode spreken.

[3:17:20] Ik zal zelf begin juli in Berlijn zijn.

[3:17:23] Ik zal daar ook bijvoorbeeld mijn Duitse counterpart gaan spreken over hoe we ook gezamenlijk zo'n voorstel kunnen verbeteren.

[3:17:33] Ja, voorzitter.

[3:17:34] En dan heb ik gezien de tijd... Ja, ik kan een aantal dingen nog in meer detail beantwoorden.

[3:17:40] Maar ik kijk even naar de Kamerleden of daar behoefte aan is nog.

[3:17:44] Ik zou de kans niet te baat nemen.

[3:17:45] Toch wel.

[3:17:47] Lid Kosti, dan ga ik naar de heer Vermeer.

[3:17:49] Nou, we kunnen van alles nog bespreken.

[3:17:50] Maar toch nog, ik vraag de staatssecretaris toch een wat verdere reflectie.

[3:17:54] Want wat ik de staatssecretaris hoor zeggen, is dat er landen zijn die om twee dingen tegen de voorstel hebben gesteld.

[3:17:59] Uiteindelijk om het belabberde proces en twee inhoudelijk.

[3:18:03] Dat is precies waar de Partij voor Dieren samen met wat andere mensen hier hebben gevraagd van de staatssecretaris om die reden ook met zulke landen op te trekken en in ieder geval voor dat moment vorige week tegen te stemmen, omdat je daarmee ook een duidelijke grens creëert en daarmee uiteindelijk ook meer ruimte creëert om wel binnen te halen wat we moeten binnenhalen voor gezondheid van mens, dieren, milieu.

[3:18:24] Erkende staatssecretaris dat hij gewoon met de vorige week gekozen route niet de juiste route heeft genomen, dat het beter had kunnen.

[3:18:31] Ik kan altijd herkennen dat zaken beter kunnen.

[3:18:33] Tegelijkertijd hebben we vorige week gegeven het rommelige proces ons te verhouden tot het voorstel waarvoor lag.

[3:18:39] Daarbij hebben we de Kamer direct geïnformeerd dat dit eraan kwam.

[3:18:41] Hebben we gelukkig het commissiedebat kunnen voeren met elkaar, moties kunnen indienen via notenoverleg.

[3:18:46] En heb ik ook heel transparant mijn afweging gedeeld hier met uw commissie, zowel in de Kamerbrief als in het debat.

[3:18:52] Dus daar sta ik nog steeds achter.

[3:18:54] Ik denk als we kijken naar het vervolgproces, dan het feit dat ik nu al een signaal afgeef aan Cyprus om het niet zo snel op de agenda te plaatsen, geeft al aan dat we ook naar voren toe er strakker op gaan zitten.

[3:19:04] Om in ieder geval ervoor te zorgen dat het proces wat we bewanderden met elkaar niet weer gaat zorgen tot deze onrust.

[3:19:09] Want dat is wat je dus ook zag met andere lidstaten.

[3:19:12] Iedereen, als je twee dagen de tijd hebt, is toch heel snel bezig met zijn of haar eigen parlement.

[3:19:17] Met zijn of haar eigen regering.

[3:19:18] Want je moet bij meerdere departementen ook nog interdepartementaal afstemmen.

[3:19:22] En dat betekent dat er heel weinig tijd is om nog afstemming te zoeken met andere lidstaten.

[3:19:26] En ja, dat zorgt wel voor de ruis in dit proces.

[3:19:28] Dus meer tijd zou heel belangrijk zijn in het vervolg van dit proces.

[3:19:32] En dat zullen we ook echt proberen te agenderen met het voorzitterschap.

[3:19:36] En meer tijd voor het vervolgen van dit debat zou ook fijn zijn.

[3:19:40] Het is inmiddels negen uur.

[3:19:41] Dat betekent dat ik u moet vragen om nog even door te gaan.

[3:19:48] Laten we ze er doorheen rammen.

[3:19:49] Heel goed.

[3:19:50] Ik citeer even een niet naartoe mijn commissielid.

[3:19:55] De heer Vermeer had nog een interruptie.

[3:19:57] En volgens mij zag ik aan die kant ook nog een interruptie.

[3:20:00] Nee, alleen de heer Vermeer dan.

[3:20:02] Ja voorzitter, de minister is weg, maar ik mis nog steeds een antwoord op het pleiten in Brussel voor de verruiming van de 170 kilo norm.

[3:20:13] Waar we over gevraagd hebben en zo te stoppen met die noodfonds en toch een andere aanpak te kiezen.

[3:20:19] Dus ik weet niet, misschien kan er de komende dagen daar een briefje over komen.

[3:20:24] Kan dat doorgeleid worden naar de minister?

[3:20:28] Voorzitter, als wij nog een twee minuten debat hebben, staan wij toe daar een procesantwoord te geven.

[3:20:33] Dan check ik het ook even met de minister voor afgaand.

[3:20:36] Ja, mevrouw Bromet.

[3:20:38] Bedoelt u even meer daarmee de derogatie?

[3:20:41] Want dat is misschien wat duidelijker dan 170 kilogram stikstof.

[3:20:48] Voor deze keer.

[3:20:49] Ja, voorzitter, maak er 250, 300 van.

[3:20:52] Derogatie, hoe je het wil noemen, daar gaat het niet om.

[3:20:55] Het gaat om die norm.

[3:20:58] Voor u zal in de tweede termijn zijn de plenaire afronding waarschijnlijk gezien de tijd met de minister contact hebben om u aan te geven wat we qua procesantwoord daarop kunnen geven.

[3:21:08] Dan ga ik door voorzitter.

[3:21:09] Dat bespaart we een extra brief met schriftelijke beantwoording.

[3:21:12] Dat is fijn denk ik.

[3:21:14] De heer Meulekamp had nog een vraag over hoe betrekken we de visserijsector bij de monitoring van visbestanden.

[3:21:21] De visserij is in de praktijk veel betrokken bij de uitvoering van visserijonderzoek.

[3:21:24] Daarnaast vinden in verschillende onderzoeken ook zogenaamde kajuitgesprekken plaats om aan boord van visser in gesprek te gaan met de praktijk.

[3:21:31] Door de vissels nadrukkelijk bij de uitvoering te betrekken, wordt ook die praktijkervaring zo optimaal mogelijk benut.

[3:21:36] En wat ik ook eerder al zei, richting de heer Loonman, waar we nog processen zien, waar signalen opkomen, dat het onvoldoende meegewogen wordt, dan zullen we ook bereid zijn daar nog in te kijken met elkaar.

[3:21:45] Dan, voorzitter, kan de staatssecretaris naar de zomer een brief sturen wat in het beleid wordt gedaan met het rapport over de effecten van de sleep met visserij in de Waddenzee, voor mij van de lid Kostic.

[3:21:56] Dat rapport ken ik niet.

[3:21:58] Als u mij de naam zou kunnen geven, zou ik er kennis van nemen en zal ik ook erop kunnen terugkomen in een latere brief.

[3:22:06] Ja, het lid Kostic, dat krijgt u zo meteen van ons en dan vraag ik de staatssecretaris om daar vlak na het zomergezet op terug te komen als het kan.

[3:22:16] Ja, voorzitter.

[3:22:17] Ik zal het in een brief die na zomerreces komt meenemen.

[3:22:20] Ik weet even niet hoeveel werk er achterwege komt van het rapport en hoe verstrekkend het is.

[3:22:23] Maar ja, we zullen kijken wat er kan.

[3:22:25] Voorzitter, dan een vraag van de heer Lohman, die had ik al beantwoord.

[3:22:28] Dat was inderdaad de zienswijze meenemen, dus ook de bereidheid van ons als er bepaalde processen zijn waarin het beeld bestaat dat wij daar niet voor openstaan, dan willen we daarin kijken.

[3:22:37] Dan de heer Boomsma over de onderhandelingen van de Europese Unie met Mauritanië.

[3:22:43] Hoe gaat de staatssecretaris ervoor zorgen dat er een goede deal uitrolt, ook voor de Nederlandse vissers?

[3:22:47] Ik heb me daar net inderdaad in verdiept ook hierdoor, voorzitter.

[3:22:50] Die onderhandelingen verlopen moeizaam.

[3:22:52] Ik betreur het dat Mauritame hier vorige week de inhoudelijk gesprek heeft afgebroken en alleen op hoger politiek niveau wil verder praten.

[3:22:59] Samen met de commissie en andere betrokken lidstaten zullen wij ons de komende periode blijven inzetten voor een economisch interessant maar ook duurzaam visserijakkoord gebaseerd op het wetenschappelijk advies wat er ligt.

[3:23:09] De belangen van de Nederlandse sector in Mauritanië zijn mij bekend.

[3:23:12] En deze zullen we ook blijven inbrengen bij deze onderhandelingen.

[3:23:15] Daarbij werken we dus naar een werkbaar, rendabel en duurzaam visserijakkoord.

[3:23:19] Wat zowel voor Mauritanië voordelen heeft als ook voor de Europese Unie, voorzitter.

[3:23:24] En ik lees ook dat Letland voor de komende Landbouw en Visserijraad hier over een diverse punt heeft aangevraagd.

[3:23:30] En daarbij zullen we ook onze positie inbrengen als het langzaam bij de LVR volgende week.

[3:23:35] Dan, voorzitter, vragen over de rivierkreef van de heer Vlag.

[3:23:38] Wordt er met de waterschappen ook gekeken naar ruimte om onder voorwaarden hobbyvissers in te schakelen?

[3:23:43] Nou, voorzitter, we gaan het mogelijk maken voor waterschappen om opdracht te geven aan derde partijen om met selectieve vistuigen in het gebied riviergreep weg te vangen.

[3:23:51] Dat zou een sportvisserijvereniging kunnen zijn.

[3:23:53] Daar kijken we nu ook in de uitwerking van de regelgeving heen.

[3:23:56] Het waterschap moet dan wel zorg dragen dat de opdrachtnemer aan de geldende regelgeving voorkomt en dat we niet verdere schade creëren met de viswerktuigen.

[3:24:03] Het wordt dan niet mogelijk voor hobbyvissers om dit eigenstandig te doen, maar misschien wel om dat inderdaad in sportvisserijverband op te pakken.

[3:24:11] We hebben het wel bewust gekozen om het onder toezicht van de overheid vorm te geven, want om uitheemse rivierkreeften effectief weg te vangen, moet er namelijk elke 5 tot 10 meter een visstuig neergezet worden.

[3:24:21] Die moeten elke paar dagen worden geleegd en eventueel bijgevangen vissen moeten worden teruggezet.

[3:24:26] Dus de honderden tot duizenden gevangen rivierkreeften moeten dan wel worden afgevoerd zonder dat deze kunnen verspreiden naar andere wateren, voorzitter.

[3:24:33] En ik hoop dat de heer Vlag wel blijft dat ook de mensen van het waterschap gewoon die praktijk insturen om dit te doen.

[3:24:40] En die hebben daar volgens mij ook heel veel zin in.

[3:24:42] Het kost iets, je hebt daar nog een vraag over.

[3:24:44] Ik word het erbij weten uit onderzoek dat ecologische maatregelen, versterking van de lokale ecologie, de meest effectieve manier is om iets te doen aan die rivierkreeften.

[3:24:55] Dat wil ik ook de staatssecretaris meegeven.

[3:24:57] Mijn vraag is eigenlijk, hoe gaat hij waarborgen nu hij Jan en allemaal toestemming wil gaan geven via waterschappen om die rivierkreeften te jagen?

[3:25:06] Hoe gaat hij concreet zorgen dat het echt wordt gewaarborgen, dat er niet uiteindelijk meer schade ontstaat?

[3:25:11] We hebben het toch weer over leuk.

[3:25:14] Ik wil iedereen op hun blauwe en bruine ogen geloven.

[3:25:17] Maar we willen toch wat wetenschappelijke zekerheid.

[3:25:21] De staatssecretaris.

[3:25:24] Ja voorzitter en het punt over de ecologie zal ook de minister in zijn aanpak op rivierkreeften inderdaad meenemen.

[3:25:29] Ik zal dat punt doorgeleiden.

[3:25:30] Als je kijkt inderdaad naar de waterschappen zijn ze natuurlijk wel geëquipeerd hiervoor.

[3:25:34] Maar wij komen zelf als kabinet nog met een voorstel ook over die randvoorwaarden.

[3:25:38] En we zullen uw kamer daar ook over informeren dat u kan kijken of die waarborgen er voldoende in zitten.

[3:25:44] Voorzitter, dan de pijlinkvis.

[3:25:46] We gaan nu alle soorten langs.

[3:25:48] Hoe wordt de motie van lid Kostic en lid Bromet uitgevoerd en welke maatregelen zijn wij aan het implementeren?

[3:25:54] Op dit moment zijn er nog geen indicaties dat het slecht gaat, officiële indicaties met het inkvisbestand, maar ik snap wel de oproep voor beheer in deze.

[3:26:01] De komende tijd zetten we ons in op het opbouwen van de wetenschappelijke kennis over dit bestand, want die wetenschappelijke basis om de pijlinquist te beheren is nog onvolleder.

[3:26:10] Vervolgens gaan we in overleg met de wetenschap, die experts en die relevante stakeholders om te bepalen wat de meest effectieve maatregelen zijn.

[3:26:18] We proberen daarbij wel zoveel mogelijk een Europees verband te doen, want daar ligt ook een heel groot deel van dit beleid.

[3:26:30] Ik ga door.

[3:26:32] Kan de staatssecretaris vlak na het zomerreces aangeven hoe de adviezen uit het rapport van dierenbeschermingsorganisaties naar een dierwaardige visserij en aquacultuur zal oppakken en daarover met de geschrijvers van het rapport in gesprek gaan?

[3:26:42] Ik zag toen na het zomerreces met de gevraagde reactie op die adviezen te komen, voorzitter.

[3:26:47] En ik zal ook tevens de eerder door mij toegezegde reactie uit de schriftelijk overleg van afgelopen mei op het rapport over carnivore aquacultuur meenemen hierin.

[3:26:55] En verder zal ik later dit jaar in gesprek gaan ook met de schrijvers over het welzijn van vis.

[3:27:00] Voorzitter, dan een vraag van D66.

[3:27:03] Hoe kunnen we de visserijsector diervriendelijker maken?

[3:27:07] Ik heb daar nu op gereageerd.

[3:27:07] Ik zal dat meenemen inderdaad ook in de reactie op de rapporten.

[3:27:12] Voorzitter, dan de tewerkstellingsvergunning.

[3:27:14] Een vraag van de heer Vlar.

[3:27:16] Kijk, een goede taal met u net weggelopen is.

[3:27:18] Andere scheepvaartsectoren hebben een vrijstelling en wil het kabinet het ook voor de visserij regelen.

[3:27:23] De tewerkstellingsvergunningen voor de zeevisserij worden afgegeven door het UWV, vallen daarmee onder mijn collega van SZW.

[3:27:29] Daarnaast is ook IMW betrokken als het gaat om opleiding en tredingseising voor de bemanning van vissersvaartuigen.

[3:27:34] Ik heb vanmiddag mijn antwoorden te Kamervragen van de BBB naar de Kamer gestuurd.

[3:27:38] Ik kan me voorstellen dat het vrij dicht op het debat zat.

[3:27:41] Maar daarbij hebben we de vragen om een vrijstelling gehoord.

[3:27:43] En ben ik ook met mijn collega's bezig naar de vraag zitten kijken.

[3:27:46] Ook met de betreffende stakeholders uit de sector.

[3:27:49] Waarbij er uiteraard verschillende belangen zijn.

[3:27:51] Zoals ook kijken naar andere oplossingen voor het bemanningstekort.

[3:27:54] Waaronder ook het opleiden van een nieuwe generatie.

[3:27:56] Stimuleren van jongeren om in de visserij te stappen.

[3:27:59] Ik kan dus niet vooruitlopen op de afwegingen, maar na de zomer zal ik de Kamer hierover informeren wat die gesprekken hebben opgeleverd en welke richting het kabinet voornemens is, voorzitter.

[3:28:07] We zijn er bijna doorheen, voorzitter.

[3:28:09] Nog vier vragen.

[3:28:12] Die is al beantwoord, dat gaat snel.

[3:28:14] Dan voorzitter, daar hebben we de mosselhuur verlagen.

[3:28:18] Moeten we aan Brussel vragen, kunnen we niet meer zelf beslissen?

[3:28:20] Van de heer Jansen.

[3:28:22] Het verlagen van de huur voor mosselpercelen kan aangemerkt worden als staatssteun.

[3:28:25] Daarover heb ik contact met de Europese Commissie.

[3:28:28] Daaruit is naar voorgekomen dat dit het geval is.

[3:28:30] Mijn ambtsvoorganger heeft dan besloten de sector financieel op andere manieren te steunen.

[3:28:34] Waaronder het verlagen van de huurprijzen voor de percelen.

[3:28:39] Voorzitter, dan de heer Boomsma over de paling.

[3:28:42] Wil u inzetten voor het herstellen als de migratieroutes op orde zijn?

[3:28:48] Veel paling knakt, reden onderzocht.

[3:28:50] In Nederland worden al veel stappen gezet in het beter passeerbaar maken van barrières zoals sluizen en dammen.

[3:28:57] Zo zijn er vispassages aangelegd en hebben de waterkrachtcentralen specifieke maatregelen in de trekperiode van de schieraal.

[3:29:04] Bij migratiebelemmeringen zoals waterkrachtcentrales en gemalen worden schieraal gevangen en voor beide belemmeringen weer teruggezet.

[3:29:11] En beroepsvissers vissen daarbij tegen betaling schieraal voor het werk weg en zetten die aan de andere zijde weer uit wanneer de dieren hun migratie kunnen voorzetten.

[3:29:24] Ik zie de heer Booms maar mij vragend aankijken waar ik uit afleid dat hij misschien nog een interruptie heeft.

[3:29:31] in dat geval.

[3:29:32] Nee, dat lijkt me heel goed, maar het is eerder een motie aangenomen om dus die blokkades in kaart te brengen, want er zijn nog best wel veel plekken waar het toch misgaat en waar er heel veel sterfte is.

[3:29:43] En ik denk dat het goed is om daarbij ook te betrekken, dus die zogenaamde knakalen, dus die mechanische schade, want ze vinden dus op allerlei plekken die geknaktealen, die dus dan toch lijden onder die schroeven of bepaalde

[3:29:55] de kunstwerken waar ze dan langs moeten zwemmen.

[3:29:58] Het verzoek is, want die motie wordt als het goed is al uitgevoerd, om dat daarin mee te nemen.

[3:30:04] Het is laatste, secretaris.

[3:30:06] Voorzitter, dat klinkt voor mij heel logisch.

[3:30:11] Laat ik daarop terugkomen in de volgende brief hoe we dat vorm kunnen geven.

[3:30:18] Voorzitter, de laatste vraag was van de heer Vlag.

[3:30:19] Dat ging over heel wat anders.

[3:30:21] De import van kooieieren uit Oekraïne.

[3:30:24] Het ongelijke speelveld.

[3:30:26] Marktpartijen kunnen wel zelf bepalen welke eieren ze inkopen, voorzitter.

[3:30:29] Afgelopen jaren was er vanwege vogelgriepuitbraak onvoldoende aanbod van Nederlandse en Europese eieren om aan de vragen van eieren voor industriele verwerking te voldoen in Nederland.

[3:30:38] Dat er veel eieren uit Oekraïne zijn ingevoerd in de voorgaande jaren kwam mede door de autonome tariefmaatregelen als economische steun vanwege de inval in Oekraïne.

[3:30:46] De ruimte van die tariefmaatregelen voor gevoelige landbouwproducten als eieren was de afgelopen twee jaar al ingeperkt om Europese producten meer te beschermen.

[3:30:55] Deze inperking heeft Nederland ook gesteund toentertijd.

[3:30:58] Afgelopen najaar is met de aanwerking...

[3:31:00] Met de inwerkingstreding van de tariefquote voor eieren uit het associatieakkoord de aantrekkelijkheid voor de import van eieren uit Oekraïne nog verder ingeperkt.

[3:31:08] Dus er zijn stappen opgenomen, voorzitter.

[3:31:10] De eerste handelsdaten laten ook zien dat de import is afgenomen.

[3:31:13] En dat volgens de commissie nog nauwelijks eieren buiten het afgesproken quote om zijn geïmporteerd.

[3:31:18] Op dit moment zien we dus ook geen aanleiding om die aanvullende maatregelen te vragen bij de commissie.

[3:31:22] We blijven wel nauwgezet die handelsstromen volgen.

[3:31:25] Mocht er sprake zijn van marktverstoring, dan zullen we er bij de commissie inderdaad ook...

[3:31:30] Aankaarten.

[3:31:32] En voorzitter, ook belangrijk in de handhaving bij de import van eieren uit Oekraïne moeten deze wel voldoen aan de Europese standaarden, ook voor voedselveiligheid en etikering.

[3:31:42] Dank aan de staatssecretaris.

[3:31:44] Nou, dat heeft u snel gedaan.

[3:31:45] Dan is het einde gekomen aan de eerste termijn van de zijde van het kabinet.

[3:31:49] Nu heb ik twee scenario's voor u.

[3:31:52] Het eerste scenario is dat wij nu nog een tweede termijn gaan doen.

[3:31:56] Ofwel, u gaat plenair afronden met een eventueel twee minuten debat.

[3:32:02] Ik zie daar schudderde hoofden.

[3:32:04] En dan kijk ik als eerste even naar de heer Vermeer om een twee minuten debat aan te vragen.

[3:32:08] Ik vermoed maar zo dat u dat zou willen.

[3:32:10] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:32:12] Ik heb een vooraankondiging gedaan, maar nog geen definitieve aanvraag bij deze.

[3:32:17] Akkoord, dat betekent dat wij om tien uur... Oh, de heer Jansen.

[3:32:23] Wat ik me afvraag, als ik nog een vraag open heb staan, doe ik dat plenaar zo meteen?

[3:32:30] In dat geval, dan gaat u straks om tien uur dit debat plenair afronden met een twee minuten debat.

[3:32:38] En u kunt zich daarvoor aanmelden bij de griffier.

[3:32:44] De toezeggingen die zullen worden opgenomen in het telogram van deze vergadering omwille van de tijd.

[3:32:48] En dan dank ik de aanwezig geleden.

[3:32:51] Oh, de heer Meulekamp.

[3:32:53] Ik heb nog een vraag aan de minister eigenlijk.

[3:32:57] Kan ik die dan nu het beste stellen?

[3:32:58] Want die is er straks misschien niet bij.

[3:32:59] Dan kan dat amperlijk voorbereid worden.

[3:33:01] En dan kan de staatssecretaris het meenemen.

[3:33:03] Dat sta ik u toe.

[3:33:04] Het gaat me even over het aanwijzen van de Hollands kus als Natura 2000 gebied.

[3:33:11] We krijgen een informatiebijeenkomst en dat is toegezegd door de minister.

[3:33:17] Ik vraag me wel af of dan voordat er onoverkomelijke stappen worden gezet, eerst die informatiebijeenkomst wordt gehouden of er al besluiten worden genomen door de minister waar wij als Kamer niks meer aan kunnen doen.

[3:33:33] Dus worden wij eerst geïnformeerd en mogen we dan nog iets vinden of worden onoverkomelijke beslissingen genomen?

[3:33:40] Onomkeerbaar.

[3:33:42] Vraag genoteerd.

[3:33:45] Vraag genoteerd en de woord hier geknikt.

[3:33:49] De vraag staat genoteerd en komt zo meteen terug.

[3:33:55] En u heeft een knikkend hoofd gezien.

[3:34:00] De toezeggingenlijst gaat u terugzien in het stenogram van deze vergadering.

[3:34:04] Dus die komt zo meteen voor u beschikbaar.

[3:34:06] Normaal gesproken wordt het nog aan het eind van de vergadering gezegd... zodat we nog even kunnen controleren met elkaar of het klopt.

[3:34:12] Maar als we dat achteraf nog kunnen doen... Ja, zeker.

[3:34:15] Omwille van de tijd.

[3:34:16] We doen dat vaker, hoor.

[3:34:17] Dat we dat opschrijven voor u.

[3:34:19] En dat u daar later op kunt terugkomen als u iets mist.

[3:34:22] Dan dank ik de aanwezigleden van de commissie.

[3:34:26] Ik dank de minister die al weg is en de staatssecretaris.

[3:34:29] En succes zometeen in het twee minuten debat.

[3:34:32] De mensen op de publieke tribune en de mensen van de Griffie.

[3:34:34] En ik sluit hierbij de vergadering.

[3:34:37] Dank u wel.