Wet bijmengverplichting groen gas

[0:00:01] Goedemorgen allemaal.

[0:00:02] Welkom bij de technische briefing van Let op, de wijziging van de wet Milieubeheer en de wet op de economische delicten in verband met de verhoging van het aandeel van gas uit hernieuwbare bronnen in de totale leveringen van gas aan afnemers.

[0:00:14] Ook al genoemd de wet bijmengverplichting groen gas.

[0:00:17] Hartelijk welkom aan onze gasten bij deze technische briefing.

[0:00:20] Ik begrijp dat er zometeen een presentatie wordt gegeven door jullie allen.

[0:00:24] Dank daarvoor.

[0:00:25] En ook een hartelijk welkom aan onze Kamerleden.

[0:00:27] Dat is mevrouw Müller van de VVD, de heer Jumelet van het CDA en ondergetekende Daniel van den Berg van JAI 20.

[0:00:33] Dan zou ik heel graag het woord willen geven aan onze gasten.

[0:00:37] En ik stel voor dat jullie de presentatie geven zoals jullie die hebben bedacht.

[0:00:42] Waarop de commissie aansluitend vragen kan stellen over de presentatie.

[0:00:46] Dank u wel.

[0:00:47] Nog even het woord aan mevrouw Kollau.

[0:00:49] Dank u wel.

[0:00:51] Fijn om hier te zijn en een toelichting te kunnen geven op de bijmengverplichting groen gas.

[0:00:56] We hebben inderdaad een presentatie die duurt ongeveer 25 minuten.

[0:01:00] Voor ons het prettigste als we daar doorheen kunnen lopen en u de vragen bewaart tot aan het eind.

[0:01:06] Tenzij er echt verhelden de vragen ter plekke nodig zijn.

[0:01:11] De presentatie is verdeeld in een aantal onderdelen.

[0:01:15] Lotte Visser gaat u meenemen in de aanleiding en de context van de bijmengverplichting.

[0:01:20] Menno ten Holder zal u meenemen in de omvang en systematiek van de bijmengverplichting.

[0:01:26] Jan-Mouter Langenberg neemt u mee in de verwachte gevolgen voor huishoudens en bedrijven van dit wetsvoorstel.

[0:01:33] En Kirstine Schiebel van de Nederlandse Emissieautoriteit zal een toelichting geven op het toezicht op het wetsvoorstel.

[0:01:40] En dan ga ik nog kort in op de tijdlijn.

[0:01:44] En dan geef ik nu het woord aan Otte.

[0:01:47] Dank.

[0:01:48] Zoals gezegd neem ik jullie graag mee in de aanleiding en de context achter dit wetsvoorstel en waarom het noodzakelijk is volgens ons om meer productie en consumptie van groen gas te stimuleren.

[0:01:59] Ten eerste hebben we de afgelopen jaren al een aantal keer gezien wat voor risico's er kleven aan de import van LNG en aardgas.

[0:02:07] Een grote aandeel groen gas in de mix verkleint de risico's hierop.

[0:02:11] De potentie hiervan in Europa is echt enorm.

[0:02:15] Verschillende studies, dit is een grove samenvatting, wijzen op 150 tot 200 miljard kuub groen gasproductie in 2050 op basis van duurzame biogrondstoffen.

[0:02:26] En om dat in perspectief te plaatsen, dat is meer dan al het LNG wat naar Europa werd geïmporteerd in 2025.

[0:02:34] Dat was bijna 150 miljard.

[0:02:36] En ook binnen veel sectoren, als je kijkt naar de robuustheid van het energiesysteem en van de energielevering, is groen gas essentieel.

[0:02:45] Denk bijvoorbeeld aan de piekvraag, op het moment dat de wind niet waait en wel alle airco's aanstaan.

[0:02:52] Of als het heel koud is in de winter, dan is groen gas een essentieel sluitstuk.

[0:02:56] En ook bijvoorbeeld voor essentiële chemische processen, waar het molecuul methaan nodig is als grondstof.

[0:03:05] Inzoomend op een van de redenen achter die energietransitie, namelijk de noodzaak tot het reduceren van emissies, is het goed om ook te benadrukken dat gewoon niet alles geëlektrificeerd kan worden.

[0:03:16] Dus zelfs als we een overschot hebben aan beschikbare goedkope elektriciteit, dan zijn er alsnog toepassingen, hoge temperatuurtoepassingen, grondstoftoepassingen waar je genoeg gas voor nodig gaat hebben in de toekomst.

[0:03:30] Binnen dit wetsvoorstel sturen we op ketenemissiereductie.

[0:03:33] Dus dat houdt in dat we alle emissies die plaatsvinden tijdens de productie van groen gas, dus door de aanvoer van grondstoffen, het energiegebruik in de installaties, etc.

[0:03:44] Dat wordt allemaal meegerekend en dat wordt vergeleken met de emissieuitstoot van de hele aardgasproductieketen.

[0:03:53] En dan kom je dus op een netto verschil en dat is het ketenemissieverschil wat je dus krijgt als eenheid in dit wetsvoorstel.

[0:04:00] En omdat we daar op sturen, dat doet twee dingen.

[0:04:02] Ten eerste stimuleert het dus het gebruik van echt laagwaardige grondstoffen.

[0:04:07] Die kennen veel lagere emissiescore.

[0:04:10] En het stimuleert zo efficiënt mogelijke, zo duurzaam mogelijke ketens.

[0:04:15] Waardoor je gezamenlijk op bijna drie megaton reductie kunt uitkomen in 2031 en verder.

[0:04:22] En tot slot wil ik graag even stilstaan bij de kansen die dit wetsvoorstel biedt voor de landbouw.

[0:04:30] Zodra methaan in een mestopslag ligt of uit de koe komt, dan wordt er methaan uitgestoten.

[0:04:36] Die bacteriën in de methaan doen hun werk.

[0:04:38] Als je dat mest nou heel snel uit die mestopslag...

[0:04:42] ...dagvers naar een vergister brengt, dan vindt die methaanuitstoot nog steeds plaats... ...maar wordt het afgevangen in die vergister en wordt het dus groen gas... ...en kunnen we het gebruiken ter vervanging van aardgas.

[0:04:54] Er zijn ook grote koppelkansen met stikstofreductie.

[0:04:58] Voor de duidelijkheid, een vergister doet zelf niks met stikstof.

[0:05:01] Het komt in dezelfde mate weer uit.

[0:05:04] Maar wat het wel doet, is het...

[0:05:07] We voordert enerzijds dus die snelle afvoer van mest en anderzijds vergemakkelijkt het de verwerking van mest aan de achterkant.

[0:05:16] Het is makkelijker om bijvoorbeeld ammoniak eruit te halen en daarmee stimuleert het stikstofreductie en betaalt het ook voor de business case van die hele keten.

[0:05:26] En tot slot, als je biogas opwerkt naar groen gas... dan komt er een vrij schone en vrij makkelijk af te vangen bron van CO2 vrij.

[0:05:36] Bijna pure CO2.

[0:05:38] Dit zou je bijvoorbeeld kunnen brengen naar de gastanbouw... waar ze nu nog fossiele CO2 gebruiken.

[0:05:42] Dus ook daar kan het een grote bijdrage leveren.

[0:05:46] En dan op de volgende slide sta ik graag nog even stil bij... waarom wij deze bijwengverplichting...

[0:05:52] Het is een hele lange bel.

[0:05:58] Ja, ik kan u zeggen dat dat af en toe gebeurt vanwege de stemming en dan wel de plenaire vergadering.

[0:06:03] Dus gaat gewoon onverstoorbaar door als dat lukt.

[0:06:06] Maar we zijn ondertussen alweer gered door de bed.

[0:06:08] Ga ik bij deze verder waarom dan ook de bijmeningverplichting zo noodzakelijk is volgens ons.

[0:06:14] Wat die verplichting doet is het creëert een langjarige en een zekere vraag naar groen gas.

[0:06:20] En dit is essentieel voor een aantal dingen.

[0:06:22] Het zorgt voor zekerheid over investeringsbeslissingen.

[0:06:25] Dus producenten weten van tevoren dat ze hun gas voor een bepaalde prijs aan de markt kwijt kunnen en kunnen daarom investeringsbeslissingen voor die langere termijn nemen.

[0:06:37] Het zorgt ook voor zekerheid over de vraag en het aanbod aan grondstoffen.

[0:06:42] Dus bij groen gas heb je grondstoffen nodig, dus er moet een

[0:06:46] afspraken worden gemaakt tussen enerzijds partijen die van hun grondstoffen af willen en anderzijds groen gasproducenten.

[0:06:52] Als je meer zekerheid hebt over je langjarige vragen, dan kun je ook dat soort afspraken langjariger vastleggen en daardoor met meer zekerheid.

[0:07:01] En tot slot geeft het ons meer zekerheid over doelbereik.

[0:07:03] Dus we hebben meer grip op de rol van groen gas in die energietransitie.

[0:07:08] Want wat het wetsvoorstel ons biedt is eigenlijk een knop om aan te draaien om te kunnen sturen in de oploop van groen gasconsumptie

[0:07:15] in de tijd.

[0:07:16] Dus als het op een gegeven moment mogelijk is, dan zou je bijvoorbeeld dat doel omhoog kunnen bijstellen.

[0:07:24] Het is goed om te noemen dat een verplichting niet samen mag gaan met subsidiëring van staatsteunregels in Europa.

[0:07:31] Dat leidt namelijk tot overstimulering.

[0:07:33] Dus gesubsidieerd groen gas wordt uitgesloten van de bijmerkingverplichting.

[0:07:36] Hoe we daar in Nederland vorm aan geven... is dat het wel mogelijk is om nog een SDE-beschikking te hebben... en dan op maandelijkse basis te wisselen.

[0:07:45] Dus op maandelijkse basis geef je aan... deze maand wil ik gebruik maken van SDE... of, en dat is wat wij verwachten, de bijmerkingverplichting is aantrekkelijker...

[0:07:53] Ik maak gebruik van de bijmerkingverplichting.

[0:07:55] Maar dan bestaat de SDE nog wel als vangnet en als basis voor investeringsbeslissingen.

[0:08:01] In ieder geval in de paar jaar totdat deze wet voldoende zekerheid biedt.

[0:08:06] En dit is een groot voordeel voor Nederlandse producenten ten opzichte van buitenlandse producenten.

[0:08:11] Omdat deze combinatie in het buitenland niet mogelijk is.

[0:08:14] Omdat veel productie in het buitenland gesubsidieerd wordt nu met bijvoorbeeld exportatiesubsidies, dan kan het dus niet meer meetellen voor deze bijmingverplichting.

[0:08:24] Dus dat is niet de reden erachter, maar het zorgt indirect wel voor een extra stimulans voor Nederlandse productie.

[0:08:32] Dankjewel.

[0:08:35] Neem jij hem over?

[0:08:36] Ja, dat is goed.

[0:08:39] Ja, zoals mijn collega net toelicht, wordt er in de bijmerkverplichting gestuurd op CO2-ketenemissiereductie.

[0:08:45] En dat ziet u hier in de linker figuur.

[0:08:48] Het gaat dan om ongeveer 0,6 megaton in 2027.

[0:08:53] En dat loopt op naar circa 2,9 megaton CO2-ketenemissiereductie per jaar vanaf 2031 tot en met 2035.

[0:09:03] En de hoogte van de bijmerverplichting wordt vastgelegd in de lage regelgeving in de AMVB.

[0:09:08] Aangezien er wordt gestuurd op CO2-ketenemissiereductie... is vooraf niet met zekerheid te zeggen hoeveel groen gas exact wordt bijgemengd.

[0:09:16] Dat is namelijk afhankelijk van de gekozen techniek voor productie.

[0:09:19] We hebben hier wel een inschatting van gemaakt... en dat afgezet tegen de totale gaskonsumptie in de ETS2-sectoren.

[0:09:26] En dat ziet u terug in de rechterfiguur.

[0:09:29] In 2027 gaat het dan ongeveer om 1% en dat loopt op naar ongeveer 6% vanaf 2031 tot en met 2035.

[0:09:40] En op deze slide hebben we dat in wat meer perspectief gezet.

[0:09:44] Dus de bijmerverplichting leidt in 2027 naar verwachting tot de bijmerking van 0,16 bcm, ofwel miljard kubieke meter groen gas.

[0:09:54] En dat is ongeveer gelijk aan het totale gasgebruik van woningen in de provincie Zeeland in het afgelopen jaar.

[0:10:00] En dat loopt op naar 0,84 bcm vanaf 2031.

[0:10:05] En dat is ongeveer gelijk aan het totale gasgebruik van woningen in de provincie Gelderland.

[0:10:10] En op deze slide ga ik in op de systematiek van de bijmenverplichting.

[0:10:18] De bijmenverplichting legt een plicht op aan energieleveranciers van gas om groen gas bij de normale aardgaslevering bij te mengen.

[0:10:25] Het gaat dan om levering aan ETS2-sectoren.

[0:10:28] Hiervoor kan een leverancier groen gas inkopen en of dit zelf produceren.

[0:10:34] En na die inkoop of productie wordt het bijgemengd bij de reguliere aardgaslevering.

[0:10:39] En huishoudens en bedrijven ontvangen dan dus een deel groen gas en een deel aardgas.

[0:10:44] En bij het gebruik merk je daar uiteraard niks van.

[0:10:49] Het groene gas dat de leverancier heeft geleverd kan hij vervolgens registreren bij de NEA.

[0:10:54] En na die registratie ontvangt de leverancier credits.

[0:10:58] En die noemen we groen gaseenheden, oftewel GGE's.

[0:11:01] Dus die staan geregistreerd in het GGE-register.

[0:11:05] En de NEA beoordeelt jaarlijks of een leverancier voldoende van die GGE's heeft om aan de bijmengverplichting te voldoen.

[0:11:11] En hierbij verdeelt de NEA de totale bijmengverplichting naar rate van het marktaandeel van de leveranciers.

[0:11:16] Dus in dit fictieve voorbeeld ziet u links ook de marktaandelen van drie fictieve leveranciers.

[0:11:21] En op basis daarvan wordt de verplichting dan bepaald.

[0:11:25] En dit voorbeeld blijkt bij de beoordeling van de NEA dat leverancier A bijvoorbeeld een overschot heeft aan GGE's.

[0:11:32] En dat betekent dat deze leverancier meer groen gas bij heeft gemengd dan nodig was om aan de bijmengverplichting te voldoen.

[0:11:39] En een deel van dat overschot kan de leverancier sparen en meenemen naar het volgende jaar.

[0:11:43] Het is dus niet zo dat die dan zomaar vervallen, dat is maximaal 10% van de verplichting.

[0:11:48] En daarnaast kan de leverancier het overschot ook verkopen aan andere leveranciers die bijvoorbeeld een tekort hebben.

[0:11:54] Bij leverancier B heeft het exact voldaan, dus daar is geen vervolgactie nodig.

[0:11:58] En bij leverancier C is er sprake van een tekort.

[0:12:01] Dus die leverancier heeft te weinig of onvoldoende groen gas bijgemengd.

[0:12:05] En die heeft dan twee opties.

[0:12:07] Ten eerste kan die GG's overkopen van andere leveranciers.

[0:12:10] Zoals in dit voorbeeld leverancier A met een overschot.

[0:12:14] En een andere optie is om gebruik te maken van de buyout.

[0:12:17] De buy-out is een ontheffing voor een deel van de verplichting.

[0:12:23] Hiervoor betaalt de leverancier een vooral vastgestelde prijs.

[0:12:26] De hoogte van die prijs wordt vastgelegd in lage regelgeving.

[0:12:30] De buy-out is bedoeld als een laatste vangnet om ervoor te zorgen dat een leverancier altijd aan de verplichting kan voldoen.

[0:12:38] En het is economisch onaantrekkelijk om gebruik te maken van die buyout als het inkopen, produceren of overkopen van andere leveranciers goedkoper is.

[0:12:46] En op die manier fungeert de buyout dus als een maximumprijs voor het groene gas.

[0:12:59] Dan zal ik nu kort ingaan op de gevolgen voor huishoudens en bedrijven.

[0:13:02] En ik dacht, misschien moet ik beginnen met wat hier niet staat.

[0:13:05] Het groene gas wat bijgemengd wordt... is niet technisch gezien anders gezien voor de afnemer... dan gas wat nu uit de leidingen komt, in de cv gaat... of gebruikt wordt om te koken.

[0:13:17] Dus het heeft geen kleurverschil, smaakverschil... technische eigenschappen die anders zijn.

[0:13:22] Wat natuurlijk wel belangrijk is voor huishoudens en bedrijven... is dat het leidt tot meerkosten...

[0:13:28] En hoe hoog die meerkosten dan zijn, dat zal afhangen van de ontwikkeling van de markt en ook de grondstoffen die ingezet worden.

[0:13:36] Omdat de ruimte er is om daarin verschillende technieken toe te passen.

[0:13:39] En de markt zich ook zal ontwikkelen.

[0:13:42] Gasprijzen zijn lastige voorspellen en dat geldt voor groen gasprijzen ook.

[0:13:46] Wat we wel kunnen aangeven is wat de bovenkant van de brandbreedte zou kunnen zijn voor de kosten.

[0:13:52] En dat hangt samen met de buy-out die mijn collega net ook al noemde.

[0:13:56] Die kan je zien als een maximum afkoopprijs waarvoor je kan voldoen aan de verplichtingen van de wet.

[0:14:04] En als je daarvan uitgaat, dus dat iedereen daar maximaal gebruik van zou gaan maken voor alles wat ze onder de wet moeten realiseren aan verplichtingen, dan heb je omgerekend naar kuub gas jaarlijkse kosten als gevolg van de bijmerkingverplichting van maximaal 1,5 cent in het eerste jaar, volgend jaar dat die van kracht zou worden, stijgend tot maximaal 9 cent per kuub gas vanaf 2031.

[0:14:28] En als je dan uitgaat van omgerekend een gasverbruik van 1000 kuub gas per huishouden, dan zou je dus in 2031 maximaal kunnen aankopen op 90 euro per jaar, als iedereen dus die afkoopsom zou toepassen.

[0:14:42] Dat is natuurlijk niet aantrekkelijk, omdat we verwachten dat de marktprijs lager ligt dan de hoogte van die buy-out.

[0:14:49] Maar dan zou je uitkomen op een stijging van ongeveer 4,5% op de jaarlijkse gemiddelde rekening.

[0:14:58] Geen onderdeel van dit wetsvoorstel zelf is flankerend beleid of de invulling van een eventuele compensatie voor de glastuinbouwsector, voor de CO2-prijs die daar geldt vanuit.

[0:15:11] Ook de systematiek die er is in de glastuinbouwsector voor de CO2-beprijzing en de ETS2 naast dit wetsvoorstel.

[0:15:21] Daar wilde ik het eigenlijk voor deze slide bij laten.

[0:15:24] Dankjewel, Christine.

[0:15:28] Ja, ik zal kort toelichten hoe het toezicht op de bijbevingverplichting is vormgegeven.

[0:15:32] En als ik het hier heb over toezicht, dan gaat het al over toezicht op de duurzaamheid.

[0:15:37] Er zijn ook andere toezichthouders actief in de gasketen, denk aan IOT-omgevingsdiensten, die weer andere aspecten controleren.

[0:15:45] Groen gas dat in aanmerking wil komen voor het verkrijgen van GGE's moet gecertificeerd zijn volgens de duurzaamheidseisen van de richtlijn hernieuwbare energie.

[0:15:54] Dit is om te borgen dat er alleen aantoonbaar duurzaam biogas wordt ingezet binnen deze verplichting.

[0:16:03] De richtlijn die stelt verschillende eisen op allerlei aspecten.

[0:16:07] U kunt denken aan landgebruikeisen, rekenregels voor de emissieberekeningen, maar ook eisen aan administratie om aan te tonen dat de grondstoffen ook daadwerkelijk de grondstoffen zijn die worden geclaimd.

[0:16:18] En al deze duurzaamheidsinformatie moet uiteindelijk betrouwbaar doorgegeven worden in de gasketen.

[0:16:24] En hiervoor erkent de Europese Commissie private duurzaamheidsschema's die de regels uit de richtlijn uitwerken in kaderdocumenten.

[0:16:33] En vervolgens zijn er conformiteitsbeoordelende instellingen, de CBI's, die namens deze duurzaamheidsschema's controleren bij de bedrijven en certificeren.

[0:16:45] En een bedrijf dat gecertificeerd is heeft uiteindelijk een stempel gekregen dat zij volgens de regels werken en dat zij de duurzaamheidsinformatie mogen doorgeven aan een volgende schakel in de keten.

[0:16:56] En periodiek komen de CBI's ook langs bij deze partijen om te controleren of zij zich daadwerkelijk aan de regels houden.

[0:17:05] Vervolgens is het publieke toezicht door de NEA tweeledig.

[0:17:10] Binnen dit wetsvoorstel gaan wij toezicht houden op alle schakels in de keten, voor hoever die zich in Nederland bevinden.

[0:17:19] Dit is een nationale keuze, dus dit is niet een vereiste uit de richtlijn.

[0:17:24] Daarnaast zijn wij de toezichthouders op de CBI's.

[0:17:27] Dit is een verplichting uit de richtlijn die is opgelegd aan alle lidstaten om een toezichthouder aan te wijzen op de CBI's.

[0:17:34] De eerder genoemde duurzaamheidadministratie komt uiteindelijk ook in de Europese Unie databank die de Europese Commissie momenteel ontwikkelt.

[0:17:44] Het is een IT-applicatie waarin alle informatie gevolgd kan worden.

[0:17:48] Deze databank is niet een controlemechanisme aan zich, maar kan voor ons uiteindelijk wel transparantie en inzicht bieden wat ons toezicht kan verbeteren.

[0:17:57] Volgende slide graag.

[0:18:02] Welke bevoegdheden hebben wij zoal?

[0:18:04] Ten eerste wil ik opmerken dat de NEA toezicht risicogericht uitvoert.

[0:18:08] Dus wij gaan niet jaarlijks bij alle partijen onder ons toezicht langs.

[0:18:11] Dat is niet haalbaar met de capaciteit die we hebben.

[0:18:14] We maken jaarlijkse risicoinschattingen op basis van een risicoanalyse die we doen, maar ook bevindingen uit.

[0:18:20] Inspecties nemen we daarin mee en signalen die we in de praktijk ontvangen.

[0:18:24] Ik noemde net al het ketentoezicht, dus alle schakels in de keten in Nederland.

[0:18:29] Daar houden we toezicht op en dit is dus gericht op het controleren van de duurzaamheidsadministratie.

[0:18:35] En of de informatie die zij dus doorzetten van schakel naar schakel ook echt klopt.

[0:18:40] Wij kunnen ook fysieke inspecties doen en ook bemonstering als dat nodig is.

[0:18:44] En NEA kan hier handhavend optreden.

[0:18:47] Dus wij kunnen bij misstanden of fouten die gemaakt zijn ingrijpen.

[0:18:52] Dan is er het CBI-toezicht wat we uitvoeren.

[0:18:55] Dit is echt gericht op het controleren van de processen van de auditors en hebben zij gehandeld naar de regels van de richtlijn en van het duurzaamheidssysteem.

[0:19:06] En NEA kan zelf niet handhaven op de CBI's.

[0:19:09] Dit is allemaal Europees ingeregeld.

[0:19:11] Dus als wij bevindingen hebben, rapporteren we die aan het duurzaamheidsschema en kunnen we rapporteren aan de Europese Commissie.

[0:19:17] En die kunnen weer erkenningen intrekken als dat nodig is.

[0:19:21] Daarnaast houden we ook nog toezicht op de naleving van de bijmengverplichting zelf.

[0:19:26] Dus echt daadwerkelijk het inleveren van voldoende GG's aan het einde van het jaar.

[0:19:30] En kunnen we hier ook op handhaven.

[0:19:33] En we hebben verschillende handhavingsinstrumenten tot onze beschikking.

[0:19:36] Er zijn bestraffende en herstellende maatregelen.

[0:19:39] En wat wij toepassen hangt uiteindelijk af van verschillende factoren.

[0:19:43] Onder andere aard van de, dus de omvang van de overtreding, residieven, maar ook de verwijtbaarheid.

[0:19:51] Tot slot.

[0:19:58] Het wetgevingsproces beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2027.

[0:20:03] De bijmengverplichting bestaat uit drie onderdelen.

[0:20:07] De wet, de algemene maatregel van bestuur en de ministeriële regeling.

[0:20:12] Het wetvoorstel ligt inmiddels in uw kamer.

[0:20:14] De behandeling is gestart.

[0:20:18] De consultatie daarvan start voor de zomer.

[0:20:21] Daarna een notificatie bij de Europese Commissie en dan ter advisering naar de Raad van State.

[0:20:27] De ministeriële regeling wordt geconsulteerd meteen na de zomer.

[0:20:32] Moet voor notificatie naar Brussel, maar hoeft niet naar de Raad van State.

[0:20:37] Dat is het proces.

[0:20:39] Dan is er nu ruimte voor vragen.

[0:20:44] Dankjewel.

[0:20:46] Hartelijk dank alle voor het geven van de presentatie.

[0:20:49] Heel fijn.

[0:20:50] Dan zou ik willen beginnen met een vragenrondje.

[0:20:52] Voor mij apart kunnen we gewoon twee vragen achter elkaar stellen.

[0:20:55] Dat houdt ook een beetje het gesprek op gang.

[0:20:58] Liefst wel specificeren aan wie de vraag wordt gesteld.

[0:21:00] En anders laat ik het aan de voorzitter aan de andere kant.

[0:21:03] Dus het woord van mevrouw Mueller van de VVD.

[0:21:10] Dank u wel voor de presentatie.

[0:21:13] De bijmeningverplichting is volgens mij een manier om heel erg snel de vraag te vergroten.

[0:21:19] Maar we hebben het nu nog niet per se gehad over het aanbod.

[0:21:23] Verwachten jullie dat als dit er is, dat het aanbod in Nederland voldoende is om de komende jaren te voldoen aan de bijmeningverplichting?

[0:21:36] Het woord is aan mevrouw Visser.

[0:21:38] Dat verwachten wij wel.

[0:21:39] De hoogte van de bijmeningverplichting is natuurlijk ook wel afgestemd op de verwachte productie in Nederland.

[0:21:45] Als je kijkt naar wat er nu al is.

[0:21:47] Er is ook nu al groen gas wat bijvoorbeeld gebruik maakt van een SDE.

[0:21:51] Wat in plaats daarvan naar de bijmeningverplichting zou kunnen gaan.

[0:21:54] Er is ook een hele goed gevulde pijplijn met projecten die soms nog wachten op FID, soms al gebouwd worden.

[0:22:01] Dus we verwachten dat er voldoende gas gaat zijn.

[0:22:04] We hebben dit wetsvoorstel daarnaast natuurlijk open moeten stellen voor buitenlandse groen gas.

[0:22:08] Dus ook daar is mogelijk nog wel productiepotentie wat beschikbaar is voor deze verplichting.

[0:22:15] Dus wij denken dat het gehaald kan worden.

[0:22:20] Dank u wel.

[0:22:21] Geef de volvraag.

[0:22:23] Nee?

[0:22:23] Oké, dan gaan we voor de volgende ronde.

[0:22:24] Ja, de heer Jumelet van CDA.

[0:22:26] Ja, dank u wel.

[0:22:27] Dank voor de presentatie.

[0:22:29] Eigenlijk een beetje in het verlengde van de vraag van collega Müller.

[0:22:35] Inderdaad, bijmengverlichting gaat de markt creëren... vervolgens de productie.

[0:22:41] Vorige week hadden we hier het commissie-debat over de energieraad.

[0:22:47] Daar kwam ook aan de orde de kritisch package...

[0:22:50] We hebben zelf gevraagd of er ook aandacht zou kunnen zijn voor groen gas als het gaat om uitzonderingen.

[0:22:58] Omdat we ook zien natuurlijk toch dat heel vaak nog vanwege stikstof problematiek er geen vergunningen kunnen worden verleend.

[0:23:06] Want er zitten wel heel veel projecten wellicht in de pijplijn.

[0:23:11] Maar vaak is vergunningverlening daarin nog een grote drempel, een grote stuikelblok.

[0:23:17] Hoe kijkt u daarnaar?

[0:23:20] De productie zal op gang komen, maar is er ook gekeken naar dit onderwerp, zeker als het gaat om die inzet op de vrijstelling wellicht of uitzoening.

[0:23:29] De minister, zeg ik maar even zelf, die heeft gezegd in de beantwoording, neemt mee in een triloog.

[0:23:34] Nou, dat kan natuurlijk, dat is heel mooi, maar hoe kijkt u daarna naar die hele stikselproblematiek in het kader ook van vergunningverlening op dit punt?

[0:23:46] Ja, dat is een hele terechte zorg natuurlijk voor alles wat wil bouwen, waaronder...

[0:23:51] producenten die vergisters willen bouwen.

[0:23:53] Het is buiten de scope van dit wetsvoorstel, maar binnen ons programma GroenGas werken we ook wel aan mogelijkheden om vergunningverlening te verbeteren.

[0:24:01] Onder andere inderdaad kijken of we binnen dat grid package mee kunnen als een van de uitzonderingscategorieën.

[0:24:08] Maar we vinden het ook wel belangrijk om dit gelijktijdig te blijven doen.

[0:24:12] Want wat we willen voorkomen is als er straks een oplossing is voor die stikstof problematiek, dat er dan geen business case is en dat producenten dan inmiddels de boot hebben gemist.

[0:24:25] Dank u wel.

[0:24:27] Dan ga ik ook maar voor een vraag als voorzitter, als u mij die ruimte geeft.

[0:24:32] Kijk, wat natuurlijk een groot zorgenpunt is bij deze wet, is dat het niet enkel gaat over die anderhalve cent, respectievelijk negen cent aan verwachte kostenstijging.

[0:24:40] Maar het gaat ook over de opbouw van de kosten.

[0:24:43] Dus we krijgen ook het ETS2.

[0:24:45] We krijgen de stijgende netwerktarieven.

[0:24:47] We krijgen ook deze kosten erbij.

[0:24:48] Er moet overigens nog wel btw overheen.

[0:24:51] En dat raakt natuurlijk ook wel juist het punt dat we op dit moment een energierekening hebben die al voor 60% uit belastingen bestaat.

[0:25:00] Dus wat is de verwachting bij jullie?

[0:25:02] Hoe nou die stapeling van effecten, ETS, groen gas, stijgende netweerkosten, toch impact heeft op huishoudens en economie?

[0:25:14] Zal ik daar wat over zeggen dan?

[0:25:17] Ja, dat is natuurlijk een begrijpelijke en terecht aandachtspunt.

[0:25:26] We zijn aan het kijken over een tijdspanne van vijf jaar vooruit... naar wat de ontwikkelingen zijn die sowieso eraan komen... en waar je impacts op de prijs van kan verwachten.

[0:25:38] Dat laten we doen door TNO.

[0:25:39] En dat heeft de minister volgens mij in eerdere debatten ook al gecommuniceerd...

[0:25:42] dat na de zomer de uitkomst daarvan van dat plaatje met de Kamer zal worden gedeeld.

[0:25:51] Dat geeft dus een beetje een beeld, als het goed is, van wat er op ons afkomt en de onzekerheden daarin ook.

[0:25:58] De bijmeningverplichting groen gas is ook een stukje van dat plaatje.

[0:26:02] Het is wel een stukje waarvan die buy-out een redelijk harde bovengrens aangeeft, in tegenstelling tot sommige andere ontwikkelingen waarvan die bovengrens niet zo zeker is.

[0:26:11] Dat kan ik erover aangeven.

[0:26:13] En ik denk dat de optelsom der kosten eigenlijk altijd aan de orde komt.

[0:26:19] Normaal gesproken in augustus ook voor het kabinet.

[0:26:22] Als ze kijkt naar de koopkrachtontwikkeling in het eerstvolgende jaar.

[0:26:27] In ieder geval minimaal jaarlijks in augustus ligt dat wel gewoon in de voorbije jaren ook altijd al op tafel om te kijken of dat mee te maken valt.

[0:26:37] En als er natuurlijk tussentijdsontwikkelingen zijn vanuit de markt bijvoorbeeld zoals we dit voorjaar hebben gezien, dan kan er ook tussentijds altijd natuurlijk gekeken worden.

[0:26:45] Want bijvoorbeeld dit voorjaar is besluit genomen om tijdelijk noodfondsen opnieuw open te stellen.

[0:26:51] Dat is geen garantie dat alles gecompenseerd kan worden wat leidt tot hogere kosten.

[0:26:57] Maar dat is wel het moment waarop de vinger aan de pols gehouden wordt en eventueel over de breedte van de koopkracht natuurlijk besluitvorming kan plaatsvinden van wat voor maatregelen tref je om te zorgen dat mensen de rekening kunnen betalen.

[0:27:09] Dank u wel.

[0:27:13] Dan zou ik wel een korte volvraag op willen stellen.

[0:27:16] In ieder geval dank voor het antwoord.

[0:27:18] Maar het zit waar mijn zorg ook wel ligt.

[0:27:21] Is dat juist bij de huishoudens die slechtere energielabels hebben.

[0:27:25] Die dus meer dan gemiddeld in sociale huurwoningen wonen.

[0:27:28] Dus ook minder makkelijk kunnen overstappen op alternatieven.

[0:27:31] Zoals een warmtepomp.

[0:27:33] Dat juist die huishoudens die zitten in die gassfeer.

[0:27:37] En die krijgen natuurlijk wel die extra kosten over zich heen.

[0:27:40] Wat het juist ook weer voor die groep.

[0:27:43] moeilijker zou maken om ook weer de stap te kunnen maken om, het werd net gezegd, weerbaar te worden.

[0:27:48] En in hoeverre is er specifiek gekeken naar die groep huishoudens die hier last van zou kunnen krijgen?

[0:27:56] Maar dan specifiek nu geënt op pijnmijnverplichting groen gas en de kosten daarvan?

[0:28:02] Dat is dan de afpakening?

[0:28:04] Als ik hem dan iets verduidelijk nog zeg maar inderdaad, ja groen gas, maar wel ook in combinatie met die stapeling.

[0:28:10] Want die valt natuurlijk zwaarder bij de huishoudens in die klasse dan de rest van de economie.

[0:28:18] Kan ik iets zeggen?

[0:28:19] Je mag wat zeggen, maar ik zou het wel beperken tot wat betekent dit voor de... Ja, we zijn hier eigenlijk om toelichting te geven op dit Westvoorstel.

[0:28:27] Dit Westvoorstel kent geen specifieke haakjes of bepalingen die geënt zijn op inkomensgerelateerde of woninggerelateerde kenmerken van de afnemers.

[0:28:38] Het is natuurlijk wel zo dat er ander beleid is wat wel specifiek rekening houdt met bijvoorbeeld de woningkenmerking.

[0:28:43] Denk aan de verduurzaming van sociale huurwoningen.

[0:28:46] Of om de mogelijkheden om te financieren als je een verduurzaming wil laten plaatsvinden.

[0:28:50] Denk aan het warmtefonds, wat ook voor mensen met een kleine beurs een lening kan verstrekken om een maatregel te treffen om het gasverbruik terug te dringen.

[0:28:59] En in algemene voorzin is natuurlijk wel terugdringen van het gasverbruik de manier om je rekening te verlagen voor je gewone gasverbruik en voor de kosten die samenhangt met een stijgend percentage groen gas.

[0:29:14] Dan heb ik het woord aan mevrouw Mieder.

[0:29:16] Ja, twee vragen en misschien eentje een beetje opvolgend op de vorige vraag.

[0:29:24] Jullie geven aan dat volgens mij die 90 euro, dat is een soort van maximum, omdat we kijken naar de buy-out.

[0:29:29] En tegelijkertijd de buy-out prijs, die moet nog worden vastgesteld in lagere wetgeving.

[0:29:36] Dus dit is gewoon op basis van wat jullie denken, wat er in die lagere wetgeving terecht gaat komen, komt die maximaal op 90 euro in 2031.

[0:29:43] Dat is even mijn vraag voor huishoudens.

[0:29:46] Een beetje technisch, maar misschien kunnen jullie daar net even wat meer woorden aan richten.

[0:29:49] En de andere is, we hebben straks ook een ronde tafel.

[0:29:51] En de glastuinbouwsector is best kritisch op.

[0:29:55] En zij maken zich zorgen over de warmtekrachtkoppelingen en het gebruik daarvan.

[0:29:59] En die zijn volgens mij best belangrijk voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet.

[0:30:02] Hoe hebben jullie hierna gekeken?

[0:30:04] Ik weet dat het niet met de wet ver is te maken, maar misschien dat daar flankerend beleid bij hoort.

[0:30:10] Ja, mevrouw Visser.

[0:30:12] Dank.

[0:30:14] Over die bijhoud, we hebben dat inderdaad niet vastgelegd op wetsniveau.

[0:30:18] We hebben het wel al genoemd in de memorie van toelichting.

[0:30:21] We hebben de algemene maatregel van bestuur natuurlijk ook al geschreven.

[0:30:24] Die gaat waarschijnlijk deze week nog in constatatie.

[0:30:27] Dus we weten wel wat we daarin hebben geschreven.

[0:30:30] Dus de waarde van 450 euro per ton die al lang rondcirculeert, die sommige mensen hier op de tribune zullen kennen, die staat in die ANVB.

[0:30:38] En die hebben we gebruikt voor die berekening van die maximumbedragen.

[0:30:42] En dan ten aanzien van die tweede vraag.

[0:30:44] Ja, dat is ook grotendeels denk ik een vraag die buiten scoop van dit wetsvoorstel ligt.

[0:30:51] Dus dat frankerend beleid.

[0:30:52] Ik weet dat collega's van ons daaraan aan het werken zijn.

[0:30:54] Dat doen wij niet.

[0:30:56] Hoe wij naar dit wetsvoorstel kijken is wel dat juist dat soort sectoren die op termijn misschien een hele grote rol kunnen spelen met hun WKK's in het kader van netcongestie.

[0:31:05] Die misschien ook die WKK's zelf nodig hebben voor hun eigen productie.

[0:31:09] moeten een mogelijkheid hebben om dat in de toekomst CO2-neutraal te kunnen doen... om dat misschien op basis van lokale energie te kunnen doen.

[0:31:17] Dus juist voor die WKK's denken wij dat het stimuleren en het verhogen van het aandeel groen gas... dat dat eigenlijk de route is om ze te kunnen behouden richting de toekomst.

[0:31:27] Het betekent natuurlijk dat je in die overgangsfase moet kijken op welke wijze.

[0:31:32] Daar zijn collega's van ons mee bezig.

[0:31:34] Maar we denken juist voor de toekomst heb je dit nodig, ook voor die WKK's.

[0:31:41] Dank u wel.

[0:31:42] De heer Jumelet.

[0:31:44] Ja, op het gevaar af dat het ook niet weer over de wet zelf gaat, maar over de gevolgen daarvan.

[0:31:51] Ik denk dat de wet, ja, ik zeg maar gewoon, ik heb de stukken ook gelezen en ook het commentaar van de Raad van State en wat u daarmee hebt gedaan, gelezen.

[0:31:59] Dus blij om dat te zien en ook gewoon te zien toegepast.

[0:32:04] En ik kom nog even terug op een van de eerste sheets waar het ging ook over waarom stimuleren we groen gas...

[0:32:11] En dat was het derde blokje.

[0:32:13] Ook kansen voor de landbouw.

[0:32:15] Koppelkansen met stikstoffenreductie.

[0:32:18] Grotere reductie van methaan uit mestopslagen las ik ook.

[0:32:23] Je bent dan gewoon ook geïnteresseerd, zeg ik maar even, van wat dat dan betekent uiteindelijk.

[0:32:29] Dus we zijn voor groen gasproductie, we gaan met elkaar de bijmengverplichting, dus dan krijgen we een markt.

[0:32:35] Vervolgens zie je nog meer kansen.

[0:32:36] Mijn vraag is dan ook, hoe kijkt u daarnaar?

[0:32:39] Want we kijken vaak natuurlijk vanuit één dimensie naar een opgave.

[0:32:45] En vervolgens zie je, en dat noemt u zelf, ook andere mogelijkheden.

[0:32:50] Dus ik ben even benieuwd hoe dat ter hand genomen wordt.

[0:32:53] Want daar wordt ook elke keer aandacht voor gevraagd.

[0:32:56] In media en op verschillende andere platforms.

[0:32:59] En ook hier.

[0:33:00] Maar misschien kunt u daar iets over zeggen hoe dat dan zich vertaalt.

[0:33:03] Ook wellicht op andere ministeries tot inzichten.

[0:33:07] Maar ik weet dat het misschien buiten de scoop gaat.

[0:33:11] Ja, ik weet niet of ik veel kan zeggen over andere ministeries hier.

[0:33:15] Sterker nog, ik weet wel zeker dat ik dat niet kan doen.

[0:33:19] Wat wij wel vanuit ons ministerie, vanuit ons team de afgelopen jaren hebben gedaan, is wel die synergie verkend.

[0:33:26] En we zijn er inderdaad achtergekomen dat er gewoon heel veel koppelkansen zijn.

[0:33:29] Zoals ik ook al zei bij de presentatie, het was niet ons doel.

[0:33:32] Wij doen dit uiteindelijk ter vergroting van de consumptie en productie van groen gas.

[0:33:36] Maar die koppelkansen die er zijn, die proberen we natuurlijk wel mee te pakken.

[0:33:39] Dus we zijn behoorlijk in contact met onze LVVN-collega's.

[0:33:42] En bijvoorbeeld een van de redenen waarom we hebben besloten om op keten emissies te sturen... is omdat je dan die metadeductie stimuleert en meepakt.

[0:33:51] Dus we hebben wel in de vormgeving van het wetsvoorstel, hebben we hier en daar keuzes gemaakt...

[0:33:56] om ervoor te zorgen dat die bijvangst eigenlijk zo groot mogelijk wordt.

[0:34:06] Ja, gaat er hangen.

[0:34:07] Nee, we hebben meer dan voldoende.

[0:34:09] Nee, maar ik ben blij met dit antwoord.

[0:34:11] Want de zoektocht is natuurlijk hoe kun je integraal ook met elkaar een aantal dingen voor elkaar krijgen.

[0:34:17] En ik zal niet vragen wat er in de brief op 26 juni staat.

[0:34:21] Maar het is wel van belang, denk ik, dat die breedte ook wordt beschouwd.

[0:34:24] En volgens mij geeft u daar antwoord op.

[0:34:26] Dank u wel.

[0:34:34] Ik moet even mijn vraag opzoeken.

[0:34:36] Toen nog even over de evaluatietermijn.

[0:34:39] Als ik het goed heb gelezen dan staat die voor nu gepland in 2032 met een streefdatum naar 2029.

[0:34:48] Tegelijkertijd zijn de doelen vastgesteld op 2035.

[0:34:53] En er zijn ook signalen die zeggen van nou moet je dat nou niet naar 2040 brengen.

[0:34:58] Zodat ook de horizon voor de investeringen eigenlijk duidelijker wordt naar de investeerders.

[0:35:05] En anderzijds hebben wij als, stel dat je een eerdere evaluatie termijn zou aanhouden.

[0:35:10] Dan hebben wij als Kamer ook nog mogelijkheden om eigenlijk aan te sturen op verbetering.

[0:35:15] Is er iets wat jullie daarover kunnen delen?

[0:35:17] Hoe die afwegingen nou zijn gemaakt en hoe we dat nou in de praktijk ook goed kunnen gaan inzetten?

[0:35:22] Want dat was voor mij nog niet helemaal duidelijk op dat wetstechnisch vlak.

[0:35:28] Ja, dat klopt wat u zegt.

[0:35:29] In de wet is die termijn van vijf jaar opgenomen.

[0:35:33] En het streven is 2029.

[0:35:35] Voor de evaluatie is het van belang dat er enerzijds voldoende informatie is om over te evalueren.

[0:35:42] En anderzijds dat we ook nog mogelijkheden hebben om wijzigingen te kunnen doorvoeren gegeven die looptijd.

[0:35:49] En die looptijd is op dit moment vastgesteld tot 2035.

[0:35:54] En bij die evaluatie zou dan een moment kunnen zijn waarop je dat heroverweegt.

[0:35:58] En kan ik daar nog kort bij vragen?

[0:36:05] Er was een tip die we laatst kregen voor wetgevingskwaliteit.

[0:36:09] Een veel gehoord punt wat we terugkrijgen is van nou kijk een evaluatie is een evaluatie maar waar sturen we nou exact op aan in die evaluatie?

[0:36:18] Hoe kunnen we het nou zo concreet mogelijk maken dat we ook weten wat we gaan evalueren en welke data we dus ook moeten gaan verzamelen in de komende jaren?

[0:36:26] In hoeverre is daar naar gekeken?

[0:36:31] Ik durf niet helemaal uit het wetsvoorstel te citeren, maar we hebben daar inderdaad wel opgenomen wat we gaan meenemen.

[0:36:38] En dan moet u grofweg denken aan de impact voor de afnemers, de mate waarin het bijdraagt aan doelbereik.

[0:36:45] Dus of er daadwerkelijk productie tot stand komt, voldoende productie onder dit wetsvoorstel, maar ook bijvoorbeeld het aandeel Nederlandse productie daaronder.

[0:36:55] Dus dat zijn een aantal van de dingen die we dan meenemen.

[0:37:02] Ik heb een allerlaatste vraag.

[0:37:08] Vanuit de sector en ook een aantal van de mensen die we vandaag gaan spreken... zeggen dat eigenlijk naast de verplichting tot 2035... zou je eigenlijk net ook voor de langere termijn een minimumdoelstelling willen hebben.

[0:37:18] Bijvoorbeeld in 2040.

[0:37:21] Waarom is er gekozen om dat nu nog niet te doen?

[0:37:26] Dat heeft ermee te maken dat je op de langere termijn ook andere instrumenten hebt, dan met name ETS-1 en ETS-2, die een effect gaan hebben wat we nu nog moeilijk kunnen voorspellen.

[0:37:37] Dus we hebben onder andere onderzoek laten doen over hoe de bijminkverlichting zich verhoudt tot die andere instrumenten.

[0:37:43] En daaruit komt vrij duidelijk naar voren, tot 2035 is er in ieder geval een gat.

[0:37:48] Maar daarna zou het zomaar kunnen dat die instrumenten op zichzelf voldoende tweekkracht bieden.

[0:37:52] En dan denken wij dat het slim is om zoveel mogelijk de markt toe te staan om

[0:37:56] Het is een ding te doen onder die overkoepelende instrumenten en dan moeten we misschien nadenken over afbouw van de bijmengverplichting.

[0:38:03] Als die instrumenten dat niet bieden, onvoldoende verdienvermogen bijvoorbeeld, dan kun je besluiten om die bijmengverplichting door te trekken.

[0:38:13] Dus het hangt af van de samenhang met andere instrumenten.

[0:38:18] Dat vind ik een heldere uitleg.

[0:38:21] En tegelijkertijd zou je dus misschien ook kunnen nadenken dat je niet een bij mijn verplichting en percentage opstelt in 2040.

[0:38:26] Maar dat je nadenkt wat is het minimum BCM dat er in 2040 zou moeten zijn.

[0:38:32] En dan hoef je niet met verplichtingen of ETS niet uit te leggen hoe je het doet.

[0:38:36] Maar dan heb je wel het doel van dat is wat we uiteindelijk zouden willen bereiken.

[0:38:43] Dat is een van de dingen die je zou kunnen overwegen, denk ik.

[0:38:46] Maar dat gaan we op een later moment onder andere in die evaluatie doen.

[0:38:55] Nou, dan ga ik in principe ook met voorbehoud ook voor de laatste vraag.

[0:38:58] Nog heel even over de Nederlandse emissieautoriteit.

[0:39:02] Het staat mij bij dat bij de behandeling van ook de methaanverordening er ook zorgen waren over of er voldoende capaciteit in de markt beschikbaar was voor het aannemen van mensen.

[0:39:11] En dat speelt denk ik net zo goed op dit vlak.

[0:39:15] En tegelijkertijd was er bij de Nederlandse emissieautoriteit en de

[0:39:19] ...werking met de Unie-databank toch al wat zorg.

[0:39:21] Want hoe dat dan is geregeld, als ik het goed begrijp... ...is dat we dat eigenlijk in de Europese Unie willen regelen.

[0:39:27] Dus dat we die oorsprong van dat groen gas goed kunnen bijhouden.

[0:39:32] Maar omdat die databank nog niet in werking is getreden... ...en al meerdere keren is uitgesteld... ...wordt ervoor gewaarschuwd dat het een papieren werkelijkheid wordt... ...omdat de Nederlandse Emissieautoriteit vanuit Nederland hier... ...productie in het buitenland daar toezicht op moet houden.

[0:39:48] Hoe is daar op dit moment een goed invulling aangegeven... om daar toch niet een papieren tijger van te maken met risico's op fraude?

[0:40:00] Misschien eerst een reactie over de mensen en middelen, want dat was zoals mij de eerste vraag.

[0:40:05] Op basis van dit voorstel hebben wij een inschatting gemaakt van de middelen die we nodig hebben... en zijn we daarover in goed contact met EZK.

[0:40:11] Op dit moment hebben we geen reden om te verwachten dat dat niet voldoende gaat zijn...

[0:40:16] Wat betreft capaciteit is het wel altijd belangrijk om dat gewoon jaarlijks te evalueren en of er, ook afhankelijk van wat er speelt in de markt en wat voor dingen wij tegenkomen, of het wel voldoende is in de praktijk.

[0:40:27] Maar op het moment zijn wij natuurlijk nog niet toezichthouder op dit systeem.

[0:40:31] Maar vooralsnog daarover geen zorgen.

[0:40:35] De tweede vraag ging inderdaad over toezicht buiten Nederland en sowieso toezicht op het systeem en ook de relatie met de Unidatabank.

[0:40:43] Ik noem het al even, in ieder geval eerst over een unidatabank.

[0:40:45] Ik noem al even dat het niet een controlemechanisme aan zich is.

[0:40:49] En op het moment, als we kijken naar biobrandstoffen, vloeibare biobrandstoffen waar wij toezicht op houden, doen wij dat ook al zonder een unidatabank.

[0:40:58] Dit gaat nu over vervoer, natuurlijk niet over dit systeem.

[0:41:01] En zijn we dus ook wel in staat om die keten in kaart te brengen en alle partijen in kaart te brengen en daarop toezicht te houden zonder deze informatie.

[0:41:09] Die informatie gaat ons wel helpen, dus we zijn wel echt blij met de komst op termijn.

[0:41:14] Maar vooralsnog kunnen we uit de voeten zonder de Unidatabank.

[0:41:18] En dan wat betreft toezicht buiten Nederland.

[0:41:21] Ja, er is gekozen binnen dit wetsvoorstel natuurlijk om aan te sluiten bij de richtlijn en bij de certificering.

[0:41:27] Dat is ook heel belangrijk omdat je vanuit publiek toezicht ook niet in staat bent om alle partijen te controleren.

[0:41:33] Dus dat speelveld tussen privaat en publiek toezicht is denk ik heel belangrijk en dat ondersteunen wij ook.

[0:41:38] Daarbovenop is natuurlijk gekozen om publiek toezicht in te richten in Nederland ook op ketenpartijen.

[0:41:44] Maar wij houden geen toezicht en hebben daar dus geen bevoegdheid voor... om toezicht te houden bij ketenpartijen buiten Nederland.

[0:41:53] CBI-toezicht moet dus wel plaatsvinden in de gehele keten.

[0:41:57] Dus ook buiten Nederland.

[0:41:58] Het gaat hier natuurlijk met name om Europese ketens.

[0:42:02] En er zullen dus toezichthouders zijn die controleren ter plekke in andere lidstaten...

[0:42:07] Of de auditors hun werk goed hebben gedaan.

[0:42:11] Op het moment zijn wij dus nog niet toezichthouder in dit systeem.

[0:42:14] Dus kan ik ook niet met uitsluitsel zeggen hoe goed dat gaat werken.

[0:42:19] En daar uitsluitsel over geven.

[0:42:22] Maar dit systeem is dus juist bedacht om de duurzaamheid te borgen.

[0:42:27] En wordt ook bij iedere herziening van de richtlijn eigenlijk al wel weer uitgebreid...

[0:42:32] hoe het toezicht daarop wordt ingericht.

[0:42:35] Dus het toezicht op de CBI's is in Red 2, dus de tweede versie geïntroduceerd.

[0:42:40] Red 3 moedigt aan tot toezicht van lidstaten, ook op marktpartijen.

[0:42:45] En dit is ook iets waar wij als Nederlandse emissieautoriteit van mening zijn dat dat misschien nog verder versterkt kan worden in bijvoorbeeld een Red 4, om nog verder aan te moedigen of misschien te verplichten dat er toezicht moet komen, ook op de marktpartijen in alle lidstaten.

[0:43:04] Dank u wel.

[0:43:04] Nu dan echt mijn laatste vraag, maar dat is dan de vervolgvraag.

[0:43:08] Maar is er dan niet gewoon een heel groot risico op fraude?

[0:43:11] Want ik hoorde u zeggen dat er bij biobrandstoffen dat dit nu ook zo goed werd.

[0:43:16] Maar daar valt natuurlijk fysiek ook een goed onderscheid te maken tussen echt benzine.

[0:43:21] En ethanol.

[0:43:22] En bij gas kan je dat niet maken.

[0:43:24] Groen gas en fossiel gas, dat heeft exact dezelfde eigenschappen.

[0:43:29] Dus daarmee ligt het risico voor fraude in de keten natuurlijk dan wel op de loer.

[0:43:33] En als wij dan in het buitenland niet die controle kunnen doen en er zit een financiële prikkel achter, dan kan ik natuurlijk wel voorstellen dat daar mensen zullen zijn die denken, hé, daar kan ik wat mee.

[0:43:46] Dus kortom, is dat risico voor fraude dan niet gewoon heel erg aanwezig als we op deze manier gaan werken?

[0:43:52] Ja, misstanden zijn nooit uit te sluiten.

[0:43:54] Dat zou ik echt absoluut niet willen pretenderen.

[0:43:57] Het is niet zo dat je niet kan controleren of er sprake is van biogas.

[0:44:00] Dus op basis van bijvoorbeeld C14-analyse valt dat wel vast te stellen.

[0:44:05] En wat ik ook al noemde, wij kunnen fysieke inspecties doen, is ook eventueel bemonstering om dat vast te stellen.

[0:44:09] Het is natuurlijk zo dat wij dat inderdaad dus alleen maar in Nederland kunnen doen.

[0:44:13] Het is wel de bedoeling dat vanuit de certificering die dus in alle schakels in de keten moet plaatsvinden, dat ook echt aan het begin van de keten goed wordt gecontroleerd in ieder geval door de auditors of er sprake is van de biogrondstof of er daadwerkelijk biogas is geproduceerd.

[0:44:30] Dat zijn ook dus de duurzaamheidseisen die de richtlijn voorschrijft en natuurlijk het systeem van dan de informatie doorgeven in de keten dat er continu weer in controle is van klopt dit, zijn deze stromen binnengekomen van die partij, komt dat dus overeen met de schakel daarvoor en vervolgens komt dat weer overeen met wat er uitgaat.

[0:44:49] Dit is natuurlijk ook iets waar de Unidatabank uiteindelijk, die er dus op niet al te lange termijn zou moeten komen, maar wat klopt waar wij aandacht voor hebben gevraagd, dat dat echt al lang op zich laat wachten.

[0:45:01] Maar dat uiteindelijk de Unidatabank daar echt wel in kan gaan ondersteunen in de traceability, dus eigenlijk in de hele keten en dan dus niet alleen in Nederland, maar juist ook binnen heel Europa en uiteindelijk wereldwijd, al is dat minder van toepassing op gas.

[0:45:19] Oké, helder.

[0:45:19] Dank u wel.

[0:45:20] Ik kan nog één keer naar links voor de zekerheid.

[0:45:22] Nee?

[0:45:23] Dan gaan we deze briefing afsluiten.

[0:45:25] Wil ik u allen heel hartelijk bedanken voor uw komst en voor de toelichting.

[0:45:28] En ook veel succes gewenst met de verdere behandeling voor zover dat nog van toepassing is.

[0:45:33] Ook dank aan de gasten hier.

[0:45:34] En dan sluit ik bij deze de technische briefing voor de wet bijmengverplichting groen gas.