Jeugdcriminaliteit

[0:00:00] ...briefing rond jeugdcriminaliteit.

[0:00:02] Van harte welkom iedereen, welkom aan de gasten.

[0:00:07] Even kijken, dat zijn mevrouw Van den Bos als programmamanager preventie met gezag.

[0:00:15] Mevrouw Duitman als directeur jeugd en familie.

[0:00:18] De heer Gorse als MT-lid jeugdcriminaliteit.

[0:00:22] En mevrouw Veldhuis als coördinerend beleidsadviseur van het team jeugdcriminaliteit.

[0:00:28] Van harte welkom.

[0:00:29] Welkom ook aan de mensen op de publieke tribune en mensen die digitaal aanwezig zijn.

[0:00:35] Aan de zijde van de Kamer zijn aanwezig de heer Hanstra vanuit het CDA.

[0:00:39] De heer Bikkers vanuit de VVD.

[0:00:42] Ik heb begrepen dat mevrouw Westerveld iets verlaat is.

[0:00:45] Zij zal vanuit Pro dadelijk aansluiten.

[0:00:48] Ik fungeer vandaag als uw voorzitter en ben daarnaast ook kamerlid voor D66.

[0:00:57] Dus zal straks ook vanuit hier al een aantal vragen stellen.

[0:01:00] Mijn voorstel is om eerst jullie het woord te geven.

[0:01:03] Jullie hebben ook een presentatie voorbereid en dat we daarna in gesprek gaan.

[0:01:10] Gegeven het beperkt aantal mensen vanuit de Tweede Kamer, stel ik voor dat we dat steeds vraag-antwoord doen en dat er ook geen beperking zit aan het aantal vragen.

[0:01:18] Maar ik geef eerst u van harte het woord.

[0:01:21] Goedemorgen, dank u wel.

[0:01:23] En dank voor uw vraag om u mee te nemen in deze briefing op het onderwerp jeugdkriminaliteit.

[0:01:28] Wij waarderen die behoefte en nemen u graag mee.

[0:01:31] U heeft ons aan de voorkant een aantal vragen meegegeven.

[0:01:33] Die gaan over hoe kan je nou voorkomen dat een jongere in de jeugdkriminaliteit belandt.

[0:01:38] Wat kan je doen als een jongere daar eenmaal in beland is om recidieven te voorkomen?

[0:01:42] En als het gaat over jongeren die echt al meer veelpleger zijn, wat kan je dan doen in de repressieve aanpak?

[0:01:48] En aan de hand van die vragen die u meegeeft, hebben wij een prestatie opgebouwd en willen we u meenemen.

[0:01:55] U heeft mijn collega's al even voorgesteld, maar misschien toch even nog kort.

[0:01:58] Dus Inge van der Bosch als programmanager Preventie met Gezag.

[0:02:01] Michiel Gorsen naast mij als MT-lid Jeugdcriminaliteit in mijn directie.

[0:02:05] En Monique Veldhuis als coördineerd beleidsadviseur binnen hetzelfde team Jeugdcriminaliteit.

[0:02:10] En ook wel mooi om te zeggen, Monique, jij hebt ook al jaren ervaring in de uitvoering.

[0:02:14] Dus ook echt bij jeugdbescherming en jeugdreclassering gewerkt.

[0:02:16] Dus ook vanuit die hoedanigheid ken jij ook het veld heel erg goed.

[0:02:21] Ik ben zelf nog maar kort werkzaam bij het ministerie van Justitie en Veiligheid.

[0:02:24] Kleine drie maanden.

[0:02:25] Ik heb hiervoor gewerkt als directeur Veiligheid bij de gemeente Rotterdam.

[0:02:28] Dus ik ken ook de aanpak Jeugdcriminaliteit vanuit meer het lokale veld.

[0:02:31] En ook in die rol heb ik gezien hoe belangrijk het is dat je dat doet in een domein overstijgende aanpak.

[0:02:38] Dat jeugdcriminaliteit ook gaat over een aanpak samen met onderwijs, met welzijn, met zorg en dat je dat al vroeg inzet.

[0:02:48] En ik vond het mooi om in uw vraag te zien dat u daar ook aandacht voor heeft, omdat u heeft gevraagd om deze brieven te geven, ook in samenwerking met andere departementen heeft u nadrukkelijk om gevraagd.

[0:02:57] Ik heb dat ook afgestemd met mijn collega-directeuren van OCW, SZW, VWS, Binnenlandse Zaken en VNG.

[0:03:03] En met hen afgestemd dat wij u meenemen in deze briefing, maar ook daar waar dat relevant is, u ook aangeven waar die samenwerking dan zit en hoe die eruit ziet.

[0:03:16] Zoals u zegt zijn uw vragen die u meegegeven heeft de opbouw van onze presentatie, waarbij Michiel u zometeen meeneemt in de context van het speelveld.

[0:03:25] Dat begint met vooral even wat cijfers en trends op jeugdcriminaliteit.

[0:03:30] Vervolgens ook de leefwereld van zo'n jongeren, wat de verschillende domeinen waar zo'n jongeren zich in begeeft en beweegt en opgroeit.

[0:03:38] Vervolgens gaan we naar Inge die u mee zal nemen over welke maatregelen treffen we om te voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden.

[0:03:49] Wat kunnen we zeggen over die maatregelen en ook over de effectiviteit in de maatregelen.

[0:03:53] Daarna gaan we meer als jongeren eenmaal in de strafrechtcate zich begeeft, welke maatregelen kunnen we dan treffen en wat kunnen we daar over de effectiviteit zeggen.

[0:04:02] We zullen afsluiten met welke uitdagingen zien wij nog en welke verbeterpunten.

[0:04:06] Met uw goedvinden willen we dit voorstellen als opbouw van de presentatie.

[0:04:10] Wij hopen dat in een half uur te kunnen doen, waardoor er nog voldoende tijd daarna is om ook uw vragen te beantwoorden.

[0:04:17] Lijkt me uitstekend.

[0:04:18] Dan gaan we naar Michiel.

[0:04:34] Nou, bedankt.

[0:04:35] Inderdaad even meenemen in de context van de jeugdcriminaliteit.

[0:04:38] Ik zal daar niet een uitvoerig betoog houden over alle cijfers die daarover bekend zijn.

[0:04:44] Die kent u wellicht vooral en die bestaan ook in onderzoeken als de Monitor Jeugdcriminaliteit, maar daar wel een korte duiding aan geven.

[0:04:52] Om te beginnen vind ik het belangrijk om even te noemen dat het met de jeugd in Nederland op zich best goed gaat.

[0:04:58] En als je naar de cijfers kijkt, de platte cijfers kijkt, gaat het ook met de jeugdcriminaliteit best goed.

[0:05:05] In de zin dat de afgelopen 15 jaar er een meer dan halvering van de jeugdcriminaliteit heeft plaatsgevonden.

[0:05:12] U kunt dat ook zien in de tabel die daar op het scherm staat.

[0:05:17] Ik weet niet of u dat kunt zien, maar op uw hand-out is volgens mij niet in kleur, maar de bovenste donkerblauwe lijn, dat zijn de jongvolwassenen, daaronder in de lichtblauwe lijn de minderjarigen.

[0:05:29] En daar ziet u dat het inderdaad meer dan een halvering heeft plaatsgevonden.

[0:05:35] Dat neemt niet weg dat er zorgen bestaan rond dat deel van de jongeren dat nog in de jeugdcriminaliteit zit of terechtkomt.

[0:05:47] Dat heeft vooral te maken met dat het voor een belangrijk deel dan ook over jongeren gaat, waar echt wat mee aan de hand is, zal ik maar zeggen.

[0:05:53] Om dat maar bijvoorbeeld multiproblematiek te noemen.

[0:05:56] Een ander aandachtspunt daarbij is dat het zich ook in bepaalde wijken meer lijkt te concentreren dan in andere wijken.

[0:06:05] En daarnaast zijn er zorgen over nieuwe fenomenen die zich lijken zichtbaar worden.

[0:06:15] Een belangrijk

[0:06:18] dilemma daarbij, om het maar zo te noemen, ook voor ons als ambtenaren, is dat deze cijfers op zich wetenschappelijk onderbouwd zijn.

[0:06:29] Maar dat we toch ook allemaal het gevoel hebben dat er ook wel iets meer aan de hand is.

[0:06:34] Dat er op zijn minst bijvoorbeeld een verharding en een verjonging plaatsvindt van de jeugdcriminaliteit.

[0:06:41] Of dat het zich vaker de kop opsteekt, bijvoorbeeld in de wijken met die incidenten.

[0:06:45] Het is allebei waar, zegt mijn gewaardeerde collega naast mij, ook altijd tegen mij.

[0:06:54] Die cijfers hebben we laten onderzoeken door het WRC, maar alles wat we in de media lezen, wat er in de praktijk gebeurt, is ook waar.

[0:07:04] Hoe dat precies samenhangt, weten we helaas nog niet precies.

[0:07:08] gelukkig zou ik bijna zeggen, komt er een nieuwe monitor jeugd criminaliteit eind dit jaar uit, waar meer algemene cijfers in zitten, bijvoorbeeld ook over de toename van, al dan niet toename van online criminaliteit, ook daarvan hebben we het beeld, is het beeld dat dat toeneemt uit de cijfers, wordt dat veel minder duidelijk dan dat het beeld is, dat kan ook te maken hebben, dat blijkt ook wel uit onderzoek, dat dat met aangiftebereidheid te maken heeft, of met de zichtbaarheid ervan, of de

[0:07:35] de capaciteit, maar ik ga zeggen letterlijk en figuurlijk, van de politie om die ook daadwerkelijk op te sporen.

[0:07:42] Waar het gaat om die verjonging en vooral voor de verharding hebben we ook een specifiek onderzoek, onderzoeksvraag, bij het WODC uitgezocht, waarbij letterlijk ook de vraag is voor hoe verhoudt die beeldvorming zich nu tot de cijfers daarom trend.

[0:07:55] En dat onderzoek zal in het najaar naar buiten komen.

[0:08:05] Als je dan verder gaat in de hoofdlijnen van de context.

[0:08:09] Nou, om dat woord ook maar meteen over te nemen.

[0:08:13] Preventie is natuurlijk het beste als het gaat om jeugdcriminaliteit.

[0:08:18] Daar kunnen we denk ik met z'n allen over eens zijn.

[0:08:21] Daarbij is het van belang om je te realiseren...

[0:08:24] dat jeugdcriminaliteit niet een losstaand fenomeen is.

[0:08:28] Dat vindt in een context plaats, dat heeft te maken met alle domeinen van het leven, met de levensloop, met risicofactoren en die zul je allemaal in beeld moeten hebben, wil je die effectief kunnen bestrijden en daar een aanpak op te kunnen ontwikkelen.

[0:08:45] Daar hangt ook mee samen het wellicht wel bekende onderscheid tussen de vormen van preventie, of dat nou

[0:08:52] algemeen doelgroep gericht of recidieve gericht heet... of primair, tertiair... of sorry, secundair en tertiair.

[0:08:58] Dat onderscheid is ook van belang om dat te blijven maken... waarbij die primaire algemene preventie... voor een belangrijk deel in het sociaal domein bij de gemeente plaatsvindt... met alle betrokkenheid van de departementen... die net ook door mijn collega Corien zijn benoemd.

[0:09:15] Bij de secundaire preventie komen we zo nog wel even op terug... bijvoorbeeld in het verhaal dat Inge...

[0:09:21] straks met u gaat delen.

[0:09:23] En de tertiaire preventie doelgroep gericht, dat zit voor een belangrijk deel echt in onze core business, namelijk de residieve gerichte aanpak die daadwerkelijk met de jeugdstrafrecht en het jeugdstrafrecht keten te maken heeft.

[0:09:36] Die beide laatste vormen, secundair en tertiair, daar zitten ook alle interventies in waar we het vaak over hebben en waar het vaak ook over de effectiviteit gaat, waar u ook vragen over heeft gesteld.

[0:09:47] En als laatst is het goed om te benoemen dat er

[0:09:51] na de detentiaire preventie of na de strafrechtelijke keten ook nog nazorg plaatsvindt, ook om recidief te voorkomen.

[0:10:01] Daar hebben we een verplicht kader in dat vanuit de jeugdstrafrecht keten gebeurt en een aandachtstekens vrijwillig kader waar de gemeente weer verantwoordelijk voor is.

[0:10:10] dat alles even samenvattend, zonder mijn bedoeling om deze volledig even met u door te nemen, maar dit is het veld waar we mee te maken hebben met alle instanties, organisaties, interventies die erop gericht zijn om al die vormen van preventie met elkaar vorm te geven.

[0:10:30] Dit plaatje is wat specifieker gericht op de jeugdstrafreketen, het pedagogische aanpak daarvan en het belang van jeugdhulp daarbinnen, maar ik denk dat het als zodanig

[0:10:40] In ieder geval inzicht geeft dat het een complex veld is waar veel betrokkenen bij zijn die je ook allemaal nodig hebt om dit allemaal mogelijk te hebben.

[0:10:50] Maar wat uiteraard, dan vertel ik u vermoedelijk ook niks nieuws, ook nog wel eens tot afstemmingsproblemen en dergelijke leidt.

[0:10:59] Wat dat betreft is dat voor mij denk ik even die intro en die context.

[0:11:05] En dan kunnen we doorschakelen naar Inge.

[0:11:09] die u meeneemt in hoe voorkomen we dan daadwerkelijk... dat deze jongeren in de strafrecht terechtkomen.

[0:11:15] Of in de criminaliteit eigenlijk.

[0:11:17] Ja, allereerst dank voor de uitnodiging.

[0:11:21] Ik vind het een eer om hier te zijn en heel erg leuk om hierover te vertellen.

[0:11:26] Want ik ben al vanaf het begin betrokken bij het programma Proventie met Gezag.

[0:11:30] Samen met mijn collega's en we werken heel erg intensief samen met gemeenten, maar ook met justitiepartners en allerlei andere partners om dit tot het succes te maken.

[0:11:37] Dus ik vind het heel erg leuk om hierover te vertellen en ook een beetje spannend.

[0:11:42] Dus ik word zo meteen heel erg rood en dat is...

[0:11:44] En enthousiasme en spanning in één.

[0:11:47] Een soort samenballing, goed.

[0:11:51] Voordat we gaan beginnen aan deze sheet, wil ik even met jullie afbellen dat gemeenten primair verantwoordelijk zijn voor de veiligheid in hun eigen gemeente, samen met het lokale gezag.

[0:12:04] Vormen zij eigenlijk het gezag in de gemeente.

[0:12:07] En JNV, of wij als Justitie en Veiligheid, ondersteunen de gemeente daar eigenlijk bij.

[0:12:11] Onder meer met financiering, kennis en het verbinden van partners.

[0:12:16] En zoals Michiel en Corine net al aanstipten, zijn wij natuurlijk verantwoordelijk voor de strafrechtketen en de jeugdstrafrechtketen.

[0:12:22] Dus voordat ik hiermee begin, wil ik dat even duidelijk gemaakt hebben, dat die scheiding er wel echt is.

[0:12:28] Nou, het gaat inderdaad, zoals Michiel zei, om een klein groep jongeren waar we ons echt zorgen over maken.

[0:12:37] En die zitten in een kwetsbare positie, die hebben extra aandacht nodig.

[0:12:41] En daarom zetten we middelen ook het liefst zo gericht mogelijk in, echt met een gefocuste aanpak, op die jongeren in die context waar de problematiek het meest ernstig en hardnekkig is.

[0:12:52] En Michiel zei net ook al, dat concentreert zich in wijk, maar dat concentreert zich ook in bepaalde doelgroepen.

[0:12:57] En dat doen we via verschillende aanpakken, bijvoorbeeld de aanpak van high impact crimes, wapens in jongeren en dus preventie met gezag.

[0:13:06] Nou, preventie met gezag is ingezet om te voorkomen dat jongeren van 8 tot met 27 jaar, dus we hebben het eigenlijk over kinderen, jongeren en jongvolwassenen, in aanraking komen met ondermijnende criminaliteit of daar verder in afgeleiden of doorgroeien.

[0:13:23] Wij financieren 27 gemeenten structureel en 20 gemeenten incidenteel.

[0:13:28] Die 27 gemeenten die we structureel financieren en die 20 die we incidenteel financieren,

[0:13:31] financieren, die zijn ook echt geselecteerd op basis van data van wijken waarvan wij met z'n allen hebben gezien dat het niet goed gaat.

[0:13:42] De regie is lokaal, wat ik net ook al zei.

[0:13:44] Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk en zelf ook inhoudelijk verantwoordelijk.

[0:13:48] Wel zijn wij natuurlijk heel erg bezig met hoe kunnen wij er nu voor zorgen op landelijk niveau dat wat we in die wijken doen ook echt werkt.

[0:13:57] En daarom hebben wij preventie met gezag ook ingericht als een lerende aanpak.

[0:14:02] Op basis van wetenschappelijke inzichten en monitoring onderzoeken we eigenlijk continu wat wel werkt, wat niet werkt, voor wie dat dan werkt en onder welke omstandigheden.

[0:14:11] Dat zijn allerlei hele grote vragen die wij steeds proberen te beantwoorden.

[0:14:14] En door de lerende aanpak krijgen we daar steeds meer zicht op.

[0:14:18] En die inzichten delen we dan ook weer met de gemeente en de justitiepartners.

[0:14:21] En daardoor veranderen die aanpakken ook continu, zodat we steeds beter weten wat werkt nou wel, wat werkt nou niet en hoe kunnen we dat nou zo gericht mogelijk inzetten.

[0:14:31] En doordat we dit delen, ook buiten de preventie met gezaggemeenten overigens, hoeven gemeenten niet telkens opnieuw weer het nieuwe wheel uit te vinden.

[0:14:39] En kunnen we ook echt bewezen effectieve interventies ontwikkelen.

[0:14:43] Dus dat is eigenlijk de basis.

[0:14:49] Dit doen we langs de levensloop.

[0:14:54] Dus we weten natuurlijk dat vroeg ingrijpen loont.

[0:14:58] Hoe eerder we problemen signaleren, hoe beter natuurlijk.

[0:15:01] En hoe groter ook de kans dat we ernstig een probleem kunnen voorkomen.

[0:15:04] problematiek kunnen voorkomen.

[0:15:07] En dit moeten we goed afstellen op het risiconiveau.

[0:15:09] Want je kunt je ook voorstellen als je meteen al gunsblazing op een kind van 9 gaat inzetten met alles wat je hebt, dat dat ook echt averechts kan werken, bovendien stigmatiserend.

[0:15:19] Dus je moet steeds heel goed bekijken wat is er nu op welk risiconiveau nodig.

[0:15:25] Goede risicotaxatie is erbij belangrijk en ook

[0:15:28] Niet iedereen die betrokken is bij een delict komt ook meteen een aanmerking voor een interventie.

[0:15:36] We hebben soms de neiging om dan, als er bijvoorbeeld, we zien vaak in de media, als er bijvoorbeeld jongeren betrokken zijn geweest bij een delict of er een grote groep jongeren was die stond te kijken en te filmen, dat dan iedereen door een interventie moet.

[0:15:50] Terwijl wij weten uit de wetenschap dat dat echt niet effectief is en ook juist averechts kan werken.

[0:15:55] als je dan op basis daarvan al aangemerkt wordt als crimineel.

[0:15:58] Dus we willen juist heel precies weten, oké, wie heeft nu wat nodig?

[0:16:02] Op basis van die risicotaxatie kunnen we inzetten op acht risicodomeinen.

[0:16:06] En dit zijn eigenlijk acht domeinen waarop risicofactoren zich voordoen.

[0:16:11] En aan de andere kant van die risicofactoren... vinden we natuurlijk de beschermende factoren.

[0:16:15] Dus wij proberen altijd heel erg in te zetten op deze acht.

[0:16:18] Dat zijn de Central Aid.

[0:16:20] Ik ga ze niet aan u voorlezen, want u heeft ze voor u.

[0:16:23] En ze staan hier ook op het scherm geprojecteerd.

[0:16:26] Daarnaast wil ik nog even aansteppen... dat wij vanuit JNV natuurlijk maar beperkte invloed hebben op deze jongeren.

[0:16:33] Alleen als zij in beeld komen als risicovol... zien wij ze eigenlijk, terwijl het juist heel erg nodig is...

[0:16:40] En daarom zijn we inderdaad ook heel blij met jullie vragen over die samenwerking met OCW, SZW, VWS, BZK en allerlei andere organisaties.

[0:16:49] Wij kunnen dit niet als JNV oplossen.

[0:16:52] We moeten echt goed investeren in onderwijs, schuldenaanpak, armoedeproblematiek.

[0:16:57] Want als we daar goed in investeren, dan werken we ook aan die risicofactoren.

[0:17:02] Dat kunnen wij als JNV gewoon niet alleen.

[0:17:04] Voor sommige jongeren is naast deze reguliere investeringen nog niet genoeg.

[0:17:12] We investeren in goed onderwijs als Nederland, in bestaanszekerheid, in leefbare wijken.

[0:17:19] Maar soms is er iets meer nodig.

[0:17:21] En dit zijn dan de risicofactoren waar we in investeren.

[0:17:26] En dat gaat van vrij algemeen naar steeds specifieker, naarmate je naar beneden gaat.

[0:17:32] Dus we investeren aan de voorkant heel erg veilig opgroeien.

[0:17:35] Goede consultatiebureaus, goede informatie aan de voorkant.

[0:17:40] Dan kom je op het stapje weerbaarheid, waar we echt inzetten op...

[0:17:43] Jongeren die op school goed leren hoe ze bijvoorbeeld nee moeten zeggen.

[0:17:47] Bij een verhoogd risico zetten we weer allerlei andere interventies in.

[0:17:50] En uiteindelijk, pas helemaal aan het eind, kom je natuurlijk bij de strafrechtsketen terecht.

[0:17:54] En dat proberen we natuurlijk zoveel mogelijk te voorkomen.

[0:17:56] Dus de intensiteit en de inzet is afgestemd op het risico op afgeleiden.

[0:18:02] Dan kom ik bij de volgende sheet.

[0:18:05] Ik merk dat ik heel veel aan het praten ben, dus ik ga er even wat sneller doorheen.

[0:18:12] We weten dat losse interventies op zichzelf geen effectieve aanpak vormen.

[0:18:17] Minstens net zo belangrijk zijn een sterke pedagogische basis, goede samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners en het bereiken van de juiste doelgroep waar we het net al even over hadden.

[0:18:26] We hebben het net ook al even over die extra ondersteuning gehad.

[0:18:30] Dus er kan extra ondersteuning naast die pedagogische basis nodig zijn.

[0:18:35] En daarbij proberen we te investeren in prosociale activiteiten bijvoorbeeld.

[0:18:39] Dus vrije tijdsbesteding, extra inzet op school of opvoedingshulp voor ouders...

[0:18:48] En onderzoek laat zien dat deelname en sport en cultuur kan bijdragen aan het verkleinen van criminaliteitsrisico's.

[0:18:54] Mits deze activiteiten plaatsvinden binnen een positieve pedagogische context.

[0:18:58] Dus dat is wel belangrijk.

[0:19:01] En belangrijk daarbij is dat de ondersteuning aansluit bij de mate van risico.

[0:19:04] Dat heb ik net al even aangestipt.

[0:19:06] En er zijn veel verschillende kansenrijke, of er zijn niet veel, er zijn verschillende kansenrijke en bewezen effectieve gedragsinterventies beschikbaar voor zowel jong als oud.

[0:19:18] En het is dus goed om even te scheiden dat we dus echt, we zitten hier bij jeugdcriminaliteit, maar we zetten echt in tot 27, omdat we weten dat het brein natuurlijk pas na 25 echt uitontwikkeld is.

[0:19:31] Dus tot die tijd is het gewoon belangrijk om ook goed in te zetten met interventies die aansluiten bij zowel de leeftijd van de jongeren als het risico.

[0:19:38] En voor jongeren zetten we bijvoorbeeld rots en water in op school.

[0:19:43] Dat is een training waarbij ze leren hoe ze ook met agressie om kunnen gaan.

[0:19:47] Maar ook alleen jij bepaalt wie je bent.

[0:19:49] Dat is een effectief bewezen interventie die ontwikkeld is door mijn collega's bij JNV.

[0:19:54] Dat is een gedragsinterventie met sport als middel.

[0:19:58] En kansrijk is een interventie die de jeugdreclassering inzet om te voorkomen dat jongeren verder afglijden.

[0:20:04] Voor de jongvolwassenen zetten we IPTA, dat is de Interpersoonlijke Toeleiding naar Arbeid, in.

[0:20:09] Die is voor 16 tot 27 jaar, dus die zit een beetje in die overlap.

[0:20:12] En de reintegratieofficier zetten we in wanneer jongeren al vastzitten.

[0:20:16] En die komt tijdens de tentie al langs.

[0:20:19] En die is voor 18 tot 35 jaar.

[0:20:22] En voor de relatief kleine groep jongeren met de hoogste risico's en de minste beschermende factoren is alleen intensieve langdurige begeleiding nog inzetbaar.

[0:20:31] Waarbij de verschillende problemen gelijktijdig worden aangepakt.

[0:20:35] En uit onderzoek blijkt ook dat juist persoonlijke begeleiding en mentoring voor deze doelgroep

[0:20:39] vaak een werkzaam element zijn.

[0:20:41] Daar kom ik zo nog op terug, bij het kwaliteitskader.

[0:20:43] Dat is echt mijn laatste shoot, dat beloof ik.

[0:20:46] En voor deze zware groep is het vaak nodig om individuele gedragsinterventies in te zetten.

[0:20:51] Hierbij kan gedacht worden aan de aanpak van gedragsproblemen, trauma's of agressie.

[0:20:55] En binnen de forensische setting wordt daarom ook alleen erkende gedragsinterventies ingezet... die deze problemen aanpakken, zoals bijvoorbeeld multisysteemtherapie... agressie-regulatietherapie of traumabehandeling.

[0:21:07] En voor jongeren met verhoogde risico's...

[0:21:09] zijn echt die gerichte interventies nodig.

[0:21:11] En voor de kleine groep met de zwaarste problematiek is langdurige, integrale en intensieve begeleiding uiterst noodzakelijk.

[0:21:26] Dan komen we bij het landelijk kwaliteitskader.

[0:21:28] Hoe weet je nou wat werkt?

[0:21:30] Toen we preventie met gezag opstarten, vonden wij het ook lastig om gemeenten daarin te begeleiden en justitiepartners.

[0:21:35] Dus toen hebben wij aan twee wetenschappers gevraagd, maak nou een kwaliteitskader voor ons, om ons te helpen, om te kijken naar hoe kun je nu houvast bieden aan gemeenten in al die weerwaar aan interventies die beschikbaar zijn.

[0:21:51] En zij hebben toen een lijst gemaakt van werkzame bestanddelen.

[0:21:55] En die is in 2024 ontwikkeld.

[0:22:03] Centraal staat dat interventies goed moeten zijn onderbouwd.

[0:22:06] Professioneel worden uitgevoerd en aansluit bij de risico's, behoefte en ontwikkeling van de jongeren.

[0:22:10] Daar heb ik net al uitvoeren over gesproken.

[0:22:13] Het kwaliteitskader onderstreept een belangrijke les uit de wetenschap, namelijk Les is More.

[0:22:17] Dit kwam ook in de Zembela aflevering aan de orde.

[0:22:20] Het is beter om te investeren in een klein aantal interventies waarvan zeker is dat deze werken.

[0:22:26] Aan de andere kant hebben we te maken met een interventieaanbod dat niet dekkend is op dit moment.

[0:22:31] Dus we hebben gewoon niet voor iedere jongere met ieder type problematiek nu een goede interventie.

[0:22:37] Dus er is ruimte nodig om te experimenteren en te innoveren.

[0:22:41] En dat doen we dus op basis van de werkzame bestanddelen die in dat kwaliteitskader zitten.

[0:22:45] Dus als er geïnnoveerd wordt, doen we dat altijd met zoveel mogelijk wetenschappelijke onderbouwing.

[0:22:49] Maar er is echt ruimte nodig om nieuwe interventies te ontwikkelen.

[0:22:53] Want bijvoorbeeld voor de meest harde kerngroep hebben we eigenlijk, als zij uitstromen uit detentie of een andere vorm van toezicht, hebben wij nu heel weinig.

[0:23:03] Dus dan zou het van de zotte zijn als we zeggen... we houden ons vast aan deze interventies... omdat we dat gewoon nu nog niet hebben.

[0:23:12] Er is geen dekkend aanbod en er is ook geen quick fix.

[0:23:16] En bovendien, waar we ook ruimte nodig hebben... is dat er in Amsterdam echt iets anders werkt dan in Leeuwarden.

[0:23:24] Dus we moeten ook echt rekening houden met de expertise van de gemeente... en van de mensen die daar werken, die weten wat in hun wijk werkt...

[0:23:31] Want in Amsterdam-Zuid is echt een andere aanpak nodig dan in Leeuwarden-Oost.

[0:23:36] En daarmee sluit ik af.

[0:23:37] Dan geef ik het door aan mijn collega.

[0:23:47] Even kort de volgende stap.

[0:23:50] Mocht dat voorkomen in de zin van preventie nou niet lukken, dan zullen jongeren in de strafrechtketen terecht komen.

[0:23:57] Ook in het verlengde van uw vraag over wat doen we dan met first offenders en veelplegers om maar voorbeelden te noemen.

[0:24:04] Dan is voordat we daar op de verschillende interventies ingaan denk ik van belang om nog even de uitgangspunten van het jeugdstrafrecht te onderstrepen.

[0:24:13] Kern daarvan is dat het een pedagogisch karakter heeft, dus met doel en hoop en verwachting om de jongeren daadwerkelijk zover te krijgen dat ze leren het anders te doen, zal ik maar zeggen.

[0:24:28] Waarbij maatwerk uiteraard van groot belang is.

[0:24:32] Daar wordt wel eens de uitering bij gebruikt, ligt waar het kan, zwaar waar het moet.

[0:24:35] Misschien nog wel beter is dat het een passende, effectieve...

[0:24:39] Interventie moet zijn waarbij in ieder geval centraal staat dat detentie het laatste redmiddel is.

[0:24:48] En ten slotte is het denk ik goed om, nou ja, het staat hier op de sheet, even voordat we naar de echte strafrechtelijke interventies gaan met Monique.

[0:24:58] om te zeggen dat er ook een voorkeur is om zoveel mogelijk buitenstrafrechtelijk af te doen, onder andere om te voorkomen dat een jongere een strafblad krijgt en geen VOG krijgt, wat heel erg kan belemmeren in de ontwikkeling natuurlijk.

[0:25:15] Die buitenstrafrechtelijke afdoeningen zijn er in de kern twee, waar overigens kort na de zomer door de staatssecretaris een brief, een beleidsreactie naar aanleiding,

[0:25:26] van het RSJ-advies hierover, waar naar het hele stelsel wordt gekeken en dus door de staatssecretaris ook naar uw kamer komt.

[0:25:32] Maar die twee vormen zijn de reprimande.

[0:25:35] Dat is een formele politiewaarschuwing in het bijzijn van de ouder, waarvan wel een registratie plaatsvindt in de politiesystemen, maar niet in het strafdossier, zal ik maar zeggen.

[0:25:47] En de natuurlijk al wat langer bestaande, ongetwijfeld bekende haltinterventie,

[0:25:51] Een lichte, kortdurende interventie, maximaal 20 weken, die gericht is op bewustwording en herstel.

[0:25:58] Waar overigens nu al een tijdje een nogal fundamenteel WODC-onderzoek naar de effectiviteit daarvan plaatsvindt.

[0:26:04] En dat zal in 28 verschijnen.

[0:26:08] Nou Monique, ben jij eindelijk.

[0:26:17] Dankjewel.

[0:26:19] Ja, als we aankomen bij de strafrechtelijke afdoeningen... dan gaat het hier echt om de tertiaire preventie binnen de jeugdstrafrechtketen.

[0:26:28] Dus het voorkomen dat een jongere daadwerkelijk nog een keer residieven pleegt...

[0:26:34] En in dit overzicht ziet u alle mogelijkheden van die strafrechtelijke afdoeningen op de sheets.

[0:26:42] Voor u denk ik niet goed te zien in het grijs, maar in het groen ziet u de mogelijkheden om af te doen binnen het jeugdstrafrecht.

[0:26:50] En in de gele cellen zijn de mogelijkheden om af te doen binnen het volwassen strafrecht.

[0:26:56] En die zijn tevens ook beschikbaar binnen het adolescentenstrafrecht.

[0:27:00] En u ziet dat de afdoeningen binnen het jeugdstrafrecht gaan van een geldboete tot een taakstraf en uiteindelijk detentie en pijmaatregel als de meest zware maatregelen.

[0:27:16] En in het jeugdstrafrecht dienen interventies altijd gericht te zijn op gedragsverandering om die residieven te voorkomen.

[0:27:27] Als we kijken naar jeugddetentie en een pij, dan zien we dat daar de interventies en behandelingen worden ingezet die aansluiten bij diverse kenmerken van de jongeren.

[0:27:39] En dat daarvan een aantal goed onderbouwd of effectief bewezen zijn.

[0:27:44] Bijvoorbeeld de sociale vaardigheidstraining die daar gegeven wordt, de agressieregulatie training, maar ook de gezinstherapie.

[0:27:50] En naast de straffen en de maatregelen kan een rechter ook een voorwaardelijke straf opleggen.

[0:28:00] Dit betekent dat een jongere vaak een onvoorwaardelijk deel in zijn vondens opgelegd krijgt.

[0:28:04] Dat is bijvoorbeeld een taakstraf of een stuk detentie wat hij moet uitvoeren.

[0:28:08] Maar als resterende straf ook vaak een stuk voorwaardelijk opgelegd krijgt.

[0:28:11] En die is vaak verbonden aan een proeftijd en een toezicht wat uitgevoerd wordt door de jeugdreclassering.

[0:28:18] En naast dat toezicht wordt ook vaak een aantal bijzondere voorwaarden aan de jongeren opgelegd.

[0:28:25] En dan kunt u bijvoorbeeld denken aan het houden aan een gebiedsverbod, maar ook het meewerken aan jeugdhulp of het meewerken aan een vorm van behandeling.

[0:28:34] En de verantwoordelijkheid van die beschikbaarheid en de financiering van zowel de jeugdreclassering als die jeugdhulp of die behandeling, die valt onder de gemeente sinds de jeugdwet van 2015.

[0:28:51] En als het gaat om uw vraag van wat kan er nou beter, dan hebben we hier eigenlijk meteen wel een complex probleem te pakken.

[0:28:57] Want de complexiteit van dit stelsel maakt dat we hier ook wel tegen problemen aanlopen in de uitvoering van deze voorwaarden.

[0:29:07] Bijvoorbeeld als we kijken naar de jeugdreclassering.

[0:29:10] Dat is een werksoort die valt onder de gecertificeerde instellingen en deze zijn decentraal belegd binnen het stelsel.

[0:29:18] En daarmee heeft JNV geen directe sturingsrelatie op de jeugdreclassering, terwijl het wel een jeugdstrafrechtpartner is.

[0:29:25] En zijn we afhankelijk van de keuzes die gemeentes hierin maken.

[0:29:30] En een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld de methodiek jeugdreclassering in verbinding.

[0:29:35] Daar is het onlangs in het debat Justitiele Jeugd natuurlijk ook over gegaan.

[0:29:40] Met subsidie van JMV is voor de jeugdreclassering in 2025 deze methodiek opgeleverd, wetenschappelijk onderbouwd, uniform, zodat de hele jeugdreclassering in Nederland daarmee kan werken.

[0:29:55] Maar de nieuwe methodiek vraagt ook een intensievere vorm van begeleiding van de jongeren en dat betekent eigenlijk voor jeugdreclasseerders het verlagen van de caseloadnorm.

[0:30:06] En het verlagen van de caseloadnorm vraagt een andere kostprijs en daarvoor is helaas binnen de gemeente geen geld beschikbaar.

[0:30:14] En daarmee kan deze nieuwe methodiek niet geïmplementeerd worden.

[0:30:19] Een ander voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld ook die jeugdhulp in strafrechtelijk kader.

[0:30:24] We zien al dat er jarenlang een tekort is aan de beschikbaarheid van passende forensische jeugdhulp voor deze doelgroep.

[0:30:34] En naast dat we zien dat er überhaupt een gebrek van dit aanbod is, zien we ook dat dit heel vaak een dure vorm van aanbod is, waardoor die ook vaak niet wordt ingekocht door gemeenten.

[0:30:46] En ook hier hebben wij geen primaire rol in, maar proberen wij wel echt zoveel mogelijk die noodzaak tot deze beschikbaarheid van die noodzakelijke hulp te agenderen en ook te urgenderen bijvoorbeeld bij het onderwerp als de hervormingsagenda jeugd.

[0:31:10] Als we kijken naar de effectiviteit van de jeugdstrafrechtketen... dan kunnen we die eigenlijk ruwweg in twee delen opsplitsen.

[0:31:18] Dat is namelijk het inzetten van een passende aanpak... maar ook het toetsen van vervolgens die bestaande aanpak.

[0:31:25] Voor het inzetten van die passende aanpak gebruiken wij... het landelijk instrumentarium jeugdstrafrechtketen.

[0:31:33] Dat wordt door alle jeugdstrafpartners...

[0:31:35] En ook omarmt, wat helpt in het uniform analyseren en beoordelen van de risico- en beschermende factoren van jongeren, maar draagt ook bij aan daarmee op een rechtsgelijke manier tot deze analyse komen.

[0:31:52] En het lei bestaat uit een aantal wetenschappelijk onderbouwde taxatieinstrumenten, wat inderdaad de beschermende risicofactoren van deze jongeren in kaart brengt.

[0:32:01] En het doel van het lei is het adviseren over de juiste invulling van de afdoeling.

[0:32:06] Over de strafmaat, daar gaat het lei niet over.

[0:32:10] Daar zijn wetten voor en dat bepaalt uiteindelijk het OM en de kinderrechter.

[0:32:18] Het lei wordt door ons ook periodiek geëvalueerd.

[0:32:21] Door de validiteit en de betrouwbaarheid blijven te onderzoeken en te monitoren.

[0:32:27] En als we inderdaad doorgaan op toetsing van die effectiviteit, dan doen wij dat zelf ook regelmatig.

[0:32:35] Maar we worden ook regelmatig gevraagd en ongevraagd getoetst door bijvoorbeeld het WUDC of de Algemene Rekenkamer.

[0:32:43] Of we vragen zelf ook advies aan het RSJ bijvoorbeeld.

[0:32:47] En de resultaten worden altijd daarvan door ons gedeeld met u.

[0:32:53] De Erkenningscommissie Gedragsinterventies heeft hier een hele belangrijke rol in.

[0:32:59] Deze commissie is onafhankelijk, is multidisciplinair ingericht en wordt ook vaak ondersteund door diverse kennisinstituten zoals het NJI.

[0:33:08] En deze toetsing is een planmatige en doelgerichte aanpak die heel goed is uitgewerkt en moet kunnen leiden tot mooie praktijk waarin we echt zoveel mogelijk effectieve interventies tot onze beschikking hebben.

[0:33:24] De commissie begeleidt en coördineert die erkenningstrajecten die worden aangevraagd door de ontwikkelaars.

[0:33:32] Maar dit is soms ook wel ingewikkeld, want het is vaak een lang traject.

[0:33:41] Dus dat moet ook echt volledig uitgezet worden.

[0:33:46] En ook het aanvragen van zo'n erkenning, doorlopen van zo'n erkenning, is gewoon een intensief, maar ook een kostbaar traject.

[0:33:54] Wat maakt dat het ook niet altijd lukt voor ontwikkelaars om uiteindelijk tot zo'n hele erkende interventie te komen.

[0:34:05] Dan mag ik volgens mij hierna weer het woord doorgeven aan Corine.

[0:34:11] Ik zou willen vragen om te kijken of dat...

[0:34:13] Ik ga het heel kort doen, want eigenlijk is het een samenvatting.

[0:34:16] Nee, dat had ik me al gerealiseerd.

[0:34:18] En volgens mij zien jullie nog uitdagingen, verbeterpunten.

[0:34:22] Volgens mij hebben we in de verschillende toelichtingen daar al aandacht voor gevraagd.

[0:34:25] De belangrijkste...

[0:34:26] Punten licht ik heel kort uit, is dat we vooral aangeven dat van belang is om zowel op lokaal niveau als rijksniveau een strafbaar gedrag van de jongeren niet op zichzelf te zien, maar dat dat echt begint in het voorveld, dus daar ook te investeren in het onderwijs, in die gezinnen, in bijvoorbeeld de schuldhulpverlening, dat dat van belang is.

[0:34:44] We hebben iets gezegd over de ingewikkeldheid als het gaat over effectiviteitsonderzoek, daar zal ik niet verder bij stilstaan.

[0:34:50] Ik denk dat het ook belangrijk is, maar dat is voldoende aan bod gekomen, dat het niet one-size-fits-all is, dat het echt maatwerk is en ook lokale invulling vraagt.

[0:34:59] En de afhankelijkheid, Monique al bij Stil, van afhankelijkheid van verschillende partners, waarbij we te maken hebben met beschikbaarheid van bijvoorbeeld jeugdhulp of specialisten jeugdhulp, die niet altijd beschikbaar is.

[0:35:10] Maar ook de tekorten die er zijn, bijvoorbeeld in de JEI's, waar tekorten zijn.

[0:35:15] En Monique heeft het ook al genoemd, jeugdreclassering in verbinding, waar de structurele middelen er niet zijn.

[0:35:19] Dat zijn de belangrijkste punten als het gaat over de uitdagingen die wij zien.

[0:35:27] Veel dank, veel dank voor deze toelichting.

[0:35:30] Wij hebben tot kwart voor één, dus wat ik wil doen is, ik kijk naar de zuiden van de Kamer, telkens één vraag stellen die niet politiek van aard is.

[0:35:41] En ik stel voor als de vraag echt specifiek aan één persoon gericht is om dat te benoemen, als dat niet zo is, dan is het aan jullie om te bepalen wie me het beste kan beantwoorden.

[0:35:51] De heer Bikkers.

[0:35:52] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:35:53] Dit onderwerp leidt heel snel tot politiek.

[0:35:56] Dus goed dat u ons daar op wijst.

[0:35:58] En ik zou zeggen, hou ons ook scherp op het moment dat we toch die grens overgaan.

[0:36:04] Dank voor uw verhaal en dank voor uw komst ook.

[0:36:06] Ik denk dat het zeer waardevol is om het verhaal op deze manier te horen.

[0:36:11] Laat ik beginnen van vooraf aan, want ik hoop dat we nog een paar rondjes krijgen, maar de trends in jeugdcriminaliteit.

[0:36:17] Ik denk dat Utrecht zegt, we zien een dalende trend en tegelijkertijd voelt dat in de samenleving niet zo.

[0:36:23] Ik merk het zelf ook dagelijks op het moment dat ik ergens met mijn zoon van 14 langs loop en ik wil een aantal jongeren aanspreken die zich misdragen, zegt hij doe maar niet, want ik weet zeker dat ze een mes bij zich hebben.

[0:36:31] En als ik meeloop met de politie, met preventief fouilleren, dan zie ik dat ook.

[0:36:34] En die mensen zijn, en dat is eigenlijk mijn vraag, zijn die mensen, die jongeren voldoende in beeld?

[0:36:41] Want we hebben het hier over criminaliteitscijfers, maar wat er achter weg gaat, wat we niet weten, dus wat niet leidt tot criminaliteit, maar mijn overtuiging is wel dat op het moment dat je een mes bijdraagt, ben je ook bereid om te gebruiken.

[0:36:55] Dat zien we in de praktijk ook.

[0:36:56] Dus is daar een beeld van te schetsen?

[0:37:01] Ik vermoeid dat de heer Gors daar een antwoord op heeft.

[0:37:05] Ja, nee, die voelde ik aan.

[0:37:06] Wellicht kan Ingemen waar nodig aanvullen.

[0:37:10] Kijk, op lokaal niveau is daar ongetwijfeld wisselend per gemeente een beeld van.

[0:37:18] In abstracto, in de cijfers weten wij via dat lei waar net over gesproken is, dit soort risicofactoren.

[0:37:24] En uit het wetenschappelijk onderzoek van het WODC hebben we daar nogmaals ook in abstracto zicht op.

[0:37:31] Maar ik vrees dat het het meest juiste antwoord is dat dat, wat ik net al zei, per gemeente nogal verschilt.

[0:37:40] Hoe dat bijvoorbeeld in de relatie jongerenwerk, politie, alle andere betrokkenen, daar daadwerkelijk op dat niveau zichtbaar op is.

[0:37:49] Ik denk dat dat heel erg verschilt.

[0:37:50] Ik kijk even naar, wellicht ook naar Corien vanuit haar andere ervaring, maar in ieder geval naar Inge of ze daar iets wil aanvullen.

[0:37:58] Nee, dit klopt.

[0:38:00] Het dark nummer is een dark nummer.

[0:38:01] Dus we weten niet wat we niet weten.

[0:38:06] Daar kun je allerlei onderzoeken tegenaan gooien en dan weten we het eigenlijk nog niet goed.

[0:38:12] Wat we wel zien, of wat wij terugkrijgen van partners, is dat het met de meest jongeren goed gaat.

[0:38:19] Zoals we ook zeiden, dat de jeugdkamer tijd afneemt.

[0:38:22] Maar zoals Michiel net ook al zei, is dat we wel zien dat er op sommige plekken jongeren op een jongere leeftijd eerder overgaan dan het plegen van een ernstiger delict.

[0:38:37] Dat is wat we kunnen terugzien in de data.

[0:38:40] Maar de data zijn natuurlijk beperkt.

[0:38:43] Zag ik het zo goed, Michiel?

[0:38:47] Dank u wel.

[0:38:47] De heer Hamster.

[0:38:48] Voorzitter, dank.

[0:38:51] Misschien eventjes, ik denk dat het aan mevrouw Veldhuis is.

[0:38:55] U had het net over de complexiteit van het stelsel, is heel herkenbaar overigens, en dat jeugdbescherming bijvoorbeeld per gemeente anders ingericht kan worden, omdat het decentraal is, waardoor jullie geen directe sturing hebben.

[0:39:08] Mijn vraag is tweeledig.

[0:39:09] Eén, hoe ziet u dat anders?

[0:39:14] Zou u dat op een andere manier ingeregeld willen hebben?

[0:39:15] Daar hoor ik graag van hoe u dat ziet.

[0:39:18] En in het verlengde daarvan gaf u ook aan dat u bijvoorbeeld ook ziet dat er te weinig forensische plekken voor jeugdhulp zijn.

[0:39:25] Dat het ook een duurdere vorm is, terwijl er tegelijkertijd in de jeugdwet staat dat elke gemeente een passend aanbod moet hebben.

[0:39:32] Hoe rijmt dat met elkaar?

[0:39:35] Kunt u daar wat over aangeven?

[0:39:37] Mevrouw Vildhuis.

[0:39:39] Ik denk hoe ik het graag voor me zie dat dat een wat ingewikkelde vraag is om te beantwoorden.

[0:39:46] Maar uiteindelijk willen we allemaal dat deze zorg beter beschikbaar is binnen de gemeente.

[0:39:54] Wat vooral helpt is ook inzichtelijk maken per gemeente welke hulp ontbreekt er nu.

[0:40:03] En waar kan die hulp eventueel wel ingekocht worden binnen de hervormingsagenda...

[0:40:09] Zijn we natuurlijk ook meer aan het kijken, kunnen we dit soort hulp meer bovenregionaal en landelijk inkopen?

[0:40:16] Dat helpt ook.

[0:40:18] Want, nou ja, een beetje gechargeerd gezegd en het leent zich snel voor voorbeelden, maar de regio Amsterdam of de regio Rotterdam...

[0:40:27] ...zal vaker jongeren tegenkomen die echt deze hoogforentische zorg nodig hebben... ...dan een gemeente Elst in Gelderland.

[0:40:39] Dus kleinere gemeentes zullen ook echt naar grotere gemeentes moeten kunnen kijken... ...van goh, hebben jullie dit aanbod, kunnen wij dit...

[0:40:46] Kunnen wij hiervan gebruik maken?

[0:40:51] Daar zitten denk ik in het hier en nu goede aanknopingspunten om dat beter geregeld te krijgen middels de afspraken binnen de hervormingsagenda.

[0:41:03] Het heeft ook geholpen om überhaupt dit beter in zicht te krijgen.

[0:41:09] JNV heeft onder andere een aantal keren aan een extern bureau gevraagd om te kijken, breng deze beschikbaarheid van deze type jeugdhulp voor ons nou eens in beeld.

[0:41:20] We hebben daar onlangs nog weer een mooi rapport van gekregen.

[0:41:24] Wat ook openbaar is gekomen vorige week, is een rapport van de EHDK.

[0:41:30] Dat kunt u zelf ook nazoeken.

[0:41:32] Dat geeft ons weer heel veel verdere aanknopingspunten... om hier ook verder weer met VWS en VNG hopelijk weer stapjes verder te komen.

[0:41:42] Ja.

[0:41:42] Dank u wel.

[0:41:43] Met oog op de tijd, als het kan om bondig te antwoorden... waar dat natuurlijk kan, dan zou dat fijn zijn.

[0:41:49] Dat geeft ons de ruimte om nog net een extra rondje vragen te doen.

[0:41:52] Mevrouw Westerveld.

[0:41:54] Dank voor de heldere presentatie.

[0:41:56] Ik heb een vraag over jongeren met een licht verstandelijke... of een verstandelijke beperking, omdat die groep sneller vatbaar is... ook voor beïnvloeding, soms moeilijke informatie tot zich kan nemen.

[0:42:06] Ook een toekomstperspectief speelt vaak een rol... dat je misschien wat makkelijker...

[0:42:11] ...een klusje gaat doen, omdat je dan meer aanzien krijgt.

[0:42:15] En ik hoor ook van docenten die werken met deze groep... ...dat het toekomstperspectief voor deze jongeren... ...of het ontbreken daarvan een reden kan zijn... ...waarom ze wat vatbaarder zijn om in de armen te vallen...

[0:42:26] En mijn vraag is in hoeverre deze groep nou specifiek ook terugkomt in het beleid en of ook deze jongeren, jongvolwassenen, of zij wel altijd goed genoeg in beeld zijn.

[0:42:39] Want je ziet het vaak natuurlijk niet aan de buitenkant dat iemand een lichtverstandelijke beperking heeft.

[0:42:45] Over het ronselen kan ik iets zeggen.

[0:42:48] Ik denk dat mijn collega Michiel iets kan zeggen over het aandeel LVB in detentie.

[0:42:54] Ik weet dat het echt hoog is en wat we daarmee doen.

[0:42:58] We zien inderdaad dat jongeren die een lichtverstandelijke beperking hebben gevoeliger zijn voor ronselen.

[0:43:04] En we zien ook dat criminelen daar gebruik van maken.

[0:43:08] We hebben ook signalen gekregen van scholen voor jongeren met een beperking dat criminelen daar ook posten.

[0:43:15] Dus we zien dat criminelen daar handig gebruik van maken.

[0:43:20] Dan misschien aanvullend voor als we eenmaal in het strafrecht zitten.

[0:43:24] Alle ketenpartners in het strafrecht zijn zich bewust van deze problematiek en hebben daar ook een aanpak voor.

[0:43:31] Even verwijzend naar wat Inge zei over detentie.

[0:43:38] Grofweg heeft de helft van de populatie in de JEI's een verstandelijke beperking.

[0:43:44] Daar is in algemene zin aandacht voor en voor als het wat heftiger is, om het maar zo te zeggen, zijn er zelfs speciale behandelingen en afdelingen voor.

[0:43:54] Ik kijk even naar Monique of je daar nog iets wil aanvullen en anders moeten we misschien maar...

[0:43:58] Ja, misschien nog een korte aanvulling.

[0:44:01] Als het bijvoorbeeld ook gaat om toezicht en begeleiding van de jeugdheclassering.

[0:44:05] Op het moment dat bij aanvang van zo'n toezicht al bekend is dat een jongere een LVB-problematiek heeft, zal deze zaak eigenlijk altijd naar specifieke GI doorverwezen worden.

[0:44:18] Dat is namelijk de WM Schikkergroep.

[0:44:20] die gespecialiseerd is in het begeleiden van deze doelgroep.

[0:44:24] Dus op het moment dat we dat weten, wordt eigenlijk meteen al een jongere toebedeeld aan de begeleiding van de WM Schikkergroep.

[0:44:34] Dank u wel.

[0:44:35] En dan zet ik nu even de pet op van vraagsteller.

[0:44:38] Daarna ga ik weer verder in de rol van voorzitter.

[0:44:42] Ik wil even stilstaan bij preventie met gezag en de berichtgeving daarover.

[0:44:47] En jullie raakten er net ook al even kort aan.

[0:44:50] Maar wat zou jullie reflectie daarop zijn?

[0:44:53] Want ik heb ook goed gehoord van je hebt natuurlijk ook ruimte voor innovatie nodig.

[0:44:57] En terzelfde tijd hebben we ook deze berichtgeving.

[0:45:00] Ja, ik vind dit lastig om niet als politiek verraagd.

[0:45:03] Zou je misschien iets specifieker kunnen zijn?

[0:45:07] Volgens mij zijn we met z'n allen bij dit onderdeel even op zoek.

[0:45:13] Nee, laten we even deze berichtgeving vergeten.

[0:45:17] Maar een andere berichtgeving vanuit CCV die aangeeft van we zien op jeugdcriminaliteit dat er drie interventies effectief zijn.

[0:45:26] Er worden aan meerdere interventies gefinancierd.

[0:45:32] Dus misschien kunnen jullie ons even meenemen in welk afwegingskader ligt daar nou en hoe stuur je ook tijdig bij als je merkt vanuit het ene zal gewoon effectiever zijn dan het andere.

[0:45:42] Ja, in principe hebben wij, zoals ik al heb genoemd, een lerende aanpak binnen preventie met gezag.

[0:45:54] Wij leren iedere dag meer over wat er wel en niet werkt.

[0:45:59] We gebruiken ook echt de laatste wetenschappelijke inzichten.

[0:46:04] Het is inderdaad, zoals wij al zeiden, heel erg ingewikkeld om een interventie effectief bewezen te krijgen.

[0:46:09] We hebben ook om die reden dat rapport opgevraagd, dat landelijk kwaliteitskader.

[0:46:14] En ik kijk even naar mijn collega's, zodat die mij aan het appen zijn.

[0:46:16] Want ik heb één collega die er echt helemaal in zit en die vuurt nu op dit moment van informatie.

[0:46:24] Ja, excuus hiervoor.

[0:46:25] En dat zou zomaar de collega kunnen zijn.

[0:46:28] Ja, dat is die collega, ja.

[0:46:29] Absoluut.

[0:46:32] Nieuwe projecten doen wij altijd, of proberen wij zoveel mogelijk dan op basis van wetenschappelijke kennis en praktijkkennis te stoelen.

[0:46:42] Wij leren daar iedere dag over bij, maar nu kom ik in een soort politiek grijs gebied.

[0:46:48] Het is er mij ook een beetje lastig om hier heel goed antwoord op te geven zonder dat het politiek wordt.

[0:46:54] Wat ik ermee bedoel is eigenlijk hoe ziet je cyclus eruit.

[0:46:58] Dus ik hoef geen oordeel over wat werkt wel, wat werkt niet en wat vinden we daarvan.

[0:47:03] Maar hoe ziet de cyclus eruit om, nieuwe dingen komen erin, ouden gaan eruit.

[0:47:09] Dus het proces.

[0:47:12] Ja, we hebben een monitoring die jaarlijks uitkomt... waarbij wij bijhouden welke interventies allemaal gepleegd worden.

[0:47:20] En er komen steeds nieuwe wetenschappelijke inzichten bij.

[0:47:25] Daar besteden we dan aandacht aan binnen onze lerende netwerken...

[0:47:28] En dan verwachten wij ook van gemeenten en justitiepartners... dat zij ook die interventies die daar nu nog niet aan voldoen... daarop aanpassen.

[0:47:38] Dus daar zijn steeds in een lerende cyclus met elkaar.

[0:47:41] En wij merken ook echt aan gemeenten en justitiepartners... dat ze zich daar ook echt hard voor maken.

[0:47:46] Ze luisteren daar ook goed naar en ze kijken goed met ons mee.

[0:47:51] Tegelijkertijd is het wel weer aan gemeenten en justitiepartners... om dat ook daadwerkelijk uit te voeren.

[0:47:55] Wij kunnen dat hen niet...

[0:47:57] Maar bij de nieuwe aanvraagronde, preventie met gezag, hebben we wel gekeken bij alle plannen van de gemeente.

[0:48:05] Hebben we dat kwaliteitskader daarnaast gelegd en voeren wij ook wel gesprekken met de gemeente van oké, voordoet dit nu wel aan de eisen en de twintig incidentele gemeenten?

[0:48:15] Die zijn volledig langs het kwaliteitskader gegaan.

[0:48:19] Dus daar hebben we ook echt gesprekken gehad, dit wel, dit niet.

[0:48:22] En bij de structurele gemeente kan dat niet, omdat dat gemeentebeleid is.

[0:48:26] Maar voeren we dan wel adviserende gesprekken en kijken we echt samen met hen van hoe kunnen we dat nu steeds beter krijgen?

[0:48:32] Dankjewel.

[0:48:33] Dan zet ik nu weer de rol op de pet op van voorzitter, de heer Bikkers.

[0:48:37] Ik denk dat we nog ruimte hebben voor één vraag rondje.

[0:48:42] Dan ga ik je zeggen.

[0:48:45] Dank.

[0:48:45] Ik denk dat de vraag is aan mevrouw Veldhuis naar de strafrechtelijke afdoening.

[0:48:50] Dan hoor ik u zeggen, eigenlijk is alles erop gericht om recidieven te voorkomen.

[0:48:54] En ik snap dat, want uiteindelijk wil je ervoor zorgen dat deze jongeren gewoon weer op het rechterpad komen en meedoen in de samenleving.

[0:49:00] Ik denk dat dat een heel mooi uitgangspunt is.

[0:49:02] Tegelijkertijd vraag ik me af in hoeverre zit er in die strafrechtelijke afdoeling ook een element van vergelding, afschrikkenwekkende werking, bescherming van de samenleving?

[0:49:12] Of is echt alles gericht op die recidief?

[0:49:16] Mevrouw Viltuij.

[0:49:20] Die zit in de strafmaat die natuurlijk binnen wetgeving geregeld is.

[0:49:24] Maar bovenal is inderdaad het jeugdstrafrecht gericht op een onrijpe brein... van minderjarige jongeren en kinderen... waardoor we hun nog niet volledig verantwoordelijk kunnen houden...

[0:49:40] Voor de consequenties van hun daden.

[0:49:43] Dus moet het jeugdstrafrecht zoveel mogelijk in het teken staan van het weer op gang brengen van die ontwikkeling.

[0:49:52] En de strafmaat zegt iets over vergelding en daar is op die manier ruimte voor.

[0:50:01] De heer Hamstra.

[0:50:03] Voorzitter, dank.

[0:50:05] In het begin werd gesproken over dat het vaak geen geïsoleerd fenomeen is.

[0:50:11] Het plegen van een strafbaar feit aan de hand van drie stappen.

[0:50:15] Dus wordt dat opgelost ook andere domeinen, risiefactoren, preventie en het voorkomen van recidieven.

[0:50:21] Als we het hebben over die risicofactoren, wordt daar in de aanpak ook rekening gehouden met beschermende factoren?

[0:50:27] En op welke manier doen jullie dat dan en wat zouden beschermende factoren kunnen zijn?

[0:50:35] Ja, dat is natuurlijk twee kanten van dezelfde medaille.

[0:50:41] Dus de hele aanpak of een groot deel van de interventies is juist ingericht op het mitigeren van risicofactoren, is eigenlijk het versterken van beschermende factoren.

[0:50:52] Dus je kunt je voorstellen dat een interventie zoals alleen jij bepaalt wie je bent, die zet in op het risicofactor dat er soms geen goed rolmodel is voor een jongere.

[0:51:03] En om dat dan op te plussen met de beschermende factor het invoegen van een positief rolmodel.

[0:51:10] met sport als middel.

[0:51:11] Dus het is steeds een soort schaal... waarbij je probeert... nou, dit is misschien heel plastic... maar een schaal probeert te schuiven... van oké, deze jongere mist dit in zijn leven... en daardoor kan hij mogelijk... later in zijn leven vatbaarder zijn voor criminaliteit... of allerlei andere...

[0:51:28] vervelende dingen in zijn leven... waarbij criminaliteit natuurlijk één is... en dan kijken wij... wat zien we dan wat er mist... en dan probeer je dat eigenlijk op te plussen.

[0:51:39] Zo moet je het zien.

[0:51:39] Dus alleen je bepaalt wie je bent.

[0:51:41] Is het invoegen van een positief rolmodel...

[0:51:43] En waar nodig een beetje coaching.

[0:51:46] Dat kan onderdeel zijn van alleen jij bepaalt wie je bent, wanneer dat nodig is.

[0:51:49] Maar er wordt steeds per jongere heel goed gekeken.

[0:51:52] En daarom is zo'n goede risicotaxatie ook nodig.

[0:51:55] Dat je goed kijkt, wat heeft deze jongere nu nodig?

[0:51:58] En dan plus je op met beschermende factor.

[0:52:00] Dus een soort som.

[0:52:05] Ja, ik was een jaar geleden bij de, ongeveer een jaar geleden, presenteerde de inspectie dat rapport Pedagogische Uitgangspunt onder druk, waarin ze wezen op de wachttijden die er vaak zijn, waardoor dat pedagogische uitgangspunt dus niet tot uiting komt zoals het wel bedoeld is in de keten.

[0:52:23] En zij gaven daarbij ook aan dat ketensturing daardoor door de bewindspersoon eigenlijk onvoldoende, eigenlijk gewoon niet goed kan.

[0:52:29] Nou bevatten dat rapporten stijds heel veel aanbevelingen.

[0:52:34] Maar wat ik me afvraag is in hoeverre wat wij misschien als Kamer ook zouden kunnen doen... om ervoor te zorgen dat die uitgangspunten van het jeugdstrafrecht van de hele keten... dat dat beter tot uiting komt.

[0:52:48] En we hoorden net al een aantal suggesties over de inkoop van gespecialiseerde hulp aan jongeren.

[0:52:56] Maar er zijn vast nog wel meer zaken die u aan ons zou kunnen meegeven.

[0:52:59] De heer Gorsen.

[0:53:08] Ik zit even te denken, kijk ik denk dat het heel erg aansluit bij het antwoord dat Monique net gaf over de knelpunten rond jeugdhulp en de jeugdreclassering zal ik maar zeggen.

[0:53:20] maar ik vond dat je best knap de politieke gelaagdheid ontweek, maar ik zit daar zelf ook even naar te zoeken van wat ik hier nu wel kan zeggen.

[0:53:29] Kijk, voor een belangrijk deel, zeker rond de onderwerpen waar Monique over het had, heeft het ook gewoon te maken met de beschikbaarheid van budgetten daarvoor.

[0:53:44] En dat zijn natuurlijk ook gewoon politieke keuzes, maar dat is in ieder geval waar wij in de praktijk, zeker rond deze twee onderwerpen, gewoon tegenaan lopen.

[0:53:53] Ik denk dat ik het daar ambtelijk even bij moet laten.

[0:53:58] Dank u wel.

[0:54:00] Dan weer even met de andere pit op.

[0:54:02] We begonnen met meer dan helvering van de jeugdcriminaliteit in de afgelopen 15 jaar.

[0:54:07] En met heel veel jongeren gaat het gelukkig heel erg goed.

[0:54:11] Hebben we ook beelden bij hoe dat ten opzichte van andere landen is?

[0:54:14] Hoe we dan scoren?

[0:54:15] Zitten we dan ook?

[0:54:16] Zitten we dan relatief laag, gemiddeld, relatief hoog?

[0:54:20] De heer God.

[0:54:21] Ja, ik heb dat niet heel concreet en specifiek paraat.

[0:54:24] Er zijn ook wel WODC-onderzoeken over beschikbaar.

[0:54:28] Maar in alle eerlijkheid moet ik zeggen dat, en dat geldt wel voor meer van dit soort dingen, dat de daling van jeugdcriminaliteit, dat dat een vrij universele ontwikkeling is, in ieder geval in de westerse wereld.

[0:54:45] omdat dat ook gewoon met allerlei andere omstandigheden te maken heeft die sociaal-economisch zijn en dergelijke.

[0:54:52] Dus dit is niet een soort unieke prestatie van Nederland, om het maar zo te noemen, of van het beleid.

[0:55:01] Ook al helpt het natuurlijk wel, volgens mij is het wel zo, maar dan moeten we even een beetje te goede houden dat de mate van daling hier ten opzichte van sommige andere landen echt wel scherper is, maar de daling is vrij universeel.

[0:55:18] We hebben nog drie minuten, dus als iemand nog één laatste vraag heeft, dan geef ik daar de ruimte voor.

[0:55:27] De heer Bikkers.

[0:55:27] Ik ga proberen heel kort te formuleren, want er werd net ook aangegeven dat als er bijvoorbeeld omstanders staan te kijken, staan te filmen bij iets wat gebeurt, die mensen moeten niet gelijk als crimineel bestemmen.

[0:55:38] Dat snap ik heel goed.

[0:55:38] Tegelijkertijd is dit wel een doelgroep, denk ik, die...

[0:55:42] net een verhoogd risico heeft om uiteindelijk toch ook die criminaliteit in te glijden, omdat ze daar een rolmodel zien staan, groepsdruk voelen, et cetera, et cetera.

[0:55:52] Hoe gaan we met die groep om?

[0:55:54] Dus die groep die nog niet, en misschien is dat een vraag aan mevrouw Van der Bosch, in het kader van preventie met gedag, hoe pakken we die groep nou echt aan om ervoor te zorgen dat zij niet afglijden?

[0:56:04] En dan vraag ik de heer Gors om zijn microfoon uit te halen.

[0:56:06] Ik ga gewoon met water gooien nu.

[0:56:10] En geef ik mevrouw Van den Bos het woord.

[0:56:14] Dank u.

[0:56:15] Ja, dat is dus heel erg afhankelijk van de context en afhankelijk van de gemeente.

[0:56:20] Ja, het is heel flauw en het lokale gezag.

[0:56:24] En het komt ook weer op dat maatwerk aan.

[0:56:27] In sommige gevallen registreert de politie of er wordt vaak, laat ik het zo zeggen, er wordt vaak samengewerkt tussen de politie, jongerenwerk en de gemeente.

[0:56:39] En dan wordt samengekeken wat is nu de beste aanpak voor deze groep.

[0:56:43] En het kan zijn dat sommige jongeren inderdaad een verhoogd risico hebben omdat er al meer over hen bekend is.

[0:56:48] En het kan zijn dat sommige jongeren een puberend brein hebben waardoor ze denken, oeh, sensatie.

[0:56:55] Op zichzelf is het filmen van zoiets natuurlijk niet goed.

[0:56:58] Maar een reprimandegesprek gewoon door de ouder of de school kan vaak al genoeg zijn.

[0:57:03] En is vaak veel effectiever dan dat je dat heel groot gaat maken.

[0:57:08] Dus...

[0:57:08] Het is gewoon heel erg afhankelijk van de context van de jongeren, van de achtergrond van de jongeren, van alle risicofactoren eigenlijk die we net hebben genoemd.

[0:57:15] Als daar verder niets op te zien is, zou ik zeggen, dan zegt de gemeente vaak, is mijn ervaring, maar dat is het en is één, dat een gesprek met school of met de ouders voldoende is.

[0:57:29] Dan gaan we naar een afronding van deze technische briefing.

[0:57:32] Ik dank alle genodigden voor hun bijdrage.

[0:57:35] Ik denk dat het voor ons allen heel waardevol is geweest.

[0:57:38] En dank aan de leden van de Kamer om ook hier bij Aans aanwezig te zijn.

[0:57:42] Fijne dag gewenst.