Jaarverslag ministerie VWS 2025

[0:00:00] We openen deze vergadering van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

[0:00:04] Aan de orde vandaag is het wetgevingsoverleg over de jaarverantwoording 2025 vanuit VWS.

[0:00:12] Ik heet ook bij de bewindspersonen en de ondersteuning van harte welkom.

[0:00:15] Aan de zuiden van de Kamer zijn aanwezig mevrouw Vliegendhart namens Pro... mevrouw Wendel vanuit de VVD, mevrouw Van Meetle namens de PVV... mevrouw Tuimstra vanuit het CDA, mevrouw Van Brink namens 50PLUS...

[0:00:28] Ik mag vandaag als uw voorzitter fungeren.

[0:00:32] Dat is al iets feiter gebeurd deze week.

[0:00:35] En ik zal straks mijn eigen bijdrage doen namens D66.

[0:00:40] Even kijken.

[0:00:42] We hebben in totaal vier uur de tijd voor dit wetgevingsoverleg.

[0:00:46] De sprekersvolgorde die zal worden gehanteerd zal dezelfde sprekersvolgorde zijn zoals bij de begrotingsbehandeling.

[0:00:53] De opbouw van dit gesprek is als volgt.

[0:00:57] We beginnen met een bijdrage vanuit de rapporteurs.

[0:01:01] Daar zullen dan de bewindspersonen op reageren.

[0:01:04] Vervolgens hebben we de eerste termijn aan de zijde van de Kamer.

[0:01:07] Dan gaan we even schorsen.

[0:01:09] Dan hebben we de tweede termijn bewindspersonen.

[0:01:12] Nee, dat zal dan de eerste termijn bewindspersonen zijn.

[0:01:16] Tweede termijn Kamer, tweede termijn bewindspersonen.

[0:01:19] En ik stel voor dat ik nu eerst het woord geef aan de twee rapporteurs.

[0:01:24] Dat zijn de leden Seinhaven en Vliegendert.

[0:01:29] Dus dan kijk ik even naar mevrouw Windel of zij even het voorzitterschap op dit eerste onderdeel over zou willen nemen.

[0:01:38] Nou, vooruit.

[0:01:39] En dan gaan we even uitgebreid naar mezelf.

[0:01:40] Nee, dan is het woord denk ik eerst aan mevrouw Seinhaven als rapporteur.

[0:01:45] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:01:47] En voorzitter, als rapporteurs hebben we namens de commissie VWS de jaarverantwoording VWS over het jaar 2025 nader bekeken.

[0:01:56] En gezien de tijd beperken we ons hier tot vier onderwerpen.

[0:02:01] Risico's bij de inning en besteding van belasting en premiegeld.

[0:02:05] de opvolging van de aanbevelingen uit periodieke rapportages, de uitkomsten van de V100 over mentale gezondheid voor toekomstige generaties en de aandachtspunten van de Rekenkamer over de bedrijfsvoering.

[0:02:18] Ik zal eerst bij twee punten stil zijn en daarna kan de voorzitter het woord doorgeven aan mevrouw Vliegenshart voor de laatste twee punten.

[0:02:27] Om met het eerste punt te beginnen, ik begin met complimenten aan de minister over de bedrijfsvoering.

[0:02:34] De sinds 2022 door de Rekenkamer gesignaleerde ernstige onvolkomendheden zijn in 2025 grotendeels opgelost.

[0:02:43] Wel ziet de Rekenkamer ruimte om het interne fraudebeleid te versterken en een onvolkomenheid bij de uitvoeringstoetsen.

[0:02:51] Want regelmatig missen ze of zijn ze onvolledig.

[0:02:54] En dan geldt het vooral voor de uitvoeringstoetsen van toezichthouders.

[0:02:58] Daar mist vaak informatie over de personele gevolgen van wetgeving.

[0:03:02] De minister erkent dit en sluit aan bij het Rijksbrede traject door ontwikkeling uitvoeringstoetsen.

[0:03:09] Toch de vraag of de minister kan toezeggen beter te sturen op het ontbreken van uitvoeringstoetsen en vooral personeelsinformatie in bestaande uitvoeringstoetsen en of zij dan ook de Kamer kan informeren over de voortgang.

[0:03:22] Dan de risico's.

[0:03:23] Ook hier eerst complimenten over de nationale zorgreserve die in record tijd opgebouwd is.

[0:03:30] Daar staat tegenover dat we in groter lijn zien dat de beleidsdoelen achterblijven.

[0:03:36] Uit het jaarverslag maken we op dat ondanks gevoerd beleid de bevolking iets ongezonder is geworden.

[0:03:42] Een voorbeeld, het aantal rokers neemt niet af en het aantal minderjarige vapers neemt zelfs toe.

[0:03:49] Welke oorzaken ziet de minister zelf voor het achterblijven van de doelstellingen uit onder meer de gezonde generatie 2040, de samenhangende preventiestrategie en gezondheid in alle beleid?

[0:04:00] Zijn die doelen wel haalbaar en de middelen, inclusief financiële middelen, toereikend genoeg om deze doelen te bereiken?

[0:04:08] Tot slot heeft de commissie gekeken naar de risico's bij de aanpak van zorgfraude.

[0:04:13] We zien als commissie dat de minister positieve stappen onderneemt met extra budget en meer capaciteit bij inspecties.

[0:04:20] De commissie wil wel graag meer zicht op de effectiviteit van wetgeving.

[0:04:24] Hebben de inspecties voldoende capaciteit?

[0:04:27] En kan de minister toezeggen specifieke aandacht te geven aan de personele impact van beleid?

[0:04:32] Dat was mijn deel van de bijdrage als rapporteur, voorzitter.

[0:04:39] Mevrouw Wendel.

[0:04:42] Voorzitter zit te slapen, heb ik gehoord.

[0:04:45] Het woord is aan mevrouw Vliegertart.

[0:04:48] Dan ga ik door met het volgende puntje in aanvulling op mijn andere rapporteur, mevrouw Seinhaven.

[0:04:52] En dat gaat over de opvolging van de aanbevelingen uit de periodieke rapportages.

[0:04:55] Want de minister heeft eind 2025 de resultaten van twee periodieke rapportages ontvangen.

[0:05:00] Arbeidsmarktbeleid en de zorg en het geneesmiddelenbeleid.

[0:05:03] En op basis van de opvolgingsbrief zien we dat de minister serieus werk maakt van die opvolgingen van aanbevelingen.

[0:05:08] Maar de Rekenkamer merkt wel op dat de signalen van geneesmiddelen tekorten beter kunnen.

[0:05:12] En als gebruik wordt gemaakt van eenduidige, valide cijfers.

[0:05:17] En dit vooraf beter te formuleren is in een verbeterpunt.

[0:05:21] En we verwijzen in dit verband ook naar de opmerking van de rekenkamer over taakstellingen.

[0:05:25] Als deze voor de overheid niet samengaan met scherpe keuzes, dan kan dit ten koste gaan van de effectiviteit van alle beleid.

[0:05:31] En dat zou zomaar het geval kunnen zijn geweest bij het achterblijf van verschillende beleidsdoelen.

[0:05:35] Dus we willen de minister daarom ook vragen op welke manier ze uitvoering gaat geven aan de oproep om scherpe keuzes te maken bij de bezuiniging in het ambtelijk apparaat en verdere uitvoering van de zorg.

[0:05:44] En waar gaat ze accenten leggen en welke thema's laat zij liggen.

[0:05:48] En we zouden de minister dan ook willen vragen om in brede zin dus voor alle beleid de impact van het beleid duidelijker meetbaar en dus zichtbaarder te maken door inzet van specifieke, meetbare, afrekenbare, realistische en tijdgebonden doelen.

[0:06:02] ...zodat we die aanbeveling geven zodat we hier beter op kunnen gaan sturen.

[0:06:07] En dan tot slot als vierde punt de V100.

[0:06:11] Want vanuit ons rapporteurschap hebben we gesproken met twaalf jongvolwassenen... ...over de effecten van beleid voor mentale gezondheid voor toekomstige generaties jongeren.

[0:06:18] En de boodschappen waar ze mee kwamen waren helder.

[0:06:21] Jongeren zien een angstaanjagende toekomst voor zich met veel prestatiedruk... ...en weinig erkenning door oudere generaties.

[0:06:28] En concreet stelden zij voor om direct werk te maken van het verbeteren van het jeugdzorgstelsel met medeneming van de stem van jongeren.

[0:06:36] En om werk te maken van prestatiedruk die jongeren op vele manieren voelen.

[0:06:39] En zij hebben hierover vragen gesteld aan de minister en we kijken ook heel erg uit naar die antwoorden.

[0:06:44] En kan de minister aangeven wanneer die antwoorden naar de Kamer komen?

[0:06:48] En voorzitter, dan rond ik af, want dit was onze inbreng namens de commissie als rapporteurs.

[0:06:53] Dank u wel.

[0:06:54] Nou, dan wil ik heel graag het woord teruggeven aan de oplettende voorzitter, mevrouw Seinhaven.

[0:06:59] Ja, dank u wel.

[0:07:00] Dan geef ik nu graag het woord aan de bewindspersonen om te reageren op de inbreng van de rapporteurs.

[0:07:06] En ik verzoek de leden daarin niet te interrumperen.

[0:07:13] Voorzitter, dank u wel.

[0:07:14] En allereerst veel dank aan de beide rapporteurs, mevrouw Vliegendaart en mevrouw Seinhaven, zeg ik via u, voorzitter, voor uw scherpe en zorgvuldige inbreng.

[0:07:25] En ook de breedte van de onderwerpen, de rapportage waar u op in bent gegaan.

[0:07:29] Ik denk dat dat recht doet aan de breedte van het VWS-domein, de vele onderwerpen die...

[0:07:34] Die daar de revue passeren en ook aan de zorgvuldigheid waarmee u de uitkomsten van het jaarverslag van VWS, maar ook de bevindingen van de Algemene Rekenkamer, de Ordetdienstrijk en de uitkomsten van de V100 heeft gewogen.

[0:07:50] U bent in uw bijdrage ingegaan op vier onderwerpen.

[0:07:54] De aandachtspunten van de rekenkamer, de risico's bij de indiening en besteding van belasting en premiegeld, de opvolging van de aanbevelingen uit de periodieke rapportages en de uitkomsten van de V100.

[0:08:08] Ik zal langs die blokken reageren, waarbij de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport zal ingaan...

[0:08:14] op de vragen en opmerkingen aanleiding van de V100-rapportage... en ook op zorgfraude en de vragen die daarover gesteld zijn.

[0:08:25] En natuurlijk de arbeidsmarktrapportage.

[0:08:29] Voorzitter, begin ik met de bedrijfsvoering en het financieel beheer.

[0:08:32] Laat ik beginnen met te zeggen dat dit het onderwerp was... dat tot twee jaar geleden het debat over het jaarverslag van VWS beheerste.

[0:08:43] Want het is nog niet zo heel lang geleden... dat het financieel beheer bij VWS ernstig tekortschoot.

[0:08:48] In 2023 waren er maar liefst zes onvoorkomendheden... waarvan één ernstige.

[0:08:54] En door heel hard werken en veel inzet in de afgelopen jaren... van heel veel collega's van minister Sterk en mijzelf op het ministerie... is het gelukt om bijna alle onvoorkomenheden weg te werken.

[0:09:07] En het is in dit licht dan ook heel fijn... dat de rapporteurs veel van de mensen die hieraan gewerkt hebben... via deze weg een compliment hebben gegeven.

[0:09:16] En ik geef dat ook heel graag aan hen door.

[0:09:19] Ik merk ook op dat die positieve ontwikkeling ook door de Orderdienstrijk en de Algemene Rekenkamer wordt onderkend.

[0:09:26] En dit geeft vertrouwen dat VWS duurzaam meer in control is over de bedrijfsvoering.

[0:09:34] En dat vertrouwen is wat mij betreft niet alleen gebaseerd op wat we verbeterd hebben, maar ook hoe dat gedaan is.

[0:09:42] Veel maatregelen zijn inmiddels structureel ingebed in de organisatie.

[0:09:46] Er is bijvoorbeeld een opleidingsprogramma waarmee alle medewerkers hun kennis over de financiële kant van goed beleid kunnen vergroten.

[0:09:53] Er zijn expertisecentra ingericht voor subsidies voor inkoop en sinds 2025 ook voor de keuze van het juiste financiële instrument.

[0:10:03] De herinrichting van de financiële functie is in 2025 afgerond en we hebben de planning en control cyclus versterkt, zodat zowel de ambtelijke top als de politieke top gerichter op risico's kan sturen.

[0:10:16] En dat zijn geen losse interventies, maar dat is echt een pakket, een samenhangend pakket van maatregelen geweest van bouwstenen die leiden tot een organisatie die steeds beter in controle is.

[0:10:28] Vandaag in het jaarverslag dat nu voor ligt en de reactie van de Rekenkamer daarop... ...resiteren nog twee onvoorkomenheden.

[0:10:35] Het financieel beheer en de uitvoeringstoetsen.

[0:10:39] Ik heb er vertrouwen in dat we ook hier op de korte termijn stappen in kunnen zetten.

[0:10:44] Voor het financieel beheer resten er nog wat aandachtspunten.

[0:10:47] Het verder uniformeren van procesbeschrijvingen en de ontwikkelingen van een fraudebeleid.

[0:10:52] En die punten hebben ook echt onze gezamenlijke aandacht.

[0:10:56] En ik verwacht dus, zoals ik al zei, dat we ook hier op korte termijn nog significante stappen kunnen zetten.

[0:11:02] Dan vragen de beide rapporteurs of we kunnen toezeggen... beter te sturen op het ontbreken van uitvoeringstoetsen... en op het ontbreken van personeelsinformatie daarin... en de Kamer over de voortgang daarvan te informeren.

[0:11:15] Die toezegging doe ik namens ons beiden heel graag.

[0:11:20] We zetten ons gericht in op het proces van uitvoeringstoetsen... en we nemen de aanbevelingen van de Rekenkamer over.

[0:11:27] Zoals de rapporteurs de rechtopmerkingen sluit...

[0:11:31] sluiten we aan bij het rijksbrede traject door ontwikkeling uitvoeringstoetsen.

[0:11:36] En het is mij ook echt menens, juist omdat het gebrek aan personeelsinformatie, zeker bij toezichthouders, raakt aan de vraag of nieuwe wetgeving in de praktijk ook uitvoerbaar is.

[0:11:48] Dus heel concreet hierbij de toezegging om de Kamer hierover uitgebreid te informeren in de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag over 2026.

[0:11:58] En dat moment kiezen we heel bewust, want dan kunnen we laten zien of de maatregelen die in 2026 genomen worden ook echt hebben gewerkt.

[0:12:06] Dat is wel mijn verwachting, maar daarover zullen we dan rapporteren in het jaarverslag dat u volgend jaar ontvangt.

[0:12:13] Voorzitter, ook mijn dank voor het compliment van de rapporteurs over de nationale zorggeserve.

[0:12:20] Die inderdaad in korte tijd is opgebouwd.

[0:12:24] De rekenkamer beoordeelt dat beleid is toereikend.

[0:12:28] Er zijn ruim 5000 reservisten ingeschreven.

[0:12:32] De administratie is op orde en twee grote knelpunten uit de coronacrisis, de administratieve last en de aansluiting tussen vraag en aanbod, zijn aangepakt.

[0:12:41] En dat is belangrijk, want het maatschappelijk belang van een goede voorbereiding op een crisis is alleen maar toegenomen.

[0:12:47] Ik neem de aanbevelingen van de rekenkamer hierbij ook over, onder meer over het oefenen van de inzet.

[0:12:55] En we nemen dat mee in de verdere verkenning naar het opdrachtgeverschap van de zorgreserve.

[0:13:00] En daarbij hebben we oog voor het punt dat de huidige aanbestedingsopdracht eind 2027 afloopt.

[0:13:06] Voorzitter, dan tegenover dat positievere beeld zien de rapporteurs dat beleidsdoelen op het gebied van volksgezondheid achterblijven.

[0:13:15] Het aantal rokers daalt niet.

[0:13:17] Het aantal minderjarige vapers neemt zelfs toe.

[0:13:20] En op de vraag naar de oorzaken daarvan en naar de haalbaarheid van de doelen en ook de toereikendheid van de middelen zal ik in het blokje preventie en de gezonde generatie verder ingaan.

[0:13:31] Maar ik wil eerst nog wat zeggen over de opvolging van de aanbevelingen uit de periodieke rapportages.

[0:13:36] Want voorzitter, de beide rapporteurs constateren dat er serieus werk wordt gemaakt van de opvolging van die aanbevelingen uit de twee rapportages.

[0:13:47] Het arbeidsmarktbeleid en het geneesmiddelenbeleid.

[0:13:50] En ik dank hen ook voor die constatering en ligt graag het geneesmiddelenbeleid kort toe.

[0:13:58] En dan zal minister Sterk zo ingaan op het arbeidsmarktbeleid.

[0:14:02] De rapporteurs, u wijst voorzitter in navolging van de rekeningkamer op een terecht verbeterpunt bij het geneesmiddelbeleid.

[0:14:09] Namelijk de signalering van tekorten die beter kan met eenduidige en valide cijfers en door dit vooraf ook beter te formuleren.

[0:14:17] En ik onderschrijf die aanbeveling en dat dringende advies ook van harte.

[0:14:25] Want er bestaat nog geen uniforme definitie van een tekort.

[0:14:29] En we missen de volledige vergelijkbare data over de ernst en omvang ervan.

[0:14:34] Binnen het ASWA, het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord, maken we daarom afspraken met koepels van zorgverleners, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, patiënten, groothandels en leveranciers.

[0:14:45] En die afspraken gaan over een uniforme en eenduidige definitie van een tekort.

[0:14:51] Ook over het versnellen en verbeteren van de data-uitwisseling.

[0:14:55] En over de haalbaarheid van één informatiepunt met duidelijke uniforme en actuele informatie.

[0:15:00] En ik zeg de rapporteurs toe dat ik daarbij het patiëntenperspectief expliciet meeneem.

[0:15:07] En de patiëntenfederatie ook bij de verdere uitwerking zal betrekken.

[0:15:11] Want uiteindelijk gaat het om de patiënt die op dit moment niet in alle gevallen een volwaardig alternatief heeft voor het vertrouwde middel.

[0:15:20] En ik zal de Kamer hierover in het eerste kwartaal van 2027 nader informeren.

[0:15:27] Voorzitter, dan de scherpe keuzes bij taakstellingen.

[0:15:32] De rapporteurs verwijzen naar de opmerking van de rekenkamer over die taakstellingen.

[0:15:37] Dat als de bezuinigingen niet samengaan met scherpe keuzes, dan kan het ten koste gaan van de effectiviteit van het beleid.

[0:15:46] De vraag aan mij is hoe ik uitvoering geef aan de oproep om die keuzes te maken bij de bezuinigingen op het apparaat en in de uitvoering en waar we de accenten leggen.

[0:15:56] Voorzitter, even iets van achtergrond voordat ik daarna erop in zou gaan.

[0:16:00] Het kabinet Schoof heeft vanuit het hoofdlijnakkoord 2024 een apparaattaakstelling opgelegd.

[0:16:06] En het aandeel voor het ministerie van VWS hierin bedraagt 67,9 miljoen vanaf 2029.

[0:16:14] En die taakstelling loopt op vanaf 2025.

[0:16:19] Dus dat vraagt best een fors bedrag, dat vraagt een zorgvuldige invoering.

[0:16:24] Voor het eerste jaar is ingezet op het terugdringen van de externe inhuur en de versobering van de bedrijfsvoering.

[0:16:31] En in de komende jaren zal naar verwachting het aantal FTE afnemen.

[0:16:35] En op basis van natuurlijk verloop wordt vanuit efficiency overwegingen in sommige gevallen besloten om bepaalde functies niet meer in te vullen.

[0:16:43] En dat betreft dan afzonderlijke functies en heeft geen betrekking op complete afdelingen of directies.

[0:16:49] Daarbovenop komen dan nog twee taakstellingen uit het kabinet Jetten.

[0:16:53] Samen voorlopig 114,2 miljoen structureel vanaf 2030.

[0:17:00] En op dit moment wordt er gewerkt aan plannen hoe het kabinet deze taakstelling wil invoeren.

[0:17:05] Wij zien dat de krapte op de arbeidsmarkt binnen de zorg en welzijn aanhoudt en dat tekorten zullen stijgen.

[0:17:13] En met de ondertekening van de zorgakkoorden zijn stappen gezet om de houdbaarheid en toegankelijkheid van de zorg te borgen.

[0:17:22] Zo zijn er afspraken gemaakt om de groei van de zorgvraag en de vraag naar arbeid af te remmen, onder meer door passende zorg de norm te maken en de beweging van zorg naar gezondheid te versterken.

[0:17:32] En aan de aanbodzijde richten de afspraken zich op het verlagen van de administratieve lasten, de inzet van arbeidsbesparende technologie en het opleiden en ontwikkelen van personeel, daar waar de tekorten het grootst zijn.

[0:17:43] Dus dit ziet ook echt op hoe sturen we nou op die zorguitgaven, eigenlijk collectief of macro zou je kunnen zeggen, om die zo goed mogelijk onder controle te krijgen.

[0:17:54] Voorzitter, dan de sturing op meetbare doelen.

[0:17:56] Want hier doen de rapporteurs een bredere aanbeveling die ik heel graag oppak.

[0:18:02] Dat gaat namelijk om de impact van beleid.

[0:18:05] Duidelijker meetbaar en zichtbaar met specifieke meetbare, afrekenbare, realistische en tijdgebonden doelen.

[0:18:12] En daar beter op te sturen.

[0:18:14] En ik onderschrijf ook echt het belang daarvan, want inzicht in wat beleid oplevert... is in de eerste plaats natuurlijk voor de Kamer om de controlerende taak uit te kunnen voeren van groot belang.

[0:18:26] Maar ook voor ons als ministers om te kunnen sturen op het beleid dat wij maken.

[0:18:33] En we zetten daar stappen in.

[0:18:35] Zo nemen we mede op verzoek van de commissie indicatoren op in de begrotingsartikelen... zodat de doelen en de voortgang beter naar volgbaar worden...

[0:18:43] En we ontwikkelen ook de monitoring van de akkoorden door naar een geïntegreerde ISA-ASWA monitor te gaan, zodat we daar ook echt efficiënter op de voortgang kunnen sturen.

[0:18:55] Ik zeg de Kamer toe hierbij dat we die monitoring voortzetten, ook na de looptijd van het ISA en het ASWA, om die trends, om die beweging naar de voorkant, om die beweging van zorg naar gezondheid, om die beweging naar passende zorg echt ook voor langere termijn te kunnen blijven volgen.

[0:19:12] Ik wil er wel een kanttekening bij maken.

[0:19:15] Niet elk maatschappelijk effect laat zich vangen of vatten in één afrekenbaar getal.

[0:19:23] Sommige indicatoren laten hun beweging zien, die we ook maar ten dele via beleid kunnen beïnvloeden.

[0:19:31] En zaken zoals welbevinden of sociale samenhang zijn lastig in...

[0:19:35] één cijfer uit te drukken.

[0:19:38] Dus ik wil echt scherper sturen op meetbare doelen.

[0:19:41] Nogmaals, ik begrijp ook echt dat verzoek en die vraag.

[0:19:45] Dus dat zullen we ook doen, maar wel op een manier die recht doet aan de complexiteit van het zorgdomein en die niet een schijnzekerheid creëert of die ons gaat laten sturen op één bepaald getal waarmee we de samenhang en het bredere perspectief uit het oog verliezen.

[0:20:02] Voorzitter, dan kom ik bij preventie en de gezonde generatie.

[0:20:07] De rapporteurs vragen welke oorzaken ik zie voor het achterblijven van de doelen van het Nationaal Preventieakkoord en de Gezonde Generatie 2040.

[0:20:15] Ondanks de doorontwikkeling van de samenhangende preventiestrategie en de aanpak gezondheid in al het beleid.

[0:20:22] Ja, ik zie ook de data, en ik noemde net al een aantal voorbeelden, maar ik zie dus ook dat op een aantal indicatoren de trends stagneren.

[0:20:34] Rook onder jongeren daalt niet, het vapen neemt toe, levensverwachting blijft al enkele jaren vrijwel gelijk.

[0:20:40] Obesitas, overgewicht, zien we ook wel echt zorgwekkende cijfers.

[0:20:46] Veel van die problemen hangen ook samen met andere maatschappelijke vraagstukken.

[0:20:52] En dat maakt het aanpakken, het oplossen van deze problemen ook taai.

[0:20:59] Daarom zetten we in op een...

[0:21:02] om het maar in jargon te zeggen, domeinoverstijgende aanpak... via wat we dan noemen de Rijksbrede Agenda Gezondheid in alle beleidsdomeinen.

[0:21:13] Dus daarop werken we ook echt nauw samen met de collega's van Wonen, van Sociale Zaken, maar ook van INW... als het bijvoorbeeld gaat om de gezonde leefomgeving.

[0:21:25] Dit vraagt echt een lange adem en een gezamenlijke inzet.

[0:21:28] En dat kan ook het Rijk of de Rijksoverheid niet alleen.

[0:21:32] Dus de agenda die we hebben, die bundelt lopende en nieuwe maatregelen, vormt de basis ook voor gesprek en het vormen van het maken van nieuw beleid met andere partijen om samen te werken aan een lichamelijke, mentale en sociale gezondheid.

[0:21:47] Het kabinet heeft de ambitie van de gezondste generatie ooit.

[0:21:51] Gezond opgroeien, gezond blijven en kunnen blijven wonen in je eigen omgeving is de basis voor een leven waarin je mee kunt doen.

[0:22:00] En we bekijken op dit moment wat we daar nog extra in kunnen doen of hoe we de accenten hier zo goed mogelijk kunnen leggen.

[0:22:07] En de cijfers, zoals ik die eerder ook noemde, die laten zien dat op diverse leefstelthema's extra inzet nodig is.

[0:22:14] En u heeft vast ook al in het nieuws iets gezien over het laatste gezondheidsadvies, bijvoorbeeld over alcohol.

[0:22:20] Dus daar zal het kabinet zich ook over buigen en nog met een reactie op komen.

[0:22:25] Dan de vraag of doelen en middelen in verhouding staan.

[0:22:29] Ik kom kort na de zomer met een brief om ook echt die voortgang beter in kaart te brengen.

[0:22:35] Dan zal ik op die vraag specifiek ingaan, want ik vind dat ook een terechte vraag.

[0:22:42] Voorzitter, ik denk dat ik hiermee op alle vragen die aan mij gesteld zijn ben ingegaan.

[0:22:47] Dus ik wil graag het woord geven aan mijn collega minister van Langdurige Zorg.

[0:22:52] Jeugd en sport.

[0:22:54] Heel goed, minister.

[0:22:56] Ik heb nog een aantal onderwerpen waar ik op zal ingaan.

[0:22:58] Arbeidsmarktbeleid, uitkomsten van de V1000 en zorgfraude.

[0:23:03] Allereerst de opvolgingen van de aanbevelingen uit periodieke reportages.

[0:23:09] Daar werd naar gevraagd.

[0:23:10] En daar zal ik via de opvolgingsbrief uitvoering geven aan de aanbevelingen.

[0:23:15] Het blijft natuurlijk gewoon topprioriteit om die arbeidsmarktkorten tegen te gaan.

[0:23:19] Want dat is denk ik echt een van de grootste vraagstukken voor de zorg voor de komende jaren.

[0:23:24] Daar werken we ook aan via de afspraken uit het ASWA.

[0:23:27] Onder meer door de administratietijd naar 20% te brengen van de werktijd voor het zorgpersoneel.

[0:23:33] En ook door verantwoord opleiden.

[0:23:36] Het is een opgave van echt lange adem.

[0:23:37] Het is niet iets wat we volgende week gerealiseerd hebben.

[0:23:40] Maar de richting staat denk ik wel heel duidelijk.

[0:23:43] En daar moeten we gewoon stevig in doorstappen.

[0:23:48] Dan zorgfraude en personele impact.

[0:23:51] Want de rapporteurs vroegen mij naar de aanpak van zorgfraude.

[0:23:55] Ze zien de positieve stappen, gelukkig zeg ik dan ook.

[0:23:58] Het extra budget en meer capaciteit bij de inspecties.

[0:24:01] Maar willen ook meer zicht op de effectiviteit van de wetgeving.

[0:24:04] En ze vragen of de inspecties wel voldoende capaciteit hebben.

[0:24:07] En of ik specifieke aandacht zou willen geven aan de personele impacten van het beleid.

[0:24:11] Dat laatste zeg ik ook toe.

[0:24:13] Want bij de verdere uitwerking van het beleid tegen zorgfraude zal ik ook nadrukkelijk aandacht besteden aan de uitvoerbaarheid en de personele impacten voor de betrokken organisaties.

[0:24:28] Want het is natuurlijk ontzettend belangrijk dat als wij die zorgfraude echt willen aanpakken, dat we dan voldoende mensen hebben en ook deskundige mensen bij zowel de toezichthouders als de uitvoeringsorganisaties.

[0:24:38] En daarom kijken we ook bij elke nieuwe maatregel naar de gevolgen voor de uitvoering.

[0:24:42] En daaronder zit dus ook de personele inzet die dan daarvoor nodig is.

[0:24:47] En daarmee geef ik ook een bredere invulling aan de bredere aanbeveling van de Rekenkamer om consequent oog te hebben voor de uitvoerbaarheid van beleid.

[0:24:55] En dat is dezelfde rode draad als bij de uitvoeringstoetsen.

[0:24:58] Dan tenslotte nog de uitkomsten van de V100.

[0:25:03] Ook van mijn kant danken aan de rapporteurs.

[0:25:07] Ze spraken met 12 jongvolwassenen over de mentale gezondheid.

[0:25:11] Volgens mij heeft mevrouw Vliegentart daar net ook het nodige over gezegd.

[0:25:14] En de rapporteurs vragen mij concreet wanneer nou de antwoorden op de vragen van de jongeren naar de Kamer komen.

[0:25:21] Ik had liever een ander antwoord gegeven, maar die zijn helaas nog niet vandaag aangeleverd.

[0:25:27] Ze gaan namelijk best wel breed over het stelsel, niet alleen binnen ons eigen ministerie.

[0:25:31] Dus dat vraagt toch altijd weer afstemming met andere ministeries.

[0:25:34] En dat kost soms iets meer tijd dan je zou willen.

[0:25:37] Maar volgende week zullen de antwoorden naar de Kamer verstuurd worden.

[0:25:41] Ja, afrondend voorzitter, de minister van VWS begon al met een positieve noot over de bedrijfsvoering en daar wil ik op terugkomen.

[0:25:50] Binnen het ministerie groeit het vertrouwen en terecht denk ik ook dat we steeds beter in control zijn over de middelen die we beheren.

[0:25:56] En dat is maar goed ook, want het gaat tenslotte over belastinggeld en daar moeten we zeer prudent en ook zinnig en zuinig mee omgaan.

[0:26:03] Tegelijkertijd houden de rapporteurs ons ook een spiegel voor die ik ook herken.

[0:26:07] Inhoudelijke doelen vragen onverminderd onze volle inzet.

[0:26:10] En daar moeten we scherper kunnen laten zien wat het beleid ook oplevert.

[0:26:14] We hebben op een aantal punten concrete toezeggingen gedaan.

[0:26:16] Op de uitvoeringstoetsen.

[0:26:18] en de terugkoppeling daarover in het jaarverslag van 2026... op het patiëntperspectief bij de geneesmiddelentekorten... en op de personele impact bij de aanpak van zorgfraude.

[0:26:28] En ik heb net ook dat gedaan op de uitkomsten van de V100... dat de vragen volgende week zullen komen.

[0:26:34] Ik dank nogmaals namens ons beide de rapporteurs voor hun scherpe, constructieve en ook betrokken inbreng.

[0:26:40] Hun vragen raken de kern van wat we willen.

[0:26:42] Zicht houden op waar we staan.

[0:26:43] Scherp blijven op waar het beter kan.

[0:26:46] En samen verantwoordelijkheid nemen voor een gezond en veerkrachtig Nederland.

[0:26:50] Ik kijk uit naar de eerste termijn van de fracties.

[0:26:52] Dank jullie wel.

[0:26:54] Dank jullie wel.

[0:26:56] Dat brengt ons inderdaad bij de eerste termijn aan de zaad van de Kamer.

[0:26:59] En dat gaan we in de volgende volgorde doen.

[0:27:02] Eerst mevrouw Vliegendhart, daarna kom ik zelf aan het woord.

[0:27:06] Dan mevrouw Van Metelen, dan mevrouw Windel, dan mevrouw Van Brink en tot slot mevrouw Tijmstra.

[0:27:13] Dan geef ik het woord graag aan mevrouw Vliegendhart namens Pro.

[0:27:17] En voor ik start vanuit Parool wil ik misschien als rapporteur nog één dank aan ambtelijke ondersteuning geven.

[0:27:22] Want als rapporteurs kunnen we ook dit werk doen door de inzet.

[0:27:26] Dus dankjewel.

[0:27:28] En dat geeft me ook de ruimte om nog één punt toe te voegen.

[0:27:31] Wat mijn voorstel zou zijn om in de eerste termijn drie interrupties te hanteren.

[0:27:35] Als dat oké is.

[0:27:37] Ik zie mensen knikken.

[0:27:39] Ja, bij deze.

[0:27:41] Dan nu echt mevrouw Vliegendhard voor haar bijdrage in de eerste termijn.

[0:27:47] Voorzitter, voor ik start met mijn voorbereide bijdrage over het jaarverslag... wil ik toch starten met een punt over een zeer urgente situatie.

[0:27:54] Dat is de sluiting van twee fila's van ExpertCare.

[0:27:57] Want voorzitter, al maanden maken Kamerleden van verschillende fracties zich enorme zorgen over kinderen met een meervoudige beperking die de zorg krijgen op de locaties van ExpertCare.

[0:28:06] Deze zouden onverwacht sluiten, maar de minister heeft beloofd dat dit pas zou gebeuren als voor alle kinderen een passende oplossing zou zijn.

[0:28:13] Die cliëntenraad, bestaande uit ouders van deze kinderen, waarschuwt ons voortdurend over afspraken die niet worden nagekomen en ondermijning door het bestuur van ExpertCare en hun buitenlandse eigenaren van B.Brown.

[0:28:24] En de Kamer heeft op verschillende momenten aan de minister gevraagd om in te grijpen.

[0:28:27] Maar het doemscenario is niet uitgekomen, want zo lazen wij vanmorgen in het persbericht van de cliëntenraad van ExpertCare.

[0:28:33] Want IGJ grijpt eindelijk in en doet dat via een zogeheten aanwijzing van IGJ.

[0:28:38] Want zij constateren dat de zorg ondermate is en onverantwoordelijk.

[0:28:41] En daarom sluiten twee locaties, Vleuten en Wauren.

[0:28:44] Maar er is geen oplossing voor de ouders en kinderen die nu verblijven op de zorgelocaties, die per 1 juli, dat is over een paar dagen, worden gesloten.

[0:28:53] En gezien de enorme tijdsdruk willen wij heel graag van de minister weten waar kunnen de kinderen naartoe die nu op deze locatie zitten vanaf 1 juli en om hoeveel kinderen gaat het?

[0:29:02] Wie is hier verantwoordelijk voor?

[0:29:03] Dat lijkt ons niet expert care, want er wordt niet voor niets een aanwijzing gegeven.

[0:29:07] Wat gaat de minister doen als deze kinderen vanaf 1 juli geen plek hebben?

[0:29:12] Welke noodscenario's zijn uitgewerkt?

[0:29:14] Wanneer ziet de minister aanleiding om zelf in te grijpen en te zien dat hier grenzen zijn overschreden?

[0:29:19] Want het gaat hier over kinderen die zeer specifieke zorg nodig hebben en bij wie hun leven op het spel staat als deze zorg er even niet is.

[0:29:27] En de volgende vraag, hoe wordt voorkomen dat expert care het ook op andere locaties zo ver laat komen?

[0:29:33] En worden de kosten die er nu gemaakt gaan worden op hen verhaald?

[0:29:37] En voorzitter, we horen heel graag een eerste reactie in het debat nu.

[0:29:40] Maar we beseffen ons ook dat deze vragen nogal precies zijn.

[0:29:43] Dus zouden we ook graag een brief voor maandag willen met deze antwoorden.

[0:29:48] En kan de minister dat toezeggen?

[0:29:51] En ik hoor hier naast mij fluisteren ook namens Mirjam Bikker overigens, die nu niet aanwezig is.

[0:29:57] Maar ik zie hier nog meer het PVV van Metel, ik zie nog meer mensen knikken.

[0:30:00] Dus volgens mij zit een breedgedragen vraag en onderwerp waar we ook volgende week over debatteren.

[0:30:05] Voorzitter, dan naar mijn inbreng over het jaarverslag.

[0:30:09] Want vandaag zou ik graag willen inzoomen op één conclusie uit het verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer.

[0:30:14] De gezondheidsdoelen die we met elkaar hebben afgesproken worden niet gehaald.

[0:30:17] Sterker nog, en de minister zei het net ook al, het aantal jongeren en ook zwangere vrouwen dat rookt of veept is zelfs toegenomen.

[0:30:24] En dat is pijnlijk en zorgelijk, want de conclusie gaat niet alleen over cijfers, het gaat over mensen.

[0:30:29] Het gaat over mensen die kampen met gezondheidsrisico's van overgewicht.

[0:30:32] Kinderen die op hun dertiende al verslaafd raken aan vepen, met alle gevaren van dien.

[0:30:38] Mensen die maanden moeten wachten op psychische hulp.

[0:30:40] En uiteindelijk gaat het ook over een samenleving die ongezonder wordt.

[0:30:43] En de rekenkamer wijst er namelijk ook op dat Nederlanders in vergelijking met veel andere Europese landen relatief kort in goede gezondheid leven.

[0:30:50] En ook het RIVM constateert dat het doel uit het Nationale Preventieakkoord voor roken, alcoholgebruik en overgewicht buiten de bereik dreigen te raken.

[0:30:58] En dat terwijl we inmiddels al jaren spreken over het belang van preventie.

[0:31:01] En ook deze coalitie heeft ingezet te willen zetten op die preventie en te willen zorgen voor die gezondste generatie ooit.

[0:31:08] En laat het duidelijk zijn, gezondheid is niet eerlijk verdeeld in Nederland.

[0:31:12] Wie meer geld heeft, een hoge opleiding heeft genoten of in een gezonde leefomgeving woont, leeft gemiddeld langer en langer in goede gezondheid.

[0:31:20] Maar wie minder te besteden heeft, woont vaker in een buurt met meer luchtvervuiling.

[0:31:23] Wie toegang heeft tot sportvoorzieningen of minder toegang, ervaart meer stress.

[0:31:28] Het uitblijven van acties en resultaten op het gebied van preventie raakt deze groep het hardst.

[0:31:33] Want wie voldoende inkomen heeft, kan een sportabonnement nemen, gezonde voeding betalen of particulele ondersteuning organiseren.

[0:31:40] Maar voor mensen of gezinnen die iedere maand moeten puzzelen om rond te komen, zijn die keuzes veel minder vanzelfsprekend.

[0:31:45] En juist daarom moet preventiebeleid niet alleen effectief zijn, maar ook eerlijk.

[0:31:50] Het moet gezondheidsverschillen verkleinen in plaats van vergroten.

[0:31:54] En als we dan nog wat dieper inzoomen op dit beeld van relatief kort in goede gezondheid leven, zien we dat vrouwen zelfs vaak nog korter in goede gezondheid leven.

[0:32:02] En voorzitter, vanochtend werd de werkagenda vrouwengezondheid gepresenteerd.

[0:32:06] Een belangrijk moment voor vele vrouwen die dagelijks kampen met onverklaarde klachten en zich niet gehoord voelen.

[0:32:11] Maar ook voor de zorgverleners die ondanks weinig tijd te middelen zich met hart en ziel inzetten om vrouwengezondheid te verbeteren.

[0:32:18] En inhoudelijk is die werkagenda een grote vooruitgang ten opzichte van de strategie vorig jaar.

[0:32:23] Maar wie dan verder kijkt, ziet dat het vooral een lege huls is van grote ambities en al bestaande initiatieven, maar geen vantwoordelijkheid, meetbare doelen en die zo hoognodige investering.

[0:32:33] Terwijl een simpele rekensom laat zien dat investeren in vrouwengezondheid de samenleving miljarden oplevert.

[0:32:39] En voorzitter, het kabinet heeft grote ambities, de gezondste generatie ooit.

[0:32:43] Maar mijn vraag aan die minister is, wat betekent eigenlijk voor dit kabinet de gezondste generatie ooit?

[0:32:48] En welke meetbare doelen verbindt dit kabinet hier aan?

[0:32:51] En hoe weet dit kabinet dat de maatregelen die nu worden ingezet daadwerkelijk effectief zijn?

[0:32:56] Want als je het mij vraagt, zijn die antwoorden nu eigenlijk onvoldoende te beantwoorden.

[0:33:01] Niet omdat we geen cijfers hebben en niet omdat er helemaal geen beleid is, maar omdat het zich ontbreekt op die relatie tussen die ambities, maatregelen en dat resultaat.

[0:33:09] En voorzitter, als we miljarden uitgeven aan zorg en preventie, moeten we niet alleen weten of geld wordt uitgegeven, maar ook wat het daadwerkelijk oplevert voor de gezondheid van mensen.

[0:33:18] En daarom zou het wat ons betreft goed zijn als we veel systematischer inzicht krijgen in de effecten van preventiemaatregelen.

[0:33:24] En voor economische keuzes hebben we keuzes in kaart.

[0:33:27] En voor de zorg kennen we zorgkeuzes in kaart.

[0:33:30] Maar voor preventie ontbreekt eigenlijk een vergelijkbaar instrument.

[0:33:33] En zo'n instrument zou het kabinet en ons als Tweede Kamer helpen om betere keuzes te maken.

[0:33:39] En uiteindelijk helpt dat ook dus weer mensen.

[0:33:41] Dus hoe kijkt de minister hiernaar en is ze bereid om een kaart te brengen of zo'n zorgkaart, zo'n preventiekeuzes in kaart, of ze daar bereid toe is om dat op te zetten?

[0:33:53] En daarnaast vind ik het opvallend dat de voortgang op preventiedoelen... slechts eens in de twee jaar in beeld wordt gebracht door het RIVM.

[0:33:59] Want als we weten dat we achterlopen onze doelen... en het kabinet ook nog eens veel hogere ambities stelt... die gezondste generatie ooit... waarom zouden we al slechts één keer per twee jaar kijken hoe het ervoor staat?

[0:34:09] Want juist wanneer die doelen onder druk staan... is het belangrijk om jaarlijks inzicht te krijgen in die voortgang... zodat tijdig kan worden bijgestuurd en niet pas als het te laat is.

[0:34:17] Dus hoe kijkt de minister hiernaar... en is hij bereid om jaarlijks te rapporteren over die voortgang?

[0:34:22] En voorzitter, mijn conclusie is daarom dat het probleem breder is dan doelen die niet gehaald worden.

[0:34:26] Het probleem is dat we onvoldoende zicht hebben op de vraag welke maatregelen echt effectief zijn om die doelen alsnog te behalen.

[0:34:34] Want een ongezondere samenleving ontstaat niet vanzelf.

[0:34:37] Daarvoor zijn keuzes nodig, keuzes die eerlijk en rechtvaardig zijn en werken.

[0:34:41] Voor iedereen, niet alleen voor wie dat kan veroorloven.

[0:34:44] Dank u wel.

[0:34:47] Dank u wel.

[0:34:48] En dan kijk ik even naar mijn linkerzijde met het verzoek of mevrouw Vliegendhard even het voorzitterschap over zou willen nemen.

[0:34:58] Voorzitter, ik geef het woord aan mevrouw Seinhaven voor haar bijdrage namens D66.

[0:35:02] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:35:04] En het werd net ook al een aantal keren genoemd, maar die gezondste generatie ooit.

[0:35:09] Daar wil ik mee beginnen, want D66 gelooft dat dat kan.

[0:35:13] Omdat we vinden dat iedereen dezelfde kans verdient op een gezond leven.

[0:35:17] Want wie opgroeit in een buurt met vieze lucht, weinig groen, de verleiding van veeps en sigaretten in de buurt en te weinig ruimte om veilig te spelen of te sporten, die begint niet met dezelfde kansen.

[0:35:28] Die begint met 3-0 achterstand.

[0:35:30] En daar willen we met alle macht iets aan doen.

[0:35:33] Juist daarom zijn de bevindingen uit het jaarverslag van VWS zo belangrijk en eerlijk gezegd ook zorgelijk.

[0:35:39] Want de doelen uit het Nationaal Preventieakkoord en de daarop volgende samenhangende preventiestrategie blijven achter.

[0:35:47] De ontwikkeling naar die rook- en veepvrije generatie voor jongeren tot 25 jaar en voor zwangere vrouwen gaat zelfs de verkeerde kant op.

[0:35:55] Het aantal jongeren dat rookt daalt al een tijdje niet verder en het aantal veepende studenten neemt toe.

[0:36:01] Een zorgwekkende ontwikkeling.

[0:36:06] Mevrouw van der Brenk.

[0:36:09] Van Brenk.

[0:36:11] Dat voorzitterschap gaat nog niet helemaal soepel.

[0:36:14] Ja, voorzitter.

[0:36:15] Ik wilde iets vragen aan D66.

[0:36:19] Want die begint over jonge kinderen en veepen enzovoort.

[0:36:22] Maar we hebben recent gehoord dat het al veel eerder is.

[0:36:28] Dat we zien dat Nederland...

[0:36:31] gewoon heel slecht scoort internationaal.

[0:36:33] We zijn gezakt naar de rang 22.

[0:36:37] Dat we zien dat er babysterfte is, dat er zwaar overgewicht is bij jongeren.

[0:36:44] Hoe kijkt D66 daarnaar dat we dat gaan proberen aan te pakken?

[0:36:50] Mevrouw Seinhaven.

[0:36:52] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:36:54] Ja, volmondige steun natuurlijk.

[0:36:56] Ik denk dat wij allemaal toen wij gisterochtend die berichten lazen dachten van dit kan toch niet waar zijn.

[0:37:01] Ook als je ziet de breedte waarom we weer zo gezakt zijn.

[0:37:05] Dus ik ben dan ook heel blij met de brede steun die we gisteren in de procedurevergadering volgens mij namens alle partijen hebben uitgesproken van laten we nou zorgen...

[0:37:13] Dat we ons ook even heel goed laten informeren door een kinderombudsman, maar ook door Kids Rights Watch.

[0:37:19] Om te kijken van wat gebeurt hier nou eigenlijk.

[0:37:23] Ik heb daar ook een verzoek op de regeling gezet om daar ook een grote plenaire debat met elkaar over te voeren.

[0:37:30] En hoop op jullie brede steun aankomende dinsdag.

[0:37:33] Om dat ook daadwerkelijk op de agenda te krijgen.

[0:37:35] Dus volgens mij vinden we elkaar daar echt helemaal.

[0:37:42] Dan geef ik het woord aan mevrouw Seina voor het vervolg van haar bijdrage.

[0:37:45] Ja, dank u wel.

[0:37:47] Daarnaast wijst de Rekenkamer erop dat mensen in Nederland vergeleken met andere landen relatief kort in goede gezondheid leven.

[0:37:54] Mensen in Nederland leven gemiddeld wel iets langer en dat is mooi.

[0:37:58] Maar van die extra jaren brengen we er juist minder door in goede gezondheid.

[0:38:02] En voorzitter, dit vraagt om actie.

[0:38:04] En we willen niet blijven hangen in doelen die niet gehaald worden, maar vooruit met stevige plannen.

[0:38:09] Beide ministers hebben al mooie stappen gezet.

[0:38:12] Maar als de cijfers stagneren moeten we ook eerlijk zijn.

[0:38:16] Er is meer nodig.

[0:38:17] De toekomst vraagt om politiek die gezondheid echt centraal zit in al haar beleid.

[0:38:23] De gezonde keuze moet niet alleen mogelijk zijn, maar ook makkelijker, eerlijker en bereikbaar voor iedereen.

[0:38:29] Daarom de volgende vragen aan de minister.

[0:38:31] achter minister de voorgenomen plannen waar momenteel aan gewerkt wordt voldoende om de komende jaren wel duidelijke resultaten te zien richting die doelstelling van die gezondste generatie ooit en ik hecht er aan om nog even te zeggen dat gaat de gezondste generatie ooit gaat voor mij om mensen in alle leeftijden dus het gaat niet alleen om de kinderen die nu geboren worden maar juist breed in onze samenleving en dan een tweede vraag ziet de minister mogelijkheden om

[0:38:56] eventueel extra maatregelen in te zetten wanneer dat doel te weinig in beeld komt.

[0:39:00] En ik heb de minister ook goed beluisterd in haar reactie op de bijdrage van de rapporteurs.

[0:39:07] Waarbij ze zegt, ja, we zijn ook aan het kijken wat we eventueel extra zouden kunnen doen.

[0:39:12] Vanuit die gezondheid in alle beleidsterreinen of beleidsdomeinen heb ik net gehoord.

[0:39:16] Dus zou ze daar iets meer toelichting op kunnen geven?

[0:39:20] En dan de V100 en de uitkomsten daarvan, voorzitter.

[0:39:25] Want jongeren hebben ons tijdens de V100 een belangrijke en heldere boodschap meegegeven.

[0:39:30] En die boodschap is wat ons betreft ook heel zorgelijk.

[0:39:33] Jongeren kijken niet altijd even hoopvol naar de toekomst.

[0:39:36] Steeds vaker met zorgen, met stress en angst.

[0:39:41] Over de druk om te presteren, over hun mentale gezondheid, klimaatverandering waarvan zij de gevolgen moeten gaan dragen.

[0:39:48] En voor ons is dat duidelijk een alarmsignaal.

[0:39:50] Mentale gezondheid is geen individueel probleem dat jongeren zelf maar even moeten oplossen.

[0:39:56] Het is ook echt een maatschappelijke en politieke opdracht.

[0:40:00] Beleid dat vandaag gemaakt wordt heeft invloed op hoe het leven van jongeren er straks uit komt te zien.

[0:40:05] En daarom moeten we jongeren, veel meer dan we nu doen, structureel meenemen in die beleidskeuzes.

[0:40:11] Niet als sluitstuk of als vinkje op een lijst van dingen die we moeten doen, maar structureel en vanaf het begin.

[0:40:17] Daartoe volgende vraag aan de minister.

[0:40:20] Hoe kijkt de minister naar het signaal van jongeren, dat steeds vaker en steeds duidelijker naar voren komt, over de zorgen die zij hebben over de toekomst?

[0:40:29] En hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de signalen die naar voren zijn gekomen in de V100 niet alleen gehoord worden, maar ook daadwerkelijk meegenomen worden in beleid?

[0:40:39] En welke verantwoordelijkheid ziet de minister voor zichzelf om jongeren niet alleen gezonder, maar ook hoopvoller naar de toekomst te laten kijken?

[0:40:47] En ik vind het fantastisch dat we nu voor het eerst in zo'n lange tijd weer een minister voor Jeugd hebben.

[0:40:51] Want ik denk dat daar de krachten zitten als we juist over beleidsterreinen heen dat perspectief van de jongeren en kinderen en jongeren centraal kunnen stellen.

[0:41:00] Dus ik hoor graag een reflectie van de minister daarop.

[0:41:03] Dank u wel.

[0:41:06] En als derde voorzitter constateer ik dat er een interruptie is van mevrouw Vliegendhart.

[0:41:13] Ja, want voorzitter, ik zou graag aan mevrouw Seinhaven willen vragen... dezelfde vraag die ik ook aan de minister vroeg.

[0:41:18] Wat betekent voor mevrouw Seinhaven de gezondste generatie ooit?

[0:41:21] Wanneer is dat doel bereikt?

[0:41:24] En is mevrouw Seinhaven het ook met mij eens... dat op dit moment, wij deden datzelfde doel... wij zouden ook heel graag willen werken aan die preventie... maar dat het eigenlijk op dit moment heel erg onduidelijk is... welke maatregelen, wat zijn nou de effectiefste maatregelen... wat zijn eigenlijk de opties die een kaart brengen?

[0:41:39] Is zij met mij eens dat zo'n keuzekaart, zo'n zorgkaart...

[0:41:42] ...inzicht zou geven om het effectieve beleid te kunnen voeren.

[0:41:47] Ja, dank u wel voor deze vraag, derde voorzitter.

[0:41:52] Even kijken.

[0:41:54] Kijk, die gezondste generatie ooit, ik gaf het net al even aan, dat gaat voor mij echt breed.

[0:41:57] Dus niet alleen de generatie die nu geboren wordt.

[0:42:02] En ik denk dat dat voor mij heel erg samenhangt met... ...slagen we er nou echt in om die beweging van zorg naar gezondheid te maken met elkaar?

[0:42:10] En dat roept onmiddellijk ook de vraag op, hoe doe je dat dan het snelst en het meest effectief?

[0:42:18] Zo'n initiatief of zo'n voorstel als een suikertax, ik geloof daar heel erg in.

[0:42:22] Ik geloof dat we zo kunnen zorgen dat die gezonde keuze ook de makkelijke keuze wordt en dat we op die manier hele grote stappen kunnen zetten met elkaar.

[0:42:33] Dat leidt tot een vervolgvraag.

[0:42:36] Ja, voorzitter.

[0:42:36] En we hoorden nu dat verslag.

[0:42:38] We hebben het met z'n allen over het verantwoordingonderzoek.

[0:42:40] Dat juist die meetbare doelen missen.

[0:42:43] Ik hoor ook bij mevrouw Seinhaven.

[0:42:45] Ik ga hier echt niet om meetbare doelen vragen.

[0:42:48] Maar ook op mevrouw Seinhaven hoor ik natuurlijk heel duidelijk zeggen.

[0:42:51] Als we een stap naar voren hebben gemaakt.

[0:42:53] Die keuze naar voren.

[0:42:54] En ik geloof in die suikertakst.

[0:42:57] Daar vindt D60 in pro een medestander.

[0:43:00] Maar is dat voldoende?

[0:43:02] En nogmaals dus de vraag, hoe kijkt mevrouw Seinhaven dus naar hoe gaan we veel breder?

[0:43:07] Kunnen we niet breder in kaart brengen vooraf?

[0:43:08] Al welke opties aan maatregelen zijn er om aan die drie doelen?

[0:43:12] Ik zeg even vepen, roken, obesitas bijvoorbeeld te werken.

[0:43:17] En helpt dat dan niet om met elkaar nu al te kijken wat is het effectiefste?

[0:43:21] Of moeten we meer dingen tegelijkertijd doen?

[0:43:22] Hoe kijkt mevrouw Seinhaven ernaar?

[0:43:27] Dank u wel voorzitter.

[0:43:30] Kijk ik denk het begint inderdaad met ook gewoon meetbare doelen hebben.

[0:43:33] Dus het zijn denk ik twee vragen naast elkaar.

[0:43:37] Want je wil weten waar stuur ik nou eigenlijk op en dan brengt dat ons ook bij de vraag van zijn we dan ook aan die knop aan het draaien die het grootste effect sorteren.

[0:43:45] Als het gaat om die meetbare doelen, ben ik heel blij met ook de...

[0:43:49] Volgens mij hebben we het daar gisteren ook nog in een twee minuten de boot over gehad.

[0:43:52] Hoe zorgen we nou dat we die doelstillingen zoals we die in het ISA en het ASWA hebben, dat we dat ook goed in kaart kunnen brengen.

[0:43:59] Ik geloof dat we daarmee al een heel deel van deze oplossing te pakken hebben.

[0:44:04] En als het dan gaat over de meest effectieve knoppen om aan te draaien.

[0:44:07] Wij denken natuurlijk dat we die voor een deel al te pakken hebben in het coalitieakkoord.

[0:44:11] Maar ik zie juist...

[0:44:13] Ook de kansen in dit kabinet is dat we samen kunnen kijken van wat denken we met elkaar dat nou de meest effectieve knoppen zijn.

[0:44:20] En als er knoppen veel effectiever blijken te zijn, dan kunnen we het daar dan zeker over hebben met elkaar.

[0:44:29] Dan heeft u ook nog een interruptie voor mevrouw Van Metelen van het PVV.

[0:44:34] Ja, dank u voorzitter.

[0:44:35] Eerste, tweede, derde voorzitter.

[0:44:36] Ik weet het allemaal niet meer, maar dank u voorzitter.

[0:44:39] Ja, ik wil daar even op verder uit de raad over de suikertaks.

[0:44:42] Want we hebben daar natuurlijk een verschillend beeld over.

[0:44:44] Want ik wil dan wel graag vragen aan D66.

[0:44:50] Als er dan inderdaad meetbare doelen opkomen...

[0:44:53] En dat is in andere landen namelijk al gedaan.

[0:44:55] Waaruit bleek dat het dus niet het effect sorteert als wat het dus beoogd is.

[0:45:02] Maar dat het dus inderdaad alleen maar een belasting is die wordt geïnd.

[0:45:06] Is D66 ook bereid om er van af te zien?

[0:45:11] Mevrouw Sijnaven.

[0:45:12] Dank u wel, voorzitter.

[0:45:13] Wat we in andere landen zien is dat het juist ook heel effectief is.

[0:45:17] Want we zien dat juist door zo'n suikertaks te heffen... dat producenten veel minder suiker gebruiken in hun producten.

[0:45:25] Dat we zien dat de gezondheid daardoor vooruitgaat.

[0:45:28] Dus ik zie geen enkele reden op dit moment om daaraan te twijfelen.

[0:45:33] Dat leidt tot een vervolgvraag van mevrouw Van Metenen.

[0:45:36] Dank u voorzitter.

[0:45:37] Ja, zeker.

[0:45:37] Want dat is dus niet waar wat u zegt.

[0:45:40] Het eerste land dat er ooit mee is begonnen, dat was Zuid-Afrika.

[0:45:44] En die hebben dus uiteindelijk geen gezondheidswind geboekt.

[0:45:48] Wel dat er hier inderdaad minder suiker in frisdranken terecht is gekomen.

[0:45:53] Dat klopt, maar het wordt elders gewoon toch gebruikt.

[0:45:56] Geen gezondheidswinst.

[0:45:57] Wel heel veel belastinginkomsten.

[0:46:00] Waarbij het nu zo is dat ze er eigenlijk van af willen.

[0:46:03] Maar niet meer kunnen omdat het op de begroting staat.

[0:46:05] Dus ik vraag nogmaals aan D66.

[0:46:07] Als blijkt dat het toch niet zo is.

[0:46:09] Dat als je het gaat meten en het is niet zo.

[0:46:11] Bent u dan bereid om van die belasting af te zien?

[0:46:16] Ik zie geen enkele reden om te twijfelen aan de inzet dat deze interventie gaat leiden tot meer gezondheid.

[0:46:26] Dus nee.

[0:46:30] Volgens mij is het voorzitterschap dan weer terug bij mevrouw Seinhaver van D66.

[0:46:35] Dank u wel.

[0:46:36] En ik vermoed dat het ook een tijdje hier blijft.

[0:46:40] Dat brengt ons bij de bijdrage van mevrouw Wendel namens de VVD.

[0:46:45] Oh, sorry, dit gaat niet goed.

[0:46:46] Dat brengt ons bij de bijdrage van mevrouw Van Metelen namens de PVV.

[0:46:52] Dank u, voorzitter.

[0:46:54] Voorzitter, vandaag bespreken wij het jaarverslag van VWS.

[0:46:58] En als je dit jaarverslag leest, zie je vooral één patroon.

[0:47:01] Het kabinet presenteert overal voortgang, maar die voortgang bestaat opvallend vaak uit akkoorden, agendas, pilots, monitors, programma's, overlegtafels en regionale samenwerkingsstructuren.

[0:47:14] Ondertussen blijven de echte problemen toch bestaan.

[0:47:17] Wachtlijsten, personeelstekorten, versnippering, bureaucratie en onvoldoende grip op kwaliteit en veiligheid.

[0:47:24] En daarom wil mijn fractie vandaag eigenlijk vooral één vraag stellen, centraal stellen.

[0:47:28] En dat is, komt het geld terecht bij mensen die het echt nodig hebben of blijft het hangen ergens in het stelsel?

[0:47:34] Voorzitter, ik begin bij de jeugdzorg.

[0:47:36] Het kabinet trekt tot en met 2027 cumulatief circa 3,7 miljard euro uit extra voor gemeenten naar aanleiding van de hervormingsagenda jeugd.

[0:47:46] Ook trad de wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg deels in werking per 1 januari 2026.

[0:47:53] Maar de kern blijft wel hetzelfde.

[0:47:55] Meer geld naar het bestaande stelsel, terwijl juist dat stelsel keer op keer tekort schiet.

[0:48:00] En we hebben het hier al heel vaak over gehad, gisteravond nog.

[0:48:03] Lokale teams moeten meer zelf gaan doen.

[0:48:06] Er komt weer een productstructuur.

[0:48:09] Er wordt gewerkt aan vereenvoudiging, samenwerking en toekomstscenario's.

[0:48:13] En ik zal niet zeggen dat alles slecht is.

[0:48:16] Maar voorzitter, welk kind in een onveilige situatie wordt vandaag gered door het kabinet?

[0:48:22] Doordat de kabinet de administratie van de jeugdhulp gewoon weer opnieuw in vaste hokjes indeelt.

[0:48:28] En dat is eigenlijk wat ik elke keer vraag.

[0:48:30] Wat schieten we ermee op?

[0:48:32] Dus ik vraag de minister hoeveel van die extra miljarden gaat daadwerkelijk naar directe bescherming van die kinderen?

[0:48:38] Hoeveel gaat naar toezicht, snelle interventie en acute veiligheid?

[0:48:43] En hoeveel verdwijnt er in overleg, implementatie, monitoring en bestuurlijke drukte?

[0:48:49] Voorzitter, de PVV heeft genoeg van stelseloverleg en procesvernieuwing.

[0:48:54] We willen graag zien dat middelen te goede komen aan directe bescherming van kinderen, aan onafhankelijk toezicht, aan extra capaciteit voor acute bescherming bij mishandeling, verwaarlozing of ernstige onveiligheid.

[0:49:06] Want een kind dat nu gevaar loopt heeft niets aan de zoveelste hervormingsagenda.

[0:49:11] Dat kind heeft bescherming nodig.

[0:49:13] Kan de minister aangeven welk deel van de middelen voor de hervormingsagendas, programma's, pilots en stelseloverleggen daadwerkelijk terechtkomt bij de onafhankelijke controle en directe acute bescherming van kinderen?

[0:49:27] En is hij bereid geld weg te halen, eventueel bij overleg en bureaucratie, om de capaciteit voor onmiddellijke bescherming bij ernstige onveiligheid uit te breiden?

[0:49:37] Voorzitter, dan de GGZ en de Suicidepreventie, het jaarverslag en het onderliggende dossier laten zien dat de mentale gezondheid onder druk staat.

[0:49:45] Dat mensen vastlopen in wachttijden en dat het stelsel versnipperd is.

[0:49:49] Er is zelfs sprake van de conclusie dat het huidig stelsel van psychische problematiek niet houdbaar is.

[0:49:55] Tegelijkertijd zien we weer brede preventieprogramma's, campagnes, praatlijnen, agendas en bewustwordingstrajecten.

[0:50:02] Maar iemand die suicidaal is, die heeft geen campagne nodig.

[0:50:06] Die heeft hulp nodig.

[0:50:07] En wel nu.

[0:50:09] Wat de PVV betreft moet geld daarom vooral naar concrete hulp, naar gemeentelijke suicidepreventie, naar wachttijdondersteuning, naar laagdrempelige hulp voor jongeren met ernstige mentale klachten en naar de aanpak van verwart of onbegrepen gedrag wanneer veiligheid en zorg concreet samenkomen.

[0:50:26] Niet naar nog meer communicatie, niet naar nog meer bewustwording of meer campagnes, maar naar hulp, echt wezenlijke hulp.

[0:50:33] Daarom vraag ik de minister.

[0:50:35] Hoeveel mensen staan op dit moment op een GGZ-wachtlijst terwijl ze ernstige psychische klachten hebben?

[0:50:41] En hoe voorkomt de minister dat mensen tijdens het wachten verder afglijden?

[0:50:45] En waarom kies het kabinet niet veel scherper voor directe hulp, wachttijdondersteuning en suicidepreventie?

[0:50:52] Voorzitter, ik ben blij met de afgelopen week aangenomen motie over het kijken naar de plaatsing en de passende zorg.

[0:51:00] Dus ik kijk uit naar hoe de minister...

[0:51:03] Ja, uitwerking geeft aan die motie.

[0:51:08] Voorzitter, de PVV is voor gezondheid, maar tegen de overheid die voorlichting gebruikt om gedrag, aanbod en leefomgeving te sturen.

[0:51:15] In het jaarverslag staat dat het verkoopaandeel van schijf van vijf producten in supermarkten wordt gemonitord.

[0:51:21] Als voorbereiding op afspraken met supermarkten.

[0:51:24] En dan gaat het allang niet meer alleen over informeerden.

[0:51:27] Dat blijkt ook uit de recent ontvangen subsidiebeschikkingen.

[0:51:31] Het voedingscentrum wordt met miljoenen euro's belastinggeld gefinanceerd, voert activiteiten uit binnen beleidskades en goedgekeurde werkplannen van de regering en moet consumenten op alle mogelijke manieren stimuleren volgens de schrijver 5 te eten.

[0:51:44] De overheid geeft dit ene voedingsmodel, daarmee een kunstmatige voorkeurspositie en presenteert de afzender vervolgens als onafhankelijk en neutraal.

[0:51:55] Bovendien wordt voedingsadvies vermengd met duurzaamheid, gedragsbeïnvloeding en de gewenste inrichting van het voedselaanbod.

[0:52:02] Voor de PVV hoort uitsluitend de gezondheid van mensen de basis te zijn, geen klimaatpolitiek of overheidssturing.

[0:52:09] Geen politieke boodschap vermomt als vrijblijvend voedingsadvies.

[0:52:14] En durft de minister dan in ieder geval toe te geven dat het vrijblijvende genoemde advies helemaal niet zo vrijblijvend is en er een arsenaal aan instrumenten van beïnvloeding wordt ingekocht via het departement.

[0:52:28] Sport en bewegen.

[0:52:29] Meer dan 400 organisaties zijn aangesloten bij de Bewegen Alliantie.

[0:52:33] Dat klinkt indrukwekkend, maar een groot netwerk is nog geen sterk sportbeleid.

[0:52:37] Uiteindelijk moet het gaan om betaalbare contributies, goede accommodaties, voldoende trainers en verenigingen die niet bezwijken onder regels, energiekosten en financiële onzekerheid.

[0:52:48] Sportbeleid moet niet worden afgemeten aan het aantal aangesloten organisaties, overlegtafels of beleidsprogramma's.

[0:52:56] De kernvraag is of verenigingen overeind blijven, accommodaties betaalbaar zijn en Nederlanders daadwerkelijk kunnen sporten.

[0:53:03] Gaat de minister daarop sturen?

[0:53:05] Dat zou een goed initiatief zijn.

[0:53:07] Gaat ze dat ook echt doen?

[0:53:10] Zoals de minister heeft kunnen zien, heeft de PVV samen met de ChristenUnie, SGP, SP, 50PLUS en PRO schriftelijke vragen gesteld over de kraamzorg.

[0:53:21] Naar aanleiding van een gesprek en een artikel.

[0:53:24] Maar voorzitter, de PVV krijgt via allerlei belangenhebbenden toch wel zorgelijke signalen binnen.

[0:53:30] Ik ben er echt meerdere keren over gemaild en ik maak me daar echt wel zorgen over dat er misschien wordt overwogen de kraamzorg uit het basispakket te halen.

[0:53:41] En in eerdere debatten werd al pijnlijk duidelijk dat de kraamzorg in de praktijk lang niet altijd gegarandeerd kan worden, terwijl vrouwen daarvan uit het basispakket wel op moeten kunnen rekenen.

[0:53:51] En de PVV vreest dat de minister het personeelstekort dan niet oplost door kraamverzorgenden te behouden, op te leiden en aan te trekken.

[0:53:59] Maar misschien wel om het recht op die kraamverzorg dan af te schaffen.

[0:54:02] Dus ja, ik vraag me echt af, klopt dit?

[0:54:05] Want dan kunnen vrouwen er niet mee op rekenen en kan niemand de overheid nog aanspreken op een tekortprobleem opgelost.

[0:54:13] Maar dat lijkt mij niet de manier.

[0:54:15] Dit is voor de PVV onaanvaardbaar.

[0:54:18] Kraamzorg is geen luxe, maar noodzakelijke zorg voor moeder en kind.

[0:54:22] Kan de minister klip en klaar hier nu garanderen dat dit nooit gebeurt?

[0:54:26] Graag een duidelijk antwoord van de minister.

[0:54:28] En ik heb eventueel ook een motie klaar om de kraamzorg blijvend te verankeren in de basiszorg.

[0:54:34] Voorzitter, ook bij de Europese gezondheidsdossier zien wij reden tot zorg.

[0:54:38] De European Health Data Specialist.

[0:54:41] vervelend wordt, een nieuw ZBO, de Health Data Access Body, medische gegevens op het oud-mechanisme, dat raakt aan privacy, nationale zeggenschap en medische vrijheid.

[0:54:52] Kan de minister garanderen dat medische data van Nederlanders niet via Europese constructies buiten hun daadwerkelijke controle komen en blijft Nederland zelf baas over de inrichting van ons zorgstelsel?

[0:55:06] Voorzitter, over 2025 gaf het ministerie vele miljarden uit.

[0:55:10] Dan moet de Kamer meer krijgen dan een opzomming van akkoorden, agenda's, pilots, monitors, programma's en overlegtafels.

[0:55:18] We moeten kunnen vaststellen wat al dat geld voor Nederlanders heeft opgeleverd.

[0:55:22] De Algemene Rekenkamer schetst een dubbelbeeld.

[0:55:26] VWS heeft hardnekkige problemen in het subsidie- en inkoopbeheer.

[0:55:30] Dat verdient erkenning, maar het financieel beheer is nog steeds niet op orde.

[0:55:40] Verantwoordelijkheden zijn niet altijd scherp belegd.

[0:55:42] Complexe financiële dossiers worden onvoldoende beheerst en maatregelen tegen fraude en integriteitsschendingen zijn nog niet stevig genoeg verankerd.

[0:55:51] Hoe borgt de minister dat de verbeteringen structureel zijn?

[0:55:55] Wie is persoonlijk verantwoordelijk als het financieel beheer opnieuw verslechterd?

[0:55:59] En wanneer kan de Kamer vaststellen dat deze laatste onvoorkomenheid werkelijk is opgelost?

[0:56:05] De belangrijkste conclusie van de Rekenkamer gaat echter niet alleen over de vraag of geld volgens de regels wordt uitgegeven.

[0:56:11] Het gaat vooral over de vraag of het werkt.

[0:56:14] Heeft het effect?

[0:56:15] En dat, voorzitter, is essentieel.

[0:56:19] Ja, dat zien we duidelijks bij de zorgakkoorden.

[0:56:23] Even een tussenstapje.

[0:56:24] Ik spreek ook namens mijn collega Meijer, dus die zal een onderdeel normaal gesproken eigenlijk doen.

[0:56:33] Ik spreek ook namens haar.

[0:56:35] Met het ISA en het ASWA en het hoofdlijnakkoord ouderenzorg moet de zorg toegankelijk worden gehouden, personeelstekorten teruggedrongen worden, administratieve lasten verminderd worden en de stijging van de uitgaven afgeremd.

[0:56:47] Voor het ISA was oorspronkelijk 2,8 miljard euro aan transformatiemiddelen beschikbaar.

[0:56:53] Van de 445 ISA-acties waren eind 2025 volgens VWS 287 afgrond en 146 in uitvoering.

[0:57:02] Dat klinkt indrukwekkend, maar een afgeronde actie is nog geen betere toegankelijke zorg.

[0:57:09] Een overlegstructuur is nog geen kortere wachtlijst.

[0:57:12] En een toegekende subsidie is nog geen verpleegkundige aan het bed.

[0:57:17] De Rekenkamer stelt vast dat de minister wel weet welke activiteiten zijn uitgevoed, maar niet of alle maatregelen samen voldoende bijdragen aan goede toegankelijke en betaalbare zorg.

[0:57:27] Er is geen duidelijke trend en geen aantoonbaar kausaal verband.

[0:57:35] Dan kan de minister niet volstaan met de mededeling dat honderden acties zijn afgevinkt.

[0:57:42] Wat heeft een patiënt aan 287 afgeronde acties wanneer hij nog steeds te lang wacht?

[0:57:48] Wat heeft de zorgmedewerker aan wanneer de administratiedruk niet merkbaar daalt?

[0:57:53] En wat heeft de belastingbetaler aan miljarden aan transformatiemiddelen wanneer niet aantomen is welke maatregel welk resultaat oplevert?

[0:58:02] En ik heb zojuist gehoord van de minister in de beantwoording op de rapporteurs dat zij wel al van zin is om het een en ander te doen.

[0:58:10] Dus ik heb het gehoord wat ik zei.

[0:58:13] Dat wil ik wel even zeggen.

[0:58:15] De PVV wil geen nieuwe stapel voortgangsrapportages.

[0:58:18] We willen een beperkt aantal harde doelen, een directe koppeling tussen geld en resultaat en openheid over afwijkingen.

[0:58:24] Dat klinkt als een punt.

[0:58:25] Dat leidt tot een vraag van mevrouw Wendel.

[0:58:28] Ja voorzitter, ik ben wel nieuwsgierig.

[0:58:31] De partij van mevrouw Van Metelen heeft natuurlijk eigenlijk het grootste deel van vorig jaar ook op VWS gezeten.

[0:58:38] Toch hoor ik nu in het PV toch wel heel veel negativiteit eerlijk gezegd.

[0:58:41] Dus ik ben wel benieuwd.

[0:58:43] Kan mevrouw Van Metelen misschien ook wel positieve punten noemen?

[0:58:45] Want ik kan me voorstellen dat zij toch ook trots is op haar partij die op VWS ongetwijfeld iets gedaan zal hebben.

[0:58:51] Dacht ik maar zo.

[0:58:52] Mevrouw Van Metelen.

[0:58:53] Nou zeker voorzitter.

[0:58:54] Dat is zeker het geval.

[0:58:56] En ik was ook nog niet klaar.

[0:58:58] Want ik kwam ook nog om te zeggen dat er ook positieve dingen waren.

[0:59:00] Maar dat kan ik ook eventueel nog overslaan.

[0:59:02] Maar dat is zeker zo.

[0:59:03] Ik ben zeker trots op onze minister die dit allemaal in gang heeft gezet.

[0:59:07] Waardoor deze minister nu het zo'n stukje makkelijker heeft.

[0:59:11] Desondanks zitten er gewoon nog lacunes in.

[0:59:15] Zitten er hiaten in.

[0:59:16] Het betekent natuurlijk niet dat als iets beter gaat dat we alles hebben opgelost.

[0:59:21] Maar zeker ben ik blij met onze minister die we hebben gehad.

[0:59:27] Dat leidt tot een vervolgvraag van mevrouw Wendel.

[0:59:30] Dit antwoord is heel hoog over, maar mevrouw Van Meter heeft toch hier best wel een lang en uitgebreid verhaal over wat wat mij betreft niet per se complimenten aan onze ministers zijn.

[0:59:41] Dus ik ben wel benieuwd, kan mevrouw Van Meter dan concreet aangeven?

[0:59:43] Waar is je dan trots op?

[0:59:46] Mevrouw Van Meter.

[0:59:50] Nou, kijk, weet u voorzitter, waar we concreet trots op zijn, eigenlijk heeft het nog niet eens iets te maken met trots, maar wat vooral is, je ziet dus inderdaad dat het heel veel beter gaat met de...

[1:00:03] het financieel beheer.

[1:00:06] Ik moest even zoeken naar het woord.

[1:00:07] En dat is goed, alleen dat ontslaat je niet van dat er nog altijd een heleboel dingen openstaan.

[1:00:14] En het feit dat er vinkjes worden gezet en dat bepaalde dingen opgelost worden, acties die open stonden, dat is prima.

[1:00:23] Maar het betekent niet dat automatisch aan het bed of voor die medewerker wachtlijsten of wat dan ook beter zijn opgelost.

[1:00:31] En dat is eigenlijk mijn verhaal.

[1:00:35] U vervolgt uw betoog.

[1:00:41] Voorzitter, ik ben het een beetje kwijt, maar ik zal het stukje dat ik de aardige woorden... Die ga ik overslaan.

[1:00:49] Ik ga verder.

[1:00:52] Voorzitter, diezelfde eis van GRIP geldt ook voor Pallas.

[1:00:57] En er is gisteren natuurlijk ook een debat over geweest...

[1:01:00] Maar toch nog een paar dingen.

[1:01:02] De nieuwe reactor is natuurlijk van groot belang voor de productie van medische isotopen.

[1:01:05] En daarmee voor de behandeling van patiënten, onder andere bij kanker.

[1:01:09] Juist daarom mogen er geen gaten in de controle zitten.

[1:01:11] Met het project is circa 2,5 miljard euro gemoeid.

[1:01:15] De Kamer heeft Pallas begin 2025 aangewezen als groot project en ontvangt vanaf 2026 halfjaarlijkse voortgangsrapportages.

[1:01:24] Er zijn verbeteringen doorgevoerd.

[1:01:26] De rollen van financier, aandeelhouder en beleidsmaker zijn duidelijker gescheiden.

[1:01:31] De auditdiensterij controleert de financiële informatie en kijkt ook naar programmabeheersing, risicomanagement en informatievoorziening.

[1:01:38] Toch ontbreekt volgens de Rekenkamer nog een voldoende zelfstandige interne controlefunctie.

[1:01:44] De minister moet onafhankelijk kunnen vaststellen of de planning haalbaar is, kostenramingen realistisch zijn, risico's volledig worden gemeld en informatie van NRG Pallas betrouwbaar is.

[1:01:56] En bij een project van deze omvang mag de slager gewoon niet zijn eigen vlees keuren.

[1:02:01] Dus waarom is die onafhankelijke controelfunctie er nog niet?

[1:02:05] Wanneer is zij volledig operationeel en aan wie rapporteert zij?

[1:02:10] En kan zij rechtstreeks escaleren naar de ambtelijke en politieke leiding?

[1:02:15] En krijgt de Kamer in de halfjaarlijkse rapportages ook haar bevindingen te zien, inclusief eventuele verschillen van inzicht met NRG Pallas?

[1:02:24] En voorzitter, ik denk dat ik het hierbij laat, want er zijn een aantal onderdelen die gisteren ook al zijn behandeld in het debat van gisteren.

[1:02:38] Excuus.

[1:02:39] Geen probleem, dank u wel.

[1:02:40] Dat brengt ons bij mevrouw Wendel voor haar bijdrage in de eerste termijn namens de VVD.

[1:02:48] Dank voorzitter.

[1:02:49] Vandaag debatteren we over het jaarverslag van het ministerie van VWS.

[1:02:53] Een mooi moment om terug te blikken op 2025 en om verbeterpunten te formuleren voor komende jaren.

[1:02:58] Vandaag wil ik stilstaan bij drie onderwerpen.

[1:03:01] Bij de zorgkosten die maar blijven stijgen, bij innovatie in de zorg en bij zorgfraude.

[1:03:07] Voorzitter, de zorgkosten zijn afgelopen jaar weer met 5,6 miljard euro gestegen.

[1:03:12] Die voortdurende stijging is onhoudbaar geworden.

[1:03:15] En dat terwijl de dubbele vergrijzing na 2030 pas haar piek zal bereiken.

[1:03:19] De VVD wil de komende jaren dan ook scherpere keuzes maken.

[1:03:22] Om ervoor te zorgen dat de nominale premie en de belastingen voor zorg niet nog verder exploderen.

[1:03:27] En om ervoor te zorgen dat we er kunnen zijn voor de mensen die het het hardste nodig hebben.

[1:03:31] Wat ons betreft moet de Kamer zich uitspreken over wat we wel en niet noodzakelijk vinden.

[1:03:35] Want voor de VVD is ongelimiteerd belastinggeld uitgeven aan de VVD... Aan de VV... Aan de VWS-begroting geen optie.

[1:03:49] En tegelijkertijd hebben we in de toekomst zo'n groot personeelstekort dat geld niet eens ons grootste probleem is.

[1:03:55] En wij hopen daar vanaf 2026 dan ook stappen in te zetten.

[1:03:59] Dan innovatie.

[1:04:00] In 2025 is een plan van aanpak van de regering.

[1:04:03] We hebben een interruptie van mevrouw Van Brink.

[1:04:08] Ja, voorzitter, voordat de VVD de kast gaat spreken van de VVD, dacht ik moet toch maar even ingrijpen.

[1:04:15] Nee, het klinkt heel heftig van de kosten exploderen, het is verschrikkelijk.

[1:04:24] Maar is de VVD bereid, ik zal daar straks in mijn bijdrage op ingaan...

[1:04:30] om eens kritisch te kijken wat nou de werkelijke kosten zijn... van al die mensen die werken aan het bed.

[1:04:38] Of ja, in de zorg dus.

[1:04:40] In verhouding met al die mensen die verdienen aan de zorg.

[1:04:45] Als we daar nou eens wat kritischer naar kijken... want dan kunnen we het geld van de ene pot verschuiven naar de andere.

[1:04:52] Mevrouw Wendel.

[1:04:53] Ja, voorzitter.

[1:04:54] Zeker ben ik bereid om met mevrouw Van Brenk daarnaar te kijken.

[1:04:57] Ik denk dat we dat ook al doen.

[1:04:59] Maar waar mevrouw Van Brenk ideeën heeft, sta ik daar meer dan voor open.

[1:05:02] Want volgens mij moeten we alle stappen die we kunnen zetten om de zorg te verbeteren.

[1:05:07] Om ervoor te zorgen dat we kwalitatief goede zorg kunnen bieden.

[1:05:10] Daadwerkelijk aan de mensen.

[1:05:12] Volgens mij moeten we dat aangrijpen.

[1:05:16] U vervolgt uw betalen.

[1:05:19] Innovatie.

[1:05:20] In 2025 is een plan van aanpak van de regiegroep aanpak regeldruk gelanceerd.

[1:05:25] Doelstelling is om de administratietijd tot 2030 te halveren tot maximaal 20% van de werktijd van een zorgverlener.

[1:05:34] AI is een van de dingen die verlichting moet bieden.

[1:05:36] In 2025 zijn al een aantal AI-toepassingen in de zorg zichtbaar, zoals spraakgestuurd rapporteren en capaciteitsplanning.

[1:05:43] Tegelijkertijd laat 2025 ook zien dat AI-geletterdheid bij verschillende organisaties sterk kan verschillen.

[1:05:49] Data beschikbaarheid en interoperabiliteit blijven beperkend en er is behoefte aan betere validatie en heldere governance om vertrouwen en veiligheid te borgen.

[1:05:58] De VVD is blij dat er een beweging is ingezet, maar wil in 2026 verdere stappen zien.

[1:06:03] Zo moet een opt-out als onderdeel van de implementatie van de EHDS en interoperabiliteit in 2026 echt geregeld zijn.

[1:06:11] Kan de minister toezeggen dit in 2026 dan eindelijk te realiseren?

[1:06:15] Waarbij ik er uiteraard bewust van ben dat deze minister nog niet zo heel lang zit.

[1:06:19] Dus de eindelijk is niet per se een persoonlijke aanval, zeg ik maar via de voorzitter.

[1:06:24] Tot slot voorzitter, zorgfraude.

[1:06:26] De VVD vraagt keer op keer aandacht voor zorgfraude.

[1:06:29] In het verleden heeft dat tot te weinig actie geleid en wat de VVD betreft is er in 2025 dan ook veel te veel zorggeld verdwenen in de zakken van criminelen.

[1:06:38] De minister heeft recent een plan van aanpak zorgfraude gelanceerd.

[1:06:41] De VVD wil in 2026 daar ook concrete resultaten van zien.

[1:06:45] In 2025 is de wet bevorderen samenwerking en rechtmatige zorginwerking getreden.

[1:06:50] Deze wet lost belangrijke knelpunten in een gegevensuitwisseling op, waardoor ketenpartners zorgfraude beter kunnen aanpakken.

[1:06:56] Een belangrijke stap.

[1:06:57] En ook recent is er weer een belangrijke wet aangenomen.

[1:07:00] Maar we zijn er nog niet.

[1:07:01] De VVD wil gegevensuitwisseling blijven verbeteren totdat dit geen onnodig obstakel meer vormt.

[1:07:07] Minder enthousiast is de VVD dat de wet integere bedrijfsvoering, zorg- en jeugdhulpaanbieders er nog steeds niet is.

[1:07:13] Ik wil de minister vragen of ik die deze zomer dan toch eindelijk echt mag verwachten.

[1:07:18] En wat is de stand van zaken van de Taskforce Integriteitszorgsector en de Taskforce Zorgfraude bij de politie?

[1:07:24] Wanneer zullen de investeringen in de aanpak van zorgfraude naar verwachting dan ook echt rendement opleveren?

[1:07:29] Voorzitter, dan toch nog een actualiteit die echt niet kan wachten.

[1:07:33] Want gisteren kwam een vandaag naar buiten met het nieuws dat het gespecialiseerde team binnen de IGJ om zorgfraude aan te pakken opgedoekt wordt.

[1:07:40] Dit gaat over het team integere bedrijfsvoering en zorgverwaarlozing.

[1:07:44] Uit het beeld dat een vandaag schetst blijkt dat de reguliere teams nog niet in staat zijn om zorgfraude effectief te herkennen en te bestrijden.

[1:07:51] De IGJ heeft namelijk een hele andere manier van kijken.

[1:07:54] Die is niet ingericht om zorgfraude aan te pakken, maar is gericht op leren, verbeteren en gezond vertrouwen.

[1:08:00] En voorzitter, dat begrijp en steun ik ook als het gaat om zorg.

[1:08:03] Maar als het gaat om criminelen die actief het zorgdomein ingaan om geld wit te wassen, zorggeld in hun zakken te steken en cliënten uit te buiten, dan steun ik dat niet.

[1:08:12] Voor die groep hebben we een specialistisch team nodig gericht op fraude en criminaliteitsbestrijding.

[1:08:17] De VVD is dan ook stom verbaasd door dit besluit van de IGE.

[1:08:20] Juist ook omdat de minister begin deze maand aankondigde meer multidisciplinaire teams te willen om zorgfraude aan te pakken.

[1:08:27] Hierover dus een aantal vragen aan de minister.

[1:08:29] Waarom is dit besluit genomen?

[1:08:31] En hoe strookt dit besluit met het feit dat het IBZ juist werd opgericht na een kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer uit 2022?

[1:08:38] Uit dat rapport bleek namelijk dat de aanpak van zorgfraude in de praktijk nauwelijks werkte.

[1:08:43] De IGJ gaf positieve rapporten terwijl over diezelfde instellingen ernstige fraudesignalen binnenkwamen.

[1:08:49] En voorzitter, het beeld dat eenvandag geschetst heb ik zelf ook in de praktijk gezien.

[1:08:54] Ketenpartners hadden sterke signalen en dan kwam de IGJ met een aangekondigde controle en dan bleek alles piekfijn in orde.

[1:09:02] De eigenaren van dat malafide zorgbedrijf kregen dan ruim voldoende tijd om de boel even in orde te maken voordat de IGE langskwam.

[1:09:08] Ketenpartners wachten dan hoopvol af en kregen uiteindelijk een positief rapport op het bureau.

[1:09:14] Terwijl we gewoon wisten dat het niet in de haak was.

[1:09:16] Voorzitter, ik wil echt een reflectie van de minister op dit punt.

[1:09:19] Hoe strookt dit nieuws met de aanpak van zorgfraude die we juist enorm willen verstevigen?

[1:09:24] Voorzitter, ik sluit af.

[1:09:25] De Algemene Rekenkamer wijst ons er ook dit jaar in haar rapport weer op dat te weinig aandacht voor zorgfraude een groot risico is.

[1:09:32] En de VVD zal het kabinet dan ook blijven controleren op dit punt.

[1:09:36] Dank u wel.

[1:09:36] Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Brenk namens 50PLUS.

[1:09:41] Dank voorzitter.

[1:09:43] Zorg maakt mensen gezonder, houdt hen zelfstandig en vergroot de kwaliteit van leven.

[1:09:48] Ze maakt het mogelijk om te blijven werken, te zorgen voor anderen en mee te doen in het dagelijks leven.

[1:09:54] Goede en tijdige zorg voorkomt vaak zwaardere en duurdere zorg later.

[1:09:59] Zorg levert meer dan gezondheidswinst alleen.

[1:10:02] Ze ontlast mantelzorgers, voorkomt isolement, versterkt vertrouwen en sociale samenhang.

[1:10:08] Moeten we dan niet alleen kijken naar wat het kost, maar juist ook wat het oplevert?

[1:10:14] En voorzitter, mijn hart huilt als het denkt aan de plannen van dit kabinet.

[1:10:19] door de huishoudelijke zorg weg te bezuinigen.

[1:10:22] Juist diegene die wekelijks de ouderen of gehandicapten ziet.

[1:10:27] Die ziet of het niet goed gaat.

[1:10:29] Die meeleeft.

[1:10:30] Die de tijd neemt om even stil te staan bij de zorgen.

[1:10:34] Die ziet als iemand ingeschakeld moet worden omdat het niet meer gaat.

[1:10:38] Die ervoor zorgt dat iemand langer thuis kan blijven wonen.

[1:10:42] Precies dat wat het kabinet wil.

[1:10:45] Is het nu echt nodig?

[1:10:46] Loopt het nu gierend uit de rails?

[1:10:49] Ik dacht het niet.

[1:10:51] Maar afhankelijk hoe je het een en ander vreemd, lukt dat heel vaak wel.

[1:10:55] De WMO.

[1:10:56] De gemeenten geven meer aan uit, maar is het werkelijk een probleem?

[1:11:00] In 2017 ging het om 4,6 miljard.

[1:11:05] In 2024 is het 6,05 miljard.

[1:11:10] Dat lijkt een stijging van 32%.

[1:11:13] Maar als je het corrigeert met inflatie, resteert een groei van 8%.

[1:11:18] Maar in diezelfde periode is het aantal gebruikers met 23% toegenomen.

[1:11:24] Dat zegt dus dat de kosten per gebruiker gedaald zijn.

[1:11:27] En als je kijkt naar de rijksbegroting, dan daalde het aandeel van de WMO van 1,44% naar 1,24%.

[1:11:36] We geven dus een kleiner deel uit, terwijl er meer mensen gebruik van maken.

[1:11:41] Is het daarmee dan onbetaalbaar geworden?

[1:11:44] Wij denken van niet.

[1:11:45] Cijfers kunnen zo gemanipuleerd weergegeven worden, maar zien we wel alles?

[1:11:51] Of krijgen we een beeld voor geschoteld waar nog wel het een op ander op af te dwingen is?

[1:11:57] In ziekenhuizen geldt de gemiddelde lichtduur als teken van succes.

[1:12:01] Hoe korter, hoe efficiënter.

[1:12:03] Maar klopt dat wel?

[1:12:05] De zorg die eerst in het ziekenhuis werd geleverd wordt nu verplaatst naar huis, naar wijkverpleging, naar mantelzorgers.

[1:12:12] De lichtduur verdwijnt, maar de zorg niet.

[1:12:15] We zien niet de druk die dit oplevert voor andere domeinen, de extra afstemming en onzekerheid voor patiënten.

[1:12:22] Zorg levert gezondheid en kwaliteit van leven op.

[1:12:26] Maar die zien we niet terug in cijfers.

[1:12:29] De rekenkamer waarschuwt voor al jaren overschrijden van maximaal aanvaardbare wachttijden.

[1:12:35] In 2020 constateren de rekenkamer... dat door de wachttijden in de GGZ... voor complexe psychische problemen... de cliënt het langst moest wachten op een behandeling.

[1:12:47] Maar door aanpassing van de financiering is het iets beter geworden.

[1:12:50] Maar zien we wel alles.

[1:12:52] Iemand met diverse psychische klachten...

[1:12:55] Pas niet binnen één diagnose.

[1:12:57] En dan wordt het te moeilijk en hoort bij intakes vaak nee.

[1:13:01] Die komt niet voor op een wachtlijst.

[1:13:03] Die komt niet terug in de kwaliteitsindicatie van de instellingen die de persoon weigerde.

[1:13:10] Voor de cijfers bestaat ze niet.

[1:13:12] Wij hier zien haar niet.

[1:13:15] Wij kennen al deze mensen niet.

[1:13:17] Ze staan immers nergens weergegeven.

[1:13:20] En de moeder van een cliënt met een verstandelijke beperking... die vertelde, ze hebben niet letterlijk gezegd dat mijn dochter te duur was.

[1:13:27] Ze zeiden dat er geen passende plek voor haar was.

[1:13:31] Dat is eigenlijk hetzelfde, maar dan in andere woorden.

[1:13:34] We praten en zien cijfers van patiënten die wel in zorg zijn.

[1:13:39] Maar wie buiten beeld blijft, diegenen die bij de voordeur worden geweigerd...

[1:13:43] Die zien en horen we niet.

[1:13:45] Maar die zijn er wel.

[1:13:47] En daar heeft de maatschappij uiteindelijk de last van te dragen.

[1:13:52] Serolo gaf aan dat ze 10.000 euro gemiddeld verlies leiden voor een VG7-client per jaar.

[1:14:01] En in 2023 kwam dat neer op 25 miljoen tekort.

[1:14:07] Een instelling die nee zegt beschermt de balans, maar daarmee is het probleem niet opgelost en wordt het probleem verschoven naar ouders en mantelzorgers.

[1:14:17] Zien wij ook hoeveel geld er nu werkelijk gaat naar verpleegkundigen, naar mensen aan het bed?

[1:14:22] Wij zien niet in de cijfers hoeveel er gaat naar verpleegkundigen aan het bed en hoeveel er gaat naar adviseurs, onderzoekers, ICT-systemen en controles.

[1:14:31] De rekenkamer is kritisch op de vele akkoorden en de kosten en baten die daarmee gemoeid zijn.

[1:14:38] Wat hebben werknemers aan het bed en de mensen thuis nu werkelijk gemerkt van het vele geld dat beschikbaar is gesteld, wil de minister hier eens op reflecteren.

[1:14:48] Wat ons betreft, de kost gaat voor de baat uit, maar beseft deze regering dat veel maatschappelijke problemen uiteindelijk terechtkomen op het bordje van de zorg.

[1:14:58] Preventie helpt.

[1:15:00] Maar dakloosheid, armoede, ongezonde voeding, schuldenproblematiek, als die problemen door andere ministeries adequaat opgeholpen zouden worden, zou dat heel veel zorg schelen.

[1:15:13] Ziet de minister dit ook?

[1:15:15] En voorzitter, is de minister bereid om eens kritisch te kijken naar het aanbesteedcircus, waar vele mensen aan werken en dat zijn vaak niet de goedkoopste jongens en meisjes.

[1:15:25] 342 gemeentes zijn daarmee bezig en nog veel meer organisaties.

[1:15:30] Wat kost dat allemaal in verhouding met wat het oplevert?

[1:15:34] En kunnen we niet kritischer kijken naar iedereen die werkt en verdient aan de zorg?

[1:15:39] Zodat we niet hoeven te bezuinigen op de mensen die werken in de zorg.

[1:15:43] Want daar worden onze burgers de dupe van.

[1:15:46] En zouden we dat uit elkaar kunnen halen in de begroting en in het jaarverslag?

[1:15:51] Wat kosten alle mensen die verdienen aan de zorg ons...

[1:15:54] en dat in verhouding zetten met al die harde werkers in de zorg... en zullen we dan pas gaan praten waar de bezuinigingen neerslaan.

[1:16:02] En voorzitter, tot dit moment was 50PLUS opbouwend kritisch.

[1:16:08] Maar nu moet het zagrijn er even uit.

[1:16:11] Wanneer geeft de minister zorgfraude de prioriteit die het verdient?

[1:16:15] Waarom moet een commissiedebat maanden verplaatst worden... omdat het ministerie zijn zaakjes niet op orde had?

[1:16:22] Er wordt gesproken over bedragen die oplopen tot 10 miljard euro.

[1:16:26] Het bedrag dat deze regering wil bezuinigen op zorg.

[1:16:29] Wij vinden het dan wel zover dat je alles op alles zet om het dan ook dat gapende gat van het zorggeld dat wegvloeit naar zorgcriminele te dichten.

[1:16:40] En daar zie ik te weinig urgentie op.

[1:16:44] Ik wil wijzen op de herhaaldelijke kritische noten van de Algemene Rekenkamer.

[1:16:48] Het werd net al gezegd, daar ligt een rapport, een zorgelijk gebrek aan daadkracht.

[1:16:53] Het rapport is van 2022, vier jaar geleden.

[1:16:58] Nu is er nog steeds een zorgelijk gebrek aan daadkracht, ook van deze minister.

[1:17:06] We konden gisteravond bij 1Vandaag zien welke daadkracht er wel getoond werd.

[1:17:11] Namelijk het speciale team in tegenbedrijfsvoering en zorgverwaarlozing.

[1:17:16] Mijn collega van de VVD zei het net dat bewezen heeft zorgfraude te kunnen opsporen, ontmantelen en uit elkaar te trekken.

[1:17:24] Zo wordt heel veel waardevolle kennis en ervaring om zorgfraude te bestrijden vernietigd.

[1:17:32] Wat ons betreft.

[1:17:33] Onbestaanbaar.

[1:17:35] Want er is een schrijnend tekort aan doortastend proactief toezicht.

[1:17:39] Voorzitter, wij worden moedeloos.

[1:17:42] Van zoveel in ons ogen onkunde.

[1:17:44] Ik wil dat deze minister aan ons uitlegt hoeveel urgentie dit onderwerp heeft op haar ministerie.

[1:17:52] Hoeveel mensen zijn hier dag en nacht mee bezig?

[1:17:55] Ziet iedereen de noodzaak?

[1:17:57] Hoe is de samenwerking met JNV en het Openbaar Ministerie?

[1:18:02] Alles wat over meerdere ministeries verdeeld is, lijkt gedoemd te mislukken.

[1:18:07] Hoe strak zit hier nu regie op?

[1:18:09] Wij zijn het vertrouwen in de aanpak nu al kwijt door deze verkeerde start.

[1:18:14] Graag een uitgebreid betoog van deze minister en geen kluitjes of riet.

[1:18:19] Dank voorzitter.

[1:18:22] Dat brengt ons bij de laatste spreker aan de zijde van de Kamer voor de eerste termijn.

[1:18:26] Dat is mevrouw Tijmstra namens het CDA.

[1:18:32] Dank u wel voorzitter.

[1:18:34] En ik had een korte inbreng, maar er zijn tussentijds ook al een aantal vragen beantwoord door de minister.

[1:18:40] Dus het werd steeds korter en wat overlap met andere collega's.

[1:18:43] Maar als ik dat er ook nog uithaal, dan wordt het wel heel kort.

[1:18:46] Dus sta me toe om een paar punten die ik mooi en belangrijk vind als herhaling terug te worden.

[1:18:52] Voorzitter, dank u wel.

[1:18:53] Voordat ik inga op de inhoud wil ik allereerst mijn dank uitspreken aan alle mensen in de uitvoering.

[1:18:58] Afgelopen jaar mocht ik starten als Kamerlid en wat mij sinds dag 1 opvalt is dat er heel veel mensen zijn die zich iedere dag vaak buiten de schijnwerpers met een enorme betrokkenheid inzetten voor het publieke belang.

[1:19:12] Zorgprofessionals, vrijwilligers, onderzoekers, medewerkers van de Tweede Kamer, ambtenaden op het ministerie en vele anderen.

[1:19:19] Mensen die niet op zoek zijn naar aandacht, maar wel iedere dag het verschil maken.

[1:19:23] En daarvoor wil ik iedereen hartelijk danken.

[1:19:26] Ook dank aan de rapporteurs van deze commissie en de VWS-commissiestaf voor hun rapportage en de bijdrage over het jaarverslag 2025.

[1:19:35] Jullie hebben heel veel voorwerk gedaan en belangrijke vragen over alle stukken aan de minister voorgelegd.

[1:19:40] En daarom is mijn inbreng kort en hou ik het bij twee punten die ik graag nog wil aanhalen.

[1:19:45] Het eerste is de nationale zorgreserve.

[1:19:47] Voorzitter, in 2020 werd unaniem de motie Heerma Wilders aangenomen... ...waarin het kabinet werd verzocht te onderzoeken of een nationale reserve... ...aan zorgmedewerkers kon worden opgericht.

[1:19:57] En inmiddels is de nationale zorgreserve een feit... ...en staan er meer dan 5.000 zorgreservisten klaar om bij te springen in een crisis.

[1:20:05] Een heel mooi en hartverwarmend resultaat.

[1:20:07] En ook om te zien dat zoveel oud-zorgprofessionals bereid zijn... ...om opnieuw hun kennis en ervaring in te zetten...

[1:20:12] wanneer een situatie daarom vraagt.

[1:20:15] En ik heb twee vragen aan de minister nog hierover.

[1:20:18] Er loopt nog een onderzoek over de optimale verdeling over de verschillende profielen.

[1:20:22] En kan de uitkomst van dat onderzoek ook aanleiding zijn om het streefdoel van 5000 zorgrecifisten te herzien?

[1:20:29] Mijn tweede vraag is wanneer verwacht de minister de resultaten van dit onderzoek te kunnen delen met de Kamer?

[1:20:37] En tot slot, voorzitter, wil ik kort stilstaan ook bij de V100 die dit jaar in het teken stond van de effecten van beleid op toekomstige generaties.

[1:20:45] De inbreng van jongeren laat opnieuw zien hoe belangrijk het is om juist met hen in gesprek te gaan.

[1:20:50] Zij zullen het langste gevolgen dragen van de keuzes die wij vandaag maken.

[1:20:55] Dank aan alle jongeren die hun ervaringen, zorgen en ideeën met ons hebben gedeeld.

[1:21:00] Veel jongeren ervaren grote druk en maken zich zorgen over hun mentale gezondheid, de toegankelijkheid van de zorg en hun toekomstkansen.

[1:21:07] En tegelijkertijd spreken zij ook hoop uit en vragen om erkenning, om een samenleving waarin mentale gezondheid bespreekbaar is en om toegankelijke zorg en om beleid dat oog heeft voor de langere termijn.

[1:21:19] Wij zijn heel erg benieuwd naar de reactie van de minister en we wachten dus volgende week ook af dat die komt.

[1:21:25] En tot zover mijn eerste termijn.

[1:21:27] Dank u wel.

[1:21:28] Dat brengt ons aan het einde van de eerste termijn aan de zijde van de Kamer.

[1:21:31] Kijk ik even naar de bewindspersonen, hoeveel tijd zij nodigdenken te hebben.

[1:21:40] Dan stel ik voor dat wij om half vijf weer verder gaan met elkaar.

[1:21:47] Dank u wel.

[1:56:00] Ik heropen de vergadering en geef daarbij graag het woord aan de bewindspersonen voor de beantwoording namens het kabinet, maar niet voordat ik even naar de zuiden van de Kamer kijk.

[1:56:10] Mijn voorstel zou zijn om te werken met drie interrupties.

[1:56:19] Vier.

[1:56:20] Met vier interrupties in deze termijn.

[1:56:24] Dan kijk ik even naar mijn rechterzijde.

[1:56:26] Wie mag ik als eerste het woord geven?

[1:56:28] De minister van Volkskontijd, Welzijn en Sport.

[1:56:33] Voorzitter, dank u wel en dank aan alle Kamerleden voor de gestelde vragen.

[1:56:37] Ik begin met alle vragen die gesteld zijn over preventie.

[1:56:42] Daarna is er een aantal vragen gesteld, dat zit op het monitoren en ook echt specifiek op het jaarverslag, de bedrijfsvoering.

[1:56:52] En dan heb ik nog, ja ik noem het maar even overig, maar daar zitten de vragen in van mevrouw Tijmstra over de zorgreservisten en de vraag van mevrouw Van Mete legt specifiek nog op de GGZ.

[1:57:03] Voorzitter, ik begin met preventie.

[1:57:05] En de vraag van mevrouw Vliegendhart, wat is nou voor het kabinet die gezonde generatie?

[1:57:16] En ik denk dat dat...

[1:57:19] dat ik dat het beste kan illustreren door een aantal... het omvat voor mij namelijk een aantal elementen.

[1:57:25] En één daarvan is de gezondheidsverschillen... waar mevrouw Vliegendhart in haar bijdrage ook naar verwees.

[1:57:33] Voorzitter, mevrouw Vliegendhart noemde terecht... het punt van mensen met een lager inkomen... die een aantal jaar eerder komen te overlijden... en een heel aantal jaren oplopen tot bijna twintig jaar... in mindere gezondheidsleven.

[1:57:48] En ik denk dat die constatering, het feit dat die gezondheidsverschillen er zijn in een samenleving, in een moderne samenleving die Nederland is, anno 2026, dat wij een verantwoordelijkheid hebben om daar iets aan te doen.

[1:58:05] Door ook vanuit de overheid de verantwoordelijkheid te nemen en maatregelen te nemen.

[1:58:12] Dus daar...

[1:58:14] Daar wil dit kabinet iets aan doen om alles op alles te zetten om die trend te keren.

[1:58:21] Daar hoort ook bij dat we er verantwoordelijkheid voor nemen... dat de generatie die nu opgroeit, dat we daar alles op alles zetten... om te zorgen dat kinderen gezond kunnen opgroeien en ook de gezonde keuzes maken.

[1:58:37] Dat we ze ook stimuleren of eigenlijk aanleren dat gezonde gedrag...

[1:58:43] Dat is natuurlijk ook de reden waarom de preventiestrategie zich heel erg focust op jongeren.

[1:58:48] Omdat zij in een leeftijd zitten dat je dat gezonde gedrag nog makkelijker aan kan leren.

[1:58:54] En hopelijk kan voorkomen dat het ongezonde gedrag de boventoon voert.

[1:59:01] En als je dan echt een heel aantal jaar verder kijkt naar die 2040, dan is wat mij betreft dus die trend met die gezondheidsverschillen gekeerd.

[1:59:10] En zie je dus op een aantal van de onderwerpen die ik zelf al noemde in reactie op de vragen van de rapporteurs.

[1:59:17] Maar mevrouw Vliegenthart en mevrouw Seinhaven gingen daar ook al op in.

[1:59:22] Als je kijkt naar vepen, als je kijkt naar roken, gezonde voeding, obesitas, overgewicht.

[1:59:29] Dan zie je op al die onderwerpen bewegen natuurlijk, niet onbelangrijk.

[1:59:33] Op die vragen zal de minister van de langdurige zorg, jeugd...

[1:59:37] En sport nog ingaan.

[1:59:40] Maar op al die onderwerpen is het belangrijk dat we vooruitgang boeken.

[1:59:44] En dat dan bij elkaar opgeteld zorgt voor een generatie die er goed en gezond voor staat.

[1:59:52] Die op een goede en gezonde manier het leven kan leiden.

[1:59:56] Door alle generaties of alle leeftijden heen, dat zei mevrouw Seinhaven ook heel terecht, dat we ons focussen op kinderen en op keuzes die jongeren maken, dat is één, maar dat neemt niet weg dat een gezond leven en op een gezonde manier je leven kunnen leiden voor iedereen natuurlijk van het allergrootste belang is.

[2:00:18] En bij het vormgeven van ons preventiebeleid vind ik het ook belangrijk en dat sluit denk ik ook goed aan bij wat mevrouw Vliegendhart en mevrouw Seinhaven mij stelden.

[2:00:33] Je wil je dan eigenlijk focussen op de maatregelen die de meeste impact hebben op de korte termijn, maar ook op de langere termijn.

[2:00:40] En precies dat is wat ik nu aan het doen ben, waar ik aan het werk ben met de collega's op VWS.

[2:00:49] Want we hebben heel veel ambities.

[2:00:51] We hebben in de afgelopen jaren heel veel afspraken gemaakt op het gebied van preventie.

[2:00:56] Het komt er nu ook echt op aan dat we dat gaan uitvoeren, dat we dat gaan doen.

[2:00:59] Zo'n aantal maatregelen die we in wet en regelgeving willen vastleggen, daarin ook vastleggen.

[2:01:04] Maar tijd en capaciteit kan je natuurlijk maar één keer inzetten.

[2:01:09] Dus ik wil dat graag zo slim en effectief mogelijk doen.

[2:01:12] Op zo'n manier dat we zo snel mogelijk die impact duurzaam organiseren.

[2:01:18] Dus dat ben ik op dit moment aan het doen.

[2:01:20] Ik denk dat dat net na de zomer wordt met een brief... over hoe we verder gaan met die preventiestrategie... die vorig jaar gepresenteerd is.

[2:01:31] En hoe ik ook op basis van de acties die allemaal uitstaan... en die ook weer in dit coalitieakkoord staan... tot een prioritering, misschien moet ik het zo noemen... van waar zit dan de meeste impact.

[2:01:45] Dus dat is hoe ik te werk wil gaan.

[2:01:50] En dat raakt dan ook direct aan de vragen die gesteld zijn... aan de monitoring en het zicht hebben op de resultaten.

[2:01:58] Want dat is natuurlijk ongelooflijk belangrijk.

[2:02:00] Want lukt het ons om die trend te keren?

[2:02:02] Of lukt het ons om die beweging op een goede manier voor te zetten, moet ik zeggen?

[2:02:07] Want er gebeuren natuurlijk ook echt al veel dingen.

[2:02:10] En daarvoor hebben we het RIVM gevraagd om met een monitor te komen.

[2:02:17] En daar wordt op dit moment hard aan gewerkt.

[2:02:21] En ik hoop ook, dat zal iets later zijn dan de brief waar ik het net over had, maar hoop ik ook echt aan de Kamer te kunnen schetsen hoe gaat die monitor eruit zien en hoe geven we die op zo'n manier vorm dat je eigenlijk aan de samenhang van de aanpak, dat je de samenhang van de aanpak goed in kaart kan brengen.

[2:02:44] Het is ook niet wat mevrouw Vliegendhart mij vroeg, maar wat het risico is natuurlijk, omdat we op al die verschillende terreinen beleid hebben, ook aparte doelen op grond van de preventiestrategie, maar dat we ons uiteindelijk met zo'n monitor dan heel erg op één zo'n doel of één zo'n cijfer gaan blindstaren, terwijl het natuurlijk uiteindelijk de...

[2:03:01] ...de som der delen is die dat hogere doel van die gezondste generatie ooit voor elkaar moet krijgen.

[2:03:09] En ik ben op zoek naar en hoop dat we tot een monitor komen.

[2:03:13] Dat is het gesprek wat ik met het RIVM voer, die aan dat gesprek ook een bijdrage levert... ...zodat we heel gericht in ons beleid kunnen bijsturen of als dat nodig is aanvullende maatregelen te treffen.

[2:03:25] Maar ik wil me dus heel erg focussen de komende periode op het daadwerkelijk uitvoeren van wat we hebben afgesproken en wat al aan gang is gezet en wat in het coalitieakkoord is opgeschreven.

[2:03:37] Voorzitter, dan zei mevrouw Van Brenk heel terecht.

[2:03:42] Preventie helpt.

[2:03:45] En veel maatschappelijke problemen komen uiteindelijk op het bordje van de zorg terecht.

[2:03:48] Zei mevrouw Van Brenk heel...

[2:03:50] Volgens mij citeer ik haar nu ongeveer letterlijk.

[2:03:53] Ik denk dat dat ook terecht is.

[2:03:54] En dat laat zien waarom...

[2:03:56] Natuurlijk, wij vanuit VWS, als het gaat over dat preventiebeleid, een verantwoordelijkheid hebben.

[2:04:01] Maar die gezondheid en die focus op gezondheid in alle beleidsterreinen terug moet komen.

[2:04:07] Dus ook daar wordt aan gewerkt.

[2:04:10] Mevrouw Seinhaven mij naar of ik daar wat explicieter of concreter kon zijn over wat we daar aan het doen zijn en wanneer we daar meer over laten weten.

[2:04:23] We zijn daarover in gesprek.

[2:04:27] Ik heb bijvoorbeeld het programma Kansrijke Start.

[2:04:29] We hebben het nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid.

[2:04:32] We werken ook aan een investeringsmodelpreventie, maar breder.

[2:04:36] Natuurlijk met de minister van Vrouw gaat het over wonen en de leefomgeving.

[2:04:41] Ik noem de INW ook al.

[2:04:43] Dus die gesprekken lopen.

[2:04:44] En aan het eind van het jaar komen we met een brief over de voortgang... en ook hoe we die samenhang eigenlijk nog meer in dat beleid willen gaan brengen.

[2:04:56] Want ik ben het erg met mevrouw Seinhaven eens...

[2:04:59] Uiteindelijk dat voor elkaar krijgen van die gezonde generatie ziet natuurlijk op goed preventiebeleid, maar ziet ook op het echt voor elkaar krijgen van het uitgaan van gezondheid in ons beleid.

[2:05:14] En dat geldt natuurlijk in de zorg, maar dat geldt veel breder dan alleen in de zorg.

[2:05:22] Even kijken, voorzitter.

[2:05:23] Dan...

[2:05:27] Heb ik, denk ik, de vraag van mevrouw Vliegendhart over de... Ja, en mevrouw Vliegendhart vroeg mij ook nog... Ja, we monitoren dat nu één keer in de twee jaar.

[2:05:37] Zou je dat niet eigenlijk jaarlijks moeten gaan doen?

[2:05:42] Nou hebben we...

[2:05:43] Vertelde ik al over die monitor met RIVM die in ontwikkeling is.

[2:05:47] En ik weet oprecht niet of...

[2:05:51] of de monitor beter wordt als we dat moeten zoeken, de verbetering in het vaker doen... of meer in hoe zorgen we dat de informatie die er is... op een goede manier in samenhang in die monitor terechtkomt.

[2:06:05] Dus daar zou ik echt nog even over na willen denken.

[2:06:07] Los van de RIVM-monitor zie je natuurlijk dat er nog heel veel...

[2:06:11] ...aparte rapporten verschijnen en dashboards zijn... ...en weet ik allemaal wel niet wat rapporteert op voortgang.

[2:06:18] Dus er zal altijd ook gedurende het jaar dat er geen RIVM-monitor is... ...informatie beschikbaar komen.

[2:06:26] Maar ik zou in die vormgeving daar echt ook even goed over na willen denken... ...hoe zorgen we dat het ook in een frequentie komt die ons ook helpt... ...om op een goede manier het debat te kunnen voeren... ...en het beleid natuurlijk te kunnen bijstellen als dat nodig is.

[2:06:39] Voorzitter, dan vroeg mevrouw Vliegenthart ook nog... Ja, we hebben eigenlijk zorgkeuzes in kaart.

[2:06:49] Maar zou je niet ook zoiets moeten hebben voor preventie?

[2:06:53] En op zichzelf vind ik dat een logische vraag.

[2:06:58] Alleen ik kan niet zomaar iets...

[2:07:00] Aan keuzes in kaart toevoegen.

[2:07:02] Het is echt een instrument van het CPB.

[2:07:05] Die daar ook zelf over gaan.

[2:07:08] Maar wat ik dus wel zelf aan het doen ben, is op grond van alles wat we nu aan plannen hebben liggen.

[2:07:15] Wat zijn daar nou de meest impactvolle maatregelen van?

[2:07:17] En tot wat voor prioritering zou dat dan in mijn ogen moeten leiden?

[2:07:22] Dus wellicht kunnen we op grond...

[2:07:23] Geeft dat al een eerste inzicht en kunnen we dan op grond daarvan... natuurlijk ook het debat voeren op mevrouw Vliegentaard... dat het ook met mij eens is of dat de volgorde moet zijn.

[2:07:31] Dat luidt uit een vraag van mevrouw Vliegentaard.

[2:07:33] Ja, voorzitter, waar het me vooral inderdaad ook om gaat... volgens mij hebben we ook nog even een tijdje geleden... leefstijlpreventie gehad over de hoogtes van de boetes bijvoorbeeld... bij VEPS.

[2:07:41] Daar is voor de Kamer, of voor mij, maar volgens mij breder voor de Kamer... en ook voor het kabinet, volgens mij dan niet helemaal inzichtelijk... vanaf welke hoogte van een boete is het nou precies effectief... waar zouden we heen moeten...

[2:07:53] Dus mijn vraag is vooral inderdaad of dat nou in een keuze in kaart of in welke vorm dat gaat zijn.

[2:07:58] Maar dat we echt wel een breder inzicht hebben.

[2:07:59] Zodat we ook als Kamer, ik denk ook überhaupt voor het kabinet, maar ook als Kamer gewoon echt wat beter kunnen zien.

[2:08:05] Zijn die maatregelen die het kabinet neemt?

[2:08:07] De opties zijn ze nou effectief en welke zijn effectief vanaf wanneer en hoe?

[2:08:11] Dat is waar vooral mijn vraag en een motie waar ik naartoe werk gaat daarom.

[2:08:16] De minister.

[2:08:17] Ja, voorzitter.

[2:08:18] En die vraag begrijp ik goed.

[2:08:19] En eigenlijk probeer ik dat ook te zeggen.

[2:08:23] Zoals ik dat niet duidelijk heb gedaan, ga ik dat nog een poging wagen.

[2:08:26] Maar toen wij begonnen drie maanden geleden en ik een overzicht kreeg van dit is het lopende beleid op het gebied van preventie.

[2:08:35] Dit moet nog uitgewerkt worden en dit komt daar nog bij op basis van het coalitieakkoord.

[2:08:39] Heb ik gevraagd van ja, maar kunnen we hier nu...

[2:08:42] Geef mij nou eens aan, waar zit de meeste impact?

[2:08:45] Wat is het meest effectief?

[2:08:47] Omdat ik ook zie, er zijn maar zoveel mensen en er is zoveel tijd.

[2:08:50] Dus ik wil ook dat op een goede manier inrichten.

[2:08:53] Dus ik heb die vraag gesteld.

[2:08:55] We brengen dat nu in kaart, zover wij dat natuurlijk weten.

[2:08:59] En dat overzicht deel ik natuurlijk ook heel graag met de Kamer.

[2:09:01] Want dan kunt u ook, als ik een prioritering aanbrengen en u bent het daar niet mee eens, dan kunnen we daar het debat over voeren.

[2:09:08] Maar dat is het werk wat ik nu aan het doen ben.

[2:09:12] Ik denk dat ik daarmee de preventievragen beantwoord heb.

[2:09:23] En dan kom ik bij vragen die over monitoring gesteld zijn... maar dan niet zozeer monitoren van preventiebeleid, maar Isa en Aswa.

[2:09:36] En daar stelde mevrouw Tijmstra mij een vraag over.

[2:09:39] En ik dacht ook mevrouw Van Metelen, als ik me goed herinner...

[2:09:42] En de vraag van mevrouw Tuijmscha was of ik verwacht dat die monitor gaat verbeteren waar we daar aan werken.

[2:09:56] Of die het gesprek wat we met elkaar voeren gaat verbeteren.

[2:09:59] En of er echt ook beter zicht komt op de resultaten en op de onderdelen waar resultaten achter blijven.

[2:10:08] Ja, voorzitter, dat is precies eigenlijk de bedoeling van waarom we die monitor aan het aanpassen zijn.

[2:10:15] Want net als wat de rekenkamer natuurlijk tegen ons zegt en u ook, mevrouw Tijmschijnaar, inbrengbaar en de rapporteurs natuurlijk ook, vinden wij het belangrijk om die resultaten die we met die akkoordenboeken inzichtelijk te maken en die informatie ook te delen.

[2:10:32] Wij verwachten dat met de komende meting die er aankomt dat we al meer data hebben en dus ook echt meer duiding kunnen geven aan de resultaten dan die we met de eerder verstuurde nul en eenmeting over de resultaten van het ISA hebben kunnen delen.

[2:10:47] En wij werken dus nu aan de geïntegreerde ISA-ASWA-monitor.

[2:10:53] En de tweede helft van 2026 zullen we de Kamer daar nader over informeren.

[2:10:59] En het doel is echt effectiever kunnen sturen op voortgang en sneller kunnen ingrijpen.

[2:11:05] Ik zeg tegen mevrouw Van Metelen, wij zoeken natuurlijk naar een manier... dat het niet een afvinklijstje van acties is.

[2:11:12] U formuleerde het iets mooier, maar zo heb ik het geïnterpreteerd.

[2:11:16] En dat vind ik ook terecht, want of een actie wel of niet is uitgevoerd... het gaat erom wat bereiken we ermee in de verbetering van de zorg... die we voor elkaar willen krijgen.

[2:11:26] Daar zeg ik wel direct bij, daar hebben we natuurlijk in het ISA... als we een heel aantal samenwerkingsafspraken gemaakt hebben... bijvoorbeeld over hechten...

[2:11:33] ...wijkteams of eerste lijn samenwerkingsverbanden... ...of de sterke sociale teams.

[2:11:38] En er wordt wel eens in debatten... ...krijgen we dan discussie.

[2:11:41] In hoeverre verbetert dat nou de zorg?

[2:11:44] Ja, dat verbetert daadwerkelijk de zorg.

[2:11:46] Want die samenwerking is zo cruciaal...

[2:11:48] om die verbinding tussen het medische en sociale domein voor elkaar te krijgen, waar het gisteren in het twee minuten debat ook nog over ging.

[2:11:57] Maar SEC opschrijven dat er eerste lijns samenwerkingsverbanden zijn, dat is niet de bedoeling van de monitor.

[2:12:03] De monitor is om dan ook echt...

[2:12:04] ...te kunnen toelichten... ...hoe helpt dit nou... ...bij dat beter verbinden van die... ...medicine en sociale teams... ...het versterken van de eerste lijn... ...want dat moet juist ten goede komen... ...aan de zorg en ondersteuning van mensen.

[2:12:20] Voorzitter, dan vroeg mevrouw Tijmscha nog naar het doorlopen van die monitoring en het inzichtelijk hebben van die resultaten na afloop van de looptijd van het ISA en het ASWA.

[2:12:32] En ik dacht dat ik daar in mijn reactie op de rapporteurs op in was gegaan al.

[2:12:38] Maar dat is inderdaad de intentie, omdat het natuurlijk een langer lopende beweging is.

[2:12:46] En we daar natuurlijk goed zicht op willen houden hoe dat zich voortzet.

[2:12:51] Voorzitter, dan in het kader van monitoring... een vraag over de bedrijfsvoering en de monitoring op de bedrijfsvoering... vroeg mevrouw Van Metelen nog naar.

[2:13:05] Heel precies, wie is er persoonlijk verantwoordelijk... als het financieel beheer opnieuw verslechtert, vroeg mevrouw Van Metelen mij.

[2:13:12] Nou, voorzitter, de verantwoordelijkheid van het financieel beheer... voor het ministerie van VWS ligt bij de minister van VWS.

[2:13:17] Dus dat ben ik.

[2:13:18] Dus daar kunt u mij op aanspreken...

[2:13:20] En u vroeg mij ook, mevrouw Van Meter, wanneer de Kamer kan vaststellen of de onvoorkomenheden die nu nog gerapporteerd zijn, wanneer die worden opgelost.

[2:13:32] Ik zei al in reactie op de rapporteurs, we hebben er echt vertrouwen in dat we op die laatste stappen kunnen zetten.

[2:13:39] En we zullen de Kamer daar in de jaarrapportage...

[2:13:44] Dus die volgend jaar naar de Kamer komt uiteraard over informeren.

[2:13:49] En nogmaals, dan kunt u mij daar alle vragen over stellen als verantwoordelijke voor het financieel beheer.

[2:13:55] Dan kom ik bij nog een aantal overige vragen.

[2:14:03] En begin ik met de GGZ-vraag van mevrouw Van Metelen.

[2:14:09] En de beetje overal vraag in de bijdrage van mevrouw Van Metelen is... ...komt het geld nou terecht bij de mensen voor wie het bedoeld is...

[2:14:19] En specifiek inzoomend op de GGZ zei mevrouw Van Metelen over ja we moeten eigenlijk niet meer campagnes doen maar mensen hebben gewoon hulp nodig.

[2:14:27] En ik ben dat met mevrouw Van Metelen eens dat er heel veel mensen zijn die staan te popelen om hulp.

[2:14:34] Om met name die specialistische complexe GGZ zorg.

[2:14:38] Dus ik ga zo in op de vragen over de wachtlijsten.

[2:14:41] Maar tegelijkertijd, vind ik, moeten we ook doorgaan met voorlichte campagnes.

[2:14:48] Omdat bewustwording en je bewustzijn van het belang van mentale gezondheid, en dat als je je even niet zo lekker voelt, dat je daar ook over kan praten, dat dat niet raar is, dat je daar geen drempel bij moet ervaren, vind ik ook van heel groot belang.

[2:15:03] Daarmee is het vraagstuk het probleem van mensen die specialistische GGZ-zorg nodig hebben niet opgelost.

[2:15:09] Dat zeg ik geen zins.

[2:15:10] Maar we moeten het allebei doen.

[2:15:11] Die aandacht voor mentale gezondheid.

[2:15:14] Waar we ook de mentale gezondheidsnetwerken voor hebben.

[2:15:17] Maar dat doen we ook door via bewustvordingscampagnes daarop in te zetten.

[2:15:24] Dat luidt tot een vraag.

[2:15:30] De minister kan eerst het antwoord afmaken op deze vraag.

[2:15:33] Ja, helemaal goed.

[2:15:35] Want dan ga ik nu naar de specifieke vragen over de mensen op de wachtlijst.

[2:15:38] Want dit gaat natuurlijk echt over de complexe GGZ-vragen.

[2:15:43] En voorzitter, met mevrouw Van Metelen, met iedereen in de Kamer, ben ik het eens dat we echt hier...

[2:15:53] Ja, met z'n allen aan de lat staan.

[2:15:55] En ik ook als verantwoordelijke minister om aan die wachtlijsten... Nou ja, nu eindelijk zou ik willen zeggen iets moeten doen.

[2:16:04] Want toen ik in 2017 in de Kamer kwam, woordvoerder was op dit onderwerp... hadden we al debat over de wachtlijsten.

[2:16:10] En die hebben we nog steeds.

[2:16:11] En dat is frustrerend voor ons allemaal.

[2:16:14] Maar natuurlijk in de allereerste plaats voor mensen die wachten op die zorg.

[2:16:18] En voorzitter...

[2:16:21] Dan de vraag hoeveel mensen staan er nu op een wachtlijst.

[2:16:24] Ja, dat zijn er ruim 100.000.

[2:16:26] 100.000 mensen op de wachtlijst die wachten op een intake of behandeling in de GGZ.

[2:16:33] En de wachttijd voor iets minder dan de helft van de mensen is langer dan de afgesproken treeknorm.

[2:16:41] En dit is een getal wat ik nu noem maar achter elk cijfer, achter dat cijferschuilen...

[2:16:49] Allemaal verhalen van mensen, van individuele mensen met een hulpvraag.

[2:16:54] En de zwaarte en de ingewikkeldheid daarvan kan ik niet meenemen in die cijfers.

[2:16:58] Maar mevrouw Van Meten mij zo specifiek vroeg naar hoeveel mensen hierbij toch dat antwoord.

[2:17:04] We hebben afgesproken met de zorgaanbieders, met de zorgverzekeraars, dat we in de tijd dat mensen op de wachtlijst staan, dat we zoveel mogelijk ons inzetten voor proactieve zorgbemiddeling, om die wachttijd zoveel mogelijk te verkorten.

[2:17:24] En dat doen we dan door mensen te bemiddelen naar zorgaanbieders bij wie wel tijd is.

[2:17:31] En die proactieve zorgbemiddeling is in april van dit jaar gestart.

[2:17:36] Dus ik hoop dat we daar ook op korte termijn de eerste resultaten van kunnen delen, ook met de Kamer.

[2:17:43] Als je langer op een wachtlijst staat, dan kan wachttijdondersteuning helpen om verergering van klachten te voorkomen.

[2:17:54] Er zijn heel veel verschillende initiatieven voor vormen van wachttuigondersteuning.

[2:17:58] En wat we op dit moment doen is, we maken een handreiking om die initiatieven die er zijn bekender en beter vindbaar te maken.

[2:18:08] Zodat ook op die plekken waar mensen daar nog geen voordeel van hebben, we dat wel zo snel mogelijk voor elkaar krijgen.

[2:18:16] En ik zal in de brief over de toekomst van de mentale gezondheid en GGZ, wat ook de reactie is op het IBO, zal ik ook hier nader op ingaan.

[2:18:30] We zullen in de komende periode al die stappen en al die acties moeten blijven ondernemen om ook mensen op de wachtlijst zo goed mogelijk te helpen.

[2:18:41] Ja, dank voorzitter.

[2:18:42] Ja, ik was nog even nadenken, want de minister heeft een aantal dingen al gezegd.

[2:18:46] We hebben het wel natuurlijk verschillende keren over de wachttijdondersteuning ook gehad.

[2:18:50] En eigenlijk was het ook een beetje de vraag van was daar wel genoeg budget voor en op wat voor manier wordt dat dan ingezet?

[2:18:57] En de PVV is toch wel van mening dat we zien liever dat daar eerder voor gekozen wordt... dus echt directe hulp en die wachttijdondersteuning inderdaad aan die campagnes.

[2:19:07] En ik begrijp en ik snap wat de minister zegt van ja, dat moeten we ook blijven doen.

[2:19:11] Maar als er keuzes gemaakt moeten worden, dan hoop ik toch dat de minister ervoor kiest... om direct nu de mensen die op dit moment zitten te wachten op die hulp, die eerst...

[2:19:22] ...te ondersteunen, want die zitten al zo lang te wachten en we zijn al te ver.

[2:19:29] Kan die minister dan in ieder geval daarna kijken dat dat dan wel voorrang krijgt... ...als daar keuzes in gemaakt moeten worden?

[2:19:36] Want dat had ik namelijk in het vorige debat begrepen, dat dat het geval is.

[2:19:40] Dus als dat zo is, dat dat dan wel, ook qua financiële keuzes, dat dat voorrang heeft.

[2:19:49] De minister.

[2:19:49] Ja, voorzitter.

[2:19:51] Ik hoop dat ik de vraag van mevrouw van Metelen goed begrijp.

[2:19:54] Kijk, die proactieve zorgbemiddeling... ...ik denk dat het echt heel goed en belangrijk is als dat nu actief gestart is.

[2:19:59] En dat is werk tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders.

[2:20:05] Dus daar wordt op ingezet.

[2:20:07] Wachttijdondersteuning.

[2:20:09] Die initiatieven worden nu bij elkaar gebracht... ...zodat die ook breder bekend kunnen worden.

[2:20:17] Ik weet nu niet zo uit mijn hoofd wat daar ook financieel voor nodig is.

[2:20:25] Dus als er keuze gemaakt moet worden, hoe dat dan uitpakt.

[2:20:28] Ik moet natuurlijk nog reageren op de motie van mevrouw Van Metelen... die vorige week of kort geleden in ieder geval is aangenomen.

[2:20:37] Dus ik zou dat allemaal graag willen betrekken in die brief die ik net zei... die nog voor de begrotingsbehandeling van VWS komt...

[2:20:45] Waar ik voor op wil passen is, en daarom trok ik dat net uit elkaar... die campagnes en de inzet daarop... dat is echt een ander type inzet.

[2:20:55] En die, naar mijn beleving, verdrinkt nu niet de inzet... die we ook doen op die proactieve zorgbemiddeling.

[2:21:02] Maar ik vind die campagnes en die bewustwording... op dat punt van die mentale gezondheid en die mentale weerbaarheid heel belangrijk.

[2:21:08] Omdat we daar ook wel een deel van de problemen in de toekomst mee kunnen voorkomen.

[2:21:13] Dus ik zou het...

[2:21:14] Ook zonde vinden als we zo strikt gaan zijn dat dat allemaal niet meer kan.

[2:21:19] Maar ik heb goed gehoord wat mevrouw Van Metelen zegt.

[2:21:21] Voor deze specifieke groep die al zo lang wacht, wat kun je daar nou doen?

[2:21:25] En hoe kun je daar nog gerichter keuzes maken om hen, ook als ze wachten, al te helpen?

[2:21:31] Dan wel via de zorgbemiddeling, dan wel via wachttijdondersteuning.

[2:21:36] Voorzitter, dan twee vragen van mevrouw Tijmstra over de nationale zorgreserve.

[2:21:50] En die gaan over de profielen en of die aanleiding zijn om het streefdoel van 5000 te herzien.

[2:21:57] En wanneer ik verwacht de resultaten van het onderzoek daarnaar met de Kamer te kunnen delen.

[2:22:03] De aanbesteding voor het beheren, uitbouwen en inrichten van de zorgreserve... die is gegund aan de stichting Extra Samen, noemde mevrouw Tijmsga ook al.

[2:22:16] Die loopt tot december 2027.

[2:22:19] Dus wij zijn nu aan het kijken hoe we die zorgreserve vorm geven na die tijd...

[2:22:25] En daar wil ik ook de uitkomsten van het onderzoek naar het optimale aantal reservisten en het profiel daarvan bij betrekken.

[2:22:36] En ik weet niet exact wanneer die verkenning klaar is, maar mijn bedoeling is wel om in de loop van 27, dus voordat de huidige aanbesteding afloopt, de Kamer te informeren over hoe gaan we hiermee verder...

[2:22:51] Wil dan daar ook dat onderzoek bij betrekken.

[2:22:54] Dus dan krijgt mevrouw Tijmstraat sowieso.

[2:22:58] Dat is voldoende, zie ik, aan de non-formale communicatie.

[2:23:01] Dus dan informeer ik uiteraard de Kamer daarover.

[2:23:05] Voorzitter, dan zei ik dat dat mijn mapje overig was, maar dan zou ik geen recht doen aan nog een aantal gestelde vragen.

[2:23:14] De kraamzorg, waar mevrouw Van Metelen ook iets over zei.

[2:23:20] Ik weet niet of het een vraag was, maar in elk geval een stelling.

[2:23:23] En dat ging over kraamzorg uit het basispakket.

[2:23:27] En ik dacht, toch goed om daar even op te reageren.

[2:23:29] Want het kabinet heeft daar geen plannen of beleidsvoornemens toe.

[2:23:35] Het kan zijn dat dit er vandaan komt dat deze maatregel wel eens in lijsten of overzichten heeft gestaan met mogelijke maatregelen om te besparen.

[2:23:48] Maar dit kabinet heeft die maatregel niet in het coalitieakkoord opgenomen.

[2:23:52] Is dit niet van plan?

[2:23:55] Laat onverlet dat wij debat hebben met elkaar over de...

[2:23:58] De kraamzorg en hoe zorgen we dat de personeelstekorten die ook daar druk zetten op de zorg, dat we daar op een goede manier mee omgaan.

[2:24:06] Maar dit specifieke punt waar mevrouw Van Metelen het over had, is niet aan de orde.

[2:24:12] Mevrouw Van Meertelen.

[2:24:15] Dank u voorzitter.

[2:24:16] Nou, dat is mooi om te horen.

[2:24:17] Desalniettemin heb ik wel een motie klaar liggen om dit zeker te weten.

[2:24:22] Ja, maar dat ga ik wel toelichten.

[2:24:24] Nee, maar die zorgen, die komen wel bij ons terecht.

[2:24:31] Dus ik wil dat wel overbrengen naar de minister.

[2:24:33] En ik ben blij dat ze zegt, dit kabinet niet.

[2:24:36] Maar desalniettemin kan het altijd nog.

[2:24:38] En we willen dat gewoon echt uitgesproken hebben.

[2:24:41] Absoluut niet dat het ooit uit het basispakket gaat, want dat kan gewoon echt niet zo zijn.

[2:24:46] Maar hoe dan ook, waarom dat mensen dat toch zijn gaan denken.

[2:24:51] Ik denk dat er gewoon ook heel veel onrust is in die sector, wat ik denk dat terecht is, want daar loopt het gewoon absoluut niet goed.

[2:24:59] En ik wilde dat toch wel even laten weten aan de minister, dat dat dus het geval is.

[2:25:05] Dat er gewoon echt een hoop mensen op de lijn komen die gewoon bang zijn dat dit dan dus uiteindelijk misschien wel de conclusie gaat worden.

[2:25:17] Ik ben blij te horen dat de minister zegt, dat zijn we nu niet van plan.

[2:25:21] Maar weet wel dat er mensen in de sector zijn die dit wel vrezen.

[2:25:25] En ik mag hopen dat het echt niet gaat plaatsvinden.

[2:25:29] De minister.

[2:25:29] Ja, voorzitter.

[2:25:30] Ik heb erop gereageerd wat het kabinetsbeleid is.

[2:25:33] En daar sta ik voor.

[2:25:36] Ja, dan wacht ik een motie af.

[2:25:38] En daar zal ik dan in tweede termijn op reageren.

[2:25:41] Hangt ook vanaf hoe daarin geformuleerd is.

[2:25:44] Maar ik, dit kabinet erkent, onderkent en ziet de ongelooflijke grote waarde van kraamzorg in ons land.

[2:25:52] In onze zorg.

[2:25:56] En daar staan we voor.

[2:25:58] En dat er uitdagingen zijn, dat zien we ook.

[2:26:00] En daar werken we aan.

[2:26:03] Sterker nog, daar ga ik volgende week na ons debat over ISA en ASWA ook nog met de kraamzorgsector zelf verder over in gesprek.

[2:26:13] Voorzitter, dan had mevrouw Van Metelen nog een vraag over de eigenstandige onafhankelijke controelfunctie in de situatie van Pallas.

[2:26:23] We hebben daar gisteren een commissiedebat over gehad en ook bij deze maatregel stilstaan.

[2:26:29] Het is een van de aanbevelingen.

[2:26:31] Ik dacht dat het de rekeningkamer was.

[2:26:34] Een eigenstandige controelfunctie.

[2:26:37] Daar wordt hard aan gewerkt.

[2:26:40] Dus wij werken aan de implementatie van die verschillende aanbevelingen.

[2:26:44] Ik zei gisteren ook, het is het streven om dat nog dit jaar allemaal af te ronden.

[2:26:51] Nou is die eigenstandige controelfunctie van die aanbevelingen er wel eentje... die gewoon wat meer tijd kost en ook zorgvuldigheid vraagt.

[2:26:57] Dus de vragen die mevrouw Van Metelen mij stelde over...

[2:27:00] Hoe ziet dan dat rapporteren er precies uit?

[2:27:02] Hoe ga je precies escaleren?

[2:27:04] Dat is nou onderdeel van het implementeren, het vormgeven van die functie binnen VWS.

[2:27:11] En ik heb gisteren toegezegd dat ik in de volgende voortgangsrapportage, die in oktober of november komt, daar verder op in te gaan.

[2:27:19] Dus dat zou ik nu ook tegen mevrouw Van Meter willen zeggen.

[2:27:23] Dan vroeg mevrouw Van Brenk nog, kunnen we nou in de begroting en het jaarverslag uiteenrafelen wat kosten alle mensen die verdienen aan de zorg in relatie tot al die harde werkers in de zorg?

[2:27:38] En dan pas praten over waar bezuinigingen neerslaan.

[2:27:42] Ik begrijp zich die vraag van mevrouw Van Brenk heel goed ook vanuit de opbouw van het betoog van mevrouw Van Brenk.

[2:27:53] De waardering die alle Kamerleden, maar ook mevrouw Van Brenk met grote regelmaat uitspreken voor iedereen die werkt in de zorg.

[2:28:00] Dat kan ik, dat kunnen wij alleen maar onderschrijven.

[2:28:04] Maar als wij naar onze begroting kijken en het jaarverslag, dan zoomen we natuurlijk uit naar hoe ziet dit er nou nationaal uit.

[2:28:14] En hoe ontwikkelen de zorguitgaven zich, wat hebben wij daar te doen?

[2:28:19] Om onze zorg, om ons zorgstelsel nu, maar ook in de toekomst overeind te houden.

[2:28:27] Zodat we de mensen die de zorg zo hard nodig hebben, die zorg ook kunnen blijven geven.

[2:28:32] Daar gaat ook het grootste deel van het geld op de zorgbegroting natuurlijk naartoe.

[2:28:38] En we hebben door allerlei afspraken die we gemaakt hebben, door alle partijen die daar natuurlijk invulling aan geven, proberen we dat op een zo efficiënt en doelmatige manier te doen.

[2:28:52] Want het is uiteindelijk natuurlijk wel geld dat we met z'n allen...

[2:28:54] Maar het echt uiteenrafelen van wat mevrouw Van Brenk zegt, dat verhoudt zich niet tot hoe wij de begroting hebben opgebouwd.

[2:29:07] En ook natuurlijk wat er allemaal in ziekenhuizen, in verpleeghuizen, bij huisartsen, bij tandarts, op allerlei plekken gebeurt.

[2:29:16] En zeker in private organisaties kunnen we natuurlijk ook niet tot achter de comma meekijken.

[2:29:24] Maar op het collectieve niveau is onze verantwoordelijkheid... en zo kijken wij naar onze begroting... ook naar hoe we rapporteren in het jaarverslag.

[2:29:34] Wat zien wij nou gebeuren in de zorg... met de ontwikkeling van de zorguitgaven... het personeelsvraagstuk dat op ons afkomt... de technologische verantwoording...

[2:29:44] Vooruitgang.

[2:29:46] De veranderende zorgvraag.

[2:29:48] En hoe geven we in die context vorm aan onze opdracht.

[2:29:53] Namelijk zorgen dat dat systeem zo goed mogelijk kan functioneren voor de mensen die dat nodig hebben.

[2:30:00] Voorzitter.

[2:30:00] En dan denk ik dat ik mijn vragen beantwoord heb.

[2:30:04] Maar dat leidt nog wel tot een vraag van mevrouw Van Brink.

[2:30:10] Ja, voorzitter.

[2:30:12] Ik kan me zomaar voorstellen dat als je iets al jaren doet en we schaven aan zo'n begroting van een ministerie, dat dat niet zomaar anders kan.

[2:30:27] Maar ik zou eigenlijk wel graag willen dat er in ieder geval gesproken kan worden over het feit van zijn we voldoende kritisch aan wie we geld uitgeven.

[2:30:40] En zouden we niet zelf ook eens kritisch moeten kijken naar, zoals ik noemde, het aanbestedingscircus.

[2:30:49] Daar gaat best veel geld in om.

[2:30:52] En wat levert de zorg op?

[2:30:56] Niet zozeer alleen maar in centen en wat het kost, maar wat het de maatschappij oplevert.

[2:31:04] Ik zou dat soort dingen ook wel graag willen zien in dit geheel.

[2:31:09] Het punt net ook van de honderdduizend mensen die op de wachtlijst staan.

[2:31:17] Is dat nou een personeelschaarste?

[2:31:21] Of heeft dat ook nog te maken met dat die patiënten misschien best wel veel geld kosten?

[2:31:28] Het voorbeeld wat ik gaf van Zerenlo...

[2:31:30] Zijn we met z'n allen wel voldoende kritisch daarop?

[2:31:36] Dat zou ik eigenlijk ook wel van de minister verwachten.

[2:31:40] En is zij bereid om eens een keertje misschien... met mensen die hier ook kritisch naar kijken... daarover in gesprek te gaan?

[2:31:50] De minister.

[2:31:52] Ja, voorzitter...

[2:31:55] Ik denk dat...

[2:31:57] Ik ga even reageren op de twee voorbeelden van mevrouw Van Brenk... om dan direct aan te geven waarom ik het antwoord net gaf zoals ik het gaf.

[2:32:05] Kijk, het voorbeeld van Cyrilou.

[2:32:10] Verantwoordelijkheid weliswaar van de minister van Langdurige Zorg.

[2:32:12] Maar daar zagen we natuurlijk dat voor die ingewikkelde groep patiënten... of ik moet zeggen patiënten met de ingewikkelde zorgvraag...

[2:32:20] dat er druk zat op het tarief of op het budget.

[2:32:23] Dus dat is ook omhoog gegaan aan het begin van dit jaar.

[2:32:27] Dat doen we natuurlijk in reactie op wat we zien gebeuren in de praktijk.

[2:32:32] We hebben een bedrag beschikbaar, dat komt via de zorginstelling bij die patiënten terecht... maar het is onvoldoende om de intensieve zorg te kunnen leveren die geleverd moet worden.

[2:32:43] In de GGZ en de wachtlijsten waar mevrouw Van Brink het over had... zijn het heel veel factoren bij elkaar.

[2:32:54] Ja, ook personeelstekort speelt natuurlijk in de GGZ.

[2:32:58] Maar hier hadden we het vraagstuk met de exclusiecriteria... waardoor we zagen dat...

[2:33:05] ...patiënten tussen wal en schip belanden.

[2:33:08] En toen hebben we gezegd, ja, we moeten dus van de exclusiecriteria af.

[2:33:11] Want het kan niet zo zijn dat patiënten, omdat ze te complex of te ingewikkeld zijn... ...of hun zorgvraag, ik moet dat heel zorgvuldig formuleren, dat patiënten hun zorgvraag te...

[2:33:21] complex of ingewikkeld is, dat zij niet ergens zorg krijgen.

[2:33:25] Dus je moet steeds heel precies kijken of het nou de gehandicaptenzorg is in de GGZ of bij de ziekenhuizen.

[2:33:33] Waarom loopt iets niet of gaat iets niet zoals we dat voor ogen hadden?

[2:33:38] En er is niet één oplossing voor.

[2:33:43] Het is ook niet altijd een hoger tarief wat de oplossing is.

[2:33:46] Soms dus wel, zoals het voorbeeld wat ik net schetste.

[2:33:49] Maar in de GGZ moeten we zoveel verschillende maatregelen... tegelijkertijd nemen om die extreem lange wachtlijst... om daar iets aan te kunnen doen.

[2:33:57] En het systeem ook voor de toekomst klaar te maken.

[2:34:01] Dan tot slot, of ik toch nog eens naar die begroting wil kijken...

[2:34:07] Ik denk dat op zichzelf de zorgbegroting zoals wij die presenteren een heel goed inzicht geeft in hoeveel geld gaat er nou naar elk van die specifieke onderwerpen of zorgsectoren.

[2:34:22] Je kan uit de begroting natuurlijk ook iets halen over wat er vanuit de overheid via de OVA-systematiek nog in het kader van arbeidsmarktbeleid wordt geïnvesteerd.

[2:34:32] En tegelijkertijd, als het over arbeidsmarkt gaat, spelen ook cao's natuurlijk een rol.

[2:34:37] Dus wij kunnen dat niet op die manier die mevrouw Van Brink vraagt, allemaal uit elkaar trekken.

[2:34:44] Ik denk wel dat het debat en het type vragen dat mevrouw Van Brink stelt en ongetwijfeld ons ook zou blijven stellen, wel goed is om in elk geval in het debat dit soort dingen uit elkaar te trekken.

[2:34:57] En ook heel precies te kunnen kijken waar treffen we nu maatregelen.

[2:35:00] en doen die wat ze moeten doen.

[2:35:02] Want uiteindelijk geven we al dat geld uit... wat heel veel geld is en steeds meer wordt.

[2:35:08] Daarom hebben wij ook de verantwoordelijkheid om te hervormen.

[2:35:11] Maar wel dat dat terechtkomt op die plek... en bij die mensen die dat nodig hebben.

[2:35:22] Mevrouw Van Brink.

[2:35:23] Ja, ik moest even erop kouwen.

[2:35:27] Nou ja, kijk...

[2:35:31] Ik blijf iedere keer zeggen van ja, we geven veel geld uit, maar we krijgen er ook heel veel voor terug.

[2:35:40] Misschien ben ik op dat punt dan wat meer... Nou ja, zou ik het fijner vinden als er ook ruimbaan... bij het jaarverslag van het ministerie komt... om te zeggen wat de zorgen ons allemaal oplevert... en hoe fantastisch werk zij doen.

[2:36:00] Is daar nog meer ruimte voor waar naar gekeken kan worden?

[2:36:06] Omdat ik echt wil zien dat wij...

[2:36:08] met z'n allen best goed bezig zijn op onderdelen... en dat je dat ook best wel eens een keertje mag... nou ja, wat meer mag uitvinden, laat ik het zo zeggen.

[2:36:20] De minister.

[2:36:20] Nee, maar hier ben ik het echt hardgrondig met mevrouw Van Brenk eens... en minister Sterk ook, want ik denk dat wij te vaak... met elkaar het vooral hebben, misschien moet ik het zo zeggen... over wat er niet goed gaat...

[2:36:35] En dat is ook goed, want we hebben een opdracht om daar dan verbetering aan te brengen.

[2:36:39] Maar dat doet geen recht aan al die dingen die wel goed gaan.

[2:36:42] En aan dat keiharde werk dat er dag in dag uit wordt verzet.

[2:36:46] Dus als ik het zo mag opvatten van mevrouw Van Brink... dat wij daarin, of het nou in ons beleidsstuk bij de miljoenennota is... of in het jaarverslag terugkijkend, dat we ook daar meer aandacht aan besteden... dan ben ik dat hardgrondig met...

[2:37:03] met mevrouw Van Drenk eens en dan zullen wij dat doen.

[2:37:10] Dan geef ik nu graag het woord aan de minister van langdurige zorg, jeugd en sport.

[2:37:16] Ja, dank u wel, voorzitter.

[2:37:18] Ik hoop dat mijn stem het houdt, dus we gaan kijken hoever ik kom.

[2:37:22] Ik wil beginnen even met een reactie te geven op VEC, want ook ik ben echt heel boos over waar we nu uiteindelijk zijn gekomen en ik vind het ook echt verschrikkelijk voor de kinderen en de ouders om wie het gaat.

[2:37:33] En we hebben natuurlijk vanaf het eerste moment hebben we FEC aangesproken op hun verantwoordelijkheid om dit gewoon goed te regelen.

[2:37:39] Zij zijn verantwoordelijk voor die kinderen en moeten die zorgen leveren.

[2:37:44] En we hebben er ook alles aan gedaan om het mannenmacht daarbij te helpen met de zorgverzekeraars.

[2:37:49] We hebben een project de herbergen opgezet.

[2:37:53] We hebben de IGJ erbij gezeten, de NZA erbij gezeten.

[2:37:56] We hebben zelfs onlangs nog een onafhankelijke intermediair aangesteld.

[2:38:01] Omdat we allemaal natuurlijk wilden voorkomen waar we nu toch blijkbaar zijn gekomen.

[2:38:06] En dat de inspectie heeft moeten constateren dat de patiëntveiligheid en de kwaliteit van zorg gewoon niet meer op orde is.

[2:38:12] En dat er daarmee dus een aanbeveling gegeven moet worden.

[2:38:16] En dat vind ik echt verschrikkelijk eigenlijk dat we dus zo ver zijn gekomen.

[2:38:20] Dus daar baal ik ook enorm van.

[2:38:23] Ik heb uw Kamer ook eerder deze week al vertrouwelijk hier ook over geïnformeerd.

[2:38:27] En ik zal ook zorgen dat voor het debat wat volgende week gepland staat.

[2:38:31] Dat is aangevraagd in ieder geval door mevrouw Van Metelen volgens mij.

[2:38:34] Wat zegt u?

[2:38:37] Mevrouw Meijer.

[2:38:37] Oh, mevrouw Meijer.

[2:38:39] Maar in ieder geval dat dat ook een brief komt met antwoord op de vragen die u heeft gesteld in uw inbreng.

[2:38:46] Want dat lijkt me ook van belang voor het debat wat we dan nog zullen volgen.

[2:38:51] We hebben het expliciete verzoek of dat dus voor maandag kan.

[2:38:55] Het debat is donderdag, maar dan is al de villa's gesloten.

[2:38:59] We zouden die informatie echt heel graag eerder hebben.

[2:39:02] Het is echt een ontzettend van belang.

[2:39:03] Ik denk dat er echt hele brede gedragenheid hier in de Kamer is.

[2:39:05] Deze vragen stel ik namens heel veel mensen, in ieder geval uit de oppositie... en ik denk ook in de coalitie mensen zich zorgen maken.

[2:39:13] Dus daar wel echt het expliciete verzoek of dat dus voor maandag...

[2:39:16] Ik denk dat we ons allemaal zorgen maken en allemaal willen dat dit goed gaat.

[2:39:22] Dus ik ga eigenlijk mijn best daarvoor doen.

[2:39:25] Het enige is natuurlijk dat de aanwijzing van IGN nog niet openbaar is.

[2:39:28] En die wordt waarschijnlijk rond 30 juni openbaar.

[2:39:31] En eigenlijk zou ik die er graag bij willen betrekken dan.

[2:39:34] Want dan kan ik nog meer informatie geven en dat misschien ook duiden.

[2:39:37] Maar ik ga mijn best doen om maandag in ieder geval al een reactie te geven.

[2:39:41] Mevrouw Vliegendhart.

[2:39:42] Ja, misschien anders meer een verzoek inderdaad.

[2:39:45] Als dat nog allemaal niet openbaar of nog vertrouwelijk is.

[2:39:47] Ja, er is ook een brief gekomen die inzichtelijk kon zijn vertrouwelijk eerder.

[2:39:51] Stel dat het er niet is.

[2:39:51] Ja, laten we dan weer gaan naar dat die brief er wel maandag komt.

[2:39:54] Zijn dat nog vertrouwelijke dingen?

[2:39:55] Dan kunnen we hetzelfde proces als eerder deze week weer ingaan.

[2:39:58] Maar meer een aanvulling.

[2:40:00] Voorzitter, dat lijkt mij een hele goede afspraak.

[2:40:04] Dat even voor nu dan over het VEC, waarmee we niet willen zeggen dat het daarmee is opgelost.

[2:40:10] Dan het onderwerp zorgfraude.

[2:40:13] Want mevrouw van Brenk verweet mij dat ik daar te weinig deed.

[2:40:19] En daar ben ik toch een klein beetje door verrast moet ik zeggen.

[2:40:22] Want ik was nog geen drie maanden minister en ik had er een heel plan van aanpakken liggen.

[2:40:26] Want ook ik vind dat mensen die kwetsbaar zijn verdienen dat zij gewoon goede zorg krijgen.

[2:40:31] En dat niet over hun rug heen zorgcriminelen zichzelf verrijken.

[2:40:35] En dat is wat we zien gebeuren.

[2:40:36] We zien gewoon de zorgmaffia in Nederland ontstaan.

[2:40:38] steeds groter worden.

[2:40:40] En die moeten wij gewoon aanpakken.

[2:40:42] En volgens mij hebben wij in die brief op 6 juni heel duidelijk aangegeven... we gaan aan de voorkant de boel dichtdraaien.

[2:40:48] Er moeten gewoon vergunningen komen.

[2:40:50] Of je nou hoofdaannemer bent of onderaannemer.

[2:40:52] Of je bent een single, noemen ze dat geloof ik, een solist.

[2:40:55] Iedereen moet gewoon een vergunning krijgen.

[2:40:58] We gaan ook kijken of iedereen een VOG heeft.

[2:41:00] We gaan zorgen dat de BIPOP, daar heeft u volgens mij ook terecht naar gevraagd...

[2:41:06] En experimenten Twente willen we ook dat die gaat worden ingezet.

[2:41:09] We hebben 58 miljoen vrijgemaakt voor extra capaciteit.

[2:41:13] We gaan zorgen dat de gegevensuitwisseling tussen de politie en het OM en de andere instanties op worden komen.

[2:41:18] Dus volgens mij ben ik het heel erg met u eens dat het heel erg belangrijk is dat wij gewoon een vuist maken tegen die zorgfraude.

[2:41:25] Aankomende week zal ook naar alle waarschijnlijkheid de brief, want hij moet natuurlijk nog door de ministerraad over de WIP's, uw kanten uitkomen.

[2:41:32] Ook daar gaan we nog weer verder in wat we willen doen, juist om te voorkomen dat die zorgcriminelen de overhand krijgen.

[2:41:38] En dat inderdaad dat bedrag, die 10 miljard, wat in ieder geval een schatting is, en niemand weet dat echt zeker, maar dat hoort natuurlijk gewoon in de zorg en niet in de zakken van mensen die daar geld aan verdienen op deze manier.

[2:41:49] Dus ja, u vindt mij aan uw kant en volgens mij trekken we aan dezelfde kant van de touw, namelijk dat we willen dat dit gewoon niet langer gebeurt en zeker niet in een tijd waarin we moeten kijken naar de oplopende kosten van de zorg in Nederland en dat we willen dat dat gewoon ook echt besteed wordt aan goede zorg en kwalitatieve zorg voor al die mensen die dat nodig hebben.

[2:42:08] En dan ook eventjes ingaan op die opmerking die u ook en volgens mevrouw Wendel ook maakte over een van dagen.

[2:42:18] Want ook daar, dat was ook voor mij echt wel een verrassing moet ik zeggen.

[2:42:22] Het is natuurlijk een besluit van de IGJ zelf geweest, hoeven ze mij op zich niet...

[2:42:25] ...bij te betrekken.

[2:42:26] Ik ga daar ook verder niet over... ...maar ik was ook wel verrast.

[2:42:29] Want nogmaals, die zorg heeft topprioriteit.

[2:42:33] En ik heb ook gevraagd... ...hoe zit dat dan precies?

[2:42:38] En het blijkt in ieder geval zo te zijn...

[2:42:42] Het is inderdaad een tijdelijke organisatie, dat zei mevrouw Wendel ook, hij is opgericht in 2022 meen ik.

[2:42:48] Het is een tijdelijke organisatie geweest en de bedoeling van de IGJ is dat het nu wordt voorgezet in de lijnorganisatie, dus dat de kennis die daar zit ook echt gewoon in het hele organisatie komt.

[2:43:01] En ze blijven ook actief deelnemen aan die samenwerkingsverbanden zoals de taskforce, integriteit, zorgsector en ook het stichting.

[2:43:07] Informatieknoop in zorgfraude.

[2:43:10] En de aanpak van zorgfraude is ook gewoon een beleidsprioriteit van VWS.

[2:43:15] Zo is die ook opgenomen in de kaderbrief.

[2:43:17] Maar het is dus ook een prioriteit die opgepakt moet worden door het IGE.

[2:43:20] En wat ik in ieder geval wil doen is dat ik, ik heb met enige regelmatig gesprek ook met de inspecteur van VWS.

[2:43:26] En ik wil dit gewoon in het eerstvolgende gesprek wat ik met haar heb ook gewoon eens vragen van ja, hoe weten we nou zeker dat de kennis die daar zat en wat ze daar konden, dat we dat ook kunnen blijven doen om juist die zorgfraude die volgens mij de hele Kamer, volgens mij is niemand daar, denkt daar anders over, die gewoon hard kunnen blijven aanpakken.

[2:43:46] En dat zal ik u dan ook later over berichten.

[2:43:50] Dat luidt tot een vraag van mevrouw Wendel.

[2:43:54] Ja voorzitter, wat mij echt tegenstaat is dat we in dat artikel, even ervan uitgaande dat dat klopt, maar dat artikel schrijft echt over een soort van richtingenstrijd binnen de IGJ.

[2:44:04] Dus dat mensen daar intern niet met elkaar eens zijn en dat dat mede aanleiding is dat dit team nu opgedoekt wordt.

[2:44:10] En dan denk ik, het kan toch niet zo zijn dat dit nu gebeurt... omdat mensen binnen de IGE het niet met elkaar eens zijn.

[2:44:16] Want ja, wie staat er dan wederom langs de zijlijn te lachen?

[2:44:19] Dat zijn natuurlijk die criminelen.

[2:44:21] Dus de minister geeft aan dat zij in gesprek gaat met de IGE.

[2:44:25] Ik zou wel graag van de minister willen weten wanneer dat ongeveer is...

[2:44:28] ons ook kan terugkoppelen.

[2:44:30] Want ik vind het echt belangrijk dat we juist ook zo'n specialistisch team hebben... die echt gericht die malefiede zorgaanbieders aanpakken... in plaats van puur en alleen kijken op leren en vertrouwen.

[2:44:43] De minister.

[2:44:45] Volgens mij zei ik net al, ik weet niet precies wanneer ik dat gesprek nu heb, maar we zijn nog twee weken aan het werk.

[2:44:50] Dus dat hoop ik dat het ergens invalt.

[2:44:52] Anders moet ik gewoon even proberen om dat te plannen.

[2:44:53] Maar ik zal in ieder geval, laten we zeggen, net direct na de zomer eventjes terugkoppelen wat er precies besproken is.

[2:45:01] Want ja, dan bent u ook pas weer aan het werk.

[2:45:05] Op tijdpunten, voorzitter.

[2:45:08] Dan had mevrouw Wendel ook...

[2:45:10] Maar voor we daarmee verder gaan, een vraag van mevrouw Van Brink.

[2:45:16] Ja, voorzitter, ik was gewoon gisteren echt laaiend.

[2:45:20] Ik dacht, hoe kan dit nou?

[2:45:22] We hebben een minister die zegt, ik ga alles aanpakken.

[2:45:25] Ik was al heel erg zagrijnig omdat een debat uitgesteld was, omdat de WIBZ niet op tijd klaar was.

[2:45:34] Daarvan dacht ik ook al, nou, het ministerie heeft een lekkere prioriteit.

[2:45:39] En dan gaat...

[2:45:41] IGJ, ik begrijp dat het geen ZBO is, dus dat niet het ministerie daar eigenaar is en toezicht op houdt.

[2:45:53] Ik had meteen de telefoon gepakt.

[2:45:55] Ik had die inspecteur gebeld en gezegd, waar ben jij in godsnaam mee bezig?

[2:45:59] Ja, ik weet niet beter dan dat onze contacten bij de arbeidsinspectie echt heel zagrijnig zijn dat dit gebeurt.

[2:46:07] Omdat die kennis gewoon daar zo echt heel hard nodig is.

[2:46:12] Inderdaad, precies wat mevrouw Wendel zegt.

[2:46:15] Er zitten andere mensen die kijken daar met een andere blik naar.

[2:46:17] Die zijn lief, die geven mensen nog allemaal de kans om te verbeteren.

[2:46:23] En...

[2:46:24] Precies wat deze minister zegt, er is zorgmafia.

[2:46:28] Daar kan je niet lief voor zijn.

[2:46:30] Daar moeten echt pitbulls op zitten.

[2:46:32] En ik denk dan, als het hoogste prioriteit is, dan hoop ik dat dat gesprek heel snel is.

[2:46:40] Ik wil daar heel graag heel snel reactie op.

[2:46:44] Ja, voorzitter.

[2:46:44] Ik ga mijn uiterste bezig doen om dat zo snel mogelijk te doen.

[2:46:48] En wat betreft dat debat, volgens mij gaat de Kamer zelf over haar agenda.

[2:46:54] Dus in die zin, wij doen ons werk, maar u gaat zelf over de agenda van de commissievergaderingen.

[2:47:02] Waar nog een aantal vragen gesteld over zorgfraude, voorzitter.

[2:47:05] Door mevrouw Wendel over wanneer je naar de investeringen van de aanval van zorgfraude... naar verwachting echt relevant zullen gaan opleveren.

[2:47:11] Ja, wat mij betreft het liefst natuurlijk morgen.

[2:47:13] Maar soms moet je toch nog wel even de dingen gaan regelen.

[2:47:16] Dus we hebben natuurlijk die capaciteit die we vrij gaan maken.

[2:47:18] Die middelen zijn ervoor.

[2:47:19] En ik hoop dat die vanaf Q1 ook gewoon daarmee aan de gang gaan.

[2:47:24] En dat dat ook zo snel mogelijk tot...

[2:47:28] tot effecten zal leiden.

[2:47:32] U wilde ook weten wat de stand van zaken is... van de Taskforce Integriteit Zorgsector... en de Taskforce Zorgfraude bij de politie.

[2:47:38] Nou, die Taskforce Integriteit Zorgsector... oftewel de TIS... zet een belangrijke volgende stap in haar ontwikkeling...

[2:47:45] met de invoering van een nieuwe governance en de inrichting van een onafhankelijk kernbureau.

[2:47:50] En daar starten ze deze zomer mee.

[2:47:52] Er wordt ook gewerkt aan de inrichting van een taskforce zorgfraude bij de politie.

[2:47:57] En de minister van JNV onderzoekt samen met relevante partners hoe deze taskforce het beste kan worden gepositioneerd en ingericht in samenhang met andere initiatieven.

[2:48:07] En die versterking van de TIS en de verkenning van de taskforce bij de politie staan in het teken ook van een meer samenhangende

[2:48:15] slagvaardige en resultaatgerichte aanpak van zorgfraude.

[2:48:18] We hebben natuurlijk ook een taskforce ondermijning in dit kabinet.

[2:48:22] En ook daar staat dit op de agenda.

[2:48:24] En daar hebben we dit ook regelmatig over, dit onderwerp.

[2:48:26] Dus ondermijning is soms...

[2:48:29] Want dat is natuurlijk eigenlijk het verschrikkelijke met die zorgmafia.

[2:48:32] Het gaat eigenlijk niet eens soms over zorg, maar het gaat ook over drugs.

[2:48:35] En het gaat ook over witwassen van geld.

[2:48:36] Het gaat ook over wapenhandel.

[2:48:38] Dus daarom is het ook goed, denk ik, dat het ook in die taskforce een prominente plek heeft.

[2:48:44] Nou, volgens mij heb ik wel voldoende laten weten aan mevrouw van Brenk dat het echt de hoogste prioriteiten heeft en dat we daar echt met mannenmacht ook mee bezig zijn.

[2:48:57] Dat de samenwerking met het ministerie van JNV en het OM echt goed is.

[2:49:02] We hebben dus gelukkig ook nu meer middelen om die samenwerking nog meer te versterken en ook te

[2:49:07] ...gegevensuitwisseling ook met het OM en de politie ook te verbeteren.

[2:49:12] En ik denk ook, en dat is wat er in die taskforce zit... ...dat het natuurlijk gewoon wel belangrijk is om een interdepartementale aanpak te hebben.

[2:49:18] Want wij doen een deel, er ligt ook een heel belangrijk deel bij JNV... ...maar ook bij sociale zaken.

[2:49:23] Dus het is ook belangrijk dat we dat in samenhang oppakken.

[2:49:27] Dat was het blokje zorgfraude, voorzitter.

[2:49:31] Mevrouw Van Brenk met uw laatste interruptie.

[2:49:34] Ja, die moet daar dan maar aan besteed worden.

[2:49:38] Ja, voorzitter.

[2:49:42] Ik hoop dat de minister het volhoudt tot het reces, zal ik maar zeggen.

[2:49:48] Nou, laat ik zo zeggen dat ik me zorgen maak als we kijken als iets over meerdere ministeries verdeeld is, dan loopt dat heel vaak niet zo soepel.

[2:49:59] En dat zien we bij sommige onderdelen.

[2:50:04] Vanochtend een heel simpel voorbeeldje.

[2:50:07] De rivierkreefjes, die vreten onze sloten aan.

[2:50:11] Dat ligt bij landbouw, maar de lasten zitten bij INW.

[2:50:15] En hoe harder landbouw werkt, hoe minder INW last heeft.

[2:50:21] Dit is ook iets waarvan ik denk van... hoe gaan we nou zorgen dat bij JMV...

[2:50:27] Ook dit zeg maar on top of mindset.

[2:50:30] Terwijl we ook zedenzaken hebben.

[2:50:33] Terwijl we ook, nou ja, kortom, er is een heleboel.

[2:50:38] Maar hier willen wij ook echt dat dat geld van zorg ook in de zorg blijft.

[2:50:43] Dus misschien kan de minister toch nog iets zeggen hoe die samenwerking gaat.

[2:50:48] Zodat ik meer vertrouwen erin heb dat die regie ook echt goed belegd is.

[2:50:53] De minister.

[2:50:54] Ja, voorzitter, dat heb ik geprobeerd om net ook aan te geven.

[2:50:57] Want we hebben natuurlijk zes taskforces in dit leven geroepen, in dit kabinet.

[2:51:00] Juist op die onderwerpen waarvan wij zeggen dat heeft echt prioriteit om die op te gaan lossen.

[2:51:05] Dat gaat onder andere over stikstof en over woningbouw, maar gaat ook over ondermijning.

[2:51:10] En hier hebben we het natuurlijk over ondermijning.

[2:51:13] Volgens mij is de minister van JNV daar ook de trekker van, van die taskforce.

[2:51:17] Wij zitten daar ook bij, minister Hermans en ik, juist om ook vanuit die zorgfraude daar ook...

[2:51:23] op aan te sluiten, want nogmaals ondermijning is vaak iets wat heel veel terreinen pakt.

[2:51:30] Ik weet dat wij niet altijd een goede pers hebben als het gaat over coördinatie en samenwerking.

[2:51:35] Ik kan wel een paar dossiers noemen waar dat soms best wel ingewikkeld is.

[2:51:39] Zeg ik dan maar even heel eerlijk, maar ik heb het gevoel dat op dit dossier nou uitgerekend wel echt door iedereen de urgentie wordt gevoerd en gevoeld en daar ook echt goed op wordt samengewerkt.

[2:51:48] En als u andere geluiden hoort, dan hoor ik dat ook graag, want dan heb ik ook iets om daarmee in mijn hand naar mijn collega's te stappen.

[2:51:57] Dank u wel.

[2:51:59] U gaf net aan dat het eerste blokje zorgfraude afgerond is.

[2:52:02] Zou u nog kunnen zeggen wat de andere blokjes zijn?

[2:52:04] Jazeker, dat kan ik.

[2:52:06] Digitalisering en gegevensuitwisseling, een blokje jeugd, één vraag over sport en dan nog een paar kleine vragen over overwacht.

[2:52:13] Je valt best mee, voorzitter.

[2:52:15] Ja, dank u wel.

[2:52:16] Ik begreep dat er op het vorige blokje rond zorgfraude nog een vraag is van mevrouw Windel.

[2:52:21] Ja, voorzitter.

[2:52:22] De afgelopen periode zet ik me natuurlijk hard in om zorgfouden aan te pakken.

[2:52:26] En wat mij wel triggert is dat ik veel mensen op de lijn krijg die zeggen van... Goh, maar wat nou als ik dan per rong een foutje maak?

[2:52:33] Kom ik dan in de knel?

[2:52:34] Komen jullie dan achter me aan?

[2:52:36] Nou, ik denk dat we met elkaar ook al goed proberen aan die mensen uit te leggen... dat dat absoluut niet het geval is.

[2:52:42] Dat het dus echt gaat om criminelen die moedwillig de zorg ingaan...

[2:52:45] om, nou ja, even plat gezegd, maar het geld in eigen zakken te steken.

[2:52:49] Dus ik zou de minister willen vragen, wij noemen het altijd zorgfraude, maar zouden we niet ook gewoon die naam moeten aanpassen naar iets met ondermijning in de zorg, zorgcriminaliteit, want dat is natuurlijk wat het is.

[2:52:59] Het is natuurlijk geen foutje in een declaratie, het zijn natuurlijk criminelen die doelbewust de zorg ingaan.

[2:53:04] Misschien moet het BSC ook gewoon bij de naam noemen.

[2:53:07] De minister.

[2:53:07] Ja, voorzitter, ik heb zelf ook de titel zorgfraude niet bedacht.

[2:53:10] Ik heb het daarom zelf ook liever als soms over de zorgmafia, want dat is echt waar we het over hebben.

[2:53:15] Dat is wat we aan willen pakken, maar niet die mensen die een foutje maken in hun declaratie of die misschien te laat zijn met iets.

[2:53:21] Dat zijn natuurlijk niet de mensen waar het geld bij verdwijnt.

[2:53:25] Het gaat echt om de criminele organisaties.

[2:53:27] Die hebben ontdekt dat de zorg een laag punt is waar ze makkelijk in kunnen stappen.

[2:53:31] Waar kwetsbare mensen zitten en waar veel geld in omgaat.

[2:53:34] En waar ze dus makkelijk, zolang wij dat niet beter aan de voorkant dichtdraaien, de toegang, geld kunnen verdienen.

[2:53:40] En dat is waar dit over gaat en dat is wat ik aan wil pakken.

[2:53:47] Voorzitter, dan kom ik bij een heel ander onderwerp.

[2:53:50] Dat is namelijk de digitalisering en de gegevensuitwisseling.

[2:53:53] Een vraag ook van mevrouw Wendel over de EDS.

[2:54:00] Mevrouw Wendel zegt, ik wil graag dat dat in 2026 al echt geregeld is...

[2:54:05] Nou, dat gaat niet lukken, want wij volgen die EDS-tijdlijnen.

[2:54:08] Maar ik denk dat u een beetje refereert aan het debat dat we hebben gehad.

[2:54:11] En daarin heb ik toegezegd dat we die opt-out gaan uitwerken.

[2:54:14] Hoe gaat die eruit zien?

[2:54:16] Want daar waren toen heel veel vragen over.

[2:54:18] En ook of je daar nog weer een soort uitzonding op kunt maken.

[2:54:21] ...toch die informatie zou willen als zorgverlener.

[2:54:25] En daar kom ik na de zomer mee.

[2:54:26] Dus na de zomer kom ik met hoe we die opt-out vorm gaan geven.

[2:54:34] Maar het regelen van die opt-out, dat doen we pas in 2029... ...want dat past in de tijdlijnen van dat EDHS-voorstel.

[2:54:45] Dat luidt tot een vraag van mevrouw Wendel.

[2:54:48] Voorzitter, ik geef toe dat ik misschien stiekem ook wel wist dat hij in de tweede tranche zit van de RDS.

[2:54:54] Wat ik vooral ermee bedoel is, volgens mij zit het zorgtermijn hier echt om te springen.

[2:55:00] Volgens mij zitten we daar echt allemaal op te wachten.

[2:55:03] En in 2029 zijn we alweer jaren verder.

[2:55:05] Dus wat ik eigenlijk de minister wil vragen is, kan het niet iets sneller?

[2:55:10] Ja voorzitter, dat durf ik niet zo te zeggen.

[2:55:12] Want ik denk dat dat namelijk samenhangt met wetgeving die we dan moeten maken daarvoor.

[2:55:18] En volgens mij hebben we daarvoor überhaupt nog een discussie te doen met elkaar.

[2:55:21] Over hoe willen we nou dat die opt-out eruit gaat zien.

[2:55:24] Want daar merkte ik dat de Kamer nog geen eenduidige visie ook op had.

[2:55:28] Volgens mij heb ik voorgesteld om met een voorstel te komen hoe wij denken dat dat eruit zou moeten zien.

[2:55:33] En volgens mij is het dan nog aan de Kamer om daar dan mee in te stemmen.

[2:55:36] En volgens mij kunnen we het dan gaan uitvoeren.

[2:55:42] Dan had mevrouw Van Metelen nog een vraag over of ik kan garanderen dat de medische gegevens van Nederlanders niet via de EU-constructies buiten hun daadwerkelijke controle komen.

[2:55:54] En of wij zelf de baas blijven over de inrichting van een zorgstelsel.

[2:55:58] kan ik zeggen dat 100% garanties er niet bestaan.

[2:56:03] Dat ben ik ook even heel eerlijk in.

[2:56:05] Maar dat zorgaanbieders in principe verantwoordelijk zijn... voor de beveiliging van die data.

[2:56:09] Want daar zijn die data.

[2:56:10] Ik heb ze niet.

[2:56:11] Die liggen bij die zorgaanbieders.

[2:56:13] En daarbij hoort ook dat ze inzicht hebben... in waar die data worden opgeslagen.

[2:56:17] En het goede, denk ik wel, van het nieuwe systeem... is dat we dus niet data op één plek verzamelen.

[2:56:22] Die data blijven bij zorgaanbieders.

[2:56:24] En als er dan een connectie moet worden gelegd... tussen een zorgverlener en iemand...

[2:56:27] Die gegevens beheerd gaan.

[2:56:29] Alleen die specifieke autootje gaat rijden naar die zorgverlener toe.

[2:56:34] Waardoor je dus nooit alles zomaar in principe zou moeten kunnen laten overgaan.

[2:56:42] En misschien is dat dan het geruststellende antwoord.

[2:56:44] Nederland blijft wel gewoon zelf verantwoordelijk voor de inrichting van haar zorgstelsel.

[2:56:49] Dat was dit blokje voorzitter.

[2:56:54] Dan kom ik bij het blokje jeugd.

[2:56:57] En mevrouw Steinhaven die vroeg hoe ik kijk naar het signaal... dat jongeren steeds vaker en duidelijker zich zorgen maken over de toekomst.

[2:57:08] En dan een tweede vraag, daar kom ik dan zo even op.

[2:57:11] Ja, ik vind dat zorgelijk.

[2:57:16] Kijk, voor een deel denken wij dat dat misschien komt door corona... maar goed, dat is inmiddels ook alweer bijna vijf jaar geleden...

[2:57:22] En het is natuurlijk gewoon niet goed als wij horen dat jongeren... dat de mentale gezondheid gewoon niet goed is.

[2:57:34] En mijn collega natuurlijk, minister Hermans, zet daar natuurlijk ook in op bij de GGZ.

[2:57:40] En we hebben een versterkingsagenda mentale gezondheid.

[2:57:45] Die is ook gericht op het versterken van de mentale veerkracht van jongeren...

[2:57:48] En dat doen we ook door het bespreekbaar blijven maken van mentale gezondheid.

[2:57:51] Ik was laatst bijvoorbeeld ook bij een heel mooi project.

[2:57:55] En dat was eigenlijk vanuit de sport.

[2:57:57] Bij een sportvereniging in Voorburg.

[2:58:00] Met de koningin trouwens ook.

[2:58:02] Waarbij ze op de sportclub...

[2:58:04] Dat ging over de onzichtbare blessure, heette dat.

[2:58:08] Waar ze met jongere adolescenten spreken over... hoe gaat het eigenlijk met jou?

[2:58:12] En wat ik zo ontwapend vond... ik heb zelf ook een zoon van 18... maar deze jongeren konden daar echt goed met elkaar over praten.

[2:58:19] Dus het kan.

[2:58:20] En het is denk ik een hele mooie plek... om juist ook in zo'n context... waar je natuurlijk in een team zit... en waar je met elkaar ook een prestatie wil neerzetten... over dit soort dingen spreekt.

[2:58:28] Dus ik denk dat dat...

[2:58:29] Goed is dat we dat soort dingen doen.

[2:58:31] We hebben zelf natuurlijk ook checkers mee ontwikkeld.

[2:58:34] En je hebt natuurlijk ook in je bol.

[2:58:35] Dat zijn ook tools die ook zijn voortgekomen uit de coronatijd.

[2:58:40] Dus ja, we proberen daar wat aan te doen.

[2:58:42] Maar u had ook een hele mooie vraag, vond ik.

[2:58:44] En dat is van...

[2:58:45] Welke verantwoordelijkheid ziet de minister voor zichzelf... om jongeren ook hoopvoller naar de toekomst te laten kijken?

[2:58:51] Die vragen krijg je natuurlijk niet vaak aan deze kant van de tafel.

[2:58:55] En daar kan ik natuurlijk een beleidsantwoord op geven.

[2:58:57] En ik denk ook dat mijn collega net al van alles heeft gezegd over... wat wil je nou met een gezonde toekomst?

[2:59:01] Maar ik denk zelf ook...

[2:59:03] Dat het ontzettend belangrijk is dat wij hoop blijven houden als volwassenen.

[2:59:07] En dat wij laten zien dat wij het nog vertrouwen hebben in deze wereld.

[2:59:10] En dat we werken aan oplossingen voor deze jongeren.

[2:59:13] En het gaat over oplossen van de woningnood.

[2:59:15] Het gaat over klimaat aanpakken.

[2:59:18] Als je kijkt naar wat er deze dagen gebeurt.

[2:59:20] Ik denk dat het ontzettend nodig is dat jongeren het gevoel hebben... ja, deze mensen zijn bezig voor mijn toekomst.

[2:59:25] En daar heb ik ook invloed op en daar mag ik aan meedoen.

[2:59:28] En ik denk dat dat echt de dure taak is, ook van ons als kabinet.

[2:59:31] En volgens mij proberen we dat ook in het coalitieakkoord uit te stralen... om dat ook in te zetten.

[2:59:36] En ik hoop dat dat leidt tot hoop bij jonge mensen.

[2:59:39] Want ik denk dat er inderdaad veel is in deze wereld om over te wanhopen.

[2:59:42] En wij zijn volgens mij aan onszelf verplicht om te zorgen dat er hoop blijft.

[2:59:48] Voorzitter, dan had mevrouw Seinhaven ook nog de vraag over die signalen.

[2:59:57] Wat we daarmee gaan doen die naar voren zijn gekomen uit de V100.

[3:00:00] Maar volgens mij had ik daar al van aangegeven.

[3:00:01] Daar komen we volgende week op terug.

[3:00:03] En dan ten slotte had mevrouw Van Metelen nog een vraag over, of eigenlijk twee vragen, over hoeveel van de miljarden daadwerkelijk gaan naar de directe bescherming van kinderen.

[3:00:15] En welk deel er nou gaat naar middelen voor de hervormingsagenda.

[3:00:22] Het is niet dat ik me er nou makkelijk van af wil maken, maar die middelen die we hebben, die gaan natuurlijk naar gemeentes toe.

[3:00:27] En die gemeentes hebben dat in hun gemeentefonds.

[3:00:30] En het is verder niet heel specifiek gelabeld, zeg maar.

[3:00:32] Ook weer vervolgens waar dat dan verdwijnt.

[3:00:35] En zij zijn natuurlijk aan zet om dat optimaal te besteden.

[3:00:39] En zij hebben natuurlijk ook een democratisch orgaan die hen daarop toetst.

[3:00:42] En dat is de gemeenteraad.

[3:00:43] En die moeten ook controleren of het geld wat er wordt besteed aan jeugdzorg ook inderdaad terechtkomt waar het moet.

[3:00:50] We zien wel dat die uitgaven van gemeentes aan jeugd op toenemen.

[3:00:54] Dat ziet u natuurlijk ook, want daar haalt u het ook over.

[3:00:57] Dat is ook volgens mij het gesprek wat we op dit moment voeren.

[3:00:59] Maar hoe moeten wij dat jeugdvoorstelsel dan beter inrichten... zodat er aan de voorkant veel beter gekeken wordt van... is dit nou een zorgvraag of gaat het misschien wel over een vraag... nou ja, misschien wel over welbevinden van jongeren.

[3:01:13] We willen ook proberen om het veel meer collectief aan te bieden... waarin jongeren in groepen misschien wel met elkaar kunnen...

[3:01:19] ...praten over dingen die hen bezighouden... ...waarin we ze ook willen activeren om meer te gaan bewegen... ...of om deel te nemen aan culturele activiteiten.

[3:01:28] Want niet alles is een zorgvraag.

[3:01:29] Dus ik probeer met de sector nu ook... ...en daar ben ik echt wel hard mee bezig om te kijken...

[3:01:34] Enerzijds met de Rijkwijdenwet, maar ook met macrobeheersing, want die gaat ook over de oplopende kosten.

[3:01:40] Ook met de hele keten van de jeugdbescherming, dat is het toekomstscenario.

[3:01:45] En daar gaat het volgens mij u ook heel erg om.

[3:01:47] Hebben we nou inderdaad het zo georganiseerd dat als kinderen echt onze zorg vandaag nodig hebben, dat ze die vandaag ook krijgen?

[3:01:54] Nou, daar werken we echt hard aan.

[3:01:56] We hebben het al vaker gezegd, maar daar zijn we met die hele keten mee bezig.

[3:01:59] En dat gaat niet alleen maar over extra geld.

[3:02:02] Dat gaat ook over doen we met elkaar de goede dingen.

[3:02:05] En doen we het ook op dezelfde manier.

[3:02:07] En hoeft niet iemand elke keer opnieuw zijn verhaal te vertellen als u bij het volgende loket komt.

[3:02:10] Want dan doen we het dus niet goed.

[3:02:12] En daar werken we aan.

[3:02:15] Mevrouw Van Meertsen.

[3:02:17] Ja, dank u voorzitter.

[3:02:19] Nou, ik ben het met de minister eens dat we niet aan het kijken zijn naar extra geld.

[3:02:24] Het gaat mij vooral om dat we weten waar gaat het geld nou eigenlijk naartoe en waar wordt het aan uitgegeven.

[3:02:29] En ik snap wat de gemeente...

[3:02:30] Wat de minister zegt, dat het ligt bij de gemeente.

[3:02:34] Maar mijn vraag zit er meer in, kunnen we niet beter inzichtelijk krijgen dat we duidelijk krijgen van nou dit gaat daar naartoe, dit gaat daar naartoe.

[3:02:42] Dat er meer uitgesplitst gaat worden, dat wij ook inzichtelijk krijgen in de Kamer van nou oké, daar is het allemaal naartoe gegaan.

[3:02:48] Want nu hebben we dat zicht gewoon niet.

[3:02:51] En dat is eigenlijk een beetje waar ik naartoe wil.

[3:02:54] De minister.

[3:02:54] Ja, en ik kan me die behoefte die u verwoordt ook heel goed voorstellen.

[3:02:59] Want je denkt ook wel van ja, maar er gaat zoveel geld naartoe en hoe kan het dan dat dat niet genoeg is?

[3:03:04] En waar wordt het dan aan uitgegeven?

[3:03:06] En voor een heel klein deel denk ik dat we daar ook wel zicht op hebben.

[3:03:09] Want we weten natuurlijk hoeveel geld er naar de hervormingsagenda gaat.

[3:03:12] We weten natuurlijk voor die toekomstscenario's.

[3:03:14] Maar voor een heel groot deel ligt dat ook juist voor de jeugdzorg bij gemeentes.

[3:03:18] Want gemeentes zijn aan zet in de jeugdzorg.

[3:03:22] Dus wij kunnen in grote lijnen wel aangeven.

[3:03:25] En die getallen noemt u ook wat er naartoe gaat.

[3:03:27] Maar hoe dat precies besteed wordt is gewoon veel ingewikkelder.

[3:03:32] Dus daar kan ik u helaas op dit moment niet zomaar een antwoord op geven.

[3:03:43] Ik ben bij het volgende blokje, voorzitter.

[3:03:45] En dat was één vraag over sport.

[3:03:47] Ook voor mevrouw van Metelen.

[3:03:49] Ik wil overigens wel even erop wijzen... dat we volgende week nog een commissiedebat hebben over sport.

[3:03:53] Dus ik hoop eigenlijk dat we daar dan misschien... wat meer verdiepend ook op uw vraag in kunnen gaan.

[3:03:59] Maar ik vind het natuurlijk ontzettend belangrijk... dat we niet vooral geld uitgeven... maar vooral ook mensen aan het sporten krijgen.

[3:04:04] En dat is volgens mij waar u nou vraagt.

[3:04:06] Dus ik werk ook met NOC, NSF...

[3:04:10] De VSG, dat is de vereniging van sporten bij de gemeenten, waarin de gemeentes in samenwerken, aan vitale sportvereniging.

[3:04:18] Ik ben ook aan het werken aan een wet, sport en bewegen, juist ook om daar meer prioriteiten aan te geven.

[3:04:24] Maar ik stel voor dat we dat gesprek volgende week vervolgen bij het commissiedebat.

[3:04:30] En dan ben ik aan het laatste een blokje overig en daar heb ik nog twee vragen.

[3:04:35] Of eigenlijk nog maar één, want volgens mij is die andere vraag net al door mijn collega Hermans beantwoord.

[3:04:42] En dat is een vraag van mevrouw Van Brenk of ik bereid ben om kritisch te kijken naar het aanbesteedcircus.

[3:04:50] Want 342 gemeentes en heel veel zorgorganisaties houden zich daarmee bezig.

[3:04:56] En wat kost het in verhouding tot wat het oplevert?

[3:05:00] Ja, die vraag kan ik helaas niet zomaar beantwoorden, want het is best een hele ingewikkelde vraag.

[3:05:07] En die aanbestedingswetgeving waar u het over heeft is ook een verantwoordelijkheid van ministeries van EZK en BZK.

[3:05:13] En op dit moment vindt wel overleg plaats met die ministers en Rijksbreed dus ook om die regeldruk aan te passen en te kijken hoe vereenvoudiging van dat aanbesteden mogelijk is.

[3:05:27] Want het is inderdaad ook wel mijn ervaring vanuit mijn vorige rol.

[3:05:31] Soms een heel circus wat je moet invullen om uiteindelijk bij een opdracht uit te komen.

[3:05:37] En de vraag is natuurlijk, ik denk heel terecht, kunnen we dat nou niet wat simpeler maken?

[3:05:41] Maar daar wordt dus wel aan gewerkt door die ministeries en wel rijksbreed.

[3:05:48] Dat was het, voorzitter.

[3:05:50] Dan zijn we aan het eind van de beantwoording van het kabinet gekomen.

[3:05:54] En gaan we door met de tweede termijn aan de zijde van de Kamer.

[3:05:58] Te beginnen met mevrouw Vliegendhart.

[3:06:01] Dank voorzitter.

[3:06:02] Ik begin gewoon direct met twee moties.

[3:06:05] De Kamer, grote beraadsdaging, constateren dat de doelen uit het Nationaal Preventieakkoord op het gebied van roken, alcohol, gebruik en overgewicht niet gehaald dreigen te worden.

[3:06:13] Overwegen dat het kabinet grote ambities heeft op het gebied van preventie, maar dat het voor het kabinet onvoldoende inzichtelijk is in hoeverre maatregelen dat daadwerkelijk bijdragen aan het behalen van deze doelen.

[3:06:22] verzoekt de regering om naar het voorbeeld van keuze in kaart inzichtelijk te maken wat precies de gezondheidsimpact is van een groot palet aan mogelijke preventiemaatregelen rondom de doelen van het terugdringen van roken, alcoholgebruik en overgewicht en gaat over tot orde van de dag.

[3:06:36] De Kamer gehoord op raadslaging constateren dat de doelen uit het Nationaal Preventieakkoord op het gebied van roken, alcoholgebruik en overgewicht niet gehaald dreigt te worden.

[3:06:43] Overwegen dat voortgang van de preventie doel er slechts één keer in de twee jaar gemonitord wordt, maar dat het belangrijk is om dit jaarlijks inzichtelijk te hebben om bij te kunnen sturen.

[3:06:51] Verzoekt de regering om jaarlijks te laten rapporteren over de voortgang op de doelen rond het terugdringen van roken, alcoholgebruik en overgewicht en hierover verantwoording af te leggen aan de Tweede Kamer.

[3:06:59] En gaat over tot de orde van de dag.

[3:07:02] Dat was hem, dank.

[3:07:03] Dank u wel.

[3:07:03] Ik zie zelf af van mijn tweede termijn.

[3:07:06] Dat brengt ons bij mevrouw Van Metelen.

[3:07:09] Ja, voorzitter, dank.

[3:07:10] Ik had nog een hele tekst, maar dat ga ik helemaal niet meer gebruiken, want we hebben al heel veel gesproken.

[3:07:15] Ik heb wel een paar moties, daar wil ik wel nog wat over zeggen.

[3:07:19] Voor ons staat wel gewoon vast dat wij vinden dat per grote beleidsmaatregelen, dat je moet kunnen zien hoeveel geld eraan wordt.

[3:07:26] ...uitgegeven welke effecten er worden bereikt... ...en dat de effecten zichtbaar moeten zijn... ...en wie er verantwoordelijk is wanneer het resultaat uitblijft.

[3:07:37] En dat geldt eigenlijk voor de zorgakkoorden... ...voor jeugdzorg, voor preventie... ...voor grote projecten als Pallas.

[3:07:43] Eigenlijk alle grote projecten... ...en we hebben het niet over de kleinere... ...maar echt als grote uitgaves worden gedaan... ...dat we beter inzicht in krijgen.

[3:07:54] De Kamer hoort de beraadslaging, verzoekt de regering bij grote VWS-programma's en zorgakkoorden voortaan vooraf meetbare resultaten, termijnen, verantwoordelijke en stopcriteria vast te leggen en financiering te beëindigen, wanneer aantoonbare resultaten structureel en gedurende langere tijd uitblijven, gaat over tot de orde van de dag.

[3:08:14] De Kamer gehoort de beraadsdaging overwegend dat nieuwe wetgeving niet mag worden ingevoerd zonder duidelijkheid over uitvoerbaarheid, personeelsverslag en gevolg voor bestaande taken.

[3:08:23] Verzoekt de regering geen wetsvoorstellen op het terrein VWS aan de Kamer sturen zolang relevante uitvoeringsorganisaties geen volledige uitvoeringstoets hebben uitgevoerd en gaat over tot de orde van de dag.

[3:08:36] De Kamer gehoord de beraadzager overweegt dat het preventiebeleid mensen moet informeren... ...maar niet moet betuttelen, sturen of indoctineren.

[3:08:42] Verzoekt de regering af te zien van het preventiebeleid dat via subsidies, campagnes, productaanbod of gedragssturing... ...de vrije keuze van Nederland probeert te beperken en gaat over tot de orde van de dag.

[3:08:51] De Kamer gehoord de beraadzager verzoekt de regering ervoor zorg te dragen... ...de kraamzorg altijd onderdeel blijft van het basispakket en gaat over tot de orde van de dag.

[3:08:59] Dank u wel.

[3:09:01] Dank u wel.

[3:09:02] Mevrouw Wendel ziet af van haar tweede termijn, dus dat brengt ons bij mevrouw Van Brink.

[3:09:08] Nou, dat gaat snel.

[3:09:10] Nou, maar dan neem ik ook gewoon de tijd, heb ik maar bedacht.

[3:09:15] Ja, voorzitter, er zijn een paar punten waar ik op terug wil komen.

[3:09:21] Ik ben blij met de opmerking die net gemaakt wordt over aanbesteding.

[3:09:29] Ik weet dat er een onderzoeksjournalist is die heeft geprobeerd bij een gemeente inzicht te krijgen naar de kosten van aanbesteding.

[3:09:38] Het is gewoon die gemeente niet gelukt om enig cijfer te leveren.

[3:09:43] Dat is eigenlijk te gek voor woorden.

[3:09:44] Er zijn een heleboel mensen die daarmee bezig zijn.

[3:09:47] En dat is gewoon doodzonde.

[3:09:49] Want ik noem het al, ze kosten nog het nodige.

[3:09:52] Ik zou toch aan de minister willen vragen.

[3:09:56] Ik heb twee moties.

[3:09:57] Ik weet bijvoorbeeld al dat ze ontraden worden.

[3:09:59] Maar ik moet ze gewoon indienen.

[3:10:02] Sorry.

[3:10:03] Maar misschien zou zij kunnen nadenken of de Algemene Rekenkamer niet een opdracht zou kunnen krijgen.

[3:10:12] Of een vriendelijk verzoek van ons.

[3:10:14] Om eens kritisch te kijken naar zouden we nou...

[3:10:17] iets uit elkaar kunnen rafelen over de in- en de aan- de zorg.

[3:10:23] En ik had ook nog een opmerking gemaakt... en die is onvoldoende geadresseerd... maar ik vind dat ik hem nog een keer moet maken.

[3:10:33] In onze cijfers zijn er nog steeds mensen die niet terugkomen.

[3:10:37] Die we niet zien omdat ze aan de poort van organisaties geweigerd worden... of dat ze dingen niet kunnen.

[3:10:48] Maar die problemen zijn er wel.

[3:10:52] En die liggen dan bij de burgers.

[3:10:54] En ik denk dat we daar nog even over na moeten denken... of we daar zo iets mee kunnen of iets moeten doen.

[3:11:02] En dan mijn moties, die misschien al bij voorbaat wanhopig zijn... maar misschien zijn er suggesties om ze enigszins aan te passen... waardoor het wel werkbaar wordt...

[3:11:14] De Kamer gehoort de beraadslaging.

[3:11:17] Overwegende dat deze regering voornemens is te bezuinigen op de zorg.

[3:11:21] Overwegende dat deze bezuiniging niet terecht mag komen bij diegenen die direct werken in de zorg.

[3:11:27] Overwegende dat onvoldoende inzichtelijk is in het jaarverslag welke kosten aan de zorg gemaakt worden en welke in de zorg.

[3:11:35] Verzoek de regering zich te gaan inspannen om inzichtelijk te maken welke kosten er gemoeid zijn aan de zorg.

[3:11:41] Versus in de zorg en gaat over tot de orde van de dag.

[3:11:46] En dan nog eentje, voorzitter.

[3:11:48] Ook die is heel lastig, omdat de minister net gezegd heeft... ik ga er niet over, maar eigenlijk vind ik dat ze dat wel zou moeten.

[3:11:56] Ja, een minister kan ook niet alles, maar ik ga toch proberen.

[3:12:00] De Kamer gehoort de beraadslaging overwegenen dat zorgfraude een groot probleem is... waar miljarden zorggeld wegvloeien naar zorgcriminelen.

[3:12:08] Overwegenen dat er te weinig capaciteit is voor de controle... en dat opgebouwde kennis en ervaring behouden moet blijven.

[3:12:16] Overwegenen dat het team integere bedrijfsvoering en zorgverwaarlozing...

[3:12:20] IBZ beschikt over brede expertise die nodig is om georganiseerde criminaliteit in de zorg te herkennen, maar om onduidelijke redenen wordt opgeheven.

[3:12:32] Verzoekt de regering het speciale team in tegenbedrijfsvoering en zorgverwaarlozing van IGJ dat bewezen heeft fraude te kunnen opsporen, in stand te houden en gaat over tot de orde van de dag?

[3:12:44] Sorry.

[3:12:46] Ja, en voorzitter, dan ga ik maar weer met de geuze kreet eruit.

[3:12:50] Overigens is 50PLUS van mening dat alle 60PLUS'ers recht moeten hebben op een gorderoos vaccinatie.

[3:12:57] Dank u wel.

[3:13:03] Dan kijk ik even naar de bewindspersoon.

[3:13:06] Voorzitter, mag ik nog een paar zinnen toevoegen?

[3:13:09] Oh, excuses, ik ben veel te snel.

[3:13:12] Mijn inbreng was natuurlijk kort, maar ik heb het meteen helemaal over het hoofd gezien.

[3:13:16] Dat gaat helemaal niet goed hier.

[3:13:18] Volgens mij komt dat omdat we misschien ook vier debatten gehad hebben de afgelopen dagen.

[3:13:22] Daarom dacht ik, ik hou het nu kort.

[3:13:23] Er was één punt.

[3:13:26] Ik zie dat ministers in overleg zijn.

[3:13:27] Maar goed, één heel klein punt.

[3:13:29] Ik wil heel veel bedanken voor de uitgebreide beantwoording.

[3:13:32] Maar ik wil zo graag ook onderschrijven het verhaal... dat we ook een hoopvol perspectief moeten blijven vertellen.

[3:13:38] En er gebeurt gewoon ontzettend veel moois in de samenleving.

[3:13:42] Dat is ook precies de reden waarom ik mijn inbreng echt begon om me te bedanken... die afgelopen jaar gewoon keihard zich ervoor ingezet hebben om het juiste te doen...

[3:13:50] En ik vind het heel erg mooi dat het omarmd wordt in het kabinet.

[3:13:55] En ik zou het ook heel mooi vinden als gewoon in het politieke werk meer aandacht komt voor alle dingen die goed gaan.

[3:14:00] En alle inspirerende mensen die er zijn in Nederland.

[3:14:05] Dank u wel.

[3:14:06] Ik heb nu nog drie keer op mijn lijstje gekeken, maar we hebben nu wel degelijk iedereen gehad.

[3:14:10] Excuses, Sonnet.

[3:14:13] Dan krijg ik even naar de bewindspersonen.

[3:14:14] Hoeveel tijd jullie nodig hebben?

[3:14:18] Tien minuten.

[3:14:20] Uitstekend, want dan gaan wij om zes uur weer verder.

[3:23:40] Ik vermoed zomaar dat we nu alvast kunnen beginnen.

[3:23:45] Dan kijk ik naar de zijde van het kabinet voor haar tweede termijn.

[3:23:49] Voorzitter, dank u wel.

[3:23:50] En dan begin ik met motie nummer 1 van mevrouw Vliegendhard.

[3:23:57] En die gaat over het inzichtelijk maken van de precieze gezondheidsimpact van een groot palet aan mogelijke maatregelen.

[3:24:04] Een beetje naar analogie van de keuzes in kaart.

[3:24:07] Ik verwijs even naar wat ik daarover heb gezegd in eerste termijn.

[3:24:12] Dus zoals gezegd, ik ben daarmee bezig, ben dat in kaart aan het brengen.

[3:24:15] Dus dat wil ik doen.

[3:24:17] Even oppassen of we hetzelfde verstaan onder een groot palet.

[3:24:20] Wat ik doe is dus wat lichter, wat loopt er en wat staat er in het regeerakkoord.

[3:24:26] Ook specifiek ingezoemd op die wetgevende maatregelen.

[3:24:30] Daarvan breng ik dat nu in kaart en deel ik dat natuurlijk graag met de Kamer na de zomer.

[3:24:34] Dus dat...

[3:24:35] Als ik het zo mag interpreteren, dan kan ik het oordeelkamer geven.

[3:24:39] Ja, in principe is het oké om zo te interpreteren.

[3:24:41] Wel even met dingen erbij.

[3:24:43] Kijk, die brieven van wat doet het kabinet en waarom en hoe, die krijgen we natuurlijk dagelijks.

[3:24:46] Het zou ook fijn vinden om iets breder te laten zien van oké, eventueel deze maatregel hebben we overwogen, maar kiezen we nu niet voor.

[3:24:52] Of iets meer in detail.

[3:24:55] We hadden het over die boetes bijvoorbeeld, hadden we het net.

[3:24:57] Ja, maar ik begreep uw vraag zo.

[3:25:00] We hebben heel veel maatregelen staan op papier, ook in het coalitieakkoord.

[3:25:06] En wat is nou het effect of de verwachte impact van zo'n maatregel?

[3:25:10] En er zit ook iets met boetes in, dus ik kan me best voorstellen dat we daar wat over opschrijven.

[3:25:14] Maar bij alles ook, wat hebben we nog meer overwogen?

[3:25:17] Ja, ik wil een beetje voorkomen dat het een brief voor die we zo hebben.

[3:25:25] Dank voorzitter.

[3:25:27] Volgens mij moeten we er hier wel uitkomen.

[3:25:28] Ik wil voorkomen dat het een brief zoals vele wordt.

[3:25:31] Dit gaan we doen en waarom.

[3:25:32] Maar ook dat we iets meer uitleg krijgen.

[3:25:34] Dus bijvoorbeeld die boetes.

[3:25:36] Vanaf welk moment is dat nu effectief?

[3:25:38] Vanaf welke?

[3:25:39] En hebben we daar informatie over?

[3:25:40] En op basis daarvan bijvoorbeeld kiest de minister om deze en deze maatregel?

[3:25:44] in te zetten.

[3:25:45] Snapt u waar ik heen ben?

[3:25:46] Anders houden we hem gewoon in hoe die is en dan kunt u hem ontraden en dan gaan we een stemming brengen is ook goed.

[3:25:51] Nee, dat snap ik heel goed.

[3:25:53] Dus ik probeer daar ook aan tegemoet te komen en tegelijk de verwachting te managen dat ik niet alle mogelijke opties en maatregelen in kaart breng met alle plussen en minnen en effecten, maar wel echt even focus op wat hebben we nu

[3:26:05] Wat ligt er nu klaar om, of wat hebben we al eerder afgesproken om te gaan doen?

[3:26:09] Waar moeten we nu gewoon kiezen?

[3:26:10] Waar zetten we eerst een stap en waar zetten we nu eerst de energie op in en waar daarna?

[3:26:16] Maar het wordt niet alleen maar een brief met dit gaan we doen.

[3:26:19] Want u vraagt, en daar heb ik ook om gevraagd, wat is nou de impact van die verschillende maatregelen?

[3:26:25] Mevrouw Vliegert.

[3:26:26] Laten we het zo doen.

[3:26:27] En als ik niet tevreden ben met die brief, dan is er vast een moment waarop ik nog een nieuwe versie kan indienen.

[3:26:33] Dan heeft Masi één oordeelkamer.

[3:26:37] Dan motie 2 over de monitor.

[3:26:41] Daar zou ik aan mevrouw Vliegenthart willen vragen of zij bereid is die motie even aan te houden.

[3:26:46] Ik ben met RIVM in overleg.

[3:26:49] Hoe gaan we die monitor op een goede manier vormgeven?

[3:26:52] Onderdeel daarvan is ook de frequentie waarmee die dan verschijnt.

[3:26:59] Ik begrijp heel goed wat hieronder zit, maar ik ben daarover in overleg.

[3:27:04] Dus ik loop dan een beetje vooruit op...

[3:27:07] Op dat gesprek.

[3:27:08] Dus daarom mijn verzoek.

[3:27:09] Of zij hem wil aanhouden.

[3:27:12] Ik wil hem zeker aanhouden.

[3:27:13] Even met de toevoeging erbij.

[3:27:15] Wat ons beschrijf kan.

[3:27:16] En beter.

[3:27:16] En mag het ook nogal meer.

[3:27:17] Maar ik wil hem aanhouden.

[3:27:18] Dan zien we waar we komen.

[3:27:21] Motie 2 wordt aangehouden.

[3:27:23] Geweldig, dank.

[3:27:24] Dan komen we aan motie nummer drie van mevrouw Van Metelen... om vooraf resultaten, stopcriteria, et cetera, vast te leggen.

[3:27:33] Voorzitter, deze motie ga ik ontraden.

[3:27:36] Kijk, ik ben, en dat geldt ook voor de minister van Langdurige Zorg... wij zijn echt niet te beroerd om, als wij zien in de uitvoering van Isa Aswa... dat dingen niet goed gaan, dat we ergens mee stoppen of bijstellen of bijsturen.

[3:27:48] Maar dit van tevoren doen...

[3:27:50] Vind ik ook, zeker met stopcriteria en financiering beëindigd, vind ik ook echt van wantrouwen uitgaan.

[3:27:58] Terwijl we die akkoorden juist sluiten in het vertrouwen met al die partijen aan tafel om samen werk te maken van betere zorg.

[3:28:05] Dus om die rijden ontraad ik deze motie.

[3:28:09] Motie 3, ontraden.

[3:28:11] Voorzitter, dan motie nummer vier over de uitvoeringstoetsen.

[3:28:18] Ik zei in mijn reactie op de inbreng van de rapporteurs al dat wij ons inzetten om dat proces van die uitvoeringstoetsen te verbeteren en die aanbeveling van de Rekenkamer overnemen.

[3:28:32] En dat we ons aansluiten bij dat rijksbrede traject door ontwikkeling uitvoeringstoetsen.

[3:28:36] Dus ik vind eigenlijk deze motie overbodig, voorzitter.

[3:28:39] Dan, voorzitter, motie 5.

[3:28:44] Verzoek de regering af te zien van preventiebeleid.

[3:28:47] Ja, die motie, voorzitter, ontraad ik.

[3:28:49] Ik heb geschetst in eerste termijn hoe wij kijken naar die gezonde generatie.

[3:28:54] Het belang van het wegwerken van de gezondheidsverschillen.

[3:28:57] Dus gezond kunnen opgroeien.

[3:29:00] En ik geloof ook echt, als we het nou hebben over perspectief en hoop.

[3:29:04] Ik geloof ook echt dat we dat met elkaar voor elkaar kunnen krijgen.

[3:29:06] En daar vinden we een balans in van maatregelen.

[3:29:09] Motie 5 ontraden.

[3:29:11] Voorzitter, motie nummer 6 over de kraamzorg.

[3:29:14] Ja, voorzitter, die motie is overbodig.

[3:29:16] Het beleid van dit kabinet is dat het in het pakket zit en blijft.

[3:29:21] Daar sta ik voor en daar maak ik mijn hart voor.

[3:29:25] Motie 6 overbodig.

[3:29:26] Dan motie 7, verzoek van mevrouw Van Brenk.

[3:29:30] om in het jaarverslag in zicht te maken welke kosten er gemoeid zijn aan versus in de zorg.

[3:29:39] Ja, voorzitter, ik heb geprobeerd te schetsen hoe wij invulling geven aan onze begroting en daarna natuurlijk het jaarverslag.

[3:29:47] Dus vanuit die optiek moet ik deze motie ontraden.

[3:29:52] Maar mijn toezegging blijft staan dat we die meer positieve en mooie dingen in beeld brengen.

[3:29:59] Mevrouw Van Brink.

[3:30:00] Ja, voorzitter, maar ik had nog een ander verzoek gedaan.

[3:30:05] Het kan zijn dat de minister daar even te druk was met de motie, zou ik maar zeggen.

[3:30:14] Dat ging over de Algemene Rekenkamer of die niet misschien aan zoiets zou willen werken.

[3:30:22] De minister.

[3:30:23] Ja, voorzitter, zonder nu iets af te willen schuiven, maar dat verzoek kan de Kamer natuurlijk ook altijd zelf doen aan de Rekenkamer.

[3:30:32] En wat wij doen is, wij geven aan de Rekenkamer natuurlijk onze rapportages en onze begroting.

[3:30:40] Maar verzoeken aan de Rekenkamer kunnen ook vanuit de Kamer.

[3:30:51] Is aan de minister van langdurige zorg.

[3:30:54] En volgens mij waren verder geen vragen gesteld.

[3:30:57] Voorzitter.

[3:30:58] Ik zie dat motie 7 tot vragen leidt.

[3:31:02] Ik dacht dat de motie was ontraden.

[3:31:04] Oh, sorry.

[3:31:05] Voorzitter, ik dacht dat u ontijdig zei.

[3:31:07] Vandaar dat ik ontraden.

[3:31:09] Motie 7 is ontraden.

[3:31:15] Ja voorzitter, dan heb ik nog één motie te appreciëren en dat is motie nummer acht.

[3:31:20] We hebben daar net over gesproken.

[3:31:22] Ik heb aangegeven dat ik contact ga zoeken met de inspecteur en dat ik dit zal bespreken.

[3:31:26] Dus in die zin zou ik eigenlijk willen vragen of mevrouw Van Brink hem zou willen aanhouden.

[3:31:31] Als ze dat niet doet, dan is mijn oordeel ontijdig.

[3:31:38] Ik denk even na daarover, maar ik snap wat de minister zegt.

[3:31:42] En voorzitter, dan heb ik eigenlijk nog even twee andere appreciaties van moties uit een eerder debat.

[3:31:49] Maar ik denk het belangrijkste...

[3:31:51] Ik ga eerst nog even concluderen.

[3:31:53] Motie nummer acht wordt of aangehouden.

[3:31:56] En als dat niet zo is, dan is die ontijdig.

[3:32:00] Mag ik nog één vraag stellen, voorzitter?

[3:32:05] Ja, mevrouw Van Blinken.

[3:32:07] Hoe lang moet ik hem aanhouden?

[3:32:08] Wanneer weet ik wat meer?

[3:32:12] Dat is een goede vraag.

[3:32:14] Ik denk dat ik volgende week ga proberen hem toch even contact te zoeken.

[3:32:20] En dan te kijken of dat lukt.

[3:32:21] En als dat zo is, dan zal ik u een bericht sturen.

[3:32:23] Maar dat is wel na de stemmingen dinsdag, vermoed ik maar zo.

[3:32:29] Oké.

[3:32:32] Dan had ik nog twee appreciaties uit twee debatten die afgelopen week hebben plaatsgevonden en waarover dinsdag wordt gestemd.

[3:32:43] En die wil ik even een van een andere appreciatie voorzien en een van überhaupt nog een appreciatie.

[3:32:49] De eerste is ingediend in de twee minuten debat gisteravond.

[3:32:55] Over digitale ontwikkelingen in de zorg.

[3:32:58] Het was een motie van Pro, motie nummer 366 van de leden Bushof en Katman.

[3:33:07] Dat heb ik het oordeel ontraden gegeven, maar het had oordeel Kamer moeten zijn.

[3:33:15] Dus ik denk dat dat even belangrijk is.

[3:33:16] En dan was er nog een andere motie... die ik nog van een appreciatie moest voorzien... want die is ingediend bij mijn collega.

[3:33:25] Dat is motie 894... uit het kamerstuk waar dit bij hoort is 32,793.

[3:33:38] Dus het gaat om motie 894...

[3:33:41] Met kamer nummer 32-793.

[3:33:44] En dat ging over de financiering van de sportakkoorden.

[3:33:50] Ik moet deze motie ontraden.

[3:33:51] Want dat is trouwens van mevrouw Dobben.

[3:33:54] Van Kamerleid Dobben.

[3:33:56] En van Dijk.

[3:33:57] Want het is een ongedekte motie.

[3:34:00] En verder wil ik graag ook verwijzen naar het debat wat wij dienstdag zullen hebben over sport en bewegen.

[3:34:06] Dank u wel.

[3:34:07] Dus de motie ingediend tijdens het twee minuten debat rond digitale ontwikkelingen in de zorg door de leden Bushof en Katman, die krijgt oordeel Kamer.

[3:34:16] En motie 894 rond de sportakkoorden ingediend door leden Dobben en Van Dijk, die wordt ontraden.

[3:34:34] Dat leidt nog tot een...

[3:34:37] Nee, we zijn nog niet klaar.

[3:34:39] We gaan langzaamaan richting de afronding.

[3:34:42] Maar niet voordat ik ook alle toezeggingen heb voorgelezen.

[3:34:48] Dat zijn er dertien.

[3:34:52] Als eerste, de minister van VWS zal de Kamer uitgebreid informeren over het beter sturen op de uitvoeringstoets in het jaarbeslag over 2026.

[3:35:04] Als tweede, de minister van VWS zal de Kamer in Q1 2027 nader informeren over het patiëntenperspectief.

[3:35:27] Voorzitter, volgens mij ging dat om het geneesmiddelen, het patiëntenperspectief in geneesmiddelen.

[3:35:33] Voorzitter, dat heb ik inderdaad toegezegd.

[3:35:37] Dat wordt toegevoegd.

[3:35:39] Dan als derde kort na de zomer ontvangt de Kamer een brief over de verhouding tussen doelen en middelen.

[3:35:48] Ik weet niet of we die nog een beetje kunnen aanscherpen.

[3:35:52] Als dit over een preventiebrief gaat die ik na de zomer stuur, maar...

[3:36:03] Ik stel voor dat we deze schrappen als we zelf niet weten zowel aan linker- en aan rechterzijde wat we precies bedoelden.

[3:36:10] De minister van VWS komt kort na de zomer met een brief over de voortgang van de preventiestrategie.

[3:36:17] Ja.

[3:36:18] Vijf.

[3:36:18] De minister van VWS stuurt na de zomer een brief over hoe de preventiemonitor... Over de preventiemonitor...

[3:36:31] Ja, dat hoop ik.

[3:36:33] De RIVM-monitor.

[3:36:35] Dan de minister van VWS stuurt aan het eind van dit jaar een brief over de voortgang en samenhang over een gezonde generatie.

[3:36:44] Gezondheid in alle beleidsdomeinen?

[3:36:50] Ja.

[3:36:50] Ik vermoed dat we deze bedoelen.

[3:36:52] Dan de minister van...

[3:36:54] VWS stuurt in de tweede helft van 2026 de geïntegreerde ISA-ASWA-monitor naar de Kamer.

[3:37:04] Ja, dat klopt.

[3:37:05] Die zijn we nu aan het maken.

[3:37:06] Volgens mij komt de eerste versie daarvan in het najaar.

[3:37:11] De minister van VWS zal in de jaarrapportage over 2026 ook ingaan op de onvolkomendheden in de bedrijfsvoering.

[3:37:21] Ja, we moeten volgend jaar natuurlijk weer op de stand van zaken en natuurlijk op de rekeningkamer reageren.

[3:37:26] Dus ja, dit is going concern.

[3:37:29] Hoe zeg je dat?

[3:37:30] Moeten we sowieso doen.

[3:37:33] De minister van VWS zal in de brief over de toekomst, over de mentale gezondheid, slechts GGZ, een update over de zorgbemiddeling op de wachtlijst meenemen.

[3:37:47] Ik denk dat dat de wachtlijstbemiddeling is.

[3:37:48] Ja, ik heb sowieso gezegd dat ik in die brief of in die reactie ook in zal gaan op de motie van mevrouw Van Metelen.

[3:37:55] Naar aanleiding van haar vraag daarover.

[3:37:57] En over de productieve zorgbemiddeling denk ik, of in die brief of mogelijk.

[3:38:02] Want ik stuur ook nog korter te... U krijgt of in die brief of misschien al wel eerder in een brief een update over hoe het gaat met de productieve zorgbemiddeling.

[3:38:09] Uitgelijk in die brief.

[3:38:10] Dat brengt ons bij de volgende.

[3:38:12] De minister...

[3:38:14] Maar niet voordat daar nog eerst een vraag over beantwoord is.

[3:38:16] Mevrouw Van Metelen.

[3:38:17] Heeft de bevestiging ook dan inclusief die wachttijdondersteuning?

[3:38:21] Ik neem aan dat hele... Ja, daar zal ik ook op ingaan.

[3:38:25] En die handreiking.

[3:38:28] De minister van VWS stuurt in de loop van 2027 een brief over hoe nu verder met de nationale zorgreserve.

[3:38:35] Ja.

[3:38:37] De minister van Langdurige Zorg stuurt voor het debat een brief over expert care zo mogelijk maandag.

[3:38:44] Nee, het verzoek was maandag, uiterlijk.

[3:38:48] Uiterlijk maandag, ja.

[3:38:55] De minister van VWS zal ook aandacht besteden aan de positieve effecten van de zorg in het volgende jaarverslag.

[3:39:04] En de minister van Langdurige Zorg zal de Kamer informeren over haar gesprek met de IGE over het opdoeken van het zorgfraudeteam.

[3:39:12] En dat gebeurt na de zomer.

[3:39:15] Nee, dat...

[3:39:17] We hebben daar net bij de moties nog een...

[3:39:18] Ik ga proberen om dat aankomende week te doen en dan voor de stemmingen donderdag iets te laten weten.

[3:39:30] Nog één toezegging die wel is gedaan, maar niet door u nu wordt genoteerd.

[3:39:36] En dat is de toezegging dat we volgende week de antwoorden geven op de vragen van de V100.

[3:39:43] Klopt.

[3:39:45] Die voegen we toe aan het overzicht.

[3:39:48] Hiermee, ik moet nog even een stukje voorlezen, even volhouden.

[3:39:51] Hiermee zijn we aan het einde gekomen van de vergadering.

[3:39:54] Ik stel vast dat in het WGO geen motie is ingediend met de bedoeling de dischargeverlening aan voorwaarden te verbinden of op te schorten.

[3:40:01] Over de overige moties en over de slotwet en daarmee de discharge zelf wordt gestemd op donderdag 3 juli.

[3:40:09] Ja.

[3:40:09] Ik dank de ministers, de leden van de commissie VWS en alle die dit debat hebben gevolgd.

[3:40:14] Ik sluit de vergadering.

[3:40:17] Dank u wel.