Bouwregelgeving

[0:00:01] Goedemiddag, welkom allemaal bij de vaste commissie voor volkshuisvesting, ruimtelijke ordening voor het debat over bouwregelgeving.

[0:00:10] Allereerst natuurlijk welkom aan de minister, welkom aan de mensen op de tribune en uiteraard thuis en welkom aan de commissieleden.

[0:00:19] We gaan beginnen met het debat zo, dat doen we iedereen een spreektijd van vier minuten.

[0:00:24] Ik zal voor de interrupties kort te houden, even vier maximaal op elkaar met een maximum termijn van 30 seconden.

[0:00:34] Staat u vrij om langer dan 30 seconden te praten, maar dan zetten we gewoon twee streepjes neer en dan heeft u er al twee gehad.

[0:00:42] Kijken hoe we daarmee uitkomen.

[0:00:45] Dan zou ik gelijk willen beginnen en dan geef ik mevrouw Beckerman het woord.

[0:00:48] Dank u wel, voorzitter.

[0:00:49] En allereerst mijn excuses.

[0:00:51] Dit is een van mijn favoriete debatten, altijd geweest.

[0:00:54] Alleen ik moet straks naar het plenaire debat stikstof, dus daarom ben ik maar heel even in dit debat.

[0:00:59] Dat is niet uit desinteresse, maar vanwege totale chaos deze week qua hoeveelheid debatten.

[0:01:05] Ik wilde het vandaag in ieder geval hebben over drie punten.

[0:01:08] Hitte, brandveiligheid en schimmel.

[0:01:11] Ja, wat een hitte vorige week.

[0:01:14] En als we de berichten moeten geloven, komt er misschien weer een nieuwe hittegolf aan.

[0:01:19] Hitte is echt ongelijk verdeeld.

[0:01:21] Arme wijken zijn vaak warme wijken.

[0:01:23] En in een stad kunnen de hitteverschillen soms wel 20 graden zijn.

[0:01:28] Waar de een in een gekoeld kantoor werkt en s'avonds in een koelhuis in een koele buurt terugkomt, werkt de ander buiten of in de hitte en komt in een kokende wijk thuis.

[0:01:37] En deze ongelijkheid moeten we aanpakken.

[0:01:40] Helaas werd een motie van mij vorige week... voor een afdwingbare groennorm verworpen.

[0:01:47] En voorzitter, we maken ons ook zorgen over de plannen van de minister... om de isolatiestandaard voor bestaande bouw verder te verlagen.

[0:01:55] Niet te verhogen, maar te verlagen.

[0:01:56] En dat vinden wij problematisch.

[0:01:58] Nu we zien dat hitte een steeds groter probleem gaat worden.

[0:02:01] Is de minister het met ons eens dat we veel beter moeten zorgen... dat onze wijken en huizen leefbaar blijven met hittegolven?

[0:02:08] En wat wil zij hieraan doen?

[0:02:10] En wil de minister hierbij ook focussen op de armste en warmste wijken?

[0:02:15] Waarom verlaagt het kabinet de isolatiestandaard voor bestaande bouw, terwijl dat slecht is voor het wooncomfort en de druk op het elektriciteitsnet vergroot?

[0:02:24] Hoe wil deze minister niet alleen zorgen voor betere huizen, maar ook betere wijken met meer groen?

[0:02:31] Voorzitter, dan brandveiligheid.

[0:02:33] Dat is een punt waar ik vaak aandacht voor heb gevraagd in deze debatten.

[0:02:36] En als we naar alle stukken voor dit debat kijken, dan loopt er eigenlijk één rode draad doorheen.

[0:02:41] Bouwregels sluiten niet meer aan op de werkelijkheid.

[0:02:46] En het duidelijkste voorbeeld, of misschien het pijnlijkste voorbeeld, is de brandveiligheid in woonzorgvormen.

[0:02:51] Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid laat zien dat steeds meer mensen met een zware zorgvraag zelfstandig in reguliere woningen wonen, zonder brandmeldinstallaties, het toezicht en het ontruimingsplan die in een instelling vanzelfsprekend zijn.

[0:03:05] En dat is gevaarlijk.

[0:03:07] En voorzitter, dit is geen toeval.

[0:03:08] Dit is het direct gevolg van opeenvolgende neoliberale kabinetten.

[0:03:12] En de verantwoordelijkheid voor brandveiligheid is daarmee stilletjes verschoven van het collectief naar het individu.

[0:03:19] En de brandweer waarschuwt dat er brandscenario's kunnen ontstaan die nauwelijks beheersbaar zijn.

[0:03:26] Voorzitter, dan de aanpak van het kabinet.

[0:03:28] De inzet is vooral schrappen, alsof elke regel een blokkade is.

[0:03:31] Maar dit is wel echt een zwart-wit benadering.

[0:03:35] Want luisteren we naar wat de brandweer echt zegt.

[0:03:38] Zij pleiten niet voor minder regels, maar voor betere regels.

[0:03:41] Vereenvoudiging mag volgens de brandweer nadrukkelijk geen zelfstandig doel zijn.

[0:03:45] Het moet juist gaan om het vervangen van regels door duidelijkere, effectievere en beter uitvoerbare regels die sturen op een veiligheidsresultaat.

[0:03:55] En dan de modernisering.

[0:03:58] VNG, IPO en brandweer leggen op basis van het TNO-rapport, een goed rapport, een fundamentele conclusie op tafel.

[0:04:07] De basis van het stelsel wat we nu hebben, stamt uit de jaren 80 en 90 en zou je eigenlijk integraal moeten herzien.

[0:04:16] En de brandweer vraagt explicies om integrale verkenning van de uitgangspunten in het BBL aanvullend op de lopende deelonderzoeken.

[0:04:24] Lektor brandveiligheidskunde De Witte van het NIPV voegt daaraan toe dat het naïef is om te denken dat een ramp met veel slachtoffers zoals Grenfell hier niet kan gebeuren.

[0:04:35] Dit is eigenlijk een cruciale punt voor vandaag.

[0:04:38] Neemt de minister deze waarschuwingen serieus?

[0:04:41] Welke prioriteit stelt zij bij de monisering?

[0:04:43] En sluit zij zich aan bij de vier prioriteiten van de brandweer?

[0:04:47] Eén seconde, als ik nog één zin mag zeggen.

[0:04:50] Onze motie voor een Nederlandse variant op AWAP-sla is aangenomen.

[0:04:53] Dus de anti-schimmelwetgeving.

[0:04:55] Kan de minister al iets zeggen over de voortgang?

[0:04:57] Dank u wel.

[0:04:58] Dank voor uw inbreng.

[0:05:00] Mevrouw Steen.

[0:05:02] Voorzitter, dank u wel.

[0:05:04] Iedereen heeft wel een guilty pleasure.

[0:05:06] En die van mij is onder andere extreme home makeover.

[0:05:10] U kent het wel, zo'n huis dat onherkenbaar wordt verbouwd met spectaculaire voor- en nafoto's.

[0:05:17] Blije mensen, happy end.

[0:05:19] Maar ondanks voorzitter kreeg ik ook foto's opgestuurd van een andere home makeover.

[0:05:24] Maar dit waren foto's van een verzorgingstehuis in Noord-Holland.

[0:05:27] En op de eerste foto zag je precies wat je hoopte te zien, namelijk bewoners die samen koffie drinken, schilderijtjes aan de muur, bloemetjes op tafel.

[0:05:34] En op de tweede foto was de ruimte te zien na de aanpassing vanwege de brandveiligheidseisen.

[0:05:40] Stoelen weg, aankleding weg, het gezellige verzorgingstehuis leek wel een arrestantencentrum geworden en helemaal geen blije mensen.

[0:05:48] En voorzitter, iedereen begrijpt wel dat brandveiligheid geen bijzaak is.

[0:05:53] We hebben net gehoord en we hebben het vanmiddag gezien, die enorme dramatische flatbrand in Antwerpen waar ook weer slachtoffers bij zijn gevallen.

[0:06:03] En dat is belangrijk en zeker in gebouwen waar ouderen wonen en waar mensen afhankelijk zijn van zorg.

[0:06:08] Vluchtroutes moeten vrij zijn.

[0:06:10] Je moet nadenken over materialen.

[0:06:11] Risico's moeten serieus genomen worden.

[0:06:14] Met vooral slimme regels.

[0:06:15] Maar voorzitter, willen we nou een samenleving... waarin elk risico volledig is weggemasseerd... maar niemand zich thuis voelt?

[0:06:22] En het gaat om verantwoorde veiligheid.

[0:06:26] Niet om de reflex dat alles weg moet... omdat niemand later aansprakelijk wil zijn...

[0:06:30] Niet om regels die telkens strenger worden geïnterpreteerd tot niemand meer precies weet wat de wet precies vraagt en wat uit voorzorg is toegevoegd.

[0:06:38] Dus daarom heb ik de volgende vragen aan de minister.

[0:06:40] Herkent die minister dat regels, toezicht en ook lokale interpretaties elkaar soms zo versterken dat zorginstellingen of oudere complexen verder gaan dan de wet eigenlijk vraagt?

[0:06:50] En kan de minister in een brief aan de Kamer op een rij zetten wat nu echt wettelijk verplicht is waar de ruimte zit voor maatwerk?

[0:06:57] En hoe wordt voorkomen dat instellingen uit angst voor aansprakelijkheid automatisch kiezen voor kaalslag?

[0:07:03] En is de minister bereid om samen met de brandweer, de veiligheidsregio's, gemeentezorgorganisaties en bewoners te kijken hoe brandveiligheid en leven zoals thuis beter met elkaar verbonden kunnen worden?

[0:07:14] En wil de minister daarbij toezeggen dat het daarbij het uitgangspunt wordt, brandveiligheid waard moet, menselijk waard kan en altijd gericht op het bieden van een gemeenschappelijk thuis.

[0:07:25] Voorzitter, dan wil ik graag door naar de wet kwaliteitsborging, want die veroorzaakt disproportionele kosten bij kleinere bouwprojecten.

[0:07:32] Het vertraagt en het leidt tot bureaucratie en onduidelijkheid en deelt de minister dat we die versneld moeten evalueren en misschien wel aanpassen.

[0:07:40] Voorzitter, kom ik bij bezwaarmakers die projectontwikkelaars chanteren.

[0:07:46] Ze maken bezwaar puur alleen om een afkoopsom op te strijken.

[0:07:50] Minister, wat gaan we doen aan die afkoopsommen?

[0:07:53] Hoe gaan we dat aanpakken?

[0:07:54] Welke mogelijkheden ziet zij om dit verdienmodel te doorbreken?

[0:07:57] Deelt u minister dat we de kring van mensen die bezwaar en beroepen instellen fors moeten beperken en komt, zoals de recent aangenomen motie hierover vraagt, in de taskforcebrief van september met beperkingen?

[0:08:08] Voorzitter, de vorige minister had het programma stoer... en nu komt het in mijn ogen niet alleen aan op regels schrappen... maar vooral ook versimpelen en verbeteren.

[0:08:15] Maar toch, ik heb nog niet zo heel erg veel concreets gezien op dit gebied.

[0:08:21] Welke ambitieuze plannen kunnen we verwachten in september?

[0:08:24] De minister is aan de slag met de jaarlijkse vereenvoudigingswet... maar moeten we daar niet een regeltrechter inbouwen, vraag ik de minister... zodat je je juiste bouwregels alleen nog in vaste transies invoert... zodat bedrijven niet...

[0:08:35] voortdurend hun ontwerpen moeten aanpassen.

[0:08:37] Zou de minister op al deze ideeën eens willen ingaan?

[0:08:41] Voorzitter, mijn motie over de valsleen en typegoedkeuring voor flexwoningen is nu alweer een paar maanden geleden aangenomen.

[0:08:47] En ik vraag die minister, moeten we met de taskforcebrief niet gewoon typegoedkeuringen plus valsleen doen, gewoon voor alle type flexwoningen, geen één uitgezonderd?

[0:08:56] En tot slot, minister, hoe gaan we voorkomen dat de typegoedkeuring blijft steken in grondgebonden woningen in de eerste risicoklasse?

[0:09:03] Dank u wel.

[0:09:05] Dank u wel.

[0:09:06] Ik heb voor u een interruptie van de heer De Hoop.

[0:09:08] Ja, voorzitter, dank.

[0:09:09] Ik heb een vraag aan het CDA over de verblijfsvoorziening van beschermde diersoorten.

[0:09:14] Omdat de minister nu met een voorstel komt om die verplichte deskastjes bij utiliteitsgebouwen een plek te geven.

[0:09:21] Terwijl de Kamer eigenlijk eerder zei, we willen eigenlijk voor alle gebouwen dat er zo'n plicht komt, omdat de bouwers dat veel prettiger vinden, omdat je dan weet waar je aan toe bent.

[0:09:29] En het CDA steunde dat voorstel wat wij toen als Progressief Nederland indienden ook altijd.

[0:09:34] Minister Keijzer wilde dat per se niet.

[0:09:37] Vindt het CDA nu met de nieuwe minister of we toch moeten kijken of hij dat niet gewoon breed bij alle woningen zou moeten doen, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.

[0:09:45] Voorzitter, wat is het?

[0:09:46] Voordat ik u het woord geef.

[0:09:49] Kleine coulance, want dat ging net over die halve minuut heen.

[0:09:51] Dus graag de vraag om het zo kort mogelijk te houden, want anders is het de volgende keer wel twee interrupties.

[0:09:56] Mevrouw Steen.

[0:09:57] Ik ben het heel coulant, voorzitter.

[0:09:59] Nee, kijk, wat het CDA belangrijk vindt, is dat we toegaan naar voorspelbaarheid en regelgeving.

[0:10:04] Dus ja, we willen duurzaam bouwen, maar we moeten er wel voor zorgen dat die bouwers weten waar ze aan toe zijn.

[0:10:13] Dus dat is het allerbelangrijkste.

[0:10:15] En daar waar we dat duurzaam kunnen doen, dan is het CDA daar altijd voor.

[0:10:20] Maar zwabberbeleid, dat is waar het CDA tegen is.

[0:10:23] En daar zal het CDA ook altijd tegen zijn.

[0:10:26] Een vervolginterruptie van de heer Loop.

[0:10:28] Ja, helder.

[0:10:30] Om dat zwarbeleid te voorkomen wil je denk ik dat er één uniforme regel is en dat er niet lokale gemeenten elke keer een andere regel opleggen, wat heel vervelend is voor bouwers.

[0:10:39] Dus is het CDA dan niet met progressief Nederland eens dat we dan toch ook voor de uniforme regels moeten, niet alleen voor de utiliteitsbouw, maar voor breed voor de woningbouw ook van huis?

[0:10:47] Ja, volgens mij heeft u het CDA daar ook altijd voor horen pleiten.

[0:10:50] Dus generiek daar waar het kan en met name om ervoor te zorgen dat ook gemeenten niet per se ook koppen op nationale regels maken.

[0:11:01] Dank.

[0:11:01] Dan geef ik het woord aan de heer Mooijman.

[0:11:04] Dank u wel, voorzitter.

[0:11:06] Het is goed dat we het vandaag hebben over bouwregelgeving.

[0:11:10] Om de bouw van nieuwe woningen zo goed mogelijk te kunnen borgen is het van groot belang dat er meer stappen worden gezet op het slimmer en efficiënter maken van regelgeving, maar ook om meer samenhang te creëren.

[0:11:22] Want de doelstelling van de 100.000 woningen per jaar, om die te halen is het belangrijk dat we doorlopend kijken naar de randvoorwaarden die daar nodig voor zijn, ook waar het gaat om het forse aantal wetten en regels die met goede intenties zijn opgezet, maar verouderd zijn, niet passen bij de huidige opgave of waarvan het ontbreken, versnelling en verbetering in de weg zitten.

[0:11:44] En het programma Stoer, dat onder het vorige kabinet is opgezet, heeft daaromtrend veel waardevolle inzichten geboden.

[0:11:50] En het is ook goed om te lezen dat het kabinet en deze minister daar verder mee aan de slag gaat.

[0:11:56] Tegelijkertijd zijn we er daarmee nog niet.

[0:11:58] Het gesprek over het BBL zou ook moeten gaan over herziening van het stelsel en het toekomstbestendig maken daarvan.

[0:12:05] En hoe dit aansluit op andere eisen die ook worden gesteld.

[0:12:09] Er komt immers een groot aantal andere herzieningen aan waar het gaat om bijvoorbeeld Europese regelgeving, normen, verduurzaming en ga zo maar door.

[0:12:17] Het grote aantal regels waartoe bouwers, leveranciers en ontwikkelaars zich toe hebben te verhouden zorgt voor uitdagingen waar het gaat om de uitvoerbaarheid.

[0:12:26] En we willen de minister dan ook vragen hoe zij juist die uniformiteit en de uitvoerbaarheid van het stelsel aan bouwregelgeving en verwante zaken wil gaan borgen.

[0:12:35] Want wat ons betreft is het van belang dat beleid goed met elkaar samenhangt en dat de inzet op stoer, maar ook het BBL en de andere wijzigingen integraal wordt bezien.

[0:12:43] En hoe is de minister daarbij bijvoorbeeld van plan om dubbele regelgeving waar het gaat om de combinatie van nationale regels die worden opgelegd, maar ook regels die vanuit de Europese Unie voortkomen met elkaar goed te combineren?

[0:12:58] Een ander punt dat we mee willen geven is ook de situatie omtrent de bestaande voorraad.

[0:13:04] Veel van de wijzigingen in de regelgeving richt zich nu met name op de nieuwbouw, wat natuurlijk belangrijk is.

[0:13:10] Maar ook in de bestaande voorraad liggen er veel kansen die de renovatie van woningen kan versnellen.

[0:13:16] En daarmee kunnen ook zaken als slecht geventileerde woningen beter worden aangepakt.

[0:13:20] Er zijn helaas, ook zoals collega Beckerman veelvuldig, maar ook zojuist aangaf... nog steeds ontzettend veel woningen die met vocht en schimmelproblematiek kampen... waar een situatie zonder ingrijpen niet verbetert.

[0:13:34] En dan heeft ook een boete of een compensatie vaak geen zin... en is een bewustwordingscampagne alleen niet voldoende.

[0:13:42] En hoe kijkt de minister hiernaar?

[0:13:44] gelet op de dynamiek omtrent het schrappen van regelgeving.

[0:13:50] Ook steunen we de ambitie van de minister om veel meer in te gaan zetten op industrieel bouw en standaardisatie.

[0:13:56] Het voornemen om in 2030 een percentage van 50% van de nieuwbouw te realiseren is weliswaar ambitieus, maar biedt ons in ons inziens wel kansen om de woningbouw echt te kunnen versnellen.

[0:14:08] En voorzitter, tot slot nog, het is van groot belang dat we de woningbouwdoelstellingen gaan halen.

[0:14:14] En de urgentie die we daar denk ik allemaal bij voelen, zou ook terecht moeten komen in de bouwregelgeving, dat die daarbij aansluit. En we hopen dat de minister aan de slag gaat met een herziening van het stelsel, waarin de uniformiteit en de samenhang geborgd kan worden, maar waar ook uiteindelijk alle relevante partners mee aan de slag kunnen.

[0:14:33] Tot zover.

[0:14:35] Dank u wel.

[0:14:35] Dan geef ik het woord aan de heer Nobel.

[0:14:37] Dank u wel, voorzitter.

[0:14:39] Voorzitter, de bouw van 2750 woningen in Weesplichtstil... door 98 rechtszaken aangespannen door één echtpaar... ter bescherming van de rugstreeppad, de heikikker en de platte schijfhoornslak.

[0:14:51] In Nieuwkerkerland wordt de bouw van de wijk vertraagd door diezelfde pad... ondanks twee eerdere controles waar geen padden zijn aangetroffen.

[0:14:59] In Sierikzee ligt de bouw van 25 appartementen stil... zonder dat er maar één is waargenomen.

[0:15:04] Een vermeed nest van een steenuil legde vorig jaar een woningbouwproject een maand stil terwijl er geen enkel nest was.

[0:15:10] In Elburg lopen 225 woningen vertragingen op doordat er aan de randen van het plangebied een steenuil zou zijn aangetroffen.

[0:15:18] In Houten wachten de gemeente jaren tot de steenuil uiteindelijk zouden sterven voordat überhaupt aan de bouw van de wijk kon worden begonnen.

[0:15:25] In Heij en Boeikoop wacht men al een jaar op een provinciale ontheffing van de ringslang en in Driel loopt de nieuwbouw twee jaar vertraging op door vleermuizen in een pand.

[0:15:33] Net als overigens in Bergambacht, Doetinchem en Purmerend.

[0:15:37] En 80% van de isolatiebedrijven geeft aan dat vleermuizen de voornaamste reden zijn... waardoor woningen niet worden geïsoleerd.

[0:15:44] Ik haal al deze voorbeelden aan om aan te tonen dat dit niet ergens in Nederland gebeurt... maar eigenlijk iedere wethouder of bouwer hiermee wordt geconfronteerd.

[0:15:52] En ik wil benadrukken dat de VVD echt geen tegenstander is van flora- en faunabescherming.

[0:15:56] Maar op dit moment worden er zoveel bouwprojecten stilgelegd... en dat terwijl het wooninfarct alleen maar groter wordt.

[0:16:03] Het probleem ligt dan natuurlijk ook niet alleen bij de kikker of de vleermuis zelf, maar het zit hem in de bureaucratie van de overheden.

[0:16:10] Woningbezitters en bouwers zijn nu namelijk overgeleverd aan tijdrovende natuuronderzoeken, terwijl het echt veel eenvoudiger kan.

[0:16:18] Bijvoorbeeld door het vaststellen van een soorten managementplan.

[0:16:21] Een plan van vastgestelde beschermde diersoorten... die ervoor zorgen dat gemeenten uiteindelijk meer voorspelbaarheid bij bouwprojecten kunnen aantonen.

[0:16:28] Op dit moment heeft nog niet iedere gemeente een plan opgesteld... en provincies weigeren ook plannen van gemeenten goed te keuren.

[0:16:37] Hierover heb ik eerder ook schriftelijke vragen gesteld.

[0:16:40] En door een soorten managementplan kunnen we er uiteindelijk voor zorgen... dat bouwers een voorspelbaarheid krijgen...

[0:16:46] die ervoor zorgt dat ze niet voor iedere apart dierenvergunning of een onderzoek hoeven uit te voeren.

[0:16:51] Deelt de minister de opvatting van de VVD dat deze soorten managementplannen ervoor kunnen zorgen dat bouwprojecten voorspelbaarder worden?

[0:16:58] En voorzitter, ook bij vastgestelde soorten managementplannen kunnen er uiteindelijk toch weer extra dieren worden toegevoegd.

[0:17:04] En hoe kijkt de minister ook daar tegenaan als je met name de voorspelbaarheid van die soorten managementplannen als uitgangspunt wilt nemen?

[0:17:13] Welke termijn van de geldigheid acht de minister bijvoorbeeld wenselijk als je kijkt naar zijn soorten managementplan?

[0:17:18] Want als je ieder jaar met een nieuw plan moet komen, dan kun je je afvragen of dat soorten managementplan ook wel effectief is.

[0:17:24] Daarnaast vindt de VVD dat als een beschermde diersoort toch bouwpalande stil ligt, er ook een mogelijkheid moet zijn om deze dieren naar een betere plek te verplaatsen.

[0:17:32] Is de minister bijvoorbeeld bereid om alternatieve methoden te bekijken om dieren te verplaatsen of bijvoorbeeld te detecteren en hiermee ook in overleg te treden met de staatssecretaris van LVVN?

[0:17:43] Voorzitter, het zijn niet enkel dieren die bouwprojecten stil liggen, maar ook mensen.

[0:17:48] Beswaar van telkens dezelfde klager zorgt voor maanden aan vertraging.

[0:17:52] Bezorgen gemeenten onnodig veel werk en kan zelfs een verdienmodel zijn als wordt overgegaan tot uitkoop.

[0:17:58] Beswaar maken moet natuurlijk kunnen, maar misbruik of financieel gewin, dat moeten we voorkomen.

[0:18:03] De VVD wil zo snel mogelijk dat dit verdienmodel stopt en ik vraag me af of de minister dat ook zo ziet.

[0:18:10] Ook de regels in de bouw zelf zorgen voor vertraging.

[0:18:13] Niet vanwege de regels, maar vanwege de verschillende eisen die 342 gemeenten kunnen stellen.

[0:18:18] Ik heb in een eerde debat al opgeroepen om flink te snijden in het aantal regels.

[0:18:22] Kan de minister aangeven wat de status is van de crisiswet?

[0:18:26] Dan, voorzitter, het programma stoer.

[0:18:28] Wanneer verwacht de minister het volgende rapport met daarin het aantal te schrappen regels en wanneer verwacht zij de aanbevelingen uit het vorige rapport te hebben verwerkt?

[0:18:38] Voorzitter, de afgelopen maanden heeft het kabinet meerdere pakketten duurzaamheidsregels aangekondigd.

[0:18:43] Maar hoe garandeert de minister voorspelbaarheid van deze regels?

[0:18:46] En kan de minister garanderen dat uiteindelijk deze regels niet voor een netto toename aan bouwregelgeving zorgen?

[0:18:53] En dan heeft u nog één zin, want u bent goed over de tijd heen.

[0:18:56] Ik wil dus leggen, tot slot voorzitter, we moeten ook kijken naar de kansen die er op dit moment zijn voor splitsen, optoppen en transformeren.

[0:19:04] Kan de minister alvast een tipje van de sluier oplichten, want ze zou voor de zomer hier de Kamer over informeren.

[0:19:09] Dank u.

[0:19:10] Dat was precies één zin.

[0:19:11] Dan is het jammer dat u natuurlijk minder spreektijd hebt, anders hadden we nog alle verhalen over alle dieren in heel Nederland willen horen die naar een betere plek moeten gaan.

[0:19:20] Dat klonk ook veelbelovend.

[0:19:22] De heer De Hoop.

[0:19:23] Voorzitter, ik neem het vandaag het debat over van collega Salinjan.

[0:19:28] Voorzitter, bouwregels lijken vaak een bureaucratische bijzaak.

[0:19:32] Maar ze raken het dagelijks leven van mensen.

[0:19:34] Ze bepalen of een woning veilig is bij brand, toegankelijk is voor mensen met een rolstoel en of iedereen eerlijk en goed kan wonen.

[0:19:42] Goede, moderne bouwregels zijn ook onmisbaar voor de opgave van deze tijd.

[0:19:47] CO2-reductie, energie-neutraal en circulair bouwen.

[0:19:51] Huidige regels helpen onvoldoende en staan vernieuwing soms zelfs in de weg.

[0:19:55] Daarom is er behoefte aan een nieuw, modern, uniform stelsel van bouwregels.

[0:20:00] Gemeenten, TNO en bouwbedrijven vragen hier ook om.

[0:20:04] Zo bouwen we aan een toekomst waarin iedereen mee kan komen.

[0:20:06] Maar in de bereidsagenda van het kabinet ontbreekt nog echt een duidelijke visie.

[0:20:11] Neem bijvoorbeeld klimaatadaptief bouwen.

[0:20:14] De minister schrijft dat dit vooral lokaal moet worden geregeld, maar de afgelopen dagen laten zien dat dit ook echt vraagt om een duidelijke nationale visie.

[0:20:21] Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met extreem weer.

[0:20:24] Dat raakt niet iedereen gelijk, zoals ook collega Beckerman van de SP al zei.

[0:20:28] Of het nu in Eindhoven, Apeldoorn of Utrecht was, de rijkste wijken waren tijdens deze hittegolf het koelst.

[0:20:34] Terwijl in andere buurten de temperaturen soms opliepen tot wel 50 graden.

[0:20:39] Onderzoek van EenVandaag laat bovendien zien dat huurders twee keer zo vaak moeite hebben om een woning koel te houden als kopers.

[0:20:45] Klimaatverandering vergroot die ongelijkheid.

[0:20:48] En daarom vraag ik het kabinet wat is de visie op bouwen voor de toekomst?

[0:20:51] Hoe zorgen we dat...

[0:20:52] Bescherming tegen hitte niet alleen is weggelegd voor mensen met een koopwoning in de Groene Wijk, maar voor iedereen.

[0:20:58] En naast extreme hitte zagen we ook zware neerslag en onweer.

[0:21:01] En dat vraagt om een landelijke norm voor wateroverlast.

[0:21:05] Anders lopen we echt het risico dat nieuwe woningen niet bestand zijn tegen de buien van morgen.

[0:21:09] En deze minister legt de nadruk op lokale invulling.

[0:21:13] Terwijl de minister van Infrastructuur en Waterstaat toewerkt naar een landelijke norm in 2030.

[0:21:18] Is de minister het met de minister van Infrastructuren en Waterstaat eens dat zo'n landelijke norm echt op korte termijn nodig is?

[0:21:25] Voorzitter, als er één onderwerp is waarop goede bouwregels cruciaal zijn, dan is het wel veiligheid.

[0:21:30] Iedereen wil gerust kunnen slapen in een veilige woning.

[0:21:33] Ik heb met deze minister bijvoorbeeld ook vaak gesproken over de situatie in Zeist.

[0:21:37] waar instortingen dreigen en flats met palen worden gestuurd.

[0:21:41] Weet zij of er meer galerijflats uit de jaren 60 en 70 zijn waar instorting van balkons en galerijen dreigt?

[0:21:48] Veiligheid betekent ook brandveiligheid.

[0:21:51] De brandweer en experts concluderen dat de huidige regelgeving tekort schiet.

[0:21:56] Vorig jaar stelde ik hierover al vragen nadat de brandweer eerder ook al de noodklok luidde.

[0:22:00] En toen heb ik gevraagd om de brandveiligheidseisen... voor hogere gebouwen ook te laten gelden voor lagere gebouwen.

[0:22:06] En de toenmalige minister gaf aan dat hij hiervoor aanvullend onderzoek liep.

[0:22:11] Hoe staat het daarmee?

[0:22:12] En is de minister bereid de aanbevelingen van TNO... de commissie Haskoning en de brandweer...

[0:22:16] mee te nemen in het onderzoek en de te vormen nieuwe regelgeving.

[0:22:20] Tot slot, gebouwen staan niet op zichzelf.

[0:22:22] Regels gaan ook over de omgeving.

[0:22:24] En de minister geeft in haar brief toch maar half uitvoering aan de motie om te komen tot één landelijke regel voor nestkasten, voor beschermde diersoorten.

[0:22:31] Die wordt nu alleen ingevoerd voor utiliteitsgebouwen.

[0:22:35] Waarom niet voor alle gebouwen?

[0:22:37] Het lijkt alsof de vorige minister hier echt zelf een persoonlijke voorkeur voor had.

[0:22:41] Ik hoop dat de minister hier toch ook open naar kijkt, want dat is duidelijker voor bouwers.

[0:22:45] En daarom vragen bouwbedrijven hier zelf ook om.

[0:22:47] En heeft de meerderheid van de Kamer hier ook een duidelijke uitspraak over gedaan.

[0:22:51] Verder over de beschermde diersoorten.

[0:22:52] Mensen die willen bouwen of verbouwen moeten op grond van de Omgevingswet rekening houden...

[0:22:56] met beschermde dieren.

[0:22:57] Daar is vaak ecologisch onderzoek voor nodig.

[0:23:00] Mijn fractie vindt het onwenselijk dat corporaties of huiseigenaren... daar zelf hele hoge kosten voor moeten maken.

[0:23:06] Daarom vraag ik de minister of het Rijk gemeente kan ondersteunen... bij het opstellen van één soort managementplannen voor de hele gemeente.

[0:23:12] Net als mijn collega van de VVD net ook al zei.

[0:23:15] Daar was eerder geld voor beschikbaar.

[0:23:17] Wordt die ondersteuning voortgezet of kan dit via provincies worden georganiseerd?

[0:23:21] Dat zou bouwen en verbouwen eenvoudiger maken en voorkomt...

[0:23:25] dat gewone mensen op kosten worden gejaagd.

[0:23:27] Dank u wel.

[0:23:29] U heeft nog een volle seconde over.

[0:23:31] Een interruptie van de heer Nobel.

[0:23:33] Voorzitter, dank.

[0:23:33] Ik ben blij dat PRO met de VVD deelt dat het eigenlijk veel eenvoudiger kwam met al die ecologische onderzoeken.

[0:23:39] Maar ik hoop ook dat ik PRO aan de zijde van de VVD ga vinden als we in de toekomst meer dieren op beschermde lijst gaan zetten, terwijl dat niet hoeft vanuit Europa.

[0:23:46] Kan ik dan ook op uw steun rekenen.

[0:23:51] Volgens mij formuleerde u uw vraag anders dan dat u hem bedoelde.

[0:23:56] Ik heb de vraag nu zo geïnterpreteerd dat u zei er zouden niet nog meer dieren op moeten komen.

[0:24:00] Dat is uw vraag.

[0:24:02] Ja, dat hangt natuurlijk volledig van de situatie af.

[0:24:06] duidelijk is dat vanuit bescherming van bepaalde diersoorten het echt nodig is dat zij toegevoegd moeten worden aan beschermde diersoortlijsten, ja, dan vind ik dat je daar voor open moet staan en dat je dat niet per definitie dicht moet regelen.

[0:24:19] Ik denk dat het allerbelangrijkste is dat

[0:24:21] ...vanuit landelijke politiek echt één soort management... ...aangestuurd wordt voor lokale overheden... ...waarmee we zorgen dat als deze situaties zich voordoen... ...dat het én goed voor die dieren is... ...en dat we tegelijkertijd de bouwen niet veel op slot zitten.

[0:24:35] En daar zit de zorg van de heer Nobel die ik wel deel.

[0:24:38] Maar om nu te zeggen dat wij dat soort lijsten dicht moeten zetten... ...vind ik heel onverstandig... ...ook met alle problemen rondom de natuur in Nederland.

[0:24:46] De reden dat ik er ook naar vraag, en wellicht is uw partij iets eerder geneigd dan mijn partij om meer dieren aan toe te voegen, is dat ik ook bang ben dat straks dat soorten managementplan in de praktijk niet gaat werken, omdat we telkens tussentijds nieuwe dieren toevoegen.

[0:24:59] En met name bij industriële bouw zou dat denk ik funes zijn, want dan moet je telkens weer bijvoorbeeld het vogelkastje gaan aanpassen en allerlei andere dingen doen.

[0:25:06] Dus hoe kijkt u daarnaar?

[0:25:07] Nog even los van het aantal dieren, ook de mate waarin en de snelheid waarin we dit dan zouden doen.

[0:25:12] Dat is ook de vraag die ik aan de minister heb gesteld, maar ik ben ook benieuwd hoe u daarnaar kijkt.

[0:25:15] De heer Loop.

[0:25:16] Kijk, het feit dat ik voor dat één soorten management ben... is dat je duidelijkheid wil hebben.

[0:25:21] Dus ik begrijp ook heel goed dat je terughoudend moet zijn... in zomaar lukkelijk dieren toevoegen.

[0:25:28] Maar ik vind wel dat je onder zoveel tijd moet kijken...

[0:25:31] Past dit nog wel?

[0:25:32] En moet je toch niet een aantal dieren daarin toevoegen?

[0:25:34] Dat moet je niet om de dag doen bij wijze van.

[0:25:37] Dan moet je een aantal momenten voor inbouwen om heel goed te evalueren of dat wel voldoet aan de tijd.

[0:25:44] Dus dat moet je zorgvuldig doen, maar daar moet je wel de ruimte voor behouden.

[0:25:48] Want uiteindelijk is het er niet voor niks.

[0:25:51] Dank.

[0:25:51] Dan geef ik het woord aan de heer Klemming voor zijn bijdrage in het eerste termijn.

[0:25:56] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:25:57] Mijn eerste debat over bouwregelgeving is wel even de weg zoeken in een complex dossier.

[0:26:02] Want enerzijds moeten bouwregels vertrouwen geven aan gebruikers over de veiligheid.

[0:26:08] Anderzijds doet het soms ook iets met sociale cohesie, wat mevrouw Steen het ook wel zei.

[0:26:12] En bouwregels moeten zekerheid geven aan investeerders in de bouw.

[0:26:15] Zoals bouwmateriaalproducenten en projectontwikkelaars en bouwregels moeten duidelijkheid geven aan bouwers om snelheid te maken en de betaalbaarheid mogelijk te maken.

[0:26:23] Voorzitter, de minister sprak eerder over een zesje is soms ook wel goed genoeg, zeker in tijden van crisis.

[0:26:28] Oftewel, in mijn woorden, liever 100 woningen met een zesje dan misschien 10 van de 9.

[0:26:32] En minister, hoe gaan we dat terugzien in de aanpassing van de BBL, dat principe, dat uitgangspunt?

[0:26:37] En als de collega's van LVWN dan in de uitvoeringswet natuurrechtstelverordeling zelf nieuwe duurzaamheidsmaatregelen voor gemeenten in de omgevingspanden gaat stellen, valt het dan te rijmen met dat uitgangspunt?

[0:26:48] Voorzitter, voor jaar 21 is voorspelbaarheid en uniformiteit voor bedrijven cruciaal.

[0:26:52] Voor bouwmateriaalproducenten projectontwikkelaars en bouwbedrijven.

[0:26:56] Dus geen lokale koppen.

[0:26:58] En de minister is er ook geen voorstander van deze wij.

[0:27:00] En gaat uitgebreid in op de werking van de BWL, waardoor gemeenten geen bovenwetelijke eisen kunnen stellen.

[0:27:04] Maar gemeenten kunnen natuurlijk wel via de anterieure overeenkomst lokale eisen stellen.

[0:27:08] Bijvoorbeeld strenger duurzaamheidsnormen dan de banknorm of grotere woningen op de vlakte van de woningen.

[0:27:13] Maar ook voor het gebruik de activiteit van gebouwen kunnen gemeenten eisen stellen, bijvoorbeeld voor het verplichten van groene daken of voorzieningen voor biodiversiteit.

[0:27:21] Erkent de minister dat dit ook lokale eisen zijn die beperkingen opleggen aan de snelheid en de betaalbaarheid voor de woningbouw?

[0:27:27] En wil de minister regie pakken om ook deze vormen van lokale koppen bij gemeenten te verbieden?

[0:27:33] Voorzitter, de minister werkt aan de wijziging van de BBL voor de uitversering van de energielabels E, F en G per 2029.

[0:27:40] Maar moeten we niet soms een pas op de plaats maken?

[0:27:43] Het drijft de prijs op en het maakt de woning niet altijd betaalbaarder.

[0:27:46] En tegelijkertijd trekt het investeringscapaciteit en uitvoeringscapaciteit weg bij bouwbedrijven.

[0:27:52] Kan de minister aangeven wat de effecten zijn van het uitverseren van deze labels voor de betaalbaarheid, de bouwcapaciteit en dus ook voor de snelheid van de nieuwbouw?

[0:28:03] Ja, op dit punt, want die woningen met een EFG-label, dat zijn echt vaak tochtige woningen.

[0:28:09] Woningen waar soms het schimmel tot aan de muren loopt.

[0:28:11] Dus echt niet prettig voor de mensen om daarin te wonen.

[0:28:14] Die uitversering is denk ik daarom verstandig.

[0:28:16] Maar weet collega Clemmink van JA21 ook dat met een hoger label je daarmee ook vaak meer huur kunt vragen.

[0:28:23] Dus dat er ook al een tegemoetkoming zit voor verhuurders als ze die woning verduurzamen.

[0:28:28] Heer Clemmink.

[0:28:29] Ja, goede vraag van de collega.

[0:28:30] Allereerst de uitversering op zichzelf.

[0:28:33] is inderdaad een goede richting.

[0:28:34] De vraag die ik stelde was, is dat nu in de tijd van schaarste?

[0:28:37] En ook investeringsgraag is de juiste keuze.

[0:28:40] Dan moeten we daar misschien pas op de plaats maken.

[0:28:41] Want het doel op zichzelf is de juiste kant wat mij betreft.

[0:28:45] De tweede is natuurlijk wel dat de rendements voor middelhuur juist al onder druk staan.

[0:28:50] Een heel beperkt verhoging mogelijk is.

[0:28:52] Vaak hebben ze al een negatieve cashflow.

[0:28:55] Dus dan zijn we al investeringen die ze niet altijd terug kunnen verdienen in het rendement.

[0:28:57] Dat leveren ze uitponden op.

[0:28:59] En bij de wonenbouwcorporaties geldt natuurlijk ook dat zij niet altijd dat kunnen doorberekenen.

[0:29:03] in hun huurprijzen eigenlijk al verlies leiden, misschien wel meer verlies gaan leiden per verhuurde woning.

[0:29:10] Wat dat betreft ook weer de investeringscapaciteit die zijn nodig hebben om de nieuwbouw te doen, kan gaan beperken.

[0:29:15] Daar zit mijn zorg.

[0:29:17] De laatste interruptie van de heer Daup.

[0:29:20] Ja, en dan toch, want we hebben natuurlijk als overheid ook een zorgplicht voor mensen dat je in een fijne woning woont, dat er geen schimmel op de muur loopt.

[0:29:27] Dus vindt u niet, los van de discussie over investeringscapaciteit,

[0:29:31] dat het eigenlijk onverantwoord is dat mensen na 2029 nog in een huurwoning zitten waar ze label FGE hebben, dat we dat eigenlijk gewoon helemaal niet met elkaar zouden moeten willen.

[0:29:40] Los van al het andere is dat niet een fundamenteel bescherming van huurders waar we voor zouden moeten staan met elkaar.

[0:29:47] Heer Klemmink.

[0:29:49] Ja voorzitter, er is niet één verband met de labels en bijvoorbeeld de kwaliteit als het gaat om verschillende problematieken.

[0:29:54] We hebben ook wel gezien dat op het moment dat

[0:29:56] de energieprijzen die in Nederland ontzettend hoog zijn, ook door de acties en de belasting bij de ophef overigens, dat mensen minder stoken.

[0:30:02] Ja, dan krijg je inderdaad bijvoorbeeld meer schimmel.

[0:30:04] Ik zou liever kiezen dan eerlijk gezegd voor een verlagen van de energiebelasting en daarmee de energieprijzen.

[0:30:08] Dat levert ook weer kwaliteitsvoordelen op van de bewoners.

[0:30:12] En nogmaals, ik vraag aan de minister of het nog wel realistisch is om die uitverziening in 2029 door te voeren.

[0:30:18] Nogmaals, ik betwijfel niet de richting.

[0:30:20] Dat heb ik heel duidelijk gemarkeerd.

[0:30:22] Maar is het realistisch in een enorme opgave, zowel in de beschikbare woning als in de betaalbaarheid waar we voor staan.

[0:30:26] Dat is mijn vraag aan de minister.

[0:30:29] Voorzitter, ik vervolg mijn betoog.

[0:30:31] In de Kamerbrief van 25 februari staat dat in de BRBL op korte termijn ook regels voor nestvoorziening voor dieren opgenomen worden.

[0:30:38] Ik heb gewoon een verhelderende vraag.

[0:30:40] Is het nou een nationale kop of komt dit uit een EU-verordening?

[0:30:43] Voorzitter, dan over het bouwen in de Nederlandse traditie.

[0:30:45] Ik heb het over baksteen.

[0:30:47] Nederland bouwt al eeuwen met baksteen en dakpan, niet voor niets.

[0:30:49] Deze materialen gaan in de praktijk 120 jaar mee.

[0:30:52] En toch worden ze door de nieuwe rekenmethodiek teruggerekend naar een levensduur van slechts 50 jaar.

[0:30:56] En dat is een administratieve fictie en geen realiteit.

[0:30:59] En dat terwijl voor ons een enorme bouw- en renovatieopgave staan.

[0:31:03] We kunnen ons niet veroorloven om bewezen materialen administratief weg te schrijven.

[0:31:06] En daarom nog twee vragen aan de minister voor de Capfront.

[0:31:09] Hoe kijkt de minister aan tegen de rekenmethode die de levensduur van keramische bouwmateriaal onterecht beperkt tot 50 jaar, terwijl de praktijk 120 jaar aantoont?

[0:31:17] En is hij bereid deze methodieken te herzien en overleg te trainen met de sector erover?

[0:31:21] En tenslotte, voorzitter, een materiaalneutrale aanpak maakt om te...

[0:31:25] ontwerpen of herbruikbaar in verschillende regio's en versnelt daarmee de bouwopgave.

[0:31:30] Hoe borgt de minister de materiaalneutraliteit, zodat een evenwit gemix van materialen, inclusief bakstenen, structureel mogelijk blijft?

[0:31:37] Tot zoveel voorzitter.

[0:31:38] Dank u wel.

[0:31:39] Dank voor uw bijdrage.

[0:31:40] Dan geef ik nu het voorzitterschap over aan mevrouw Steen, zodat ik ook zelf een bijdrage kan doen.

[0:31:46] Nou, in dat geval geef ik het woord aan de heer Van Asten van D66.

[0:31:50] U heeft vier minuten spreektijd.

[0:31:52] Geen seconde langer, dank.

[0:31:53] Voorzitter, iedereen heeft het vanochtend kunnen lezen.

[0:31:56] Volgend jaar is de bouw van 100.000 woningen binnenhand bereik.

[0:31:59] En het is aan ons om dit ook daadwerkelijk waar te maken.

[0:32:02] En vooral om dat tempo ook in de jaren daarna vast te houden.

[0:32:06] Er liggen we door heel Nederland ontzettend veel creatieve oplossingen klaar om de wooncrisis aan te pakken.

[0:32:10] Mooi.

[0:32:11] In dat geval wil de heer Nobel daar graag even wat over vragen.

[0:32:16] Voorzitter, dank.

[0:32:17] Ik bewonder altijd het optimisme van de heer Van Assen.

[0:32:20] Maar twee dingen.

[0:32:21] Eén, wat is binnenhand bereik?

[0:32:23] En twee, wat gebeurt er eigenlijk het jaar daarna?

[0:32:26] Want ik vind het fijn dat we de 100.000 woningen halen, maar de jaren erop drogen de vergunningen op.

[0:32:31] En ja, dan stopt bij mij in ieder geval het optimisme.

[0:32:34] Dus ja, graag een reactie daarop.

[0:32:37] Hoe diep is je optimisme?

[0:32:38] Ja, die is diep en duurt lang, voorzitter.

[0:32:45] Want binnenhand bereiken, dat was de eerste vraag.

[0:32:48] Ik geloof dat nu de 97.000 woningen staan daar om in de aanbouw genomen te worden.

[0:32:54] Dan kan natuurlijk altijd iets gebeuren waardoor sommige dingen toch niet starten in een jaar.

[0:32:59] En als we nog een beetje ons best doen, dan kunnen we misschien ook wel eerder starten met sommige bouw.

[0:33:03] Het tweede punt is, ja daarna gaat het weer, vlakt het weer af.

[0:33:09] Te weinig vergunningen afgegeven.

[0:33:10] Zo zie je maar dat dit altijd een proces is waar je op een lange termijn zeer consistent beleid moet gaan voeren.

[0:33:16] Om ervoor te zorgen dat er vertrouwen in de markt blijft waardoor men wil gaan bouwen.

[0:33:19] Onder andere over het onderwerp waar we het vandaag hebben over die bouwregelgeving.

[0:33:23] Zijn dat nou heldere eisen, zijn dat heldere voorwaarden waarop investeerders en ontwikkelaars mee aan de slag kunnen gaan?

[0:33:35] De heer Klemmink.

[0:33:39] Ja, voorzitter.

[0:33:40] Het is op zich goed nieuws.

[0:33:41] Als die cijfers gehaald worden, overigens, betekent dat die woningen natuurlijk in proces zijn gegaan een aantal jaren geleden.

[0:33:46] Dus misschien moeten we eerder de Amstelvorganger van deze minister daarop complimenteren.

[0:33:49] Maar kan de heer Van Asten bevestigen dat van die 100.000 woningen die we per jaar nodig hebben, ongeveer de helft nodig zijn om de migratie op te vangen?

[0:33:59] Ja, ik dacht al, ik zit hier weer in een debat over volkshuisvesting.

[0:34:03] Dus wanneer gaan we het weer over asiel hebben?

[0:34:06] Ik moet zeggen, daar ben ik eerlijk gezegd een beetje klaar mee.

[0:34:08] Volgens mij hebben we woningen nodig voor heel Nederland.

[0:34:10] Voor mensen die simpelweg nu op een zolderkamertje zitten bij hun ouders die daar graag willen starten.

[0:34:15] Maar ook de mensen die hier een vluchtelingenstatus hebben gekregen.

[0:34:19] Op de volle breedte hebben we nieuwe huizen nodig, hebben we meer huizen nodig.

[0:34:23] Dus we zullen met volle vaart eruit moeten maken.

[0:34:24] En daar ga ik geen onderscheid maken.

[0:34:26] over voor wie precies de woning is.

[0:34:28] De woning is nodig voor degene die de woning zoekt.

[0:34:48] Nee, volgens mij is dat niet de volle 50 procent.

[0:34:52] Er zit namelijk ook een heel groot verschil in hoe vangen we migratie op.

[0:34:57] Als het bijvoorbeeld gaat over migratie hier iets ten zuiden van ons in het Westland, dan zal dat vaak een complexe zijn waar verder niet de...

[0:35:07] De standaard woningbouw is en is het speciaal voor die seizoensarbeid.

[0:35:11] Dus dat is een deel waarin je migratie moet gaan opvangen.

[0:35:14] Daar hebben we een heleboel van in Nederland.

[0:35:16] Wat is dat nou de glastuinbouw van het Westland, het Oostland, Venlo of waar dan ook in Nederland is.

[0:35:22] Hetzelfde geldt voor de grote vervoerscomplexen, de overslagcomplexen.

[0:35:25] Waar we voor migratie op een hele andere manier bouwen.

[0:35:29] Omdat we eigenlijk de ouderwetse Finex nog eens uitrollen.

[0:35:32] Of hier in het westen van Nederland, langs de Verstedelijkingsalliantie, woningen aan het bouwen zijn.

[0:35:39] Nog een vervolgvraag van de heer Klemmink.

[0:35:42] Ja, korte voorzitter.

[0:35:43] Dan zou ik de heer Van Asse de collega toch willen adviseren om de antwoorden van deze minister om elkaar aan de Amstelvang is goed te lezen.

[0:35:49] Dan vindt hij het best het huis waar ik het over heb.

[0:35:53] Ja, dat is dan altijd weer de vraag van als de heer Klemming dat antwoord zo goed weet, waarom besteedt hij dan drie interrupties eraan om dat aan mij te vragen.

[0:36:00] Voorzitter, ik ga door met mijn vergaande optimisme.

[0:36:04] Maar er zitten genoeg vragen bij waardoor ik me ook zorgen maak.

[0:36:08] Want wat de heer Nobel ook zei, we moeten wel hard aan de slag om ervoor te zorgen dat de komende jaren ook flink doorgebouwd kan worden.

[0:36:14] En een van die dingen is dat we innovaties een ruim baan moeten geven.

[0:36:17] En we zien dat nu de bouwregels nog vaak een rem vormen op die innovaties.

[0:36:23] En dat is natuurlijk de vraag die vandaag voor ligt.

[0:36:25] Gaan we nieuwe wijken en steden bouwen voor het verleden of voor de toekomst?

[0:36:29] Onze Nederlandse bouwers, ondernemers en uitvinders hebben ongelooflijk mooie en slimme ideeën bedacht om de wooncrisis op te lossen.

[0:36:35] We kunnen hele drijvende wijken bouwen, maar wonen op water wordt onterecht anders behandeld dan dezelfde woning op vaste grond, omdat het nooit vastgoed kan zijn volgens onze regels.

[0:36:46] We kunnen woningen zo van de fabrieksband laten rollen.

[0:36:49] Alle grote bouwers zetten fabrieken op om massaal woningen te kunnen bouwen.

[0:36:52] Maar een woning uit een fabriek mag in de ene gemeente wel gelijk staan en net aan de andere kant van de gemeentegrens niet.

[0:36:59] We kunnen torens van hout bouwen.

[0:37:00] In Eindhoven zijn plannen voor de hoogste houten toren van de wereld.

[0:37:04] Maar brandveiligheidseisen gaan in de basis nog steeds te veel uit van bouw met beton, staal en steen.

[0:37:10] Voorzitter, waar gaat het dan precies mis met al die innovaties?

[0:37:13] En dat is omdat we met verouderde bouwregels opgeschreept zitten.

[0:37:16] Allemaal met de beste intenties bedacht en niet voor niets in wet en regelgeving gezet.

[0:37:21] We hebben onze bouwregelgeving steeds bijgeschaafd, met een regel meer of minder.

[0:37:26] Maar zo bouwen we wel de wijken en steden van het verleden, maar niet die van de toekomst.

[0:37:30] En dat kan natuurlijk ambitieuzer.

[0:37:32] Meerdere experts, zoals onderzoekers van TNO, dagen ons uit om onze bouwregelgeving grondig te herpakken.

[0:37:38] Ze dagen ons uit om naar de basis van het hele stelsel te kijken.

[0:37:42] Zo kunnen we de steden van de toekomst bouwen met de beste Nederlandse innovaties en een stuk sneller.

[0:37:47] Een voorzitter en mijn fractie weet dat het wel kan.

[0:37:50] Die echte versnelling zit in de aanpak aan de basis van onze bouwregelgeving.

[0:37:54] Onze regels kunnen slimmer, flexibeler en moderner, want het systeem van bouwregelgeving, wat al bijna 35 jaar op dezelfde basis gebouwd is, past niet meer bij de innovaties van nu.

[0:38:04] Daarom een aantal vragen aan de minister.

[0:38:06] Is de minister het met mijn fractie eens dat we ook aan de slag moeten met het aanpakken van het systeem als geheel, naast de bestaande opzet op het aanpassen of schrappen van losse regels?

[0:38:17] Hoe kijkt de minister daarnaast naar de mogelijkheden om snel te handelen bij nieuwe innovaties?

[0:38:21] Ziet zij ruimte om in bouwregelgeving te anticiperen op innovaties die nu in de maak zijn, maar die nog niet in een bestaand hokje passen?

[0:38:28] En daarbij eigenlijk ook nog innovaties die we nog niet kennen.

[0:38:31] Hoe gaan we daar nou mee om op het moment dat je een kader opnieuw aanpast of opnieuw opbouwt?

[0:38:37] Hoe zorgen we ervoor dat dat zo flexibel mogelijk is?

[0:38:42] En kan de minister aangeven of zij ook schriftelijk met een officiële reactie kan komen op dat TNO-rapport visie op een toekomstbestendige bouwregelgeving?

[0:38:50] En voorzitter, laten we elke kant schrijpen om de versnelling in de woningbouw in te zetten.

[0:38:55] We kunnen onze bouwregelgeving een versneller van de woningbouw maken.

[0:38:59] We zien vandaag dat de 100.000 woningen in zicht zijn.

[0:39:02] We moeten samen alles op alles zetten om dat te halen, volgend jaar en de jaren erop.

[0:39:08] Al die woningzoekenden die nu nog wachten op een huis om hun leven uit de pauzestand te halen, verdienen dat.

[0:39:13] Dank u wel voor uw bijdrage.

[0:39:16] En ik geef u hierbij het woord weer terug om ons de volgende fase van dit debat in te leiden.

[0:39:22] Dank, mevrouw Steen.

[0:39:25] Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de commissie.

[0:39:29] Dan kijken we even naar de minister over hoeveel tijd zij nodig denkt te hebben om ons van de antwoorden te kunnen voorzien.

[0:39:38] 20 hoog uit 25.

[0:39:40] Dat betekent dat we dus om twee uur elkaar hier weer zien.

[0:39:44] En dan gaan wij door met dit debat.

[0:39:46] Wij zijn voor nu geschorst.

[1:01:35] Welkom terug voor de beantwoording in eerste termijn aan de kant van de minister.

[1:01:43] Mag ik de minister eerst vragen hoe de beantwoording precies gaat plaatsvinden als dat in blokjes gaat?

[1:01:47] Dan heb ik er namelijk wel een voorstel bij.

[1:01:49] Ja, het eerste blokje is modernisering en vereenvoudiging.

[1:01:52] Dan de brand en de veiligheid en de brandveiligheid.

[1:01:56] Hitte, groen en overig.

[1:01:59] Dat lijkt me mooi blokjes.

[1:02:00] Ik wil graag voorstellen om interrupties aan het einde van zo'n blokje even te kijken of ze er zijn.

[1:02:06] Ik stel daar geen limiet aan, maar mocht het uit de hand lopen, dan zal ik alsnog ingrijpen.

[1:02:13] Ik wil u graag het woord geven voor de beantwoording.

[1:02:16] Ja, dankjewel.

[1:02:18] Vandaag spreek ik voor het eerst met u over bouwregelgeving.

[1:02:22] En ik constateer dat de bouwregelgeving, dat het een onderwerp is wat leeft.

[1:02:27] Ik heb diverse positionpapers en rapporten van verschillende stakeholders voor de Ronde Tafelconferentie gezien, gelezen en met veel denkrichtingen en suggesties om thema's aan te pakken, u verwezen al na.

[1:02:39] Ik zie daarin relatief veel overlap met de beleidsagenda bouwregelgeving die ik op uw verzoek heb gedeeld.

[1:02:45] Met uw kamer en dat geeft mij het beeld dat we in Nederland op het goede spoor zitten.

[1:02:50] De technische eisen waaraan bouwwerken in Nederland moeten voldoen zijn sinds 1992 landelijk vastgelegd.

[1:02:56] Eerst in het bouwbesluit en sinds 2024 in het besluit bouwwerken leefomgeving, het BBL.

[1:03:02] En sinds 1992 is er ook al veel gewijzigd.

[1:03:06] Zo is de nieuwbouwaardgasvrij geworden, wordt er veel minder energie verbruikt, is de milieudruk van gebouwen relevant geworden, zijn regels voor de brandveiligheid van woongebouwen aangescherpt, zijn vluchtroutes verduidelijkt en is de nieuwbouw veel toegankelijker.

[1:03:20] Maar nog veel meer natuurlijk.

[1:03:22] Landelijke uniforme regels zorgen voor een gelijkspeelveld wat de bouw vooraf zekerheid geeft over de kwaliteit die minimaal vereist is.

[1:03:30] Of het nu in Noord-Holland of in Zeeland is.

[1:03:33] Vooral daarom heb ik gemeenten recent nog opgeroepen om te stoppen met het stellen van eisen bovenop de landelijke regels.

[1:03:40] Niet alleen omdat dit wettelijk niet is toegestaan, maar vooral omdat het contraproductief is.

[1:03:46] en het de woningbouwopgave waar wij gezamenlijk voor staan niet helpt.

[1:03:51] Om de vele woningzoekenden te helpen zetten we vol in op industrialisering en daarbij is uniformering en standaardisatie een noodzaak.

[1:03:59] Tegelijkertijd roepen diverse stakeholders op om de minimumeisen in het BBL te verhogen

[1:04:04] om toekomstbestendige gebouwen te realiseren.

[1:04:07] En die wil ik ook zorgvuldig beoordelen.

[1:04:09] De wensen begrijp ik goed, maar het effect daarvan moet gewogen worden tegen de grootste opgave in woningbouwbeleid en dat is het toevoegen van woningen.

[1:04:18] Ook zie ik een roep van met name de mede-overheden en de brandweer om de grondslagen van het BBL te eiken.

[1:04:24] Vooral op het punt van brandveiligheid, om te bezien in hoeverre ze nog passen bij de maatschappelijke ontwikkelingen en ook de bouwtechniek.

[1:04:31] Met beide ga ik aan de slag, zoals in de beleidsagenda bouwregelgeving is opgenomen.

[1:04:36] Onze landelijke regels zorgen voor een veilige, gezonde, duurzame en bruikbare gebouwenvoorraad.

[1:04:43] Dat wil niet zeggen dat de regels in beton gegoten zijn.

[1:04:46] Nieuwe Europese regels, de nieuwe toepassing van biobased materialen, de verduurzamingsopgave, de vergrijzing en langer thuiswonende ouderen.

[1:04:53] Al deze maatschappelijke veranderingen maken dat mijn ministerie continu werkt aan het aanpassen...

[1:05:00] en moderniseren van de bouwregels.

[1:05:02] In de eiking van de grondslagen, met name als het gaat om brandveiligheid... laat ik hier uitdrukkelijk naar kijken.

[1:05:08] En samen met de implementatie van het EPPD4...

[1:05:11] zijn dit de komende tijd voor de belangrijkste aandachtspunten waarvoor we gezamenlijk aan de lat staan.

[1:05:16] Kortom, alleen met duidelijke en voorspelbare regels kunnen we tempo maken in de woningbouw.

[1:05:22] Iedere extra lokale technische eis, iedere afwijkende norm en iedere onnodige stapeling vertraagt uiteindelijk de bouw van woningen en het verhoogde kosten.

[1:05:31] En daarom hou ik vast aan landelijke uniformiteit waar dat moet en modernisering waar dat nodig is.

[1:05:37] De effecten op de woningbouwopgave van deze moderniseringslag... zal ik uiteindelijk samen met uw kamer wegen.

[1:05:43] Toekomstige aanpassingen van het BBL moeten primair daaraan bijdragen.

[1:05:48] Begin ik met het mapje moderniseren en vereenvoudigen.

[1:05:52] Begin ik met de vraag van de heer Van Asten... over of ik het ermee eens ben dat we aan de slag moeten... met het aanpakken van het systeem als geheel.

[1:06:00] In de beleidsagenda bouwregelgeving die ik recent uw kamer heb toegezonden...

[1:06:05] beschrijf ik mijn inzet op onder andere deze modernisering en vereenvoudiging en ik heb aangegeven dat ik ook naar het BBL zal kijken en waar nodig zal actualiseren.

[1:06:16] Ik bespreek dat met IPO en met VNG, hoe we dit gezamenlijk kunnen oppakken om ervoor te zorgen dat het ook draagvlak heeft als we het daarna hebben opgeschreven.

[1:06:25] Voor een fundamentele stelselherziening met een nieuw besluitvormingsproces zie ik op dit moment nog geen aanleiding.

[1:06:33] De vraag van de heer Van Asten over nieuwe innovaties.

[1:06:36] Ik ben altijd voor nieuwe innovaties, zeker als ze voldoen aan dezelfde kwaliteit die we met elkaar hebben afgesproken.

[1:06:45] En ze passen bij gelijkwaardigheid.

[1:06:48] Dat komt er kortweg op neer dat een bepaalde oplossing kan worden toegestaan, ook als de bestaande normen en regels daar nog niet in voorzien.

[1:06:55] Het is aan de initiatiefnemer om aan te tonen dat met die oplossing dezelfde kwaliteit wordt bereikt als de bouwregelgeving beoogd.

[1:07:04] In aanvulling daarop kan met de zogenoemde erkende kwaliteitsverklaringen worden ingespeeld op innovaties.

[1:07:10] De vraag van de heer Van Asten over of ik met een schriftelijke reactie wil komen op het TNO-rapport.

[1:07:18] Ja, dat heb ik 28 mei toegezegd.

[1:07:21] Dat ga ik ook doen.

[1:07:23] Ik ben daarover ook in gesprek met VNG en met IPO, omdat het rapport immers op hun verzoek is opgesteld.

[1:07:29] Dus ik wil vooral kijken waar de beleidsagenda bouwregelgeving, waar er een overlap is.

[1:07:35] En ik kijk ook naar de uitgangspunten en de eiking van de uitgangspunten van het BBL.

[1:07:40] Maar kort, ja, u krijgt een schriftelijke reactie.

[1:07:43] De vraag van mevrouw Steen over de vereenvoudigingswet, dat het geen jaarlijkse schraplijst wordt.

[1:07:50] Ik zie zelf ook het voordeel van intransjes werken, omdat je daarmee ook een bepaalde stabiliteit voor degene die het moet gaan uitvoeren organiseert.

[1:07:58] Dus de jaarlijkse vereenvoudigingswet gaat niet enkel om schrappen, maar het gaat voornamelijk ook om vereenvoudigen en het verlagen van de lastendruk in de brede zin.

[1:08:07] En hierbij is uitdrukkelijk het oog voor de maatschappelijke impact en de lastendruk voor bedrijven, burgers en de uitvoerders.

[1:08:16] vereenvoudigingswet geïnformeerd.

[1:08:19] Dan de vraag van de heer Mooiman over de EU-regels.

[1:08:24] Zowel bij Europese regels als bij onze eigen regels zal ik ten alle tijden de afweging maken tussen het doel van de regel, zoals veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en de kosten en lasten die deze nieuwe regels met zich meebrengen.

[1:08:36] Uitgangspunt daarbij is dat waar Europa ons verplicht regels te stellen, deze zonder een nationale kop moeten worden geïmplementeerd.

[1:08:44] En hiermee wordt nadrukkelijk voorkomen dat er sprake is van dubbele regelgeving.

[1:08:49] De vraag van mevrouw Steen over hoe voorkomen we typegoedkeuring dat het blijft steken bij grondgebonden woningen in eerstgevolgklasse.

[1:08:58] Typegoedkeuring van grondgebonden conceptwoningen worden al toegepast met de erkende kwaliteitsverklaringen.

[1:09:04] Dit is binnen het EKV-stelsel ook mogelijk met gestapelde woningbouw.

[1:09:08] Op dit moment werken enkele bouwers, fabrikanten om geïndustrialiseerde, gestapelde woningbouw te laten certificeren, zodat deze met een EKV gerealiseerd kunnen worden.

[1:09:18] Dit stimuleren we natuurlijk van harte.

[1:09:20] Ik ben er onlangs ook op bezoek geweest om te zien hoe gaat dat dan en wat levert ons dat straks op.

[1:09:25] Wat mij betreft is dit een initiatief dat nu even tijd kost, maar dat ons straks heel veel tijdwinst kan gaan opleveren.

[1:09:33] Dan de vraag van mevrouw Steen over de fastlane.

[1:09:37] Typegoedkeuring van conceptwoningen, als ook flexwoningen, is nu al mogelijk met de erkende kwaliteitsverklaringen.

[1:09:44] Er worden nu al ervaringen opgedaan met typegoedkeuring in de industriele fastlane van de groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen.

[1:09:51] En we stimuleren de markt om bij industriële bouw te werken met deze EKV's.

[1:09:57] En tenslotte wil ik de melding en vergunning voor de technische bouwactiviteit schrappen voor woningen met een volledig dekkende EKV.

[1:10:03] Dus ook dat moet weer leiden tot die gewenste versnelling en versimpeling.

[1:10:09] Vraag van de heer Nobel over stoer, dat het niet leidt tot een netto toename van bouwregels.

[1:10:15] Op kort termijn wordt uw kamer geïnformeerd over de voortgang van stoer en de vereenvoudigingsaanpak...

[1:10:21] Ik heb in een eerder debat ook al aangegeven dat ik daar gewoon mee doorga, zeker met name de dingen die ook ons gaan helpen in onze opgave.

[1:10:29] In die aanpak zal ik ingaan hoe ik de vereenvoudiging verder vorm wil geven.

[1:10:34] Vereenvoudiging gaat over het schrappen van regels en het verminderen van regeldruk.

[1:10:38] Maar vereenvoudiging gaat ook over het versimpelen en verduidelijken om opgaven te versnellen.

[1:10:44] En dat betekent dat het niet ondenkbaar is dat dat tot een regel zou kunnen leiden.

[1:10:49] Maar alleen als dat nodig is om die versnelling te kunnen accommoderen.

[1:10:54] Ik zou liever tegen u zeggen, er komen nooit meer regels bij.

[1:10:57] Maar de helft van de week word ik gebeld door mensen die zeggen, mag deze regel weg?

[1:11:00] En de andere helft van de week word ik gebeld.

[1:11:03] Van mensen die zeggen, kan je dan nog wel even naar deze regel kijken, want wie zou erbij moeten?

[1:11:07] Ga ik door naar het mapje brandveiligheid.

[1:11:11] Voordat we daar zijn, ga ik even kijken of er nog interrupties zijn op het eerste blokje.

[1:11:15] Ik zie de heer Nobel.

[1:11:18] Ik heb een paar vragen.

[1:11:19] Zal ik gewoon één doen en dan kijken of collega's... Of wilt u dat ik ze... Laten we ze stuk voor stuk even doen.

[1:11:25] Laat ik dan beginnen bij stoer, want ik begrijp goed wat de minister zegt, voorzitter.

[1:11:30] Dank ook voor het antwoord.

[1:11:32] Maar ik ben gewoon vooral benieuwd dat het niet per saldo tot meer regels gaat leiden.

[1:11:37] Dus dat er een keer een regel bij komt, dat is heel logisch...

[1:11:39] Maar over het geheel wil ik dan niet dat er ineens regels bij komen.

[1:11:43] Want daar was toen nou net niet voor bedacht.

[1:11:45] Dus ik hoop dat hij die geruststelling dan wel kan geven.

[1:11:47] Dat het misschien een keer kan leiden dat er een regel bij komt, snap ik.

[1:11:50] De minister.

[1:11:51] Die geruststelling kan ik geven.

[1:11:54] De heer Nobel had nog meer vragen.

[1:11:56] Ja, want ik ben blij dat die minister ook aangeeft... en dat heeft ze eerder ook in debatten met de Kamer gedeeld.

[1:12:03] De oproep doen bij gemeenten van... kom nou niet met allerlei extra duurzaamheidseisen.

[1:12:08] Ik ben ook bekend met het gegeven dat de sector zegt... we willen eigenlijk de minimumeisen voor duurzaamheid wel verhogen.

[1:12:14] Daarom hebben we ook een motie ingediend als Kamer... die breed is aangenomen van ga kijken hoe je dat niveau omhoog kan krijgen... maar zorg er tegelijkertijd voor dat die gemeenten dan toch niet...

[1:12:22] met die bovenwettelijke eisen komen.

[1:12:25] En een oproep is helaas denk ik wel onvoldoende.

[1:12:29] Dus voordat de minister straks met een hogere duurzaamheidseis komt, die dan wel ingaat, maar nog niet de garantie kan geven dat gemeenten niet met die extra regels komen, kan de minister daar toch nog iets langer bij stilstaan dan alleen een oproep.

[1:12:41] Want ja, die kunnen gemeenten ook naar zich neerleggen.

[1:12:44] De minister.

[1:12:45] Ja, dat is niet anders dan thuis, zou ik bijna zeggen, voorzitter.

[1:12:49] Dat een oproep niet altijd wordt opgevolgd.

[1:12:52] En dat geldt overigens ook voor mij.

[1:12:56] Ik zou willen dat het leven zo eenvoudig was dat ik dan zeg, dit gaan we niet meer doen.

[1:13:00] Sterker nog, we hebben geregeld dat het ook niet mag.

[1:13:03] En dat dan iedereen zegt, oh het mag niet, dus we doen het niet.

[1:13:06] En helaas is dat niet het geval.

[1:13:07] Dat is ook wat de heer Nobel zegt.

[1:13:10] En ik heb laten uitzoeken, wat voor instrumenten heb ik dan om daar ook echt op te kunnen acteren.

[1:13:16] En dat zijn er gewoon niet heel erg veel.

[1:13:18] Dus in mijn instrumentenkist zit dat ik kan gaan praten en dat ik nog een keer kan gaan praten.

[1:13:25] Maar wat we met elkaar eerder hebben afgesproken in de sector is dat bouwers ook gebruik zouden maken van het meldpunt om daar aan te geven.

[1:13:34] Er worden hier bovenwettelijke eisen gesteld en dat zij dat dan zouden melden en wij zouden dan op basis van die meldingen daar het gesprek over kunnen voeren.

[1:13:43] En wat we in de praktijk zien, is dat er niet zoveel gemeld wordt.

[1:13:47] Niet omdat het niet gebeurt, maar het wordt niet gemeld omdat het vanuit de bouwwereld terugkomt... dat het een negatieve impact heeft op wie uiteindelijk welke opgave dan toebedeeld krijgt.

[1:13:59] Dus het is gewoon een businessmodelafweging die een bouwer maakt... ga ik wel of ga ik niet hier een melding van maken.

[1:14:06] Dus enerzijds hebben we dat ik vanuit het Rijk tegen de gemeentes kan zeggen... en tegen de provincies kan zeggen...

[1:14:12] Wilt u zich houden aan wat we wettelijk met elkaar hebben afgesproken, geen bovenwettelijk?

[1:14:17] We kunnen tegen de bouwers zeggen, wilt u alsjeblieft niet gaan bouwen als het bovenwettelijk is?

[1:14:22] En wilt u dat dan melden, want dan kunnen wij daar iets mee.

[1:14:25] Maar als dat dan allemaal niet gebeurt, waar wij dan mee zitten, is dat er ergens gebouwd wordt met bovenwettelijke eisen, waarbij het niet noodzakelijker wijst, want dat is waar ik denk dat we de streep zouden moeten trekken, als het vervolgens later wordt opgeleverd en duurder is.

[1:14:42] Dus wat je straks krijgt is dat er situaties ontstaan... dat dus een gemeente kan zeggen... maar ik lever het nog steeds in hetzelfde jaartal af.

[1:14:53] Het is ook niet duurder geworden... want wij werken met een bouwer die dat al helemaal geïndustrialiseerd heeft... of die daar een versnelling op heeft waardoor hij of zij...

[1:15:01] een hogere kwaliteit kan leveren.

[1:15:04] En het effect daarvan, ik zal gaan afronden, het effect daarvan is dat je dan ziet dat, het effect daarvan is dat je dan gaat zien dat die eisen, dat er bedrijven zijn, sorry, dat er bouwbedrijven zijn die dat dan nog niet in portefeuille hebben en die kunnen dan niet meer meedoen.

[1:15:26] Dus er gebeurt ook nog eens iets met het speelveld.

[1:15:29] En dan kan je zeggen, ja, dat is jammer voor die bedrijven, maar dat zijn vaak de kleinere bedrijven.

[1:15:33] En we hebben iedereen in de bouw nodig om niet alleen naar huizen te bouwen, maar ook op de infrastructuur en al die andere bouwopgaves die er zijn.

[1:15:41] Dus als we met elkaar zeggen, één, we hebben iets met elkaar afgesproken, twee, het is wettelijk verankerd, dus u zult niet...

[1:15:48] De bouwers vragen, wilt u alsjeblieft melden als u toch ziet dat daar iets gebeurt, als dat allemaal niet werkt, dan is de vraag wat ik dan nog kan doen, anders dan voortdurend het gesprek blijven voeren met de oproepen dit echt niet te doen, omdat het ten koste gaat van de hoeveelheid woningen die we in een jaar kunnen produceren.

[1:16:10] Dat is altijd het nadeel van lange antwoorden, dat die vraag weer nieuwe vragen opleveren.

[1:16:15] Maar ik zag in ieder geval de heer Nobel die hier nog een vraag over wil stellen.

[1:16:18] En ook geloof ik de heer Klemmink wil hier een vraag over stellen.

[1:16:20] Maar de heer Nobel.

[1:16:23] Kijk voorzitter, ik kan voor een heel deel echt meekomen in het antwoord wat de minister geeft.

[1:16:29] Twee korte vragen.

[1:16:30] Eén, is de minister bereid om dan te kijken hoe zij de gereedschapskist verder kan uitbreiden.

[1:16:34] Zodat we toch als gemeente dit maar na zich neer blijven leggen hier meer kunnen doen.

[1:16:38] En de tweede vraag is, we hebben met elkaar afgesproken in 2030 dat we meer naar de industriele bouw toe willen werken.

[1:16:44] Dat betekent ook iets voor die kleine bouwer, want 80, 90 procent van de industriele bouw ligt gewoon bij een aantal grote bouwers.

[1:16:54] Als we dat met elkaar belangrijk vinden, omdat dat de snelheid bevordert de prijs van de woningen, het doet dalen en dus hopelijk ook de woningcrisis tegengaat, dan moeten we ook denk ik met elkaar meer naar die voorkant toe en ervoor zorgen dat als die woning van de band af komt rollen, dat er dan niet nog allerlei eisen bij komen en dat het slechts gaat over wat wil je in een gebied, maar niet meer over het bouwwerk zelf.

[1:17:15] Is de minister dat met me eens?

[1:17:17] En ziet ze daar nog mogelijkheden om wettelijk ervoor te zorgen... dat bijvoorbeeld de vergunningverlening veel sneller kan?

[1:17:22] Dat dat ook met de nieuwe omgevingsplannen eigenlijk direct gaan kan?

[1:17:25] Dat je die hele vergunningprocedure over kan slaan?

[1:17:27] Want dan stimuleer je gemeenten om de industriele bouw aan te moedigen.

[1:17:31] En dan komen ze niet met allerlei extra eisen... omdat ze meteen die woning vanuit de fabriek snel neer kunnen zetten.

[1:17:37] De minister.

[1:17:38] Ja, dank u wel.

[1:17:39] Ik zal een kort antwoord dan op een korte vraag geven.

[1:17:42] Ik kan toezeggen dat ik wil onderzoeken...

[1:17:45] wat er verder nog in die gereedschapskist zit.

[1:17:48] Ik vind het zelf ook frustrerend als ik alleen maar brieven mag schrijven.

[1:17:53] Als het gaat over het industrieel bouwen, dan zijn we daar precies, dat is wat we aan het doen zijn, aan het kijken of we die certificering naar voren kunnen brengen, dat we ook kijken wat betekent dat voor die vergunningsverlening en of daar die versnelling zit die we met elkaar zoeken.

[1:18:08] Dus tweemaal ja.

[1:18:11] Dan kijken we nog naar de heer Klemmink.

[1:18:12] Ja.

[1:18:14] Ja, voorzitter, ik vind het nog een beetje te worstelen met het antwoord van de minister.

[1:18:16] Hij zegt, ja, wettelijk heb ik het geregeld.

[1:18:18] Maar als gemeente dan toch boven de wettelijke ijs stelt, dan heb ik heel weinig houvast.

[1:18:23] Een beetje in lijn met het antwoord zojuist.

[1:18:28] Maar kan de minister het bijvoorbeeld ook gewoon afspreken met de VNG bij het overhedenoverleg?

[1:18:34] Wat nog moet gebeuren?

[1:18:35] Of het bestuursakkoord dat de VNG altijd sluit bij een nieuw kabinet?

[1:18:38] Dat is volgens mij in september of oktober, geloof ik.

[1:18:41] Is de minister bereid om dit onderdeel mee te nemen en dan gewoon een interpastuurlijk afspraak te maken dat het gewoon niet gebeurt?

[1:18:45] De minister.

[1:18:47] Wat ik zeker wil doen als reactie op de vraag van de heer Klemmink is het meenemen naar dat overleg en me daar ook voor inzetten, want ik vind het ook echt.

[1:18:56] En als u gefrustreerd bent over dat ik geen instrumenten heb, dan moet u eens bredeneren hoe ik daarin zit.

[1:19:02] Dus ja, ik neem dat mee.

[1:19:05] Dank u.

[1:19:06] De heer De Hoop.

[1:19:08] Ja, voorzitter, toch een vraag... ook naar aanleiding van de inleiding... en de beantwoording van de minister.

[1:19:13] Want ik snap heel goed dat ze zegt... ik wil niet extra regels erbij.

[1:19:17] Eigenlijk wil niemand natuurlijk extra onnodige regels erbij.

[1:19:19] Tegelijkertijd dreigt wel het gevaar... dat het een soort simpele campagne-slogan wordt... die iedereen met elkaar hier herhaalt in de commissie... maar wat nog niet echt een oplossing is.

[1:19:29] Want als ik ook de brieven van bijvoorbeeld Heijmans lees... groot bouwbedrijven die zeggen... we hebben niet minder regels nodig... maar vooral samenhangende regels.

[1:19:36] Brandweerkrachten die zeggen ook...

[1:19:38] Maar vereenvoudiging van regelgeving is geen doel op zich.

[1:19:40] Betere, duidelijke en effectievere oplossingen, die moeten centraal staan.

[1:19:44] Dus ik zou de minister wel willen oproepen om niet te snel mee te gaan in alleen maar minder regels.

[1:19:51] Maar ook te kijken hoe kunnen we nou kiezen voor goede regels die samenhangend zijn.

[1:19:55] Zodat er ook minder ruimte is om daar lokaal van af te wijken.

[1:19:58] Omdat het niet eens meer nodig is.

[1:20:00] Dus die zoektocht, daar proef ik nog wel te weinig van.

[1:20:04] De minister.

[1:20:05] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:20:07] Ja, dat begrijp ik.

[1:20:08] En ik denk dat allebei nodig is.

[1:20:10] Ik denk en dat we echt wel moeten nu gaan sturen op vereenvoudiging van regelgeving daar waar het kan.

[1:20:16] En we niet onder het ijs zakken.

[1:20:18] En tegelijkertijd wil je graag dat gemeentes dit willen.

[1:20:21] Dat je helemaal geen instrumenten nodig hebt omdat je die gesprekken voert waar u naar verwijst.

[1:20:27] Dus die oproep heb ik gehoord.

[1:20:28] Volgens mij is dat ook precies wat we aan het doen zijn in onze gesprekken met de verschillende partijen.

[1:20:34] Om te kijken hoe kunnen we er nou voor zorgen dat dat BBL voor iedereen werkt.

[1:20:39] Waarbij iedereen waarschijnlijk wel een beetje moet bewegen in zijn of haar standpunt.

[1:20:43] Omdat we anders straks niks hebben.

[1:20:46] Dus die samenhang, dat ben ik met u eens.

[1:20:47] En dat is ook onze inzet.

[1:20:51] De heer Nobel met nog een vraag op dit onderwerp.

[1:20:54] Ja, toch even terug naar de gereedschapskist.

[1:20:57] Want ik zat nog even op het kouwen van het.

[1:20:59] De minister gaf aan van ja, ik heb te weinig instrumenten in die gereedschapskist.

[1:21:02] Nou, blij dat ze de toezeggingen vragen.

[1:21:05] Ik ga kijken naar meer instrumenten.

[1:21:07] Maar tegelijkertijd, we hebben de WBI gelden.

[1:21:10] expertise vanuit het ministerie die gemeenten nodig hebben, andere stimulatiemaatregelen om de woningbouw te bevorderen.

[1:21:18] Daarvan kan de minister wel zeggen, op het moment dat ik erachter kom dat gemeenten boven wettelijke eisen stellen, dan krijgt u die gewoon niet meer.

[1:21:24] Dan gaan de luiken dicht bij het ministerie.

[1:21:26] Bent u daar ook toe bereid?

[1:21:27] De minister.

[1:21:30] Ja, deze vraag heb ik mijzelf ook gesteld.

[1:21:35] Kunnen we er een negatieve financiële incentive op zetten... dat als dit wel gebeurt dat je dus niet meer bijdraagt vanuit het Rijk?

[1:21:43] En dat is iets wat we intern aan het bespreken zijn... om te kijken in hoeverre dat kan.

[1:21:47] Dus op uw vraag of ik bereid ben daarnaar te kijken... ja, ik ben bereid naar te kijken... maar ik wil wel de omvang van wat ik dan zeg heel goed begrijpen.

[1:21:55] Want uiteindelijk...

[1:21:56] hebben we wel die woningen nodig, want die 100.000 mensen tenminste voor die 100.000 woningen tenminste, die hebben we wel gewoon nodig.

[1:22:04] Dus ik wil niet te makkelijk hier een slogan gebruiken en zeggen dat ik overal wel weer naar kijken en een financiële prikkel erop wil zetten.

[1:22:11] Wat ik wel wil doen is hiernaar kijken, maar wel dat ik ook goed begrijp wat daar dan de consequenties potentieel van zijn.

[1:22:20] Dan een hele korte... Meneer, kunt u de Kamer hierover informeren?

[1:22:33] Eind september, voorzitter.

[1:22:37] Dat hoorde ik nog bij de taskforcebrief.

[1:22:39] Daarnet na.

[1:22:40] Daarnet na de taskforcebrief.

[1:22:42] Ja, of daarin.

[1:22:43] Een beetje afhankelijk van.

[1:22:44] Maar laten we op aanhouden.

[1:22:45] Eind september.

[1:22:46] In een brief vindt u hier iets over terug.

[1:22:50] We gaan de brievenbus in de gaten houden en dan gaat u naar het volgende kopje over brandveiligheid.

[1:22:54] Ja, en veiligheid.

[1:22:56] Eerst maar de vraag van de heer De Hoop of ik de concrete aanbevelingen ga overnemen van TNO, Hals Koning en de brandweer.

[1:23:04] Er is een overlap met de aanbevelingen met de brandveiligheidsregelgeving uit de beleidsagenda van 22 mei.

[1:23:13] Dus veel is al in gang gezet.

[1:23:16] De overige aanbevelingen van TNO en de brandweer, die bezie ik nader bij de moderniseringsslag die we gaan doen.

[1:23:22] En de aanbevelingen van Hals Koning neem ik over zoals gemeld in de beleidsagenda.

[1:23:27] Dus ook hiervan had het antwoord ja kunnen zijn.

[1:23:29] Dan de vraag van mevrouw Beckerman of ik van plan ben de prioritering van de brandweer over te nemen.

[1:23:37] Ik ben het eens met de brandweer dat de brandregelgeving modernisering behoeft om aan te sluiten bij de ontwikkeling in de bouw van de maatschappij.

[1:23:45] Ik ben ook volop bezig met deze modernisering, zoals blijkt uit de beleidsagenda.

[1:23:50] Er is een overlap, dus we moeten even goed kijken dat we zorgen dat er geen overlap in zit en dat we in ieder geval hetzelfde bedoelen.

[1:23:57] We zullen de brandweer betrekken bij de analyse die ik wil laten uitvoeren door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, het NIPV, naar de grondslagen en uitgangspunten van de bouwregelgeving voor brandveiligheid.

[1:24:08] Daarbij wordt ook het incident bestrijdingsmogelijkheden van de brandweer

[1:24:12] beschouwd bij brand.

[1:24:13] Dan de vraag van mevrouw Beckerman.

[1:24:16] Brandveiligheid in woonzorgvormen.

[1:24:18] Ik herken de signalen van de brandweer.

[1:24:20] De brandveiligheidsregels voor woonvormen met minder zelfredzame bewoners sluiten in het BBL niet meer aan bij de praktijk van langer zelfstandig thuiswonen en gespikkeld wonen.

[1:24:30] En ik ben hiermee al bezig bij de modernisering van de brandveiligheidsregelgeving.

[1:24:36] Dan de vraag van de heer De Hoop.

[1:24:37] Hoe staat het met het onderzoek naar hooggebouwen?

[1:24:40] Het NIPV heeft dit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de veiligheidsregio's.

[1:24:45] De Taskforce Veilige Hoogbouw, dat rapport is 8 juni gepubliceerd door het NIPV.

[1:24:50] En hierin worden door NIPV oplossingsrichtingen gegeven voor verbetering...

[1:24:54] van de eisen van deze hoogbouw.

[1:24:56] En ik ga eerst in het overleg met brandweer en de NIPV in het kader van verdere modernisering.

[1:25:03] Dus die wordt dan nog vervolgd.

[1:25:05] Dan mevrouw Steen over of ik kan toezeggen dat ik met de brandweerzorg en bewoners ga kijken naar de regels van de brandveiligheid.

[1:25:14] In het kader van korte antwoorden zou ik hier gewoon ja op kunnen zeggen, maar daar wil ik graag bij aanvullen dat ik u recent het rapport van het NIPV heb toegestuurd over de brandveiligheid in wonen en zorg

[1:25:25] Dat we inderdaad zien dat mensen ervoor kiezen langer thuis te wonen, ook als ze minder zelfredzaam zijn.

[1:25:31] Als vervolg op dat rapport ben ik met de zorgverlener, de zorghuisvester, de brandweer en bewoners in overleg.

[1:25:36] Of, en zo ja, hoe brandveiligheidsregels kunnen worden aangepast.

[1:25:41] En daarin zoeken we een evenwicht tussen enerzijds de brandveiligheid en anderzijds de wens en het recht om langer thuis te kunnen blijven wonen.

[1:25:51] En zoals ik eerder heb aangegeven, zal ik u eind dit jaar hierover verder informeren.

[1:25:56] Dan de vraag van de heer Nobel.

[1:25:58] Of ik kan garanderen dat stoer niet tot netto toename van bouwregels.

[1:26:02] Daar hebben we het zojuist over gehad.

[1:26:03] Dat is geen doel op zich.

[1:26:04] Ik kan het niet garanderen.

[1:26:05] Maar onder de voorwaarden die we zojuist hebben besproken.

[1:26:09] Dus ik geef u nu geen ander antwoord.

[1:26:10] Ik zie u al zorgelijk kijken.

[1:26:13] Nee, mijn antwoord blijft.

[1:26:14] Ik kan niet garanderen dat er nooit een regel bij komt.

[1:26:17] Maar het is geen doel op zich.

[1:26:18] En ik streef het ook niet na.

[1:26:19] En in samenhang.

[1:26:22] Die komt zo nog even terug.

[1:26:24] Ja, en dan tot slot van mevrouw Steen in dit mapje.

[1:26:29] Of ik herken dat regels, toezicht en lokale interpretaties elkaar zo versterken dat dit verder gaat dan een zorginstelling vraagt.

[1:26:38] Dit gaat altijd over een goede afweging tussen veiligheid, woongenot en de wensen van de zorginstelling.

[1:26:43] Dus we gaan een zorgvuldige analyse en afweging doen voordat ik de wijzigingen in het BBL doorvoer.

[1:26:49] Dat was het blokje brandbrandveiligheid, mevrouw Steen.

[1:26:54] Dank en dank aan de minister voor de antwoorden op dit blokje.

[1:26:58] Ik wil hem heel even nog terugbrengen naar het dilemma.

[1:27:02] Niet alleen maar het dilemma tussen brandveiligheid en lange thuiswonen.

[1:27:07] Maar vooral ook het dilemma tussen brandveiligheid en je thuisvoelen in een instelling waar je woont.

[1:27:14] Het is juist de galerij, het ontmoetingsplekje waar je met elkaar koffie drinkt.

[1:27:21] Dat is de plek waar je je thuis voelt, ook al woon je niet meer in je eigen huis.

[1:27:26] En ik vind het zo belangrijk dat we ook oog hebben voor dat dilemma.

[1:27:30] En mijn vraag aan de minister is, hoe gaat zij ervoor zorgen dat bij de afwegingen die ze gaat maken rondom die regels, dat we dat altijd in het oog houden en dat het thuisvoelen voor mensen een belangrijk uitgangspunt wordt bij het heiken en het actualiseren van die regels?

[1:27:46] De minister.

[1:27:47] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:27:50] Als ik mevrouw Steen hoor praten, dan kan ik niet anders dan aan, ze leeft niet meer, maar aan mijn oma denken die al haar breiwerk en al haar knutselwerk het liefste in de gang als een soort tentoonstelling voor de rest van de gang tentoonspreiden.

[1:28:06] En dat ik altijd dacht, als ik al op de gang kwam, wist ik al dat ik op de goede gang zat, want dat was mijn oma die alles deelde.

[1:28:13] Dus ik heb hier gisteren ook nog binnen het departement gevraagd van hoe zit dat nou?

[1:28:20] Want we hebben allemaal wel een oma of een opa of iemand die we kennen, dat we door die gang lopen en dat die inmiddels zo kaal zijn.

[1:28:28] En dat mensen daar graag wat meer zouden ophangen.

[1:28:31] Dus ik heb in aanloop naar dit debat ook een hoop berichten gekregen via social media.

[1:28:35] Wilt u eens een keer bij ons komen kijken?

[1:28:37] Want dan ziet u wat wij allemaal niet meer mogen.

[1:28:42] Dus wat ik mijn inzet is... het moet veilig zijn voor deze mensen.

[1:28:47] Want ik heb het liefst dat mijn oma, die dan niet meer leeft... maar toen ze nog wel leefde, dat ze door die gang...

[1:28:53] naar de nooduitgang kom op het moment dat dat zou moeten.

[1:28:56] Dus dat dat prioriteit behoeft, daar ben ik echt wel van overtuigd.

[1:29:00] Tegelijkertijd kan het ook niet zo zijn dat je dan helemaal niks meer mag op zo'n gang.

[1:29:06] Dus ik weet niet of u nog ergens een plekje in uw agenda heeft om met mij werkbezoek af te leggen, dat we dit gewoon en dan met de brandweer en met de zorginstelling en dat we gewoon eens even gaan kijken of we daar met een beetje common sense

[1:29:21] wat kennis over kunnen opdoen en dat ik daar dan op een later moment weer bij u op terug kan komen.

[1:29:31] Ik knik voor de afspraak, dat vind ik heel goed om te doen.

[1:29:35] En tegelijkertijd, en dat was eigenlijk mijn tweede vraag, en misschien heb ik hem even gemist, de antwoord erop zou best kunnen, maar dat mijn indruk ook bestaat, is dat die regels soms lang niet altijd zo streng zijn, maar dat het gevoel is dat we die regels heel streng moeten interpreteren, omdat we anders misschien wel een heel groot risico lopen of bang zijn voor aansprakelijkheid, gevolgen op een later moment.

[1:29:56] Dus is het ook niet zo dat het systeem ons dwingt heel strak te zijn en eigenlijk strakker dan eigenlijk hoeft?

[1:30:05] En dat was mijn vraag.

[1:30:05] Kan de minister dat eens onder elkaar zetten in de brief?

[1:30:08] De minister.

[1:30:09] Ja, dank u wel.

[1:30:12] Op verzoek van de brandweer hebben we onlangs de regels verduidelijkt en die zijn inderdaad zo strikt.

[1:30:19] Dus ik zou graag die strikte regels dan bij ons bezoek onder de ARME nemen om te kijken wat er van mijn oma haar breiwerkje in de huidige tijd nog zou mogen hangen in de gang.

[1:30:33] Mag ik dan namens de commissie vragen of daar nog wel iets van een verslag of uitkomst van die gesprekken komen?

[1:30:39] Want we zijn behalve natuurlijk naar de foto's ook benieuwd naar de inhoud van het bezoek.

[1:30:44] Ik ga daarvan uit dat jullie meer geïnteresseerd zijn in de inhoud dan in de foto's ervan.

[1:30:50] Dus laten we zeggen dat als we tot een datum zijn gekomen van dat...

[1:30:53] Het zal in ieder geval na de zomer zijn dat wij dat bezoek doen.

[1:30:56] En dan een maand later dat er een brief kan liggen.

[1:30:59] Dus wat zullen we zeggen?

[1:31:01] Uiterlijk oktober dat die brief er ligt.

[1:31:06] Dank voor die toezegging.

[1:31:07] Ik ga even verder.

[1:31:08] De heer Nobel.

[1:31:10] Ik zal het niet over brandveilig knutselen hebben.

[1:31:13] Even terug over de regels.

[1:31:14] Volgens mij verstonden we elkaar goed van er kan natuurlijk altijd een keer een regel bij komen.

[1:31:19] Alleen per saldo moeten stoer er natuurlijk wel voor zorgen dat er netto regels afgaan.

[1:31:25] Dan nog één vraag ook over de brandveiligheid.

[1:31:27] Want ik ben best wel onder de indruk geraakt van de grote bouwbedrijven die met de industriele bouw aan de slag willen.

[1:31:33] En zij geven aan van ja, op dit moment, we zouden technisch gezien veel meer kunnen qua het aantal verdiepingen, maar vanuit de brandveiligheid is het, ik weet het niet helemaal zeker, maar ik geloof getopt op vijf verdiepingen.

[1:31:46] Dat is eigenlijk best jammer, omdat ze technisch gezien veel meer zouden kunnen.

[1:31:49] Is de minister bereid om samen met de industriele bouwers, want dat zijn eigenlijk maar vijf, zes grote partijen volgens mij, te kijken van hoe kunnen we dit nu toch mogelijk gaan maken om technisch meer te kunnen doen?

[1:32:01] Want dat zou zeker binnenstedelijk heel veel kunnen betekenen als die brandveiligheid er niet voor zorgt dat er maar tot vijf hoog gebouwd kan worden.

[1:32:08] Ja, dank u wel.

[1:32:11] Ik ben altijd bereid te kijken naar waar meer kan, maar wel bijna hand in hand met de brandweer om te voorkomen dat wij straks hebben ingezet op het verhogen van bepaalde gebouwen en dat we later tot de conclusie moeten komen...

[1:32:27] dat wij op 1 juli 2026 is het nog, hier afspraken hebben gemaakt... over dat dat dan zou moeten kunnen.

[1:32:37] Dus ja, ik wil er naar kijken.

[1:32:40] En ik wil ook met de bouwers in gesprek hierover gaan... om goed te begrijpen wat ze vragen, wat ze nodig hebben.

[1:32:46] Maar we hebben ook nodig dat de brandweer hierop meekijkt... om er zeker van te zijn dat we, als we dit gaan doen...

[1:32:52] En ook de brandweer moet dan de mind stretchen om te kijken of daar nog mogelijkheden zijn.

[1:32:58] Maar onder welke voorwaarden kan het wel?

[1:33:00] Ik denk dat dat het uitgangspunt van een gesprek moet zijn.

[1:33:02] Maar wel graag met de brandweer, want anders zit ik eerst bij de een, dan bij de ander.

[1:33:06] En dan komen die verhalen nooit bij elkaar.

[1:33:10] Dank, lijkt me leuk werkbezoek.

[1:33:15] U krijgt een vol balboekje, minister.

[1:33:17] Volgens mij gaan we nu van de brand naar de hitte voor het volgende blokje.

[1:33:22] En die brand is ook heet.

[1:33:25] Dus we gaan inderdaad van de brand naar de hitte.

[1:33:27] Begin ik met de vraag van de heer De Hoop over klimaatadaptief bouwen.

[1:33:31] Wat de visie is op bouwen voor de toekomst.

[1:33:34] En dat de bescherming tegen hitte niet alleen is weggelegd voor mensen met een koopwoning in een groene wijk.

[1:33:39] En uit mijn hart gegrepen hoor, die oproep die u doet.

[1:33:43] Want als je de afgelopen weken met die extreme hitte... waren er plekken in Nederland waar je echt niet moest zijn... omdat het daar gewoon echt veel te heet was... en er ook geen ontkomen was aan die hitte.

[1:33:54] En in die wijken was het ook echt niet fijn om te zijn.

[1:33:58] Dus groene wijken zijn echt heel belangrijk, zowel voor huurders als kopers.

[1:34:03] En in algemeen stimuleren we mede-overheden om bij gebiedsontwikkeling, de landelijke maatlat, groene en klimaatadaptieve gebouwde omgeving en de handreiking groen in en om de stad te gebruiken.

[1:34:14] En om oververhitting te voorkomen hebben we voor nieuwbouwwoningen een norm, de TO-juli-eis, die we aan het herzien zijn.

[1:34:20] Voor de bestaande bouw werken we aan een bepalingsmethode om vast te kunnen stellen of er sprake is van overhitting.

[1:34:26] Een onvoldoende hittebestendige woning geldt als een gebrek onder het huurrecht.

[1:34:31] Huurders kunnen hiervoor de verhuurder aanspreken of naar de huurcommissie stappen en de huurcommissie hanteert in afwachting van de vaststelling van de bepalingsmethode

[1:34:39] een tijdelijk beoordelingskader.

[1:34:42] En tot slot is er bij verduurzaming steeds meer aandacht voor zonwering en ook ventilatie om ook in de zomer een goed binnenklimaat te waarborgen.

[1:34:49] Dus ik ben momenteel aan het onderzoeken of we zonwering kunnen opnemen in de bestaande subsidieregels voor de aanpak van hitte in de gebouwde omgeving.

[1:34:57] En zodra ik dat weet zal ik daar de Kamer over informeren.

[1:35:00] Dus wat we zien is dat het eigenlijk in de nieuwbouw wordt het eigenlijk allemaal al meegenomen.

[1:35:05] En voor die mensen is het een gunstige ontwikkeling dat dat gebeurt.

[1:35:08] En de gebouwde omgeving, die blijft daar in sommige wijken in Nederland echt op achter.

[1:35:14] Waarschijnlijk is een zonnewering voor hen ook niet voldoende om de hele problematiek,

[1:35:19] Aan te kunnen, maar het zou wel een eerste begin zijn.

[1:35:23] En dan de vraag van de heer De Hoop of ik het ermee eens ben dat er een landelijke norm voor wateroverlast nodig is.

[1:35:30] En daarvan is het antwoord ja, daar ben ik het mee eens.

[1:35:34] Tijdens de woontop van 24 is afgesproken om daarnaast aan de slag te gaan met uniforme kaders voor wateroverlast.

[1:35:41] Dat doe ik samen met de collega van INW en de mederoverheden.

[1:35:44] En we kijken naar de juridische uitwerking daarvan.

[1:35:47] En dan ligt de landelijke maatblad als startpunt.

[1:35:49] En ik hoop uw Kamer begin volgend jaar te kunnen informeren over de voortgang hierop.

[1:36:02] Dat was dit mapje.

[1:36:08] Begin ik met de vraag van mevrouw Beckerman.

[1:36:11] Hoe staat het met de plannen rondom schimmel en vocht?

[1:36:16] Zoals eerder besproken, schimmel en vocht kennen meerdere oorzaken... ...bouwtechniek, grondwaterstanden en een gebrek aan ventilatie.

[1:36:23] Er is geen nationale blauwdruk die alle oorzaken in één keer wegneemt.

[1:36:28] Zoals eerder gezegd, de verhuurder is verantwoordelijk... ...en in de nationale prestatieafspraken hebben we corporaties gecommitteerd...

[1:36:37] aan de beloften.

[1:36:38] We pakken vocht- en schimmelproblematiek serieus aan.

[1:36:42] Dit wordt geholpen door de wet Goed Verhuurderschap.

[1:36:47] En tijdens een debat nog niet zo heel lang geleden... heb ik toegezegd dat ik naar de AWAPS Law uit Engeland zou kijken... om te kijken of dat toegevoegde waarden zou kunnen hebben in Nederland.

[1:36:58] En ik heb beloofd eind dit jaar de Kamer daarover te informeren.

[1:37:02] Dan de vraag van de heer De Hoop over nestgelegenheden.

[1:37:08] En waarom bij de utiliteitsbouw en niet gelijk voor alle woningen?

[1:37:16] Het is niet voor woningen ingediend omdat het extra bouwkosten met zich meebrengt.

[1:37:22] Gemeenten mogen inwoningen dus geen nesttenen eisen.

[1:37:26] Het voorstel om nestgelegenheid in utiliteitsbouw te verplichten in het BWL is aan de Raad van State gestuurd.

[1:37:32] De internetconsultatie op de voorgestelde wijzigingen wordt nu verwerkt.

[1:37:38] En afhankelijk van de reactie op de BBL-wijziging van de afdeling advisering van de Raad van State verwacht ik dat de regels 1 juli 2027 in werking kunnen treden.

[1:37:47] Dat is een deel van het antwoord.

[1:37:48] Een andere deel van het antwoord is natuurlijk wat zijn dan die kosten die hiermee gemoeid zijn en wegen die op tegen...

[1:37:56] De vraag of je die nestkasten ook voor de andere bouw kan doen.

[1:38:02] En er zijn best een hoop extra eisen.

[1:38:06] Want als je zo'n nestkast wil, dan mag dat niet bij deuren, niet bij ramen, niet bij bewegende delen.

[1:38:11] En dus zijn we tot de conclusie gekomen, we moeten het niet verplichten.

[1:38:16] Maar dat wil niet zeggen dat een bouwer het niet gewoon kan meenemen in zijn of haar plannen dat toch te doen.

[1:38:23] Dan de vraag van de heer De Hoop over of ik weet of er naast in Zeist meer galerijflats uit de jaren 60 en 70 zijn waar instorting van balkons en galerijen dreigt.

[1:38:34] Die informatie heb ik niet.

[1:38:36] Eind 2015 is er een onderzoeksplicht ingesteld door de toenmalige bewindspersoon Blok.

[1:38:41] Deze onderzoeken dienden voor 1 juli 2017 te zijn afgerond en het toezien daarvan is weggelegd als een taak bij de gemeente.

[1:38:49] Dan de vraag van de heer Mooijman over bestaande voorraad en de slechte kwaliteit.

[1:38:58] Ook hiervoor geldt dat dit vooral speelt tussen huurders en verhuurders.

[1:39:03] We hopen echt en willen mensen aanmoedigen om naar de huurcommissie hiermee te gaan.

[1:39:07] En ik begrijp dat dat dan uiteindelijk leidt tot een aanpak die leidt tot een lagere huur.

[1:39:13] Daarmee is de problematiek niet opgelost.

[1:39:15] Maar uiteindelijk moet die problematiek wel opgelost worden.

[1:39:18] En het helpt ook als mensen hierover durven klagen.

[1:39:22] Want niet de huurder hoeft zich te schamen voor het wonen in een vocht- en schimmelwoning.

[1:39:27] Dat zou de verhuurder moeten doen als het te maken heeft met hoe het huis wordt onderhouden.

[1:39:33] Dus ik blijf hen aanmoedigen dit te doen.

[1:39:37] En ik kan alle hulp daarbij gebruiken.

[1:39:39] Want met heel veel meldingen bij de huurcommissie wordt het ook een soort van patroon.

[1:39:43] Waar ook weer op geacteerd kan worden.

[1:39:47] Dan de vraag van de heer Nobel over beter benutten.

[1:39:49] Of ik al een tipje van de sluier kan oplichten.

[1:39:52] Het eerste tipje wat ik al had opgelicht was op 20 april de landelijke aanpak beter benutten.

[1:39:58] Die ik naar u heb toegestuurd waarbij we zeggen dat er 15.000 woningen gerealiseerd moeten worden door de bestaande voorraad beter te benutten.

[1:40:05] Ik maak splitsen en optoppen makkelijker en in deze dagen krijgt u van mij een brief met hoe ik dat precies ga doen.

[1:40:11] Ik ben nog de laatste pen-en-ink-changes aan het doorvoeren.

[1:40:15] Ook het wetsvoorstel Hospitavuur, welke boog de inwerkingtreding heeft van 1 januari 27, gaat ervoor zorgen dat woningdelen via Hospitavuur makkelijker en ook aantrekkelijker wordt.

[1:40:26] Beter benutten wordt onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma die worden opgeleverd in 2027.

[1:40:31] We hebben al tien koplopergemeentes die sinds 1 januari 26 aan de slag zijn en die ook echt daarin succesvol zijn.

[1:40:38] En de rest leest u dan in die brief die u in deze dagen krijgt.

[1:40:42] Dan de vraag van mevrouw Steen en de heer Nobel.

[1:40:46] Wat ik ga doen tegen mensen die eindeloos procederen en dat overdoen.

[1:40:49] soms ook wel doen om er geld mee te verdienen.

[1:40:53] Ik deel deze zorg.

[1:40:54] Alle voorbeelden die u net gaf, ik ken ze niet allemaal, maar ik geloof ze wel allemaal.

[1:40:59] En er zijn er ongetwijfeld nog veel meer waar dat gebeurt.

[1:41:04] En de vraag is, wat is nou de beste methode om daar iets tegen te doen?

[1:41:09] En een van de dingen die sowieso moet gebeuren is een snellere afhandeling...

[1:41:13] ...van de procedures, de bezwaar- en beroepsprocedures.

[1:41:16] En de wetregie die vandaag ingaat, is die versnelling voorzien.

[1:41:21] Met één gang naar de rechter en een versnelde behandeling.

[1:41:25] Daarnaast zien we dat op gemeenteniveau de termijnen niet worden gehaald.

[1:41:30] Dat gaat er ruim over die wettelijke termijnen heen.

[1:41:34] Dus wat we willen doen in het programma Uitvoeringskracht... ...gaan we een aanpak opnemen voor versnelling van bezwaarprocedures...

[1:41:40] En dan moet ik ook met de gemeentes in gesprek hoe belangrijk het is dat ze de termijnen halen, waardoor we die versnelling met elkaar beter kunnen houden.

[1:41:49] Daarnaast helpt het ook als de bouwende partijen vaker starten met bouwen tijdens de bezwaarprocedure, na een quickscan van de risico's en het verzekeren van de risico's.

[1:42:00] En dat gebeurt steeds vaker in de praktijk.

[1:42:01] En wij hopen ook dat de bedrijven die dat dus durven, dus ondanks toch doorbouwen, dat ook delen met andere bouwbedrijven.

[1:42:10] Zodat die na het wegen van de risico's dat ook aan durven.

[1:42:14] Dan de vraag van mevrouw Beckerman over de isolatiestandaard.

[1:42:19] Die valt niet onder de bouwregelgeving, maar is wel belangrijk.

[1:42:22] We zetten in op betere isolatie en ventilatie van woningen met de isolatiestandaard.

[1:42:27] Deze wordt aangepast zodat deze beter toepasbaar is... waarbij wordt voorkomen dat maatregelen nodig zijn die relatief duur zijn... en maar weinig besparing of comfortverbetering opleveren.

[1:42:38] Dat doe ik om het isoleren van woningen te stimuleren... door te richten op haalbare en metaalbare maatregelen.

[1:42:44] De vraag van de heer De Hoop over natuurvriendelijk isoleren met soortenmanagementplan.

[1:42:51] Voor het opstellen van het soortenmanagementplan kunnen gemeenten gebruikmaken van spuk...

[1:42:55] natuurvriendelijk isoleren en spuk, lokale aanpak, isolatie.

[1:43:00] En we zijn samen met de mede-overheden aan het verkennen op welke manier we het SMP kunnen optimaliseren... zodat sneller meer SMP's kunnen worden opgesteld.

[1:43:08] Dan de vraag van de heer Nobel, die ook over ditzelfde onderwerp gaat.

[1:43:13] Op welke termijn komt het?

[1:43:15] En als het elk jaar is, is het dan effectief en ben ik bereid dieren te verplaatsen?

[1:43:20] Ik herken dat gebiedsgerichte omgevingsvergunningen een robuuste manier is om te gaan...

[1:43:24] Met soortenbescherming en isolatie, daar zijn al heel veel gemeentes ook mee aan de slag, maar het kost wel veel tijd om ze op te stellen.

[1:43:31] Provincies zijn het bevoegd gezag en gaan over het verlenen van vergunningen en het beoordelen van deze SMP.

[1:43:37] We zijn samen met de mede-overheden aan het verkennen op welke manier we het SMT kunnen optimaliseren, zodat sneller meer SMT's kunnen worden opgesteld.

[1:43:46] Onderdeel van de SMP's is dat er een alternatieve verblijfsplaats voor deze diersoorten komen.

[1:43:53] En dat is dus het antwoord.

[1:43:54] Of we bereid zijn dieren te verplaatsen.

[1:43:56] Nou, dat zou onderdeel moeten zijn van SMP.

[1:43:59] Dan de vraag van mevrouw Steen.

[1:44:01] Versneld evalueren van de WKB.

[1:44:04] De monitor is in 2025 aan uw kamer toegezonden.

[1:44:09] Daarin heb ik aangegeven dat we na de tussenevaluatie in 2026 een wetsevaluatie gaan uitvoeren.

[1:44:15] En daar doen alle partijen, VNG, Vereniging Bouw en Woning Toezicht en de bouwende partijen, die hebben daarbij bevestigd dat pas conclusies zullen trekken na de wetsevaluatie is uitgevoerd.

[1:44:26] Daar wil ik graag aan vasthouden.

[1:44:28] En dan de vraag van de heer Klemmink over het uitfaseren van EFG-labels.

[1:44:33] De conceptwijzigingsregeling voor het uitfaseren van EFG is eind 25 in consultatie gebracht.

[1:44:40] De reacties zijn verwerkt en de aangepaste versie zal rond de zomer naar uw kamer worden gestuurd.

[1:44:45] En daarin wordt uitgebreid ingegaan op de effecten en de haalbaarheid van deze opgave.

[1:44:51] Dan de vraag van de heer Klemmink over het WLC-GBP-weegfactor-circulariteit... over de levensduur van 120 jaar.

[1:44:59] De rekenperiode van 50 jaar is voorgeschreven door de Europese Unie... en ik mag hier niet van afwijken.

[1:45:06] Tegelijkertijd herken ik het probleem dat bouwproducten... met een lange levensduur hierdoor worden benadeeld.

[1:45:11] Deze rekenmethode is onderdeel van de zogeheten routekaart WLC-GBP... de Whole Life Cycle Global Warming Potential...

[1:45:18] De opwarming van de aarde.

[1:45:20] Ik ben nu nog bezig met de uitwerking van deze routekaart.

[1:45:23] En bij de voorbereiding betrek ik alle partijen uit de bouw die ook deze zorg zullen tafelen.

[1:45:30] Bij de uitwerking van de routekaart zoek ik een balans tussen de beleidsdoelen klimaatneutraliteit, nieuwbouw in 2050...

[1:45:36] CO2-reductie op korte termijn en circulariteit op lange termijn.

[1:45:41] Circulariteit op lange termijn wordt bijvoorbeeld door producten met een lange levensduur gerealiseerd.

[1:45:46] En ik heb toegezegd dat ik de routekaart aan uw kamer zal aanbieden voordat deze uiterlijk 1 januari 27 aan wordt geboden aan de Europese Commissie.

[1:45:54] Verder is de bouwregelgeving in zijn aard materieel neutraal.

[1:45:57] Je kijkt naar de milieu-impact van materialen, niet naar de materialen zelf.

[1:46:02] En dan ben ik er.

[1:46:05] Denk ik.

[1:46:05] Met recht een blokje varia.

[1:46:09] Ik heb diverse leden met een interruptie.

[1:46:12] Allereerst de heer De Hoop.

[1:46:14] Ja voorzitter, ik zou toch nog even terug willen naar de nestkastjes.

[1:46:17] Omdat de minister in haar beantwoording zei dat een algemene verplichting niet zou kunnen.

[1:46:21] Ik zou haar nog willen vragen of ze iets breder kan toelichten waarom dat dan niet zou kunnen.

[1:46:26] De minister.

[1:46:27] Het kan wel.

[1:46:29] Het kan alleen niet nu meer meegenomen worden in die procedure van de utiliteitsbouw.

[1:46:34] Want die is al gewoon een heel eind opstreek.

[1:46:37] Die internetconsultatie is geweest, et cetera.

[1:46:39] Daar is woningbouw niet als opmerking voor binnengekomen om daarbij toe te voegen.

[1:46:45] Dus ik kan hem niet toevoegen aan dit proces...

[1:46:48] En daarnaast zeg ik van, ik denk dat we ergens wel met elkaar de streep moeten zetten over wat ik opleg.

[1:46:53] En dat is namelijk wat anders dan dat ik het verbied.

[1:46:57] Als er bouwbedrijven zijn die zeggen, ik neem dit mee, dan zoals u weet heb ik geen instrumenten om daar dan iets van te vinden.

[1:47:06] Maar het is geen onderdeel van dit proces.

[1:47:11] Een vervolgvraag van de heer Hoop.

[1:47:12] Ja, voorzitter.

[1:47:13] Dan zou ik toch de minister willen vragen om er nog een keer parallel naar te kijken.

[1:47:16] Want dit is nou een van de dingen waar een regel is geschrapt door het programma stoer.

[1:47:21] Waar eigenlijk iedereen van zei, waarom heeft u dat nou gedaan?

[1:47:24] En het grappige was dat het niet zozeer...

[1:47:26] De natuurorganisaties, maar juist de bouwbedrijven hier ontzettend boos om zij geworden.

[1:47:31] Omdat zij zelf heel graag deze regel wilden.

[1:47:34] Omdat je dan weet waar je aan toe bent.

[1:47:36] Zij het dan gewoon algemeen in hun pakketten mee zouden nemen.

[1:47:39] Het kost relatief weinig geld en het biedt duidelijkheid.

[1:47:42] En dat gezien hebbende is de minister daar toch niet bereid om daar nog een keer naar te kijken.

[1:47:48] Want juist die bouwers zelf zeggen, dit helpt ons in die duidelijkheid die we nodig hebben.

[1:47:52] De minister.

[1:47:55] Ik heb echt sympathie voor de oproep voor iets wat klein lijkt, maar groot zou kunnen zijn als het overal is.

[1:48:03] En tegelijkertijd, als ik extra eisen ga toevoegen, dan doe ik eigenlijk precies datgene waar dit debat over gaat.

[1:48:12] is de noodzaak van ervoor zorgen dat het duidelijk en transparant voor iedereen is... zodat ze daarmee kunnen werken.

[1:48:18] Dus de duidelijkheid die de bouwers zouden vragen om het wel te doen... is dezelfde duidelijkheid als je de bouwers meegeeft het niet te doen.

[1:48:24] En dat is denk ik waar nu het antwoord zit.

[1:48:28] Het is niet meegenomen.

[1:48:30] Het is wel meegenomen voor de utiliteitsbouw.

[1:48:32] Als uw vraag aan mij is...

[1:48:34] Wilt u er naar kijken?

[1:48:35] Ja, ik wil er wel naar kijken, maar dit is precies het dilemma waar we elke keer met elkaar voor staan.

[1:48:41] Ik kan er naar kijken, maar dan leidt het anderzijds wel tot meer werk en het gaat tot meer kosten leiden.

[1:48:49] Die kosten moeten door iemand wel gedragen worden.

[1:48:52] Dat wordt de koper of de huurder, want waar moet het businessmodel anders uit rondkomen?

[1:48:58] Dus we hebben het nu niet gedaan.

[1:49:00] Het is ook niet opgebracht tijdens de internetconsultatie.

[1:49:04] Dus in beginsel denk ik dat we het niet moeten doen en dat dat de duidelijkheid is die we de sector ook geven door te zeggen we doen het niet.

[1:49:11] En dat is dezelfde duidelijkheid als zeggen we doen het wel.

[1:49:15] Laatste keer op dit punt, de heer Hoop.

[1:49:17] Ja, voorzitter, tot slot om dan maar een opzomming te maken.

[1:49:20] Heijmans, Bouwend Nederland, BAM, zijn allemaal partijen die de afgelopen jaren toen de minister Keizer zei, we gaan dit niet doen, zeiden, waarom laten we dit nu links liggen?

[1:49:30] En we zitten nu met een nieuwe minister, ook iemand die volgens mij naast oog voor de natuur ook echt de woningbouw op gang wil brengen.

[1:49:38] Als al deze partijen daar toch toen bezwaren tegen hadden, is het niet goed om daar nog een keer naar te kijken.

[1:49:42] Vraag de minister en daar later in een brief op terug te komen hoe de bouwende partijen daar nu tegen aankijken.

[1:49:49] De minister.

[1:49:51] Ik begrijp de oproep van de heer De Hoop.

[1:49:56] Ik begrijp mijn eigen antwoord ook.

[1:49:57] Maar jullie hebben mij de afgelopen vier maanden wel leren kennen... als iemand die altijd wel probeert naar iedereen te luisteren... en te kijken of ik iets kan doen met jullie vragen.

[1:50:08] Kijk, mijn beeld is dat Bouwend Nederland het geen goed idee vond om het wel te doen.

[1:50:14] Dus we hebben nu verschillende beelden over wie wat gezegd zou hebben.

[1:50:19] Daar ben ik niet dol op.

[1:50:20] Dus wat ik u wel kan toezeggen, is dat ik met de verschillende bouwbedrijven en Bouwend Nederland die vraag nog even ga stellen.

[1:50:27] Of ik iets over het hoofd heb gezien in wat we nu aan het doen zijn.

[1:50:30] En dat zal ik u terugkoppelen.

[1:50:31] Dus die stap kan ik zetten.

[1:50:35] Dank.

[1:50:36] Dan ga ik naar de volgende op mijn lijst, de heer Klemmink.

[1:50:41] Ja, voorzitter, dank u wel.

[1:50:42] Ik heb, als ik het goed heb opgelet, twee vragen gesteld waar ik nog geen antwoord op heb.

[1:50:46] Dus dat wil ik even controleren, voorzitter.

[1:50:48] En dan had ik nog een vraag in aanleiding van het antwoord op de bakstenen.

[1:50:52] Als ik me toestaat, tenzij ik het gemist heb, ik had een vraag gezet over de anterieure overeenkomsten, dan wel activiteit gebouwen die gemeenten.

[1:50:59] Ik kan stellen daarmee eigenlijk ook een soort van lokale kop, verder gaan ambities op duurzaamheid kunnen doen.

[1:51:06] Klopt dat?

[1:51:07] Is dat een lokale kop?

[1:51:08] In hoeverre heeft de minister regie om daar iets tegen te doen?

[1:51:11] Dat was de eerste.

[1:51:12] De minister.

[1:51:13] Ja, mijn excuses richting de heer Klemmink, want het antwoord is er wel.

[1:51:21] Het BBL is landelijk, uitputtend en uniform als het gaat om gebouwen en de veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en duurzaamheid.

[1:51:28] Gemeenten mogen wel eisen stellen vanuit andere oogmerken, zoals de omgeving en de leefbaarheid van wijken.

[1:51:34] De discussie over wettelijke eisen gaat met name om de regels van het BBL.

[1:51:38] Bovenwettelijke eisen zijn als die privaatrechtelijk worden gesteld, nietig op grond van de Omgevingswet en het burgerlijk wetboek.

[1:51:44] Als die eisen bestuursrechtelijk worden gesteld, zijn ze onverbindend.

[1:51:47] In rechten is het contract daarmee niet tot stand gekomen.

[1:51:51] Ik heb gemeenten een brief gestuurd waarin ik nogmaals heb benadrukt dat dergelijke eisen niet zijn toegestaan.

[1:51:57] Heer Klemink.

[1:51:59] Ja, dat klopt.

[1:52:01] En dat zit inderdaad toe op dat WBL-gedeelte.

[1:52:04] En mijn vraag gaat eigenlijk over als dat los van de WBL-gedeelte gemeenten ook nog lokale eisen kunnen stellen via interieur-overeenkomst en wel activiteiten gebouwen die ook de duurzaamheidsambitie raken.

[1:52:13] Dat valt buiten de WBL natuurlijk.

[1:52:15] En wat vindt de minister daarvan?

[1:52:17] En ziet de minister ook nog mogelijkheden om dan daar wat tegen lokale koppen te doen?

[1:52:22] Die antrieuren overeenkomsten, dat zijn nou die bovenwettelijke eisen... die als privaatrechtelijk worden gesteld.

[1:52:29] Dus op uw vraag, via de voorzitter uiteraard, wat ik daaraan kan doen... is hetzelfde door daar dus met hen over te spreken.

[1:52:39] En eigenlijk dat ook degene die het anders moet gaan uitvoeren... dat die ook zijn of haar stem gebruikt om te laten weten dat dat gebeurt.

[1:52:47] En ik heb een toezegging gedaan dat ik ga uitzoeken...

[1:52:49] Wat nog meer in de gereedschapsgeet zou kunnen zitten, daar zal ik deze dan in meenemen.

[1:52:56] De heer Klemk.

[1:52:57] Dank, voorzitter.

[1:52:58] En dan had ik inderdaad nog een vraag... ...waar wel een antrop is gekomen... ...en nog wel een vervolgvraag, voorzitter.

[1:53:02] En dat ging over die bakstenen... ...en die rekenmethodiek over die 50 jaar en 120 jaar.

[1:53:06] Ik begrijp van de minister... ...dat dat Europees geregeld is... ...en dat we daar geen nationale keuze in hebben.

[1:53:11] Nou, dat vinden wij natuurlijk altijd vervelend en jammer.

[1:53:13] Maar het zijn zo.

[1:53:14] Maar we zijn natuurlijk niet de enige in Europa... ...die met bakstenen bouwt.

[1:53:18] Dus ik ben wel benieuwd... ...of daar dan nog wel een mogelijkheid zit... ...of wellicht met andere partners in Europa... ...daar toch wat aan te gaan doen.

[1:53:24] De heer minister.

[1:53:28] Voorzitter, ik kan de heer Klemmink toezeggen dat ik dat eens ga rondvragen.

[1:53:38] Ik ben binnenkort, heb ik gehoord, in Brussel.

[1:53:40] Dus dan zal ik eens een rondje vragen wat daar de beelden op dit onderwerp zijn.

[1:53:45] En uiteraard koppel ik u dat dan terug, keurig met een brief.

[1:53:48] En dat zal na de zomer zijn.

[1:53:52] Dan heb ik mevrouw Steen.

[1:53:55] Dank u wel, voorzitter.

[1:53:56] Nog even over de WKB, de wet kwaliteitsborging.

[1:53:58] U zegt, ik wil graag vasthouden aan een wetsevaluatie en er komt ook een tussenevaluatie aan.

[1:54:04] Kan die tussenevaluatie dan nog aanleiding geven om alvast wel wat aanpassingen te doen en te optimaliseren?

[1:54:11] Want ik kan me best voorstellen dat we dan niet helemaal op die wetsevaluatie hoeven te wachten, terwijl we evident weten dat er een aantal zaken zijn die toch eigenlijk nu al wel aangepakt zouden kunnen worden.

[1:54:20] De minister.

[1:54:21] Ja, voorzitter.

[1:54:23] Helemaal eens met mevrouw Steen dat als je een tussenevaluatie doet en daar komt iets uit waar je nu iets mee moet doen, dat ik natuurlijk niet, zoals ik dat vaker zeg, met mijn handen in mijn zakken en een blinddoek voor ga wachten totdat het moment van de evaluatie daar is.

[1:54:39] De heer Mooijman.

[1:54:41] Ja, dank u wel, voorzitter.

[1:54:42] Ik wil eigenlijk terugkomen op het punt dat zojuist ook even is behandeld tussen de heer De Hoop en de minister.

[1:54:47] Vanuit onze fractie wil ik eigenlijk steun uitspreken voor de lijn die de minister hierin hanteert.

[1:54:52] En op het moment dat zij dan in gesprek zou gaan met organisaties, wat ze ervan zouden vinden, om daar ook bij mee te nemen wat de nadelen zijn ten aanzien van de extra kosten en de locaties waar dat dan moet komen.

[1:55:05] Er werd net al gesproken over deurposten en de minister noemt een aantal zaken op.

[1:55:08] Of dat dan kan worden meegenomen in een brief die daarover eventueel naar de Kamer gaat.

[1:55:13] Uw minister.

[1:55:13] Ja, voorzitter.

[1:55:15] Even om precies te maken wat ik heb toegezegd... is dat ik de fact-finding ga doen.

[1:55:23] Wat hebben die bouwers dan destijds gezegd?

[1:55:26] Omdat ik zie dat de heer De Hoop en ik daar een ander beeld over hebben.

[1:55:30] Dus ik wil graag hetzelfde beeld hebben met de heer De Hoop.

[1:55:33] Dus dat ga ik doen.

[1:55:35] Dus dan is uw vraag eigenlijk een stap te ver.

[1:55:38] Want dat zou gaan over...

[1:55:40] En als we het dan wel gaan doen, wat zijn de nadelen?

[1:55:43] Terwijl mijn toezegging was alleen uit te gaan zoeken wat is er destijds door Bouwend Nederland en de bedrijven die de heer noemde destijds gezegd.

[1:55:51] Dus ik wil voorkomen dat ik al een verdere toezegging aan het doen ben dan dat ik net heb gedaan.

[1:56:01] Ja, voorzitter.

[1:56:02] Nee, dank u wel, Helder.

[1:56:03] En dat stelt ons ook gerust, want nogmaals, wij kunnen ons zelfs heel goed vinden in de lijn van de minister om dit te doen op de manier waarop de minister dat doet.

[1:56:13] Dus dan kunnen we ons verzoeken ook laten vallen.

[1:56:16] Dank.

[1:56:16] Dan heb ik tot slot nog de heer Nobel.

[1:56:19] Voorzitter, dank.

[1:56:21] VVD juicht ook toe dat we naar de eenbezwaren en beroepsprocedure toe gaan om uiteindelijk dat eindeloze vertragen tegen te gaan.

[1:56:28] Daar zit wel ook iets aan vast met de crisis en herstel.

[1:56:31] We hebben met elkaar afgesproken dat bouwprojecten sneller bij de Raad van State behandeld kunnen worden.

[1:56:37] Maar nu zag ik recent, ik geloof dat het in het FD was, dat eigenlijk vanuit de bestuursrechtspraak...

[1:56:43] Het deed voorkomen alsof dat inmiddels wel redelijk is opgelost bij de Raad van State.

[1:56:47] Maar vanuit de bouwsector krijg ik toch wel hele andere geluiden te horen.

[1:56:51] Dat het toch nog heel vaak heel lang duurt voordat de Raad van State tot een uitspraak komt.

[1:56:56] En dat het vooral ook voor bouwpartijen heel ondoorzichtig is waarom dat dan zo lang duurt.

[1:57:01] Is de minister in algemene zin bereid om daar eens na te kijken met de Raad van State?

[1:57:05] Hoe zouden we dat transparanter kunnen maken?

[1:57:07] Want...

[1:57:08] De suggestie die we met elkaar in ieder geval hebben gewekt... is van we gaan dit snel oplossen, we gaan het voorrang geven... maar uit de praktijk verneem ik vanuit mijn partij toch andere geluiden.

[1:57:17] De minister.

[1:57:18] Ja, voorzitter.

[1:57:19] Dit zijn wel weer wisselende geluiden.

[1:57:21] En ik weet niet precies wat ik mezelf afroep door dan nu te zeggen... Ja, laten we bij wisselende geluiden gaan uitzoeken wat daar dan in zit.

[1:57:29] Mijn beeld is dat de termijnen worden gehaald, dat de prioriteit wordt gegeven.

[1:57:33] Maar ik hoor uw oproep en ik ben altijd bereid te kijken hoe we dat transparanter kunnen maken.

[1:57:39] Omdat we dan ook inzicht hebben in of dat wel of niet zo is.

[1:57:47] Dat was dan de beantwoording door de minister.

[1:57:50] De vragen van de commissie.

[1:57:52] Dan gaan wij door naar de tweede termijn aan de zijde van de commissie.

[1:57:56] Dan begin ik bij mevrouw Steen.

[1:57:57] Dank u wel, voorzitter.

[1:57:58] En dank aan de minister voor heldere antwoorden.

[1:58:00] Daar kunnen we volgens mij mee verder.

[1:58:02] In mijn eerste termijn kwam ik er niet aan toe, dus ik ga de vraag nu stellen, voorzitter.

[1:58:06] Want ik heb nog één vraag over de Omgevingswet.

[1:58:08] Want het is al mogelijk om bouwprojecten door te kunnen laten gaan... zonder aparte omgevingsvergunning als een plan past binnen het omgevingsplan.

[1:58:17] Dat scheelt namelijk tijd en administratie.

[1:58:20] Ik ben benieuwd of we dat al standaard aanpak kunnen gaan maken... of dat daar nog barrières voor liggen.

[1:58:27] Ik denk dat dat de laatste vraag is van mijn voorzitter die gaat over het versnellen van de woningbouw voor vandaag.

[1:58:34] Dank u.

[1:58:34] De heer Moiman.

[1:58:36] Dank u wel, voorzitter.

[1:58:37] Ik wil de minister vooral bedanken voor de beantwoording vanuit haar termijn.

[1:58:42] En wij zullen ons nog verder beraden over voorstellen die wij eventueel naar voren willen brengen waar het gaat om verbetering van de bouwregels.

[1:58:52] Dank.

[1:58:52] Dan de heer Nobel.

[1:58:54] Ik heb een vooraankondiging gisteren gedaan, maar dan bij deze wil ik graag een twee minuten debat aanvragen.

[1:58:59] Ik heb volgens mij voldoende vragen gesteld en ook dank voor de antwoorden vanuit de zijde van de minister.

[1:59:03] Maar ik zou namens mijn partij graag een aantal moties daarop in doen.

[1:59:09] Ja voorzitter, dank aan de minister voor de beantwoording.

[1:59:12] En heel duidelijk dat in alle keuzes die het zijn maakt, heel helder staat, we willen de woningbouw verder op gang brengen.

[1:59:17] En ik denk dat de hele commissie dat ook met haar deelt.

[1:59:20] Het belangrijkste is natuurlijk wel dat als je een woning hebt, dat die ook veilig is.

[1:59:24] En daar zijn ook belangrijke signalen vanuit verschillende organisaties ook gegeven.

[1:59:28] een goede plek hebben gekregen in het debat, maar nog wel voldoende waarborg verdienen.

[1:59:33] Ten slotte over de nestkastjes.

[1:59:36] Ik kan me de debatten in 2024 goed herinneren met minister Keijzer.

[1:59:40] In mijn herinnering is het zo dat de bouworganisaties met de natuurclubs en het ministerie zelf hebben gewerkt aan de wettelijke eisen dat minister Keijzer toen daarvan af heeft gekeken.

[1:59:50] En dat in december 2024 toen die bouwers daar teleurgesteld in waren.

[1:59:54] Dat is mijn herinnering.

[1:59:55] Maar fijn dat de minister de toezegging heeft gedaan om daar een uitvraag te doen bij de bouworganisaties.

[2:00:01] Ik denk dat dat een eerste stap is.

[2:00:02] Mocht het signaal zo zijn als ik dat zo geïnterpreteerd heb, is het misschien dan goed om er toch nog een keer naar te kijken.

[2:00:08] Maar de discussie zullen hier vandaag verder eerst niet starten.

[2:00:12] En dan gaan we nog een twee minuten debat voeren, hoorde ik.

[2:00:15] Helemaal goed.

[2:00:16] Of we de discussie vandaag niet gaan starten is volgens mij water under the bridge.

[2:00:22] En we zullen zo nog even horen wat precies de toezegging is van de minister op dit punt.

[2:00:27] De heer Klemmink nog een tweede termijn...

[2:00:30] Ja, voorzitter.

[2:00:31] Allereerst dank aan de minister voor de beantwoording van de vragen uiteraard.

[2:00:35] Ik denk dat de minister juist perspectief heeft als het gaat om het bevoeren van de woningbouw en terughoudendheid als het gaat om regels.

[2:00:41] Ja, daar kunnen we altijd eentje bij, maar volgens mij netto moet het toch op zijn minst minder kunnen worden.

[2:00:45] Maar dat gaan we zien.

[2:00:46] Ik maak me nog wel een beetje zorgen, maar dat komt wellicht nog in de vervolgdebatten die we met de minister hebben over het stapel van ambities.

[2:00:52] Niet alleen vanuit Nederland, maar ook vanuit haar eigen ministerie bedoel ik, maar ook andere ministerie.

[2:00:57] De LVVN bijvoorbeeld, als het gaat om de natuurregelstelverordening en de eisen die daar in de omgevingspannen worden gedaan en Europa.

[2:01:03] Dus dat wachten we af en aan toezeggingen.

[2:01:04] Dus dank daarvoor.

[2:01:06] Tot zover, voorzitter.

[2:01:09] Dank.

[2:01:10] En namens D66 ook dank voor de minister.

[2:01:12] Verder heb ik geen vragen.

[2:01:13] En dan kijk ik even naar de minister... of zij gelijk de beantwoording kan doen in tweede termijn.

[2:01:19] Ik zou daar graag een uur de tijd voor krijgen.

[2:01:23] Nee, dat kan gelijk.

[2:01:25] Dit kan inderdaad.

[2:01:26] Dit bouwen onder het plan.

[2:01:30] Enkele gemeentes doen het ook al.

[2:01:32] Je zou willen dat dat soort van besmettelijk zou werken... naar al die andere gemeentes om dat ook te doen.

[2:01:37] Dus ik juich er toe...

[2:01:38] En ik zal kijken of ik het gejuich bij meerdere gemeentes onder de aandacht kan brengen vanuit de positiviteit dat dit kan, dat dit hen gaat helpen en dat dit leidt tot snelheid, tempo wat we zoeken.

[2:01:55] Dan doe ik bijna aan uitlokking om toch nog even te kijken wat is nu precies de toezegging op de nestkastjes.

[2:02:03] Zoals ik zojuist zei, is op het moment dat een van de Kamerleden, in dit geval de heer Hoop, en ik een andere herinnering hebben van hoe iets is gegaan, dan vind ik dat ik het aan de Kamer verplicht ben om uit te zoeken wat is er destijds gebeurd.

[2:02:18] Dus ik ga dat gewoon uitzoeken.

[2:02:20] Dus dat is de fact-finding van wat er heeft plaatsgevonden.

[2:02:24] Dat meld ik aan de Kamer.

[2:02:26] En op basis daarvan hebben we wel of niet een vervolggesprek.

[2:02:29] Dat is aan u.

[2:02:32] Dank u wel.

[2:02:32] Dan ga ik even kijken naar de toezeggingen die zijn gedaan.

[2:02:36] Ik heb staan aan de heer Nobel van de VVD.

[2:02:39] De minister informeert de Kamer eind september over mogelijke instrumenten om gemeenten te sanctioneren bij bovenwettelijke regels.

[2:02:46] De minister gaat met mevrouw Steen van het CDA op werkbezoek over de verhouding tussen brandveiligheid en je thuisvoelen en informeert de Kamer uiterlijk oktober over die inzichten.

[2:02:56] De minister komt binnen enkele dagen met een brief over splitsen en optoppen.

[2:03:01] Ik weet niet of dat een toezegging is of dat een aankondiging is.

[2:03:04] De minister gaat in het kader van fact-finding in gesprek met de bouwbedrijven en Bouwen Nederland over nestkastjes en komt terug met een terugkoppeling.

[2:03:12] Even daar om een termijn aan te hangen.

[2:03:16] Ja, ik kijk dus terug in de fact-findingen, wat er in 2024 hier precies over is gezegd door de verschillende partijen.

[2:03:24] En dat gaat vast niet nu binnen twee weken, maar wel echt kort na de zomer gaat dat lukken.

[2:03:32] Als u weer terug bent van reces, dan kunt u vrij vlot van mij hier een brief over verwachten.

[2:03:38] Na de zomer alles weer over de neskastjes.

[2:03:41] En ik heb staan dat het lid Nobel van de VVD een twee minuten debat heeft aangevraagd.

[2:03:46] En dat is ook al ingepland morgenavond.

[2:03:48] Maar ik zou daarbij zeggen, hou de agenda in de gaten.

[2:03:51] Want dat kan al wel eens wijzigen op deze laatste dag.

[2:03:54] Dan dank ik de mensen op de publiek.

[2:03:57] O, er zijn nog meer toezeggingen.

[2:03:58] Ik ga even kijken welke toezeggingen niet zijn genoteerd.

[2:04:00] Ja, ik miste de toezegging om samen met de bouwbedrijven te gaan kijken naar de bouwhoogte, of het aantal etages omhoog kon, ook in het kader van de brandvaart.

[2:04:10] Dat klopt, die zetten we erbij.

[2:04:12] De heer Klemmink.

[2:04:13] Ja, en ik ben het even kwijt, dus het is ook voor mijn herhaling even de toezegging over de Europese partners en de bakstenen.

[2:04:22] Het rondje wordt gemaakt waarbij wij graag willen weten wat het woord baksteen in alle Europese talen uiteindelijk is.

[2:04:28] Verder niets laten liggen dan sluit ik inderdaad af.

[2:04:32] Dank ik de minister en gevolg voor de beantwoording.

[2:04:35] De mensen op de publieke tribune en thuis voor hun aandacht en de leden voor hun bijdrage.

[2:04:40] Dank.