Herziening bekostiging mbo

[0:00:00] Goed, hartelijk welkom allemaal.

[0:00:03] Op de agenda staat een technische briefing over de stabiele financiering voor goed en toegankelijk mbo.

[0:00:11] Ik heet onze gasten van harte welkom.

[0:00:15] De heer Marius de Bij, mevrouw René van der Ploeg en de heer Marcel Goedhart namens het ministerie.

[0:00:22] En aan de zijde van de Kamer zijn dat mevrouw Tsegay, de heer De Beer, mevouw Armoet en mevhouw Biekman.

[0:00:29] Ondersteuning is er en ook de mensen op de publieke tribune en mensen die met ons meekijken.

[0:00:33] Van harte welkom ook bij deze technische briefing.

[0:00:37] Ik stel voor aan de leden van de kamer dat we de presentatie gaan volgen.

[0:00:43] En mocht u vragen tussendoor hebben of u wilt iets verduidelijkends weten, dan denk ik dat gezien de omvang van...

[0:00:51] De hoeveelheid mensen die hier aanwezig zijn, dat we dat gewoon kunnen toestaan.

[0:00:56] En daarna zullen we nog een vragenronde doen.

[0:00:59] En dan zou ik als eerste het woord willen geven aan de heer De Bij.

[0:01:03] Aan u het woorden.

[0:01:06] Dank u wel.

[0:01:07] En hartelijk dank voor de uitnodiging.

[0:01:10] Ik zal beginnen met mezelf kort introduceren.

[0:01:13] Ik ben Marius De Bij, een van de MT-leden van de directie MBO bij het ministerie van Onderwijs.

[0:01:19] Naast mij zit René van der Ploeg.

[0:01:21] Zij is projectleider voor het traject van de herziening van de bekostiging.

[0:01:25] En daarnaast Marcel Goedhart, onze teamleider Financiën op het ministerie.

[0:01:34] Zoals ik al zei, hartelijk dank voor de uitnodiging.

[0:01:35] En vooral ook heel fijn dat u de behandeling zo fortvarend oppakt.

[0:01:41] Daar hebben wij ook om gevraagd.

[0:01:43] Maar het is ook heel fijne dat u daarin bewilligt.

[0:01:46] Dus dat waarderen we zeer.

[0:01:48] Het is voor ons best een mijlpaal om hier nu te zitten.

[0:01:50] Er is al het nodige aan vooraf gegaan.

[0:01:52] We zijn hier eigenlijk al anderhalf jaar.

[0:01:54] intensief mee bezig.

[0:01:57] We hebben scherp gekeken naar wat speelt er nou in de sector, wat is er nodig?

[0:02:02] En op een gegeven moment de conclusie getrokken, ja het is nodig dat wij de bekostiging die in deze vorm eigenlijk al sinds de invoering van de huidige wet bestaat, dat wij die gaan herzien.

[0:02:14] Dat is natuurlijk een ingrijpend traject.

[0:02:17] Waarbij we er dan ook zeer aan hechten om dat zorgvuldig te doen en alle betrokkenen daarover te spreken.

[0:02:25] Dat hebben we de afgelopen periode gedaan.

[0:02:28] Ik hoop dat die geluiden jullie ook bereiken.

[0:02:30] We hebben waardevolle gesprekken gevoerd met de sector, met vertegenwoordigers van de instellingen.

[0:02:36] Een afvaardiging van de bestuurders, met docenten, met studenten.

[0:02:41] met het bedrijfsleven en niet in de laatste plaats ook met de reviewcommissie die wij voor dit traject hebben ingesteld en die ook uitgenodigd is voor het rondetafelgesprek wat nog zal volgen.

[0:02:54] Zij hebben ons scherp gehouden op de inhoud en de keuzes.

[0:02:58] Die gesprekken hebben ook tot bijstellingen geleid in de voornemens die wij hadden, maar daarover denk ik later meer.

[0:03:07] Wat ik aan de voorkant ook nog wel wil meegeven is dat

[0:03:11] Uiteindelijk is zo'n bekostigingsherziening leidt tot een herverdeling van middelen.

[0:03:16] En herverdelend dat doet natuurlijk altijd ergens ook pijn.

[0:03:21] Dus daar hebben wij ook indringende gesprekken over gevoerd en die voeren we nog steeds.

[0:03:26] Volgens mij bereiken daar ook signalen jullie over.

[0:03:30] Ik denk dat het zeer te waarderen is dat de MBO-raad ook hun nek heeft uitgestoken en publiek heeft verkondigd, en dat hebben ze volgens mij gisteren wederom gedaan, dat zij zich achter dit voorstel scharen.

[0:03:45] Niettemin hebben wij ook zeker oog voor de effecten op alle instellingen in het land en hoe dat beleefd wordt.

[0:03:55] Wij presenteren vandaag eigenlijk, misschien is het goed om in de sheet te gaan,

[0:04:00] Het voornemen, het besluit langs drie lijnen.

[0:04:04] De basis op orde, goede randvoorwaarden voor onze studenten en hoe leiden wij zoveel mogelijk talent op voor de arbeidsmarkt van morgen.

[0:04:15] Deze drie lijden hebben jullie ook kunnen zien in de beleidsbrief van de minister.

[0:04:20] En vandaag zoomen we in op de herziening van de bekostiging zelf, een pijler in het blok, de basis op

[0:04:30] En ook zeker op het samenwerkingsbudget, waarmee op een belangrijke wijze invulling wordt gegeven aan die ambitie ten aanzien van talent opleiden voor die arbeidsmarkt van morgen.

[0:04:40] Een aantal principes daarbij zijn voor ons leidend.

[0:04:44] Namelijk dat we graag in iedere regio een sterk mbo willen garanderen voor de komende jaren.

[0:04:50] Dat we het met de sector eens zijn dat het van belang is dat we bewegen van een model waar ook een aantal concurrentieprikkels in zitten naar het centraal stellen van onderlinge samenwerking.

[0:05:02] Zowel binnen het mbo als ook in de hele waaier van het vervolgonderwijs en overigens ook in aansluiting met het voortgezet onderwijs.

[0:05:12] En tegelijkertijd proberen we dit te doen op een manier waardoor het niet nodeloos complex wordt.

[0:05:18] Dus we hebben ook echt gekeken waar kunnen we versimpelen en vereenvoudigen.

[0:05:23] En hoe kunnen we het ook stabiel maken voor de komende tijd.

[0:05:28] En dat speelt zeker ook in de regio's die te maken hebben met de forse daling van studentenaantallen.

[0:05:34] Waarin zij zekerheid krijgen voor het doen en het kunnen doen van lange termijn investeringen.

[0:05:39] Toch, ondanks dat we daar vandaag verder niet op inzoomen, wil ik wel jullie aandacht vragen ook voor het element van de gratis leermiddelen voor minderjarige studenten.

[0:05:48] Ik denk een belangrijk besluit wat ook in de brief van de minister zit, die centraal zal staan op het debat van de dertigste en waarmee ook invulling is gegeven aan een aangenomen motie in uw Kamer.

[0:06:04] En tot slot, voordat ik het woord aan René geef, is het ook altijd goed om u te beseffen dat we hier veel zullen praten over geld en over de wijze van het verdelen van het geld.

[0:06:15] Maar dat geld natuurlijk niet de enige manier is om de doelen die we voor het mbo stellen, om die te kunnen behalen.

[0:06:25] Andere instrumenten waar je natuurlijk aan kunt denken zijn wet- en regelgeving, het maken van bestuurlijke afspraken.

[0:06:32] En ondanks dat het vandaag daar veel over zal gaan, is natuurlijk een bekostiging niet uiteindelijk een oplossing voor alles.

[0:06:39] Dus we hebben ook steeds moeten afwegen wat doen we wel via de bekostigen en wat ook niet.

[0:06:48] Dan geef ik het woord aan René.

[0:06:53] Ja, en dan beginnen we heel even heel kort in hoe ziet de huidige bekostiging er naar uit en wat is de aanleiding?

[0:06:58] Want we moeten wel weten waar we staan om te weten wat we gaan veranderen en waarom we gaan

[0:07:06] Waarom gaat er geld van de overheid naar de instellingen?

[0:07:09] Nou, heel eenvoudig om aan de wettelijke taken te doen.

[0:07:11] En in het geval van het MBO hebben we de drievoudige taakopdracht.

[0:07:16] Dat is eigenlijk de hoofdopdrach van het mbo.

[0:07:19] Het mbo is er om op te leiden voor een beroep.

[0:07:22] Om de studenten te vormen als burger.

[0:07:24] Dus denk daarbij aan vakken als burgerschap.

[0:07:27] En ook de mogelijkheid te bieden om de student te laten doorstromen naar vervolgopleidingen op het moment dat ze willen.

[0:07:34] Dit is geen doel op zich, maar het moet wel een mogelijkheid zijn.

[0:07:39] Hier is ongeveer 6 miljard voor beschikbaar.

[0:07:43] Zoals je in de figuur kunt zien, gaat het gros daarvan direct naar instellingen.

[0:07:52] Het merendeel van die 90% hierzo, die komt bij de instelling via de bekostiging.

[0:07:58] Dat kennen we ook wel onder de term lump sum.

[0:08:00] En dat is vrij besteedbaar geld aan de instellingen.

[0:08:05] Nou doet de term vrij een beetje denken van je kan er alles mee doen en laten wat je wilt.

[0:08:09] Dat is natuurlijk niet het geval.

[0:08:10] Het is altijd binnen de wettelijke kaders en ook de inspectie houdt hier toezicht op.

[0:08:15] We hechten wel aan die vrijheid omdat de keuzes in Zeeland anders zijn dan in Limburg, dan in Utrecht, dan In Amsterdam.

[0:08:24] En het is aan deinstelling zelf om die keuzestemaken wat het beste past bij hun

[0:08:29] Dat weten wij vanuit Den Haag veel minder goed dan dat zij dat zelf weten.

[0:08:34] Naast die lump sum kennen we ook aanvullende bekostiging.

[0:08:38] Het grootste deel daarvan kennen we nu toe via de kwaliteitsafspraken, dat is 540 miljoen.

[0:08:46] Dat is gekoppeld aan de huidige werkagenda en het stagepact.

[0:08:50] Daarnaast kennen we nog een klein deel, maar dat is slechts enkele percentages aan subsidies.

[0:08:54] Dan kan je bijvoorbeeld denken aan zaken als subsidies voor vakwedstrijden, maar ook voor LLO, de NGF-projecten.

[0:09:06] Het geld dat bijvoorbeeld naar bedrijven gaat, dan moet je denken aan de subsidie voor praktijk leren.

[0:09:12] Dus dat is om leerwerkplekken aan te bieden.

[0:09:15] En daarnaast gaat er dus nog geld naar gemeenten, met name voor de doorstroonpunten.

[0:09:18] Dus om studenten die uitvallen te kunnen blijven begeleiden.

[0:09:22] En daarnaast gaat een deel naar SBB, de uitvoerder.

[0:09:25] En overig kun je denken naar DUO, die het geld over moet maken naar de instelling.

[0:09:34] Als we het hebben over bekostiging, die term wordt nog wel eens op meerdere manieren gehanteerd.

[0:09:38] En daarom hebben we deze plaat er even in gezet van ja, waar hebben we het nou precies over?

[0:09:44] De eerste stap of het eerste verdeelniveau als we het over bekustiging hebben gaat over de omvang van de totale pot.

[0:09:50] Hoeveel geld is er nou beschikbaar?

[0:09:53] Die pot die wordt jaarlijks bijgesteld tussen het ministerie van Financiën en het ministeri van OZW.

[0:09:58] Enkele jaren geleden heeft PwC onderzoek gedaan naar de omvang van die pot.

[0:10:02] Die kwam toen tot de conclusie van er is eigenlijk te weinig geld voor niveau 2.

[0:10:07] Kabinet Rutte 4 heeft toen daar flink in geïnvesteerd en daarmee is eigenlijk de conclusies ook dat de omfang van de pot voldoende is.

[0:10:16] Het tweede verdeelniveau is de verdeling van OCW naar de instellingen.

[0:10:21] Dus hoe zorgen we nou dat die pot ook op de juiste manier en op dejuiste plek terechtkomt?

[0:10:26] Daar zitten heel veel parameters in, daar ga ik zo meteen nog verder op in.

[0:10:30] De belangrijkste parameter daarin is het aantal studenten.

[0:10:34] Vervolgens is het aan de instellingen zelf om te bepalen hoe zij dat geld dan weer doorbesteden binnen de instellingen en hoe dat dan terechtkomt bij de activiteiten die zij uitvoeren.

[0:10:45] Er zijn instellingken die het verdeelmodel van OCW één op één gekopieerd hebben binnen hun instelling, maar er zijn ook instellingnen die daar zelf andere keuzes in maken en daar zijn ze ook vrij in.

[0:10:55] Als we het hebben over de herziening van de bekostiging, dan hebben we het over het tweede niveau, dus over die verdeling van OCV naar de instellen.

[0:11:07] Hoe ziet die verdeling eruit?

[0:11:09] Het MBO kent een verdeeld model.

[0:11:11] Dus dat betekent dat we een totale pot hebben... die we opdelen tussen de instellingen.

[0:11:15] En dit is bijvoorbeeld anders dan in het funderend onderwijs... waar je prijzen per leerling hebt.

[0:11:21] Dat heb je hier zo niet.

[0:11:24] Iedere instelling krijgt een relatief aandeel van dat beschikbare budget.

[0:11:27] En dat aandeEL wordt bepaald op volledig variabele parameters.

[0:11:32] Wat ik net al zei, de belangrijkste parameter daarin...

[0:11:35] is het aantal studenten.

[0:11:36] Dus hoe meer studenten jij hebt, hoe meer geld je ook krijgt.

[0:11:40] Daarnaast geldt dat we geld toekennen voor het aantal behaalde diploma's.

[0:11:45] Dat doen we alleen op niveau 2 tot en met 4.

[0:11:48] En dat heeft ermee te maken dat dat opleidt tot een startkwalificatie in tegenstelling tot de entree.

[0:11:55] Verder is de pot met geld verdeeld naar niveaus.

[0:11:58] Dus er is een apart deelbudget voor de entreeopleidingen, een apart... ...deelbudjet voor de niveau 2 opleidingen en een apart budget voor niveau 3-4.

[0:12:07] En dat doen we omdat er daardoor eigenlijk relatief iets meer geld zit bij de entreesstudenten en bij de niveau twee studenten.

[0:12:13] Dit zijn vaak studenten die wat meer zorg en aandacht nodig hebben en die krijgen dan dus ook wat meer geld uit deze pot.

[0:12:21] Verder wordt er nog een factor toegepast op de leerweg.

[0:12:24] Dus je krijgt wat minder geld voor een BBL-opleiding dan voor een bolopleiding, omdat de studenten minder bij jou op de instelling zijn als ze een BPL-opleinding volgen.

[0:12:33] Daarnaast kennen we prijsfactoren.

[0:12:35] Een prijsfactor is eigenlijk een indicatie van de kosten van een opleiding.

[0:12:41] Je kan je voorstellen dat een economieopleiding wat minder Geld krijgt dan een techniekopleiding.

[0:12:47] Er zijn nog meer parameters, maar daar gaan we wel heel erg de krochten in.

[0:12:50] Dus dat laat ik voor nu even zitten.

[0:12:54] En wat dus goed is om op te merken, wat ik net al zei... dit zijn dus allemaal variabele parameters.

[0:13:00] Er zit geen vast deel op dit moment in de bekostiging... in tegenstelling tot bij de andere onderwijssectoren.

[0:13:06] En daarnaast zijn dit allemaal parameters die gekoppeld zijn aan kosten... en niet aan beleidsdoelen.

[0:13:11] Dus het kan zijn dat er bijvoorbeeld geld...

[0:13:13] Een paar jaar geleden voor de gratis leermiddelen is toen al 10 miljoen toegevoegd aan de Lumsum.

[0:13:18] Dan zit er geen parameter gratis-leermiddel in het systeem, maar dat gaat nog steeds op basis van deze parameters en dat doen we zodat instellingen ook

[0:13:28] Zelf beter zicht op hebben van oké, welk geld komt de komende jaren nou naar mij toe?

[0:13:34] Zodat zij ook lange termijn investeringen kunnen maken.

[0:13:37] En als we daar te veel beleidsmatige parameters aan toevoegen, dan wordt het eigenlijk een te grote weerwar en is die lange termijnen niet goed te zien door de instellingen.

[0:13:52] Waarom willen we dit aanpassen?

[0:13:56] Dat heeft vooral ermee te maken dat de studentenaantallen in het mbo flink dalen.

[0:14:00] Dat zie je vooral in de grafiek linksonder, zie je de daling van 2020 tot en met 2040, tot waar onze prognoses op dit moment lopen.

[0:14:07] En daar komt bij dat die daling zeer ongelijk is verdeeld over het land.

[0:14:14] En dat zie je in het plaatje rechts.

[0:14:16] Dus de rode, ja dit zijn de arbeidsmarktregio's.

[0:14:20] Die hebben echt te maken met een veel grotere krimp dan de andere gebieden in Nederland.

[0:14:28] En omdat het aantal studenten zo'n grote voorwaarde is in dat verdeelmodel.

[0:14:33] Zo'n belangrijke parameter zorgt dat dus ook dat er steeds minder geld naar die regio's gaat.

[0:14:37] Nu zijn er ook minder studenten om het te bedienen, maar de vaste kosten blijven natuurlijk staan.

[0:14:43] En dat wordt steeds nijpender voor deze instellingen.

[0:14:49] Daarnaast is het zo dat doordat die studentenaantallen zo belangrijk zijn in deze verdeling... ...dat geeft ook een prikkel tot concurrentie in plaats van tot samenwerking.

[0:14:58] Want die ene student levert jou relatief veel geld op.

[0:15:03] Nou, een beetje concurrentie...

[0:15:05] ...is misschien niet ongezond.

[0:15:07] Alleen samenwerking vinden we ook belangrijk... ...omdat je ook wil voorkomen dat... ...en dat is ook gelijk een link naar het derde punt... ...dat instellingen opleidingen aanbieden die studenten trekken... ...in plaats van arbeidsmarktrelevante opleiden.

[0:15:21] Dat kan natuurlijk ook hetzelfde zijn...

[0:15:23] Dus het is ook niet gezegd dat dat zomaar het geval is, maar die prikkel zit er nu wel in.

[0:15:28] En daar willen we wat aan doen.

[0:15:32] Bottom line is wel dat alles wat hier zo dus mee te maken heeft, dat die dalende studentenaantallen, dat dat daar aan ten grondslag ligt en dat daarmee de kwaliteit en toegankelijkheid van het mbo in de rode regio's hier zo onder druk komt te staan.

[0:15:48] Dus om te borgen dat ook daar goed mbo-onderwijs plaats kan blijven vinden, zijn we begonnen aan de herziening van de bekostiging.

[0:15:58] En we hebben toen eerst gekeken van oké, wat zijn nou de doelen die we willen bereiken?

[0:16:02] De eerste drie komen eigenlijk overeen met de aanleiding van zojuist.

[0:16:06] We willen kwalitatief goed en toegankelijk mbo onderwijs in heel Nederland.

[0:16:10] Daarbij kijken we ook onder andere naar het nationaal programma Vitale Regio's, wat uit elke regio telt is gekomen.

[0:16:16] Dus die rijksbrede aanpak hebben we hier zo ook continu doorheen laten lopen.

[0:16:20] Daar komen we straks ook nog even op terug.

[0:16:23] Het verkleinen van de concurrentieprikkel en stimuleren van samenwerking in de regio.

[0:16:27] Daar hebben we het net ook al even over gehad.

[0:16:29] En we willen kijken van kunnen we nou stimuleren om op te leiden voor de grote opgave waar Nederland voor staat.

[0:16:40] Die drie inhoudelijke doelen zie je eigenlijk terug vanuit de aanduiding van zojuist.

[0:16:47] En daarbij kijken we ook naar kunnen we nog meer stabiliteit en voorspelbaarheid toevoegen...

[0:16:52] Je wil dat instellingen lange termijn bijvoorbeeld over hun huisvesting beslissingen kunnen nemen.

[0:16:59] En dan is het belangrijk dat zij ook hier een stabiel kader hebben.

[0:17:05] Minder versnippering en administratieve lasten.

[0:17:07] En daarnaast waar logisch de bekostiging meer in lijn brengen met het hbo en wo.

[0:17:12] Er zijn natuurlijk verschillen tussen het mbo en hbo.

[0:17:15] Die verschillens zie je ook terug in de bekosiging.

[0:17:17] Maar niet alle verschillenen zijn even logisch te verklaren.

[0:17:20] Dus kunnen we daar dan ook vanuit een brede gedachte goed naar kijken.

[0:17:26] Bij deze doelen hebben we, wat Marius net ook al zei, niet alleen gekeken naar geld.

[0:17:31] Maar ook naar andere doelen.

[0:17:33] beleidsmiddelen die hier zo aan bijdragen.

[0:17:36] En dan kan je bijvoorbeeld denken ook aan de talentstrategie die is uitgebracht.

[0:17:40] Nou, die draagt natuurlijk ook bij aan het punt van stimuleren voor grote opgaven voor de arbeidsmarkt van de toekomst.

[0:17:49] Een korte aanvulling bij het punt van het Nationaal Programma Vitale Regio's.

[0:17:54] Inderdaad, voortkomend uit elke regio telt, waarbij eigenlijk de kern van dat advies ook was, herzie nou je beleids- en investeringslogica.

[0:18:05] En die oproep hebben we hier ter harte genomen.

[0:18:09] Waarbij natuurlijk bijvoorbeeld in dat rapport stond, BBP-indicatoren zijn doorslaggevend in...

[0:18:16] Waar land publiek geldt.

[0:18:19] En je zou daar met een andere bril naar kijken en meer oog moeten hebben voor de brede leefbaarheid.

[0:18:25] De regio's die jullie in het kaartje op zagen lichten, die rood waren, die betreffen dat.

[0:18:32] En we hebben nu naar manieren gezocht om juist die brede levbaarheid centraal te stellen.

[0:18:38] Juist ook vanuit het belang voor dit type onderwijs, waarbij het zeker ook op niveau 1 en 2 echt cruciaal is dat het nabij is.

[0:18:48] En dat er dus voldoende locaties zijn, ook in die regio's, om die jongeren te bereiken.

[0:18:55] Sluit je daar locatiesen, dan betekent het niet dat de jongeren ergens anders naartoe gaan.

[0:19:00] Nee, dan komen ze dus niet in het vervolgonderwijs terecht.

[0:19:04] Dus dat hebben we scherp voor ogen gehouden.

[0:19:14] Naast de doelen hadden we ook een aantal randvoorwaarden waar het project aan moest voldoen.

[0:19:19] De eerste is een inkopper, maar desalniettemin heel erg belangrijk.

[0:19:22] Het is uitvoerbaar.

[0:19:24] We zijn dan ook direct vanaf het begin van het traject bijvoorbeeld in gesprek gebleven met DUO om te voorkomen dat we een model zouden ontwikkelen dat zij vervolgens niet konden uitvoeren.

[0:19:33] Nou, dat is gelukkig ook niet het geval.

[0:19:36] De tweede randvoorwaarde is dat het model primair een lump sum-model blijft.

[0:19:43] Ik heb net al wat toegelicht over de lump sum, maar we denken dat het lump sum model er juist voor is zodat de instellingen zelf kunnen bepalen waar dat geld binnen de kaders en met het juiste toezicht moet landen.

[0:19:59] Omdat wij simpelweg hier zo niet weten wat de beste situatie is in iedere locatie in het land.

[0:20:06] Er wordt behouden wat goed werkt, dus we gooien niet zomaar alles weg om weer helemaal opnieuw te beginnen.

[0:20:14] Dus de parameters die we hebben gebruikt in het variabele deel, of die er nu al zijn in het variable deel... ...die blijven ook behoude.

[0:20:22] Dus bijvoorbeeld de verschillende deelbudgetten voor de niveaus, dat is iets wat we ook bewaren... ...want we vinden het juist belangrijk dat er dus ook wat meer geld naar de entree en naar niveau 2 gaat.

[0:20:34] Een randvoorwaarde waar we ook binnen moesten werken is dat de herziening grotendeels budgetneutraal plaatsvindt.

[0:20:44] Dat leidt tot herverdeling, er is geen extra geld en dat betekent dat als er meer geld moet naar die rode regio's dat dat ergens anders vandaan moet komen.

[0:20:53] En we beseffen ons dat dat pijn doet op plekken.

[0:20:57] Maar we hebben wel geprobeerd om dat zoveel mogelijk, of niet geprobeert om zoveal mogelijk, dat hebben we wel ingedekt dat het ook behapbaar blijft voor deze instellingen.

[0:21:07] En dat doen we op twee manieren.

[0:21:10] Eén, er is een overgangsperiode voorzien van vier jaar, dus dat je in stappen

[0:21:15] naar je nieuwe budget toe kan groeien.

[0:21:18] En daarnaast worden de negatieve herverdeel-effecten worden gemaximeerd.

[0:21:23] En dat betekent dat de instellingen maximaal een herverdeeleffect van min 4% voor hun kiezen moeten krijgen.

[0:21:32] En in die stappen van vier jaar betekend dat dan dus een procent per jaar.

[0:21:41] Punt.

[0:21:43] Ik kom er zo nog even op terug hoe we dat verder berekend hebben.

[0:21:51] Welk proces hebben we doorlopen?

[0:21:54] Vanaf het begin af aan hebben we continu betrokkenheid gehad... ...van mbo-instellingen, studenten, docenten, bedrijfsleven... ...en dus ook de uitvoering waar we het net al over hadden.

[0:22:04] En dat gaat over gesprekken met de vertegenwoordigers van deze koepels... ...maar ook met studenten en docentes en het bedrijvsleven zelf... ...hebben we gewoon meerdere sessies gehad waarin we ze uitgebreid besproken hebben...

[0:22:16] Vanuit de mbo-raad was er een gespreksdelegatie met instellingen vanuit eigenlijk alle bloedgroepen, beroepscolleges, ROC's, krimp, niet-krimp.

[0:22:25] En daar hebben we echt vrij regelmatig contact mee gehad en dat heeft dus ook geleid tot de steun van de mboraad.

[0:22:33] Daarnaast zijn er veel verschillende analyses gedaan van onder meer de herverdeeleffecten.

[0:22:39] Dit is onder andere gebeurd door PwC.

[0:22:41] Zij hebben in eerste instantie voor ons heel veel indicatoren onderzocht van waar zou je nou aan kunnen denken waar zo'n herzienebekostiging aan bestaat.

[0:22:50] Wat zijn nou knoppen waar je aan kunt draaien?

[0:22:53] Daarbij hebben ze gekeken naar andere sectoren.

[0:22:55] Daar zijn heel veel gesprekken gevoerd met allemaal mensen uit het land.

[0:23:00] En van daaruit zijn we door gaan werken naar... zijn we die parameters eigenlijk gaan terugbrengen...

[0:23:07] In eerste instantie naar drie pakketten, die zijn ook met de Kamer gedeeld en vervolgens zijn die ook verder doorgerekend.

[0:23:14] DUO heeft voor ons een dashboard gebouwd waarbij we dus echt per instelling kunnen zien wat is het herverdeel effect.

[0:23:20] Dus op basis van de referentieraming kunnen we zien wat de bekostiging nu doet.

[0:23:27] En welke knop we aan konden zetten en wat dat betekent dan voor het budget dat de instelling vervolgens gaat ontvangen.

[0:23:34] En daar hebben we dus ook dat herverdeeleffect mee berekend.

[0:23:37] En dat leidt er bijvoorbeeld toe dat als je een knop hebt en je draait hem heel hard aan en je ziet dat de helft van de instellingen een herverdeeleffect van min 10% heeft, dat je dan denkt, nou misschien moeten we even terug naar de tekentafel en die knop of anders afstellen of een andere knop kiezen.

[0:23:52] En op basis daarvan zijn we nu dus tot een gebalanceerd pakket gekomen.

[0:23:57] Daarnaast, Marius noemde het ook al even, is er een reviewcommissie in het leven geroepen.

[0:24:04] Die stond onder leiding van Kees Vendrick.

[0:24:06] En daarnaast waren er twee hoogleraren bij betrokken.

[0:24:11] En die hebben ons eigenlijk continu scherp gehouden op het hele proces.

[0:24:18] Zijn jullie nog op koers?

[0:24:20] Doen jullie de juiste dingen?

[0:24:22] En in hun eindrapport, wat ook is meegestuurd naar de Kamer, benoemen ze dan ook de zorgvuldigheid van het traject en verwachten ze ook dat de herziening zal bijdragen aan het behoud van toegankelijk mbo-aanbod in regio's met dalende studenten.

[0:24:37] Nou, waar komen we dan op uit?

[0:24:44] Allereerst de introductie van een vaste voet.

[0:24:47] We hadden het er net al even over, de verdeling op dit moment is volledig variabel, terwijl de vaste kosten natuurlijk blijven en daarom zetten we een vast basisbedrag voor alle instellingen, dus in heel Nederland krijgen we een

[0:25:02] Dat is 25% van de bekostiging gaan we daarvoor vastzetten.

[0:25:07] Waarom 25%?

[0:25:08] Omdat uit kostenstructuuronderzoek blijkt dat dat eigenlijk de gemiddelde vaste kosten zijn van een instelling.

[0:25:18] Die 25% die zetten we ook vast in het macro kader.

[0:25:22] Dat eerste verdeelniveau waar we het eerder over hadden.

[0:25:26] En dat zorgt er dus ook voor dat die totale pot ook minder fluctueert.

[0:25:32] En daarmee ook de stabiliteit wordt geborgd in dat macro kader.

[0:25:37] Deze knop zorgt voor meer stabiliteit in het stelsel.

[0:25:45] En daarnaast zorgt het ook voor geld richting de rode regio's op het plaatje.

[0:25:52] De tweede knop die we inbouwden is de toegankelijkheidsopslag.

[0:26:02] Om voldoende geld te krijgen in die rode regio's, de vaste voet helpt daar al bij, omdat zij door die dalende studentenaantallen een hoger

[0:26:19] relatief deel daarin hebben.

[0:26:22] Maar dat bleek niet genoeg.

[0:26:23] We zijn eigenlijk bij alle instellingen in die regio's langs geweest... om te kijken van wat is er nou nodig... en wat staat er op jullie begroting de aankomende periode... om het mbo-onderwijs gaande te houden.

[0:26:43] En daarbij hebben we heel duidelijk gekeken naar bijvoorbeeld... een huisvestingsopgave, de personeelsuitgaven...

[0:26:48] maar ook een klein beetje bijvoorbeeld in innovatie, van zorg dat je up-to-date blijft met je onderwijs.

[0:26:54] Betekent dat nou dat we nou zomaar een zak met geld die kant op slingeren?

[0:26:57] Nee.

[0:27:00] We hebben gewoon goed gekeken naar wat is er per gebied nodig.

[0:27:03] En dan kan je je bijvoorbeeld voorstellen dat in Zeeland, we kijken naar, nou, er hoeven misschien niet op ieder schiereiland vijf locaties, maar op iederschiereilandeenlocatie, dat is voor de bereikbaarheid en de toegankelijkheid van het onderwijz in Zeeland wel van belang.

[0:27:19] De opslag zorgt dus dat de instellingen hun kwaliteit kunnen borgen, bereikbaar blijven en draagt ook bij aan de vitaliteit van de regio's.

[0:27:34] Dat denk ik even daarover.

[0:27:38] Een punt aan toevoegen.

[0:27:39] Ik denk dat het ook belangrijk is vanuit de studentengedachte, de reistijd op dit punt, dat dat niet vergroot werd.

[0:27:46] Dus dan heb je natuurlijk wel een bepaald aanbod... wat je nodig hebt, zeker in een regio wat al harder krimpt.

[0:27:53] Dus dan is het ook niet handig om heel erg te centraliseren... bijvoorbeeld in een grote stad en dat iedereen veel meer moet gaan reizen.

[0:28:01] Dus de reden is ook gekozen om meer locaties... of evenveel locatiesen of misschien eentje minder open te houden... om ook die reistijd binnen de perken te houderen.

[0:28:13] Ik denk dat we vanuit de studentgedachte...

[0:28:16] de belangrijke afwegingen zijn.

[0:28:22] In het bijzonder voor niveau 1 en 2.

[0:28:24] De opslag bedraagt in totaal 81 miljoen.

[0:28:32] De derde knop is dat we de prijsfactoren willen vereenvoudigen.

[0:28:39] Ik vertelde net al, de prijsfactor zegt iets over de kosten van een opleiding.

[0:28:43] Op dit moment kennen we in het mbo zeven prijsactoren tussen de factor 1,0 en 1,8.

[0:28:53] Die zeven factoren geven een gevoel van heel veel maatwerk en dat we precies weten wat een oplijding kost.

[0:28:58] En dat we dus precies weet in welk gespecialiseerd bakje je terecht komt.

[0:29:02] In de praktijk is dat niet helemaal het geval.

[0:29:08] Instellingen zelf kunnen heel goed bezien wat de kosten van een opleiding zijn.

[0:29:13] Dat berekenen zij bijvoorbeeld op basis van domeinen waar ze opleidingen in hebben.

[0:29:19] Maar andere instellingen berekeningen dat op basis

[0:29:22] Op locatieniveau.

[0:29:25] En doordat iedere instelling daar hun eigen analyse van heeft... is dat eigenlijk heel moeilijk door te trekken naar een landelijk overkoepelend beeld.

[0:29:34] Om meer eenvoud in het stelsel te brengen... stellen we voor om het aantal prijsfactoren daarom terug te brenden naar drie.

[0:29:45] Zodat die schijn van maatwerk wordt weggenomen...

[0:29:50] En dit sluit ook aan bij de systematiek van het hbo en wo.

[0:29:55] De nieuwe bakjes zijn dusdanig gekozen dat dit het minste herverdeeleffect op macroniveau heeft.

[0:30:04] Het is ook zo dat dit eigenlijk een technische wijziging is en waar we bij de tweede knop duidelijk een beweging naar de rode regio's, een herverdeeleffect beoogden, is dat bij deze niet het geval omdat dit een technisch wijzigingen is.

[0:30:19] Daarom is er ook voor gekoze om de negatieve herverdiereffecten

[0:30:22] Dus geen enkele instelling heeft een negatief herverdeeleffect van de knop van de prijsfactoren.

[0:30:35] En tenslotte het budget voor de kwaliteitsafspraken, dat is de aanvullende bekostiging waar we het in het begin over hadden.

[0:30:42] Dat is op dit moment 540 miljoen.

[0:30:45] Dat zijn ongeveer 10% ten opzichte van de bekosting.

[0:30:50] En dat is wel een heel erg grote pot.

[0:30:54] Op dit moment hebben we een werkagenda met drie doelstellingen, maar daaronder weer heel veel subdoelstelingen.

[0:31:00] En daar willen we meer focus in aangeven, zodat het ook echt een duidelijker sturingskracht vanuit gaat.

[0:31:07] En dit helpt ook heel erg tegen de administratieve lasten bij instellingen.

[0:31:11] Dat willen we daar ook mee vereenvoudigen.

[0:31:14] De omvang wordt dus verkleind.

[0:31:16] Het aantal beleidsdoelstellingen gaat omlaag.

[0:31:19] Een van de beleidsdoelstellingen die we daar wel al uitlichten is 200 miljoen voor wat we dan het samenwerkingsbudget noemen.

[0:31:29] Het samenwerkungsbudget wordt gekoppeld aan, of is hij eigenlijk een invulling van de talentstrategie...

[0:31:35] En het nog te sluiten pakt voor het opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst.

[0:31:41] Instellingen zullen in regio's regioplannen maken met daarbij afspraken over hun aanbod.

[0:31:47] En dat doen ze niet alleen, dat doen we dus met elkaar, maar ook met het regionale bedrijfsleven.

[0:31:54] En dit zorgt dus ook voor een betere aansluiting op die opgave van de arbeidmarkt van het toekomen.

[0:32:00] Hierbij is het ook goed om op te merken dat we ook heel lang gekeken hebben en heel nauw onderzocht hebben of er niet een factor voor arbeidsmarktrelevantie in de bekostiging ingebouwd moest worden.

[0:32:15] Daar is uiteindelijk niet voor gekozen en dat heeft ermee te maken dat als je een hogere factor voor

[0:32:23] Zet dat omdat de bekostiging vrij besteedbaar is, je eigenlijk nog steeds niet weet waar dat geld naartoe gaat.

[0:32:30] Dus je hebt wel een opleiding waar je wat meer geld voor krijgt.

[0:32:34] Maar gaat dat geld naar die opleiding of gaat dat naar LOB of gaat het naar een andere opleiden?

[0:32:39] Waar gaat dat naartoo?

[0:32:40] Dus het is in die zin niet een effectief instrument.

[0:32:43] omdat je daar ook geen kaders in die zin aan kan verbinden.

[0:32:48] Dit kwam ook uit het advies van de reviewcommissie, dus daar hebben we het voorstel op aangepast.

[0:32:53] En omdat het samenwerkingsbudget onderdeel is van de aanvullende bekostiging, kunnen daar veel meer kaders op gesteld worden, omdat dat uiteindelijk randt in een regeling.

[0:33:04] Dus daar kan je nauwer aan de voorkant kijken naar de juiste kaders, bijvoorbeeld uit de talentstrategie en het pakt van...

[0:33:13] En ook bijvoorbeeld over de verantwoording over die middelen.

[0:33:17] Kan je daar veel meer over afspreken?

[0:33:21] En is dit dus daarmee een effectiever instrument dan een arbeidsmarktfactor in de bekostiging?

[0:33:29] Het overige deel van de kwaliteitsmiddelen zal naar de Lumsum gaan.

[0:33:33] Daar wordt eventueel een wettelijke taak aan gekoppeld.

[0:33:37] Eentje is hier al uitgelicht.

[0:33:39] Dat ging over de leermiddelen voor minderjarige studenten.

[0:33:42] 80 miljoen daarvan wordt aan de Lumpsum toegevoegd... met een wlettelijke zaak voor de instellingen daarbij.

[0:33:51] Ik zou hier graag nog iets aan willen toevoegen.

[0:33:53] Het is natuurlijk ook kijkend naar een versimpeling... waar we natuurlijk aan het kijken voor de uitvoering...

[0:33:58] dat we best wel wat regelingen naast de lump sum hadden.

[0:34:02] Er werd net al gezegd in kwaliteitsgespraken, je hebt LOB, je heb krimpregelingen.

[0:34:07] Zo is er ook regionaal programma en RIV.

[0:34:10] Dus er was echt wel een heel verschillend en breed aanbod aan losse regeling.

[0:34:16] Ik denk dat we als overheid wat meer moeten sturen.

[0:34:18] Niet allemaal via aparte regeling, maar meer in grotere compartimenten moeten denken.

[0:34:24] En dan is ook voor de uitvoering in die zin wat praktischer...

[0:34:28] En ook voor de sturing vanuit een instelling.

[0:34:31] Ook dat ze weten van oké, hoe zijn de grote blokken die we krijgen.

[0:34:35] Ook om voor jullie een beetje een beeld te krijgen.

[0:34:38] Er werd net gezegd, bijna 12 procent is naast de lump sum geregeld.

[0:34:44] In de toekomstige situatie even los van de keuzes die nog gemaakt moeten worden over de gelden die we nog aan de lump sub willen toevoegen.

[0:34:54] En ook carrière perspectief op termijn.

[0:34:57] Dan heb je het nog maar over 5%, zeg maar 200 miljoen en nog wat losse regelingen, wat optelt tot 100 miljoenen.

[0:35:04] Dus in de oude situatie had je het bijna over 700 miljoven en in de toekomstige situatie heb je it maar over 300 miljoens.

[0:35:11] Dus dit geeft ook een beetje een orde van grootte van wat zien wij als wettelijke taak en daar moet eigenlijk ook de lump sum op gefinancierd zijn.

[0:35:20] En dat is die toereikendheid vraag.

[0:35:23] Dit roept een vraag op van de heer De Beer.

[0:35:25] Ja, eigenlijk meer een puntje van orde.

[0:35:27] Ik zie de tijd wegvloeien.

[0:35:31] Dus ik weet niet hoeveel slides... Ja, oké.

[0:35:34] Dus dat we toch nog wel een minuut of twintig of zo hebben voor wat vragen te stellen.

[0:35:38] Ja.

[0:35:39] Nee, maar de bedoeling was dat jullie vragen mochten stellen halverwege.

[0:35:42] Ik heb het ook gezegd, maar dan... Hoeveel slijts heeft u nog?

[0:35:48] Zullen we ze dan maar gewoon eerst, nou een klein beetje de turbo erop, dan hebben we nog heel veel tijd voor vragen.

[0:35:57] Ik vond al dat er zo weinig vragen waren, ik denk het is zo helder, dat is toch wel knap om dit in één keer zo te pakken.

[0:36:08] Dit voorstel leidt zoals gezegd tot herverdieleffecten.

[0:36:12] En die zien jullie hier, waarbij je in de bovenste tabel het onderscheid ziet tussen de instellingen die de toegankelijkheidsopslag krijgen en die geen toegankelijke opslag krijgen.

[0:36:24] En je ziet dus duidelijk een dikke plus bij de toegangkelijkheid opslagen.

[0:36:29] En dat is dus ook precies de bedoeling, want dat zijn de instellingen in die rode regio's die meer geld nodig hebben.

[0:36:34] De grootste uitschieter daarin is Zeeland, zij krijgen ruim 9% erbij.

[0:36:43] En in de onderste tabel zie je vervolgens het verschil tussen een ROC en een beroepscollege wat zij gemiddeld inleveren.

[0:36:56] Heel kort de planning in het vervolg.

[0:36:59] We zitten nu bij de technische briefing rond de tafel en het mbo-debat.

[0:37:02] Dat is, neem ik aan, bekend.

[0:37:08] Op dit moment staat de internetconsultatie open, Raad van State, en dan willen we graag...

[0:37:16] Dat is aan jullie om de planning vervolgens door te laten lopen in tweede helft 27 voor de wetsbehandeling.

[0:37:23] zodat we uiteindelijk in de zomer van 2028 het besluit kunnen nemen.

[0:37:30] En dat is van belang om het per 2029 in te kunnen voeren, zodat de instellingen ook zo snel mogelijk hun...

[0:37:36] nieuwe situatie hebben.

[0:37:39] Hartelijk dank.

[0:37:40] Dat was het.

[0:37:42] Wat levert het op?

[0:37:43] Dat is een reminder.

[0:37:46] De slides worden ook nog ter beschikking gesteld aan de commissie.

[0:37:50] Mevrouw Biekman, mag ik u als eerste een vraag laten stellen?

[0:37:53] Gewoon één vraag.

[0:37:54] Dan kijken we even aan uw kant wie hem wil beantwoorden en dan gaan we hopelijk misschien twee rondjes doen.

[0:37:58] Mefrouw

[0:37:59] Dank u wel en dank aan de ambtenaren voor deze technische briefing en extra toelichting.

[0:38:07] Ik heb een vraag aan mevrouw van der Ploeg, want u had het over er is eigenlijk een ingroeimodel.

[0:38:15] Instellingen krijgen vier jaar de tijd om naar het nieuwe bedrag toe te werken.

[0:38:22] En mijn vraag was gewoon ook een hele praktische.

[0:38:26] Als ze nou meer dan die vier jaar nodig hebben... als er binnen die vier jaren blijkt van we komen er niet uit... is daar dan rekening mee gehouden?

[0:38:35] En wat gebeurt er dan met zo'n instelling?

[0:38:38] Want verdwijnt die dan alsnog?

[0:38:40] Of hebben jullie daarover nagedacht?

[0:38:45] Mevrouw van der Ploeg?

[0:38:50] Dank u wel voor uw vraag.

[0:38:53] De overgangsperiode is wel voor vier jaar.

[0:38:57] Daar kunnen natuurlijk andere situaties op voordoen, maar we richten hem echt op die vier jaar

[0:39:06] En we denken ook dat juist met die stappen van maximaal een procent per jaar moeten ze dat ook kunnen opvangen in een gezonde financiële situatie.

[0:39:15] Het is natuurlijk wel zo dat bijvoorbeeld de reguliere accountantscontrole, maar ook de inspectie met hun financieel toezicht, daar houden we natuurlijk een extra vinger aan de pols van gaat dat daar zo goed?

[0:39:26] En ook de evaluatie van het wetsvoorstel zelf houden wij daar zo bij in de gaten.

[0:39:31] Dus daar hebben we denk ik de juiste mechanismen om dat te kunnen borgen.

[0:39:39] Goed, dank u wel.

[0:39:40] Mevrouw Armoet.

[0:39:41] Ja, dank voor de presentatie.

[0:39:43] Mijn vraag gaat over de samenwerking en concurrentie tussen mbo-scholen.

[0:39:49] En ik vroeg me af hoe jullie voor je zien dat je een balans houdt tussen enerzijds het willen tegengaan van de concurrentie.

[0:39:58] Volgens mij noemde mevrouWanDePloeg

[0:40:00] Het voorbeeld waarbij scholen soms bezig zijn met leerlingen trekken.

[0:40:07] En dus anderzijds het wel toegankelijk houden van mbo-scholen voor leerlingen en studenten in hun eigen regio.

[0:40:15] Dus ik ben benieuwd hoe jullie dat zien.

[0:40:19] De heer De Bij?

[0:40:22] Ja, nou we hebben dus wel bewust gekozen om de prikkels naar samenwerking te verleggen.

[0:40:27] Dus daar waar het volledig variabel was, was de concurrentieprikkel vonden wij te sterk.

[0:40:32] Dus de vaste voet gaat bijdragen aan het afbouwen van die priksel.

[0:40:36] Maar tegelijkertijd zijn die financiële priksels maar één deel van het verhaal.

[0:40:39] Het gaat ook heel erg om het bestuurlijk handelen en de keuzes die daar gewoon in de regio gemaakt worden.

[0:40:46] En je ziet eigenlijk dat de druk

[0:40:48] van de dalende studentenaantallen scholen naar elkaar brengt.

[0:40:53] Dus juist in die krimpregio's zijn ze soms al heel ver in het onderling uitruilen van opleidingen, om ervoor te zorgen dat die studenten die opleidingen gewoon kunnen blijven doen in die regio, maar ze niet, en dat zie je bijvoorbeeld heel goed in de stad Groningen, waar Drenthe, Noorderpoort en Alfa een intensieve samenwerking met elkaar hebben, en ze echt op die manier kijken, oké, jij doet dat deel van het aanbod, ik pak dit,

[0:41:17] En ze op die manier eigenlijk in staat zijn om de regio nog steeds goed te blijven bedienen.

[0:41:23] Maar wel eigenlijk doelmatiger te werk gaan door meer die samenwerking op te zoeken.

[0:41:28] En we zeggen hiermee, dat willen we niet alleen daar, maar dat willen wij in heel het land.

[0:41:34] Dat is het doel, ja.

[0:41:35] Oké, dank u wel.

[0:41:37] De heer De Beer.

[0:41:38] Ja, daarop aansluitend.

[0:41:39] Ik ben ook een beetje op zoek van hoe faciliteren we nou een goede portfolio discussie tussen de instellingen.

[0:41:47] En dan met name, even geredeneerd vanuit dat bekostigingsmodel.

[0:41:51] Ik snap dat er wordt gezegd, ja, die arbeidsmarktrelevantie kun je misschien beter als afzonderlijke component naast het model houden.

[0:41:59] Maar dan denk ik, ja 200 miljoen op 6, 6,5 miljard.

[0:42:03] Geeft dat dan voldoende prikkel?

[0:42:05] En wat is er onderzocht om hem wel in het model te bouwen?

[0:42:10] Want u werd net gezegd, we hebben daarnaar gekeken, maar op verzoek van de reviewcommissie is hij eruit gegaan.

[0:42:15] Hoe luidde die dan ongeveer?

[0:42:19] Ik kijk even naar u en dan degene die als eerste bij...

[0:42:23] Maar dat moet u zelf...

[0:42:24] Wie het eerste drukt, wie het eerst maalt.

[0:42:27] De heer Goedhart.

[0:42:29] Ja, kijk, wat we eerder ook in de presentatie aangaven... het is de bedoeling dat de lump sum stuurt op kosten.

[0:42:38] En eigenlijk geen, ik bedoel, de arbeidsmarktknop, noem ik hem even... die stuurd eigenlijk niet op kosten, want die stuwt eigenlijk op... waar je studenten in wil hebben, in welke opleiding...

[0:42:53] Dus wij vonden, als je het in de hardcore van de lump sum doet, is dat niet een terecht element.

[0:43:01] Omdat je dan eigenlijk meer beleid met kosten gaat vermengen.

[0:43:05] De reden dat we die samenwerksbudget aan de zijkant, en dat even ter duiding, die 6,5 miljard die u ziet, dat is het hele artikel van de MBO.

[0:43:15] Daar zit praktijk in gemeentes bij.

[0:43:17] Dus waar we het over hebben hier, wat er naar scholen gaat, is 5,6 miljard.

[0:43:22] En daarvan wordt 200 miljoen, dus zeg maar 5,4 miljard, gaat dan vol vierde limpsum.

[0:43:30] En die 200 mil joen, daar wordt regioplannen op geschreven.

[0:43:34] En dat moet nog nader uitgewerkt worden ook met de sector.

[0:43:37] Maar dat is de bedoeling, dat daar veel meer die samenwerking en ook de talentstrategie in wordt verwerkt.

[0:43:44] Dus ons voorstel is dat die 200 miljoon daar, zeg maar, een...

[0:43:52] een aanzet toe gaat geven.

[0:43:54] En die padden moeten ook beoordeeld worden door het ministerie.

[0:43:57] Of daar voldoende ambitie in zit.

[0:43:59] Oké, dank u wel.

[0:44:01] Mevrouw Tsegai.

[0:44:02] Dank u wel, voorzitter.

[0:44:05] Ik vroeg me af of we heel even terug kunnen naar die sheet met die vier pijlers.

[0:44:10] Ja, die.

[0:44:11] Want ik vroege me even af hoe verhoudt dit zich tot elkaar?

[0:44:15] Want bij de eerste werd er gezegd 25%, maar bij de tweede 81 miljoen, bij de derde weer niet.

[0:44:21] Dus de laatste was 10% geloof ik.

[0:44:23] Dus ik was gewoon even benieuwd van als je gewoon een taart maakt van de totale bekostiging, hoe zien die taartpunten er dan uit?

[0:44:32] De heer Goedhart.

[0:44:32] Ja, wij zullen denk ik ook nog wel even bij de presentatie een extra tabelletje toevoegen van hoe we precies die opbouw zien.

[0:44:40] Want ik snap wel dat het even moeilijk te duiden is.

[0:44:43] Dus we maken daar een vertaalslag naar wat er beschikbaar is op de O2-begroting voor het middelbaar beroepsonderwijs.

[0:44:49] En dan per instrument.

[0:44:50] Maar om het even heel concreet te maken.

[0:44:53] De vaste voet is 1,3 miljard.

[0:44:56] En Dan hebben we het over in totaliteit als je alle

[0:45:00] Lumpsum zou optellen wat er in de lumpsum kan.

[0:45:04] Dus dat alle besluiten ook die 148 miljoen, als stel die zou ook in de lump sum terechtkomen, hebben we over 5,2 miljard.

[0:45:13] Dus 1,3 miljard is dan vast, is fixt.

[0:45:16] Dus, dat is dan het vaste deel.

[0:45:19] Die 81 miljoenen is ook structureel vast.

[0:45:22] Dus dat is ook een balk.

[0:45:24] Daar komt er ook 12 miljoen bij als compensatie voor die negatieve herfendeel-effecten.

[0:45:29] Dat is ook ein balk van 12 miljonen.

[0:45:31] Dus dan heb je het bijna over 1,4 miljard wat vast is onafhankelijk van studenten.

[0:45:38] Ik noem het maar de bodem die we in het systeem leggen.

[0:45:42] Daarbovenop komt al het variabele deel met de parameters die we net hebben genoemd die beweegt.

[0:45:48] De trend is zoveel mogelijk regelingen stoppen, losse regeling en compartimeren.

[0:45:54] In een groot blok noem ik maar even 200 miljoen zetten, wat samenwerksbudget heet.

[0:46:01] De rest wordt op termijn dan toegevoegd aan de sum.

[0:46:05] En dan zijn er wat losse elementen die buiten dit verhaal lopen.

[0:46:10] Dat is de RIF, wat de Kamer heeft aangegeven.

[0:46:13] En ook het regionaal programma waar gemeentes en scholen

[0:46:17] samen een opdracht hebben van wetsvoorstel van school naar duurzaam werk.

[0:46:22] Dat is even in een nutshell, en dat zullen we netjes op papier zetten ook voor uw kamer, hoe die financiering gaat lopen naar de toekomst toe.

[0:46:33] Ja?

[0:46:35] Goed, dank u wel.

[0:46:36] Dan doen we nog een tweede rondje.

[0:46:37] Mevrouw Biekman, heeft u nog een vraag voor de tweede ronde?

[0:46:39] Nee?

[0:46:40] Mevro Armoet, heeft uw nog een vragen voor de 2e ronde.

[0:46:44] Ja, wederbeheer.

[0:46:46] Ja, dankjewel.

[0:46:47] Er werd net gezegd van er zijn nu aanvullende financieringen die komen dan te vervallen, want dat gaat dan meer straks in de lump sum.

[0:46:54] U noemde onder andere de RIF.

[0:46:58] Begrijp ik dat die ook komt te ver vallen of zit die straks samen in die samenwerkingsovereenkomst?

[0:47:05] Om het heel concreet te maken, straks even de toekomst, na 29 of structureel, is er straks nog 200 miljoen opgaven gericht.

[0:47:15] Dat is even voor het hele verhaal, voor die samenwerking.

[0:47:19] Daarnaast heb je apart het RIF, dat is ook structureel.

[0:47:23] Dat moet we nog wel goed kijken naar de nieuwe regeling, ook met praktijkgericht onderzoek.

[0:47:31] Het regionaal programma wat ik net aangaf, dat is ook bijna 50 miljoen, dat verscholen, dat zijn ook apart.

[0:47:37] Dat zijn de aparte elementen.

[0:47:40] Daarnaast heb je praktijk leren voor bedrijven, wat een separaat lied is.

[0:47:43] En je hebt de hele financiering voor gemeentes, wat via het regionaal programa educatie en al dat soort dorstelpunten gaat.

[0:47:52] Dat is even, en dan even in de hele nutshell, dan is de rest wat naar de scholen gaat, zijn de lump sum.

[0:47:58] Als ik het even heel simpel maak.

[0:48:00] Dus het antwoord is nee.

[0:48:03] Maar wel even als rapper.

[0:48:05] Dit werd net buiten de microfoon omgesteld, maar het ant woord was nee hoor ik toch.

[0:48:10] Juist, kijk eens aan.

[0:48:16] Kijk, mevrouw Tsegai heeft hier nog een vraag.

[0:48:19] Een korte vraag nog over die toegankelijkheidsopslag, toeslag.

[0:48:26] Door welke variabelen wordt die bepaald, vroeg ik me af?

[0:48:29] Hoe bepaal je, ja, hoe bepaalt je dat?

[0:48:34] Het bedrag bedoelt, de hoogte.

[0:48:35] Die je goed houdt, ja.

[0:48:37] Nou kijk, wat we hebben gedaan is, de instellingen die in die krimpregio's zaten, hebben we eigenlijk veel gesprekken mee gevoerd van oké,

[0:48:44] Wat is nou eigenlijk wat noodzakelijk is naar de toekomst van hoeveel locaties heb je nou in jouw regio nodig?

[0:48:52] Dat er nog wel een divers aanbod is.

[0:48:54] En dat het ook nog wel efficiënt is ingericht.

[0:48:57] Daar hebben we, ik noem het maar even, financiële doorrekeningen met die scholen gedaan.

[0:49:02] En dan kom je op een bedrag wat ze in de toekomst nodig zouden moeten hebben.

[0:49:06] Wat we daarnaast hebben gezet van, wat krijg je nou uit, noem ik het maar, even uit de nieuwe bekostiging, als we die parameters invullen, dan zit daar een gap tussen.

[0:49:15] En die gap is in dit geval 81 miljoen.

[0:49:19] En Die 81 miljoon, die hebben we dan gedifferentieerd tot naar gekeken van,

[0:49:23] Sommige krimpinstellingen hebben een grotere opgave ten opzichte van andere, dus daar hebben we ook nog in gedifferentieerd.

[0:49:30] Wat we wel hebben afgesproken, en dat zie je ook in de teksten, in de brieven die we aan de Kamer hebben gestuurd, is dat we dit met de evaluatie meekijken en dat we over tien jaar zeker kijken of het getal van 81 miljoen

[0:49:43] Want dat kan natuurlijk wijzigen ook op termijn.

[0:49:45] Dan moeten we dat ook weer zien bijstellen wat er dan noodzakelijk is.

[0:49:49] Dus we houden wel een vinger aan de pols of dat voldoende is en of dat gedifferentieerd is.

[0:49:56] Oké, Helder, de heer De Bij.

[0:49:58] Ja, dus niet alle instellingen die extra geld ontvangen krijgen evenveel.

[0:50:03] Er zijn dus eigenlijk drie categorieën.

[0:50:05] Dus er is een soort standaardtarief.

[0:50:07] Er zijn een aantal instellingen waarvan we zeggen jouw opgave is zo groot en dat zit hem dan eigenlijk met name vaak in het reistijd aspect.

[0:50:14] waardoor je gewoon een x-aantal locaties open moet houden.

[0:50:18] Waardoor we zeggen, daarom krijg je meer.

[0:50:19] En er zijn er ook een aantal waarvan we zeggen... er is nog heel veel ruimte ook voor meer samenwerking binnen de regio.

[0:50:25] En die krijgen dan wat minder, ook omdat ze wat groter zijn... en dus nog meer zelf kunnen opvangen.

[0:50:30] Dus zo differentiëren we ook dan nog weer binnen die 81.

[0:50:34] Maar dat zijn de details die ook uitgelegd staan in de brief.

[0:50:38] Ja.

[0:50:38] Oké, ik keek nog even richting de commissie.

[0:50:42] Mevrouw Bietman heeft geen vraag.

[0:50:43] Meervrouw Armoet nog even.

[0:50:44] Ja, omdat ik nog even ging twijfelen welke ik zou stellen.

[0:50:46] Maar die over de samenwerking laat ik voor nu even.

[0:50:49] Omdat ik een beetje bang ben dat het anders politiek wordt.

[0:50:51] En dat is niet de bedoeling.

[0:50:53] Ik heb nog wel een andere vraag.

[0:50:55] Om dat in de presentatie terugkwam.

[0:50:57] Over het meer in lijn willen brengen met de systematiek van het hoger onderwijs.

[0:51:02] Ik vroeg me af wat jullie daar precies mee bedoelen.

[0:51:04] Want dat...

[0:51:05] Je kan het opvatten als meer samenwerken.

[0:51:07] Je zou het kunnen opvatte als wat meer uitwisseling.

[0:51:10] Maar het zou ook financieel kunnen zijn.

[0:51:13] Dus ik vroeg me af of jullie daar wat meer op zouden willen ingaan.

[0:51:17] Mevrouw van der Ploeg.

[0:51:18] Dat zit met name op het financiële.

[0:51:21] Dus het belangrijkste voorbeeld daarvan is die vereenvoudiging van de prijsfactoren.

[0:51:28] Er zijn geen verschillen tussen het systeem in het HBO, WO en in het MBO die het verschil tussen zeven en drie prijsactoren verklaart.

[0:51:35] En daarom trekken we dat gelijk.

[0:51:40] Misschien nog één aanvulling erop.

[0:51:41] De vaste voet zit natuurlijk ook in het HO.

[0:51:45] Dus wij vonden wel dat als je daar de gelijkenis trekt, zelfs als je naar de financiering kijkt van het VO, daar zit ook een vergoeding voor graad schoolboeken in de lump sum.

[0:51:55] Dus daar is ook gekeken van hoe kan je dat wat meer stroomlijnen, zodat er geen financiële drempels zijn voor ouders, maar meer op intrinsieke keus gekozen kan worden.

[0:52:05] En het gaat dus om financiëne keuzes daarin?

[0:52:08] Helder.

[0:52:09] De heer De Beer.

[0:52:10] Ja, een technische vraag.

[0:52:11] Ik probeerde me voor te stellen rondom die vaste voet van 25%.

[0:52:15] U zei dat wordt in het macro kader eigenlijk al vastgezet.

[0:52:20] Maar dan moet je hem verdelen over die instellingen.

[0:52:22] Hoe verdeel je hem dan over de instelling?

[0:52:23] Want dat gaat niet op basis van studentenaantallen.

[0:52:27] Dat wordt verdeeld op basis... ...van het gemiddelde aandeel dat een instelling had in de periode 2021 tot 2025.

[0:52:34] We hebben eerst gekeken of dat één jaar moet zijn, maar misschien ga je dan net fuseren of iets in die richting.

[0:52:40] Dus we hebben best daar een wat langere periode.

[0:52:41] En dat aandeel zetten we vast als een prijs en dat blijft dus ook een vaste plak die alleen met LPO wordt geïndexeerd.

[0:52:50] Dus ze weten precies wat er de komende jaren aankomt.

[0:52:53] Oké, helder.

[0:52:54] Mevrouw Tjegai, heeft u nog een laatste vraag?

[0:52:56] Geen laatste vragen?

[0:52:57] Dan constateer ik dat er geen vragen meer zijn vanuit de zijde van de Kamer.

[0:53:02] Nog iets wat u misschien kwijt wil en toch aan de Kamerleden nog mee wil geven.

[0:53:06] Iets wat u te binnen schiet.

[0:53:08] Dat is niet het geval.

[0:53:09] Nou, dan wil ik u allemaal heel hartelijk danken voor uw tijd en uitleg.

[0:53:13] Nogmaals, deze presentatie zal ook gedeeld worden met een aanvullende slide, is toegezegd.

[0:53:19] En u kunt deze input gebruiken voor het rond de tafel gesprek herzien in bekostiging van het MBO.

[0:53:25] En ook het commissiedebat.

[0:53:27] Ik dank de publieke tribune ook voor uw belangstelling, de mensen die thuis met ons meekijken.

[0:53:33] En dan sluit ik bij deze vergadering.