Duurzaam vervoer

[0:00:00] Die hebben de koffie ingeschonken gekregen.

[0:00:02] Ik denk dat wij maar gaan aftrappen met het commissiedebat duurzaam vervoer.

[0:00:08] Ik heet natuurlijk de staatssecretaris in haar ondersteuning van harte welkom vandaag.

[0:00:13] En ook een woord van welkom aan de mensen op de publieke tribune en degene die meekijken met de livestream.

[0:00:20] Natuurlijk ook de Kamerleden heet ik van mijn hart welkom.

[0:00:24] Ik zal ze ook voor de luisteraar thuis kort voorstellen.

[0:00:28] De heer Van Leijen namens D66, de heer Bikkers van VVD, u krijgt nog een naamplaatje volgens mij zo, de Heer Prikaerts van PVV en natuurlijk de Heere Hoop van Pro.

[0:00:41] Voor dit commissiedebat geldt een spreektijd van maximaal vier minuten.

[0:00:46] En het voorstel is om vier losse interrupties in de eerste termijn te hanteren.

[0:00:55] Ik ga ervan uit dat dat akkoord is.

[0:00:58] Ik zie dat niemand daar bezwaar tegen heeft.

[0:01:04] Dus ja, dan kunnen we gewoon aftrappen en dan geef ik het woord aan de heer Van Leijen.

[0:01:10] Dank u wel, voorzitter.

[0:01:12] Voorzitter, stel je voor.

[0:01:13] Een auto die huis van stroom voorziet.

[0:01:17] En geen zorgen over stijgende prijzen aan de pomp.

[0:01:20] Betaalbaar en schoon vervoer voor iedereen, niet alleen voor de happy fuel.

[0:01:24] Dat is het Nederland waar D66 voor werkt.

[0:01:27] Een bloeiende economie, gebouwd door Nederlandse makers.

[0:01:30] En de tijd werkt voor ons.

[0:01:32] Want terwijl de brandstofprijzen door het dak gaan, blijven de stilstaanders olie en gas neerzetten als veilig en stoer.

[0:01:38] Het omgekeerde is waar.

[0:01:40] Kiezen voor de economie van de toekomst is goed voor onze portemonnee.

[0:01:43] Vasthouden in olie en gas is een dure hobby geworden.

[0:01:47] Ik wil het vandaag over drie dingen hebben.

[0:01:50] Betaalbare elektrische auto's voor iedereen.

[0:01:53] Deelmobiliteit en de Nederlandse ondernemers die dat mogelijk maken.

[0:01:59] Te beginnen bij de eerste.

[0:02:01] Over vijf jaar moet een elektrischen auto voor iedereen bereikbaar zijn.

[0:02:06] De zakelijke leasebakken van vandaag moeten de betaalbare auto's van de... ...toekomsten worden.

[0:02:10] Niet alleen voor wie het kan betalen, maar voor iedereen die een auto nodig heeft.

[0:02:14] En als ik zeg iedereen, dan bedoel ik ook echt iedereen.

[0:02:18] Mensen die willen kopen, mensen die willen leasen en mensen die af en toe gebruik maken van hun auto.

[0:02:23] Voor wie we kopen zit de sleutel in de tweedehands markt.

[0:02:27] Nieuwe elektrische auto's beginnen bij 20.000 euro.

[0:02:30] Voor heel veel mensen niet betaalbaar.

[0:02:33] Tweedehans kan al vanaf 5.000 Euro.

[0:02:35] Maar veel te veel zakelijke auto's verdwijnen na de leaseperiode naar het buitenland.

[0:02:40] In plaats van hier tweedehands te worden verkocht.

[0:02:43] Daarom wil D66 snel een green timer regeling.

[0:02:46] Zodat die auto's hier blijven en hier betaalbaar worden.

[0:02:50] Voor wie liever leased, vanuit dit ministerie kwam de overstapsubsidie gebruikte elektrische auto's eraan.

[0:02:56] Complimenten aan de staatssecretaris voor dat initiatief.

[0:02:59] Oprecht.

[0:03:00] Een zorg die we er hebben voorkomt dat dit vooral bij middeninkomens terechtkomt.

[0:03:05] Is de staatssecretaris het met die analyse eens?

[0:03:08] En zo ja, wat wil zij eraan doen?

[0:03:11] En voor wie er af en toe maar een auto nodig heeft, subsidies die we vanuit die social leasing regeling nu uitgeven voor elektrische auto's, moeten wat D66 betreft ook beschikbaar zijn voor deelmobiliteit.

[0:03:23] En dat brengt me bij mijn tweede punt.

[0:03:25] Niet iedereen wil of kan een auto opnemen.

[0:03:28] Denk aan die student die af en toen naar de bouwmarkt moet.

[0:03:31] Of denk aan je zus die na een verjaardag aan de andere kant van het land moet.

[0:03:34] Met hetzelfde subsidiebedrag als de nu voorgestelde regeling kan je voor een langere tijd vooruit met een deelauto.

[0:03:41] Net zo eerlijke keuze als kopen of verliezen en soms ook de slimmere.

[0:03:45] En laten we slim zijn.

[0:03:47] Deelauto's zijn de ideale buurtbatterij.

[0:03:49] In Utrecht en Eindhoven laden al tientallen deeloto's terug naar het net.

[0:03:53] Duizend van dat soort auto's kunnen in potentie veel doen om netcongestie te verzachten.

[0:03:59] Deelauto's kunnen dus veel problemen tegelijkertijd oplossen.

[0:04:02] Minder blik op straat, meer ruimte om te bouwen en een steviger stroomnet.

[0:04:07] Maar op dit moment zitten regels dat in de weg.

[0:04:10] Is de staatssecretaris bereid om ervoor te zorgen dat deze deelautoën vanaf 2027 niet dubbel worden belast over dezelfde stroom?

[0:04:18] Die ze eerst opnemen en dan later weer teruggeven.

[0:04:24] Ik wil afronden met de Nederlandse ondernemers die voorop lopen in dit verhaal.

[0:04:28] Want die zijn er genoeg.

[0:04:29] We hebben inmiddels het dichtste laadnetwerk ter wereld.

[0:04:32] Een Nederlands bedrijf is de Europese top van het snelladen.

[0:04:37] Ook ondernemers ontwikkelen bidirectioneel laden, bouwen de zwaarste e-trucks en laadpleinen langs de snelweg, terwijl andere landen nog zoeken naar een antwoord.

[0:04:45] De nieuwe toekomst...

[0:04:47] De heer Van Leij heeft een interruptie van de heer De Hoop.

[0:04:50] Top.

[0:04:52] Voorzitter, dank.

[0:04:54] Ik hoor veel herkenbaars in de bijdrage van de heer Van Leijen.

[0:04:58] Een aantal doelen die D66 en Progressief Nederland samen nastreven.

[0:05:03] Ook onze eigen klimaatdoelen die we willen halen.

[0:05:05] En ik hoor ook veel over de elektrische auto's.

[0:05:07] Maar we moeten natuurlijk ook af en toe keuzes maken met het geld wat je hebt.

[0:05:11] En wat ik dan toch zie is dat dit kabinet bijvoorbeeld bij de komende begroting weer 750 miljoen wil uittrekken voor de accijnsverlaging.

[0:05:18] En u heeft een heel mooi voorbeeld over elektrisze auto's, daar wordt maar 50 miljoenen voor uitgetrokken.

[0:05:24] En als ik dat dan zie, en dat rijm ik dan met de woorden van de heer Van Leijen, heeft hij dan zelf nog het idee dat we op deze manier onze doelen en ambities halen en dat dat dan ook de keuzes zijn die daarin bijdragen?

[0:05:38] Ik kreeg laatst op mijn kop dat ik niet via de voorzitter sprak in het debat, dus ik kijk hier even heel goed aan.

[0:05:42] Je bent wat milder, fijn.

[0:05:43] Kijk, ik denk dat de heen de hoop gelijk heeft.

[0:05:45] We delen natuurlijk heel veel op dit punt.

[0:05:47] Dus ik voel volledig met u mee als u dit punt maakt.

[0:05:51] En wij willen naar een wereld, of een Nederland moet ik zeggen, waar iedereen een betaalbare elektrische auto heeft.

[0:05:57] Maar daar zijn we nog niet.

[0:05:59] En zo'n transitie die gaat met schokken.

[0:06:01] En we hebben best wel een grote schok in de wereld gehad naar Amerika die Iran binnenviel.

[0:06:05] Dat je dat dan nu nog een jaar doorzet omdat je ziet dat de prijs aan de pomp heel erg hoog zit, kan ik begrijpen.

[0:06:11] Als je maar op lange termijn naar betaalbaren elektrischen auto's voor iedereen gaat bewegen.

[0:06:16] En dat kan wat mij betreft op drie manieren.

[0:06:19] De social lease regeling.

[0:06:20] die de staatssecretaris heeft voorgesteld, dat uitbreiden naar deelmobiliteit, zodat ook mensen die af en toe een auto nodig hebben, ook een betaalbare auto hebben.

[0:06:29] En via de green time regeling, volgens mij veel eerder invoeren, om te zorgen dat die betaalbare markt voor tweedehands auto's op gang komt.

[0:06:36] Zo is het pad voor ons.

[0:06:39] Nog een interruptie van de heer De Hoop?

[0:06:41] Ja, voorzitter.

[0:06:41] Vervolginterruptie.

[0:06:42] Want kijk, wat mij een beetje stoort... en dat is niet zozeer richting de heerd Van Leijen... maar meer breed in de politiek... is dat er elk jaar wel weer een nieuwe reden wordt gevonden... om die accijnsverlaging in te zetten.

[0:06:52] En er zijn zorgen over de koopkracht.

[0:06:55] Die zie ik ook.

[0:06:56] Maar daar wordt jaarlijks meer dan een miljard voor uitgetrokken.

[0:06:59] Nu deze begroting weer 750 miljoen.

[0:07:01] Gigantisch veel geld.

[0:07:02] Maar als we kijken naar wat er nodig is voor elektrische auto's, gebeurt er zo weinig in verhouding.

[0:07:07] En uiteindelijk, als je meer elektrisze auto's hebt, heb je ook minder vraag naar die fossiele brandstoffen en zullen daarmee de prijzen ook dalen aan de pomp.

[0:07:17] Dus is het niet veel effectiever om...

[0:07:19] echt voorzien te investeren in die elektrificatie, ligt het ook niet veel dichter bij wat de heer Van Leijen van D66 zelf vindt.

[0:07:25] En als dit het naar is, dit pakket, dan weet ik één ding zeker, dan gaan we die klimaatdoelen zelfs niet halen.

[0:07:31] En zelfs op mobiliteit, waar we het nog het beste doen van allemaal.

[0:07:35] Ziet de heur Van Leiyen dat ook?

[0:07:37] De heer Von Leijer.

[0:07:38] Ja, voorzitter, volgens mij moeten we hier elkaar op proberen te vinden.

[0:07:41] Volgens mij willen we allebei dat mensen naar die elektrische auto overstappen.

[0:07:44] Dat de volgende keer dat er iets gebeurt in de wereld...

[0:07:47] Dat we niet in die afhankelijkheid van fossiel zitten.

[0:07:50] Nu zijn we daar niet.

[0:07:51] Daar zijn we het volgens mij niet helemaal over eens wat je daaraan doet.

[0:07:53] Maar volgens mijn waar we het over eens zijn.

[0:07:55] En waar ik hoop dat we elkaar in kunnen vinden.

[0:07:57] Is dat we een pad gaan maken om dat wel mogelijk te maken.

[0:07:59] Door die social lease regeling.

[0:08:00] Door dat open te stellen naar deelmobiliteit.

[0:08:03] En door ervoor te zorgen dat er met die green timer regeling betaalbare tweedehands auto's komen.

[0:08:08] En ik hoop echt dat de heer De Hoop en ik daar samen in kunnen optrekken.

[0:08:15] Nou goed, dan kan de heer Van Leijen zijn betoog volgen.

[0:08:19] En ik was in mijn betoogen gebleven met een mooi pleidooi voor de Nederlandse ondernemers die het allemaal mogelijk maken.

[0:08:24] De nieuwe toekomst van vervoer ontstaat hier.

[0:08:28] Gebouwd door mensen die niet wachten tot Brussel of Den Haag het voordoen, maar het zelf doen.

[0:08:31] En daar mogen we best trots op zijn.

[0:08:33] Om dit verder aan te jagen vraagt D66 het kabinet om duidelijkheid te bieden waar dat nodig is en ruimte te bidden waar dat kan.

[0:08:41] Zo wordt betaalbaar en duurzaam vervoeren geen belofte, maar een realiteit.

[0:08:45] Voor iedereen en niet alleen voor de happy few.

[0:08:47] Dank u wel.

[0:08:49] Nou, dat heeft hij mooi gedaan met de tijd.

[0:08:52] Dan gaan we over naar de heer Pikkers.

[0:08:55] Over naar de happy view.

[0:08:57] Voorzitter, duurzaam vervoer is voor de VVD geen doel op zichzelf.

[0:09:00] Het moet werken in de praktijk.

[0:09:02] Ondernemers moeten kunnen investeren.

[0:09:04] Automobilisten moeten weten waar ze aan toe zijn.

[0:09:06] En de overheid moet de randvoorwaarden op orde hebben.

[0:09:09] We willen verduurzaming aanjagen, maar wel uitvoerbaar, betaalbaar en voorspelbaar.

[0:09:14] Ik wil vandaag beginnen met de zero-emissiezones.

[0:09:17] Op papier zijn de nalevingscijfers hoog, maar daarin zitten ook alle vrijstellingen en ontheffingen.

[0:09:23] De echte stresstest komt pas in 1 januari 2027, wanneer de overgangsregeling voor Euro 5 bestelauto's vervalt.

[0:09:30] Veel ondernemers moeten dan overstappen, een ander voertuig aanschaffen, hun logistiek aanpassen of ontheeffingen aanvragen.

[0:09:36] Voor de kleine ondernemer is dat niet altijd eenvoudig.

[0:09:39] Een betaalbare elektrische location is niet voor iedereen beschikbaar en voor sommige werkzaamheden zijn laadruimte, actieradius en voertuiggewicht bepalend.

[0:09:47] Daar komt bij dat laadinfrastructuur en netcapaciteit niet overal op orde zijn.

[0:09:52] Mijn vraag aan de staatssecretaris is daarom concreet.

[0:09:54] Kan zij uiterlijk in november een stand van zaken geven hoe we ervoor staan?

[0:09:58] Hoeveel ondernemers is het nog niet werkbaar?

[0:10:01] Wie heeft er nog geen alternatief?

[0:10:02] Hoe veel lopen er tegen netcongressie aan?

[0:10:05] Zijn de ontheffingen die nodig zijn tijdig, kunnen die worden afgehandeld?

[0:10:10] Waar een werkbaar alternatief aantoonbaar ontbreekt... ...moet wat de VVD betreft een tijdelijke of uniforme ontheffing mogelijk zijn.

[0:10:15] Want voorzitter, het tekort aan loodgieters is al groot.

[0:10:18] En wie in het centrum van Leiden, Rotterdam of Delft straks kampt met een lekkage... ...heeft straks niet alleen een leikkage, maar ook nog eens geen loodgieter die bij hem terecht kan.

[0:10:29] De heer Bekkers, een interruptie van de heer De Hoop.

[0:10:31] Voorzitter.

[0:10:32] We hebben de afgelopen jaren meermaals al de debatten gehad over de zero-emissiezones.

[0:10:39] De VVD is een ondernemerspartij en wat ik ook zie is dat er heel veel ondernemens vooruit zijn gegaan in de ontwikkeling die nodig is.

[0:10:46] Die ontzettend veel investeringen hebben gedaan omdat wij dat als politiek van ze gevraagd hebben.

[0:10:51] En de afgelopen twee jaar zie ik eigenlijk vooral een VVB die de ondernemer die daarin achter zijn gebleven probeert te bedienen.

[0:10:59] Maar degene die daar in voorop hebben gelopen ontzetten veel investeren.

[0:11:03] investeringen hebben gedaan, die hebben daar ontzettend veel nadeel van.

[0:11:07] Ziet de VVD dat ook, ziet de heer Bikkers dat ook?

[0:11:10] En is dat nou de betrouwbare overheid die we met elkaar hebben?

[0:11:13] Want ondernemers hebben ook zekerheid nodig om te kunnen investeren, volgens mij.

[0:11:17] De heer Biggers.

[0:11:19] Ja, voorzitter.

[0:11:19] Kijk, ik denk dat er hele mooie voorbeelden zijn.

[0:11:22] Meneer De Hoop geeft dat ook aan.

[0:11:23] Er zijn een heleboel ondernemingen die vooruitstrevend geïnvesteerd hebben in hun wagenpark.

[0:11:27] Ik zie ook hele goede voorbeelden van gemeentes die aan de keukentafel met ondernemers gaan zitten en zeggen, joh, zullen we het met jou eens doorrekenen wat het doet als jij een elektrische auto aanschaft en op die manier uiteindelijk terecht kan.

[0:11:40] Maar wat ik daar ook in zie, en laat ik het voorbeeld van Rotterdam nemen, dat gebeurt in Rotteram.

[0:11:45] Maar die loodgieter uit Vlaardingen, uit Schiedam, uit Spijkenisse, die wordt niet geholpen.

[0:11:51] En die zit op dit moment met alle zorgen van dien.

[0:11:53] En ik vind dat we én

[0:11:55] deze ondernemers goed mogen moeten helpen om in te zien dat die transitie nodig is en de stappen te kunnen zetten.

[0:12:01] Maar tegelijkertijd ook, wanneer dat niet lukt, ook wel de ruimte kunnen blijven geven om te kunnen ondernemen.

[0:12:07] Om in Rotterdam dat dak te repareren, om in Rottendam een marktkraam te kunnen hebben.

[0:12:12] Dat soort dingen zijn wel essentieel om er ook voor te zorgen dat de economie draaiende blijft.

[0:12:17] Dat is dan uw laatste interruptie, de heer De Hoop.

[0:12:20] Het gebeurt wel vaker dat mijn laatste interruptie naar de VVD gaat, voorzitter.

[0:12:24] Dus dat is niet nieuw.

[0:12:25] Kijk, de heer Bikker schetst dat er ondernemers zijn die in de problemen komen.

[0:12:30] Gelukkig zijn er tal van ontheffingen voor.

[0:12:32] Heeft de Kamer keer op keer over gedebatteerd.

[0:12:35] We hebben hoorzittingen gehad.

[0:12:36] Er zijn heel veel regelingen voor.

[0:12:38] En ik vind het dan een beetje...

[0:12:41] Ik vind het niet ver om dan te doen dat als er iets gebeurt in Leiden en je hebt de loodgieter nodig, dat dan niemand meer kan komen.

[0:12:48] Ik vind dat de heer Bikkers een beeld schetst wat toch een beetje beseiden de waarheid is.

[0:12:53] Er zijn altijd mensen die nadeel ondervinden van maatregelen en die zullen er hier ook echt zijn.

[0:12:57] Maar het beeld wat de heere Bikker schetste is wel een stuk donkerder volgens mij dan wat de werkelijkheid is dus ik zoek toch wel een beetje de nuance in de bijdrage van de heerd Bikkers.

[0:13:08] Nou ja, die nuance heb ik volgens mij zelf ook geschetst.

[0:13:11] Want ik vraag ook de staatssecretaris of zij in beeld kan brengen...

[0:13:15] hoe groot het ondernemersclubje is, zeg maar, wat niet mee kan komen, wat te maken heeft met netprogressie, wat temaken heeft met het feit dat zij toch ontheffingen nodig hebben.

[0:13:25] Als we daar een goed beeld van hebben, dan kunnen we met elkaar de keuzes gaan maken of we het op deze manier doorzetten of dat we toch moeten gaan bijsturen.

[0:13:33] En dat is de vraag die ik aan de staatssecretaris stel.

[0:13:35] Kan zij daar inzicht in geven, zodat we met mekaar daar ook een goede afweging over kunnen maken?

[0:13:40] Dus dat is een nuance, denk ik, die de heer De Hoop van mij kan krijgen.

[0:13:45] Dan heeft de heer Bikkers ook nog een interruptie van de heere Van Lijen.

[0:13:50] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:13:53] Ik spreek ook veel ondernemers.

[0:13:55] Niet alleen in grote steden, ook in Vlaardingen woon ik ook wel in de buurt net zoals de heerd Bikker en op hele andere plekken ook.

[0:14:01] En die vertellen mij eigenlijk twee dingen.

[0:14:03] Als je met regels komt, kondig het op tijd aan.

[0:14:06] Eén.

[0:14:07] En twee, als je het aangekondigd hebt, laat het zo.

[0:14:09] Want wij hebben die zekerheid nodig.

[0:14:10] We hebben die stabiliteit nodig.

[0:14:11] Wij hebben die investeringen horizon overal in het land.

[0:14:14] Kleine dorpen, grote steden, hoor ik dat.

[0:14:17] Hoe reflecteert de heer Bikkers daarop?

[0:14:18] Want als je deze regeling dan toch weer hier aan gaat morrelen, hoe staat het dan in verhouding met die zekerheid?

[0:14:25] Voorzitter, waar ik voor wil zorgen is dat de kleine onderneming mee kan blijven gaan.

[0:14:28] dat op het moment dat we met elkaar eisen stellen aan elektrisch vervoer en tegelijkertijd die ondernemer niet eens een laadpaal kan krijgen omdat hij tegen netcongressie aanloopt, dan moeten wij als overheid ook kunnen zeggen oké, dat geeft jou een mogelijkheid voor een ontheffing.

[0:14:42] Op het moment that een ondernemers op dit moment gewoon geen tweedehands occasion kan krijgen, omdat die gewoon simpelweg niet beschikbaar zijn en de investering niet kan doen in een nieuw voertuig,

[0:14:53] ...dat we ook met hen de ruimte moeten creëren om te zeggen... ...we gaan een pad maken samen met jou om te groeien naar een moment dat het wel kan.

[0:15:00] En dat is waar ik naar kijk.

[0:15:01] Dus ik zeg niet, we gaan nu alle regels maar over hoop gooien... ...want ik begrijp ook echt, we moeten wel met elkaar vasthouden aan de afspraken die we hebben gemaakt... ...maar op het moment dat mensen niet mee kunnen komen... ...dan zou ik echt met elkaar willen kijken hoe we die mensen toch mee kunnen krijgen... ...zodat zij niet hun onderneming ten onder zien gaan.

[0:15:18] Vervolg interruptie.

[0:15:20] Ja, voorzitter, dank.

[0:15:21] Ik vind dat wel een mooi punt wat de heer Bikkers maakt.

[0:15:23] We moeten inderdaad ook die kleinere ondernemers en MKB'ers hierin meenemen.

[0:15:26] Dus ik hoop dat we samen ook kunnen pleiten voor die green time regeling, dat die nog sneller beschikbaar komt en dat gaat daarbij helpen.

[0:15:32] Maar over die zero-emissiezones, transportlogistiek Nederland, TLN, zitten de grote bedrijven bij, maar ook zeker de MKB's.

[0:15:37] Ik heb er zelfs vijf jaar gewerkt, dat moet ik eerlijk bekennen, dus ik weet dat.

[0:15:41] En u zegt eigenlijk heel duidelijk na aanloop van dit debat, hou dit zo.

[0:15:45] Hoe ziet u dat dan?

[0:15:47] De heer Biggers.

[0:15:48] Zowel de heer De Hoop als de heere Van Leijen doen hier alsof ik hier zeg dat we de regels moeten gaan veranderen.

[0:15:56] Dat zeg ik helemaal niet.

[0:15:57] De vraag die ik stel aan de staatssecretaris kan zij in beeld brengen hoeveel ondernemers er niet mee kunnen komen.

[0:16:02] Wat we daarmee kunnen doen.

[0:16:04] Of we hen kunnen helpen, zoals bijvoorbeeld in Rotterdam die keukentafelgesprekken waarin we hen aanreiken wat de mogelijkheden zijn.

[0:16:11] Of zeggen we, ja, bij sommige mensen lukt het gewoon simpelweg niet en zien hun onderneming ten onder gaan op het moment dat zij niet mee kunnen komen en een ontheffing kunnen geven.

[0:16:19] Maar ik pleit totaal niet voor het uitstellen van die 1 januari 2027 naar 1 januarie 2028 of wat dan ook.

[0:16:27] Maar Ik heb wel de zorg voor een paar kleine ondernemers, en dat zijn er niet een paar, dat zijn een heleboel, die zeggen ja, ik wil wel, maar ik weet niet hoe.

[0:16:35] Ik kan het misschien wel niet.

[0:16:36] Help me alsjeblieft.

[0:16:37] En die hulp moeten we bieden.

[0:16:38] En volgens mij staan we daar heus wel zij aan zij.

[0:16:42] Dus nogmaals, ik pleit niet voor het veranderen van de regels, maar voor helpen van die kleine ondernemers.

[0:16:49] Dan heeft u ook nog een interruptie van de heer Prikkaerts.

[0:16:52] Ja, dank voorzitter.

[0:16:54] Ik hoor de inbreng van meneer Bikkers aan en ik hoor daar een soort van vrijwilligheid en dat pleziert mij enorm.

[0:17:02] Maar ik vraag me wel af, want als ik zo zijn inbreeng beluister, dan lijkt het erop alsof wij met z'n allen het MKB moeten helpen en moeten steunen en noem het allemaal maar op.

[0:17:13] Maar ondertussen worden er allerlei regels ingevoerd die juist verplichtingen met zich meebrengen.

[0:17:18] En daarom mijn vraag ook aan meneer Bikkers van wat vindt hij van die 12% pseudo-eindheffing die vanaf 1 januari geheven gaat worden over auto's die niet volledig elektrisch zijn voor ondernemers.

[0:17:30] De heer Bekkers.

[0:17:32] Ja, voorzitter.

[0:17:32] Kijk, volgens mij hebben we daar in verschillende commissiedebatten de afgelopen maanden uitgebreid over gesproken.

[0:17:38] En er zijn een aantal wijzigingen ingebracht die uiteindelijk het bedrijfsleven ook helpen.

[0:17:44] Maar daar zijn we nog niet helemaal.

[0:17:46] En ik denk dat we daar met elkaar de komende tijd een gesprek over moeten blijven voeren.

[0:17:49] Hoe zorgen we ervoor dat die ondernemer zo goed mogelijk geholpen wordt?

[0:17:52] Zeker wel die transitie naar verduurzaming kan maken, maar wel betaalbaar en ook uitvoerbaar.

[0:17:58] En dat is denk ik waar we elkaar zeker gaan vinden.

[0:18:01] Volgende interruptie.

[0:18:03] Ja, voorzitter.

[0:18:04] Nou ja, kijk, waar mijn partij zo enorm tegen is, dat zijn al het wangmaatregelen en dat zijn er nogal wat.

[0:18:11] En we hebben het over ondernemers, en ik hoor hier ook verhalen... ...ondernemers die voorop lopen en allang geïnvesteerd hebben in elektrische voertuigen.

[0:18:19] Het gos van het kleine MKB kan dat helemaal niet.

[0:18:22] En heeft wel te maken met de maatregelen die er genomen worden, zoals die 12% pseudo-eindheffing.

[0:18:28] En ik denk gewoon met alle respect, die gaat er komen, dat weet meneer Bikkers ook.

[0:18:33] Dus ja, eigenlijk nogmaals, is dat iets wat de VVD steunt?

[0:18:37] De heer Bikkers.

[0:18:40] Ja, voorzitter.

[0:18:41] Kijk, we moeten wel die transitie gaan maken en dat is wat de VVD steunt.

[0:18:45] En zoals ik al zei, dat moet uitvoerbaar en betaalbaar zijn voor de ondernemer.

[0:18:50] En ik denk dat we op de goede weg zijn, dat we een heleboel goede maatregelen hebben getroffen en ook bijsturing hebben kunnen geven aan die pseudo-eitheffing om ervoor te zorgen dat het realistischer is en uitvoervaarder is.

[0:19:02] En dat we met elkaar daar het gesprek over moeten blijven voeren.

[0:19:04] Nogmaals, daar is de VFD altijd toe bereid.

[0:19:08] Goed, dan geen volginterruptie.

[0:19:11] Dan kan de heer Bikkers zijn, even betoog vervolgen.

[0:19:14] Voorzitter, dat brengt mij bij de laadinfrastructuur.

[0:19:16] Het aantal laadpunten zegt niet genoeg.

[0:19:20] Een laadput zonder voldoende vermogen of een verkeerde plek, zonder tijdige netaansluiting, helpt een ondernemer niet verder.

[0:19:26] Voor zwaar vervoer geldt dat nog sterker.

[0:19:28] En daarom is mijn vraag aan de staatssecretaris, kan zij voor het einde van het jaar inzicht geven in hoe we ervoor staan met logistiek laden?

[0:19:34] Met concrete doelen voor laadvermogen, realisatietermijnen, dekking op logistieke corridors en bedrijfsterreinen.

[0:19:42] Want als het aan de VVD ligt benutten we alle oplossingen.

[0:19:44] Groepscapaciteitscontracten, batterijopslag, cablepooling, het laden op momenten dat het minder wordt belast.

[0:19:50] Al dat soort zaken moeten wat mij betreft meegenomen worden.

[0:19:53] Je kunt de ondernemer immers niet verplicht te elektrificeren en vervolgens zeggen, ja, uw aansluiting komt volgend jaar pas.

[0:20:00] Dus voorzitter, graag daarop een reflectie van de staatssecretaris.

[0:20:04] Voorzitter brengen we op een heel ander thema en dat is de Red 3.

[0:20:07] En hier ligt de vraag hoe we de verduurzaming combineren met een sterke Nederlandse economie.

[0:20:11] De VVD hanteert daarbij en heeft ook altijd gehanteerd duidelijke lijn.

[0:20:15] Geen nationale koppen en geen ongelijk speelveld.

[0:20:18] Nederlandse bedrijven moeten verduurzamen, maar strengere regels dan in buurlanden hebben direct economische gevolgen voor brandstofleveranciers van binnenvaart- en zeehavens.

[0:20:27] Dat is relevant voor Rotterdam en Amsterdam, belangrijke schakels in de internationale bunkermarkt.

[0:20:31] Beleidsonzekerheid en verschillen tussen bunkerlocaties kunnen ertoe leiden dat bunkering, opslag, dienstverlening en investeringen zich verplaatsen.

[0:20:38] Vanaf 2026 moeten Nederlandse brandstofleveranciers de inzet van hernieuwbare energie en emissiereductie in vervoer verhogen.

[0:20:46] Mijn zorg is dat Nederland daarmee sneller en anders loopt dan onze buurlanden.

[0:20:50] De Kamer heeft de regering eerder op initiatief van de VVD gevraagd te onderzoeken hoe bio-LNG via de massabalans kan worden toegepast.

[0:20:57] CE Delft concludeerde dat massabalans op de onderzochte criteria... het beste scoort op beleid, duurzaamheid, markt en maatschappij.

[0:21:05] En tegelijkertijd stelt het kabinet dat de huidige Europese regels niet toestaan... om geïmporteerd fossiel LNG via de massabalanse te combineren met duurzame gas... dat in de Europese gasnet wordt ingevoed.

[0:21:16] Onze buurlanden doen dit wel.

[0:21:17] En de Europes Commissie werkt zoals ik begrijp aan herziening.

[0:21:20] En daar zit mijn probleem.

[0:21:22] Als andere landen bestaande infrastructuur en massablanse wel kunnen benutten...

[0:21:26] En terwijl Nederlandse bedrijven die mogelijkheid niet hebben, ontstaat een concurrentienadeel.

[0:21:29] En daarom vraag ik de staatssecretaris waar zit volgens het kabinet precies de juridische of praktische obstakels om Nederlandse ondernemers dezelfde mogelijkheden te bieden als ondernemERS in Europese landen.

[0:21:39] En als de Europese Commissie die regels herziet, zet Nederland dan actief in op een oplossing waarmee bio-LNG via bestaande infrastructuur kan worden ingezet zonder afbreuk te doen aan de duurzaamheidseisen.

[0:21:50] Onze inzet is niet minder verduurzaming, maar meer routes naar verduuzaming, zolang die aantoonbaar duurzaam zijn en binnen Europa dezelfde spelregels gelden.

[0:22:00] Voorzitter, tot slot.

[0:22:02] Ja, want u bent er over uw tijd heen dus.

[0:22:04] Laatste punt voorzitter.

[0:22:05] Laats punt.

[0:22:06] We investeren ondernemers voor vele jaren in schepen, terminals en brandstofketens.

[0:22:10] En daarom hebben wij ook gepleit voor langere investeringshorizon onder de Red 3.

[0:22:14] Een jaarlijkse monitoring van het gelijke speelveld.

[0:22:16] De VVD-moties zijn ook aangenomen.

[0:22:18] En ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris die monitoring concreet uitvoert.

[0:22:23] En hoe zij ervoor zorgt dat er geen bunkercapaciteit verdwijnt naar België en Duitsland.

[0:22:29] Dank u wel.

[0:22:32] Goed, dan gaan we over naar de heer Prikkaerts met zijn inbreng.

[0:22:37] Dank voorzitter.

[0:22:38] Goed dat we vandaag ook onder andere spreken over iets wat een groot deel van het MKB de doodsteek dreigt te worden, de zero-emissiezones.

[0:22:48] Wat ik namelijk in de voortgangsrapportages mis, zijn de desastreuze gevolgen voor het bedrijfsleven.

[0:22:52] De staatssecretaris schrijft dat de implementatie rustig is verlopen en dan vraag ik me oprecht af waar is die conclusie op gebaseerd?

[0:22:59] Ziet zij niet wat de zero-emissiezones betekenen voor ondernemers?

[0:23:02] Uit de stukken blijkt namelijk dat kosten voor een groot deel bij het MKB worden neergelegd.

[0:23:05] Het liefst 221 miljoen euro per jaar.

[0:23:08] Vervolgens wordt er een kostenbaatanalyse gemaakt en concludeert de staatssecretaris dat de invoering 1,8 miljard oplevert.

[0:23:15] Als het beleid daadwerkelijk 1,5 miljard oplevert lijkt me dat meer dan genoeg om het MKB te compenseren.

[0:23:20] Maar het blijkt helemaal geen geld te zijn dat naar de schatkist gaat.

[0:23:23] Het gaat om zogenaamde klimaatbaten, luchtkwaliteit en andere effecten waaraan achteraf een prijskaartje wordt gehangen.

[0:23:29] En dan wordt het beleid vervolgens als financieel rendabel gepresenteerd.

[0:23:33] Hoe is het mogelijk dat we zaken die niet in euro's zijn uit te drukken, alsnog van een eurobedrag voorzien om vervolgst te kunnen zeggen dat beleid zoveel meer oplevert dan het kost?

[0:23:41] In wat voor werkelijkheid leven we dan?

[0:23:44] Voorzitter, niet alleen ondernemers zijn de dupe.

[0:23:46] Veel mensen in de binnensteden kunnen inmiddels nauwelijks nog of alleen tegen onfatsoenlijke hoge prijzen

[0:23:50] een loodgieter of timmerman inschakelen.

[0:23:52] Er wordt dus bewust voor gekozen om het leven voor gewone mensen nog duurder te maken, alsof het leven nog niet duur genoeg is.

[0:24:00] De inzet van dit kabinet lijkt helder.

[0:24:03] Duurzaamheidsidealen wegen zwaarder dan de betaalbare samenleving en een gezonde economie.

[0:24:07] Zoals zelfs de minister van Economische Zaken eerder in een EZ-debas aangaf,

[0:24:10] Duurzaamheid is belangrijker dan het voortbestaan van onder andere de ambulante handel.

[0:24:14] Maar juist die van oudsher belangrijke sector staat door de zero-emissiezones flink onder druk.

[0:24:20] Voor veel ondernemers is een enorme investering in een elektrische bedrijfswagen simpelweg niet haalbaar.

[0:24:25] Daar komt het probleem van de ontheffingen bij, net ook even aangehaald.

[0:24:28] Deze ondernemer werken niet in één gemeente, maar reizen dagelijks van gemeente naar gemeente.

[0:24:32] Toch moeten zij voor iedere gemeente opnieuw een ontheffing aanvragen.

[0:24:35] Waarom wordt dit niet centraal geregeld?

[0:24:37] Er is al een Centraal Loket!

[0:24:39] Waarom zadelen we hardwerkende ondernemers op met voortdurende administratieve lasten, terwijl de overheid haar eigen zaken niet op orde heeft?

[0:24:46] Voorzitter, dan de bussen.

[0:24:47] We lezen dat vanuit de overigheid gemeenten sterk gestimuleerd worden om ervoor te zorgen dat vanaf 2029 alle bussen emissieloos moeten zijn.

[0:24:54] Maar weten staatssecretaris dat we momenteel met een enorme netcongressie kampen en dat dit in 2029 nog lang niet opgelost zal zijn.

[0:25:01] Waar moeten deze bussen straks opladen?

[0:25:03] Wat gebeurt er als gemeenten simpelweg geen aansluiting krijgen op het elektriciteitsnet?

[0:25:07] En is het niet verstandig om eerst de huidige wachtrij voor aansuiting op te lossen voordat we gemeentem op welke manier dan ook nieuwe verplichtingen gaan opleggen?

[0:25:15] Tot slot, voorzitter.

[0:25:16] En ik heb hier al meerdere malen aan gerefereerd.

[0:25:18] Ja, de vrachtwagenheffingen.

[0:25:19] Kleine transportbedrijven vielen de afgelopen weken bij bosjes om.

[0:25:23] Dat was de kop van het blad De Ondernemer, afgelopend zaterdag.

[0:25:26] Alleen al in de aflopen wek zijn er 16 transportbedijven failliet gegaan.

[0:25:29] Met peperdure diesel, nieuwe vrachtenheffing, afgesloten bruggen... komen transportondernemers steeds verder in de knel.

[0:25:34] Er zijn ook heel veel meer overnames.

[0:25:36] Veel kleinere transportbedrijven worden vlak voordat ze omvallen overgenomen door grote partijen.

[0:25:40] De kostenstijging voor de transportsector wordt op dit moment geschat op gemiddeld 16 procent.

[0:25:45] En laten we niet doen alsof die rekening alleen bij de transport sector blijft.

[0:25:48] Hogere transportkosten worden uiteindelijk doorberekend in de prijs van boodschappen en alle andere producten.

[0:25:52] Iedere Nederlander gaat dit voelen.

[0:25:54] Alleen zijn er de afgelopen weken dus 16 transportbedreven failliet gegaan.

[0:25:57] En dat kan je niet los zien van de steeds verder oplopende lasten waarmee deze ondernemers worden geconfronteerd.

[0:26:02] Mijn vraag aan de staatssecretaris is daarom simpel.

[0:26:04] Is er nog een mogelijkheid om deze ondernemers tegemoet te komen en deze lasten te verlichten?

[0:26:09] Kunnen we niet eens stoppen met ondernemer steeds meer verplichtingen op te leggen onder het mond van verduurzaming en deze mensen in plaats daarvan daadwerkelijk ondersteunen?

[0:26:17] Want als we zo doorgaan jagen we niet alleen transportbedrijven in het vieze cement, dan brengen we uiteindelijk ons hele ondernemingsklimaat naar de knoppen.

[0:26:24] Dank u wel.

[0:26:26] Ik zie nog een interruptie van de heer Van Waaijen.

[0:26:29] Dank u wel voorzitter.

[0:26:30] U heeft het over de ondernemers helpen.

[0:26:32] Volgens mij vinden we elkaar erop, volgens mij moeten we dat doen.

[0:26:35] Ik begon in mijn betoog over die green timer regeling.

[0:26:38] Ik denk dat dat heel erg zou kunnen helpen, want dan kunnen auto's die uit de lease komen, kunnen beschikbaar worden voor mkb'ers die op die manier toegang hebben tot goedkopere elektrische auto's, die daarna dan weer beschikbar komen.

[0:26:50] ...voor de tweedehands markt, voor de consument nuttig.

[0:26:53] Die komt nu pas in 2029.

[0:26:55] Zouden we elkaar kunnen vinden om te gaan duwen... ...en aan de staatssecretaris te vragen dat die gewoon een stuk eerder moet komen?

[0:27:00] Bent u het daarmee eens?

[0:27:02] De heer Pekkaerts.

[0:27:03] Ja, voorzitter.

[0:27:04] Op zich ben ik niet tegen dit soort systemen.

[0:27:08] Het grote probleem is alleen, en ik snap waar meneer Van Leeuwen toe wil... ...het grote proleem, elektrische auto's die een aantal jaren in een leasecontract hebben gezeten... ...hebben vaak dusdanig veel kilometers afgelegd...

[0:27:19] Dat de batterijsysteem verder naar beneden zakt.

[0:27:25] En dat is ook vaak de reden dat die auto's dus niet op onze tweedehandsmarkt terechtkomen en naar het buitenland gaan.

[0:27:30] En op het moment dat een batterypack onder de 75% presteert, wordt er ook geadviseerd om die auto absoluut niet aan te schaffen.

[0:27:37] Want dat gaat enorme problemen opleveren en het vervangen van die batterijen kost een vermogen.

[0:27:42] Nou, dat is dus ook de reden waarom vaak dat soort wat oudere auto's naar het

[0:27:46] Maar ik zie verder geen enkel probleem met tweedehands als je kijkt op de grote website.

[0:27:52] Er is een gigantisch aanbod van elektrische auto's tweedehand gebruikt, jong gebruikt.

[0:27:56] Dus ik vraag me af wat überhaupt nodig is, laat ik het zo stellen.

[0:28:02] Voor de rest zie ik geen interrupties, dan kan ik het woord geven aan de heer De Hoop.

[0:28:07] Dank voorzitter.

[0:28:08] Voorzitter, elke dag zijn we allemaal onderweg om op ons werk, om op school of op de studie te komen, om familie of vrienden te bezoeken, om mee te doen in de samenleving.

[0:28:18] Nederland in beweging, het verbindt ons.

[0:28:21] Maar mobiliteit kan ook zorgen voor vervuiling.

[0:28:23] En het is wat pro betreft dan ook van groot belang om in te investeren in duurzame mobiliteit.

[0:28:28] Vergroenen van het vervoer is niet alleen goed voor het klimaat, het is ook eerlijk om te doen, omdat vervuilling onevenredig verdeeld wordt.

[0:28:35] Het is nodig alleen al voor de 1,2 miljoen mensen in Nederland die een chronische longziekte hebben.

[0:28:40] Het is noodzakelijk om nu de stappen te zetten die nodig zijn om onze klimaatdoelen te halen.

[0:28:45] En dat blijkt alleen al uit het meest recente rapport van het Planbureau van de Leefomgeving.

[0:28:50] Juist de mobiliteitssector kan en moet een voortrekkersrol spelen als we zorgen voor betaalbaar

[0:28:55] en beschikbaar vervoer voor iedereen, dan kunnen we de doelen nog halen.

[0:28:59] En de kans dat de mobiliteitssector die doelen haalt is 70%.

[0:29:03] Maar er is dus ook een aanzienlijke kans dat die doel niet gehaald worden.

[0:29:07] En wat progressief Nederland betreft moet elke keuze die wij maken... ook bijdragen aan het doel wat we onszelf gesteld hebben.

[0:29:13] En wat er niet bij helpt, voorzitter, is toch het zwabberende kabinetsbeleid dat we de afgelopen jaren hebben gezien.

[0:29:18] Het aantal elektrische auto's groeit, maar nog steeds steekt het kabinet veel meer geld in het subsidiëren van fossiele brandstoffen dan in elektrischen voertuigen.

[0:29:28] De beste manier om de prijs van diesel en benzine te doen dalen is niet zozeer een accijnsverlaging, maar het vergroten van het aanbod van die EV's.

[0:29:36] Het heeft een directe impact op de vraag naar fossiele

[0:29:40] De inruilsubsidie voor tweedehands ev's is een goede stap, maar mijn fractie heeft wel zorgen dat de mensen die zelf de weg naar de overheid weten te vinden hier sneller aanspraak op maken dan bijvoorbeeld lagere inkomensgroepen.

[0:29:52] Wat gaat de staatssecretaris doen om deze regeling zo gericht mogelijk te maken?

[0:29:55] En wil de staatssecretaris kijken of er niet naar individueel inkomen gekeken kan worden, maar naar huishoudinkomens.

[0:30:02] En dan moet het toch bijvoorbeeld in ieder geval mogelijk zijn om naar fiscale partners te kijken.

[0:30:06] Zodat mensen die dat niet nodig hebben hier veel subsidie kunnen gebruiken.

[0:30:11] Daarnaast zijn we benieuwd hoe de staatzecretaris deze regeling nog verder wil en kan uitbreiden.

[0:30:17] Heeft zij bijvoorbeeld gedacht aan renteloze leningen zoals het ook gebeurt bij het warmtefonds?

[0:30:00] kan worden, maar naar huishoudinkomens.

[0:30:02] En dan moet het toch bijvoorbeeld in ieder geval mogelijk zijn om naar fiscale partners te kijken, zodat niet mensen die dat niet nodig hebben hier veel subsidie kunnen gebruiken.

[0:30:11] Daarnaast zijn we benieuwd hoe de staatssecretaris deze regeling nog verder wil en kan uitbreiden.

[0:30:17] Heeft zij bijvoorbeeld gedacht aan renteloze leningen, zoals het ook gebeurt bij het warmtefonds?

[0:30:21] En kunnen we die subsidie ook niet inzetten voor bijvoorbeeld deelmobiliteit, zoals ik van collega Van Leijen van D66 ook al hoorde.

[0:30:29] Je kunt naast alleen een aanschafsubsidie bijvoorbeeld ook een amendement voor een aantal kilometers per deelauto doen.

[0:30:34] Of misschien zelfs gecombineerd met openbaar vervoer.

[0:30:38] En ook zou mijn fractie willen dat die beloofde green time regeling veel sneller van kracht wordt.

[0:30:42] Voorzitter, iets wat ook zeer effectief kan zijn is slim laden en bidirectioneel laden.

[0:30:47] Juist grote knelpunten in onze netcongressie kunnen voorkomen worden.

[0:30:50] Het is goed voor het consument, maar ook een enorme buffercapaciteit.

[0:30:55] De staatssecretaris schrijft zelf dat het potentieel na 2050 oploopt tot 9,5 gigawatt als buffer.

[0:31:02] Dat is gigantisch, dat is ongeveer 200 keer wat borstelen doet in een jaar.

[0:31:07] Stel je even voor wat we daarmee van het net kunnen halen, dat Is ongekend.

[0:31:11] En je hebt er relatief weinig publiek geld voor nodig.

[0:31:14] Dus ik zou zeggen, waar wachten we op?

[0:31:16] En hetzelfde geldt voor het deelvervoer.

[0:31:18] De ontwikkelingen gaan langzaam, maar de mogelijkheden stapelen zich ondertussen echt op.

[0:31:23] En ook dit bestrijdt de congestie en stimuleert efficiënt ruimtegebruik in onze steden.

[0:31:29] Mijn fractie roept de staatssecretaris dan ook op om regie te nemen.

[0:31:33] Begin met een duidelijke definitie van deelvoer voor commerciële aanbieders, buurtcollectieven of semi-publieke diensten.

[0:31:39] En het kennisplatform Krouw geeft hiervoor al een voorzet.

[0:31:42] Is de staatssecretaris bereid bijvoorbeeld om de wet personenvervoer en de fiscale wetgeving hierop aan te passen?

[0:31:48] En kan de staatessecretarius samen met de minister van Volkshuisvesting kijken hoe deelmobiliteit ook verder geïntegreerd kan worden bij woningbouwprojecten?

[0:31:56] En voert de staatssecretaris ook gesprekken met bijvoorbeeld het Nationaal Openbaar Vervoerberaad over het integreren van OV en deelvervoer.

[0:32:03] Als deze diensten ook beter op elkaar aansluiten, zijn er mensen die die auto misschien echt niet meer nodig hebben en daar die keuze dan ook in willen en kunnen maken.

[0:32:11] Voorzitter, tenslotte, het Nederlandticket heeft afgelopen zomer aangetoond hoe grote behoefte aan betaalbare OV is.

[0:32:18] Wat mijn fractie betreft voelt het initiatief niet alleen doorgetrokken, maar zetten we nu stappen om het openbaar vervoer structureel betaalbaarder te maken...

[0:32:25] Hoe gaat de staatssecretaris zich daarvoor inzetten?

[0:32:27] Dank u wel.

[0:32:29] U krijgt een korte interruptie van de heer Stoffer.

[0:32:35] Waarom kort, voorzitter?

[0:32:39] U mag ook zeker uw tijd nemen.

[0:32:41] Sorry voor de verspreking, de heere Stoffers.

[0:32:45] Ik vond het mooi om te zien dat de heerd de Hoop vanuit Pro pleit voor te kijken naar huishoudinkomens.

[0:32:53] In plaats van de individuele inkomens.

[0:32:55] Dat doet mijn SGP-hart wel een beetje opstijgen in vreugde.

[0:32:59] Zouden we dat niet veel meer moeten doen?

[0:33:01] Is mijn vraag.

[0:33:03] De heer De Hoop.

[0:33:04] Ja, voorzitter.

[0:33:05] Ik vind dat op het moment dat je individueel aanspraak kunt maken op een subsidieregeling, terwijl je misschien samen echt wel een breder inkomen hebt en je hebt daar geen recht op, dat je daar zeker naar moet kijken bij fiscale regelingen.

[0:33:17] Omdat je wilt dat het met name doelgroepen bereikt die dat het hardst nodig hebben, zeker in het begin van subsidieregelingen, omdat we wel eerder op het gebied van duurzaamheid gezien hebben dat mensen die de weg weten te vinden daar grote aanspraak op maken en mensen die het misschien iets meer nodig hebben niet.

[0:33:32] Dus ik zou dat zo gericht mogelijk willen doen.

[0:33:34] Ik ben erg nieuwsgierig naar wat voor regelingen de heer Stoffer nog meer verwijst.

[0:33:39] Dan heb ik misschien nog meer duidelijk wat de insteek van zijn interruptie is.

[0:33:44] Maar die komt vast in de tweede keer.

[0:33:48] Een korte toelichting geven?

[0:33:50] Nou ja, kijk voorzitter.

[0:33:52] In het verleden trok ik...

[0:33:54] Ik had nooit zo heel veel met GroenLinks.

[0:33:55] Maar ik trok met GroeLinks altijd wel mooi samen op rond éénverdienersproblematiek.

[0:33:59] Dus vandaar... En dan riepen we altijd op van kijk nu naar...

[0:34:01] naar het huishoudinkomen, zeg maar.

[0:34:05] Dus in de fiscaliteit, ja, ik zou hopen dat de heer De Hoop de portefeuille fiscaliteit komt.

[0:34:10] Dan kunnen we hele mooie dingen voor Nederland gaan doen, zeg.

[0:34:15] De heer de Hoop.

[0:34:16] Ja, het is mooi dat de Heer Stof in ieder geval wel iets met de inbreng van Pro heeft.

[0:34:20] Dus dat is al een hele mooistap.

[0:34:22] Zonder grap, ik vind het heel terecht om dit aan te raken en te kijken hoe doe je dat soort dingen nou gerichter.

[0:34:30] Nou heb ik heel veel mooie portefeuilles en hoef ik de portefeille fiscaliteit er echt niet bij te hebben.

[0:34:34] Maar ik zal het zeker met mijn collega Stultins bespreken.

[0:34:37] We hebben vanmiddag ook nog het debat wonen en fiscaliteit waar dat ook weer een probleem is.

[0:34:41] Dus de heer Stoffer wordt daar zeker bediend.

[0:34:46] Er is ook nog een interruptie van de heerd Pickers.

[0:34:49] Ja, voorzitter, ik ben even in verwarring, want ik hoorde de heer De Hoop praten over het feit, zonder dat we nou helemaal afwijken van het thema waar we het vandaag over hebben.

[0:34:58] Maar ik vind het wel interessant om te concluderen dat de heur De Hoops zegt, ja, we moeten eigenlijk kijken naar wat een gezin aan kan en hoeveel financiën ze hebben, et cetera.

[0:35:06] Dus kan ik er dan vanuit gaan, laat ik het als een vraag stellen, dat Pro nooit meer zal pleiten voor het afschaffen van de kostendelersnorm?

[0:35:15] De heer de Hoop.

[0:35:18] Het wordt wel een heel breed debat.

[0:35:23] Voorzitter, volgens mij zijn wij juist voor de kostendelersnorm omdat het ervoor zorgt dat mensen die dat in hun bestaanszekerheid nodig hebben daar geraakt door worden en dat dat af en toe heel oneerlijk kan uitpakken.

[0:35:39] We gingen ook een beetje van het onderwerp af, maar helder.

[0:35:45] Ik was vergeten te zeggen dat zo net ook binnenkwam lopen de heer Stoffer.

[0:35:48] En dan geef ik u mij nu bij deze ook het woord.

[0:35:53] Dank voorzitter.

[0:35:54] En excuses dat ik iets te laat was, maar als kleine partij heb je af en toe...

[0:35:58] Een heel aantal dingen tegelijk te doen, dus vandaar.

[0:36:02] Voorzitter, inhoudelijk is mijn bijdrage als volgt.

[0:36:06] Het is natuurlijk al vaak gezegd dat de brandstofprijzen torenhoog zijn en dat dat denk ik ook een hele goede onderstreping is van de noodzaak dat we investeren in verduurzaming en minder afhankelijk worden van import van allerlei zaken die rond energie spelen.

[0:36:21] Maar we moeten ook constateren dat elektrisch rijden door particulieren nog niet echt vlot.

[0:36:26] Voor heel veel mensen is zo'n auto gewoonweg te duur.

[0:36:29] En ook is er onzekerheid over de toekomst van autobelastingen.

[0:36:32] Dus we hebben met elkaar hier echt wel wat te doen om mensen zover te krijgen dat ze het willen doen.

[0:36:38] En dan daarna ook nog te kijken van hoe kun je het doen.

[0:36:40] Vandaar ook zojuist mijn interruptie op de heer De Hoop.

[0:36:42] Ik vond het eigenlijk heel mooi dat hij met zijn initiatief kwam.

[0:36:45] En ik ben ook benieuwd wat de staatssecretaris daar straks op zegt.

[0:36:48] Het kabinet kijkt naar verschillende onderdelen van de autobelastingen.

[0:36:51] En het kabinet wil ook dat emissievrij rijden blijft lonen en komt daarom eind van dit jaar met de resultaten van het onderzoek wat hiervoor nodig is.

[0:37:00] En mijn vraag is, wat dan?

[0:37:02] Want wat wil de staatzecretaris in deze kabinetsperiode bereiken?

[0:37:05] Er wordt ook gewerkt aan een combinatie van autoblastingen en steunregelingen.

[0:37:09] die en verduurzaming blijft stimuleren, vervoer betaalbaar houdt voor de gewone man en ook toekomstbestendig en vooral voorspelbaar is.

[0:37:17] Goed dat gewerkt wordt aan een inkomensafhankelijke inruilregeling voor oudere diesel- en benzineauto's met subsidie voor een tweedehands elektrische auto of lease korting.

[0:37:27] En we kunnen leren van Frankrijk waar al sprake is van een social leasing regeling.

[0:37:33] En mijn vraag is, als we daarvan zouden willen leren, worden constructies met batterijlies ook in de regeling die nu al wordt voorgesteld meegenomen?

[0:37:42] Het is ook eerder gezegd de green time regeling.

[0:37:45] Wij sluiten net als D66, wat ik als eerste al aangaf, zouden we heel graag zien dat dat gewoon al in 2028 wordt ingevoerd.

[0:37:53] Hoe eerder, hoe beter lijkt mij.

[0:37:55] Elders in Europa wordt gewerkt met renteloze leningen voor elektrische auto's.

[0:37:59] En ik moet zeggen dat ik dat een heel interessante optie vind.

[0:38:01] Je kunt zo'n lening terugbetalen via een lagere brandstof- en onderhoudsrekening.

[0:38:06] zou de staatssecretaris ook daar serieus naar willen kijken.

[0:38:10] Want dat kan helpen om mensen zover te laten komen dat ze de overstap kunnen en durven maken.

[0:38:16] Voorzitter, geen elektrische auto's zonder laadpalen.

[0:38:18] Het verduurzamingsbeleid botst met de netcongestieproblematiek.

[0:38:22] Denk aan de pseudo-eindheffing.

[0:38:23] Verschillende bedrijven hebben door netcongustie gewoon geen alternatief.

[0:38:27] De heer Stoffer, u heeft een interruptie van de heer Van Leyen.

[0:38:32] Ja, dankjewel voorzitter en goed om te horen dat de heer Stoffer en ik en SGP en D66 elkaar vinden op die green timer regeling.

[0:38:39] Volgens mij is dat breed gedeeld.

[0:38:42] We hadden het ook over de social lease regeling, ziet u net zoals de heere De Hoop van Proen en D660 ook iets in dat openstellen voor deelmobiliteit?

[0:38:49] Dat ook de mensen die af en toe een auto nodig hebben daar op die manier gebruik van kunnen maken en ook toegankelijke betaalbare en duurzame mobiliteit hebben.

[0:38:58] De heer Stoffer.

[0:39:00] Ja, voorzitter.

[0:39:00] Kijk, ik vind dat we wat dat betreft niet te veel taboes moeten hebben op dit gebied.

[0:39:03] Gewoon moeten kijken van hoe kun je zo goed mogelijk mensen van A naar B brengen.

[0:39:07] En dan denk ik dat ook dit iets is waar we echt serieus om moeten kijken.

[0:39:11] Want dit kan helpen om één te voorkomen dat we overal maar blik hebben staan wat maar stil staat.

[0:39:16] En twee, het kan ook helpen dat mensen gewoon makkelijker mobiel worden.

[0:39:20] Dus nee, absoluut alle steun daarvoor.

[0:39:23] De heere Stoffe, dan vervolgt u uw betoog.

[0:39:26] Dank voorzitter.

[0:39:27] Logistieke bedrijven moeten ondersteund worden bij de ontwikkeling van energiehubs met batterijopslag.

[0:39:33] Niet iedereen hoeft zelf het wiel uit te gaan vinden en mijn vraag is, wil de staatssecretaris aansturen op afspraken tussen netbeheerders en de logistieker sector?

[0:39:41] Als we de autobatterij flexibel inzetten, helpt deze juist tegen netcongestie.

[0:39:46] En bij bidirectioneel laden, moeilijk woord, moet er echter twee keer energiebelasting worden neergeteld.

[0:39:52] En dat tikt aan, zeker nu de salderingsregeling gaat stoppen.

[0:39:56] Mijn vraag is ook het kabinet ruimte om deze dubbele energie belasting te schrappen.

[0:40:01] Voorzitter, dan de zero-emissiezones voor touringcars.

[0:40:04] Want daar hebben wij moeite mee.

[0:40:05] Het aanbod van die bus is namelijk beperkt, sluit ook niet aan op de behoeften van busvervoerders en komt nog eens grotendeels uit China.

[0:40:13] Ik zou zeggen elektrificatie van stadsbussen heeft veel meer effect op de luchtkwaliteit dan dit.

[0:40:17] Dus vanwaar eigenlijk deze regeldruk die ook nog eens praktisch heel lastig is.

[0:40:24] Wat is perspectief voor biobrandstoffen in de transportsector?

[0:40:27] Niet alles kan elektrisch.

[0:40:29] En in andere sectoren en andere Europese landen mogen via de zogenaamde massabalansmethode en terminalroute biobrandstoffen gemengd worden met fossiele brandstoffen.

[0:40:37] Behalve voor de bio-LNG in onze transportsector.

[0:40:42] En dat kan ik niet helemaal goed volgen.

[0:40:44] Het is geen nieuwe discussie, maar wat wel nieuw is, is een CE Delft rapport waarbij de massabalanstsystematiek juist heel goed scoort.

[0:40:51] En mijn vraag is, kan de staatssecretaris dat op andere gedachten brengen?

[0:40:55] Daarnaast heb ik ook moeite met de afschaffing van de teruggaafregeling biobrandstoffen.

[0:40:59] Want biobbrandstoffen is milieuvriendelijker dan diesel.

[0:41:01] Gaat u naar een afronding aan dienststoffen?

[0:41:03] Want u bent wel over uw tijd.

[0:41:04] Ik dacht, zolang ik van u mag, ga ik gewoon door.

[0:41:07] Heel leuk geprobeerd.

[0:41:08] Nou voorzitter, ik zal proberen tot een afrunding te komen heel snel.

[0:41:13] Maar die afschaffen van de teruggaafregelingsbiobrandstof.

[0:41:17] Mijn vraag is eigenlijk, past dat in het vergroeningsbeleid?

[0:41:21] En zouden we niet veel beter kunnen wachten op een nieuwe EU-richtlijn...

[0:41:24] Met daarin waarschijnlijk accijnsheffing op basis van energieinhoud in plaats van het aantal liters.

[0:41:30] Ik hoop dat ik in het kort bestek toch mijn vraag nog goed voortvoedig heb gebracht.

[0:41:34] Dan rond ik hiermee af, voorzitter.

[0:41:35] Dank u wel.

[0:41:38] Hartelijk dank.

[0:41:39] Wij verwachten volgens mij ook nog mevrouw Swinkels.

[0:41:42] Maar tot die tijd zou ik zelf ook nog wel iets willen zeggen.

[0:41:46] Er is natuurlijk al een hoop gezegd.

[0:41:48] Maar de heer Van Leijen zou ik u dan even tijdelijk kunnen verzoeken of u mij het woord zou willen geven.

[0:41:54] Voorzitter, met alle plezier.

[0:41:56] En mevrouw Swinkels is onderweg.

[0:41:57] En dat hoort dus aan de heer Grootsmaat.

[0:42:00] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:42:02] Voorzitten, de auto staat voor ja in het 20 symbool voor vrijheid.

[0:42:06] Vrijheid om zelf te bepalen, met name buiten de rand, waar en wanneer je wilt reizen.

[0:42:13] En logischerwijze kijken we dan ook met...

[0:42:15] Afschuw naar die hoge wegenbelasting is in 10 jaar tijd maar liefst 40% gestegen.

[0:42:22] En die bianstofvaccins zijn ze wel nu.

[0:42:24] Daarin zijn wij koploper.

[0:42:26] Ons kikkerlandje is op dat front bijna de soevereine alleenheerser.

[0:42:29] Maar voorzitter, wat jij in 2020 niet wil doen...

[0:42:32] ...is afgeven op ontwikkelingen met betrekking tot elektrisch rijden.

[0:42:36] Want wij omarmen natuurlijk technologische innovatie.

[0:42:39] En na jaren van stevig stimuleringsbeleid... ...behoort Nederland tot de Europese koplopers van elektriche rijden... ...want vorige maand nog waren maar liefst 48,9 procent... ...van alle nieuw geregistreerde personenauto's volledig elektrischer.

[0:42:55] En vooral als het gaat over de publieke laadvoorzieningen... ...wel dan stelen wij de show.

[0:42:59] Grofweg 1 op de vijf Europese publieke laadpalen staat in ons land.

[0:43:04] Deze resultaten laten zien dat de markt voor elektrisch rijden volwassen lijkt te worden.

[0:43:08] Voorzitter, wat jij en Twintig betreft hoeft onze overheid niet langer voor de automobilisten te bepalen welke aandrijftechniek de voorkeur verdient.

[0:43:16] Want die keuze kan steeds meer aan de consument en aan de markten worden overgelaten.

[0:43:21] Toch krijgen we straks een subsidieregeling voor de aanschaf van tweedehands elektrische auto's.

[0:43:26] Ter waarde van ruim 50 miljoen.

[0:43:28] Waarbij dan ook nog eens de oude benzineauto's worden ingeraald en vernietigd.

[0:43:31] Vervolgens vanaf 2029 ook nog een jaarlijkse 50 miljon voor de green time regeling.

[0:43:36] En dat is natuurlijk bij aanschaf van auto's die al eens een keer gesubsidieerd zijn geweest.

[0:43:41] Dus vandaar ook een paar onderzoekende vragen aan onze staatssecretaris.

[0:43:44] Hoeveel van die 15 tot 20 procent van die elektrische tweedehandsjes...

[0:43:48] die nu geëxporteerd worden, verwacht de staatssecretaris dan met de nieuwe maatregelen te behouden voor ons Nederlandse markt.

[0:43:55] En hoeveel euro is er straks gemiddeld per tweedehands elektrische auto gespendeerd aan subsidies en fiscale voordelen, als we dan ook die subsidies en die fiscalen voordellen ten tijde van een nieuwkoop meerekenen?

[0:44:08] Daar zijn we gewoon geïnteresseerd in.

[0:44:11] Dan de pseudo-eindheffing.

[0:44:13] Kort gezegd komt het erop neer dat werkgevers vanaf januari 2027 jaarlijks 12% van een nieuwprijs moeten afdragen voor benzine, diesel of hybride auto's die ook voor woon-werkverkeer of privégebruik beschikbaar is.

[0:44:27] Neem nu een gewone zakelijke auto met een nieuwprijs van 50.000 euro.

[0:44:32] Ja, dat kost de werkgever straks 6000 euro extra per jaar.

[0:44:35] En bij een relatief bescheiden wagenpark van tien auto's loopt de rekening dan op tot 60.000 per jaar voorzitter.

[0:44:44] Waarom?

[0:44:45] vragen aan de staatssecretaris, waarom moeten ondernemers duizenden euro per auto betalen als zij door netcongestie of voldoende actieradius of door de aard van hun werkzaamheden heel moeilijk elektrisch kunnen rijden?

[0:44:56] Is dan de staatzecretaris ook bereid deze ondernemer bijvoorbeeld te ontzien van deze heffing?

[0:45:02] En waarom kiest de staatsecretarius voor een regeling die niet technologieneutraal is, waarbij ook hybride auto's volledig

[0:45:10] ...onder die pseudo-eindheffing vallen en dat de hoogte van de werkelijke CO2-uitstoot... ...klaarblijkelijk dan niet echt een rol speelt.

[0:45:17] Want in het regeerakkoord staat letterlijk... ...ondernemers kunnen alleen ondernemen met een stabiel beleid en stabiele belastingen.

[0:45:23] Maar wat doet dan dit minderheidskabinet?

[0:45:25] Ja, die legt wat ons betreft de zoveelste fiscale strafheffingen op.

[0:45:31] Een elektrische auto kan voor veel mensen een prima keuze zijn, maar is niet voor iedere ondernemer of voor ieder toepassing de beste oplossing.

[0:45:38] Toch behandelt deze regeling iedere auto met enige CO2-uitstoot hetzelfde van een zuinige hybride tot aan een zware benzineauto.

[0:45:47] De daadwerkelijke uitstoot doet er niet toe.

[0:45:50] Voorzitter, dat komt niet over als gebalanceerd klimaatbeleid, maar fiscale sturing door de overheid aangewezen techniek.

[0:45:56] Voorzitter, dat moet en dat kan anders.

[0:46:00] En ja, N20 vindt dat consumenten en ondernemers beter verdienen dan deze Noord-Koreaanse keuzevrijheid.

[0:46:06] Dank u, voorzitter.

[0:46:10] En dan geef ik het voorzitterschap terug aan de heer Goudsmaat.

[0:46:13] Dank je wel, voorstitter.

[0:46:14] Dan geef het woord aan mevrouw Swinkels, die is net binnenkomen lopen.

[0:46:18] Hartelijk dank.

[0:46:19] Veel fijn dat u hier bent.

[0:46:21] Ja, dan geeft ik u bij deze het woorden.

[0:46:25] Dank u wel, voorzitter.

[0:46:26] Ik had allerlei plenaire debatten tot vijf minuten geleden.

[0:46:31] Eigenlijk loopt die nog steeds, maar ik ben er eerder weggegaan.

[0:46:34] Het is een belangrijk onderwerp en fijn om hier te zijn.

[0:46:37] Ik heb een paar onderwerpen.

[0:46:38] Ik zal het iets sneller doen, ook vanwege het feit dat ik wat later aankwam.

[0:46:41] Maar ik wil het allereerst even hebben over die laadinfrastructuur, waar de vorige spreker het ook over had.

[0:46:46] Wij zijn eigenlijk wel heel erg benieuwd.

[0:46:48] Ze komen inderdaad met elkaar in een andere fase ten aanzien van elektrisch rijden.

[0:46:52] We zien dat er heel veel laadinvestructuur is gerealiseerd.

[0:46:55] Je ziet wel dat mensen die geen eigen oprit hebben daar ook afhankelijk van zijn.

[0:47:00] En we zijn daarom ook wel benieuwt naar de prijsverschillen die er zijn tussen verschillende gemeenten.

[0:47:04] En zou het niet interessant zijn om dat...

[0:47:05] wat meer met elkaar in de gaten gaan houden en het misschien op hetzelfde niveau te brengen.

[0:47:10] Wij zijn ook heel erg benieuwd als je het hebt over harmonisatie of we het slim laden in Europa wat beter kunnen harmoniseren als je kijkt naar de standaarden die daar op dit moment per land verschillend in zijn.

[0:47:20] En tot slot, wij zijn ook heel erg benieuwd hoe we ervoor zorgen dat elektrisch rijden door kan blijven gaan ondanks netcongressie.

[0:47:27] We hebben natuurlijk ook een prioriteringskader in een andere commissie vastgesteld en deze sector heeft daar last van.

[0:47:33] En wij willen graag weten hoe we zorgen ervoor dat er geen rem wordt op de verdere ontwikkeling van elektrische rijden.

[0:47:40] Dat is mijn vraag aan de staatssecretaris.

[0:47:42] Welke extra laadcapaciteit kunnen we realiseren met batterijopslag?

[0:47:46] Met flexibele contracten.

[0:47:47] Ik kijk uit naar die beantwoording.

[0:47:49] En dan kom ik bij mijn tweede punt.

[0:47:50] En daar heb ik eigenlijk maar één vraag over.

[0:47:51] Het zijn de zero-emissiezones.

[0:47:53] En, oh, ja, oh.

[0:47:56] Daarnaast van de zero emissiezone zijn wij heel erg benieuwd.

[0:47:59] We zitten een beetje in een spannende fase.

[0:48:01] We hebben natuurlijk een aantal uitzonderingsgronden en ontheffingen mogelijk gemaakt voor een aantal groepen ondernemers.

[0:48:08] En de naleving eigenlijk van die zero- emissierzones is ontzettend hoog.

[0:48:12] En dat kan heel goed nieuws zijn, dat het werkt en dat mensen de regels goed kennen.

[0:48:17] Maar we zijn ook wel benieuwd wat als nu die ontheffingen straks er vanaf gaan?

[0:48:22] Zien we dan opeens een heel ander beeld?

[0:48:23] En zo ja, zijn we daar dan goed ook op voorbereid?

[0:48:26] En dan kom ik bij mijn laatste blokje, voorzitter.

[0:48:28] En dat betreft de tweedehands markt van elektrische auto's.

[0:48:32] Wij zijn erg blij met de regeling die wordt voorgesteld, de inruilregeling.

[0:48:37] Maar we willen daar ook veel nadrukkelijker die social lease in terugzien... waar wij ook schriftelijke vragen over hebben gesteld.

[0:48:43] Hij zit erin.

[0:48:45] Dat hebben wij ook gelezen.

[0:48:46] Maar wij zouden toch wel willen weten... bereiken we nu ook echt de lagere inkomens met deze social lease?

[0:48:52] En welk aandeel van het budget gaat er naartoe...

[0:48:55] Wanneer verwachten, kunnen we een verdere uitwerking daarvan verwachten.

[0:48:59] Want er is wel eerder ook in een Kamerbrief positief gereageerd op onze vragen ten aanzien van Social Lease.

[0:49:06] Vervolgens wil ik ook benadrukken dat wij het heel goed vinden... dat we de tweedehandsmarkt verder ook stimuleren in Nederland.

[0:49:13] Ik denk daarbij ook aan alle leaseauto's die na een aantal jaren vrijkomen.

[0:49:17] Hoe kunnen we nu ook wellicht met fiscale regelingen ervoor zorgen... dat die auto's ook echt in Nederland behouden blijven en niet naar het buitenland gaan?

[0:49:25] Gelet op de tijd, voorzitter.

[0:49:26] Ik weet eigenlijk niet eens hoeveel tijd we hebben.

[0:49:29] U heeft nog een minuut al.

[0:49:30] Dan heb ik misschien nog wel één vraag.

[0:49:33] Dan ga ik toch eventjes spieken.

[0:49:35] Ja, zijn er nog andere constructies te bedenken waarin mensen worden gestimuleerd om een tweedehands elektroauto aan te schaffen?

[0:49:46] En kan dat ook als collectief bijvoorbeeld?

[0:49:48] Daar zijn we ook nog benieuwd naar.

[0:49:51] We kijken uit naar de beantwoording.

[0:49:52] Dank u wel.

[0:49:54] Dank voor uw bondige inbreng.

[0:49:58] Dan zijn alle sprekers geweest en dan richt ik mij graag tot de staatssecretaris om te vragen hoeveel tijd de staatsecretarisch graag zou willen voor de beantwoording van alle vragen.

[0:50:19] 20 over 3, is dat voldoende tijd voor de staatssecretaris?

[0:50:23] Prima, dan spreken we dat af en dan komen wij hier weer om 20 over drie voor de tweede termijn.

[1:21:56] Ik open deze vergadering weer.

[1:22:00] De staatssecretaris heeft volgens mij de tijd gehad om de vragen te beantwoorden.

[1:22:06] Ik zou graag het woord aan de staatssecretaris willen geven en dan ook willen verzoeken, maar dat doet de staatesecretaris bijna elke commissiedebat, om dan ook te werken middels een structuur van blokjes dat u even aangeeft.

[1:22:17] Ja, kijk, u heeft het al.

[1:22:20] Dat komt helemaal in orde.

[1:22:21] Dan geef ik bij deze het woorden aan de

[1:22:25] Voorzitter, dank u wel.

[1:22:27] Ik heb drie blokjes.

[1:22:28] De ZE-zones natuurlijk, de fiscale regelingen en betaalbaarheid.

[1:22:33] Daar kom ik ook terug op de regeling.

[1:22:36] Red 3, daar ben ik ooit als staatssecretaris mee begonnen.

[1:22:40] Dus dat is echt een belangrijke regeling in de Eerste Kamer.

[1:22:45] Dus het was een bijzonder moment om het daarover te moeten hebben.

[1:22:49] En dan heb ik nog het blokje overig.

[1:22:53] waar onder andere de laadinfrastructuur in zit en deelmobiliteit, et cetera.

[1:23:01] Ik wil er heel kort aftrappen en dan ga ik zo succesief op alle vragen in.

[1:23:12] Wat ik eigenlijk vooral wilde benadrukken vooraf, dat is, ik probeer natuurlijk bij alle maatregelen die het kabinet neemt, maar waar ik ook het voortouw in neem om een evenwicht te vinden tussen een sterk en weerbare economie.

[1:23:28] In een gezonde leefomgeving.

[1:23:30] Want je wilt eigenlijk elke keer toch weer die balans zoeken.

[1:23:34] Sommigen vinden dat een lastig woord, maar ik vind eigenlijk...

[1:23:37] Ik bedoel, voor mij past die.

[1:23:39] Omdat je altijd aan het wegen bent, wat is het belangrijkste?

[1:23:43] Hoe kun je zorgen dat iedereen in een nieuw systeem mee kan?

[1:23:46] Dat geldt ook voor ondernemers, maar dat geldt auch voor particulieren.

[1:23:50] En aan de andere kant, hoe kun je dan zorgen... dat je ook qua gezondheid, want daar gaat het toch ook vaak om, dat je vooruitkomt?

[1:23:57] Nou, als er één ding duidelijk is geworden, dan is het dat die afhankelijkheid van fossiel... ...nou, ik hoor volgens mij ook niemand zeggen dat dat geen probleem is.

[1:24:08] Dat moeten we natuurlijk wel aanpakken, want we hebben natuurlijk de afgelopen periode ook gezien... ...als die afgankelijkheid groot is, kijk naar wat er op het wereldtoneel gaande is...

[1:24:18] dan betekent het dat je jezelf een keer in de voet schiet.

[1:24:21] Dus je moet ergens een keer een beweging inzetten om dat voor elkaar te krijgen.

[1:24:26] En dan is er eigenlijk ook best wel heel veel in gang gezet wat ook aan het werk is.

[1:24:32] Daarbij wil ik ook benadrukken, dat is ook een deel van mijn portefeuille... deze maatregelen zijn natuurlijk ook erg van belang voor gezondheid.

[1:24:39] Want op het moment dat je weet te elektrificeren...

[1:24:42] dan doe je ook gewoon iets voor gezonde lucht.

[1:24:45] Dat kun je gewoon in metingen zien, dat kun je zien in waar zijn mensen het gezondst.

[1:24:50] Dus er is ook echt reden voor om dit aan te pakken, maar nogmaals in balans, want je wilt wel dat economisch gezien je ook vooruit komt.

[1:24:58] Dus hoe kun je daar dan gebruik van maken?

[1:25:01] Het werd al aangehaald door de heer De Hoop, voorzitter, dat als je kijkt naar mobiliteit, dan is het hele mobiele systeem echt zou in staat moeten zijn om veel te doen aan het elektrificeren en betekent ook dat zij een belangrijke bijdrage leveren.

[1:25:20] Ook aan de doelstellingen om uiteindelijk ook met z'n allen gezonder te zijn.

[1:25:24] En we lopen ook 70% kans om in 2030 het doel te halen.

[1:25:30] Dus er zijn heel veel doelen die lastiger te halden zijn, maar hier zijn we eigenlijk al heel erg op streek.

[1:25:35] Dus het is niet zo dat je nou nog gigantisch veel moet doen, maar je moet wel doorgaan met wat in gang is gezet.

[1:25:42] Als je kijkt wat dan de twee belangrijkste pijlers zijn, dan is dat natuurlijk de elektrificatie en dat zijn de biobrandstoffen.

[1:25:50] Dat zijn toch denk ik de twee drijvers waarop je dat hele beleid vooruit wil krijgen.

[1:25:56] Wat van belang is, dat is als je een beetje alle maatregelen beziet en kijkt, wat geeft nu de meeste effecten?

[1:26:04] Ik kom er straks op terug, maar ik wil ze toch even zo langslopen.

[1:26:08] Dan zijn dat die zero-emissiezones.

[1:26:11] Ik heb niet toevallig gewijs, maar toch afgelopen week met alle vervoerders gesproken van klein tot groot.

[1:26:21] En met de bestuurders.

[1:26:22] En dan zie je, ik kom er zo nog op terug, maar dan zie ik wel dat alle partijen benadrukken...

[1:26:27] ...zorg dat het doorgaat, zorg dat... ...het voorspelbaar is.

[1:26:31] Het ergste wat ons kan overkomen is dat die... ...voorspelbarheid eruit gaat en dat is van klein tot groot.

[1:26:36] Die komen zo meteen nog op terug.

[1:26:38] Maar het was wel in ieder geval een belangrijke... ...boodschap... ...omdat ze ook zeiden van... ...ja, wij zouden het liefst hebben, staatssecretaris... ...zeiden ze, dat elke gemeente... ...precies hetzelfde zou doen.

[1:26:49] En dat is nou eigenlijk... ...weer niet helemaal de bedoeling.

[1:26:51] Want je moet als gemeente, dat is tenslotte het lokaal gezag... ...die moet een afweging kunnen maken...

[1:26:57] Maar dat was eigenlijk wel een oproep vanuit die groep.

[1:27:02] En alle gemeenten zaten daar ongeveer wel hetzelfde in.

[1:27:06] Maar je ziet dat sommige gemeentes, ook met nieuwe colleges, dat ze wel accenten verleggen.

[1:27:12] En wat zeggen die vervoersbedrijven?

[1:27:17] Die zeggen maar...

[1:27:18] Help ons met het vergroten van die voorspelbaarheid.

[1:27:21] Dus als u ziet dat gemeenten toch uiteindelijk koers verleggen waar wij misschien weer last van hebben, want we doen investeringen, dat moet een keertje terugkomen.

[1:27:30] Zou u dan ook daarmee in gesprek willen gaan?

[1:27:32] En dat heb ik uiteraard toegezegd.

[1:27:36] Dan is het tweede belangrijke pijler, dat is door sommigen van u ook genoemd, het hele fiscale klimaat.

[1:27:44] Daarbij wil ik wel zeggen, ik ga er zo meteen ook een paar vragen over beantwoorden.

[1:27:48] Belangrijk is wel dat de staatssecretaris van Financiën samen met mij eind dit jaar...

[1:27:54] met een nota komt over fiscale maatregelen.

[1:27:58] Die green time regeling zit er natuurlijk in, maar er wordt ook nagedacht... en ik begrijp dat probleem heel goed.

[1:28:04] Hoe zorg je er nu voor dat elektrische auto's ook in dat fiscalen systeem hun plek krijgen?

[1:28:10] Dat ben ik samen met hem ook aan het bekijken.

[1:28:13] En nogmaals, dat komt eind dit jaar.

[1:28:17] Wat wel, dat zeg ik alvast maar vooraf, ook met die green time-regeling...

[1:28:21] Niet om alvast de eerste vragen te ontlokken, maar ik zeg het alvals maar, maar dat de Belastingdienst, ja die kan niet onbeperkt natuurlijk allerlei wijzigingen doorvoeren.

[1:28:32] En dat geldt ook voor die Green Timer regeling.

[1:28:34] Dus ik ga er zeker ook met de staatssecretaris nog over hebben, was een vraag van de heer Vormleijen, maar volgens mij ook de heersstoffen en anderen.

[1:28:40] Maar het is wel zo dat wij samen uiteraard ons moeten beperken... tot wat een belastingdienst uiteindelijk aankan.

[1:28:49] Maar het zal zeker daar ook onderdeel van zijn.

[1:28:52] Dus het is het fiscale systeem, het is de zero-emissie.

[1:28:56] Dan is het uiteraald ook, want mevrouw Swinkels begon erover... maar ik denk dat iedereen het in zijn betoog had.

[1:29:03] Het is volgens mij superbelangrijk dat we niet alleen... als je een goed gevulde portemonnee hebt mee kunnen doen...

[1:29:09] Maar ook als je een lager inkomen hebt of je zit in die middencategorie, dat je uiteindelijk niet denkt, ja waar blijf ik dan?

[1:29:17] Dus ik vind die regeling die we binnenkort hopelijk het daglicht laten zien.

[1:29:22] Ik zal zo meteen ook de techniek ingaan.

[1:29:26] Mevrouw de staatssecretaris, u heeft de eerste interruptie van de heer Van Laaien.

[1:29:29] Goed zo.

[1:29:31] Ik wil ook best even wachten tot de staatessecretarisch haar blokje op heeft.

[1:29:34] Ik geef hem alvast aan, maar ik kan...

[1:29:38] Nou, wat hoffelijk.

[1:29:39] Dan gaan we eerst het blokje afmaken.

[1:29:41] Dank, dank.

[1:29:44] De derde pijler is uiteraard hoe zorgen we ervoor dat ook mensen met een laag inkomen mee kunnen doen.

[1:29:49] Daar ga ik straks op terugkomen.

[1:29:51] En dan tot slot is alles natuurlijk rondom de laadinfrastructuur.

[1:29:56] En alle belangrijke, daarbij zou ik u als voorzitter willen aanhalen.

[1:30:01] Het klopt inderdaad wat de kampioen laadinfrastructuur zijn.

[1:30:06] 210.000 laadpalen, 6600 snelladers.

[1:30:10] Alles wat wij hier aan het uit...

[1:30:00] u als voorzitter willen aanhalen.

[1:30:01] Het klopt inderdaad wat de kampioen laadinfrastructuur zijn.

[1:30:06] 210.000 laadpalen, 6600 snelladers.

[1:30:10] Alles wat wij hier aan het uitgedokterd hebben... dat wordt ook in Europa gezien en dat wordt gebruikt.

[1:30:17] Dus ik denk dat dat echt ook wel een compliment is... voor alles wat er de afgelopen periode is gebeurd.

[1:30:22] Ik kom op de vraag natuurlijk op terug.

[1:30:24] Maar wat ik van belang vind, dat is...

[1:30:26] Dus uiteraard is er een probleem met de netcongressie.

[1:30:30] En tegelijkertijd, als je ziet wat je met bidirectioneel, wat je moet batterijen, dus alle nieuwe technieken kunt doen, dan geeft dat ook wel weer hoop om uiteindelijk weer een heel stuk verder te komen.

[1:30:44] Dat wilde ik graag vooraf zeggen en dan duik ik zo meteen de blokjes in.

[1:30:51] Dan de heer van Leijen met een interruptie.

[1:30:53] Ja, over toch die green timer regeling.

[1:30:56] En ik begrijp dat het lastig kan zijn voor de Belastingdienst.

[1:31:00] Ik begrijg de uitvoeringscapaciteit er is.

[1:31:02] Maar wat is er nou voor nodig om dat te versnellen?

[1:31:04] Ik denk toch echt bij mezelf dat dat moet toch wel iets sneller kunnen.

[1:31:07] Dat zou MKB'ers zo erg kunnen helpen.

[1:31:09] Je krijgt daar de tweedehandsmarkt mee op de orde.

[1:31:12] Wat is er voor nodig?

[1:31:14] De staatssecretaris.

[1:31:16] Het enige wat ik de heer Van Lij zou kunnen toezeggen is dat ik dat uiteraard ook op mijn lijst heb staan.

[1:31:23] Dus als ik samen met de staatssecretaris van Financiën met deze notitie komt, dan kunt u ervan op aan dat dit inderdaad onderdeel is.

[1:31:33] En ik denk dat het in ons allerbelang is.

[1:31:35] Als we iets kunnen versnellen, moeten we het zeker doen.

[1:31:38] Ik geef het als winstwaarschuwing mee.

[1:31:40] We weten het allemaal, de Belastingdienst kan niet onbeperkt wijzigingen aan.

[1:31:44] Dus we zullen het ook moeten doen met die capaciteit.

[1:31:47] Maar als zich een mogelijkheid voordoet of er is een soort bypass mogelijk, dan zal ik het niet laten.

[1:31:54] Dan hoop ik dat de toezegging de heer Van Leijen enige comfort kan geven.

[1:31:58] En dan gaan we richting de staatssecretaris voor dat blokje.

[1:32:05] De zero-emissie.

[1:32:09] Voorzitter, de eerste vraag van de heer Bikkers was... kunt u nu in november een schets geven van hoe het erbij staat?

[1:32:19] Want mevrouw Swinkel zei het ook... natuurlijk zou het kunnen zijn dat het een heel rooskleurig beeld is... maar wat zit daarachter?

[1:32:28] En ik denk zelf op basis van het overleg wat ik net heb gehad met echt complete zalen vol vervoerders, maar daarna ook met de bestuurders, dat die op dit moment eigenlijk niet echt allerlei problemen treffen waar ze uiteindelijk niet meer uit de voeten kunnen.

[1:32:47] Dat geldt natuurlijk overigens voor de euro 5.

[1:32:53] We zijn nog bezig met de euro 6 en met de invoering daarvan.

[1:32:59] Wat ik u wel zou kunnen toezeggen is dat we sturen elke keer die voortgangsoverzichten.

[1:33:04] Daar was ook vanuit de Kamer op omgevraagd.

[1:33:07] dat we elke keer als we met dat overzicht komen, dat we met name het eeuwpunt, hoe wordt het uitgevoerd, klopt het nu dat mensen ermee uit de voeten kunnen, klapt het nu, dat ook gemeenten en de vervoerders zelf op dit moment in ieder geval niet zeggen, we hebben extra maatregelen nodig, dat dat elke keert getoetst wordt.

[1:33:29] Dus ik wil graag toezeggen dat ik dat in die monitor nog een keer meeneem.

[1:33:34] En wat ik verder zou willen zeggen, daar is het namelijk ook om gevraagd... ...het is natuurlijk belangrijk om te beseffen dat er ook ontheffingen mogelijk zijn.

[1:33:46] Dat ligt natuurlijk ook bij het lokaal gezag.

[1:33:50] Maar die ontheeffingen, bijvoorbeeld als er sprake zou zijn van netcongestie... ...dan gaan we natuurlijk niet zeggen, ja, het moet en het zal... ...want ik bedoel, dat is echt een serieuze reden...

[1:33:59] Om uiteindelijk te zeggen, wat kan dan wel?

[1:34:05] En zo zijn er meer ontheffingen mogelijk die van belang zijn voor de verschillende gebruikers en voor de ondernemers.

[1:34:19] En ook wel particulieren natuurlijk die in die stad zelf moeten zijn.

[1:34:24] Maar ik zeg graag toe dat dat in die monitor, dat we daar echt heel specifiek aandacht aan besteden en dat ik dat ook doe in de bestuurlijke overleggen die ik steeds heb.

[1:34:33] Want we hebben ook afgesproken dat we echt dit herhalen omdat het voor iedereen een superbelangrijk onderwerp is.

[1:34:42] Dan, voorzitter, was een vraag van de heer Prikaerts.

[1:34:49] Waarop is eigenlijk de conclusie gebaseerd dat het zo soepel verloopt?

[1:34:54] En hij heeft ook een vraag gesteld over hoe zit het nou met die bedragen?

[1:34:59] Want u zegt dat wel, maar waar komt dat geld dan eigenlijk terecht?

[1:35:03] Komt dat in de staatskas?

[1:35:04] Het antwoord was inderdaad nee, daar kom ik nu even op terug.

[1:35:08] Kijk, als ik kijk naar de knelpunten en dan wat een knelpunt had kunnen zijn, dat is dat je ziet dat het hele verkeer en vervoer niet doorloopt.

[1:35:19] Maar 96,81 procent, eigenlijk best wel specifiek, 99,98 procent van de bestel- en de vrachtautopassages in die zero-emissie die voldoen aan de eisen...

[1:35:30] En dat is inderdaad inclusief ontheffingen.

[1:35:33] En dat stuk van belang, want als die onthefvingen wegvallen... dan heb je natuurlijk een ander verhaal.

[1:35:38] Maar ik vind wel dat je ook dat lokaal gezag... dat je die de mogelijkheid moet geven om dat ook te doen.

[1:35:46] En vervolgens is er ook een centraal loket voor ontheeffingen.

[1:35:50] Dus als jij als ondernemer denkt, ik kom in de knel...

[1:35:53] dan is er in ieder geval ook een centraal loket waar je terecht kunt en dat wordt echt goed gebruikt.

[1:35:59] Dus ik wil u graag toezeggen dat ik ook in die monitor nog eens even wat preciezer ook naga welke mensen bij dat loket komen en om wat voor een ontheffing het gaat, omdat je dan toch met z'n allen iets meer gevoel krijgt bij wat het wel is en wat het niet is.

[1:36:15] En het is gratis, dus eigenlijk kun je met al je vragen bij dat loket terecht.

[1:36:22] Maar ik zeg u toe dat ik nog eens even na zal gaan hoe dat dan gaat, welke vragen het zijn en of die knelpunten waar men mee komt, of dat op te lossen is.

[1:36:32] Dan de vraag, voorzitter, van de heer Prikkaerts.

[1:36:37] Hoe zit dat met gewoon hoeveel levert dat op?

[1:36:41] Dit is eigenlijk toch wel de standaard kosten-batenanalyse die we gemaakt hebben naar de maatschappelijke kosten en de baten van zo'n zero-emissiezone.

[1:36:52] Dat is ook niet over één nacht ijs.

[1:36:54] En dan zie je dat gezondheidskosten, ja die drukken we ook in een bedrag uit.

[1:36:59] Dus als die luchtkwaliteit toeneemt, dan zie you gewoon dat dat een aantal maatschappelijke kosten vermindert.

[1:37:07] En op die manier maak je een MKBA en op die meneer kom je ook tot een oordeel over wat deze maatregelen zou moeten betekenen.

[1:37:13] Wat we natuurlijk in die monitor doen, dat is natuurlijk wel...

[1:37:16] bijhouden of dat inderdaad zich ook op die manier voordoet.

[1:37:21] Maar er zijn natuurlijk best wel technische berekeningen aan de grondslag en als ik goed ben geïnformeerd heeft mijn voorganger deze ook aan uw Kamer gestuurd.

[1:37:31] Maar dat moet ik even nagaan.

[1:37:34] Dus als daar belangstelling voor is, dan kan ik rustig nog die MKBA en de onderbouwing daarvan naar uw kamer sturen.

[1:37:46] Dan was er nog een vraag van de heer Bikkers.

[1:37:50] Moet je nu ondernemers echt verplichten tot elektrificatie?

[1:37:55] En daarmee zou ik nog een keer even willen herhalen wat ik net gezegd heb.

[1:38:00] Nee, je verplicht het niet, maar je probeert het wel natuurlijk heel erg te ondersteunen.

[1:38:04] En nogmaals, als er een ontheffing nodig is, dan is daar ook een infrastructuur voor ingericht om ervoor te zorgen dat...

[1:38:12] je bij dat loket terecht kunt en dat je ook kunt aangeven waarom je een ontheffing nodig hebt.

[1:38:17] Soms is het overigens, heb ik begrepen, omdat je bijvoorbeeld, weet ik veel, ergens vijf keer in de stap moet zijn of je bent loodgieter en je moet er maar één keer zijn.

[1:38:25] Dat zijn allemaal redenen om die ontheeffing te kunnen krijgen.

[1:38:28] Dus er wordt best ook wel praktisch meegedacht.

[1:38:32] Dan was een vraag van de heer Prikkaerts.

[1:38:38] Ga je die ontheffingen centraal regelen?

[1:38:41] Of is het niet centraalgeregeld?

[1:38:42] Ja, daar is dat loket voor.

[1:38:45] En daar heb ik een toezegging op gedaan.

[1:38:49] Een korte interruptie van deheer Prikaert.

[1:38:53] Ja, voorzitter, dank.

[1:38:54] Ja, even op basis van die centrale, om dat centraal te regelen.

[1:38:57] Geldt dat voor alle gemeenten in Nederland?

[1:38:59] Kan een ondernemer voor elke gemeente via dat centrale loket die ontheffing aanvragen?

[1:39:05] Voor elkegemeente in Nederland.

[1:39:12] Misschien kunt u de microfoon aandoen.

[1:39:15] Ik was al zo blij dat ik hem uit had, want meestal liet ik hem aanstaan.

[1:39:17] Ja, ik bedoel, dat weet u nog.

[1:39:23] Dus elke ondernemer die naar een gemeente moet waar een zero-emissie is... die kan bij dat loket terecht om daar te bespreken, dit wil ik, et cetera.

[1:39:32] En dat werkt ook goed.

[1:39:35] Het is natuurlijk wel zo dat elke gemeente... want dat merk je ook aan de gemeenten die ik aan tafel heb gehad... dat die natuurlijk uiteindelijk zelf bepalen...

[1:39:41] Wat ze doen.

[1:39:43] Alleen interessant is wel dat van alle gemeenten, ik denk dat ik er misschien wel 20, 25 aan tafel had.

[1:39:50] Dat die eigenlijk allemaal toch wel zeggen wij gaan gewoon de stappen zetten die we ook hebben afgesproken met elkaar.

[1:39:58] En er zijn een paar uitzonderingen, maar de meesten doen het wel.

[1:40:01] En dat werd ook zeer gewaardeerd door alle vervoerders.

[1:40:07] Een interruptie van de heer De Hoop.

[1:40:10] Ja, voorzitter, toch nog even over die zero-emissiezones.

[1:40:15] Een beetje terug in de tijd.

[1:40:16] Het was natuurlijk staatssecretaris Chris Jansen van, ik geloof, de PVV, die het besluit heeft genomen om dit door te zetten.

[1:40:23] En het was natuurlijk ook het kabinet schoof wat de subsidieregeling, subsidie elektrische bedrijfsauto's, wat...

[1:40:30] ondernemers die in de problemen kwamen, daar was een subsidie voor, heeft ook het kabinet schoof waar de PVV en de VVD in zaten afgeschaft.

[1:40:39] Waardoor je ook niet meer die 5000 euro kunt krijgen.

[1:40:42] Dat is natuurlijk zonde als je juist die ondernemens wilt helpen.

[1:40:45] Ik ben wel benieuwd wat voor fiscale regelingen er nu nog wel zijn voor die onderneemers die echt in de... problemen komen, die je dan nog gericht zou kunnen helpen bijvoorbeeld.

[1:40:55] De staatssecretaris.

[1:40:58] Kijk, wat ik net zei, we zijn natuurlijk bezig om in die fiscale notitie echt dat overzicht te bieden.

[1:41:08] En we zullen ook zeker kijken naar wat er geweest is.

[1:41:11] Tegelijkertijd wil je eigenlijk wel een nieuwe stap zetten.

[1:41:14] En dat is eigenlijk precies wat ik met de staatsrecretaris van Financiën doe.

[1:41:19] En de ondersteuning die er nu is...

[1:41:21] Ik denk dat dat vooral heel erg van belang is.

[1:41:25] Dat als je naar de regelingen kijkt die we hebben, dat daar natuurlijk echt ook nog ondersteuning voor ondernemers bij zit.

[1:41:32] En met die nieuwe fiscale notitie willen we natuurlijk nog eens even een stap verder gaan.

[1:41:37] Want dan wil je ook weten wat landt dan in het belastingssysteem en wat moet je echt beslist niet doen.

[1:41:44] Dat zijn eigenlijk de twee paden die ik nog bewandel.

[1:41:52] Dan was er een vraag van de heer Prikaerts over de emissieloze bussen.

[1:41:57] Dat zijn we natuurlijk nu aan het voorbereiden.

[1:42:02] Daarvan, misschien zal het voor de ene geruststelling zijn en voor de ander niet... maar er zijn inmiddels vier gemeenten die overwegen om dat te doen.

[1:42:10] Dus het is niet zo dat dat gelijk al in het groot wordt uitgerold.

[1:42:15] Het is wel zo dat wij natuurlijk aan het voorbereiden zijn.

[1:42:18] En je merkt bij de openbaar vervoerbedrijven dat er echt wel veel belangstelling is...

[1:42:23] Omdat ze dat tegelijkertijd ook willen combineren met innovatie binnen het openbaar vervoer.

[1:42:27] Bijvoorbeeld, er is zometeen echt een gebrek aan bestuurders van die bussen.

[1:42:34] Dus zij willen ook kijken of je als je dan toch moet nadenken over welke soort bus wil je aanschaffen.

[1:42:39] Of je dan gelijk ook kunt zeggen dat autonoom vervoeren kan ik dat koppelen met een elektrische bus.

[1:42:45] Het is me opgevallen dat daar in ieder geval echt wel een issue is waar ze naartoe werken.

[1:42:51] Het openbaar vervoer moet ook in 2030 check.

[1:42:58] 29.

[1:42:58] Moet in ieder geval dan echt ook wel emissieloos rijden.

[1:43:03] Desalniettemin, we zijn dat aan het voorbereiden en dat komt ook in de volgende monitor weer terug.

[1:43:11] Interruptie.

[1:43:12] Dank voorzitter.

[1:43:13] Ja, maar het ging mij niet zozeer...

[1:43:16] Het ging mij meer om de netcongestie.

[1:43:19] En het probleem dat we straks...

[1:43:21] Het wordt vanuit de overheid nu gestimuleerd.

[1:43:24] De staatssecretaris geeft het zelf al aan.

[1:43:26] Vanaf 2029 moet het eigenlijk toch wel realiteit worden.

[1:43:29] En dan is de netcongressie nog niet opgelost.

[1:43:32] Dan is de vraag, hoe ga je die bus allemaal opladen?

[1:43:35] Er zijn natuurlijk al provincies waar er überhaupt geen nieuwe laadpunten meer bij komen.

[1:43:39] Dat er gewoon onvoldoende elektriciteit aanwezig is.

[1:43:43] Dus dat was meer mijn vraag.

[1:43:44] Dat was meer m'n inbreng.

[1:43:46] De staatssecretaris.

[1:43:48] Excuse, dan had ik u verkeerd begrepen.

[1:43:50] Bij de laadinfrastructuur zijn we natuurlijk op dit moment, daar komen we straks ook op terug, maar zijn we echt in het groot bezig om aan de ene kant koploper te blijven, maar aan de andere kant ook te kijken hoe we met nieuwe technieken ervoor kunnen zorgen, bijvoorbeeld binnen het openbaar vervoer, hoe je uiteindelijk ervoor kunt zorgen dat als je emissieloos wil rijden, dat er ook echt dan voldoende laadtechniek tegenover staat.

[1:44:15] En dat is op dit moment natuurlijk nog niet voldoende, maar tegelijkertijd...

[1:44:22] Maar nogmaals, ik wil er straks nog even wat preciezer op terugkomen.

[1:44:25] Als je ziet wat er allemaal aan nieuwe technieken op dit momento ingezet wordt, dan ben ik ook weer niet zo somber daarover.

[1:44:32] Maar ik kom er strak nog even op terug, als dat mag.

[1:44:45] Dan was er een vraag van de heer Stoffer over de zero-emissiezone, autobus en de regeldruk.

[1:44:53] Wat van belang is, dat is dat als je deze voertuigcategorieën toevoegt...

[1:45:01] Dat is dat het echt serieus iets doet om de luchtkwaliteit in steden te verbeteren.

[1:45:07] Dat het ook iets doet met wat ik net zei, autonoom vervoer, het aanschaffen van de nieuwe bussen.

[1:45:12] Dus je ziet met name bij de OV-bedrijven dat er echt enorm hard gewerkt wordt om het voor elkaar te krijgen.

[1:45:20] En ook hier geldt, er is een vangnet aan ontheffingen.

[1:45:23] En dat blijft ook zo.

[1:45:25] Dus de maatregel die we nu aan het voorbereiden zijn...

[1:45:28] Daar zit die ontheffing ook weer in.

[1:45:30] Dus we gaan ook heel precies met de vervoerders bekijken wat kan wel, wat kan niet en aan wat voor onthefvingen moet je dan denken.

[1:45:40] Dit was het blokje zero-emissie.

[1:45:45] Dan gaan we nu naar het blikje fiscale regeling en betaalbaarheid.

[1:45:51] Ik zie mevrouw Swinkel die heeft een vraag.

[1:45:55] Ja, klopt.

[1:45:56] Ik dacht ik wacht even het einde van het blokje af.

[1:45:59] Maar dan begrijp ik dus goed als antwoord op mijn vraag.

[1:46:00] Ik stel het over al die ontheffingen die er nu zijn.

[1:46:03] Dat eigenlijk de staatssecretaris aangeeft.

[1:46:06] Ik voorzie geen problemen.

[1:46:08] Ik zag haar dat net horen zeggen.

[1:46:10] Dat is eigenlijk een beetje de algehele conclusie dan op dat punt.

[1:46:13] En we gaan het gewoon weer terugzien in een voortgangsoverzicht.

[1:46:18] Maar geen reden tot zorg.

[1:46:20] Nou, daar wil de staatssecretaris vast even op reageren.

[1:46:24] Ik zal het u niet aandoen, maar ik had gevraagd om een overzicht van alle vrijstellingen.

[1:46:29] Dat staat hier op, die kan ik rustig toesturen.

[1:46:32] Dan ziet u per categorie wat voor vrijstelingen het zijn.

[1:46:37] En dat gaat van de carrosseriecodes tot en met de oldtimers, tot en mit de dagontheffingen, particulier gebruik, aanpassing voor handicap, lange levertijd, nog niet verkrijgbaar.

[1:46:48] Dus ik wil het heel graag toestuuren, want volgens mij is het echt inzichtelijk om dan een beeld te hebben.

[1:46:52] Daarom heb ik op dit moment nog geen signalen dat er sprake is van problemen.

[1:47:01] Dan hebben wij nu vastgesteld dat de staatssecretaris een brief en overzicht gaat toesturen naar de commissie.

[1:47:11] Omtrent dit punt.

[1:47:12] Is dat afdoende voor mevrouw Swinkels?

[1:47:15] Ja, zeker voorzitter.

[1:47:16] Dat vind ik heel prettig.

[1:47:18] Ik wil het ook weer niet extra bureaucratie of extra overzicht laten zijn.

[1:47:23] Dus het mag wat mij betreft ook meegestuurd worden met een moment dat er misschien al aankomt.

[1:47:29] Wordt die suggestie meegenomen?

[1:47:31] Ik stuur het graag mee met de volgende voortgangsrapportage.

[1:47:33] Maar ik vond hem zelf in ieder geval ook heel inzichtelijk.

[1:47:38] Dan, voorzitter, kom ik bij de betaalbaarheid en bij de fiscale vragen.

[1:47:46] Dan begin ik bij betaalbarheid en dan zijn er vragen gesteld door mevrouw Swinkels, de heer Van Leijen, de Heer De Hoop over de inruilregeling.

[1:48:00] En volgens mij zijn er ook begrijpelijkerwijs veel zorgen of in ieder geval opmerkingen over, maar is die regeling nou, komt die zo meteen bij de lagere inkomens terecht?

[1:48:14] Kun je ook de middeninkomens bereiken en hoe werkt die nou in de praktijk?

[1:48:22] Nou, hoe die in de practijk werkt is eigenlijk als volgt.

[1:48:26] Ik heb dat voor mezelf uitgeschreven.

[1:48:31] Wat eigenlijk de bedoeling is, dat is je moet uiteindelijk via het BSM, dus je vraagt hem aan...

[1:48:43] Je moet je BSM-nummer geven en dat betekent dat de Belastingdienst gaat bekijken hoe zit dat met het inkomen, krijgt iemand bijstand en zo verder.

[1:48:55] Op het moment dat je bijstand ontvangt, betekend het ook dat er wel degelijk informatie is over het huishouden.

[1:49:02] En dat maakt dat ook uiteindelijk de RVO heeft gezegd, ja zo is die uitvoerbaar voor ons.

[1:49:09] En er zit uiteraard altijd iets van fraude en een gevoel van, komt het echt wel bij de goede terecht?

[1:49:16] Maar dit was eigenlijk wel een hele belangrijke oplossing die de R VO heeft gevonden.

[1:49:21] Interessant is ook dat, want we moesten natuurlijk naar Europa, naar Brussel.

[1:49:25] Want als je uit het Social Climate Fonds een bijdrage wil halen... dan moet ook Europa zeggen dat ze het een goede regeling vinden.

[1:49:32] En juist het feit dat we naar de Belastingdienst gaan... was voor Europa de gamechanger om te zeggen... oké, maar dan vinden wij het ook een goeie regeling.

[1:49:41] En eigenlijk vonden ze het wel een vondst.

[1:49:43] En mogelijkerwijs dat ze dit ook als suggestie aan andere landen meegeven.

[1:49:46] Dus daardoor voelde ik mezelf eigenlijk ook wel weer wat zekerder hierover.

[1:49:50] En dat betekent dat we voor die 54 miljoen die we er zelf in leggen, dat je ongeveer 10.000 mensen kunt bedienen.

[1:49:57] En als we inderdaad die bijdrage uit het Social Climate Fonds krijgen dan telt het op tot ongeveer 200 miljoenen en dan zou je 40.000 kunnen bereiken.

[1:50:07] En dus de vragen die ik hier over gekregen heb van komt hij dan echt ook bij die lage inkomens terecht?

[1:50:16] Ja, op deze manier hoop je, uiteindelijk moet de praktijk het uitwijzen, maar dat je wel degelijk bij mensen met een laag inkomen terechtkomt.

[1:50:24] Of de lagere middeninkomens, noemen we dat.

[1:50:30] En nogmaals, we gaan natuurlijk monitoren.

[1:50:33] We gaan ook kijken hoe die regeling wordt uitgevoerd.

[1:50:35] Maar zo proberen we wel aan alle kanten ervoor te zorgen dat de RVO hem goed kan uitvoeren.

[1:50:44] Andere vraag, voorzitter, was die renteloze lening.

[1:50:47] Zou dat nog uitgezocht kunnen worden?

[1:50:51] Dat gaan we wel doen, maar die mogelijkheid zijn we nog aan het onderzoeken.

[1:50:56] Want dat is niet per se een hele makkelijke, maar we zijn het wel aan het aan het

[1:51:10] Een vraag van de heer De Hoop.

[1:51:12] Ja voorzitter, ik heb toch nog een vraag over die toetsing van het RVO dat het op huishoudinkomen

[1:51:18] Is het toch niet mogelijk om breder naar bijvoorbeeld fiscaal partnerschap te kijken, waardoor je wel mogelijk toch voorkomt dat iemand met een heel hoog inkomen inwoont met een ander met wat een lager inkomen die echt aangestraak kan maken op die subsidie?

[1:51:44] Mijn angst is, en ik denk dat de staatssecretaris dat wel herkent, dat mensen als wij die de weg naar de overheid weten te vinden, toch als eerste aanspraak kunnen maken op die subsidie.

[1:51:52] En als het dan toch bij die 54 miljoen zou blijven, wat een mooie eerste stap is, maar nog niet heel veel, dat het dan ook die categorie mensen zal zijn die als eerste aan de beurt komt.

[1:52:01] Dus nou ja, zijn er toch niet extra mogelijkheden om daar nog een voorbehoud op te maken?

[1:52:06] De staatssecretaris.

[1:52:08] Misschien, voorzitter, kan ik de heer De Hoop en anderen wel toch iets geruster stellen, laat ik het zo zeggen.

[1:52:15] Kijk, je komt in Nederland natuurlijk echt alleen maar in aanmerking voor een bijstandsuitkering als het gezinsinkomen en het vermogen onder bepaalde grenzen liggen.

[1:52:24] Dus dat grenst af.

[1:52:26] En daarom wordt in deze regeling natuurlijk gewerkt met die minimuminkomensgrens.

[1:52:31] Een alleenstaande onbijstandsniveau, daar kan je nog wel in aanwerking komen, maar tegelijkertijd juist omdat je

[1:52:38] via de BSN gecheckt wordt door de Belastingdienst en die gegevens gaan door naar het RVO, heb je eigenlijk langzamerhand wel een systeem waardoor je toch uiteindelijk ook zou moeten zeggen, ja dit is wel de categorie die je wil bedienen.

[1:52:51] Is het dan altijd uitgesloten?

[1:52:53] Nou ja, weet u, we zitten volgens mij allemaal lang in het vak.

[1:52:57] Ja, je kan nooit uitsluiten dat er iets gebeurt wat je eigenlijk niet de bedoeling had.

[1:53:02] Maar op die manier proberen we wel hem zo goed mogelijk uit te sluiten.

[1:53:07] En dus ik denk dat het verstandig is dat we...

[1:53:12] ...en nu opstarten, juist ook omdat in Europa is gezegd... ...op deze manier zit hij eigenlijk best goed in elkaar.

[1:53:18] Wij vinden het ook wel echt... Nou ja, dat was eigenlijk voor hen de reden om te zeggen... ...we gaan hierin mee.

[1:53:26] En dus ook met een positief advies... ...om uiteindelijk ook geen 54 miljoenen volwassenen, maar in ieder geval...

[1:53:35] Maar naar ongeveer 200 miljoen te gaan, dat zijn toch wel belangrijke bedragen.

[1:53:40] Dus ik denk dat het goed is om niet naïef te zijn, want dat helpt nooit bij dit soort regelingen.

[1:53:48] En om tegelijkertijd wel te denken, als die op die manier toch bekeken is, ook door de RVO, en die zegt nu ook, ja, een klein beetje risico heb je.

[1:53:56] Maar tegelijkertijd, we kunnen hem uitvoeren.

[1:54:01] Denk ik dat het belangrijk is voor Nederland dat het op deze manier gebeurt.

[1:54:05] En waarom zeg ik Nederland?

[1:54:07] Omdat het best lastig was, dat durf ik ook wel te zeggen, om een uitvoeringsorganisatie...

[1:54:13] Bij het rijk te vinden die dit kan.

[1:54:15] Dus het zijn er ook niet zo heel veel die dit kunnen.

[1:54:19] En dus hebben we met de RVO best wel een heel stevig traject afgelegd.

[1:54:24] Om ervoor te zorgen dat het voor elkaar kwam.

[1:54:26] Want anders kon je ook niet uiteindelijk in Brussel uitkomen.

[1:54:32] Een interruptie van de heer De Hoop.

[1:54:33] Ja, voorzitter.

[1:54:34] Ik hoor de staatssecretaris.

[1:54:36] En laat ik vooropstellen, mijn partij is ook voorstander van deze regering.

[1:54:39] Ik zou dan wel graag willen zien, waarschijnlijk gaat de regeling op korte termijn in, dat hopen we volgens mij allemaal met elkaar, dat de staatssecretaris in ieder geval het eerste jaar ook inzichtelijk probeert te maken bij welke inkomensgroepen dit terechtkomt en dat dan ook rapporteert aan de Kamer, als ze dat toe zou willen zeggen, zodat we ook kunnen kijken hoe dat uitpakt en dat we dan bij de vervolgstap, als dit hopelijk structureler wordt, misschien nog een wat gerichtere stap kunnen zetten als het nodig is.

[1:55:03] En als het niet zo is, dan prijzen we ons volgens me allemaal gelukkig dat die regeling dan goed zou werken.

[1:55:11] Ik ga het vast wel leren met dat ding, maar het is niet mijn specialiteit.

[1:55:18] Nee, dat ga ik zeker doen.

[1:55:20] Want ik denk dat niemand erop zit te wachten dat uiteindelijk blijkt dat hij het geld niet bij de huishoudens komt waar je het eigenlijk wil hebben.

[1:55:28] Dus ja, we gaan er zeker op letten.

[1:55:30] We gaan ook zeker kijken hoe we dat uiterlijk voor elkaar kunnen krijgen.

[1:55:35] En dan komt hij ook in de monitor of in ieder geval de eerste evaluatie komt hij vast terug.

[1:55:43] Dan kom ik, voorzitter, bij de green time regeling.

[1:55:50] Nog een vraag van de heer Van Leijen en daarna mevrouw Swinkels.

[1:55:55] Dank u, voorzet.

[1:55:56] En misschien komt dit ook nog terug in het blokje overig.

[1:55:58] Dan heb ik een beetje te vroeg geschoten, maar ik vraag het toch even.

[1:56:01] Ik vind het een hele mooie regeling, die sociale lease constructie.

[1:56:04] En leuk ook dat dat social climate fund erbij zit.

[1:56:06] En naar ik begrijp kan je dus of een bedrag van 6.000 euro krijgen om een auto te kopen... of om een elektrische auto te leasen.

[1:56:14] Dan is toch mijn vraag, waarom doen we dan niet die derde optie erbij?

[1:56:16] Dat je dat bedrag ook beschikbaar kan krijgen voor deelmobiliteit.

[1:56:20] Dus dat je een bedrag van 6000 euro krijgt, dat je je auto inlevert, je krijgt een bedrang van 6000 Euro en als je wil kun je dan een auto via deel mobiliteit gebruiken op het moment dat je hem nodig hebt.

[1:56:29] Het zou wat mij betreft een hele mooie aanvulling zijn, juist voor mensen met een kleinere portemonnee die misschien niet altijd een auto kunnen kopen of geen private lease constructie aan kunnen gaan.

[1:56:39] Voorzitter, het eerlijke antwoord is dat we die renteloze lening aan het uitzoeken zijn.

[1:56:44] Ook om die voorfinancieringstrempel natuurlijk te verkleiden, want dat is natuurlijk waar u op wijst.

[1:56:49] Maar daar is binnen het budget wat we nu berekend hebben gewoon nog ook geen dekking voor.

[1:56:54] Dus ik zeg graag toe...

[1:56:55] Want we zijn het ook aan het onderzoeken dat we kijken, stel dat je een volgende stap zou willen zetten, past die dan erin?

[1:57:01] Maar wat mij betreft is het dus zeker niet onbespreekbaar.

[1:57:06] Maar is het belangrijk om die mee te nemen in de mogelijke verdere stappen?

[1:57:11] En dan moet ik dus ook de dekking vinden.

[1:57:16] Nog een vervolgvraag?

[1:57:19] Ja, de deking is natuurlijk niet per se extra.

[1:57:21] Je geeft gewoon een extra optie erbij.

[1:57:23] Dus je hebt de optie om te zeggen ik koop hem, je leaset hem of ik gebruik het budget voor deelmobiliteit.

[1:57:30] Waar je dus eigenlijk een deel mobiliteitsabonnement hebt van dat bedrag.

[1:57:34] Dat hoeft niet per se extra budget te vragen, anders zou ik het ook wat minder nadrukkelijk aan u vragen.

[1:57:40] Ik zou inderdaad wel heel graag weten wat de mogelijkheden daarvoor zijn en fijn dat het toegezegd is dat het in de volgende keer meegenomen wordt.

[1:57:50] Kijk, dus het is en dekking.

[1:57:54] Want je gaat natuurlijk van een bepaald construct uit.

[1:57:57] Dat hebben we natuurlijk ook bij Brussel neergelegd.

[1:57:59] Dit is weer een soort nieuwe lood aan de stam.

[1:58:02] Dus dat moet je ook in je uitvoering dan weer een plek zien te geven.

[1:58:05] Dus daarom wilde ik u graag toezeggen dat...

[1:58:08] Ik kom straks ook nog op de deelmobiliteit.

[1:58:10] Maar dat we binnen dat kader nog eens even kijken wat zou je dan extra kunnen doen...

[1:58:15] Op dit moment is het niet meer mogelijk, want die regeling moet op enig moment zo snel mogelijk van de kant af.

[1:58:21] Maar dan kunnen we deze ook meenemen.

[1:58:26] Dan heeft mevrouw Swinkels nog een interruptie.

[1:58:30] Ja, dat klopt voorzitter.

[1:58:31] Want volgens mij was dit een beetje het blokje rondom de inruilregeling.

[1:58:34] Ik zie geknik vanuit de staatssecretaris.

[1:58:36] Want ik had daar juist ook nog een vraag over gesteld ten aanzien van social leasing.

[1:58:40] Ik ben heel erg benieuwd welk aandeel van die regeling nou daadwerkelijk naar de lease variant gaat.

[1:58:45] Omdat ik echt ervan overtuigd ben dat die aanschaf van die elektrische auto nog best wel een drempel is.

[1:58:50] voor mensen ook met een middeninkomen, mensen met een lager inkomen.

[1:58:53] En we willen juist dat ook die groepen toegang krijgen... tot deze regeling en ervaring opdoen met elektrisch rijden.

[1:59:03] Dus ik zou toch graag willen weten...

[1:59:04] Ik heb de brief gelezen van afgelopen maandag... waarin de laatste stand van zaken stond, maar dat werd nog niet heel concreet.

[1:59:10] Dus of een toezegging, dat zou me ook heel erg helpen.

[1:59:13] Maar ik wil die uitwerking echt zien, want... En dan rond ik af, voorzitter.

[1:59:17] De vorige keer toen we er vlak voor de zomer naar vroegen...

[1:59:19] Toen begreep ik ook juist dat het ook wel afspraken vraagt met de markt.

[1:59:24] Hoe ga je dit goed doen met de diverse aanbieders?

[1:59:28] En we willen bijvoorbeeld prijsopdrijvende effecten met elkaar voorkomen natuurlijk.

[1:59:33] Dan wordt het nog steeds niet toegankelijker.

[1:59:34] Dus ja, ik wil dat echt wel... Die positie van die socialists en de uitwerking daarvan wil ik graag wat meer op zien.

[1:59:46] Voorzitter, ik vind die social lease overigens ook een hele interessante.

[1:59:50] Ik ben ook heel benieuwd als we straks de aanvrager zien, die populatie.

[1:59:54] Wat mensen dan precies willen aanvragen en hoe ze dat doen.

[1:59:56] Waar het ook terecht komt.

[1:59:58] Ik heb een aantal vervolgstappen dan te gaan.

[2:00:01] Dat is die renteloze lening is een belangrijke.

[2:00:05] En de social lease, is dat nou een onderdeel wat...

[2:00:00] volgstappen dan te gaan.

[2:00:01] Dat is die renteloze lening, dat is een belangrijke.

[2:00:05] En de social lease, is dat nou een onderdeel wat ook bruikbaar is voor deze categorie?

[2:00:13] Dus ik wil u graag toezeggen dat als ik bij de eerste keer dat we nog eens even kijken naar hoe werkt die nu en om welke categorieën gaat, dat ik dan ook speciaal op die social lease terug ga, want het zou zomaar iets kunnen zijn wat wel echt een goede aanvulling is.

[2:00:29] Ja, dan heb ik nogal één vervolgvraag.

[2:00:31] Want blij met deze toezegging.

[2:00:33] Maar dan wil ik natuurlijk voorkomen dat dat moment al heel ver in de tijd is als de regeling loopt.

[2:00:38] Ik wilde het juist aan de voorkant dit kader meegeven.

[2:00:42] Dus het is meer een kaderstellende rol die ik even op me neem dan een controlerende rol.

[2:00:48] Dus wanneer zou dat moment dan zijn dat ik er wat meer informatie over ontvang?

[2:00:53] Bij voorkeur namelijk voordat die open gaat.

[2:00:56] Ik kom er even in de tweede termijn op terug.

[2:00:59] Ik ga even aantekenen.

[2:01:12] Voorzitter, dan heb ik een aantal vragen in dit blokje over de green time regeling.

[2:01:21] Wat ik al gezegd heb en dat ga ik nog een keer bevestigen, dat is als ik nu kijk wat de Belastingdienst aankan.

[2:01:30] Dan kunnen ze dit niet eerder uitvoeren dan 2029.

[2:01:35] Maar ik heb al eerder gezegd en beloofd dat ik ook met de staatssecretaris van Financiën nog eens even zal kijken.

[2:01:41] Voordat wij uiteraard met die gezamenlijke nota komen.

[2:01:44] Nog eens even te zien wat kan wel, wat kan niet.

[2:01:46] Want dit kan best een belangrijke zijn.

[2:01:48] Dat snap ik heel goed.

[2:01:49] Alleen de Belastingdienst heeft natuurlijk zo zijn eigen mogelijkheden en capaciteiten.

[2:01:56] Dus daar moeten we even goed naar kijken.

[2:02:00] Dan was er een vraag van u zelf.

[2:02:14] Zijn er misschien fiscale regelingen dat auto's in Nederland blijven en niet naar het buitenland gaan?

[2:02:19] Dat was in die green time regeling en de overstapsubsidie wordt inderdaad ingezet op behoud van elektrische auto's in Nederland.

[2:02:29] Als ik sowieso met dat onderdeel binnen het belastingplan bezig ben, staat voor mij in ieder geval op mijn boodschappenlijst dat ik nog eens even bekijk en die mogelijkheden kan ik ook dan in het voorjaar verder verkennen.

[2:02:42] Wat we nog meer zouden kunnen doen om dit voor elkaar te krijgen, want het is natuurlijk wel een belangrijke.

[2:02:46] We hebben daar niet heel veel cijfers over, behalve dat je het wel door de tijd ziet fluctueren.

[2:02:55] Dus er is een jaar geweest dat we net iets meer exporteerden dan erin kwam en andersom.

[2:03:01] Dat blijft een beetje stabiel lijkt wel, maar ik ga er zeker op terugkomen.

[2:03:11] Voorzitter, dan was er een vraag van de heer Van Leijen of het dubbel belasten van deelauto's vanaf 27 en hoe dat nou zit.

[2:03:23] Het goede nieuws daarvan is dat we eind dit jaar samen met INW, EZK en Financiën in overeenstemming met de motie Oosterhuis ook aan het verkennen zijn...

[2:03:37] Hoe dat nou zit met die dubbele energiebelasting, hoe je dat kunt voorkomen.

[2:03:42] En dat heeft dan tegelijkertijd ook betrekking op bidirectionele deelauto's.

[2:03:47] Dus dan komen we daarop terug en dan hoop ik dat die op uw wenken wordt bediend.

[2:03:54] Dan, voorzitter, was een vraag van de heer Stoffer.

[2:03:57] Verduurzaming botst met netcongestie.

[2:04:03] Ik zou eigenlijk tegen de heer Stoffer willen zeggen, want uiteraard begrijp ik zijn vraag, dat het elektrisch rijden uiteindelijk een structurele oplossing biedt tegen hoge brandstofprijzen.

[2:04:20] Dat in dat kader, ik noemde net al die renteloze lening, een belangrijke kan zijn.

[2:04:26] En dat we die ook, wat ik net al zei, in het overzicht meenemen van wat je nog aan extra maatregelen zou kunnen nemen.

[2:04:34] En daar hoort dus ook die netcongestie bij, want uiteindelijk is dat toch een hele belangrijijke maat regel die we kunnen treffen.

[2:04:44] Dan...

[2:04:48] Dan was er een vraag, voorzitter, van de heer Prikaerts.

[2:04:50] Die zei, is er nou een mogelijkheid om ondernemers nog eens verder tegemoet te komen en de lasten te verlichten?

[2:04:58] En ik zou nog even met u door willen nemen wat er in ieder geval al gebeurd is.

[2:05:05] De motorrijtuigenbelasting is natuurlijk tot het einde van het jaar verlaagd naar nul.

[2:05:09] De tarieven van de vrachtwagenheffing zijn tijdelijk verlaagt met 22,3%.

[2:05:13] De accijnsverlaging, daar heeft het kabinet natuurlijk oog op.

[2:05:20] En...

[2:05:22] Als we kijken naar dit pakket, dan hebben we in ieder geval geprobeerd om die ondersteuning echt ook zo effectief mogelijk te maken.

[2:05:31] En uiteindelijk moet je natuurlijk altijd afwegen wat het doet ook voor de ondernemers.

[2:05:37] En een aantal maatregelen proberen we ook een tijd nog door te zetten.

[2:05:49] Ja.

[2:05:50] Ik zie de heer Prikkaerts toch een beetje twijfelen over de vraag.

[2:05:54] Zou u nog een vraag willen stellen?

[2:05:57] Dit non-verbaal kon ik niet bekeken.

[2:06:00] Het is een beetje uitlokking.

[2:06:02] Nee, maar het verandert natuurlijk niets aan het feit dat... Kijk, die wegenbelasting is verlaagd, maar die vrachtwagenheffing is daarvoor in de plaats gekomen.

[2:06:09] En die heeft voor aanzienlijke extra kosten gezorgd.

[2:06:12] En transportbedrijven hebben gewoon gemiddelde kostenstijging van 16% om hun oren gekregen.

[2:06:18] Het is natuurlijk leuk dat de staatssecretaris aangeeft van we komen hier en daar komen we de ondernemers wat tegemoet.

[2:06:25] Maar dat verandert niets aan het feit dat alleen al het transportsector een enorme kostenstijging heeft gehad.

[2:06:30] Terwijl het transport sector gemiddeld een marge van 2% heeft ongeveer.

[2:06:35] Daar moet je rekening mee houden.

[2:06:36] En ja, hoe reflecteert de staatzecretaris daarop?

[2:06:42] Als je naar het totale effect kijkt, dan denk ik eerlijk gezegd dat ik er net iets minder somber over ben.

[2:06:53] Want als je kijkt naar wat de maatregelen doen en wat we natuurlijk aan ondersteuning hebben geleverd.

[2:06:58] Dan denk ik dat uiteindelijk ook deze sector toch uit de voeten zou moeten kunnen met de maATregelen die het kabinet treft.

[2:07:07] Bovendien, we hebben natuurlijk ook gezeg, we blijven het monitoren.

[2:07:10] We hebben ook als kabinet gezeg

[2:07:11] Zorg dat het doelmatig is, dat je niet zo breed doet dat iedereen, tenminste dat je echt ook ervoor zorgt dat als je ondersteunt dat je het ook bij de partijen doet die het nodig hebben.

[2:07:23] En dat is een hele bewuste keus geweest om niet met hele generieke maatregelen te komen.

[2:07:28] Dus ik kijk daar zelf iets minder somber naar dan dat de heer Prikaerts het doet, voorzitter.

[2:07:37] Nog een vraag van de heere Prikaerds.

[2:07:39] Een vraag, meer een conclusie.

[2:07:43] Ik vind het fijn dat staatssecretaris wat minder sommen erin staat dan ik, maar ga dat uitleggen met alle respect aan de transportbedrijven die inmiddels zijn omgevallen en de nog vele die zullen gaan volgen, want dat is de realiteit.

[2:07:55] En dat komt wel voort uit de maatregelen die genomen zijn.

[2:08:03] Maar voorzitter, dit is misschien weer haast uitlokking aan mijn kant.

[2:08:08] Ja, dat snap ik hè, dat uw zorg daar zit en dat is ook een zorg die ik zelf heb, uiteraard.

[2:08:16] Maar tegelijkertijd...

[2:08:18] Als we deze beweging niet inzetten... en als je kijkt naar wat de onrust in de wereld teweeg brengt... dan betekent het ook dat uiteindelijk ook ondernemers in de knel gaan komen.

[2:08:28] En daar moet je maatregelen op treffen.

[2:08:30] Anders wordt dat natuurlijk niet beter.

[2:08:31] Die olieprijzen worden niet zomaar beter.

[2:08:34] Dus wat we als kabinet hebben geprobeerd... is om in ieder geval de druk te dempen... en ervoor te zorgen dat je door kunt gaan.

[2:08:43] Ik snap heel goed uw zorg, maar tegelijkertijd...

[2:08:46] Denk ik wel dat als je tegelijkertijd niet uiteindelijk ook als kabinet samen met andere bestuurders het voortouw neemt om deze beweging in te zetten.

[2:08:57] Dat je uiteINDELijk ook als ondernemer slechter af bent.

[2:09:10] Dan, voorzitter, was er een vraag van de heer Stoffer.

[2:09:14] Wordt er nu gewerkt aan een combinatie van autobelastingen... steunregelingen die en verduurzaming blijven stimuleren... betaalbaar houden voor de gewone man... en toekomstig bestendig en voorstelbaar is?

[2:09:27] Ja, dat is denk ik...

[2:09:30] In ieder geval, dat voel ik als mijn opdracht... samen met de statenstaat van het financiën... om dit ook echt in samenhang te bekijken.

[2:09:37] Want wat u van mij mag verwachten, dat zijn...

[2:09:39] Dat als wij met voorstellen komen, dat we uiteraard naar betaalbaarheid hebben gekeken.

[2:09:44] Overigens ook naar uitvoerbaarheid.

[2:09:46] Dat we die verduurzaming natuurlijk een plek geven.

[2:09:49] En dat je het ook een eerlijk systeem maakt.

[2:09:51] Want die elektrificatie betekent fiscaal iets.

[2:09:54] Dat snap ik heel goed.

[2:09:56] En dus wil je eigenlijk een aantal stappen zetten die ook een beetje het binnen het fiscale stelsel willen normaliseren.

[2:10:02] Want anders dan blijf je die uitzonderingspositie houden.

[2:10:05] Dus dat beschouw ik wel als...

[2:10:06] De opdracht van de, ik kan niet voor de staatssecretaris van Financiën spreken, maar ik weet haast wel zeker dat we dat samen zo vinden.

[2:10:18] Dan, voorzitter, was er een vraag ook van de heer Stoffer over het bidirectioneel laden en de dubbele belasting.

[2:10:28] Autobatterijen, wat ik net al zei, in overeenstemming met de motie Oosterhuis, verkennen dus drie ministeries op dit moment wat we nou kunnen doen aan die dubbeLE energiebelasting.

[2:10:41] En hopelijk kunnen we eind dit jaar de Kamer daarover informeren.

[2:10:48] De vraag van de heer Stoffer daarover.

[2:10:52] Ja, voorzitter.

[2:10:53] Heel goed dat het verkend wordt.

[2:10:54] Maar is het wel gericht om dan die dubbele energiebelasting ook van tafel te krijgen?

[2:11:02] Als je verkent moet je natuurlijk in je hoofd al ruimte houden om van alles en nog wat tegen te komen.

[2:11:07] Maar de bedoeling is natuurlijk dat we bekijken hoe dit probleem op de een of andere manier opgelost kan worden.

[2:11:16] Voorzitter, dan was nog een vraag van de heer Stoffer over constructies met de batterijlies.

[2:11:21] Of die ook in de inkomensafhankelijke inderaalregeling nog meegenomen zou kunnen worden.

[2:11:28] En ook daarvan zou ik hem willen toezeggen dat ik bij de volgende stappen rond die regeling hier nog eens even heel goed naar kijk.

[2:11:34] Want het is natuurlijk best een interessante regeling.

[2:11:40] Dan tot slot in dit blokje, voorzitter, was de vraag van u zelf.

[2:11:46] Waarom is er geen ontheffing voor ondernemers die het nodig hebben?

[2:11:49] En waarom is geen techniekneutraliteit?

[2:11:54] En eigenlijk was natuurlijk de vraag, hoe zit dat nu met de kosten voor ook werkgevers?

[2:12:02] Als wij naar onze berekeningen kijken, dan ben je meestal goedkoper uit als je kijkt naar de aanschaf van een elektrische auto.

[2:12:10] Je kijkt aan de belastingen en het gebruik.

[2:12:13] En als je dat vergelijkt met een fossiele auto tussen aanhalingstekens, dan kom je meesteal niet heel veel duurder uit.

[2:12:22] En dat maakt natuurlijk wel, dat helpt gewoon bij het invullen van de verschillende maatregelen.

[2:12:30] Dit was het blokje.

[2:12:34] Dan gaan we volgens mij, staatssecretaris, naar het laatste blokje overig toe.

[2:12:41] Nee, ik heb nog de red 3.

[2:12:43] Red 3 nog?

[2:12:44] Ja, dat is mijn specialiteit.

[2:12:55] Het was een vraag van de heer Bikkers en de heers Stoffer.

[2:13:00] Waar zit nou eigenlijk dat juridische of praktische obstakel... als het gaat om de vergroen fossiel LNG?

[2:13:13] En waarom mag dat nou niet meedoen als het geht om die massavergelijking?

[2:13:18] Nou, wat het geval is, dat is dat volgens onze interpretatie van de RET3...

[2:13:26] mag je eigenlijk geen stof die fossiel is betrekken bij die totale afweging, bij die massabalans heet dat.

[2:13:34] Klinkt nogal groots en zo, maar dat is toch het systeem.

[2:13:39] Tegelijkertijd hebben we wel gezien dat in andere landen het soms wel eens anders geïnterpreteerd wordt.

[2:13:45] En daar moet je een keer vanaf, want je wil naar dat level playing field.

[2:13:48] Je wilt niet dat je als land dit alleen maar doet en dat wij als Nederland strenger zijn dan de rest.

[2:13:54] Wat is er gebeurd?

[2:13:55] We hebben het tegen Brussel gezegd, tegen de Europese Commissie.

[2:13:59] Wij willen heel graag dat er een eenduidige uitspraak komt, want dan weten we tenminste waar we aan toe zijn.

[2:14:04] En het goede nieuws is dat we deze voor het eind van het jaar verwachten.

[2:14:12] Een vraag van de heer Bikkers.

[2:14:14] Voorzitter, dat verbaast me dat het zo lang moet duren die uitspraak van de Europese Commissie.

[2:14:20] Omdat de Europse Commissies op vragen van een Europarlementariër aangeeft dat wat ze in België en Duitsland doen gewoon via de massabalans mag.

[2:14:29] Dus volgens mij hebben we daarmee het antwoord en kunnen we volgens mijn ook conform onze buurlanden gaan handelen.

[2:14:36] Is de staatssecretaris daarmee eens?

[2:14:42] Nou, eigenlijk niet.

[2:14:43] Want als je namelijk kijkt naar die discussie, en dat heb ik toen ook in de Eerste Kamer gezegd, dan hebben wij nog steeds het idee dat als het echt iets van fossiel is, dat het geen onderdeel kan zijn van die massabalans.

[2:15:01] En daarom hecht ik eraan dat wij nu ook uitspraak krijgen vanuit Brussel hoe je dat moet interpreteren.

[2:15:07] Of onze interpretatie nu klopt of die van anderen.

[2:15:10] En het is altijd irritant als je een tijd moet wachten, daar ben ik direct mee eens.

[2:15:14] Tegelijkertijd, ik kan ook niet altijd zeggen dat wij altijd heel snel zijn.

[2:15:18] Maar ik hoop echt dat eind van het jaar die uitspraak komt, want dan weten we tenminste waar we aan toe zijn.

[2:15:23] Dan weten ook ondernemers waar weaan toe zijn...

[2:15:25] En dan betekent het ook dat je uiteindelijk weer gewoon eenduidig aan de slag kunt.

[2:15:33] En ik denk dat het heel belangrijk is.

[2:15:36] Ja, voorzitter.

[2:15:37] Laten we er dan vanuit gaan dat we einde van het jaar uitsluitsel daarover hebben.

[2:15:41] Is het dan ook alles aangelegen bij deze staatssecretaris om na die uitspraak er ook voor te zorgen dat zowel onze buurlanden zich aanpassen aan ons of andersom?

[2:15:52] Zodat we in ieder geval gelijk speelveld creëren en niet de schepen in Hamburg of Antwerpen bunkeren, door Nederland varen en daarmee de duurzaamheidsdoelstellingen die we met elkaar beogen misschien wel niet halen.

[2:16:05] Ja zeker, want als die uitspraak komt dan heeft het gelijk ook werking.

[2:16:12] Dus ik bedoel, dan kan je niet zeggen ik doe nog eens wat anders.

[2:16:16] Dus dat betekent dat de een of de ander zich zal moeten aanpassen.

[2:16:22] Voorzitter, ik zou dan heel graag wensen ook dat de staatssecretaris de Kamer daarvan op de hoogte stelt op het moment dat die uitspraak er is.

[2:16:29] En dat de staatsecretarissen dan ook aangeeft wat zij daarmee zou gaan doen.

[2:16:32] Als ze dat zou kunnen toezeggen, dan zou dat heel mooi zijn.

[2:16:36] Zeker.

[2:16:38] Voorzitter, dan was er nog een vraag van de heer Bikkers, ook naar aanleiding van de red 3.

[2:16:43] Hoe wordt nou die monitoring van gelijkspeelveld concreet uitgevoerd?

[2:16:47] En als je dat nou vergelijkt met andere landen, hoe werkt dat dan?

[2:16:51] Wat we doen is dat we in de monitoring vergelijkten de beleidskeuzes van Nederland en de buurlanden.

[2:16:57] Dan brengen we verschillen in beeld van hoe zit het nu met de brandstofprijzen, de bunkervolumes en die hernieuwbare brandstafafzet.

[2:17:06] Dan bekijken we ook of er vanuit het perspectief van investeringszekerheid en duurzaamheid nog maatregelen nodig zijn.

[2:17:14] En dan moet je bijvoorbeeld denken aan...

[2:17:16] Een verplichting voor zee- en of binnenvaart om dat laag te maken dan in 2027.

[2:17:21] We hebben ook een soort vrije ruimte voor aanpassen.

[2:17:25] Dus op die manier proberen we via de monitor te kijken hoe dat in de omliggende landen zit en wat dat dan voor ons zou kunnen betekenen.

[2:17:39] Dan was er nog een laatste vraag van de heer Stoffer in deze categorie, de teruggaafregeling biobrandstoffen.

[2:17:50] De inzet van duurzame brandstof in het vervoer is uiteraard nog steeds van groot belang.

[2:17:55] Dat doen we al sinds 1 januari 26, ook via de brandstoftransitieverplichting.

[2:18:01] Die is toen uiteraard ingevoerd.

[2:18:05] Voor de Nederlandse accijnsteruggavenregeling wogen de nadelen in de praktijkswaarde dan het beoogde doel.

[2:18:10] Er was ook administratief te complex.

[2:18:13] En het ministerie van Financiën heeft ook gezegd, dit is nou een van de regelingen die gelet op wat het zou moeten beogen en wat het doet, eigenlijk niet doelmatig is.

[2:18:24] En dan betekent het ook dat je er afstand van moet nemen.

[2:18:32] Voorzitter, dan heb ik nog een laatste blokje.

[2:18:37] Overig.

[2:18:41] bevorderen.

[2:18:44] Allereerst, voorzitter, logistiek laden.

[2:18:49] Dat was een vraag van de heer Bikkers.

[2:18:52] Kunnen wij eind van het jaar een uitvoeringsplan tegemoet zien... over het logistieke laden met concrete doelen, et cetera, et zebra?

[2:19:01] Wat ik daarop zou willen zeggen, dat is... wij zijn inderdaad bezig met de provincies en de netbeheerders... om een nieuwe uitvoeringstagenda te maken voor logistische laadinfrastructuur...

[2:19:13] Eerste helft van 27 hoop ik dat die gereed is.

[2:19:17] Dan zal ik hem ook met uw Kamer delen.

[2:19:19] En tot die tijd werken we op basis van afspraken die we in mei 25 gemaakt hebben.

[2:19:25] Dus wat mij betreft komt dan ook dat overzicht.

[2:19:30] Dan was er nog een vraag over het bidirectioneel laden van de heer De Hoop.

[2:19:38] Ik vind zelf, ik heb me daar eens een keer in verdiept, dat dat echt een grote kans is, een grote kant verdient.

[2:19:46] We hebben in juni 26 is die nationale routekaart ook naar de Kamer gestuurd.

[2:19:52] We zijn nu bezig om die routekaard uit te voeren.

[2:19:56] En dat heeft natuurlijk ook te maken met hoe krijg je die business case dan rond?

[2:20:00] En in welke situatie kun je wel gebruikmaken van bidirectioneel?

[2:20:05] Is dat alleen maar als je zelf naast de garage een, nou ja, zeg maar je installatie hebt?

[2:20:12] Maar ik wil eigenlijk dat dat op veel grotere schaal gebruikt kan worden.

[2:20:15] Dus we zijn aan het kijken hoe je dit kunt uitvoeren.

[2:20:18] Maar ik vind hem zelf, en dat geldt ook overigens voor de minister van KGG, wij zien hem zelf als kansrijk.

[2:20:24] Dus hij wordt meegenomen in de uitwerking.

[2:20:29] Dan was er een vraag van mevrouw Swinkels.

[2:20:31] Hoe borgt de staatssecretaris slimme en veilige laadsessies met laadprotocollen?

[2:20:39] Wat ik net al zei, we zijn eigenlijk best wel trots op hoe Nederland op dit moment met die laadinfrastructuur voor oploopt.

[2:20:47] We hebben zelfs ook slimme laadsessies.

[2:20:52] En we zijn ook in Europa in het kader van die A4-herziening, zijn we ook aan het kijken van hoe dat versneld toegepast zou kunnen worden.

[2:21:02] En dan vervolgens is er ook nog een nationale technische afspraak voor private palen.

[2:21:07] En daar worden ook protocollen voor gemaakt.

[2:21:10] Dus dat betekent ook dat je op die manier weer hopelijk een extra aanzet geeft om dit weer verder uit te werken.

[2:21:17] En dan vervolgens zijn we ook bezig met landelijke normen voor publieke laadpalen.

[2:21:22] Dus eigenlijk is mijn antwoord, we zijn bezig om dit weer verder uit te rollen.

[2:21:27] We doen dat ook door dat in Europees verband te doen.

[2:21:32] En om op die manier ook weer een keer een extra pusher aan te geven.

[2:21:40] Vraag van mevrouw Zinkels.

[2:21:42] Ja, dank voorzitter.

[2:21:43] Ik ben blij om dat te horen en ik herken ook dat beeld dat Nederland echt koploper is op zowel het aantal laadpalen als ook de innovaties rondom elektrisch rijden.

[2:21:51] Dan ben ik wel benieuwd hoe ziet dat er dan uit in Europa?

[2:21:54] Wat kunnen we daarvan inhoudelijk verwachten?

[2:21:57] Is dat iets wat de komende maanden gaat spelen?

[2:22:00] Als het iets concreter kan, dan zou dat fijn zijn.

[2:22:05] Ja, voorzitter.

[2:22:06] Wat wij natuurlijk in Europa bespreken, dat is sowieso wil je natuurlijk niet alleen dat Nederland koploper is, maar dat in Europa er ook veel meer plekken gaan komen waarbij je dat elektrisch laden handen en voeten kunt geven.

[2:22:19] En dan ben je natuurlijk ook aan het besprekken.

[2:22:21] Via welke instrumenten kun je dat uiteindelijk een grotere push geven dan nu?

[2:22:26] Daar vragen vervoerders ook om, want die hebben natuurlijk daar ook belang bij dat daar een zekerheid op ontstaat.

[2:22:32] En zo zijn we eigenlijk vooral met de omringende landen, maar natuurlijk juist ook in Europa, want de vrachtauto's gaan overal naartoe.

[2:22:39] Dus we zijn heel erg aan het kijken naar hoe we dat kunnen doen.

[2:22:42] En je kunt ook wel van elkaar leren.

[2:22:45] Maar ik blijf zeggen, en de voorzitter begon ermee, maar ik ben eigenlijk net zo trots.

[2:22:50] We zijn wel een koploper.

[2:22:52] Dus het is ook zo dat wij onze kennis weer uitventen naar de Europese landen.

[2:22:59] Voorzitter, dan was er een vraag van mevrouw Swinkels.

[2:23:04] Wat gaat de staatssecretaris doen aan de grote prijsverschillen tussen gemeenten en laadpalen op straat?

[2:23:13] Het praktische antwoord is dat...

[2:23:16] Dit heel veel in regionaal verband gebeurt.

[2:23:18] Dus het zijn vaak ook regionale aanbestedingen.

[2:23:21] En dat betekent dat je daarmee de prijs drukt.

[2:23:23] Maar dat betekt ook dat er verschillen ontstaan.

[2:23:25] Dat is haast niet te voorkomen.

[2:23:28] Wat we doen, dat is dat we in gesprek met gemeenten en provincies onderzoeken.

[2:23:33] Allereerst of we meer tot harmonisatie moeten komen.

[2:23:36] Want je wil weten hoe groot die prijsverschillen zijn.

[2:23:39] Maar tegelijkertijd, ja, regionaleaanbesteding vind ik ook niet per se verkeerd.

[2:23:47] De heer Van Leijen.

[2:23:49] Ja, voorzitter, dank.

[2:23:51] Is er een manier om af te dwingen dat die publieke laadpunten op een display transparant vertonen wat de kosten zijn?

[2:23:59] Dat je het inzichtelijk weet te maken wat de verschillen zijn?

[2:24:07] We zijn onderzoek aan het doen om het te verbeteren.

[2:24:13] Ja, we hebben eigenlijk het liefst gewoon vier interrupties.

[2:24:17] Soms is er eentje meer of minder.

[2:24:20] Dus als u zegt van ik wil echt nog een beetje verduidelijking, dan geef ik u graag de kans.

[2:24:25] Voorzitter, ik wil eigenlijk nog wel een beetje verduidelijking.

[2:24:30] Welk onderzoek, wanneer komt dat naar de Kamer?

[2:24:32] Kunt u daar iets concreter in worden?

[2:24:35] Omwille van de tijd doe ik even in de tweede termijn, want dan kan ik even precies horen wanneer ik dan kom.

[2:24:43] Voorzitter, er was nog een vraag van mevrouw Swinkels over extra laadcapaciteit in relatie tot batterijen en flexcontracten.

[2:24:53] We hebben een outlook mobiliteit en daarmee geven we ook aan wat de voorspelde groei is van elektrische mobiliteit.

[2:25:01] En hoe je dat ondanks netscongressie kunt laten groeien.

[2:25:08] Wat zijn nou de mogelijkheden om dat voor elkaar te krijgen door gebruik te maken van bestaande en de nieuwe laadinfrastructuur...

[2:25:14] Het verschuiven van de laadvraag, heel belangrijk.

[2:25:17] Hoe kun je op de een of andere manier niet allemaal in dezelfde piek zitten... maar hoe kun je ervoor zorgen dat je door de dag heen gebruik maakt van die laadinfrastructuur.

[2:25:27] Het bidirectioneel, het laadlocatie inzetten van flexpotentie.

[2:25:34] Ik zou eraan willen toevoegen dat we bijvoorbeeld ook aan het kijken zijn... hoe we met het openbaar vervoer gewoon de...

[2:25:41] bussen, maar ook treinstellen kunnen gebruiken om energie op te slaan.

[2:25:46] En ik denk dat dat ook de weg voorwaarts is.

[2:25:49] Dus we zijn op grote schaal aan het kijken wat hebben we allemaal in huis om het uiteindelijk zo efficiënt mogelijk te doen.

[2:25:59] Voorzitter, dan was er nog een vraag van de heer Stoffer over het aansturen op afspraken tussen netbeheerders en de logistieke sector.

[2:26:10] We zijn bezig, of we werken eigenlijk al een tijdje samen met logistiek en over de netcongestievraag.

[2:26:18] En dat doen de netbeherders samen met de logstieke factor.

[2:26:21] Dus die zitten eigenlijk al aan tafel.

[2:26:23] Dat vind ik ook heel belangrijk, omdat je dan met elkaar kunt bespreken welke problemen zijn er.

[2:26:27] En hoe kunnen we dit samen ook oplossen?

[2:26:32] Wat daar gebeurt is bestaande kennis uitwisselen, praktijkervaring, nadenken over toekomstperspectief.

[2:26:39] En wat ik net in antwoord op mevrouw Swinkel zei, daarbij word ik ook juist daar ook besproken hoe je uiteindelijk met alle nieuwe mogelijkheden zo goed mogelijk ervoor zorgt dat.

[2:26:52] En ik denk dat dat uiteindenlijk hopelijk bij mijn volgende rapportage ook inzichtelijk wordt welke nieuwe initiatieven er dan ook zijn.

[2:26:59] Dan heb ik nog een vraag van de heer De Hoop over de modeldefinities.

[2:27:06] Dat gaat over de deelmobiliteit.

[2:27:12] Ik bespreek binnenkort met lokale bestuurders hoe we hier nu mee moeten omgaan.

[2:27:19] Dan ga ik ook bespreken of het WP2000 moet worden aangepast, want dat was een van uw vragen.

[2:27:26] Dat doen we nu uiteraard nog niet, want ik zit nog echt in dat gesprek met die bestuurders, maar uiteraards is het wel een verklaarbare vraag.

[2:27:35] Dus ik ga kijken wat dat precies betekent.

[2:27:37] Dan, voorzitter, heb ik nog een aantal vragen van de heer De Hoop over deelmobiliteit, maar ook over de gesprekken die ik met het Nationaal OV-Beraad heb.

[2:27:51] En wat ik eigenlijk in zijn algemeenheid zou willen zeggen, ik hoop over niet al te lange tijd, met een week of twee, drie, een brief naar uw Kamer te sturen over bereikbaarheid.

[2:28:02] En dat is ook een antwoord op het rapport van ABD Topconsult.

[2:28:06] En wat ik daarin wil schetsen, dat is hoe je van de fiets tot en met deelauto's en alles wat je op het OV ook hebt, maar ook auto, hoe je op de een of andere manier van dat hele systeem beter gebruik kunt maken.

[2:28:22] Dus ik zou tegen...

[2:28:23] Iedereen die daar nu ook vragen over heeft gesteld.

[2:28:26] Ik wil dus heel erg proberen om te ondersteunen dat deelmobiliteit echt een onderdeel van dat mobiliteitssysteem kan zijn en dat het voor veel mensen juist in die eerste en die laatste mijl een antwoord kan zijn van hoe je nu ervoor zorgt dat je dat ook zo optimaal mogelijk doet en mensen dus echt van A naar B laat gaan.

[2:28:44] Dat bespreek ik uiteraard ook met het OV-beraad en hopelijk arriveert die brief over niet al te lange tijd bij uw Kamer.

[2:28:54] Dan was nog een vraag, voorzitter, of ik samen met de minister van Vroo die deelmobiliteit wil bespreken in relatie tot de woningbouwprojecten.

[2:29:04] Het antwoord is dus inderdaad ja.

[2:29:07] Er is ook een motie van de heer Van Asten geweest, D66, die al een keer een vraag te over gesteld heeft.

[2:29:14] En we zullen ook zeker, dat hebben overigens de bestuurders ook samen, we hebben de bestuurder samen gesproken, de minister van Vrouw en ik zelf, en we gaan dus én dat samen verkennen,

[2:29:27] Het is ook onderdeel van de brief waar ik binnenkort mee kom.

[2:29:30] En in het BO-MIRT hebben wij ook de bestuurders beloofd om specifiek op dit onderdeeld nog eens even terug te komen.

[2:29:40] Dan heb ik een laatste vraag, voorzitter.

[2:29:42] Dat was het ticket.

[2:29:45] Het Nederland Dalvrijticket, waar we natuurlijk allemaal heel enthousiast ook aan hebben meegewerkt.

[2:29:54] Ook daarvan zou ik willen zeggen, ik wil met die bereikbaarheidsbrief duidelijk maken hoe we proberen met de bestuurders en met alle betrokken partijen om die mobiliteit zo optimaal mogelijk te krijgen door gebruik te maken van alles wat er al is in plaats van dat je natuurlijk alles nieuw doet.

[2:30:00] maken hoe we proberen met de bestuurders en met alle betrokken partijen om die mobiliteit zo optimaal mogelijk te krijgen door gebruik te maken van alles wat er al is in plaats van dat je natuurlijk alles nieuw doet.

[2:30:11] Daar hoort ook bij dat je nadenkt over de betaalbaarheid.

[2:30:15] En er is een taskforce vanuit het openbaar vervoernetwerk die is daarmee doende.

[2:30:23] En wat mij betreft is dat wel iets waar ik ook binnenkort met u graag over verder zou willen spreken.

[2:30:28] Dus we zijn dat aan het ontdekken.

[2:30:30] We zijn aan het kijken hoe je en doelmatiger kunt.

[2:30:33] En hoe je vervolgens ook wat voor mogelijkheden je dan hebt om ook mensen weer te ondersteunen in het gebruik van het OV.

[2:30:40] Dat was mijn laatste vraag, althans in mijn mapjes.

[2:30:45] Ik zie voor de rest van de Kamerleden geen vragen meer.

[2:30:49] Dan gaan wij vragen aan de staatssecretaris.

[2:30:52] U wilde zo nog terugkomen op een tweetal kleine verzoeken.

[2:30:59] Dat heeft u nu al paraat?

[2:31:02] Of wilt u nog even vijf minuten schorsen?

[2:31:05] Wat wil de staats...

[2:31:07] De eerste, de tweede, dan gaan we daar nu mee beginnen.

[2:31:09] Met tweede termijn.

[2:31:11] Ja, nee, prima.

[2:31:12] Dan gaan we dan beginnen met de heer Van Leijen.

[2:31:16] 1 minuut 20 voor ieder Kamerlid, dus dat trapt u al.

[2:31:20] Dat kan ik, dat kan ik.

[2:31:22] Allereerst zou ik graag een twee minuten debat aan willen vragen.

[2:31:25] Voor de rest, olie en gas zijn duurhobbies geworden.

[2:31:28] Elektrisch rijden is een stuk goedkoop.

[2:31:29] Dus ik denk dat we mensen moeten helpen op weg naar een elektrische auto.

[2:31:32] Voor de koper, voor de lease-rijder en voor deelmobiliteit.

[2:31:35] En daar laat ik het even bij.

[2:31:39] Dan de heer Bikkers.

[2:31:40] Ja, voorzitter.

[2:31:40] Ik had toch gedacht, misschien kunnen we een keer in twee minuten het debat overslaan.

[2:31:43] Want volgens mij is de staatssecretaris erg toeschietelijk geweest met toezeggingen.

[2:31:48] Ik ben in ieder geval erg blij met die toezekkingen.

[2:31:50] Maar we gaan elkaar blijkbaar toch terugzien in een twee minuut debat.

[2:31:53] Ik dacht, ja, misschien kunnen we de Nederlandse zaal een beetje ontlasten, de motielawine een klein beetje beperken.

[2:31:59] Maar goed, mijn collega vindt dat toch nodig.

[2:32:02] Ik ben ook wel benieuwd overigens, maar goed, dat kan ik nu niet meer als interruptie doen, op welk thema D66 dan een motie zal gaan indienen, maar dat gaan we meemaken.

[2:32:10] Voorzitter, ik roep echt op de verschillen tussen onze lidstaten op het gebied van Red 3 te beperk, echt terug te brengen.

[2:32:17] Ik zal het niet loslaten.

[2:32:20] Aan het eind van het jaar gaan we het met elkaar opnieuw zien en dan gaan we elkaar vastspreken.

[2:32:31] Dank u wel.

[2:32:33] Ik wil toch nog even terugkomen bij de staatssecretaris op het verhaal van het centraal loket.

[2:32:38] Ja, er is een centraalket waar ondernemers dus hun ontheffing kunnen aanvragen, maar voor elke gemeente moet je die apart aanvragen.

[2:32:45] En er zijn natuurlijk ook ondernemer die bij wijze van spreken meerdere gemeenten op een dag aandoen of elke dag een andere gemeente.

[2:32:52] Dus mijn vraag is, zouden staatssecretaris bereid zijn om te onderzoeken

[2:32:57] of het haalbaar mogelijk is om via een centraal loket voor alle gemeentes tegelijk een ontheffing aan te vragen.

[2:33:07] Ik weet dat er op gemeentelijk niveau besloten wordt wat de mogelijkheden zijn met een ontheffing.

[2:33:12] Maar daar zou misschien ook landelijk beleid op losgelaten kunnen worden.

[2:33:16] Dus het is een verzoek en een vraag.

[2:33:18] En dan wil ik de staatssecretaris vragen om een verduidelijking.

[2:33:22] Misschien loop ik een beetje vooruit.

[2:33:23] Maar de bedoeling is natuurlijk wel dat in 2029 in feite de bussen allemaal emissieloos zijn.

[2:33:32] Wat gaat dat betekenen voor de lopende concessies?

[2:33:35] Daar ben ik even nieuwsgierig van, Anaar, om dus ook desinvesteringen te voorkomen bij gedwongen vervanging van bussen bij lopende concessies in die periode.

[2:33:48] Dus dat was eigenlijk het enige.

[2:33:50] Dank je wel, voorzitter.

[2:33:53] De heer De Hoop.

[2:33:55] Dank voorzitter.

[2:33:55] Er was één punt wat ik niet in mijn bijdrage in de eerste termijn kon meenemen, maar wat ik nu graag nog aandacht zou geven.

[2:34:02] En dat is het uitfaceren van de laatste dieseltreinen die wij hebben in Nederland.

[2:34:06] Wat ook echt belangrijk is als het gaat om het duurzame vervoer, duurzaam openbaar vervoeren.

[2:34:12] Er is twee jaar geleden een motie aangenomen van de heer Pierik en mij om naar een routekaart te maken hoe je dat nou doet.

[2:34:19] Echt een tijdspad hoe al die treinen in Nederland worden geplaatst.

[2:34:21] Uitgefaseerd speelt met name in het oosten van Nederland en Noord-Nederland.

[2:34:25] Maar ik kan mij voorstellen dat het afwegingskader daar misschien wel wat beweging in heeft gebracht.

[2:34:32] En misschien zelfs wel de kant op waar ik niet gelukkig van zou worden.

[2:34:35] Dus ik zou eigenlijk de staatssecretaris willen vragen of zij bij het afiegingskade ook een kaart wil brengen.

[2:34:41] Of er een nieuw tijdspad kan komen rondom de uitfaseering.

[2:34:44] Ik hoop dat het sneller wordt.

[2:34:46] Mocht het nou niet zo zijn, dan denk ik dat het ook belangrijk is dat de Kamer dat...

[2:34:49] in beeld heeft.

[2:34:50] Dus of de staatssecretaris daar bij het afwegingskader dat met de Kamer kan delen, wat voor effecten dat heeft.

[2:34:56] Met die toezegging zou ik heel tevreden zijn.

[2:35:01] De heer Stoffer.

[2:35:03] Ja, voorzitter.

[2:35:04] Ik wil wel een beetje aansluiten wat de heer Bikkers aangaf.

[2:35:06] Dat de staatsecretarius echt ruimhartig is geweest in toezekking en antwoorden.

[2:35:11] Dus veel dank daarvoor.

[2:35:13] Ik had ook nog een aantal dingen die ik in eerste termijn niet kwijt kon.

[2:35:16] De meeste laat ik wel zitten tot we ooit weer een debat hierover hebben.

[2:35:19] Eentje die ik misschien er wel neer mag leggen, vooral omdat onze maakindustrie nogal bezig is met waterstoftrucs, is eigenlijk mijn vraag wat voor perspectief het kabinet ziet bij zwaartransport voor waterstof.

[2:35:35] Zou de staatssecretaris er een klein beetje op kunnen reflecteren?

[2:35:41] Helder.

[2:35:41] En dan mevrouw Swingels nog.

[2:35:43] Ja, dank u wel.

[2:35:44] En nu ook u zelf nog wellicht, voorzitter.

[2:35:47] Nee?

[2:35:48] Oké, dan ben ik de laatste spreker.

[2:35:50] Dank u wel, ja, allereerst dank voor de toezegging, zeg ik, via de voorzitters richting de staatssecretaris ten aanzien van het voortgangsoverzicht van de zero-emissiezones.

[2:35:59] Ten tweede was ik nog steeds heel erg benieuwd wat er in de tweede termijn komt over de social lease.

[2:36:07] Die vraag staat nog open.

[2:36:09] En ten derde over de laadinfra.

[2:36:12] Blij met het antwoord rondom het toch kijken wat kunnen we ondanks netcongressie aan extra laadcapaciteit realiseren.

[2:36:19] Daarin werden terecht ook oplossingen aangegeven zoals het verschuiven van de vraag met onder andere ook contracten.

[2:36:27] Maar ook het energie opslaan rondom bus en trein.

[2:36:31] En ik was benieuwd op dit punt, gaat dit zo allemaal lukken?

[2:36:35] Of is misschien een motie ter aanmoediging, nu we toch een twee minuten debat gaan voeren met elkaar, nog welkom?

[2:36:44] Daar wil ik het bij laten.

[2:36:48] Dank u wel.

[2:36:48] Hartelijk dank.

[2:36:50] Dan ga ik nu vragen aan de staatssecretaris van hoeveel tijd heeft hij nodig voor deze vragen.

[2:36:54] Oké, dan schorsen wij even drie minuten.

[2:40:03] Welkom terug allemaal.

[2:40:05] Ik geef het woord aan de staatssecretaris voor de beantwoording van de laatste vragen die de staatsecretarisch zojuist heeft ontvangen.

[2:40:15] Dank u wel, voorzitter.

[2:40:17] Social lease.

[2:40:19] In die inraalregeling zijn er in principe geen schotten tussen aankoop en social lease.

[2:40:27] Dus alleen het budget is natuurlijk het budget.

[2:40:30] Kortom...

[2:40:32] We moeten gaan zien of er inderdaad gebruik wordt gemaakt van deze variant en of er misschien uiteindelijk problemen zijn waardoor de een het wel doet, de ander niet.

[2:40:41] Maar gewoon even nu technisch gezien is het een onderdeel van deze regeling.

[2:40:52] Ja, mevrouw Swinkels-Koort.

[2:40:53] Ja, dat snap ik.

[2:40:54] Dan ben ik toch wel benieuwd, is het toch nog mogelijk om zo'n schot erin te bouwen?

[2:41:01] En ik ben ook dan nog wel steeds heel erg benieuwend, hoe gaan we het dan ook echt die socialistische vorm geven?

[2:41:07] Is dat een soort Nederlandse vertaling van het Frans model wat we hebben gezien?

[2:41:12] Ja...

[2:41:13] Dat had ik ook gevraagd in de eerste termijn.

[2:41:17] Komen er ook echt goede samenwerksafspraken met de markt?

[2:41:20] Die uiteindelijk dit soort dingen gaat aanbieden.

[2:41:22] We gaan niet als overheid dit aanbidden.

[2:41:30] Nu schotten aanbrengen kan niet meer.

[2:41:33] Tenminste de regeling is nu eigenlijk zonder schotte en dat betekent dus dat aankoop en social lease er onderdeel van zijn.

[2:41:42] Het budget is het budget en ik denk dat we vooral in de monitor moeten bekijken hoe nu, want ik ben op zich...

[2:41:50] Dat weet u ook enthousiast over die socialese.

[2:41:53] Dus we moeten even kijken of dat nou gebruikt wordt op die manier.

[2:41:56] En dan moeten we denk ik ook even bezien wat dan de beste manier is, misschien bij een vervolgstap, als blijkt dat er toch nog problemen zijn.

[2:42:03] Die 6000 euro kun je dus verdelen over een aantal schijven.

[2:42:08] Maar ik denk dat we nu uiteindelijk moeten afwachten wat de regeling zelf doet.

[2:42:17] Ja, de allerlaatste vraag op dit punt.

[2:42:18] Ik ga nadenken over hoe ik hier dan buiten deze commissievergadering nog een vervolg aan kan geven.

[2:42:22] Maar mijn laatste vraag is dan, kan de staatssecretaris nadenke over hoe deze regeling dan onder de aandacht wordt gebracht richting de Nederlandse bevolking?

[2:42:30] Dat de socialist daar ook nadrukkelijk een plek in krijgt.

[2:42:33] Dat mensen ook weten van ook al kan ik misschien die elektroauto nog niet aanschaffen.

[2:42:37] Dit is ook voor mij, daar ben ik dan wel benieuwd aan.

[2:42:41] Misschien zit daar nog wat ruimte om een accent te leggen.

[2:42:44] Voorzitter, het staat echt ook in de documenten en in de informatie.

[2:42:49] Maar ik zal voor de zekerheid nog eens even kijken of je nog wat extra aandacht kan krijgen.

[2:42:55] Dan voorzitter was een vraag van de heer Van Leijen over de prijs, nee voor de display.

[2:43:02] Dat was het.

[2:43:04] En wij werken wel aan die betere laadtransparantie.

[2:43:10] Maar wat het eerlijke antwoord is, dat is bij nieuwe aanbestedingen kan de centrale overheid, dus kan een gemeente zeggen ik ga een norm stellen voor een display op de paal.

[2:43:20] Dus dan betekent het ook dat ze dat bij nieuweaanbesteding kunnen doen.

[2:43:25] En verder nemen we hem uiteraard mee in de vervolgstappen die we zelf gaan zetten.

[2:43:29] Maar dit is wel wat er kan.

[2:43:33] Dan, voorzitter, was een vraag over het centraal loket van de heer Prikkaerts.

[2:43:43] Nog even specifieker over hoe dat loket werkt.

[2:43:46] Je gaat daar als bedrijf naartoe, als vervoerder naartooi.

[2:43:52] Als het bijvoorbeeld het probleem is dat jij eigenlijk gewoon helemaal geen elektrisch vervoer kunt aanschaffen.

[2:44:02] Omdat het er niet is, omdat het ingewikkeld is.

[2:44:05] Dan betekent het dat in dat geval die ontheffing ook voor alle gemeenten geldt.

[2:44:09] Dus het is niet... En alleen de dagontheffingen...

[2:44:16] Die geldt per dag voor één gemeente.

[2:44:19] Dus je hebt twee situaties.

[2:44:20] Dat je inderdaad zegt, ik moet hier een dag zijn.

[2:44:23] Ja, dan geldt het natuurlijk voor die gemeente in principe.

[2:44:26] Als het zo is dat je een soort generieke oorzaak hebt waardoor je gewoon echt niet kunt voldoen aan.

[2:44:32] Ja dan geld dat nou of je naar de ene of de andere gemeente gaat.

[2:44:35] Maar dan gaat die voor alle gemeenten.

[2:44:36] En dat betekent ook dat je ontheffing krijgt voor algemeen gebruik.

[2:44:42] Dan, voorzitter, was een vraag van de heer Prikaerts over de concessies, de bussen.

[2:44:50] Het gaat alleen over de nieuwe bussen en dan betekent het dat er vervolgens een uitfasering mogelijk is in de loop van elf jaar.

[2:44:59] Dus het is echt wel een ruime periode.

[2:45:01] Dan was een vraag van de heer De Hoop.

[2:45:06] Die heeft eigenlijk het antwoord al gegeven.

[2:45:08] Het is inderdaad het afwegkader.

[2:45:10] Dus daarin betekent het dat we natuurlijk van A tot Z volgens de stappen zoals we die met de Kamer hebben afgesproken, dat ook deze onderdelen daar een plek in krijgen.

[2:45:22] Eerde hoop.

[2:45:24] Dus als ik het goed begrijp wordt in het afwegingskader specifiek aandacht besteed aan de route naar de volledige uitfacering.

[2:45:31] Net als dat eerder ook in de toezichting aan toen maandag Kamerlid Pierik en mij ook was.

[2:45:36] Dus er komt specifief aandachtsvoordeel in het abwegingskader.

[2:45:40] Nou, voorzitter, hij is net een beetje anders.

[2:45:45] Als je kijkt naar alle projecten die op de rol stonden, dan zijn dit ook onderdelen die op die rol stond en dan worden ze via het afwegkader gerankt.

[2:45:54] En dan zie je dat, want er zijn natuurlijk veel meer factoren die een rol spelen, dan betekent het ook dat ze op die manier een plek krijgen in het af wegkader.

[2:46:01] Maar het wordt dus niet over het hoofd gezien in tegendeel.

[2:46:04] Alleen we zijn nog bezig met de laatste puzzelstukken te leggen.

[2:46:11] Dan is het antwoord dat de staatssecretaris gaf toch iets anders dan mijn vraag.

[2:46:15] Dus ik zou het toch prettig vinden omdat de Kamer er dan drukkelijk in meerderheid eerder om vroeg om daar een route voor die uitfacering te krijgen.

[2:46:22] Om precies te kijken wat wanneer uitgefaceerd wordt.

[2:46:25] Denk ik dat na aanleiding van het afwegingskader het nuttig kan zijn als de Kamers daar specifiek nog een keer op die manier zo over geïnformeerd worden.

[2:46:32] Dus die vraag zou ik toch nog een keertje aan de staatsecretarissen willen stellen.

[2:46:36] Voorzitter, wat ik dan zou willen voorstellen, want het afwegkade is natuurlijk cruciaal, want dat betekent ook dat je weet in welk tempo je wat ter hand gaat nemen.

[2:46:44] Daar zit allemaal natuurlijk onderdeel bij.

[2:46:47] En ik kom natuurlijk heel regelmatig met brieven naar uw kamer over de stand der dingen, over het spoor, over duurzaamheid, et cetera.

[2:46:57] En dan geef ik het gewoon een plek in één van die briezen.

[2:46:59] En we hebben ook binnenkort allerlei debatten, dus als we dat afwegcade eenmaal hebben, dan kom ik daar graag op terug.

[2:47:05] Dan was er nog een vraag over de waterstof.

[2:47:11] Dat was een vraag van de heer Stoffer.

[2:47:17] Het antwoord is natuurlijk dat het inderdaad gewoon een techniek is... ...die je heel goed in aanvulling op batterij-elektrische mobiliteit kunt gebruiken.

[2:47:25] Het heeft natuurlijk ook te maken met de beschikbaarheid van tankpunten... ...de prijs van de waterstoffen, niet onbelangrijk.

[2:47:32] De beschikbarheid van voertuigen...

[2:47:34] In de zomer van 2024 hebben we toen die subsidieregeling, dat is natuurlijk onder een van mijn voorgangers geweest, de SWIM, voor investeringen in waterstoftankstations en de aanschaf van waterstofvoertuigen.

[2:47:48] Zowel in 2024 als 2025 is er meer aangevraagd dan beschikbaar was en dit geldt in ieder geval nog tot 2029.

[2:47:58] En dan tot slot, dat was haast een spreekt uit motie, voorzitter, van mevrouw Zwinkels.

[2:48:07] Of ik vind dat er een motie moet komen.

[2:48:09] Maar ik denk dat dat toch echt aan uw commissie is.

[2:48:13] Maar dat is misschien ook gelijk mijn besluit.

[2:48:16] Ik denk dat alles wat...

[2:48:19] Wat helpt rondom laadinfrastructuur, rondom elektrificatie, maar ook gewoon wat je ook al in de praktijk ziet ontstaan.

[2:48:28] Dat het heel belangrijk is dat we dat samen nemen en dat we daar zo goed mogelijk ook gebruik van maken.

[2:48:32] En dan zie je dat er soms zoveel meer kan dan we zelf denken.

[2:48:35] Dus ik denk dat dat een belangrijke weg voorwaarts is.

[2:48:42] Ja, hierbij ronden we dat dan af.

[2:48:46] Ik zie mevrouw Swinkels, die knikt ook.

[2:48:48] Prima.

[2:48:49] Dan hebben we nog een aantal administratieve handelingen waar langs te gaan.

[2:48:56] Waaronder natuurlijk de toezeggingen die de staatssecretaris heeft gedaan.

[2:49:01] Ik begin bij de eerste.

[2:49:04] De Kamer wordt in de voortgangsrapportage over zero-emissiezones geïnformeerd over de stand van zaken specifiek voor het vervallen van de Euro 5 en of de ondernemers hiermee uit de voeten kunnen.

[2:49:15] Dat is de heer Bikkers, was die toegezegd.

[2:49:20] Nummer twee.

[2:49:20] In de komende voortgaansrappotage zero- emissiezone wordt de Kamer geïnnformeerd

[2:49:27] Welke mensen melden zich hier met welke vragen en over welke ontheffingen gaat het en zijn de knelpunten op te lossen?

[2:49:35] Dat was voor meneer Prikkaerts.

[2:49:38] Dan nummer drie.

[2:49:39] De staatssecretaris zal een overzicht sturen met alle vrijstellingen voor zero-emissie zones met de volgende voortgangsrapportage.

[2:49:47] Maar dan hebben we daar niet een periode aan gekoppeld, wanneer dat precies gaat gebeuren.

[2:49:54] Misschien kan de staatsSecretaris dat alsnog...

[2:49:57] bij deze geven.

[2:50:02] Ik heb er natuurlijk nog niet zoveel meegemaakt, maar volgens mij doen we één keer in de tweeënhalve maand een rapportage, dus dan zou ik het daar graag een plek in geven.

[2:50:17] En prima, dan is dat vastgesteld.

[2:50:22] Dat was nummer 3, toch?

[2:50:25] Ja, dat was nummers 3.

[2:50:26] Ja, dus mevrouw Swinkels was dat de toezegging.

[2:50:27] Dan nummer 4.

[2:50:29] In de eerste evaluatie na een jaar van de inruilregeling wordt inzichtelijk gemaakt bij welke inkomensgroepen de subsidie terechtkomt.

[2:50:36] Dat is een toezigging aan meneer De Hoop.

[2:50:39] Dan de vijfde, dat is de Kamer.

[2:50:42] Die wordt geïnformeerd over de mogelijkheden om deelmobiliteit onderdeel te laten zijn van de social lease regeling.

[2:50:49] Maar daar moeten we ook nog een termijn aan koppelen, staatssecretaris.

[2:50:52] Zou u dat willen doen?

[2:50:56] Wat voor termijn is haalbaar?

[2:51:00] Ik zou hem dan denk ik een onderdeel laten zijn van de brieven waar ik binnenkort mee moet komen, want daar is deelmobiliteit sowieso een belangrijk onderdeeld van.

[2:51:09] Dus wat mij betreft maak ik dan gebruik van de Brieven die toch naar de Tweede Kamer moeten.

[2:51:18] Dan gaan we door naar nummer 7.

[2:51:22] De Kamer wordt eind dit jaar nader geïnformeerd over de mogelijkheden om dubbele energiebelasting bij bidirectionele laden aan te pakken.

[2:51:30] Dat is van de heer Van Leijen en Stoffer.

[2:51:35] Dan nummer 8.

[2:51:36] De Kamer wordt geïnformeerd zodra de Europese Commissie een uitspraak heeft gedaan over de interpretatie van de regels ten aanzien van het toepassen van de massabalanssystematiek voor fossiel LNG.

[2:51:46] En ze zal hierbij ook ingaan op de vraag wat ze met deze uitspraak zal doen.

[2:51:51] En dat is de heer Bikkers en Stoffer.

[2:51:56] Nummer 9.

[2:51:57] In de eerste helft van 2027 ontvangt de Kamer de uitvoeringsagenda voor logistiek laden.

[2:52:05] Nummer 10.

[2:52:08] Binnen ongeveer twee weken ontvankt de kamer een brief over de bereikbaarheid met de reactie op het rapport van het ABD-topconsult, waarin ook zal worden ingegaan op het onderwerp deelmobiliteit.

[2:52:20] Ik weet niet aan wie dat nou is.

[2:52:23] In zijn algemeenheid voor de commissie.

[2:52:33] De laatste toezegging, staatssecretaris.

[2:52:37] In een volgende brief wordt de Kamer geïnformeerd over welke dieseltreinen...

[2:52:44] worden uit geforceerd en daar had de heer hoop om gevraagd.

[2:52:48] Moet daar nog een termijn aan gekoppeld worden?

[2:52:51] Altijd.

[2:52:53] Dat is nog wel wenselijk, staatssecretaris.

[2:52:56] Zou u daar iets over kunnen zeggen?

[2:52:59] Ik zit even te denken.

[2:53:00] Ik heb volgens mij in de komende periode een aantal...

[2:53:04] debatten met de commissie en ik zou graag, ik kan ook gewoon het onderdeel laten zijn van mijn beantwoording in die debatten, maar de voorwaarde is dat we natuurlijk dat afwegkade afgerond hebben, want dan heb ik ook zicht op hoe deze...

[2:53:22] De heer De Hoop.

[2:53:23] Als ik een suggestie mag doen, voorzitter.

[2:53:25] Het debat over VN Taxi staat gepland volgens mij na de eerste brief over het afwegingskader.

[2:53:30] Als dan de brief gestuurd kan worden voor het volgende commissiedebat over Vn Taxi, zou ik dat helemaal prima vinden.

[2:53:39] De heilige heiligheidssecretaris.

[2:53:40] Ik zoek inderdaad een moment, want half oktober plannen we om die brief over het afwegkader naar de Kamer te sturen.

[2:53:47] Dan hebben we natuurlijk sowieso ook het begrotingsdebat eind oktober.

[2:53:50] Dus dan moeten we eventjes een moment zoeken om dat dan gelijk mee te nemen.

[2:53:56] Voor de volledigheid, de toezegging betreft natuurlijk ook wanneer worden die diesel treinen uitgefaseerd.

[2:54:07] Volgens mij was dat ook nog, ik moet even kijken of ik de toenzegging goed formuleer, maar een toezenging om bij de green timer regio te kijken of er mogelijkheden zijn om dat te verstellen als ze er zijn.

[2:54:19] Voorzitter, dat neem ik inderdaad mee als ik samen met de staatssecretaris van Financiën werk aan dat fiscale verhaal.

[2:54:28] Helder, is genoteerd.

[2:54:31] Dan eindigen we natuurlijk tot slot nog met dat de heer Van Leijen een twee minuten debat heeft aangevraagd.

[2:54:39] En met die laatste opmerking wil ik de staatssecretaris bedanken, haar ondersteuning bedanken.

[2:54:50] De Griffie, de Bodes, de Kamerleden.

[2:54:54] Iedereen heeft volgens mij zin om naar te gaan.

[2:54:56] Of naar de volgende vergadering, want we zijn nog niet klaar.

[2:54:59] De publieke tribune, de mensen die thuis meekijken.

[2:55:03] En dan wens ik iedereen een hele veilige en prettige reis huiswaarts.