Maritiem

[0:00:00] ook graag beginnen.

[0:00:02] Welkom allemaal bij de Vast Commissie voor Infrastructuur en Waterstaat en bij het commissiedebat Maritiem.

[0:00:09] Wij gaan vandaag van 1 tot 4 debatteren over dit onderwerp.

[0:00:14] De commissie is goed gevuld, dus ik heet de minister welkom en zijn ondersteuning natuurlijk alle mensen op de publieke tribune, de mensen die dit digitaal volgen en uiteraard natuurlijk ook de leden

[0:00:29] We gaan het zo doen.

[0:00:31] Alle leden krijgen een spreektermijn van vier minuten.

[0:00:36] Ik stel erbij voor dat wij vier interrupties afspreken volgens de afspraak die we hebben.

[0:00:43] We gaan trachten de interrupties kort te houden, onder 30 seconden.

[0:00:49] En als ze langer dan 30 secondes zijn, dan tellen ze voor twee.

[0:00:53] En zo houden we de vaart er even in.

[0:00:56] En ik zit als lid van deze commissie vandaag voor.

[0:01:02] Dus als iedereen is geweest, dan zal ik het voorzitterschap kort even overdragen.

[0:01:06] Ik stel voor aan de heer Schuets.

[0:01:09] Omdat hij links van mij zit.

[0:01:10] En dan zal ich zelf ook nog een bijdrage geven.

[0:01:13] En daarmee stel ik voor dat wij van start gaan.

[0:01:16] En geef ik het woord eerst aan de Heer Schuits.

[0:01:18] Gaat u gaan.

[0:01:19] Dank u wel, voorzitter.

[0:01:21] Voor de zomer presenteerde het kabinet een pakket van verduurzamingsmaatregelen... ...voor de agrarische sector, de industrie en mobiliteit.

[0:01:28] Onderdeel daarvan is een 50% NOx-reductie in 2035 ten opzichte van 2019.

[0:01:35] De maritieme sector is cruciaal voor onze economie.

[0:01:38] Vervoer over water kan bovendien het wegennet ontlasten.

[0:01:42] Om haar bijdrage te kunnen leveren aan verduursaming en de broodnodige model shift... ...heeft de maritieve sector behoefte aan drie dingen...

[0:01:49] Een faciliterende overheid, bevaarbare vaarwegen en een vaarwegbeheerder die qua kennis en bemensing op zijn taken is toegerust.

[0:01:58] Er is werk aan de winkel.

[0:02:00] Ondersteuning en verduurzaming binnenvaartsector.

[0:02:02] Tot eergisteren maakte ik me meer zorgen of de binnenvaard de gevraagde omslag kan financieren.

[0:02:09] Verduurzamingsinvesteringen kennen vaak een onrendabele top.

[0:02:13] Grote reederijen maken afspraken met verladers over de kosten daarvan.

[0:02:17] Kleine binnenvaartondernemers zijn vaker aangewezen op de spotmarkt.

[0:02:21] Het doorberekenen van kosten ligt daarbij lastiger.

[0:02:24] Ook het ongelijk speelveld met België in Duitsland met betrekking tot hernieuwbare energie helpt niet.

[0:02:29] Eergisteren hoorde ik over het subsidiepakket van 231 miljoen euro.

[0:02:34] Dat kan de sector echt helpen.

[0:02:35] Mijn complimenten aan de minister.

[0:02:38] Ook de sector reageerde positief.

[0:02:40] Vooral op de mogelijkheid voor kleine ondernemers om subsidie aan te vragen voor hybride elektrisch varen.

[0:02:46] Wel betreuren zij dat er steeds vijf dieselmotoren buiten de regeling vallen.

[0:02:50] In deze overgangsfase kunnen die zeker in combinatie met steeds meer biobrandstof nog wel uitstoot verminderen.

[0:02:56] Het succes van de subsidieregeling wordt in belangrijke mate bepaald door het gebruik van de regling door diezelfde kleine ondernemers met één schip.

[0:03:04] Zij vormen immers de grootste groep in de binnenvaart.

[0:03:07] Kan de minister toezeggen periodiek na afloop van een openstellingsperiode daarover verslag te doen?

[0:03:14] Dan het onderwerp droogte en hindermanagement bij de onderhoudsopgave.

[0:03:18] Voorzitter, de binnenvaart heeft bovenal een betrouwbaar vaarwegennet nodig.

[0:03:23] Stremmingen en beperkingen op vaarwegen worden steeds structureler met directe grote economische gevolgen.

[0:03:29] De lage waterstanden van deze zomer onderstrepen dat.

[0:03:33] In augustus lag het vervoerdertonnage 18,6% lager.

[0:03:36] Minder lading betekent minder inkomsten en daarmee ook minder ruimte om te investeren in verduurzaming.

[0:03:43] Hoe wil de minister het vaarwegennet beter bestand maken tegen perioden van droogte?

[0:03:48] Wat kan er klimaatadaptief bijvoorbeeld in CCR-verband?

[0:03:52] Welke maatregelen ziet hij op de korte, maar ook op de lange termijn?

[0:03:57] Vorige week vroegen verschillende koepelorganisaties tijdens het ronde tafelgesprek over hindermanagement bij waterbouwprojecten om meer regie over de hele vaarwegcorridor.

[0:04:07] Zij wezen op de economische en maatschappelijke gevolgen van hinder en op het belang van betrouwbare omvaarroutes.

[0:04:13] Ook bepleiten zij een impacttoets op de omgeving qua economie en leefbaarheid.

[0:04:18] Zelf wil ik vragen om een zwaarder gewicht voor hinder bij aanbestedingen en gunning.

[0:04:23] Een hogere waardering voor wendbare oplossingen.

[0:04:26] Is de minister bereid het huidige hindermanagement op vaarwegen binnen een jaar naar heden te evalueren tegen de input van dat rondetafelgesprek?

[0:04:35] En op basis van de uitkomsten die te herzien en ons per brief te informeren.

[0:04:39] Ik ontvang ook graag daarover een toezegging.

[0:04:42] Voorzitter, dank aan de minister voor de antwoorden op mijn schriftelijke vragen over het voorgenomen nachtstremming van het Amsterdam-Rijnkanaal door uitval van verkeersbegeleiding.

[0:04:51] Ik blijf kritisch.

[0:04:53] Een strak bemeten personeelsbestand dat wordt overvallen door uitvallen en vertrek met een nachtstremming een grote economische schade als mogelijk gevolg klinkt niet als een reekswaterstaat die in controle is.

[0:05:04] Dat de stremming onder dreiging van een rechtszaak ter nauwe nood is voorkomen maakt de verwijzing naar nadeelcompensatie weinig geruststellend.

[0:05:12] Rijkswaterstaat moet zulke disproportionele maatregelen voorkomen.

[0:05:16] Evident is dat daar een grotere flexibele inzetbare pool verkeersbegeleiders voor nodig is en anders verdere digitalisering.

[0:05:24] Kan de minister toezeggen de Kamer binnen een half jaar per brief te informeren hoe hij de verkeerse begeleiding robuuster wil maken?

[0:05:31] Daarbij wil ik ook weten hoe hij voorkomt dat een vergelijkbare situatie ontstaat zoals op Amsterdam-Rijnkanaal, zoals in Zeeland en elders.

[0:05:40] En tenslotte voorzitter.

[0:05:42] Wat is de stand van zaken rond het Amsterdamse voornemen om kroerschepen te weren?

[0:05:46] Hoe beoordeelt deze minister dat voorneme in het licht van een rijksinvestering van ongeveer 1 miljard in de zeesluis bij IJmuiden?

[0:06:01] Dank u wel.

[0:06:04] Ja, dank u voorzitter.

[0:06:05] Alweer tegenover de minister.

[0:06:07] Vandaag 12 uur was dat ook het geval.

[0:06:10] Maar we gaan door.

[0:06:12] Voorzitter, ik wil vandaag eigenlijk beginnen met een voorzichtig compliment en een aanmoediging richting de minister, want alles lijkt erop te wijzen dat er bij Ameland...

[0:06:21] ...binnenkort weer snel gevaren kan worden.

[0:06:24] Ook in die nachtelijke uren.

[0:06:25] En dat is lange tijd een grote bron van onzekerheid voor de bewoners van Ameland geweest.

[0:06:30] En de ecologische beoordeling is nog niet afgerond.

[0:06:34] Dus ja, de minister kan er vandaag ook geen definitief besluit op nemen.

[0:06:36] Maar voor die eilanders dringt die tijd.

[0:06:38] En ik moedig de minister aan dan ook op alles op alles te zetten... ...voor het donkere seizoen duidelijkheid te geven.

[0:06:45] En mijn vraag aan de minister, welke stappen zet de minister de komende weken?

[0:06:48] En wanneer verwacht hij een besluit over de maximumsnelheid in de nacht?

[0:06:51] En dan voorzitter, nu wij toch in het noorden zitten, wil ik even stilstaan bij de sluis van Corwen en de Zand.

[0:06:56] Want de provincie en het Rijk die spreken al bijna vijftien jaar over verbreding van deze sluis.

[0:07:02] En de verbredingen van deze Sluis die ontsluit Noord- en Oost-Nederland veel beter voor grote schepen.

[0:07:09] We hebben het niet alleen over een versterking van onze maritieme sector.

[0:07:12] Nee, dit is ook een kans om daadwerkelijk een bijdrage te leveren aan de model shift waaraan jij in 2020 met grote regelmaat refereert.

[0:07:21] En ik roep de minister dan ook op om deze kans op een brede economische stuurversterking niet te laten liggen.

[0:07:28] Voorzitter, er wordt al jaren gesproken over Cornwallisant en er is geld uitgetrokken.

[0:07:33] Er is toegezegd door de provincie en de bedrijven dat geldt.

[0:07:37] Gaat deze minister de sluis nu daadwerkelijk eens verbreden?

[0:07:42] Voorzitter, de afgelopen jaren zijn er mooie stappen gezet in de maritieme maakindustrie... ...mede dankzij de gelijknamige sectoragenda.

[0:07:50] En het is ook niet zo vreemd dat de motie van collega Vlag... ...om de sectoragenta ook na 2026 voor te zetten, dat was in mei dit jaar die motie... ...die is op de Partij voor de Dieren naar kamerbreed aangenomen.

[0:08:03] Desondanks zien wij het komende jaar de financiële ondersteuning voor innovatie in deze sector...

[0:08:08] Juist teruglopen kan de minister toelichten hoe hij invulling gaat geven aan die motievlag waar ik net aan refereerde.

[0:08:15] En dan de binnenvaart.

[0:08:17] Die wordt geconfronteerd met verschillende duurzaamheidseisen.

[0:08:20] Een CO2 reductie en een NOx reducties.

[0:08:23] Dan hebben we stage 5 motoren en die reduceren de NOx uitstoot met maar liefst 70 tot 90 procent.

[0:08:30] Fantastisch.

[0:08:32] Helaas zien wij tegelijkertijd de subsidie voor de ombouw naar dit type motor verdwijnen, terwijl die doelen natuurlijk gewoon keihard overeind blijven staan.

[0:08:40] Kan de minister toelichten waarom de subsidgie voor de stage 5 motoren verdwijnt?

[0:08:44] En achter de minister het realistisch voor binnenvaartsvoerders om deze dan uit eigen zak te gaan betalen, ondanks dat ze maar zeer beperkt bijdragen aan de productiviteit van de motor.

[0:08:55] De schepen.

[0:08:56] Wil de minister met de sector daarin dan ook bijvoorbeeld een tijdspad afspreken?

[0:09:00] Dan wordt duidelijk welke van die twee duurzaamheidseisen dan vooraan krijgt, wanneer bedrijven eraan moeten voldoen, wat dat kost en op welke steun zij van de overheid kunnen rekenen.

[0:09:10] En voorzitter, mijn collega naast mij refereerde net ook al aan.

[0:09:14] Het kabinet wil meer goederen van de weg naar de binnenvaart verplaatsen.

[0:09:18] En het kabinet maakt te weinig gebruik van onze bestaande infrastructuur.

[0:09:22] Waardoor file druk en netcongressie helaas nog steeds vrij spel blijven houden.

[0:09:27] Vooral omdat er de komende tijd nauwelijks geld zal zijn voor serieus onderhoud van onze infrastructuur.

[0:09:33] Laat staan, nieuw asfalt.

[0:09:35] En voorzitter, ik vind dat het ministerie van INW zich dit allemaal zwaar kan aanrekenen.

[0:09:43] Het is daarom tijd dat we deze ambitie met betrekking tot de model shift actiever gaan stimuleren.

[0:09:48] Maar dan moeten eerst uitdagingen omtrent lage water getackled worden.

[0:09:52] Ook dat zei mijn collega.

[0:09:54] Daarom moet de infrastructuur die bij laag water een belemmering vormt voor de binnenvaart tijdig aangepast worden.

[0:09:59] En daarbij moet rekening gehouden worden met de huidige en de toekomstige waterstanden.

[0:10:05] En welke concrete acties kunnen wij op korte termijn van de minister daarover verwachten?

[0:10:11] Dat was mijn laatste vraag.

[0:10:12] Voorzitter, dank u wel.

[0:10:14] Dank u wel.

[0:10:16] Heer Goudswaard, ik kijk nog even naar de leden.

[0:10:19] Geen interrupties, dan geef ik het woord aan mevrouw Boelsma Hoekstra van het CDA.

[0:10:23] Gaat uw gang.

[0:10:24] Dank u, voorzitter.

[0:10:25] Ik val meteen maar met de deur in huis, want voor deze belangrijke sector hebben we vandaag vier minuten en ik heb best wel een breed scala aan punten.

[0:10:32] Te beginnen, en mijn buurman had het er net ook al over, te beginnen bij de sectoragenda maritieme maakindustrie.

[0:10:38] De motie VLAG heeft ervoor gezorgd dat dit programma wordt voortgezet.

[0:10:41] Maar hoe zit het met name met de middelen voor subsidie voor het maritime innovatieprogramma?

[0:10:46] Dan het Twentekanaal.

[0:10:48] Het zal niemand zijn ontgaan wat voor impact de sluiting heeft gehad om de scheepvaart en de bedrijven in de regio en ook verder...

[0:10:54] voor impact heeft gehad.

[0:10:56] En ik heb hierover drie vragen aan de minister.

[0:10:58] Ten eerste, hoe zorgen we ervoor dat de communicatie rondom de sluiting eerder bekend is bij de bedrijven?

[0:11:04] Met andere woorden, een betere voorspelbaarheid voor bedrijfen.

[0:11:07] En hoe kunnen bedrijffen in aanmerking komen voor schadevergoeding?

[0:11:10] Dit sluit ook aan bij de vragen bij de ronde tafel over hindermanagement.

[0:11:15] Dan de middellange termijn.

[0:11:16] Het pompgemaal Eefde.

[0:11:17] Weer een onderzoek, terwijl we al sinds 2018 weten dat dit gemaal niet goed functioneert.

[0:11:23] Wat is het doel van het onderzoeken en staat de investering in het gemaal op de planning?

[0:11:27] En waarom is het in 2018 niet opgepakt?

[0:11:30] En dan de lange termijn.

[0:11:31] En daar refereerde de heer Schuets ook al aan.

[0:11:34] Wat is de actie van de minister om om te gaan met toekomstige droogtesituaties?

[0:11:39] Van de binnenvaart naar de havens.

[0:11:41] Voorzitter, het is goed dat er wordt gewerkt aan een havennota.

[0:11:44] We hebben wel de vraag of de haven van Den Helder ook een plek krijgt in deze nota en of ze aan tafel zitten om mee te praten.

[0:11:51] Omdat dit een rijk zeehaven is van een bijzondere categorie.

[0:11:55] En als tweede vraag over de haven wordt er ook gewerkt op een nationale visie op de binnenhavens.

[0:12:00] Dan voorzitter, ik had een reactie op een brief van de Berkelse Sompem verwacht.

[0:12:05] Die is niet binnengekomen, maar ik ga toch dit punt aanhangig maken.

[0:12:08] Ik ben de afgelopen periode meermaals op locatie geweest bij verschillende rondvaartorganisaties.

[0:12:13] De Waterlijn van Amersfoort is één van dit soort organisaties De gemiddelde leeftijd van vrijwilligers is rond de 70 jaar.

[0:12:20] Zij vervoeren toeristen met rondvaarboten door de Amersvoortse grachten met een topsnelheid van 5 km per uur.

[0:12:27] Door de invoering van een verzwaarde certificering wordt het voor deze organisaties moeilijker om nieuwe vrijwilligers op te leiden en aan de regels te laten voldoen.

[0:12:37] Dit geval wordt niet door het CDA uitgelicht omdat het een wereldgroots is in omvang, maar juist omdat het zo goed illustreert in hoeverre regelgeving bedrukkend kan zijn voor vrijwilligerorganisaties.

[0:12:49] Wij achten dat deze regelgeven niet in verhouding staat met een afdoende veiligheidsniveau geschetst door het ministerie.

[0:12:57] Wij achten het risico beperkt wanneer schippers worden opgeleid op basis van ervaring in een vaargebied zonder ander vaarverkeer met een gracht van maximaal 80 cm diep en een snelheid van maximale 5 km per uur.

[0:13:10] Wij hechten meer waarde aan de ruimte voor vrijwilligers om rondvaren te organiseren.

[0:13:14] Daarom pleiten wij voor een bredere interpretatie van de uitzonderingsmogelijkheid voor deze organisaties.

[0:13:19] De Europese richtlijn beroepskwalificaties in de binnenvaart biedt lidstaten de mogelijkheid om personen die uitsluitend actief zijn op nationale binnenwateren vrij te stellen van de verplichting uit die richtlijnen.

[0:13:31] Nederland heeft deze uitzondering zo geïnterpreteerd dat het alsnog voor meer regels en eisen heeft gezorgd.

[0:13:38] De interpretatie van wat een afdoende veiligheidsniveau is, is echter afhankelijk van feitelijke situaties waar deze schepen opereren.

[0:13:45] Mijn vraag aan de minister is daarom.

[0:13:46] Is de minister bereid de uitzonderingsmogelijkheid voor de richtlijn beroepskwalificaties in de binnenvaart te herzien, bijvoorbeeld een praktisch kleinvaarbewijs?

[0:13:55] En kan de minister dit betrekken bij het voornemen van het kabinet om jaarlijks 500 regels te schrappen of te vereenvoudigen?

[0:14:01] En dat zou ook in de reactie op de toegezegde brief kunnen staan.

[0:14:05] En mocht de minister zich afvragen waarom ik me hier al een lange tijd en nu ook samen met mevrouw Vellinga druk over maak, dan raad ik de minister aan om eens zo'n rondvaart te plannen.

[0:14:15] Ik denk dat deze minister dan gaat zeggen, dit fiksen we.

[0:14:19] En als laatste sluit ik mij aan bij de woorden van de heer Goudsvaart van jaar 2021 met betekening tot de vragen over Ameland en Kornweer-de-Zand.

[0:14:27] Tot zover.

[0:14:31] Dank u wel.

[0:14:32] En dan gaan we, als mevrouw Bonsma-Hoekstra de microfoon nog even uitzet... dan gaan wij naar mevouw Weersma van de BBB.

[0:14:38] Gaat uw gang.

[0:14:39] Ja, dank.

[0:14:39] Ik had veel te veel, dus veel is al genoemd.

[0:14:41] Kornweerderzand en het Twentekanaal, dus die kan ik laten gaan.

[0:14:45] Voorzitter, Nederland behoort wereldwijd tot de top van de maritieme sector.

[0:14:49] En daar mogen we trots op zijn.

[0:14:51] En die positie is het resultaat van eeuwenlange opbouw van kunde en kennis... van vakmanschap en van investeringen in de toekomst van generatie op generatie...

[0:15:01] En wij weten dat de minister, als voormalig wethouder van de havenstad Rotterdam... uiteraard een groot hart heeft voor de maritieme sector en zich daar keihard voor inzet.

[0:15:11] Maar die koppositie is allesbehalve vanzelfsprekend.

[0:15:13] De maritieve sector staat onder toenemende druk... door oneerlijke internationale concurrentie en geopolitieke spanningen.

[0:15:20] Juist daarom is een duidelijk, consistent en langjarig maritiem beleid cruciaal.

[0:15:25] Een lange termijn strategie die rust en duidelijheid biedt aan de sector en inzet op structurele investeringen in de maritieme infrastructuur.

[0:15:33] Voorzitter, scheepsbouw en reparatiewerven zijn daarbij van strategisch belang.

[0:15:38] Als die eenmaal verdwijnen, komen ze niet meer terug.

[0:15:41] En dat raakt niet alleen onze havens en de werkgelegenheid, maar ook de nationale veiligheid.

[0:15:46] Het aandeel van de Nederlandse vloot in de wereldhandel loopt op dit moment al terug... ...en het verdwijnen van werven zou die ontwikkeling alleen maar versnellen.

[0:15:55] Dus hoe gaat de minister ervoor zorgen dat succesvolle koplopenprojecten... ...zoals het Maritiem Masterplan en Werf van de Toekomst gecontinueerd kunnen worden... ...met daarbij de nodige financiële slagkracht om de sterke maritieme Nederlandse sector te behouden?

[0:16:09] Een sterke maritieme sector vraagt ook om sterke instituties en ook goed opgeleid personeel.

[0:16:15] Denk aan maritiem onderwijs, de hogere zeevaartschool en aan goed en betrouwbaar toezicht.

[0:16:20] Willen we het aantrekkelijk houden om ons Nederland...

[0:16:25] Om de Nederlandse vlag te varen, dan zijn structurele ondersteuning en nieuwe instroom noodzakelijk.

[0:16:31] Gaat de minister samen met de minister van OCW optrekken om het onderwijs aantrekkelijk te houden voor de jongeren en zo ja hoe?

[0:16:39] Voorzitter, dan zeewaardige AED's aan boord van schepen.

[0:16:43] BBB wil graag dat er meer wordt gedaan om de veiligheid op zee te verbeteren en levens te redden.

[0:16:48] In dit verband verwijzen wij naar twee rapporten van de KNRM en de Kustwacht over ongevallen en reanimaties op zree.

[0:16:56] Bij ongefallen en noodgevallenen telt iedere minuut, terwijl het op zEE en open water lang kan duren voordat professionele hulp ter plaatse is.

[0:17:04] Een zeewaardige AED aan boord en een bemanning die kan reanimeren kunnen dan het verschil maken.

[0:17:10] BBB constateert echter dat veel schepen nog steeds geen zeewaardige AED aan boord hebben, terwijl een AED voor koopvaardijschepen in Duitsland al verplicht is.

[0:17:19] Hoe kijkt de minister naar het stimuleren van zeewwaardige aed's aan boor van schep ook op kleinere schep?

[0:17:26] En is hij bereid om samen met de maritieme sector, de kustwacht en het KNRM te onderzoeken hoe aanschafonderhoud en reanimatietraining kunnen worden bevorderd

[0:17:36] En de Kamer hierover te informeren.

[0:17:38] Want juist hiermee kunnen we op een laagdrempelige manier levens redden.

[0:17:43] Even kijken, hier is al veel over gezegd, dus sla ik even over.

[0:17:48] Kom ik bij autowrakken.

[0:17:50] Voorzitter, autowrokken vormen een onderschat risico voor de scheepvaart.

[0:17:54] Zwemmers, maar ook het milieu... en kunnen verband houden met vermissingen of strafbare feiten.

[0:17:59] Wordt informatie over de locaties van autowrukken structureel gedeeld met politie?

[0:18:04] En vindt de minister dat deze wrakken vaker moeten worden geborgen... met het oog op de veiligheid, het milieu en het oplossen van langdurige vermisslingen...

[0:18:13] vraag ik.

[0:18:14] Voorzitter, daarnaast in internationaal verband vraag ik ook aandacht voor vermissingen op zee.

[0:18:19] Want wanneer iemand overboord raakt en niet direct wordt teruggevonden is snel en zorgvuldig onderzoek cruciaal.

[0:18:25] Is de minister bereid zich internationaal in te zetten voor afspraken waarbij schepen bij aankomst in de eerstvolgende haven worden onderzocht en de verblijfsruimtes van de vermiste persoon worden veiliggesteld zodat DNA-materiaal kan worden geborgd?

[0:18:40] De korm weer de zand is ook genoemd.

[0:18:44] En de rest bewaar ik tot de tweede termijn.

[0:18:47] Dank.

[0:18:49] Helemaal goed.

[0:18:51] Dan kijk ik even rond.

[0:18:53] Nee, dan is het woord aan de heer Stoffer van de SGP.

[0:18:57] Gaat u gang.

[0:18:58] Dank voorzitter.

[0:19:00] Je hebt het al best tegenlander gezegd over de maritieme sector en de binnenvaart.

[0:19:05] Maar ik zal proberen er een aantal zaken aan toe te voegen.

[0:19:08] Want de logistieke sector...

[0:19:10] Dat is een van onze halsslagaders, zit in de hoek waar de klappen vallen.

[0:19:14] Niet alleen financieel en door brugafsluitingen, maar ook op het water.

[0:19:18] Het afgesloten Twente-kanaal met een half miljoen euro kosten per dag, de lage waterstanden op de Rijn, maar auch stremmingen en storingen vanwege verouderde sluizen en bruggen zullen de sector stevig porten.

[0:19:29] En de vraag is, hoe krijgen we meer water onder de boot?

[0:19:32] Zorg ervoor dat kleine binnenvaartschepen niet uit de vaart gaan door strenge emissieeisen.

[0:19:37] En zorg ervoor dat sluizen en gemalen ook bij laag water hun werk kunnen blijven doen.

[0:19:41] Nu ging het mis bij bijvoorbeeld de sluize bij Eefde en Woerd.

[0:19:45] En verder moet het aantal storingen en stremmingen omlaag in plaats van omhoog.

[0:19:49] Het budget voor instandhouding moet de opgave gevolgen in plaat van andersom.

[0:19:54] Het is teleurstellend dat het kabinet buigt naar links en bezuinigingen parkeert, terwijl bij infrastructuur nog zo'n groot financieel gat gaat.

[0:20:01] En de minister is geregeld gewaarschuwd, ook bij deze.

[0:20:05] En ik snap dat hij niet alleen aan de geldboom kan trekken, overigens voorzitter.

[0:20:09] Dat wil ik al wel bijzeggen.

[0:20:10] De binnenvaart kan niet even omvaren en de economische schade is relatief groot.

[0:20:15] En mijn vraag is, wat is de strategie van de minister om deze logistieke en economische... ...schade door droogte en storingen in te perken?

[0:20:22] En wordt er ook snel een knoop doorgehakt over vernieuwing van het gemaal bij Eefde?

[0:20:27] Het is belangrijk dat kwetsbare schakels in het vaarwegennet bij lage water in kaart worden gebracht.

[0:20:31] Zodat ze ook met prioriteit aangepakt kunnen worden.

[0:20:34] En mijn vraag aan de minister is of hij dit voor het volgende commissiedebat maritiem met binnenvaart en verladers op wil pakken.

[0:20:41] Want zwakke schakel moeten we niet onder de pet houden.

[0:20:44] Zoals bij Eefde nu eigenlijk het geval was, maar gewoon met elkaar open op tafel.

[0:20:50] En mijn vraag is, wordt ook de inzet op multimodaal goederenvervoer versterkt, zodat we minder kwetsbaar worden voor uitval van kunstwerken en kanalen?

[0:20:58] Je handt elektrisch varen, want wat is het perspectief voor verduurzaming in de binnenvaart?

[0:21:02] Door verdubbeling van de biobrandstoffenprijs vanwege het schot tussen sectoren, is het voor schippers een weinig aantrekkelijke optie meer.

[0:21:09] Vervoer over water wordt onbetaalbaar als via ETS II de dieselprijs steeds verder opgekrikt wordt.

[0:21:15] Mijn vraag is hoe gaat de minister zorgen voor een eerlijke kans voor binnenvaartschippers?

[0:21:19] Het elektrisch varen mag niet zwaarder belast worden dan varen op dieselolie.

[0:21:23] Dat klinkt logisch, maar de klikscherm voor verlaging van de energiebelasting is positief.

[0:21:27] Maar de kabinetsbrief is naar mijn beleving in ieder geval relatief vaag.

[0:21:31] De minister kan dat natuurlijk dadelijk haarscherp maken in zijn beantwoording.

[0:21:35] Mijn vraag is, wordt de verkenning gericht op het opnemen van de belastingverlaging in het volgende belastingplan?

[0:21:40] De minister wil ook zijn schouders zetten onder de sectoragenda maritieme maakindustrie.

[0:21:44] Het is al meer langsgekomen, maar de vraag is wat betekent het in de praktijk?

[0:21:47] En komt er ook een opvolging van het maritieme innovatieprogramma?

[0:21:51] Het is namelijk alle hens aan dek om die Nederlandse vlag, zoals al eerder werd gezegd, aantrekkelijk te houden.

[0:21:56] Dat betreft het woonlandbeginsel, maar ook de fiscale behandeling van offshore werkschepen.

[0:22:01] De Kamer heeft gevraagd om Nederlandse werksschepen in zijn geheel mee te nemen onder de tonnageregeling en de afdrachtvermindering zeevaart.

[0:22:08] Onder meer België gaat zijn tonnageregeling verbreden.

[0:22:12] En we willen toch niet, zeg ik tegen een oud-minister van Economische Zaken, dat bedrijven over de grens gaan kijken.

[0:22:18] Mijn vraag is, gaat het kabinet een been bijtrekken?

[0:22:21] Al jaren hamer ik op de voortvarende uitvoering van het vlootvervangingsprogramma van de Rijksrederij.

[0:22:26] Zeker nu de beveiliging van de Noordzee belangrijker is dan ooit.

[0:22:29] Voor een groot deel van de vlood blijft het onduidelijk wanneer opdrachten de markt opkomen.

[0:22:34] De Kamer zou voortgangsrapportages krijgen, maar de laatste is alweer van twee jaar geleden.

[0:22:39] Mijn vraag is hoe gaat de minister ervoor zorgen dat maritieme bedrijven weten waar ze ook in dit geval aan toe zijn?

[0:22:45] En zou hij voor het begrotingsdebat de Kamer willen rapporteren en daarbij serieus meerjarig perspectief geven?

[0:22:51] En tot slot, voorzitter.

[0:22:53] Het is goed dat structureel geïnvesteerd wordt in bescherming van de Noordzee-infrastructuur.

[0:22:57] Want de kustwacht had volstrekt onvoldoende middelen om schepen met...

[0:23:01] verkeerde bedoelingen in de smiezen te houden.

[0:23:03] En mijn vraag is, kan de minister garanderen dat alle meldingen door de kustwacht serieus opgepakt worden en dat ze ook 24-7 inzetbaar is?

[0:23:13] Dank u wel.

[0:23:14] Dank u.

[0:23:20] Op 8 april, jongsleden, diende ik samen met mevrouw Van der Plas een motie in over de watertaxi.

[0:23:29] Om het mogelijk te maken om te gaan gedogen in de nacht.

[0:23:33] De minister heeft destijds een toezegging gedaan en ik wil de minister bedanken dat een toenzegging ook daadwerkelijk iets waard is.

[0:23:38] Zowel hier richting de Kamer, maar ook richting Ameland zelf.

[0:23:41] Dus daar wil ik mee beginnen.

[0:23:43] Voorzitter, goed dat we vandaag kunnen spreken over maritieme onderwerpen.

[0:23:47] Het is nodig ook.

[0:23:49] Afgelopen zomer werd het Twentekanaal afgesloten voor verkeer vanwege de zeer lage waterstand.

[0:23:55] En inmiddels zien we ook op de IJssel beperkingen en moeten schepen naar verluidt zo'n 200 kilometer omvaren.

[0:24:01] Af gelopen dinsdagochtend vroeg reed ik nog

[0:24:04] Bij Deventer over de IJssel heen en ook ik schrok van de lage waterstand.

[0:24:08] En dat is ook dus zorgelijk te noemen.

[0:24:11] Juist omdat het kabinet meer goederenvervoer over het water wil laten plaatsvinden.

[0:24:15] De zogeheten model shift is al jaren een wens van het kabinent en dan lijken dit soort tegenvallers niet mee te helpen.

[0:24:22] Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat onze vaarwegen ook tijdens langdurige droogte gewoon betrouwbaar en bereikbaar blijven?

[0:24:29] En welke concrete maatregelen worden genomen om te voorkomen dat we bij een volgende droge zomer, het zou zomaar kunnen dat die volgend jaar er weer is, we weten het niet, maar dat we dan opnieuw vaar wegen moeten gaan afsluiten.

[0:24:41] We horen het graag.

[0:24:42] Dan een ander punt van zorg, voorzitter, dat is het woonlandbeginsel.

[0:24:46] Simpel gezegd betekent dit dat zeevarenden worden betaald naar de maatstaven van het land waarin zij wonen.

[0:24:51] Wat ons betreft is dat een heel logisch uitgangspunt.

[0:24:54] En het is goed dat deze minister zich inzet om het woolandbegincel ook in stand te houden.

[0:24:59] Als het beginsel verdwijnt, krijgen Nederlandse rederijen te maken met een forse stijging van hun loonkosten.

[0:25:07] Onderzoek van Deloitte waarschuwt ons bovendien dat het tot wel 70% van de Nederlandse vloot zal laten verdwijnen.

[0:25:14] Ze zullen gaan omvlagen om te varen voor landen waar regels hen niet zal gaan wegjagen.

[0:25:19] Voorzitter, we moeten onze Nederlandse Vloot juist behouden en schepen met trots onder de Nederlandste vlag laten varen in plaats van ze

[0:25:27] welke reden dan ook geven om die vlag te vervangen.

[0:25:31] En buiten dat omvoorzitter is het ook heel onverstandig om de Nederlandse vloot te laten krimpen.

[0:25:36] Het kost ons banen, het kost ons economische activiteit en het kost ook nautische kennis.

[0:25:42] Want ja voorzitter, we hebben de binnenvaart en de scheepvaart... en de hele maritieme sector gewoon keihard nodig in dit land.

[0:25:50] Voorzitter, welke concrete stappen gaat de minister zetten... om het woonland beginsel of Rijn te houden?

[0:25:54] En gaat dat ook lukken?

[0:25:55] En wat gaat hij doen om te voorkomen dat Nederlandse regels... onze redenen en schepen juist uit Nederland weg gaan jagen?

[0:26:02] Deze minister is groot fan van het schappen van regels.

[0:26:05] Deel dat met hem, maar laten we dat dan ook voor de scheepvaart gaan doen.

[0:26:09] Voorzitter, dan iets leukers, dat is autonoom varen.

[0:26:12] Mijn fractie is daar erg benieuwd naar en we zien ook kansen.

[0:26:15] Kan de scheapvaart slimmer, efficiënter en uiteindelijk ook een hoop veiliger maken?

[0:26:20] En precies dat laatste, voorzitter...

[0:26:22] Precies dat laatst is wel wat ons betreft de schoen wringt.

[0:26:25] Want zoals met alles moet veiligheid voorop staan.

[0:26:28] Ook met het invoeren van autonoom varen.

[0:26:30] Maar hoe zit het dan met bijvoorbeeld de veiligheid op drukke vaarwegen?

[0:26:33] Hoe zien we dat dan straks voor ons bij bijvoorbeeld sluizen?

[0:26:37] Kan de minister daar al iets over vertellen en misschien zelfs iets vooruitblikken?

[0:26:41] We horen graag welke regels nog ontbreken, want hier zullen dus toch...

[0:26:44] Hoe erg dat ook is wat regels er moeten gaan komen.

[0:26:47] En wat er nog nodig is voordat autonoom varen juridisch en praktisch veilig verder kan worden ontwikkeld.

[0:26:53] Tot slot voorzitter, we willen de minister nog één compliment geven.

[0:26:56] En dan is het ook echt afgelopen.

[0:26:58] Het is goed dat hij afziet van de registratie van pleziervaartuigen.

[0:27:02] We vinden dat een verstandige keuze.

[0:27:04] Fijn om te zien dat er niet weer een zoveelste pleziertje aan bureaucratische banden wordt gelegd.

[0:27:09] En dat mensen ook nog echt mogen genieten van bepaalde dingen.

[0:27:12] Dank u wel.

[0:27:14] Dank u wel.

[0:27:15] Ik geloof niet dat ik de heer Heutink al ooit zo complimenteus heb gehoord.

[0:27:18] Dus complimenten daarvoor.

[0:27:20] Ben er maar niet aan.

[0:27:22] Dan geef ik het voorzitterschap even over aan de heur Schutts voor mijn eigen bijdrage.

[0:27:27] Ja, dan geef ich u het woord terug om als commissielid uw bijdraag te doen.

[0:27:32] Dank u wel, voorzitter.

[0:27:34] De Nederlandse maritieme sector is bepaald geen bijzaak en ik ga ongetwijfeld heel veel dubbelingen hebben met de bijdrage van anderen.

[0:27:41] Ik denk dat we het hier heel erg over eens zijn.

[0:27:44] Het is een van de oudste en meest strategische sectoren van ons land.

[0:27:47] En waar andere landen een scheepswerf hebben, hebben wij een heel maritiem cluster.

[0:27:52] En het is dan ook, dat had mevrouw Boelsma ook, moeilijk kiezen welke onderwerpen we vandaag bij de kop pakken.

[0:27:57] Maar ik heb er drie gekozen.

[0:27:59] Verduurzaming van de sector, de brandstoffentransitie en de vraag of onze binnenvaart de ruggengraad van onze logistiek, de klimaatcrisis, aankan.

[0:28:06] Ze kwamen al voorbij.

[0:28:08] Voorzitter, dit kabinet wil de maritieme sector toekomstbestendig en concurrerend houden.

[0:28:13] En dat is precies de combinatie waar D66 ook voor staat.

[0:28:16] Duurzaamheid als verdienmodel.

[0:28:18] En wie als eerste kan varen op schone brandstoffen, wie als eerst de schepen, motoren en bunkers van de toekompst bouwt, pakt de markt van morgen.

[0:28:26] En de vraag is dus niet of de sector verduurzaamt, maar of Nederland voorop loopt of achteraan.

[0:28:31] En daarom mijn eerste punt van aandacht.

[0:28:33] Hoe blijft de minister hierop inzetten?

[0:28:35] En kan de minister toezeggen vol in te blijven zetten op de sectordoelen van 2030?

[0:28:41] De brandstoffentransitie is in volle gang.

[0:28:43] Er is geen één-op-één vervanger voor stookolie.

[0:28:46] Maar er zijn duurzamere alternatieven.

[0:28:48] Methanol, ammoniak, bioethanol, waterstof, elektrisch varen, biobrandstoffen.

[0:28:53] En het Maritiem Masterplan is daar verstandig op ingericht.

[0:28:56] Stap voor stap.

[0:28:58] Maar wel twee kanttekeningen van mijn kant.

[0:29:00] De visie op verduurzaming van bunkerbrandstoffen zou uiterlijk het derde kwartaal naar de Kamer gaan.

[0:29:07] Voorzitter, eind september.

[0:29:08] Misschien heb ik hem gemist, maar ik ben benieuwd wanneer die visie naar ons toekomt.

[0:29:14] Want juist de havens en reders hebben die visies nodig om hun investeringsbeslissingen te blijven nemen.

[0:29:19] Elke maand vertraging is een maand waarin investeringen blijven liggen.

[0:29:23] En kan de minister hier ook ondubbelzinnig toezeggen je niet op de rem te trappen maar koers vast te blijven en dus ook vast te houden aan de oplopende percentages in die brandstoftransitieverplichting.

[0:29:36] Dan de tweede, verduurzaam is dweilen met een kraan open zolang ons eigen beleid koplopers afstraft.

[0:29:41] Ik sluit me dan ook aan bij de vraag hoe we ervoor gaan zorgen dat elektrisch varen en energiebelasting, hoe we daar een oplossing voor gaan vinden omdat het op dit moment, zoals ik zei, de koplopers afstraalt.

[0:29:53] afstraft.

[0:29:54] Wat kan de minister hieraan doen?

[0:29:56] Dan droogte.

[0:29:58] Nou, die noemden we ook allemaal al.

[0:29:59] En

[0:30:00] Terwijl wij hier zitten staat de Rijn op het laagste pijl in 160 jaar.

[0:30:03] Op de boven IJssel geldt eenrichtingsverkeer, moeten schepen 300 kilometer omvaren wat weer druk oplevert op andere vaarwegen.

[0:30:05] inrichtingsverkeer,

[0:30:10] Het Twentekanaal is nog steeds gedeeltelijk dicht en werd ook al genoemd, er werd een stuk minder vervoerd in augustus omdat een aantal schepens gedeelte leeg moesten varen.

[0:30:10] Twente-kanaal nou, schepenen

[0:30:21] Dit is de derde extreme laagwaterzomer in korte tijd.

[0:30:25] En we zien, klimaatverandering maakt laag water de norm in plaats van de uitzondering en dat wringt.

[0:30:30] Juist de binnenvaart, schoner, stiller en veiliger dan de vrachtwagen is de sleutel van de modal shift die dit kabinet wil maken.

[0:30:37] De verschuiving van honderdduizenden vrachwagenritten naar water of spoor.

[0:30:41] Maar hoe moet dat gebeuren als de belangrijkste ader van dat water steeds vaker onbetrouwbaar wordt?

[0:30:48] Ik vraag daarom drie dingen.

[0:30:49] Eén voorspelbaarheid.

[0:30:51] De sector vraagt niet om een wereld zonder laag water, maar om een escalatieladder.

[0:30:55] Communicatie waar ze op kunnen plannen.

[0:30:57] Twee, een structurele aanpak van de rivier.

[0:31:00] De maatregelen voor het stabiliseren van de revierbodem zijn een hele goede eerste stap.

[0:31:04] Maar het gaat om meer.

[0:31:05] Het optimaal inzet van de buffer in het IJsselmeer, water vasthouden in het bovenstroomse gebied... en het ontwerp Nationaal Waterprogramma 2028-2033 dat eind dit jaar moet worden vastgesteld...

[0:31:15] En ik wil graag van de minister horen hoe de belangen van de scheepvaart daarin worden meegenomen en geborgd.

[0:31:22] En de derde, internationale samenwerking.

[0:31:24] Een structurele laagwateraanpak kan alleen in samenwerken met onze buurlanden.

[0:31:29] Welke stappen heeft de minister daarin gezet?

[0:31:32] Voorzitter, voor ik afsluit nog twee kleine zijsprongetjes.

[0:31:35] De aanbesteding van de waddenveren.

[0:31:37] Die heeft het een en ander aan vertraging opgelopen, waardoor de implementatietijd nu wel heel erg krap wordt.

[0:31:43] Dat gaat enorm knellen voor de reders.

[0:31:45] Hoe ziet de minister dit voor zich?

[0:31:46] En hoe zorgt hij dat de rederijen hierdoor niet in de knel komen?

[0:31:50] En verder sluit ik aan bij het CDA over de vragen over de rondvaartbootvrijwilligers.

[0:31:55] Want vrijwilligers moeten we koesteren.

[0:31:57] Dank u wel, voorzitter.

[0:32:00] Ik zie geen interrupties.

[0:32:01] Dan geef ik het woord aan de voorzitters terug.

[0:32:04] Dank u wel.

[0:32:05] En dan zijn wij ongelooflijk snel door de eerste termijn heen.

[0:32:09] Heeft de minister een mooi aantal vragen gekregen.

[0:32:12] Kijk ik even naar de minister, hoe lang hij nodig heeft om tot een beantwoording te komen.

[0:32:16] Een half uur.

[0:32:17] Dan gaan wij een half uurtje schorsen tot tien over ongeveer.

[0:32:25] Tot over een halfuurtje.

[1:05:07] Nou, wij zijn nog op een paar mensen aan het wachten die zometeen ongetwijfeld binnenvallen.

[1:05:13] Maar voor de rest is iedereen weer aanwezig en de minister is weer terug.

[1:05:16] Dus welkom terug allemaal bij het commissiedebat Maritiem.

[1:05:21] Wij zijn toegekomen aan de beantwoording van de minister in de eerste termijn.

[1:05:27] Minister, kunt u ons eerst even een overzicht geven van hoe u de beantwortingen heeft opgebouwd?

[1:05:31] Hebben we mapjes en dergelijke?

[1:05:33] Ja.

[1:05:34] Dank voorzitter, daar kom ik zo op.

[1:05:35] Maar allereerst misschien een korte introductie van mijn kant.

[1:05:40] Het onderwerp wat vandaag op de agenda staat gaat over duidelijk heel veel Kamerleden aan het hart en dat is mooi om te zien en ook terecht denk ik.

[1:05:52] Want Nederland is een waterland.

[1:05:54] We voeren niet alleen al eeuwen een strijd met het water, maar we verdienen er ook ontzettend veel geld mee.

[1:05:59] En dat is ontzetten belangrijk voor onze economie en alles wat we hier in Den Haag doen aan investeringen in ouderenzorg, in onderwijs, in cultuur, in veiligheid, noem maar op.

[1:06:09] Sterker nog, de maritieme sector draagt voor 94 miljard euro bij per jaar aan de Nederlandse economie.

[1:06:16] En dat is natuurlijk ontzettend veel.

[1:06:18] Met andere woorden, een belangrijke motor van de NederlandSEconomie is een scheepsmotor.

[1:06:24] Maar dan moet die motor natuurlijk wel blijven draaien en daar hebben we het vandaag met elkaar over.

[1:06:28] Daarvoor moeten we blijven investeren in

[1:06:30] Het hoofdvaarwegennet moeten we blijven investeren in innovatie.

[1:06:34] Moeten we zorgen dat de binnenvaart mee kan in de energietransitie.

[1:06:37] En het is ook al een paar keer aangehaald en dat vind ik ook heel terecht.

[1:06:41] Naar aanleiding van, ja mevrouw Vellinga, BEMS bijvoorbeeld, die zei het al heel terecht.

[1:06:47] Is dat de Rijn op dit moment op de laagste aanvoerstand staat sinds 160 jaar.

[1:06:51] Na die 160 jaar had ik nog niet scherp, maar ik geloof het zo.

[1:06:54] Ik denk sinds dat het gemeten wordt.

[1:06:55] Dus dat is inderdaad zo lang.

[1:06:59] En dat betekent natuurlijk ook iets voor de Nederlandse maritieme industrie.

[1:07:05] Je ziet het nu al met stremmen van sluizen, dat zag je al in de zomer.

[1:07:09] Je ziet het met het inrichtingverkeer op de IJssel.

[1:07:11] Dat heeft een enorme impact.

[1:07:12] Dus ik vind het ook terecht dat de commissie vragen stelt over hoe gaan we hier nou in het vervolg mee om?

[1:07:17] Want dit is een realiteit.

[1:07:18] Dit was afgelopen zomer een realheid.

[1:07:20] Het is vandaag de dag een realiteit.

[1:07:22] En de heer Heutink zei het ook.

[1:07:23] Dit kan volgende zomer zomaar weer eens het geval zijn.

[1:07:27] En hoe staan we er dan voor gesteld?

[1:07:29] Daar ga ik ook zo expliciet wat verder op in.

[1:07:32] Want ik denk dat we daar met elkaar een...

[1:07:35] Ja, laten we zich een stevig gesprek over moeten voeren van wat moeten we daar nou op doen.

[1:07:40] Dat even ter introductie.

[1:07:42] Ik zal het inderdaad, zoals de voorzitter mij verzocht heeft... ...even aangeven in welke blokjes ik de beantwoording van de vragen zal doen.

[1:07:50] Ik begin even met zeevaart en het MIP.

[1:07:54] Dan zeehavens, duurzame scheepvaart, multimodaal goederenvervoer.

[1:08:03] Overig, en nu zie ik eigenlijk eentje die ik denk misschien handig om die wat eerder te doen...

[1:08:08] Dat is binnenvaart.

[1:08:08] Laat ik daar maar even mee beginnen.

[1:08:09] Binnenvaart en droogte.

[1:08:11] Dat sluit ook goed aan bij de introductie die ik net heb gegeven.

[1:08:16] Voordat ik inga op alle vragen... ...even de Kamer, de commissie uitleggen wat ik van plan ben te doen.

[1:08:27] En dat begint bij afgelopen zomer.

[1:08:30] Ik ben toen veel in gesprek geweest met ondernemers.

[1:08:35] Dat was overigens niet alleen de maritieme industrie.

[1:08:37] Dat waren ook glastuinbouwers, dat waren ook tegenwoordigers van LTO...

[1:08:43] Maar wel ook heel veel mensen en ondernemers rond het Twente-kanaal.

[1:08:47] Ik heb toen afgesproken week op week met hen, eerst fysiek en daarna in een call met hen te spreken over wat is de huidige stand van zaken.

[1:08:56] En daar ook ontzettend veel opgehaald.

[1:08:58] En er is ook al wat gezegd over de communicatie, daar kom ik zo ook op.

[1:09:02] Van wat kunnen we nou beter doen en wat moeten we doen naar de toekomst toe.

[1:09:06] Ook heb ik met alle dijkgraven gesproken.

[1:09:10] Ik heb met dus in die zin alle waterbeheerders gesproke.

[1:09:14] van hoe brengen we dit nou verder.

[1:09:16] Want dit is natuurlijk niet alleen een maritiem vraagstuk, dit is ook een watermanagementvraagstuk.

[1:09:19] Het is in de basis een water managementvraagtstuk Helaas komt daarbij wel natuurlijk altijd de realiteit kijken dat we water niet kunnen maken.

[1:09:27] Dus we zijn afhankelijk van de aanvoer van de Rijn.

[1:09:30] Dat is natuurlijk onze grote aorta als het gaat om het water wat Nederland binnen moet komen waar onze schepen op varen.

[1:09:40] Maar je kan natuurlijk binnen dat gegeven wel zoveel mogelijk proberen te doen.

[1:09:46] Dus wat ik wil doen is nog voor het einde van het jaar een brief sturen naar de Kamer met een uiteenzetting van welke acties we nu al aan het nemen zijn en in de toekomst willen gaan nemen op korte, middellange en lange termijn.

[1:09:59] ...om veel beter gesteld te staan in dit soort situaties.

[1:10:02] Dat zit op wat voor infrastructuur we denken nodig te hebben... ...wat voor afspraken met watermanagers we moeten maken... ...afspraaken we met de maritieme industrie moeten maken.

[1:10:17] Maar ook bijvoorbeeld hoe doen we dat dan voortaan met communicatie...

[1:10:22] Daar zal ik ook heel eerlijk over zijn, toen rond het Twente-kanaal die communicatie vanuit RWS was gewoon niet goed.

[1:10:27] En de reden daarvan achter was dat wij zagen op een gegeven moment de situatie eigenlijk van groen verslechteren naar oranje en daarna naar rood.

[1:10:38] En toen het rood werd, toen zeiden we van nou nu moet hij dicht.

[1:10:42] Terwijl eigenlijk we natuurlijk bedrijven, vooral bedrijfen rond het Tweede Kanaal, al veel beter eerder kunnen meenemen in dat proces.

[1:10:49] Dat hebben we wel veel beter gedaan.

[1:10:50] Dat horen we ook terug rond het eenrichtingsverkeer op de IJssel.

[1:10:53] Ze hebben echt de industrie al in een heel vroeg stadium meegenomen... dat dat een mogelijkheid was en ook wanneer dat het geval zou moeten zijn om dat in te stellen.

[1:11:02] Dus dat is daar beter gegaan.

[1:11:03] Dus we hebben er ook wel direct van geleerd.

[1:11:04] Maar ik denk dat dit wel een les die breed getrokken meegenoemd moet worden naar de toekomst toe.

[1:11:09] Omdat je niet altijd elke probleem kan oplossen.

[1:11:12] Zeker als het om droogte gaat, dan ben je gewoon afhankelijk van het weer.

[1:11:16] Maar dat je in ieder geval de communicatie goed op orde hebt.

[1:11:19] Dank u wel.

[1:11:19] U heeft een interruptie van de heer Heutink, Groep Markerszouwer.

[1:11:23] Ja, als het gaat om de communicatie, het is natuurlijk niet alleen vooraf communiceren, zodat bedrijven kunnen anticiperen op wat komen gaat.

[1:11:29] Maar natuurlijk ook tijdens een sluiting bedrijfen wellicht aan de hand meenemen en zeggen van oké, dit zijn de mogelijkheden die u wel heeft.

[1:11:37] Dit zijn de financiële opties die u heeft en ook misschien blijven communiceren op het gebied van perspectief.

[1:11:43] Hoe lang gaat dit nog duren?

[1:11:46] Hoe is dat gegaan in die communicatie of zijn er ook nog lessen uit te trekken?

[1:11:50] De minister.

[1:11:51] Nou, ik denk dat we daar ook juist ook met bijvoorbeeld de Twente Board nog eens een keer goed over moeten spreken.

[1:11:57] Of dat ook naar tevredenheid gegaan is.

[1:11:59] Ik denk wel dat dat beter is gegaан dan toen die abrupte communicatie die toen gebeurde rond het stremmen van de sluisevenen.

[1:12:06] Maar daar heeft de heer Heutink zonder meer een terecht punt.

[1:12:09] Kijk, wat mij wel opgevallen is... ...is dat je nooit de vindingrijkheid van ondernemers moet onderschatten.

[1:12:17] En dat zie je echt, is dat ook dat dat op een goede manier gaat.

[1:12:20] Maar het helpt wel, die vindingijkheid wordt wel in de hand geholpen... ...als je van tevoren natuurlijk al schetst wat de scenario's zijn.

[1:12:26] Dan zouden ondernemer zo veel makkelijker kunnen plannen...

[1:12:28] ...en rekening gaan houden met alternatieve scenario's.

[1:12:31] Want nu was het ook een beetje geluk... ...want bijvoorbeeld For Farmers zei ook tegen mij... ...ja, straks worden de aardappelen geoogst... ...dus wij hebben nu nog... ...en dan hebben we geen transportcapaciteit meer... ...nu hebben we nog transportcapacity op de weg... ...wat we nu kunnen inzetten... ...vanwege het wegvallen van de transportcapacy op de vaarweg.

[1:12:50] Dus we zijn een beetje door de oog van de naald gekropen... ...op die manier.

[1:12:54] Nu is het natuurlijk al zo dat in de zomer...

[1:12:57] Het is niet helemaal gek, omdat in de oogstmomenten staan we natuurlijk ook vast.

[1:13:02] En we weten ook elk jaar wanneer de zomer is en wanneers de kans op droogte natuurlijk groot is.

[1:13:07] Maar ik denk dat we dit allemaal even naast elkaar moeten zetten en op de best mogelijke manier moeten doen.

[1:13:12] Ten aanzien van de glastuinbouw, misschien niet onderwerp van dit debat.

[1:13:15] Daar is het nog wel heel belangrijk dat we daar ook de sector veel meer gaan stimuleren ook zelf water op te slaan.

[1:13:20] Dat gebeurt daar voor een deel.

[1:13:21] Maar daar is de sector ook een beetje, ik zeg het maar...

[1:13:24] Even op deze manier een beetje verwend geraakt dat er altijd voor een continue stroom van water werd gezorgd.

[1:13:30] En die realiteit gaat gewoon veranderen.

[1:13:33] Dus je ziet ook bij de glastuinbouwers waar ik ben geweest tijdens afgelopen zomer.

[1:13:38] Die zeiden ook van ja, ik ga dit niet nog een keer meemaken.

[1:13:40] Ik koop morgen een silo om gewoon nog meer water te kunnen opslaan.

[1:13:43] En dat is denk ik ook precies wat we willen.

[1:13:45] Het is deels natuurlijk maatregelen vanuit de overheid en deels maat regelen van ondernemers.

[1:13:48] Maar dan moeten ze wel weten waar ze op kunnen rekenen vanuit onze kant.

[1:13:51] Dus dat is wat we willen doen voor het eind van het jaar.

[1:13:56] Dan had de heer Schuets nog een vraag.

[1:13:58] Wat kan er klimaatadaptief in het CCR-verband worden gedaan?

[1:14:01] De Centrale Commissie voor de Rijnvaart is gestart met een masterplan...

[1:14:04] ...de Rijn als vaarweg en de Europese binnenvaartcorridor... ...beter bestand te maken tegen klimaatverandering.

[1:14:11] Dus daar wordt aan gewerkt.

[1:14:12] Er zijn ook veel verhalen geweest in de zomer... ...dat Duitsland en andere landen water zouden ophouden.

[1:14:19] Dat is niet het geval.

[1:14:20] Vooral Duitseland ook.

[1:14:22] De voornaamste belang van Duitsaland... ...we hebben daar ook contact met Duitslands over gehad... ...was het openhouden van de Rijn... ...omdat natuurlijk het roergebied daarmee wordt bediend.

[1:14:33] Dus het was juist in hun economisch belang om natuurlijk te zorgen dat schepen nog steeds konden varen.

[1:14:40] Dan de vraag hoe ik het vaarwegen naar het beter bestand wil maken tegen periodes van droogte.

[1:14:44] Nou, ik denk dat we het daarover gehad hebben.

[1:14:46] Ik denk ook wel dat het goed is om te noemen dat we bodemerosie en drempelvorming in de rivieren al aanpakken.

[1:14:51] Daar steken we honderden miljoenen in om ervoor te zorgin dat die erosie tegen wordt gegaan.

[1:14:58] En vanuit het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 werken we toe naar een meer gele systeem voor de Waal, zodat de vaarwegen ook bij lage waterstanden zo lang mogelijk bevaarbaar blijven.

[1:15:06] Want dat zorgt voor een lagere stroomsnelheid en dus ook minder erosie.

[1:15:12] En we kijken natuurlijk wat we kunnen doen, maar daarbij zeg ik wel helemaal bestand maken.

[1:15:17] 100% garantie dat ook in droge periodes alles goed gaat, die kan ik niet geven.

[1:15:23] Want je bent gewoon afhankelijk van...

[1:15:24] van wat er binnenkomt aan water.

[1:15:28] We zullen zo innovatief en slim mogelijk moeten doen, maar ik zeg er wel bij, het helemaal voorkomen is schier onmogelijk.

[1:15:37] Een interruptie van de heer Schutts, VVD.

[1:15:39] Gaat u gaan.

[1:15:40] Ja, ik ben dat eens met de minister.

[1:15:44] Maar de manier om het doorvaart zo lang mogelijk vast te houden zit natuurlijk in de waterbeschikbaarheid, maar natuurlijk ook wel in, en hebben we het over de maritieme maakindustrie,

[1:15:54] Over de vorm van de boten.

[1:15:57] Die hebben natuurlijk niet allemaal mooi in één klap aangepast.

[1:16:00] Maar daar waar we stimuleren in het kader van verduurzaming met motoren, zou het misschien nog wel een gedachte kunnen zijn.

[1:16:06] Ik verzin het ter plekke om ook eens te kijken of we door de jaren heen misschien iets met de maritieme maakindustrie samen kunnen doen om

[1:16:15] daarop in te zetten, zodat je met bredere boten die misschien minder diepgang hebben, maar wel veilig langer door kan varen met grotere tonnages.

[1:16:24] Waardoor je die vervoersmodaliteit zo lang mogelijk kan blijven benutten.

[1:16:30] Is dat een optie?

[1:16:32] De minister.

[1:16:32] Dat wil ik natuurlijk ook best en graag zelfs met de sector bespreken.

[1:16:36] Ik wil het niet een vanuit de overheid opgelegd verhaal laten zijn.

[1:16:42] We willen het goed net ophalen bij alle sectoren die hierbij een belang hebben.

[1:16:48] Zullen we dit punt ook meenemen.

[1:16:51] Dan, hoe kunnen bedrijven in aanmerking komen voor schadevergroening ten aanzien van droogte?

[1:17:00] Nou, INW heeft geen specifieke compensatieregeling voor schadendoordroogte.

[1:17:05] Er kan wel een compensatieverzoek worden ingediend op grond van de reguliere beleidsregel na de compensatie INW 2024.

[1:17:12] Alleen daar komen ze alleen voor in aanmelking wanneer ze onevenredige schade leiden door

[1:17:16] rechtmatig overheidshandelen.

[1:17:19] En ik heb ook al in de zomer gezegd... het is nu geen sprake van een natuurramp... of iets ergens zoals in Limburg toen spraken was... waarbij dan compensatieregelingen mogelijk zijn.

[1:17:30] Dus dat doen we niet.

[1:17:31] U kent denk ik allemaal ook, voorzitter... de leden van de commissie kennen allemaal... de situatie van de begroting van INW.

[1:17:38] Daar hebben we geen ruimte voor...

[1:17:39] ...nog meer geld te besteden aan allerlei compensatieregelingen.

[1:17:43] En het eerlijke verhaal is ook, ik heb ontzettend veel ondernemers gesproken... ...die snappen dat dit part of the game is.

[1:17:49] En die vragen mij niet om compensatie, maar die vraagen mij wel om duidelijke communicatie.

[1:17:53] En die vragen mij ook om de beheersmaatregelen te nemen... zoals bij sluisheeften, die we wel in de hand hebben... om ervoor te zorgen dat ze zo goed mogelijk kunnen ondernemen.

[1:18:02] Letterlijk geen enkele ondernemer heeft mij gevraagd om compensatie.

[1:18:06] Dus het is denk ik ook... En ik denk dat dat ook heel erg ondernemereigen is.

[1:18:10] Die houdt niet graag zijn of haar hand op bij de overheid.

[1:18:12] Dat herken ik ook heel erger.

[1:18:15] En dat is denk goed.

[1:18:16] Maar we hebben als overheid natuurlijk wel een rol te spelen... in het feit dat zij moeten kunnen blijven ondernomen.

[1:18:21] Dan...

[1:18:23] Ik onderbreek u nog heel even, minister.

[1:18:26] Een interruptie van de heer Stoffer.

[1:18:27] Gaat uw gang.

[1:18:29] Ja, voorzitter.

[1:18:29] Nee, mooi dat de minister ook zo benoemt ondernemers, want die houden niet graag de handen op.

[1:18:34] En straks sprak de minister over het budget bij INW, wat natuurlijk geen ruimte biedt überhaupt voor compensatie.

[1:18:39] Ik hoor zelfs wel geluiden andersom.

[1:18:41] Dat ondernemingen zeggen, weet je, wat allemaal de overheid niet lukt op die infra.

[1:18:46] Laat ons het maar doen.

[1:18:48] Krijgt de minister dat soort signalen ook binnen?

[1:18:52] De minister.

[1:18:53] Ja, die krijg ik ook.

[1:18:55] En dat is perspectief, zeg ik dan.

[1:18:58] Dat is hartstikke mooi.

[1:18:59] Dus daar kunnen we ook naar kijken wat we samen kunnen oppakken.

[1:19:01] Ik denk ook wel dat het ergens ook de toekomst is van hoe we dit met elkaar moeten doen.

[1:19:06] Dan de vraag over de communicatie.

[1:19:09] Mevrouw Bosma-Hoepstra heeft daar aandacht voor gevraagd.

[1:19:11] Ook terecht.

[1:19:12] Ik heb daar net al wat over gezegd over de comunicatie.

[1:19:14] Daar trekken we ons echt ook aan.

[1:19:16] En je ziet al dat dat beter is gegaan gedurende...

[1:19:22] De zomer, maar daar wil ik ook gewoon nog verder lessen in trekken.

[1:19:26] Ook terecht het punt wat de heer Heutink daarover heeft aangegeven.

[1:19:30] Dan het gemaal Eefde.

[1:19:31] Ja, die stond natuurlijk weer vier in de belangstelling.

[1:19:34] En ik denk terecht.

[1:19:36] En er werd gezegd van nou, dat is nu pas weer een onderzoek.

[1:19:39] Dat zag ik ook ergens in een nieuwsartikel van NOS staan een tijd geleden.

[1:19:43] Van hoe kan het nou zijn dat we nou zomaar nog maar bezig hebben met onderzoeken.

[1:19:46] Nou, we zijn nu bezig met de planuitwerking.

[1:19:47] Dus er wordt nu gewoon geëngineerd.

[1:19:49] Er wordt gewoon getekend.

[1:19:50] Er word gewoon gewerkt aan een oplossing.

[1:19:52] En zoals de commissie weet, dat kost enige tijd... ...omdat het natuurlijk niet een strijkijzer is wat je even bestelt online en implementeert.

[1:19:59] Het is natuurlijk maatwerk en het moet allemaal kloppen... ...en het moet ook werken voor tientallen jaren.

[1:20:04] Want anders hebben ondernemers er alsnog niks aan.

[1:20:06] En het is best een ingewikkeld stukje engineering wat daar moet plaatsvinden.

[1:20:12] Dus daar wordt nu keihard aan gewerkt.

[1:20:15] En dat is dus de stand van zaken.

[1:20:17] Dus dan gaan we gewoon zo snel als mogelijk is.

[1:20:20] Dan, de heer Goudzaart, of ik de sluis Kornwerder Zand ga verbreden.

[1:20:26] Nou, Rijk en Regio zijn in gesprek met elkaar over het project.

[1:20:28] We spreken natuurlijk ook over de totale herprioritering... in het mobiliteitsfonds en het Delta-fonds.

[1:20:35] Dus daar is dit natuurlijk ook onderdeel van, net zoals elk project in Nederland.

[1:20:42] En ja, dat is het geval.

[1:20:45] Dus kijk, Kornwerelder Zand, het is bekend natuurlijk dat dat een...

[1:20:49] Een project is wat veel medestanders heeft, dat ook meerwaarde biedt voor de regio en dat veel mensen daar achter staan.

[1:20:56] Tegelijkertijd zijn er ook nog een aantal uitvoeringstechnische vraagstukken die nog worden opgelost ten aanzien van verzilting, ten aenzien van de kazamatten en dergelijke.

[1:21:03] Dus dat zal 16 oktober, als wij van plan zijn de herprioritering naar buiten te brengen, zal dat ook een plek moeten krijgen.

[1:21:12] En dat roept vragen op bij de heer Goudvaart.

[1:21:14] Gaat uw gang.

[1:21:17] Voorzitter, ja en nee.

[1:21:19] Dit is een heel bekende kwestie.

[1:21:20] Toen ik in de Provinciale Status zat, zeven jaar geleden, toen hadden we er al heel lang tijd over.

[1:21:26] Mijn vraag aan de voorzitter is, ziet de voorstelling er ook in dat dit natuurlijk...

[1:21:33] ...enorm belangrijk is voor de regio.

[1:21:35] En wanneer dit niet gaat gebeuren... ...dat dit weer de zoveelste stap is van Den Haag... ...om ervoor te zorgen dat wij die ongelijkheid maar in stand blijven houden.

[1:21:49] Dus dan zeggen we van...

[1:21:51] Het is een hele belangrijke brug, maar hier rijden meer vrachtwagens overheen, hier varen meer schepen overheen.

[1:21:59] Hier wordt meer geld verdiend.

[1:22:01] Dit is belangrijk, dus het geld komt in de Randstad.

[1:22:04] Ja, dat houdt je op deze manier lekker in stand.

[1:22:07] Dat is nou juist waar we van af moeten.

[1:22:11] Dus graag een reflectie erop van onze minister.

[1:22:16] Dank u wel.

[1:22:17] Deze telt wel voor twee.

[1:22:19] Gaat uw gang, minister.

[1:22:20] Ja, dank voorzitter.

[1:22:20] Nee, maar dit ben ik volstrekt met de heer Goudzaart eens.

[1:22:22] En dat is ook waarom de regio, ook dat heeft de commissie ook meegegeven als een van de punten die mee moeten wegen, is dat je dus niet alles in de rand zat investeert.

[1:22:29] En daar ben ik het volstrept mee eens.

[1:22:31] Dus je moet dat, als je wilt dat een regionale economie zich kan ontwikkelen, moet je daar wel in investeren.

[1:22:37] De kost gaat voor de baat uit.

[1:22:38] Dus dat is absoluut het geval.

[1:22:40] Dat geldt voor natuurlijk heel ontzettend veel regionale projecten, maar dat geldt ook voor projecten in de Randstad waarmee woningbouw bijvoorbeeld wordt ontsloten, wat natuurlijk ook heel belangrijk is.

[1:22:50] En zo hebben we natuurlijk een heel breed afwegrader waarin dat plaatsvindt.

[1:22:54] En ik denk ook heel eerlijk gezegd ten aanzien van alle projecten... waar nu aan gewerkt wordt in regio's, uiteindelijk zal het doorgaan.

[1:23:01] Daar ben ik ook zeker van overtuigd.

[1:23:03] Alleen, we zitten natuurlijk nu met een enorme opgave ten aenzien van onderhoud.

[1:23:06] We hebben ook de hele kwestie gezien van het onderhouden in de noorden wat geschrapt is.

[1:23:10] We haben gezien de Merwedebrug, we hebben de Suurhofbrug gehad... we hebben het Harderwerkerviaduct gehad.

[1:23:17] En dat zijn ook dingen die schreeuwen om geld.

[1:23:20] En wel op dit moment.

[1:23:21] Dus ik verbid er nu op dit punt geen enkele conclusie aan.

[1:23:24] Maar meer even in algemene zin.

[1:23:25] De heer Goudzaard weet dat, wat de opgave is natuurlijk.

[1:23:28] Om ervoor te zorgen dat Nederland kan blijven doorrijden.

[1:23:30] Dat we ook kunnen blijven doervaren.

[1:23:32] Want ook op het hoofdvaarweg Lemmer del Cel.

[1:23:35] Ook in Friesland en Groningen.

[1:23:36] Daar ligt nog een enorme opgava om daar bruggen te vernieuwen.

[1:23:40] Waaronder de Gerrit Krolbrug in Groninge.

[1:23:43] En een aantal andere brugnen natuurlijk ook in Friestland.

[1:23:44] Dus we hebben daar gewoon hele brede opgaven met elkaar.

[1:23:47] En ik ben ervan overtuigd dat we dat op een goede manier met elkaar gaan invullen.

[1:23:51] Dus dat daarover.

[1:23:52] Dan de mevrouw Vellinga Beemstorp vraagt om een structurele laagwateraanpak.

[1:23:58] Kan dat alleen in samenwerking met onze buurlanden?

[1:24:00] Nou, ik zei net al even iets wat we in de CCR hebben gedaan.

[1:24:04] Dat we daar aan een masterplan Rijn werken.

[1:24:07] En ik heb ook op 5 oktober een haventop.

[1:24:11] met collega's uit Noord-Rijnwest-Valen en Vlaanderen, waar ook de NP erbij aanwezig zal zijn.

[1:24:18] En daar staat droogte ook op de agenda, omdat natuurlijk wij niet het enige land zijn wat hier nu mee te maken krijgt of heeft gekregen de afgelopen zomer.

[1:24:27] Dus dit is iets wat je natuurlijk gezamenlijk wil oppakken.

[1:24:31] Dan de vraag over hoe de belangen van de scheepvaart zijn geborgd in het NWP.

[1:24:40] In het NWP is de bevaarbaarheid een volwaardige functie binnen het watersysteem.

[1:24:45] Ik zei het net al even in mijn introductie.

[1:24:48] Het is onlosmakelijk met elkaar verbonden.

[1:24:51] Met als doel een goed en betrouwbaar functionerend netwerk van vaarwegen en bijbehorende infrastructuur.

[1:24:56] We borgen de belangen door een basiskwaliteitsniveau te behouden.

[1:25:00] Vaarwegen zo lang mogelijk bevaardbaar te houden bij laag- en hoogwater.

[1:25:03] En voldoende diepgang voor de havens te houderen.

[1:25:06] Over economische schade, wat de strategie is om schade in te perken en besluit even.

[1:25:11] Nou, ik denk dat ik net al iets over sluis even heb gezegd.

[1:25:15] Dan de heer Heutink die vraagt, kan de sluiting van de Twente-kanalen in de toekomst voorkomen worden?

[1:25:20] Ja, nooit helemaal 100% natuurlijk, maar we kunnen het wel zo goed mogelijk natuurlijk proberen te voorkommen.

[1:25:27] Je zag daar wel op een gegeven moment dat het verval tussen het Twente kanaal en de IJssel 8 meter was.

[1:25:32] Dus dat is echt enorm.

[1:25:33] Dus dat zijn natuurlijk wel de natuurkrachten waar je dan mee te maken hebt.

[1:25:39] Maar we kunnen natuurlijk wel investeren in infrastructuur om zo goed en lang mogelijk te kunnen blijven doorvaren.

[1:25:45] Dan over de autovrakken, of dat structureel gedeeld wordt met de politie.

[1:25:49] En of ik vind dat deze vrakken vaker moeten worden geborgen met het oog op veiligheid, milieu en het oplossen van langdurige vermissingen.

[1:25:54] Ik kan me herinneren dat we een eerder debat daar ook over hebben gehad.

[1:25:57] Dus mevrouw Wiersma heeft daar toen ook aandacht voor gevraagd.

[1:26:01] Autovrakken worden zo snel mogelijk gelokaliseerd en geborgen om de door de vragensteller genoemde redenen.

[1:26:08] Maar de Rijkswaterstaat geeft aan de politie door, want dat is wel een van de vraggen, als er een autovrak wordt aangetroffen en als dit gevaar of hinder oplevert, bijvoorbeeld voor de scheepvaart of milieu, wordt het in beginsel direct geruimd en andere wrakken worden periodiek geruímd.

[1:26:21] En wanneer er aanwijzingen zijn van een strafbaar feit, dan start de Rijkse Waterstaat de berging van een autofrak pas wanneers de politiedienst

[1:26:28] vrijgeeft.

[1:26:31] Dan over de model shift, dat denk ik een heel terecht punt.

[1:26:34] En eigenlijk denk ik dat dit heel erg perfect past in het verhaal van hoe gaan we nou onder die gegeven omstandigheden van droogte ervoor zorgen dat die model shift niet een reverse model shift wordt.

[1:26:43] Want dat zag je wel afgelopen zomer, weer heel veel bulk is verplaatst van het water naar de weg en wat we natuurlijk juist niet willen.

[1:26:51] Dus dat is een hele terechte opmerking.

[1:26:54] En dat zit dus in uiteindelijk het zorgen dat je zo lang mogelijk kan door blijven varen.

[1:26:58] Dan smart shipping.

[1:27:01] Voordat u verder gaat minister, heeft de heer Heutink daar een vraag over.

[1:27:04] Gaat uw gang.

[1:27:05] Blijven doorvaren is natuurlijk één aspect van het bevorderen van die model shift.

[1:27:09] Maar het gaat natuurlijk veel verder dan dat.

[1:27:11] Het versoepelen van regeldruk voor de scheepvaartsector.

[1:27:15] Het zorgen...

[1:27:16] Schip is niet ten ondergaan aan de torenhoge dieselprijzen.

[1:27:20] Er zijn natuurlijk veel meer facetten om die model shift te bevorderen.

[1:27:23] En de brede vraag is, hoe gaan we dat nou daadwerkelijk bevorderen?

[1:27:27] Even los van het blijven doorvaren.

[1:27:29] Want als dat niet lukt, dan kunnen we beter in maal stoppen natuurlijk.

[1:27:32] Maar er zijn veel meer faciliteiten belangrijk.

[1:27:35] Voorzitter, een heel terecht punt, waaronder dus ook die 231 miljoen die we deze week bekend hebben gemaakt om juist die binnenvaart echt een steuntje in de rug te geven.

[1:27:44] Maar ook bijvoorbeeld om, want daar hoor ik ook gewoon veel klachten over, sluizen die niet functioneren, lange wachttijden.

[1:27:50] Ja, dat wil je gewoon voorkomen, want dat kost allemaal geld.

[1:27:53] Tijd is geld, ook in de binnenvaard.

[1:27:55] Dus je wil dat dat gewoon op een goede manier geregeld is.

[1:27:58] Daarvoor, en dat is natuurlijk precies het punt waar we het net over hadden.

[1:28:01] Zullen we ook geld moeten steken in vernieuwing en onderhoud?

[1:28:03] Nou ik weet dat de heer Heutink daar een groot voorstander van is.

[1:28:06] Maar dat is wel precies waar dat terecht komt.

[1:28:08] Dat uiteindelijk zorgt er gewoon voor dat business cases rondkomen.

[1:28:12] En de binnenvaart kan blijven varen.

[1:28:15] waardoor het ook aantrekkelijk is ten opzichte van andere vormen van vervoer.

[1:28:21] Het punt over smart shipping, ik ben erg groot voorstander van smart shipping.

[1:28:28] Ik denk dat dat absoluut heel veel potentie heeft voor de toekomst.

[1:28:33] De gestelde veiligheidseisen worden op dit moment afgestemd.

[1:28:37] En een aantal proefprojecten worden geëvalueerd en aangepast wanneer nodig is.

[1:28:43] Maar ik probeer mijn rol als minister van Infrastructuur en Waterstaat dat ontzettend te stimuleren.

[1:28:49] En wij zullen de Kamer ook per brief periodiek op de hoogte brengen van de voortgang ervan.

[1:28:55] Dan welke concrete acties op korte termijn kunnen worden verwacht.

[1:29:00] Nou, ik heb net al wat gezegd ten aanzien van de aanpassing van de infrastructuur op laagwater.

[1:29:04] Daar heb ik net al een aantal dingen over gezegden en daar kan de Kamer ook nog een brief op verwachten.

[1:29:09] Dan het huidig hindermanagement op de vaarwegen om dat binnen een jaar te evalueren en op basis van de uitkomsten eventueel te herzien als die input wordt geleverd.

[1:29:21] En de heer Schutjes vraagt om een toezegging.

[1:29:23] Nou die toezenging kan ik doen.

[1:29:25] Twente-kanalen, nou ik denk dat we het daar uitgebreid over gehad hebben, over de droogtetenantie van Twente kanalen.

[1:29:32] Robuuster maken van de vaarwegen om de situatie in het Amsterdam Rijnkanaal te verbeteren, herhaling te voorkomen.

[1:29:38] Ja, dus Rijkswaterstaat onderzoekt nu of verkeersleiders voor meerdere stukken van vaarwegen kunnen worden opgeleid zodat ze flexibeler inzetbaar zijn.

[1:29:46] En de Rijkswaterstaat zet in om het zo tijdig mogelijk werven en opleiden van nieuw personeel.

[1:29:50] Maar het kost wel twee jaar om iemand helemaal klaar te stomen tot bevoegd operator.

[1:29:55] Dus dat probleem hebben we nog niet.

[1:29:56] Daar zijn we nu druk mee bezig bij Rijkenwaterstaan, maar dat propleem hebben wij morgen nog niet opgelost.

[1:30:00] gelost.

[1:30:00] Vandaar dat we ook proberen met de sector tot oplossingen te komen.

[1:30:07] Dus we proberenen er zo goed mogelijk aan te werken, ook om een zo goed mogelijke aantrekkelijke werkgever te zijn, wat onderdeel natuurlijk ook van dat verhaal is.

[1:30:15] Dus ik vraag wel enigszins begrip voor de situatie waar we in zitten, maar daar wordt hard aan gewerkt.

[1:30:20] De heer Schutz heeft daar een vraag over.

[1:30:24] Gaat u gaan.

[1:30:25] Ja, wat niet is, heb je niet morgen meteen wel in place.

[1:30:27] Maar daar ging het wel echt flink mis.

[1:30:30] En mijn vraag is, met alle tijd die daarvoor nodig is... met ook het verzoek om daar echt een toezegging over te doen... wilt u Rijkswaterstaat en het personeelsbeleid daar echt wel op niveau brengen... dat dit soort situaties niet meer voorkomen?

[1:30:44] De minister.

[1:30:45] Ja, voorzitter.

[1:30:46] Kijk, dat is natuurlijk wel de intentie.

[1:30:47] Alleen ook Rijkswaterstaat, zeker ten aanzien van die operators, ja, die worden ook vaak door de binnenvaart en de scheepvaart, laten we zeggen, om in scheepstermen te blijven gekaapt.

[1:30:59] Dus dat is wel de situatie waar Rijkt Waterstaat ook in opereert.

[1:31:04] Dus we proberen natuurlijk zo goed mogelijk aantrekkelijke werkgever te zijn.

[1:31:07] Aan de andere kant zegt de politiek natuurlijk ook terecht.

[1:31:09] Nou, de kosten zijn ook personeelskosten van...

[1:31:13] Ambtenaren, dat moet omlaag.

[1:31:15] Dat moet in ieder geval beheersbaar blijven.

[1:31:16] Snap ik ook.

[1:31:17] Sta ik ook achter.

[1:31:18] Ik denk dat dat ook bij elkaar te brengen valt.

[1:31:20] Maar het is een hele competitieve arbeidsmarkt waar Rijkswaterstaat zich ook in moet opereren.

[1:31:25] Dus de antwoord is ja.

[1:31:27] De intentie is absoluut het geval.

[1:31:29] Ik wil wel de verwachtingen natuurlijk goed managen.

[1:31:31] En ook eerlijk zijn over de situatie waar we in zitten.

[1:31:34] Maar voor mij begrijpt u eerst hoe het staat.

[1:31:36] Een aanvullende interruptie zie ik van de heer Schutts.

[1:31:39] Ja, om de metafoor door te trekken, laten we dan vooral een papagaai op de schouder van dat soort medewerkers van Rijkswaterstaat zetten die hen op basis van de arbeidsvoorwaarden ook in een positie brengt om gewoon bij dat mooie instituut te blijven.

[1:31:51] Dat hoort er ook bij.

[1:31:53] Minister.

[1:31:54] Ik zou zeggen alleen al de oranje jas met Rijswaterstaart erop is voor mij al een reden om er te gaan werken natuurlijk uiteindelijk.

[1:31:59] Dat is natuurlijk de beste reden om het te doen.

[1:32:04] En die papagaai gaan we nog even kijken of we daar nog middelen voor kunnen vinden.

[1:32:07] Eens even kijken.

[1:32:10] Ja, dan de vraag of ik voor het volgende commissiedebat met de sector... ...de kwetsbare schakels in het vaarwegennet in beeld wil brengen.

[1:32:17] Ja dat kan ik toezeggen.

[1:32:18] We denken dat we dat goed in beld hebben.

[1:32:20] En dan de Kamer vraagt dat via de heer Stoffer en dan kunnen we dat doen.

[1:32:26] En dann tot slot mevrouw Boelsma-Hoekstra over eigenlijk een heel mooi onderwerp.

[1:32:30] Heel AIBA onderwerpen ook is de uitzonderings...

[1:32:32] Mogelijkheid voor de richtlijn beroepskwalificatie in het binnenvaart te herzien.

[1:32:36] Of ik dit kan betrekken bij...

[1:32:38] De 500 regels, de heer Heutink zei het al, ik ben vervent voorstander van het schrappen van regels.

[1:32:44] Ik vind bijna na zo'n oranje jas van Rijkswaterstaat, vind ik dat denk daarna het mooiste.

[1:32:49] Maar het is... Hier moeten we... Kijk, ik wil hier best nog even naar kijken.

[1:32:54] Alleen het punt is wel, er is al voor gezorgd dat je een certificaat moet halen.

[1:33:00] Dat je niet een heel traject van maanden of jaren moet doorgaan.

[1:33:05] Aan de andere kant snap ik ook wat de OVV aangeeft.

[1:33:08] Als jij beroepsmatig, ook al zijn het vrijwilligers... maar in organisatieverband boten of schepen bevaart... dan met passagiers...

[1:33:20] Dan is daar natuurlijk enige mate van borging van veiligheidseisen.

[1:33:25] Die snap ik ook, maar het moet niet te veel, het moet proportioneel zijn.

[1:33:29] Dus ik begreep dat de ervaringen met het certificaat nu best positief waren.

[1:33:32] Maar als mevrouw Bosma ook staat daar prijs op te stellen, wil ik er best nog even een keer naar kijken.

[1:33:36] Alles even op een rij zetten en daar ook over terugkomen.

[1:33:40] Want het principe van regelschappen sta ik natuurlijk heel erg voor.

[1:33:44] Mevrouw Boelsman-Hoekstra, gaat u gaan.

[1:33:47] Fijn dat de minister daarop terug wil komen.

[1:33:49] En dan kijk ik bijvoorbeeld even naar het klein vaarbewijs en de recreatievaart.

[1:33:53] Daar staat gewoon precies in wat deze mensen ook voelen.

[1:33:56] En ik citeer, het ministerie ziet geen aanleiding tot het instellen van verplicht praktijkexamen voor alle recreatiefaart.

[1:34:02] Het ministerie onderschrijft de mening van stakeholders over de praktische bezwaren die verbonden zijn aan het instelen van een verplichte praktijke examen.

[1:34:09] Nou, daar komt er nog een stukje achteraan.

[1:34:12] Die varen bij mij in het water, waar ik woon.

[1:34:14] Dat ik soms denk, dat gaat net goed.

[1:34:16] En dit is 5 kilometer per uur, 80 centimeter diep.

[1:34:22] Dus ik verwacht iets meer de spirit voor het schrappen.

[1:34:25] En bijvoorbeeld een beetje meer praktijk in het kleifaarbewijs.

[1:34:34] Minister.

[1:34:34] Nee, voorzitter, die had ik natuurlijk ook al gezien.

[1:34:37] Dus vanuit die invalshoek snap ik hem.

[1:34:40] De andere invalsoek is natuurlijk als jij als passagier ergens bij iemand aan boord stapt, dan moet je erop kunnen vertrouwen dat er veiligheid gegarandeerd is.

[1:34:52] En daarom vind ik ook niet dat je maanden of weken moet doen om zo'n vaartbewijs te krijgen of zo'nt certificaat te krijgen.

[1:34:59] Volgens mij gaat het om een dag, is het heel beperkt.

[1:35:02] Maar goed, nogmaals, dat heeft dus met proportionaliteit te maken.

[1:35:06] En de andere invalshoek is dus precies dat.

[1:35:09] En daar zit ook nog een Europese richtlijn aan vast waar we ons aan moeten verhouden.

[1:35:13] Nou goed, daar ben ik meestal redelijk soepel in.

[1:35:15] Maar ik wil natuurlijk ook niet hebben dat we meer ellende op de hals halen dan noodzakelijk vanuit Brussel.

[1:35:25] Dus laat ik zeggen dat ik er nog even naar kijk.

[1:35:28] De invalsoek van mevrouw Bosma ook straks bekend.

[1:35:30] Daar staat tegenover een andere invalsoek, maar...

[1:35:32] Of kijken of we dat bij elkaar kunnen brengen.

[1:35:34] Mevrouw Boelsma-Hoekstra heeft daar nog wel een aanvullende vraag.

[1:35:37] Ik wil toch wat concretiseren.

[1:35:38] Want ik heb ongeveer en samen met mevrouWelka Beemsterboer drie sets vragen gesteld.

[1:35:42] En we komen niet verder.

[1:35:43] Dus hoe gaat de minister dat bij elkaars brengt?

[1:35:45] Waar kunnen wij op rekenen om dit gewoon proportioneel?

[1:35:49] We willen allemaal veiligheid, maar wel binnen wat proportionele is.

[1:35:52] Dus, hoe gaat die minister dat doen richting ons?

[1:35:56] Ik heb gezegd, ik ga er nog eens een keer goed naar kijken.

[1:35:58] Het kan zijn dat de uitkomst is, wat tot nu toe altijd het standpunt is geweest, is dat dit op dit moment professioneel is.

[1:36:06] En dan kan de Kamer zeggen, dat zijn we niet met de regering eens.

[1:36:09] Dat kan.

[1:36:09] En ja, dan zitten we in die situatie.

[1:36:14] Dus ik denk dat dat dan de volgende stap is.

[1:36:16] Maar laat mij er eerst even goed naar kijken en dan kom ik daarna vervolgens naar terug.

[1:36:21] Laatste interruptie.

[1:36:24] Misschien is het een idee om de reactie die ik al verwacht had op de brief van de Berkelse sompen die voor het commissiedebat hier had zullen liggen maar er niet is, om daar in die reactie te verwerken hoe de minister er naar kijkt en hoe hij dit tegemoet kan komen.

[1:36:40] En misschien...

[1:36:42] In een reces is even een rondje op zo'n boot.

[1:36:45] Want dat zegt meer dan, ik krijg er dan zo'nt beeld bij en ik denk dat als u overboord valt dat u tot enkels in het water staat.

[1:36:54] Maar zou dat kunnen met die brief, met die reactie op die sompen, dat u daarin ook dat perspectief meeneemt?

[1:37:00] Minister.

[1:37:01] Ja, moet ik even kijken.

[1:37:01] Het ligt er een beetje aan hoe lang het duurt om dat allemaal op bereid te zetten.

[1:37:09] Heel kort aanvullend, omdat we ruim in de tijd zitten.

[1:37:14] Maar die brief zou komen, hebben we in de PV gevraagd.

[1:37:17] Dus het zou heel fijn zijn dat we die dan kunnen krijgen.

[1:37:22] Minister?

[1:37:23] Nee, maar die brief komt er.

[1:37:24] Daar is geen misverstand over.

[1:37:26] Die komt er gewoon.

[1:37:29] Dan was ik klaar met dit blokje.

[1:37:33] Helemaal goed.

[1:37:34] Dan kijk ik nog even naar de leden of die hier nog wat hadden gemist.

[1:37:37] Dat is niet het geval.

[1:37:39] O, de heer Schutz mist er toch nog een.

[1:37:42] Gaat u gaan.

[1:37:42] Ja, dit is het blokje binnenvaart.

[1:37:43] En daar zat natuurlijk ook verduurzamen van binnenvaard in.

[1:37:46] En dat had ik gevraagd aan de minister of hij na iedere periode waarin een subsidie... O, excuus.

[1:37:54] Dat wordt nog een apart blokjes.

[1:37:56] Klopt het minister?

[1:37:57] U heeft nu het blikje binnen vaart gehad.

[1:37:59] Het was vrij breed natuurlijk.

[1:38:02] Uw zeevaart en...

[1:38:03] En nu gaan we zeevaart.

[1:38:06] Gaat uw gang.

[1:38:08] Dank voorzitter.

[1:38:09] Allereerst of de millen voor voortzetting van de maritiem innovatieprogramma zijn geborgd.

[1:38:13] Het maritieme innovatie programma als onderdeel van de sector maritieme maakindustrie is afgelopen twee jaar echt een succes gebleken.

[1:38:19] Dus dat is echt hartstikke mooi.

[1:38:23] De millen zijn nog niet geregeld voor volgend jaar, maar we kunnen wel even kijken.

[1:38:27] Want ik hoorde breed al vragen over het maritieve innovatie programme.

[1:38:31] Dus voordat ik de vraag krijg of ik wil toezeggen dat ik daar even goed naar ga kijken, wil ik die alvast doen.

[1:38:37] Dus daar gaan we gewoon even goed na kijken hoe we dat een vervolg kunnen gaan geven.

[1:38:42] Dan over de succesvolle koploperprojecten, zoals de Werf van de Toekomst en het Maritiem Masterplan.

[1:38:46] Hoe worden die gecontinueerd?

[1:38:48] Het Maritieme Masterplan, waar de Werft van de toekomsten onderdeel van is, daar is al dekking voor gedrukt voor de hele looptijd tot 2033.

[1:38:56] Dan de vraag over het maritiem onderwijs.

[1:39:06] Het zeevaartonderwijs vind ik een heel belangrijke...

[1:39:09] vraag die daarover gesteld is door mevrouw Wiedersma.

[1:39:13] Dus de vraag werd mij niet gesteld, maar ik ga het wel doen als de Kamer dat goed vindt, is daar toch met de minister van OCW over hebben.

[1:39:20] Ook in het kader van... O, u heeft dat wel gevraagd.

[1:39:23] Nou, dan is het mooi.

[1:39:24] Dan ga ik dat gewoon doen.

[1:39:26] Dus antwoord is ja.

[1:39:27] Nou dan kunnen we door naar de volgende vraag.

[1:39:29] Nee, dus zullen we dat ook...

[1:39:31] Het zit natuurlijk ook in de sectoragenda, maar...

[1:39:34] Ik denk dat het verstandig is dat ik daar ook even met de minst van OCU over spreek.

[1:39:40] Heer Schutze, u was eigenlijk al doorheen, maar ik heb mevrouw Boelsma net ook een cadeautje toegestaan.

[1:39:46] Dus voor u ook.

[1:39:47] Dank u wel.

[1:39:49] Of de minister dan ook in diezelfde gang zou mee willen nemen dat ook voor het loodswezen het moeilijk is om aanwas te vinden.

[1:39:57] En dat is natuurlijk een heel belangrijk vak om uiteindelijk de maritieme industrie zijn ding te laten doen op de grotere rivieren en onze economie.

[1:40:08] Minister, het loodwezen.

[1:40:09] Ja, nou minister, wij kunnen u op uw wenken bedienen.

[1:40:12] Dat kunnen we gewoon meenemen in datzelfde verhaal.

[1:40:17] Ik ontbreek nog even, want ook mevrouw Wiersma heeft hierover nog een vraag.

[1:40:21] Gaat u gang, mevouw Wierma.

[1:40:22] Ja, nee, ik ben heel blij dat de minister dit toezegt... omdat dat exact mijn vraag was.

[1:40:27] Of hij bereid was om daar met de minister van OCW over te spreken.

[1:40:31] En ik vraag me dan af of hij ook mogelijkheden ziet... om meer laagdrempelige werkleertrajecten hierin te ontwikkelen...

[1:40:38] voor jongeren die beter leren in de praktijk... en op deze manier ook als zij instromen... gemakkelijker in deze sectoren in kunnen stromen.

[1:40:46] En dan zouden we wat mij betreft ook direct... het probleem van de heer Schulze mee kunnen adresseren.

[1:40:53] Maar zou hij dat mee willen nemen in de gesprekken?

[1:40:57] De minister, misschien kunt u gelijk even aangeven, u deed net een toezegging, of u die schriftelijk aan de Kamer gaat toekomen.

[1:41:06] Ik heb zoveel toezengingen al gedaan.

[1:41:08] Over de communicatie met de OCB.

[1:41:10] Of ik daar... Ja, ik kan natuurlijk...

[1:41:14] Maar dit eerste punt, dat is goed.

[1:41:16] Dat lijkt me verstandig om dat ook mee te nemen in een verkenning, hoe we dat kunnen doen.

[1:41:20] En dan wil de Kamer terugkoppeling van het gesprek.

[1:41:24] Ja, dat kan.

[1:41:27] Even kijken.

[1:41:29] Dan...

[1:41:31] Internationale inzet wanneer personen aan boord worden gemist.

[1:41:33] Bij ontdekking van een vermist persoon dient de kapitein onmiddellijk het meest bij Rescue Coordination Center te waarschuwen en de kustwacht start volgens de zoekactie conform de afspraken die zijn vastgelegd in de manual van IMO en ICAO.

[1:41:48] En onderzoek in de haven en het veiligstellen van verblijfsruimte om DNA-materiaal te borgen is belegd bij team marine politie in Nederland.

[1:41:56] En dan of ik bereid ben om AED's te stimuleren op Nederlandse zeeschepen.

[1:42:00] Daar zal ik met de sector in overleg treden.

[1:42:03] Of dat inderdaad wenselijk is.

[1:42:05] Dan de vraag van de heer Stoffer.

[1:42:07] Wat ik ga doen om alsnog de motie Stoffers uit te voeren om fiscale regelingen uit te breiden tot offshore werkschepes.

[1:42:14] In 2024 is hier met de staatssecretaris voor fiscaliteit uitgebreid gekeken naar hoe de uitvoering kan worden gegeven aan die motie.

[1:42:22] Ik deel de wenselijkheid van uitbreiding van de fiscale maatregelen tot offshore werkschepen, zeker met het oog op de concurrentiepositie van de Nederlandse vlag.

[1:42:30] Daar zit alleen een budgetair vraagstuk aan vast van 20 miljoen per jaar geloof ik.

[1:42:35] Dus dat is nog het laatste stukje in de puzzel dat moet worden opgelost.

[1:42:40] Dus ik zal er uiteindelijk, als er weer zicht is op wat meer financiële ruimte aan de fiscale kant, dan zal ik daar ook met de staatssecretaris van

[1:42:48] ...financiën over in gesprek gaan.

[1:42:50] En dan zie ik dat er nog een vraag is van mevrouw Weersma.

[1:42:54] Ja, zeker.

[1:42:54] En ik ben heel optimistisch over dit debat... ...omdat deze minister gewoon heel positief in de wedstrijd zit... ...en met allemaal toezeggingen komt.

[1:43:02] Alleen het stimuleren van die AED's aan boord... ...mijn verzoek aan de minister was wel iets explicieter... ...ook om te onderzoeken met al die partijen... ...hoe aanschaf, onderhoud, reanimatietraining... ...kan worden bevorderd en ons hierover te informeren...

[1:43:17] Als dat eigenlijk in het kielzog zit van de toezegging van de minister, dan ben ik helemaal blij.

[1:43:25] En dan wie had kielzoch in het maritiem bingo van vandaag?

[1:43:29] Dan is het nu aan de minister om weer te pareren met een... Hoe heet die film ook alweer met Jim Carrey die overal ja op zegt?

[1:43:37] Is dat een soort van... Yes?

[1:43:40] Yes, we can.

[1:43:43] Oké, vooruit.

[1:43:43] Dat gaan we ook doen.

[1:43:44] Eens even kijken.

[1:43:47] Ja, een motie stof heb ik gehad.

[1:43:49] Welke gevolgen heeft het loslaten van de maritieme woonlandbeginsel... ...voor de Nederlandse maritiem industrie?

[1:43:54] Nou, woonhandbegincel is een wereldwijd principe... ...binnen de bestaande arbeidsvoorwaarden in de zeevaart...

[1:43:58] En dit is Nederland door de sociale partners gelegd bij CAO.

[1:44:02] In ieder geval nationaal afwijken verzwakt in ernstige mate de concurrentiepositie van Nederlandse gevlagde schepen en heeft gevolg voor reders en zeevarenden.

[1:44:09] Het eerste onderzoek laat zien dat 50 tot 70 procent van de schepenen onder Nederlandse vlaggen kunnen gaan uitvlaggen.

[1:44:14] En ik laat nog specifieker onderzoeken doen zoals ik ook heb aangekondigd en daar zullen we in het voorjaar van 2017 naar de Kamer over berichten.

[1:44:22] Dan, de kustwacht had onvoldoende middelen voor 24-7 surveillance.

[1:44:29] Kan de minister garanderen dat alle meldingen serieus opgepakt worden en de kutwacht ook 24- 7 inzetbaar is?

[1:44:36] De kust wacht is sinds 2025 het 24- seven meldpunt voor de bescherming van de Noordzee infrastructuur en momenteel wordt binnen het PBNI onderzocht welke investeringen nog meer kunnen worden gedaan.

[1:44:46] bij het uitbreiden van de 24-7 beeldopbouw en de inzet van de marine en kustwacht... om de Noordzee beter te kunnen beschermen.

[1:44:54] Dan het scheve fiscale speelveld, dat de transitie afremt en wat we daaraan doen.

[1:45:02] Het ging inderdaad over het verlagen van de energiebelasting op elektriciteit... ten opzichte van de accijns op diesel.

[1:45:10] Daar doen wij nu met financiën...

[1:45:12] onderzoeken wij de verschillende aspecten en overwegingen die spelen.

[1:45:16] Ik ben daar natuurlijk heel erg voor, dus ik sta daar heel positief in.

[1:45:18] Ik zou dat ook graag willen regelen.

[1:45:20] Met financiën brengen we nu de opties in kaart.

[1:45:22] Ook wat zijn dervingskosten en welk bedrag hebben we het dan over?

[1:45:25] Hoe zouden we dat moeten doen?

[1:45:27] En we hopen dat we dat volgend jaar kunnen betrekken bij financiële besluitvorming.

[1:45:30] Dan midden van het MIP heb ik gehad en...

[1:45:35] Die vraag heb ik ook al gehad.

[1:45:36] Dus dat was het einde van het blokje, voorzitter.

[1:45:40] Ja, dat roept nog een vraag op van de heer Goudsvaart.

[1:45:43] Gaat uw gang.

[1:45:44] Voorzitter, de minister die zei als het ging over het doortrekken van die maritieme maakagenda, die sectoragenda...

[1:45:55] Daar klinkt de minister positief over.

[1:45:57] Hij zegt ik ga er goed naar kijken.

[1:45:58] Maar waarom is die knoop nog niet doorgehaakt?

[1:46:01] Waar hangt het op?

[1:46:02] En wanneer krijgen wij dan als Kamer concreet een terugkoppeling?

[1:46:05] Want goed er naar kijken dat is nog een beetje vrijblijvend ingestoken.

[1:46:12] Ja, voorzitter, de vraag is gesteld door de commissie.

[1:46:15] Die heeft gezegd, we vinden het belangrijk, volgens mij als ik het goed gehoord heb, dat dat doorgaat.

[1:46:19] Nou, dan moet ik natuurlijk, kijk, als ergens geld naartoe moet, moet het ook ergens vanaf.

[1:46:24] Dus ik denk dat het een goed moment is over maten en begrotingsbehandeling, dat we dat dan met elkaar behandelen.

[1:46:34] Dat roept geen verder vragen op.

[1:46:35] Gaat u verder?

[1:46:41] Zeehavens kom ik dan.

[1:46:45] En dat zijn, ik geloof, twee vragen.

[1:46:52] Krijgt de haven van Den Helder een plek in de nieuwe havennoten en zit ze aan tafel mee te praten omdat het een rijk zeehaven van bijzondere categorie is?

[1:46:58] Er vindt zeker afstemming met Den Helter plaats en ook in de Nieuwe Zeehavendoten krijgt Den Heler een plekke.

[1:47:03] Als Rijkszeehaven van een bijzondere categorie.

[1:47:05] Vanwege de aanwezigheid natuurlijk van de Koninklijke Marine.

[1:47:08] En vanwege centrale functie voor de activiteiten op de Noordzee.

[1:47:12] En dan natuurlijk een van mijn favoriete vragen.

[1:47:14] Die kwam van de heer Schoets over.

[1:47:15] Hoe staat het met het Amsterdamse voornemen om de cruiseschepen te weren?

[1:47:19] Nou, daar is het veel over gegaan.

[1:47:21] En hoe ik het voornemen beoordeel in het licht van de... Voor dat voorneme beoordelen in het lig van de rijksinvestering van circa 1 miljard in de zeesluis bij IJmeiden.

[1:47:32] We hebben ook nog walstroop gefinancierd, mede gefinanceerd.

[1:47:36] Nou, ik ben er onlangs geweest in Amsterdam.

[1:47:39] Dus ja, nou, dat was het.

[1:47:46] Minister, dat klinkt alsof het een heftige ervaring was.

[1:47:48] Zie je hoeveel dingen ik opoffer voor jullie om dat allemaal voor elkaar te krijgen?

[1:47:54] Dat was een goed gesprek en daar ook gesproken met twee wethouders, met de vertegenwoordigers van de Port of Amsterdam en ook de cruise sector.

[1:48:02] En daar wordt nu gekeken naar hoe kunnen we dat nou, dat havencluster op een goede manier inrichten.

[1:48:08] Waarbij natuurlijk wel die cruisevaart nog steeds mogelijk moet zijn.

[1:48:10] Volgens mij is dat de insteek.

[1:48:12] En heeft het college ook gezegd daarvan, we willen met de cruise sectoren in gespreк.

[1:48:15] Er zijn plannen om het te verplaatsen bij de Koentunnel.

[1:48:21] Daar wordt over gesproken in Amsterdam.

[1:48:26] Meneer Schuets, u zoekt wel de randjes op vandaag.

[1:48:31] Ik kijk even naar de rest van de commissie.

[1:48:33] Of hij er nog een interruptie toestaat?

[1:48:37] Hij staat al op zes.

[1:48:39] Dit kost meer tijd.

[1:48:40] Is uw laatste.

[1:48:46] Betekent ook dat het voorgenomen besluit dan van tafel is?

[1:48:52] Minister.

[1:48:52] Voorzitter, voor mij staat er iets in een coalitieakkoord van Amsterdam nu.

[1:48:57] Ja, kijk, heel eerlijk, daar heb ik niks mee te maken.

[1:49:00] Ik heb pas meer iets mee te machen als er iets daadwerkelijk wordt opgebracht door bestuurders of die iets willen.

[1:49:05] Kijk, wat ze zelf allemaal...

[1:49:06] Wij gaan niet 354 coalitiekoorden naast elkaar leggen en kijken wat dat betekent voor INW.

[1:49:10] We horen het wel.

[1:49:12] En dat gesprek, nou, dat heeft al plaatsgevonden waar ik zelf bij aanwezig was en dat

[1:49:17] ...vindt nu ook verder plaats in Amsterdam.

[1:49:18] En dat is precies, denk ik, hoe het moet gebeuren.

[1:49:22] Ja, dan kom ik, als u het voorzitter goed vindt, bij duurzame scheepvaart... ...waar de heer Schutzen natuurlijk een aantal vragen over had nog.

[1:49:31] Allereerst de vraag van de heers Stoffer over perspectief voor de binnenvaart.

[1:49:34] Nu er een schot tussen de sectoren zit en de prijs van diesel wordt opgekrikt.

[1:49:38] Nou, ik denk twee dingen.

[1:49:39] We hebben natuurlijk niet voor niets die subsidieregeling bekendgemaakt... ...want we het belangrijk vinden dat ze daar natuurlijk ook bij geholpen worden...

[1:49:45] En twee is natuurlijk, wat natuurlijk belangrijk is, dat uiteindelijk ook de Nederlandse industrie hier ook van gaat profiteren.

[1:49:52] Dat vind ik bij SAF bijvoorbeeld ook, Sustainable Aviation Fuels.

[1:49:57] Dat gaan we dan doen, maar dan willen we graag natuurlijk dat we dat in Nederland ook gaan verkopen.

[1:50:03] En dat we hier ook economisch daar potentieel van hebben.

[1:50:06] Dan helpt het enorm om die duidelijkheid te hebben.

[1:50:08] over die doelen, en dat kan hier dus ook bij helpen.

[1:50:12] Ook voor investeringen die door Nest gedaan worden.

[1:50:14] En dat helpt uiteindelijk natuurlijk ook als die investering gedaan worden... dat het een wat meer volwassen product wordt... en daarmee de prijs ook natuurlijk uiteindenlijk gaat zakken.

[1:50:22] Dus dat zijn natuurlijk de twee redenen waarom... wat het perspectief is.

[1:50:27] Dan of ik onderzoek kan toepassen... niet op de remtetrap maar koers vast te blijven... en dus ook vast te houden aan de oplopende percentage... van de brandstof- en transitieverplichting.

[1:50:35] Ja, dat verhoudt natuurlijk hier ook aan.

[1:50:37] Het is natuurlijk wat ondernemers het meest hekelen, los van, nou soms is het de inhoud waarvan ze denken, nou daar zijn we het niet per se mee eens, maar stick to your gun.

[1:50:48] Weet je, het is ook gewoon zet een doel, blijf erbij, maar jojo beleid is natuurlijk gewoon het meeste lastige voor ondernemmers om zich op aan te passen.

[1:50:58] En dat hebben we helaas natuurlijk af en toe wel eens gezien, maar ik ben van plan om in ieder geval daaraan vast te blijven houden, ook om die redenen.

[1:51:04] Ook om ervoor te zorgen dat je stabiliteit en markt creëert.

[1:51:07] Bijvoorbeeld in de Rotterdamse haven.

[1:51:09] Dan de visie op verduurzaming van bunkerbrandstoffen.

[1:51:13] Die zou uiterlijk derde kwartaal naar de Kamer gaan.

[1:51:15] Daar hebben we nog een paar uur om dat te regelen.

[1:51:19] De realiteit is, en daar moet ik me voor excuseren... ...is dat we de deadline iets moeten opschuiven.

[1:51:26] Eind van dit jaar.

[1:51:27] En dat heeft denk ik ook een goede reden.

[1:51:29] Omdat er zijn een aantal visies, want dit ging om...

[1:51:31] De visie op de verduurzaamling van bunkerbrandstof, maar die hangt ook heel erg samen met de visie... ...op ravinage, die nu vanuit EZK wordt opgesteld.

[1:51:40] Dus we wilden dat gezamenlijk laten oplopen, dat er geen dingen in staan die natuurlijk elkaar bijten... ...en dat het goed in elkaar grijpt.

[1:51:46] En dat is de reden waarom het iets langer heeft geduurd.

[1:51:48] Dus ik vraag daar een beetje begrip voor, maar hij zal voor het einde van het jaar richting de Kamer komen.

[1:51:54] Dan waren ze alweer, de vragen over duurzame scheepvaart.

[1:52:03] Punt van orde van de heer Schutz.

[1:52:09] Ja, ik dacht dat ik toch een vraag had over het verslag naar een openstellingsperiode.

[1:52:11] En dit ging volgens mij wel over duurzaamheden.

[1:52:12] Oh, de microfoon deed het niet.

[1:52:13] Kunt u uzelf nog even herhalen?

[1:52:15] Ik had bij het blokje verduurzaming de vraag gesteld aan de minister of hij periodiek na afloop van een openstillingsperиode verslag kon doen.

[1:52:24] En daar had ik nog niet het antwoord op gehoord.

[1:52:28] En in aanvulling daarop, maar misschien heeft de minister die nog een ander blokje, heb ik zelf nog een vraag gesteld over houden aan de sectordoelen 2030.

[1:52:38] Voor mij heb ik die beantwoord ook juist met het idee van stabiliteit.

[1:52:42] En in de sfeer van dit debat ga ik dit ook aan de heer Schuets toezeggen.

[1:52:47] Wij gaan enorm veel brieven sturen naar de Kamer.

[1:52:50] Het is in de toezigingen regende vandaag.

[1:52:54] Ja, geweldig hè.

[1:52:55] In de sfeer van de heuting zou ik zeggen, wed er maar niet aan.

[1:53:02] Dat gaat misschien nog moeilijk worden.

[1:53:04] Ik kijk de leden aan.

[1:53:06] Verder geen vragen, dus dan verder met het volgende blokje.

[1:53:08] Dan ben ik bij het laatste blok.

[1:53:09] Oh nee, daar moet ik nog niet mee.

[1:53:12] Ik haal het een beetje door elkaar.

[1:53:13] Even kijken.

[1:53:14] De multimodaal goederenvervoer.

[1:53:17] Twee vragen nog daarover.

[1:53:19] Wordt er gewerkt aan een nationale visie op binnenhavens?

[1:53:21] Nou, die binnenhaven zijn integraal onderdeel van het logistieke systeem.

[1:53:25] En dat maakt ze natuurlijk ook zo ontzettend goed.

[1:53:27] Omdat ze daarin opereren.

[1:53:29] En de visie van binnenhaves is daarmee dus al verwerkt.

[1:53:31] En natuurlijk ook belangrijk dat het daar een plek heeft in de goederenvervoeragenda.

[1:53:34] En we zullen het meenemen in de zeehavennota.

[1:53:36] Want ook voor die zeehavens is het natuurlijk extreem belangrijk dat die binnenhavends opereren...

[1:53:40] Dus het is heel belangrijk dat dat erin zit.

[1:53:45] Dus op die manier willen we dat verwerken.

[1:53:47] Dat betekent dat ze een belangrijke plek hebben, maar precies ook in de visies waar ze moeten zitten.

[1:53:53] En dan de vraag van de heer Stoffer of ik ga inzetten op multimodaal goederenvervoer.

[1:53:58] En dat is de laatste vraag van heer Zoffer, dus dan hoop ik hem dat ik hem goed bediend heb.

[1:54:02] En zoals toegezegd zetten we in inderdaad op die model shift.

[1:54:05] En in de beleidsbrief heb ik ook de aanpak van de bereikbaarheid van Rotterdam als prioriteit aangekondigd.

[1:54:09] En versterken van multimodaal goederenvervoer staat daarin sectoraal.

[1:54:12] En begin 27 verwachten we daarover een pak te sluiten met de sector.

[1:54:17] Dat was hem.

[1:54:19] Dank u wel.

[1:54:19] En dan meld ik ook even voor de handelingen dat de heer Stoffer op dit moment, zoals aangecondigd, het debat zal verlaten.

[1:54:26] Minister, gaat u verder.

[1:54:28] Dank u wel, voorzitter.

[1:54:29] Dan heb ik tot slot twee vragen in het blokje overig.

[1:54:31] Wanneer is er meer duidelijkheid over het gedogen van de watertaxi?

[1:54:35] Nou, daar hebben een aantal leden van de commissie natuurlijk aandacht voor gevraagd.

[1:54:40] Ze kennen het proces.

[1:54:41] De heer Heutink is daar echt de aanjager van geloof ik, van moment één.

[1:54:45] Deheer Heoutink.

[1:54:47] Ik moet niet teveel credits krijgen, voorzet.

[1:54:49] Dan ga ik naast mijn schoenen lopen.

[1:54:50] Minstens zoveel credits ook naar de BBB.

[1:54:52] Ook dat kan ik toezeggen.

[1:54:55] Dan ga ik die credits ook geven aan de BBB.

[1:54:59] De heer Goudsart had er ook naar gevraagd, geloof ik.

[1:55:01] Dus het is een breed gedeeld onderwerp in deze commissie.

[1:55:05] We wachten dus op het ecologische rapport.

[1:55:07] Dat verwacht ik snel.

[1:55:08] Ik heb goede hoop dat het allemaal goed komt.

[1:55:10] Dus ik verwacht dat we binnen drie weken een besluit kunnen nemen.

[1:55:15] En daar zullen we de Kamer natuurlijk ook over informeren.

[1:55:20] En dan tot slot, de aanbesteding van de Waddenveren heeft vertraging opgelopen.

[1:55:22] Hoe zorgen we ervoor dat de volgende concessiehouders niet in de knel komen?

[1:55:26] Nou, dat zit bij de staatssecretaris natuurlijk.

[1:55:28] Die heeft de KamER daarover geïnformeerd en de gunning van de nieuwe concessies voor de Friese Wadderveren is nu voorzien in het derde kwartaal van 27.

[1:55:34] En die nieuwe concussies gaan in op 9 januari 29.

[1:55:36] Dan heb je een implementatieperiode van anderhalf jaar en deze periode is lang genoeg om de nieuwe

[1:55:42] zorgvuldig te implementeren en een betrouwbare overgang van de huidige naar de volgende concessie te borgen.

[1:55:48] En dat was de laatste vraag, voorzitter.

[1:55:50] Dank u wel, minister.

[1:55:52] Dan gaan wij gelijk door voor een tweede termijn.

[1:55:56] En dan ga ik de leden van ontkijken.

[1:55:57] De heer Schuets ziet af van de tweedetermijn.

[1:56:00] Dan kijk ik naar de heer Goudsvaart.

[1:56:04] Meneer Goudswaard van Jijn 20 heeft ook geen behoefte aan tweede termijn.

[1:56:07] Dan kijk ik naar mevrouw Bolsma Hoekstra van het CDA.

[1:56:11] Dank u wel voorzitter.

[1:56:13] Dank aan de minister voor de beantwoording en fijn dat er een reactie op de brief van de sompen komt, van de Berkelse sompen.

[1:56:18] Ik zou dat heel graag willen hebben voor een twee minuten debat wat ik bij deze zou willen aanvragen.

[1:56:23] Nog een kleine aanvulling op het stukje over het innovatieprogramma voor de maritieme maakindustrie.

[1:56:31] De minister zei dat we dat bekijken bij de begrotingen.

[1:56:37] Neem daarin ook mee EZ en Defensie, want zij maken ook onderdeel uit en ook KGG van het geheel in de maritime sectoragenda.

[1:56:47] En dan als laatste heel fijn dat Den Helder aan tafel komt voor de haven NOZA.

[1:56:51] Dat hij mee mag spreken en dat het ook gezien wordt als een belangrijke strategische haven voor Nederland.

[1:56:58] Tot zover.

[1:56:59] Dank je wel.

[1:57:00] Dank u wel.

[1:57:01] Dan kijk ik naar mevrouw Wiersma van de BBB.

[1:57:04] Gaat gang.

[1:57:05] Ja, nou ja, aangezien we toch officieel nog een uur hebben en ik mijn hele inbreng niet kon doen, heb ik toch nog een aantal vragen aan deze minister.

[1:57:14] Want er is in een andere commissie, de staatssecretaris van Visserij heeft een aantal keren toegezegd op de dossiers die ook onder de verantwoordelijkheid van deze minister vallen.

[1:57:24] met hem te bespreken en ons hierover te informeren.

[1:57:27] En dat gaat bijvoorbeeld over de schelpenwinning... maar ook de veiligheidsregeling voor vissers bij de ILT... en het ankeren en die terugkoppeling, die blijft maar uit.

[1:57:37] En ik zou daarom deze minister even willen vragen... is dat gesprek geweest en wanneer kunnen wij daar antwoord op verwachten?

[1:57:45] En dan heb ik nog één additionele vraag, nu we hier toch zijn...

[1:57:49] Arbeid en milieu.

[1:57:51] In de visserijsector geldt een tewerkstellingvergunning voor niet-EU-opvarenden, terwijl de koopvaardij en de waterbouw hiervan zijn uitgezonderd.

[1:57:59] Aanvragen voor die vergunningen worden vrijwel altijd afgewezen, terwyl die mensen wel hard nodig zijn vanwege het grote bemanningstekort.

[1:58:07] En het verschil tussen die sectoren voelt als een rechtsongelijkheid.

[1:58:11] En is deze minister bereid om ook de visserijsector op dit punt gelijk te schakelen en ook uit te zonderen van de vergunningsplicht?

[1:58:20] En dat was hem, voorzitter.

[1:58:23] Dank u wel.

[1:58:24] Nou, dat was nog keurig binnen de tijd.

[1:58:26] Dan kijk ik de heer Heutink aan voor zijn tweede termijn.

[1:58:29] Ja, voorzitter, iets van heel andere orde, maar wel heel belangrijk.

[1:58:34] Want u kent mij natuurlijk als een voorvechter van de Nederlandse cultuur en de Nederlandische tradities.

[1:58:41] Ik heb een vraag namens alle kinderen in Nederland.

[1:58:44] En ik wil de minister een hele belangrijke vraag stellen.

[1:58:47] Kan de minister er alstublieft voor zorgen dat het waterpeil op de Maas...

[1:58:52] Hoog genoeg is, want op 14 november, voorzitter, moet er een belangrijke boot aanmeren in Grave.

[1:59:00] Een stoomboot.

[1:59:02] Het is de pakjesboot van de Sint en kan de minister tegen alle kinderen Nederland zeggen dat het in ieder geval niet onze schuld gaat zijn dat het allemaal in de soep gaat lopen dit jaar?

[1:59:15] Dank u wel voor deze bijzonder belangrijke bijdrage in het tweede termijn.

[1:59:21] Kijk ik de heer Sjoets even aan of hij weer heel even de voorzitter samen wil overnemen.

[1:59:26] Voor mijn eigen laatste vragen.

[1:59:29] En hoeveel interrupties wilt u hebben?

[1:59:32] U heeft het woord als commissie.

[1:59:34] Dank u wel.

[1:59:36] Bedankt ook aan de minister voor de duidelijke en genereuze beantwoording.

[1:59:43] Nog heel even over het waterprogramma 2833, waarin de minister zei van uiteraard nemen we daar de maritiem sector ook in mee.

[1:59:54] De minister noemt de basis en best wel het proces, maar ik ben wel even benieuwd of de minister hier ook nog

[2:00:00] moeilijke keuzes of koerswijzigingen in voorziet waarmee we in de knoop gaan komen.

[2:00:05] Misschien kunnen we er alvast over gaan nadenken.

[2:00:09] De aanvullende vraag ook nog wel even over het aanpassen van de belastingregels elektrisch vaart.

[2:00:14] Klinkt vrij positief wat de minister zegt.

[2:00:17] Even een dubbelcheck of de minister inderdaad daar positieve uitkomsten in verwacht.

[2:00:23] En tenslotte de waddenveren.

[2:00:25] Ja, dat zegt de minister vrij makkelijk anderhalf jaar of eigenlijk krap

[2:00:30] Een jaar en een kwartaal is het implementatieperiode genoeg.

[2:00:34] Ik hoor daar van de kant van de reders zorgelijker geluiden over.

[2:00:40] Dus die wil ik de minister wel even mee, want zeker op het moment dat er een andere reden dan de huidige reden uit de aanbesteding zou komen...

[2:00:48] Is een jaar en een kwartaal ontzettend kort.

[2:00:50] Terwijl wij hier wel met elkaar hebben afgesproken voor de inwoners van de eilanden.

[2:00:54] Wij gaan dat geen vertraging laten oplopen.

[2:00:56] Dus ik wil daar heel graag, ik wil die waarschuwing meegeven.

[2:00:59] Maar van de minister ook wel de toezegging horen.

[2:01:02] Dat dat gewoon ook absoluut gestand blijft.

[2:01:04] En dat op 9 januari 29 de nieuwe aanbesteding van kracht wordt.

[2:01:10] Dank u wel voorzitter.

[2:01:14] U heeft het woord terug.

[2:01:15] Dank u wel.

[2:01:16] Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van de tweede termijn van de kant van de commissie.

[2:01:22] En dan kijk ik de minister even aan of we gelijk door kunnen of dat de minister een korte schorsing nodig heeft om tot antwoorden te komen.

[2:01:31] Ik kan alvast beginnen, denk ik, met een aantal vragen.

[2:01:33] Dan komt er vanzelf nog wat bij.

[2:01:35] Laat ik allereerst met de allerbelangrijkste vraag beginnen die door de heer Heutting is gesteld.

[2:01:39] Ik kan hierbij toezeggen dat wij het Rijkswaterstaat elke stuw, elke gemaal, elken sluis zal inzetten om ervoor te zorgen dat de stoomboot aan kan komen in Nederland.

[2:01:52] Aan ons zal het niet liggen.

[2:01:53] Ik weet dat Sinterklaas altijd andere uitdagingen heeft op zijn weg.

[2:01:57] Van Spanje naar Nederland.

[2:01:59] Maar het zal niet aan Rijkswaterstaat liggen deze keer.

[2:02:03] Zeg ik erbij.

[2:02:03] Dus dat kan ik toezeggen.

[2:02:06] Dan over het MIP.

[2:02:11] Daarvan is duidelijk dat daar grote wensen om dat te doen.

[2:02:14] We zullen ook met die departementen daar contact over opnemen.

[2:02:17] Dus ik denk dat die oproep helder is.

[2:02:19] Dan over het punt van de visserijsector en die uitzondering voor de vergunningsplicht.

[2:02:23] Ja, dat zit echt tussen LVN en SZW.

[2:02:25] Dus ja, dat is echt tussen die twee departementen.

[2:02:29] Dus of wij moeten het even doorgeleiden, de vraag, of mevrouw Wiersma kiest ervoor om schriftige vragen te stellen.

[2:02:33] Dat kan natuurlijk ook.

[2:02:35] Maar dat zit echter daar.

[2:02:36] Dus daar kan ik nu geen antwoord op geven.

[2:02:41] Dan hadden wij nog een aantal andere vragen.

[2:02:43] Nou, er wordt nog druk geschreven.

[2:02:44] Ik kan nog wel gewoon een verhaaltje vertellen om het een beetje door te praten.

[2:02:48] Geen probleem.

[2:02:49] Geen probleem.

[2:02:50] Over die waddenveria, wat ik meekrijg is dat die anderhalf jaar echt voldoende is, of een jaar en een kwartaal in dat geval, de transitieperiode die nu is voorzien, die overgangsperiоде, implementatieperioden moet ik zeggen.

[2:03:04] Dus dat zal het geval moeten zijn.

[2:03:06] Ik zal nog even nagaan of die signalen ook bij ons bekend zijn en of dat gevalueerd kan worden.

[2:03:15] Ten aanzien van de risico's op het hoogwater, over het Nationaal Waterprogramma, daar zullen we natuurlijk op een gegeven moment ook tijdig met de commissie in gesprek over gaan.

[2:03:24] Uiteindelijk zullen wij daar natuurlijk vanzelf wel over hebben, maar ik denk dat het heel goed is dat mevrouw Van Engaart-Beemselboer alvast even vlekt dat het belangrijk is daar aandacht voor te hebben.

[2:03:36] Energiebelasting, ik kan er niet op vooruit lopen, maar ik ben er wel positief over.

[2:03:39] Ik denk ook dat het moet gebeuren uiteindelijk.

[2:03:42] De regel is ook gewoon met financiën, zolang het niet financieel geregeld is, is het er niet.

[2:03:46] Zo zit ik ook in de wedstrijd.

[2:03:48] Maar ik denk dat vanuit vele kanten het belang wordt ingezien.

[2:03:55] Wat hadden we nog meer als vragen?

[2:03:58] Was dit het al een beetje?

[2:04:02] De leden zullen nog even op gang helpen.

[2:04:04] Ik zie eerst mevrouw Bosma.

[2:04:07] Ik zag eerst links van u.

[2:04:09] Voor mij links.

[2:04:12] MevrouWosma.

[2:04:13] De vraag of die brief voor het twee minuten debat zou kunnen komen.

[2:04:18] Dan mevouw Wiersma.

[2:04:20] Ja, ik weet niet of die minister inmiddels al bij is.

[2:04:23] Alleen anders dan help ik natuurlijk graag.

[2:04:26] Ik had nog een vraag over het gesprek met de Stas Visserij.

[2:04:30] En die zou in gespreks gaan over die schelpenwinning en nog een aantal andere onderwerpen.

[2:04:35] Dat is toegezegd.

[2:04:37] Maar er is geen terugkoppeling geweest.

[2:04:39] En ja, ik ben benieuwd wanneer we die kunnen verwachten.

[2:04:44] Moeten we even nagaan.

[2:04:45] Is mij niet bekend.

[2:04:46] Dus dat gaan wij even nakomen.

[2:04:48] Schriftelijk even op terug.

[2:04:52] Ben ik toch een aardig et gekomen?

[2:04:53] Dan kijk ik nog even later naar links.

[2:04:55] Er zijn geen opstaande vragen meer.

[2:04:56] Dan zijn we hiermee aan het einde van de tweede termijn gekomen.

[2:05:02] Dan gaan we voor de administratie nog even de toezeggingen langs.

[2:05:08] Nou, hou u vast.

[2:05:09] Jazeker.

[2:05:12] Ja, dat vroeg ik me.

[2:05:13] Laat ik daarmee beginnen.

[2:05:14] De belangrijkste toezegging van vandaag.

[2:05:19] We hebben hem gewoon opgeschreven.

[2:05:23] De minister zegt toe dat Rijkswaterstaat elke stuw en sluis gaat openstellen.

[2:05:27] Zodat de pakjesboot zonder belemmering zijn bestemming bereikt.

[2:05:31] En gemalen worden daar ook voor ingezet.

[2:05:34] Alles wordt in het werk gesteld om te zorgen dat het feest door kan gaan.

[2:05:38] Voorzitter, ik zal het doorgeven.

[2:05:40] Dank u wel, heer Heutink, dat we daarop kunnen rekenen.

[2:05:44] Mevrouw Wiersma heeft daar ook nog een toevoeging op.

[2:05:46] Ik denk wel dat het van belang is dat deze minister dat wel ook in Europees verband oppakt.

[2:05:50] Want we weten natuurlijk allemaal dat dit niet alleen een Nederlandse probleem is.

[2:05:55] Die geven we nog even mee om ook even met La Coruña te schakelen voordat dit allemaal goed gaat komen.

[2:06:03] Dank u wel.

[2:06:04] Dan de rest van de toezeggingen.

[2:06:06] Voor het einde van het jaar ontvangt de Kamer een schriftelijke uiteenzetting over de acties die in het kader van droogte worden genomen op korte, middellange en lange termijn om beter bestand te zijn tegen de droogde.

[2:06:16] Zowel op het gebied van infrastructuur als de afspraken die worden gemaakt met watermanagements en de maritieme industrie inclusief communicatie.

[2:06:23] Ik zie geknik.

[2:06:25] De tweede toezegging.

[2:06:26] De Kamer wordt periodiek geïnformeerd over smart shipping.

[2:06:30] Daar hebben wij... Periodiek is iets wat breed, maar... Wanneer er behoefte aan is.

[2:06:39] Maar de toezigging staat.

[2:06:41] De derde.

[2:06:41] De kamer wordt geïnnformeerd... over het onderzoek dat de minister zal doen... naar de hinderbeperkende maatregelen bij waterbouwprojecten... en het eventueel opnemen hiervan in aanbestedingen.

[2:06:51] Kunnen wij hier nog een termijn aan verbinden...

[2:06:57] De laatste dingen die schriftelijk moeten worden opgepakt, dat we daar ook even in meenemen.

[2:07:01] Dat ging ook om het aanpassen van het beleid nadien.

[2:07:05] Dus niet alleen maar evalueren, maar ook het herijken.

[2:07:11] Dan de vierde.

[2:07:12] De zwakke schakels in het vaarwegennet zullen schriftlijk voor de Kamer in kaart worden gebracht.

[2:07:18] En ook hier heb ik nog geen termijn bij genoteerd, maar wellicht dat u die ook in de terugkoppeling nog even meeneemt.

[2:07:26] De vijfde.

[2:07:26] De Kamer ontvangt een terugkopping van het gesprek met de minister OCW over de uitdagingen voor het maritiem onderwijs en het loodswezen.

[2:07:35] Ook geknikt.

[2:07:38] Dan zes.

[2:07:38] De kamer wordt geïnformeerd over de mogelijkheden voor het stimuleren van zeewaardige AED's op schepen.

[2:07:45] Die klopt ook.

[2:07:46] Dan de...

[2:07:48] Minister?

[2:07:49] Nee, dus we gaan er met het sector over in gesprek en we nemen dat punt van mevrouw Wiersma daarin mee.

[2:07:56] Dan wordt de Kamer periodiek geïnformeerd over de subsidie voor hybride elektrisch varen na afloop van de verslagperiode.

[2:08:05] Is die ook geknik?

[2:08:06] En de heer Schut heeft daar nog een vraag over.

[2:08:09] Ja, maar ook voor de groten die niet hybriden zijn.

[2:08:11] Ik wil wat dat betreft gewoon een verslag ontvangen over hoe het subsidiepakket uitroept.

[2:08:17] Dus niet alleen hybride, maar ook de niet-hybride.

[2:08:21] Staat genoteerd.

[2:08:22] Dan acht.

[2:08:23] De brief over de Berkelse zompen komt voor het twee minuten debat maritiem.

[2:08:29] Dat zie ik ook geknik.

[2:08:30] Rijkswater... En die hadden we al gehad.

[2:08:32] Dat was de toezegging over het decemberfeest.

[2:08:37] En dan constateer ik dat het lid Bosma Hoekstra een twee minuutendebat heeft aangevraagd.

[2:08:42] Dat staat genoteert.

[2:08:44] En de heer Schuets mist nog iets, denk ik.

[2:08:47] Ja, ik miste de toezegging dat de minister bereid is de Kamer binnen een half jaar te informeren over hoe hij de verkeersbegeleiding van Rijkswaterstaat robuuster maakt.

[2:08:55] En dat dat twee jaar duurt om dat te doen, dat snap ik.

[2:08:58] Maar ik wil graag begrijpen hoe hij dat gaat doen.

[2:09:02] Kan de minister dat toezegen?

[2:09:03] Nou, nee, maar ik heb wel natuurlijk daar schriftelijke vragen over al beantwoord.

[2:09:07] En daar hebben we dat al in meegenomen, dacht ik.

[2:09:12] Ja, maar... Minister...

[2:09:15] Maar naar aanleiding van die vragen vraag ik de toezegging, want dat blijft een beetje hangen.

[2:09:20] Dat blijft van omstandigheden.

[2:09:23] Ik wil gewoon een Rijkswaterstaat hebben waarbij de economie ervan uit kan gaan dat er altijd voldoende dekking is.

[2:09:30] En waar er geen nachtvaarbeperkingen optreden die zo'n deuk slaan.

[2:09:36] in het economisch functioneren.

[2:09:38] En dat betekent dat er een robuustere vaarwerkbeheersplatform moet komen en hoe we dat gaan vormen, dat is natuurlijk aan u.

[2:09:46] Maar ik zou graag een brief ontvangen over hoe u dat wil gaan doen.

[2:09:50] Kan de minister toezeggen om binnen half jaar met een dergelijke brief te komen?

[2:09:54] Ik kan altijd een brief sturen.

[2:09:55] Dat is altijd mogelijk.

[2:09:56] Dan constateer ik dat de minister toe zegt binnen halfjaar met een brief te kommen over het robuuster maken van het, en dan kijk ik heel even naar de heer Schutze, het hele vaarwegsysteem.

[2:10:07] Prima.

[2:10:08] Dan zie ik dat mevrouw Wiersma nog een opmerking heeft.

[2:10:12] Ja, want ik mis nog wel iets.

[2:10:14] Want de minister zou ook schriftelijk terugkomen op het punt wat de Stas Visserij op zou pakken.

[2:10:20] En dat gaat over schelpenwinning, veiligheidsregeling vissen bij de ILT en het ankeren.

[2:10:26] Ja.

[2:10:26] Dus we pakken even die vragen die zijn blijven liggen uit dit debat.

[2:10:29] Inclusief de termijnen die door de voorzitter zijn gevraagd.

[2:10:31] Dat nemen we allemaal even mee in een veegbriefje.

[2:10:33] En dan sturen we dat zo snel mogelijk op.

[2:10:35] Ja, dus constateren dat er nog een afrondingsbrief komt na dit debat.

[2:10:39] Helemaal prima.

[2:10:40] Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van dit commissiedebat maritiem.

[2:10:43] Dank ik iedereen voor hun aandacht en hun inzet.

[2:10:47] Zeker ook de minister en zijn ondersteuning.

[2:10:49] En natuurlijk alle leden.

[2:10:50] En wens ik iedereen wel thuis.