Informele Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkeling van 8 en 9 oktober 2026

[0:00:00] Dames en heren, goedemorgen en van harte welkom bij de vastkomst voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, waar wij vandaag in debat gaan over de Informele Raad Buitenlandse Zaken en Ontwikkeling van 8 en 9 oktober aanstaande.

[0:00:13] We hebben de minister en de ondersteuning en we hebben de heer Van Baarle, mevrouw Maas, meervrouw Van Aken, meevrouw Dobbe aan de kant van de Kamer.

[0:00:20] En we liggen er straks nog.

[0:00:21] Kijk, daar is meneer Bemengen en mevouw Kreuger ook nog.

[0:00:23] Van harte, welkom.

[0:00:25] Ik stel voor dat wij gelijk gaan starten.

[0:00:28] En dan is mevrouw Dobbe de eerste spreker aan de kant van de Kamer.

[0:00:31] Even voor de orde.

[0:00:32] Ik stel voor om interrupties in drieën te doen in eerste instantie.

[0:00:37] En in principe onbeperkt als ze kort en krachtig zijn.

[0:00:41] Lukt dat niet, dan gaan we eventjes een andere orde voorstellen.

[0:00:45] Gaat uw gang mevouw Dobben.

[0:00:46] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:00:48] En ik denk dat een informele raad waarbij humanitaire hulp op de agenda staat niet kan zonder dat we het hebben nu over wat er gebeurt in Gaza.

[0:00:58] Daarom wil ik het daarover hebben nu.

[0:01:00] We zagen namelijk zelf bij de grensovergang bij Rafa de rij van de tientallen stilstaande ambulances.

[0:01:07] Die stonden klaar, maar mochten die dag...

[0:01:09] ...van de Israëlse regering niet naar binnen om zieken en gewonden uit Gaza te helpen.

[0:01:14] En iets verderop stonden duizenden vrachtwagens vol humanitaire hulp... ...te wachten voor de grensovergang, en die mochten de grens ook niet over.

[0:01:21] 6.000 kinderen missen in Gaza inmiddels één of beide benen.

[0:01:26] Zij hebben een operatie nodig om een kunstbeen te krijgen, maar die operatie is er niet.

[0:01:30] En het kunstveen wordt bij de grenz door de Isreëlse regeering tegengehouden vanwege dual use.

[0:01:36] Ik vind het mensonterend.

[0:01:38] Aanvallen in Gaza gaan nog steeds elke dag door.

[0:01:42] De genocide gaat door, maar langzamer, stiller.

[0:01:45] We moeten spreken over wat er vandaag nog steeds gebeurt in Gaza.

[0:01:49] Ziekenhuizen zijn verwoest en als er al een generator is... dan is de brandstof niet meer te betalen.

[0:01:55] Er zijn geen medicijnen, veel zorgverleners zijn zelf gewond of gedood.

[0:02:00] Dus ja, humanitaire hulp is nodig... maar de Israëlse regering moet stoppen met deze genocide.

[0:02:05] En daar hoor ik het kabinet niet meer over...

[0:02:07] Niet sinds Trump met zijn inmiddels totaal vastgelopen nepplan voor vrede is gekomen.

[0:02:13] Hoe wordt de Israëlse regering nu onder druk gezet om de genocide te stoppen?

[0:02:16] Wat doet Nederland daaraan?

[0:02:19] En we zien totale straffeloosheid als het gaat om het vermoorden van hulpverleners en zorgverlenen.

[0:02:24] 1700 zorg verleners zijn in Gaza gedood, 1700.

[0:02:28] Artsen zonder Grenzen heeft gevraagd om onderzoek naar de dood van 15 van hun hulpverleners na aanvallen van het Israëlische leger.

[0:02:36] En de Israel Military Advocate General die dit zou moeten onderzoeken, heeft deze zaken gesloten zonder enig onderzoeker.

[0:02:43] En wij herinneren ons allemaal ook nog de 15 hulpverleners van het Rode Kruis die naast hun ambulance werden begraven en werden gevonden in Gaza.

[0:02:51] Het doden van hulp verleners na aanvallen van het Israëlische leger, ik vroeg hier eerder ook al aandacht voor in Libanon.

[0:02:58] Is dat ooit onderzocht?

[0:03:00] Zijn die hulpversleners die zijn gevonden naast een ambulance, is dat oit onderzochten?

[0:03:04] Weet de minister dit?

[0:03:06] Hier moet onafhankelijk onderzoek naar komen.

[0:03:08] Anders blijft straffeloosheid bestaan en dat heeft gevolgen voor humanitaire hulp overal.

[0:03:14] Hoe gaat de minister zich hiervoor inzetten?

[0:03:17] En iedereen die nu zorg nodig heeft in Gaza is afhankelijk van medische evacuatie.

[0:03:22] Alles is kapot in Gaza.

[0:03:24] Medische evacuating maakt het verschil tussen herstel, tussen blijvend letsel of de dood van mensen, de doden van kinderen.

[0:03:31] En de extra investeringen die het kabinet wil doen in de regio zijn goed en ze zijn nodig.

[0:03:36] Want natuurlijk is het beter om zorg dichtbij te geven als dat kan.

[0:03:41] Als dat kan!

[0:03:43] Want we hoorden vorige week ook heel duidelijk dat er kinderen zijn die complexe medische zorg nodig hebben, die zwaargewond zijn of ernstig ziek en die niet in de regio geholpen zullen kunnen worden.

[0:03:54] En de Wereldgezondheidsorganisatie heeft daarom eerder opgeroepen voor medische evacuatie buiten de regi.

[0:03:59] Voor kinderen voor wie in de regio geen plek is.

[0:04:01] En die oproep doen ze nu nog steeds.

[0:04:04] Andere landen in Europa geven er gehoor aan.

[0:04:06] Onze ziekenhuizen en kinderartsen zeggen... ja, het kan en we willen het graag doen, want we willen kinderlevens redden.

[0:04:12] En vorig jaar deden we hier ook al talloze oproepingen en stonden we hier keer op keer weer.

[0:04:17] En uiteindelijk werden hier vijf kinderen geholpen, vlak voor de verkiezingen.

[0:04:22] En na de verkiesingen stopte het.

[0:04:25] We zijn nu een jaar later.

[0:04:27] Houdt dit kabinet dit daadwerkelijk nog steeds tegen?

[0:04:30] De zorg voor die kinderen voor wie in de regio geen plek is.

[0:04:34] Mogen onze kinderartsen die kinderen nog steeds niet helpen hier in Nederland?

[0:04:39] Graag willen wij hierop een antwoord.

[0:04:41] Dank u wel.

[0:04:43] Dank je wel mevrouw Dobbe.

[0:04:44] Ik zie geen interrupties, dus dan gaan we door naar mevouw Van Ark.

[0:04:49] Dank u wel, voorzitter.

[0:04:52] In een wereld waarin ontwikkelingssamenwerking steeds meer onder druk staat, moet Europa laten zien waar het voor staat.

[0:04:58] De slogan van het eerste voorzitterschap is Strength with Unity.

[0:05:03] Een mooie slogan die wat het CDA betreft betekent dat Europa een betrouwbare partner moet zijn en blijven.

[0:05:10] Voorzitter, komende maanden staan onder andere in het teken van de onderhandelingen over het meerjarig financieel kader.

[0:05:16] Doelstelling is wat het CDA betreft een sterke en effectieve unie.

[0:05:20] Kan de minister aangeven wat de Nederlandse inzet is voor het budget voor internationale partnerschappen?

[0:05:27] Juist Global Gateway, een instrument van soft power, moeten we nu gebruiken in onze relatie met het mondiale zuiden.

[0:05:33] Om een continent als Afrika ook een alternatief te bieden tegen de macht van China en Rusland.

[0:05:39] Dat betekent nu doorzetten en niet afbouwen, anders verliest Europa zijn geloofwaardigheid.

[0:05:45] Voorzitter, het CDA pleit al langer voor gelijkwaardige partnerschappen, zoals met landen in Afrika.

[0:05:51] Het kabinet spreekt nu ook over een strategischere inzet van ontwikkelingssamenwerking.

[0:05:57] Dat klinkt goed, maar wat betekent dat concreet?

[0:06:00] Wanneer is volgens de minister sprake van een werkelijk gelijkvaardig partnerschap?

[0:06:05] Voorzitter, op de agenda staat ook de kabinetsreactie over de Europese plannen voor humanitaire hulp.

[0:06:11] De humanitaire nood groeit door conflicten en klimaatrampen, terwijl grote donoren juist minder bijdragen.

[0:06:17] Tegelijkertijd worden hulpverleners vaker aangevallen.

[0:06:21] Mijn collega mevrouw Dobbe zei het ook al.

[0:06:24] Er wordt toegang tot mensen in nood beperkt.

[0:06:26] Het CDA steunt daarom de Europese inzet op hervormingen van het humanitaire systeem.

[0:06:31] Positief hieraan is wat ons betreft de inzet... ...op meerjarige en flexibele financiering.

[0:06:36] Meer ruimte voor lokale organisaties en betere bescherming van hulp-verlenen.

[0:06:42] Ik heb daarover drie vragen.

[0:06:44] Kan de minister aangeven welke concrete stappen Nederland tijdens deze raad wil zetten om deze punten Europees verder te brengen?

[0:06:52] Twee, hoe gaat de EU landen buiten Europa die nu relatief weinig bijdragen bewegen om meer verantwoordelijkheid te nemen?

[0:07:00] En drie, hoe versterken we Europese samenwerking tegen straffeloosheid wanneer hulpverleners worden aangevallen of het humanitair oorlogsrecht wordt geschonden?

[0:07:10] En voorzitter, tot slot.

[0:07:12] Het kabinet geeft aan niet langer verantwoord te vinden dat er EU-ontwikkelingsgeld gegeven wordt aan de overheid in Sierra Leone.

[0:07:19] Nederland probeert immers al sinds februari 2025 de veroordeelde drugscrimineel Jos Leidekkers uitgeleverd te krijgen, oftewel Bollejos.

[0:07:29] Maar eventuele maatregelen moeten natuurlijk wel gericht zijn... en de lokale bevolking mag hier niet onder lijden.

[0:07:35] Over welke Europese geldstromen spreken we precies?

[0:07:38] Klopt dit dat dit ook programma's raakt gericht op kinderen?

[0:07:42] Zoals het programma voor schoolmaaltijden...

[0:07:44] en onderwijs.

[0:07:45] Het klinkt als een krachtig signaal van Nederland en het is goed dat we alles op alles zetten om drugscriminelen niet te laten wegkomen, maar laten we tegelijkertijd ook de realiteit onder ogen zien dat ontwikkelingssamenwerking van de EU niet was bedoeld om in de zakken van de overheid van Sierra Leone te belanden.

[0:08:12] Hoe kijkt de minister naar deze afweging tussen druk, zetten en de burgerbevolking ontzien?

[0:08:17] Kan de minister in ieder geval garanderen dat rechtstreekse steun aan bijvoorbeeld lokale organisaties wordt ontziend?

[0:08:25] Dank u wel.

[0:08:33] Het CDA heeft heel duidelijk uitgesproken dat ze wil dat het kabinet welwillend kijkt naar toch medische evacuaties van kinderen die echt hoogspecialistische nood hebben uit Gaza naar Nederland.

[0:08:48] Dat het belangrijk is voor het CDA.

[0:08:50] Het kabinet kiest nu voor een route met opvang in de regio.

[0:08:54] Wij steunen ook dat kinderen daar zoveel mogelijk geholpen worden.

[0:08:59] Maar is het CDa het met mij eens, is mevrouw van Arkert het met me eens, dat wij de deur voor ook evacuaties naar Nederland niet moeten sluiten.

[0:09:09] Dat we die optie open moeten houden.

[0:09:13] Mevrouw Van Ark.

[0:09:15] Ten eerste kan ik daarover zeggen dat ik het goed vind... dat de kabinet zoveel geld uittrekt... voor het opvangen van kinderen uit Gaza in de regio.

[0:09:24] En ik vind dat echt bewonderenswaardig.

[0:09:26] Er gaat echt heel veel extra geld naartoe.

[0:09:28] En dat was niet gebeurd als wij als Kamer... niet ons daar zo voor hard hadden ingezet.

[0:09:34] Dus dat wil ik als eerste zeggen.

[0:09:35] Het gaat niet alleen om geld te geven aan Jordanië voor die opvang.

[0:09:40] Het geht ook om...

[0:09:41] om steun aan andere organisaties.

[0:09:43] En het gaat ook om die diplomatieke druk die echt nodig is... om het voor deze kinderen veel beter te maken.

[0:09:50] Want juist die diplomatijke druk is nu nodig... om ook die kinderen überhaupt uit gazen te krijgen.

[0:09:55] Laten we dat ook nog even vooropstellen.

[0:09:57] Want dat is op dit moment niet het geval.

[0:10:00] Uw vraag gaat natuurlijk over of Nederland ook nog bereid moet zijn om zelf kinderen naar Nederland te halen.

[0:10:06] Omdat ook verschillende specialisten aangeven van uiteindelijk kan je niet iedereen helpen in de regio.

[0:10:12] En ik denk dat dat ook een constatering is die we ook niet hoeven te ontkennen.

[0:10:18] Tegelijkertijd ben ik blij met de inzet van dit kabinet op dit moment om echt voor de regio te gaan.

[0:10:25] Om zoveel mogelijk kinderen te helpen.

[0:10:27] Dat betekent dat je nooit kan uitsluiten.

[0:10:29] En ik denk dat je dat ook niet hoeft uit te sluiten.

[0:10:31] Dat je ooit nog weer kinderen naar Nederland haalt.

[0:10:34] Maar ik denk, dat deze route daar ligt voor mij nu de focus op.

[0:10:37] En dat we echt alles op alles moeten zetten.

[0:10:39] En niet alleen te zorgen dat Nederland dat gaat doen.

[0:10:42] Maar ook te zorggen dat we andere landen om ons heen mee krijgen in dat plan.

[0:10:46] Om ook echt zovele mogelijk kinderen gaan helpen

[0:10:48] En we kunnen natuurlijk blijven kijken, zoals andere landen hebben natuurlijk eerder kinderen naar bijvoorbeeld Italië gehaald.

[0:10:55] Maar ik denk dat het op dit moment echt een hele goede effectieve route is om te focussen op die regio.

[0:11:00] Als de interrupts en de antwoorden zo lang zijn, gaan we het niet redden met onbeperkt.

[0:11:03] Dan zou je het wel allemaal wat korter, anders moeten we toch iets anders doen.

[0:11:06] Mevrouw Kreuger, heeft u nog aanvullend of niet?

[0:11:10] Voorzitter, België.

[0:11:12] Belgiä heeft vorige maand nog zes kinderen naar Belgiè gehaalt.

[0:11:17] Dit kabinet trekt minder geld uit voor opvang in de regio dan het kabinet Schoof, waar wel én geld werd geïnvesteerd in zorg in de Regio én vijf kinderen hierheen werden gehaald.

[0:11:31] Dus mijn vraag aan het CDA is nogmaals ik steun dat de eerste optie is dat we in de region zoveel mag proberen te doen.

[0:11:40] Alleen het politieke signaal, het politiek besluit wat deze minister nu genomen heeft is om de deur dicht te doen

[0:11:46] voor ook hoogspecialistische zorg hier in Nederland.

[0:11:51] En ik hoor het CDA zeggen, je kan het nooit uitsluiten.

[0:11:56] Betekent dat dat voor het CDА ook die route toch nog... als het nodig is voor die kinderen, op tafel moet liggen?

[0:12:03] Mevrouw Van Aerk.

[0:12:05] Daar ga ik niet specifiek nu op antwoord op geven.

[0:12:07] Want wat ik heb gezegd is, laten we nu vooral focussen op dat plan.

[0:12:10] En ik denk dat het echt hartstikke belangrijk is... dat we focussen on die diplomatieke druk.

[0:12:16] Dat we ook zorgen dat die andere landen met ons mee gaan doen...

[0:12:19] En ik denk dat het cruciaal is om echt zoveel mogelijk kinderen nu te helpen.

[0:12:25] Mevrouw Dobbe.

[0:12:27] Ja, dank u wel.

[0:12:28] Kijk, wij hebben dit debat heel vaak met elkaar gevoerd.

[0:12:30] En vooral vorig jaar.

[0:12:33] Herinnering me een periode waarbij we echt ook nauw samen optrokken.

[0:12:38] SP, CDA en andere partijen ook in deze Kamer.

[0:12:42] Het CDA hielp ons ook en riep mede met ons op...

[0:12:46] Om te zorgen dat als er in de regio geen plek is voor de kinderen, dan voor die kinderen dat we in ieder geval moeten kijken wat we kunnen doen.

[0:12:54] Niet allemaal hier naartoe halen, maar wel kijken wat wij kunnen doen, maar nu is de situatie erger dan toen en het verzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie ligt er nog steeds.

[0:13:06] En nu zegt het CDA, ja, het is eigenlijk dezelfde situatie, maar dan erger.

[0:13:10] Maar we willen die route afsluiten.

[0:13:13] En ik vind dat kwalijk.

[0:13:14] Dus ik vraag me af of dat echt zo is.

[0:13:15] Want kinderartsen hier willen heel graag kinderen helpen.

[0:13:19] Mogen die dan ook die kinderen gaan helpen van het CDO?

[0:13:24] Nou, wat ik volgens mij heb gezegd is, je kan zo'n route nooit uitsluiten.

[0:13:27] Maar ik heb wel gezegden, laten we nu focussen op het plan wat er nu ligt.

[0:13:30] Zoveel mogelijk kinderen in die regio helpen.

[0:13:32] En ik denk dat de minister zich daar echt hard voor heeft gemaakt.

[0:13:35] En dat is niet, we gaan geld geven aan Jordanië en zoek het maar uit.

[0:13:39] Maar dat is echt ook zorgen dat andere landen mee gaan doen.

[0:13:42] En voor mij is dat echt cruciaal.

[0:13:44] We kunnen echt bijna 250 kinderen helpen, dat is écht superveel.

[0:13:48] Ik vind dat heel belangrijk en ik steun...

[0:13:52] We hebben hier heel lang samen ook in opgetrokken en dat steun ik ook.

[0:13:55] En ik denk ook wel dat je uiteindelijk moet ook een goede balans zoeken.

[0:13:59] Ik denk dat je dat ook in die brief ziet.

[0:14:00] Het is best een lastige afweging, denk ik, die je moet maken.

[0:14:03] Hoeveel kinderen ga je helpen?

[0:14:05] Ga je je geld ook besteden?

[0:14:07] En ik denkt dat het een goeie afwegging is geweest om laten we focussen op zoveel mogelijk kinderen helpen.

[0:14:12] 250 kinderen, dat is ook niet niks.

[0:14:14] En wat mij betreft is dat nu de focus en de prioriteit.

[0:14:19] Mevrouw Dobbe aanvullend.

[0:14:20] Dank u wel.

[0:14:20] Ja, de vraag is natuurlijk nu zit de deur dicht of niet?

[0:14:24] Kunnen kinderen nog naar Nederland komen als ze in de regio niet geholpen kunnen worden?

[0:14:28] Kunden kinderartsen in Nederland die kinderen het leven redden of niet kan dat nu?

[0:14:34] Of is die deur helemaal afgesloten?

[0:14:37] Ik weet niet wat nu de situatie is.

[0:14:41] En ik weet ook niet wat het CDA vindt.

[0:14:42] Want je kan namelijk in de regio investeren en al die dingen doen.

[0:14:45] En je kan ook de deur hier niet dicht doen.

[0:14:48] Je kan ook zorgen dat hier een aantal kinderen geholpen kunnen worden door die kinderartsen.

[0:14:51] Dus wat is het nu?

[0:14:54] Ik vrees wel dat ik weer in herhaling ga vallen.

[0:14:56] Want mij betreft is echt de focus nu zoals de minister heeft aangegeven.

[0:14:59] Laten we focussen op zoveel mogelijk kinderen helpen in die regio.

[0:15:04] Mevrouw Dobbel tot slot.

[0:15:06] Ja, dank u wel.

[0:15:07] Dan heel kort.

[0:15:07] Maar dan is de conclusie dan dat dit kabinet alleen inzet op zorg in de regio en dat het dus niet wordt ingezet op kinderen die anders geen zorg kunnen krijgen in de region, hier ook geholpen kunnen worden.

[0:15:20] Is dat dan de conclusies?

[0:15:23] Nou, wat mij betreft maakt u nu de inzet van dit kabinet wel echt te klein.

[0:15:27] Het gaat om echt heel grote aantallen kinderen.

[0:15:29] Dus wat mij bedreft gaat nu daar de focus naar uit.

[0:15:31] En ik heb ook eerder gezegd, ik hoorde net iemand zeggen van u geeft geen antwoord.

[0:15:36] Probeerde ik wel te geven.

[0:15:37] Wat mij betref kan je zo'n route nooit uitsluiten.

[0:15:39] Maar wat mij bestrekt gaan we nu echt focussen op die capaciteitsopbouw in die regio.

[0:15:43] Echt in Jordanië zoveel mogelijk kinderen helpen.

[0:15:46] En volgens mij moet het kabinet daar alles op alles zetten om dat voor elkaar te krijgen.

[0:15:50] Meneer Van Waarden, heeft u een andere vraag of gaat u dezelfde vraag nog een keer stellen?

[0:15:54] Dat gaat u horen.

[0:15:57] Volgens mij ga ik nog steeds over mijn eigen inhoud.

[0:16:01] Voorzitter, dit debat voeren we natuurlijk al ontzettend lang.

[0:16:05] En het verhaal waarbij gezegd wordt, we gaan proberen dingen in de regio te doen, we moeten wachten op een brief van het kabinet, dat horen we al maanden.

[0:16:16] Maanden, maanden, en in de tussentijd, dat is gewoon de realiteit, gaan kinderen dood.

[0:16:22] Die specialistische zorg nodig hebben.

[0:16:24] En voorzitter, ik heb het gevoel dat we nu weer een fuik ingaan.

[0:16:27] Ik vind de brief van het kabinet heel erg goed.

[0:16:30] Maar we moeten weer wachten.

[0:16:31] Waarom niet gewoon die twee dingen tegelijk doen?

[0:16:33] En kinderen hier helpen.

[0:16:35] En die opbouw in de regio.

[0:16:37] Mevrouw Van Ark.

[0:16:40] Ja, ik denk dat we nu echt alles op alles moeten zetten om die diplomatieke druk te verhogen.

[0:16:46] Volgens mij op dit moment kunnen er helemaal geen kinderen uit Gaza weg.

[0:16:50] Ik denk dat dat echt de eerste prioriteit moet hebben van dit kabinet.

[0:16:53] En wat mij betreft, en ik denk ook dat mevrouw Dobbe bijvoorbeeld ook een goed punt maakt, laten we ook gewoon kijken naar hoe kunnen we die dual use goederen, wat is er op dit

[0:17:01] ...nu ook verbiedt.

[0:17:03] Hoe kunnen we dat ook verbeteren?

[0:17:04] Want dat zijn echt dingen waar diplomatieke druk voor nodig is.

[0:17:10] Kinderen die geen protheses...

[0:17:12] Of in ieder geval geen aanpassingen aan hun protheses kunnen krijgen, überhaupt prothesen kunnen niet naar binnen komen.

[0:17:16] Nou, ik zou ook heel graag horen van de minister van wat kunnen we daar nog aan doen?

[0:17:20] Dat zijn allemaal dingen die we kunnen doen.

[0:17:21] Het is niet één ding wat we aan het doen zijn.

[0:17:23] We gaan niet alleen maar proberen die diplomatieke druk uit te oefenen op Israël om die grens te openen, om te zorgen dat we kinderen in Jordanië kunnen helpen.

[0:17:33] We gaan ook andere organisaties helpen.

[0:17:35] We gaan zorgen dat die humanitaire corridor tussen Gaza en de Westelijke Iran-oever open kan.

[0:17:41] Wat mij betreft is het dus niet één route die we gaan bewandelen, maar wel een NNN-verhaal.

[0:17:49] Meneer Van Baarle?

[0:17:50] Ja, voorzitter.

[0:17:51] Het is een NAN-verhalen, maar tegelijkertijd...

[0:17:54] Nu organiseren dat kinderen in Nederland geholpen worden, wetende dat die infrastructuur... En ik zeg nogmaals, het is goed dat het kabinet dat doet.

[0:18:03] Wetende dat de infrastructeur nu nog niet is, dat zegt het CDA dat we dat nu niet moeten doen.

[0:18:09] En ik snap gewoon niet, de afgelopen maanden hebben bewezen, heel de tijd inzetten op de regio leidt er gewoon toe dat mensen sterven.

[0:18:17] Het is gewoon de realiteit.

[0:18:19] Waarom niet en en?

[0:18:21] En hier mensen opvangen.

[0:18:22] En die opbouw in de regio.

[0:18:24] Het is een heilloze weg om alleen het ene te doen.

[0:18:27] Mevrouw Van Aerk.

[0:18:29] Nou, ik denk niet dat we alleen het ene doen.

[0:18:31] Daarom zeg ik ook, volgens mij is het echt een veelkoppig monster wat we met heel veel maatregelen kunnen aanpakken.

[0:18:39] Onder andere die, wat ik net zeg, die dual use goederen.

[0:18:43] Dat is denk ik ook echt iets moois waar het kabinet zich voor zou kunnen inzetten.

[0:18:47] Dus wat mij betreft zijn er echt meerdere routes die we moeten bewanden om te zorgen dat we echt zoveel mogelijk kinderen kunnen helpen.

[0:18:52] met de specialistische zorg.

[0:18:54] En ik denk dat we dat heel goed kunnen doen... door niet alleen te zorgen dat we het als Nederland gaan doen... om te zorggen dat ook andere landen gaan bijdragen... in de hulp die we kunnen bieden aan kinderen in Jordanië.

[0:19:05] De laatste vraag, voorzitter.

[0:19:09] Een van de grote hoorders die genomen moeten worden... is het feit dat Israël tegen ligt.

[0:19:15] Tegen ligt om voldoende mensen toestemming te geven... om Gaza te verlaten om behandeld te worden...

[0:19:21] En, voorzitter, vindt het CDA dat we nu een krachtig signaal moeten afgeven en ook in Europa en als Nederland sancties moeten voorstellen en tegen Israël moeten zeggen als blijkt dat jullie de komende tijd tegenwerken in het toestaan van het verlaten van mensen die behandeling moeten hebben, kunnen jullie rekenen op deze sancties?

[0:19:42] Hard, duidelijk, die concrete druk.

[0:19:46] Ik vind wel dat we echt alles op alles moeten zetten om dit voor elkaar te krijgen.

[0:19:50] En zoals u voorstelt, denk ik van je moet wel die goede afweging maken.

[0:19:54] Want uiteindelijk willen we iets doen wat echt die mensen gaat helpen.

[0:19:58] Dus de diplomatiek druk zo organiseren...

[0:20:01] Dus wat mij betreft kan dat zijn bijvoorbeeld zoveel mogelijk landen bijeen halen... om te zorgen dat die diplomatieke druk, die Israël blijkbaar op dit moment nog niet genoeg voelt... dat we die nog meer gaan vergroten.

[0:20:11] Dus wat mijn betrefft is echt alles mogelijk.

[0:20:14] Maar ik denk wel dat we echt goed moeten kijken van wat is het ook in het belang van die kinderen.

[0:20:18] Want het gaat niet om dat ze gewoon zo snel mogelijk geholpen kunnen worden.

[0:20:23] En wat mij bedreft zou je in ieder geval kunnen denken aan... laten we in iede geval zoveer mogelijk lander bij elkaar krijgen om die druk op te voren.

[0:20:32] Mevrouw Kreuger.

[0:20:34] Voorzitter, ik hoor mevrouwen van Ark zeggen en en en.

[0:20:38] Ik hoor me vrouwen Van Ark zeggen alles op alles zetten.

[0:20:42] En dat ben ik helemaal met haar eens.

[0:20:43] We moeten echt alles doen om die kinderen in Gaza te helpen.

[0:20:50] En dan blijft de vraag, de minister heeft een duidelijke inzet getoond, die gaat meer investeren in de regio.

[0:20:58] Maar is mevrouw Van Ark het met mij en met een aantal anderen hier eens dat we de route niet moeten uitsluiten om ook kinderen die hoogspecialistische nood nodig hebben, die als Jordanië die niet kan bieden, dat we die route niet afsluiten?

[0:21:16] MevrouWanArk.

[0:21:18] Volgens mij hebben we net precies dezelfde vraag gewisseld.

[0:21:22] Ik wil best nog een keer hetzelfde antwoord geven, maar dat antwoort verandert niet.

[0:21:26] Dus van mij betreft gaan we echt die NNN-route bewandelen, dus heel erg inzetten op die reguliere diplomatieke druk.

[0:21:33] En ik heb ook al eerder gezegd, volgens mij kan je nooit uitsluiten dat je ooit nog kinderen hier naar Nederland haalt.

[0:21:39] Maar wat mij betreeft is echt nu de focus op de route zoals de minister die heeft voorgesteld.

[0:21:44] Mevrouw Kreuger.

[0:21:46] En het CDA zegt oké, we kunnen het niet uitsluiten dat we nog kinderen hier naar Nederland halen.

[0:21:52] Dus onder welke condities ziet het CDO dat het noodzakelijk zou zijn om wel kinderen hierheen te halen?

[0:22:00] Nou, wat mij betreft gaan we eerst kijken van gaat het ons lukken op deze manier?

[0:22:04] Gaat het een succes worden?

[0:22:05] Dit is best een ambitieus plan dat de minister hier neerlegt.

[0:22:08] Dus ik denk ook niet dat we moeten doen alsof het een kleinigheid is.

[0:22:11] We willen 250 kinderen helpen.

[0:22:13] Dat is behoorlijk veel.

[0:22:14] Dus laten we eerts gewoon kijken of dat een sucres wordt.

[0:22:16] En daarna kunnen we verder kijken.

[0:22:18] Ik zou willen voorstellen dat we zo meteen overgaan aan de volgende spreek.

[0:22:22] En anders gaan we de orde veranderen.

[0:22:24] Want zo komen we niet zo heel veel verder.

[0:22:26] Mevrouw Keurig, dan uw laatste interruptie in deze ronde.

[0:22:29] Voorzitter, het CDA heeft het over eerst en laten we het daarna.

[0:22:34] Ik probeer gewoon grip te krijgen over wanneer is het moment om te kijken naar dat daarna?

[0:22:42] Dus waar zit voor mevrouw Van Ark, we gaan eerst die 250 kinderen in de regio helpen, wanneers is die daarna en wanneert is er sprake van?

[0:22:53] Ik denk niet dat ik u daar een duidelijk antwoord op kan geven.

[0:22:56] Ik denk dat het heel ingewikkeld is en dat het ook niet zo zwart-wit gaat zijn.

[0:23:00] De hele situatie in Gaza en het evacueren van die kinderen zal heel moeizaam gaan.

[0:23:05] Dus laten we eerst gaan kijken hoe dat gaat lopen voordat we weer verdere stappen gaan ondernemen.

[0:23:12] Dank u wel, mevrouw Van Ark.

[0:23:13] Dan gaan we over naar mevr.

[0:23:14] Maat voor haar eerste termijn.

[0:23:16] Dank u, voorzitter.

[0:23:18] Voorzitter, de Informele Raad Buitenlandse Zaken over Ontwikkelingssamenwerking is altijd een goed moment voor vergezichten.

[0:23:25] Als VVD zien wij mogelijkheden om het versnipperde beleid van de lidstaten om te vormen naar meer gezamenlijke Europese ontwikkelijkse samenwerking, om zo met behulp van de EU Global Gateway een tegenwicht te bieden aan het Belt and Road-initiatief van de Chinezen.

[0:23:39] Laat maar toch.

[0:23:41] En als de minister goed gehoord heeft tijdens het debat over de beleidsbrief, sprak hij zelf de ambitie uit om meer te doen aan EU-coördinatie op het gebied van hulp.

[0:23:50] Wat de VVD betreft is dat een goede route.

[0:23:52] Liefst zouden we zien, ik zei dat net al, dat we de hulp sowieso meer gezamenlijk besteden als EU.

[0:23:58] Is de minister dat met mij eens en is hij bereid daar tijdens de aankomende RBZ het gesprek over aan te gaan?

[0:24:04] Hoe verwacht hij dat andere lidstaten hierin zitten?

[0:24:07] En is dit onderwerp aan de orde gekomen tijdens AVVN vorige week?

[0:24:11] Tijdens de vorige RBZ-OS heeft de minister benadrukt, zo lazen wij in het verslag, wat het belang is van duurzame partnerschappen gebaseerd op gedeelde belangen en waarden en dat die Europese middelen gericht moeten blijven op ontwikkelingsdoelen en armoedebestrijding.

[0:24:26] In het versleg las ik ook dat de Raad sprak over de noodzaak om het bedrijfsleven meer te betrekken.

[0:24:32] Wat de VVD betreft moet dat voortvarend worden opgepakt.

[0:24:37] Omdat wij vinden dat we zowel voor ontwikkelingslanden als voor bedrijven hier voordeel uit kunnen halen.

[0:24:43] We zien het bedrijfsleven als een essentiële partner die ook gebruikt moet kunnen maken van het instrumentarium van de EU.

[0:24:49] Is de minister dat met mij eens?

[0:24:51] En zo ja, hoe gaat de minister dit doen?

[0:24:54] Ik zou de minister willen uitdagen om nog dit jaar met een aantal Nederlandse bedrijven, die actief zijn in laten we zeggen de MENA-regio, naar Brussel te gaan om te spreken over hun mogelijkheden om gebruik te maken van de EU Global Gateway en andere NDICI-instrumenten.

[0:25:09] Is de minister van Plan tijdens de aankomende RBZ met voorstellen te komen om het bedrijfsleven meer te betrekken bij Europese ontwikkelingssamenwerking en waar denkt hij dan aan?

[0:25:19] dan humanitaire hulp.

[0:25:21] Het is duidelijk dat ook deze vorm van hulp wereldwijd onder druk staat, onder andere door de huidige Amerikaanse regering die ervoor heeft gekozen het budget van USAID te minimaliseren.

[0:25:31] Goed dat de EU hierop inspeelt.

[0:25:33] Ik wil graag van de minister weten hoe hij kijkt naar de voorgenomen hervormingen van het humanitaire systeem onder de noemen Humanitarian Reset.

[0:25:41] Bij een reset denk ik aan een scherp onderscheid tussen landen of regio's waar echt humanitaire hulp nodig is vanwege een conflict of een natuurramp.

[0:25:49] En landen die baat hebben bij ondernemerschap, bij ontwikkeling van hun landbouw, maar niet per se geholpen zijn met voedselhulp.

[0:25:57] Is de minister dat met mij eens?

[0:25:59] Als ik de mededeling lees krijg ik het idee dat voor de EU humanitaire help en investering voedselszekerheid in elkaar overlopen.

[0:26:07] Hoe kijkt de minister hiernaar?

[0:26:09] Mede in het licht van zijn wens om een gelijkwaardige relatie te hebben met partnerlanden.

[0:26:14] Voor mijn fractie geldt dat voedselzekerheid en water bij uitstek onderwerpen zijn waarvan wij zouden willen dat het bedrijfsleven er nauw bij betrokken is.

[0:26:22] Vanwege de expertise die Nederlandse bedrijven hierop hebben, maar ook de kansen die het biedt voor het bedijfsleve in ontwikkelingslanden Veel ontwikkelinglanden hebben uitstrekende landbouwgrond, maar missen de skills om dit om te zetten naar een winstgevend bedrijf.

[0:26:36] Dan prospectprogramma.

[0:26:38] In onder andere Egypte en Libanon.

[0:26:41] En de wens van de minister om dat programma uit te breiden met andere Europese landen of de Europese Commissie.

[0:26:47] Zijn er lidstaten die interesse hebben getoond om zich bij ons aan te sluiten?

[0:26:51] En hoe zou het wat ons betreft een uitstekend voorbeeld zijn van meer samengevoegde Europese hulp?

[0:26:57] Wat doet de minister om lidstaten daartoe aan te sporen?

[0:27:00] En is er toenadering geweest van de commissie om hierin samen op te trekken?

[0:27:05] Als dat niet zo is, wat gaat de minister de komende raad en de komande periode doen om dat programma uit te breiden?

[0:27:11] Tot zover.

[0:27:13] Dank u wel mevrouw Maas.

[0:27:14] Ik zag twee vingers tegelijkertijd.

[0:27:15] We beginnen bij meneer Van Baarden.

[0:27:18] Voorzitter, eerst een vraag over het Europese beleid.

[0:27:23] Mevrouwel.

[0:27:24] Maas heeft het over Europa dat meer de verantwoordelijkheid zou moeten nemen, terugtredende Verenigde Staten.

[0:27:32] Aan de andere kant herkennen we de VVD als een politieke partij die zegt Europees hand op de knip.

[0:27:38] Hoe gaan die twee dingen met elkaar samen?

[0:27:43] Ja, dank voor deze terechte vraag uiteraard.

[0:27:47] Kijk, wat wij zien is dat wij als EU gezamenlijk een hele grote speler zijn op het gebied van humanitaire hulp.

[0:27:54] Volgens mij doordat de Amerikanen zich hebben teruggetrokken zelfs de grootste in de wereld.

[0:27:59] Dat is denk ik een hele goede ontwikkeling.

[0:28:01] Ja, inderdaad.

[0:28:03] Er zijn nog onderhandelingen gaande over het nieuwe multi-annual framework, het financiële framework, dus de begroting van de EU.

[0:28:12] Die onderhandelen lopen.

[0:28:13] U weet hoe wij daarin zitten.

[0:28:15] Inderdaads zijn wij terughoudend om dat al te veel op te hogen.

[0:28:20] En tegelijkertijd, zoals ik al zei, we zien dat de EU gewoon een grote speler is en dat al die fondsen tezamen op humanitair gebied echt wel een vuist kunnen maken in de wereld.

[0:28:31] Meneer Van Baarle.

[0:28:32] Voorzitter, dat blijft dus het probleem dat er altijd mooie woorden worden gebruikt, maar we don't put the money where the amount is.

[0:28:41] Andere vraag, voorzitter.

[0:28:44] Deze minister wil gaan investeren in opvangcapaciteit en behandelingscapaciteit in de regio voor ernstig zieke kinderen mensen in Gaza.

[0:28:55] heeft mevrouw Maas in de afgelopen tijd gezien dat al die initiatieven ertoe geleid hebben dat onvoldoende mensen geholpen zijn en dat het noodzakelijk blijft om snel mensen te helpen, ook hier.

[0:29:05] Mevrouw Maas.

[0:29:06] Ja, kijk, wij zijn gezamenlijk in Egypte geweest.

[0:29:09] We hebben, mevrouwe Dobbel refereerde er ook al aan, gezien en gehoord hoe de situatie is in Egypten.

[0:29:16] Daar worden natuurlijk ook mensen opgevangen, kinderen ook.

[0:29:20] En ik ben vooral ook, net als mevouw Van Ark, voorzitter, heel blij dat de kabinet een handreiking heeft gedaan om 250 kinderen in Jordanië op te vangen...

[0:29:31] En ook om die hulp aan Save the Children in Egypte te continueren.

[0:29:36] Ik denk dat dat hele belangrijke stappen zijn die nu gezet worden door het kabinet.

[0:29:42] Tot slot, meneer Van Baarle.

[0:29:43] Ja, dank.

[0:29:44] Dat was niet de vraag, voorzitter.

[0:29:46] We hebben in de afgelopen maanden, hier wordt al heel lang het debat over gevoerd, op verschillende momenten de statistieken gekregen, waarin ook statistieke stonden, inmiddels overleden mensen en kinderen op de wachtlijst.

[0:30:01] Inmiddels overleden kinderen en mensen op de wachtlijst.

[0:30:04] Voorzitter, en dan krijgen we een brief waarin staat we gaan capaciteit regionaal opbouwen.

[0:30:09] Ik vind het onverteerbaar dat we niet gewoon mensen hier helpen dan.

[0:30:12] En ik vraag aan de VVD of de VFD ook vindt dat we gewoon mensen die geholpen moeten worden hier ook helpen.

[0:30:19] Mevrouw Maas.

[0:30:21] Ja, ik ga een herhaling vallen, zag ik mij even al vast, voorzitter.

[0:30:25] Ik vind het heel erg goed dat de minister een brief heeft geschreven... ...daarin heel duidelijk heeft gemaakt dat er 250 kinderen kunnen worden geholpen... ...van het budget dat er nu beschikbaar is...

[0:30:35] Dat er gecontinueerde steun is voor Egypte, waar ook kinderen geholpen kunnen worden.

[0:30:41] En u weet, meneer Van Baarle, net zo goed als ik, zeg ik via de voorzitter, dat er 18.000 mensen op wachtlijsten staan.

[0:30:47] Dat is verschrikkelijk veel.

[0:30:48] Het leed is ontzettend groot.

[0:30:50] En ik vind 250 een hele goede eerste stap.

[0:30:55] Dan gaan we eerst naar mevrouw Dobben, dan aan mevouw Kreuger.

[0:30:58] Ja, dank u wel.

[0:31:01] Kijk, ik word er oprecht heel verdrietig van, want wij horen die verhalen van mensen.

[0:31:06] We zien ook inderdaad van humanitaire organisaties die aangeven dat kinderen sterven op wachtlijsten.

[0:31:13] En we zouden een aantal van hen, niet allemaal, maar we zou een aantal van hen kunnen helpen hier.

[0:31:18] En het vorige kabinet heeft die deur opengezet en nu is de deur weer dicht.

[0:31:23] En ik vind dat gewoon heel erg pijnlijk.

[0:31:25] Het CDA en D66 hebben altijd met ons opgetrokken om deze mogelijkheid wel te hebben.

[0:31:32] Nou, die maken nu een terugtrekkende beweging en ik kan dus eigenlijk alleen maar concluderen dat het kabinetsbesluit nu is veranderd van het vorig kabinet om dit wel mogelijk te maken dat het niet meer mogelijk is en dat dat toch op initiatief van de VVD is geweest.

[0:31:47] Klopt dat ook?

[0:31:48] Mevrouw Maas.

[0:31:50] Dank u voorzitter.

[0:31:51] Ja, dat is natuurlijk een vraag die ik niet kan beantwoorden, want ik zit niet in het kabinet.

[0:31:54] Maar wat ik wel kan zeggen is dat ik kan niet zeggen over wat er in het gabinet besloten is.

[0:32:00] Ik ben ook geïnformeerd over deze brief middels de brief die ons tegemoet gekomen is.

[0:32:04] Maar wat ik wel kan zeggen is dat ik absoluut deel met mevrouw Dobbe... ...dat het verschrikkelijk is dat er kinderen sterven in verschrikkelijke omstandigheden.

[0:32:14] En dat is zo, daar heeft u gelijk in.

[0:32:17] En daarom ben ik ook blij met die 250 kinderen die in ieder geval wel geholpen kunnen worden.

[0:32:22] En ik denk ook dat we daar ook het positieve signaal van deze regering in moeten zien.

[0:32:28] Onze regering dus.

[0:32:30] Dat zij 250 kinderen...

[0:32:31] Ik weet dat minister Sjoerds zich daar zeker heel erg voor heeft ingezet.

[0:32:39] En ik denk dat dat een heel positief signaal is.

[0:32:41] Je kan er ook anders naar kijken.

[0:32:42] Je kunt ook kijken, 250 kinderen worden nu geholpen in vergelijking met de 5 die vorig jaar in Nederland zijn opgevangen.

[0:32:50] Mevrouw Dobbe aanvullend.

[0:32:52] Ja, er anders naar kijken hebben kinderen die sterven op een wachtlijst natuurlijk niet zo heel veel aan.

[0:32:56] Dat is even de conclusie daar.

[0:32:58] Ik heb nog een vraag over hulpverleners.

[0:33:01] Ik hebt een aantal voorbeelden genoemd in mijn inbreng over hulpverlenen van artsen zonder grenzen.

[0:33:08] Vijftien die zijn gedood na Israëlische aanvallen.

[0:33:11] Rode Kruis hulpverleners die zijn begraven naast hun ambulance door het Israëlische leger.

[0:33:17] En hulp verleners, die zijn gedood bij Israëlische aanvallen in Libanon.

[0:33:21] En ik heb eerder voor al deze zaken heb ik gevraagd, kan hier onafhankelijk onderzoek voorkomen?

[0:33:26] En de Kamer trouwens met mij.

[0:33:28] En nu toen werd gezegd, nee Israèl moet dat eerst zelf onderzoeken, zo is dat geregeld en nu blijkt dat dat helemaal niet gebeurt.

[0:33:34] Vindt de VVD ook dat het nodig is dat het doden van hulpverleners wordt onderzocht, maar dat we ook deze zaken onafhankelijk moeten laten onderzoeken?

[0:33:45] Mevrouw Maas.

[0:33:47] Ja, dank voor deze vraag.

[0:33:49] Kijk, ik ben het met u eens dat het verschrikkelijk is wat er is gebeurd in die fase.

[0:33:56] Onder andere die mensen die naast hun ambulances zijn begraven en gedood.

[0:34:01] En dat het goed zou zijn als dat onderzocht wordt.

[0:34:04] U kent het standpunt van de VVD.

[0:34:06] Wij zouden in eerste instantie graag zien... dat het met name ook door Israël zelf wordt onderzoacht.

[0:34:13] Ik denk dat dat ook een krachtiger iets is... als het in het land zelf wordtonderzocht.

[0:34:18] En ik wil eigenlijk niet vooruitlopen op de vraag... of ik vind dat dat dan op een andere manier moet worden onderzochen.

[0:34:25] Maar ik ben het absoluut met u eens... dat dit een hele zeer onwenselijke situatie is...

[0:34:30] waar echt wel aandacht voor moet blijven en die u terecht ook op de agenda houdt.

[0:34:39] Mevrouw Dobbelt tot slot.

[0:34:40] Ja, dank u wel.

[0:34:41] Ik ken het standpunt van de VVD en daarom vraag ik hier ook naar.

[0:34:43] Want hier is gewacht op het onderzoek wat Israël zou doen.

[0:34:49] En vervolgens doet Israël dat niet, dat onderzoeken.

[0:34:52] En artsen zonder grenzen, dit gaat over aanvallen van ik geloof 2023...

[0:34:57] Die hebben al die tijd gewacht op onderzoek dat Israël zou doen naar doden van die hulpverleners, van hun medewerkers.

[0:35:05] En nu heeft Israël, het instituut dat dat moet onderzoeken, gezegd ja we gaan geen onderzoekt doen.

[0:35:10] We hebben laten vallen die meldingen.

[0:35:12] Dus het gebeurt niet.

[0:35:14] Dus ik snap dat dat het ideaalbeeld is van de VVD.

[0:35:16] Maar als het niet gebeurt dan moet er toch wel onderzoeks zijn?

[0:35:19] Of wat stelt de VvD dan voor dat er gebeurt?

[0:35:22] Mevrouw Maas.

[0:35:24] Ja, nou kijk, weet u, ik moet ook denken aan het onderzoek over 7 oktober zelf.

[0:35:29] Dat is natuurlijk ook nog helemaal niet onderzocht.

[0:35:31] We zijn natuurlijk weten dat er verkiezingen aankomen in Israël.

[0:35:34] Dus ik denk niet dat dit het moment is, in alle eerlijkheid... om weer wederom aan Israël te vragen om dit onderzoек te gaan doen.

[0:35:41] Ik denk dat het absoluut belangrijk is om te doen.

[0:35:43] Het gaat zowel over de humanitaire hulpverleners... maar ook op wat er nou precies op 7 okober is gebeurd en hoe dat kon gebeuren.

[0:35:51] Mijn collega van ARK had het over diplomatieke druk.

[0:35:55] Ik denk dat dat een belangrijk iets is.

[0:35:57] Nou, ik denk zowel minister Soertsma als minister Berendsen moeten de dialoog met Israël op gang houden en zorgen dat er op een aantal belangrijke punten onderzoek wordt verricht.

[0:36:09] En ik denk dat het realistischer is om dat na de verkiezingen in Israël te doen dan daarvoor.

[0:36:15] Mevrouw Kreuger.

[0:36:19] Voorzitter, het standpunt van de VVD is duidelijk en mijn vraag is eigenlijk waarom.

[0:36:24] Waarom wil de VvD geen doodzieke kinderen uit Gaza in Nederland helpen?

[0:36:29] Mevrouw Maas.

[0:36:31] Dank voorzitter.

[0:36:32] Ik kan daar een kort antwoord op geven.

[0:36:35] Het antwoor is ik ben heel erg blij omdat wij vinden dat het belangrijk is om op dit moment gewoon te doen wat de minister heeft bedacht dat hij wil doen, namelijk...

[0:36:43] Kinderen naar Jordanië zien te krijgen.

[0:36:46] Die helpen.

[0:36:47] Dat kunnen er veel meer zijn dan wanneer je ze allemaal naar Nederland haalt.

[0:36:51] En continueren van de steun aan Save the Children in Egypte.

[0:36:55] Mevrouw Kreuger.

[0:36:57] Voorzitter, niemand pleit ervoor dat al die kinderen in Nederland geholpen worden.

[0:37:03] Maar het gaat over een hele specifieke groep die daar niet geholfen wordt.

[0:37:07] Dus mijn vraag is nogmaals...

[0:37:09] Waarom sluit de VVD de deur naar het helpen van doodzieke kinderen uit Gaza in Nederland?

[0:37:23] De VVd opent de deuren naar opvang in de regio voor 250 kinderen die in Jordanië kunnen worden geholpen.

[0:37:36] Tot slot, mevrouw Kreuger.

[0:37:37] Het is duidelijk dat mevouw Maas geen antwoord wil geven.

[0:37:40] Het vorige kabinet zorgde ook al voor opvang in de regio.

[0:37:43] Dus het is niet dat die deur geopend wordt, het is een continuering van beleid.

[0:37:48] Maar op één onderwerp is er heel duidelijke verandering van het beleid, namelijk de mogelijkheid bieden voor kinderen om hier geholpen te worden.

[0:37:57] Die deur sluit dit kabinet.

[0:37:59] Dat is een beleidswijziging.

[0:38:02] En dan hoop ik dat mevrouw Maas van de VVD kan uitleggen waarom deze beleidswijziging wordt ingezet.

[0:38:09] Want dat is een hele legitieme vraag als je zo'n radicaal besluit neemt met zulke verstrekkende gevolgen.

[0:38:15] Dus nogmaals mijn vraag aan de VvD, waarom dit?

[0:38:24] Ik denk dat je het moet zien in een continuum.

[0:38:26] Dus er is een oorlog begonnen, er was een duidelijke behoefte in Nederland om iets te doen voor kinderen die in de regio of in Gaza medische hulp nodig hadden.

[0:38:43] Er is door het vorige kabinet voor gekozen om een aantal kinderen hier naartoe te halen, om ze te helpen.

[0:38:48] Nu wordt er door dit kabinet op dit moment voor gekozegd om kinderen in de regio op te vangen.

[0:38:54] En wat er hierna komt, dat zullen we moeten zien.

[0:38:58] Meneer Van Baarle.

[0:38:59] Voorzitter, hoe kan het zijn dat dit kabinet minder doet op het gebied van kinderen hier helpen dan een PVV-kabinet?

[0:39:12] Mevrouw Maas.

[0:39:14] Ja, dat is een hele interessante vraag waar ik geen antwoord op kan geven, want ik zit niet in het kabinet.

[0:39:19] Ik zit natuurlijk wel in de coalitie, daar ben ik me van bewust.

[0:39:21] En ik zie het niet als minder, ik zie it als een uitgestoken hand van dit kabinet Meneer Van Baarle.

[0:39:27] Voorzitter, het is toch geen uitgestroken hand op het moment dat nota bene een kabinet met de PVV wel kinderen hier naartoe haalde en dit kabinnet dat niet doet en zegt we doen het alleen in de regio.

[0:39:40] En dat is goed hè?

[0:39:41] Nogmaals, ik vind het goed dat het kabinet daar geld in investeert.

[0:39:45] Maar nogmaals, een PVV-kabinet deed meer op het gebied van medisch evacueren dan dit kabinet.

[0:39:51] Dat is toch een bloody shame, vraag ik aan mevrouw Maas.

[0:39:58] Ik heb er niet zo heel veel aan toe te voegen, want ik heb natuurlijk al heel vaak vragen beantwoord die ongeveer hetzelfde waren.

[0:40:04] Ik ben heel erg blij dat het kabinet nu 250 kinderen kan helpen.

[0:40:10] En ik kan heel goed begrijpen wat de afweging is geweest als de kosten daarvoor in Jordanië vele malen lager zijn dan wanneer kinderen naar Nederland komen.

[0:40:19] Tot slot meneer Van Baarle.

[0:40:20] Kijk voorzitter, als we dit vernauwen tot een kostendiscussie.

[0:40:25] Gewoon keelboekhouder.

[0:40:27] Terwijl ik de statistieken net heb genoemd, die we elke keer weer kregen.

[0:40:31] Mensen op een wachtlijst die inmiddels zijn overleden.

[0:40:34] Dit gaan we toch niet als een boekhouder benaderen?

[0:40:36] Vraag ik aan mevrouw Maas.

[0:40:38] Of wil de VVD gewoon geen mensen hier naartoe halen omdat ze stringent migratiebeleid belangrijker vinden dan mensen helpen?

[0:40:49] Ja, nogmaals, ik ben heel blij met wat het kabinet heeft aangekondigd.

[0:40:54] Ik denk dat 250 kinderen helpen een hele goede geste is richting de kinderen in Gaza die hulp nodig hebben.

[0:41:03] En ik ben ook blij dat de hulp aan Save the Children wordt gecontinueerd.

[0:41:07] Dank u wel, mevrouw Maes.

[0:41:07] Dan gaan we naar de heer Van Baarden voor zijn eerste termijn.

[0:41:10] Dank u vriendelijk, meevrouw de voorzitter.

[0:41:12] Ontwikkelingssamenwerking en noodhulp staan onder druk.

[0:41:15] Hulporganisaties worden verre van voldoende gefinancierd.

[0:41:19] Hulpverleners worden ontzettend vaak slachtoffer van geweld.

[0:41:23] En hulporgenisatities worden in toenemende mate ondermijnd.

[0:41:26] Hoe gaat de minister oproepen tot meer financiering...

[0:41:29] van de EU-humanitaire hulpbegroting of minimumuitgaven hieraan, pleiten voor ook meerjarige stabiele EU-financiering en toereikende crisisreserves, voor ook een sterkere permanente EU-crisisinfrastructuur om bij humanitaire hulpen sneller en beter te kunnen helpen.

[0:41:48] En hoe hangen die eventuele ambities samen met de vrekkige MFK-opstelling van Nederland?

[0:41:56] Hoe gaat de minister in de EU oproepen tot meer maatregelen om hulpverleners te beschermen, daders hiervan te vervolgen en onderzoek te doen?

[0:42:03] Hoe staat de minister voor de integriteit en het mandaat van hulporganisaties in Europees verband?

[0:42:08] En hoe ziet Nederland concreet eigenlijk die toekomst van Europese ontwikkelingssamenwerking?

[0:42:14] Wat betekent de woorden strategische inzet in die brief nu eigenlijk in de praktijk?

[0:42:20] Op welke manier moet de EU volgens de minister meer verantwoordelijkheid nemen naast de VN?

[0:42:26] In de wereld zijn er een aantal verschrikkelijke situaties waarin mensen enorm lijden.

[0:42:31] Ik begin met Soudaan, waar het geweld nog steeds doorgaat, waar de misdaden tegen de bevolking nog steeds plaatsvinden, waar mensen honger hebben, geen medische hulp krijgen, moeten vluchten.

[0:42:42] Op welke manier gaat de minister de situatie in Soudan in de komende raad opbrengen?

[0:42:47] Dan Myanmar.

[0:42:49] De bloedige burgeroorlog en het schrikbewind van de Tatmadaw zorgen ervoor dat talloze mensen lijden, zijn gevlucht.

[0:42:55] Velen in Myanmar lijden onder het geweld, onder de slechte humanitaire situatie.

[0:43:00] Vluchtelingen uit Myanmar en in het bijzonder de Rohingya verblijven in grote vluchtelingenkampen onder zeer slechte omstandigheden.

[0:43:07] Hoe gaat de minister een betere humanitaire respons om de mensen in Myanmar

[0:43:11] De mensen die zijn gevlucht uit Myanmar en de vervolgde en verdreven Rohingya in het bijzonder te helpen opbrengen tijdens de raad.

[0:43:18] En blijven we kijken naar meer sanctiemaatregelen tegen de Tatmadaw en ook het tegengaan van de omzeiling van die sancties.

[0:43:26] De crisis in Myanmar krijgt echt veel te weinig aandacht.

[0:43:29] Voorzitter, Palestina.

[0:43:31] De humanitaire situatie in Gaza is nog steeds schrikbarend.

[0:43:35] Die vernietiging is onlangs zichtbaar geworden op Google Maps.

[0:43:39] En dat gaat door merg en been, voorzitter.

[0:43:42] De genocide gepleegd door Israël is een schandvlek voor de mensheid.

[0:43:46] Maar hoe de internationale gemeenschap wegkijkt en onvoldoende reageert... is een nog grotere schandvek.

[0:43:52] Gaat de minister pleiten voor meer EU-budget... voor humanitaire hulp in Gaza en ook langetermijnbudget?

[0:43:59] Hoe gaat hij in EU-verband staan voor UNRWA, dat nog steeds wordt aangevallen?

[0:44:03] Hoe gaan de ministeren pleiten om meer EU druk op Israël...

[0:44:06] Eindelijk de noodzakelijke sancties.

[0:44:08] Handelsmaatregelen, een wapenembargo, sancties tegen de misdadiger Netanjauw.

[0:44:14] Hoe gaat de minister bevorderen dat EU-landen meer bijdragen aan medische zorg en evacuaties van met name kinderen uit Gaza?

[0:44:22] Een grotere EU-rol in de wederopbouw van Gaza en zich hier ook langdurig aan committeren.

[0:44:27] En voorzitter, gaat de minster ook als Nederland...

[0:44:30] De mogelijkheid blijven bekijken om kinderen uit Gaza naar Nederland te evacueren.

[0:44:35] Hoe gaat hij de druk op Israël opvoeren om Israël te dwingen voldoende mensen toe te staan om te evacueren?

[0:44:43] Wanneer krijgen we een update of de initiatieven in de regio succesvol zijn?

[0:44:48] Dat we kunnen toetsen als Kamer of dat op korte termijn slaagt.

[0:44:52] En dat we niet weer de fuik ingaan van maandenlang wachten terwijl mensen dood gaan.

[0:44:56] Voorzitter, want dat is de realiteit.

[0:44:58] En dan moeten we gewoon mensen hier evacueren.

[0:45:01] En naast Gaza zijn ook de verschrikkingen op de Westbank nog steeds hemeltergend.

[0:45:06] Hoe gaat de minister bepleiten om de misdaden door Israëlische kolonisten te stoppen en te bestraffen?

[0:45:11] Een snel nieuw sanctiepakket.

[0:45:13] En hoe gaat hij er ook voor zorgen dat er meer hulp komt voor de slachtoffers...

[0:45:18] van de Israëlische apartheid.

[0:45:21] Dank u wel, voorzitter.

[0:45:23] Dank u wel, meneer Van Waarle.

[0:45:24] Ik zie geen interrupties.

[0:45:25] Dan gaan we naar mevrouw Kreuger voor haar eerste termijn.

[0:45:28] Dank u, voorzitter.

[0:45:30] Volgende week spreken Europese landen over de toekomst van ontwikkelingssamenwerking.

[0:45:35] Op een cruciaal moment.

[0:45:37] Vlak voor de onderhandelingen over Europese begroting een nieuwe fase ingaan.

[0:45:42] En volgens Politico zou het Europese ontwikkingsbegroting in die onderhandelingen met bijna de helft 40% worden gekort.

[0:45:51] Bijna alle lidstaten hebben de afgelopen jaren al bezuinigd op hun eigen ontwikkelingsbudget en het zou echt rampzalig zijn om op Europees niveau nu ook te gaan snijden.

[0:46:01] Hoe reageert de minister op deze berichtgeving?

[0:46:04] Heeft hij gezien dat Frankrijk zich sterk tegen de bezuinigen heeft uitgesproken?

[0:46:08] En steunt hij die oproep van zijn Franse collega?

[0:46:12] Wat mijn fractie betreft is het uitermate onverstandig om in tijden van wereldwijde onrust, van een klimaatcrisis, honger en conflict nog verder te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking.

[0:46:23] Daarmee verkleinen we onze internationale slagkracht als Europa.

[0:46:27] En ik begrijp de wens om de meerjarenbegroting te richten op strategische prioriteiten zoals veiligheid.

[0:46:33] Maar investeren in ontwikkelingssamenwerking IS investeren onze veiligheid.

[0:46:38] Investeren in gezondheidszorg in Congo IS investering onze veiligeheid.

[0:46:43] We zagen wat de Amerikaanse bezuinigingen op hulp betekenden voor de verspreiding van ebola.

[0:46:48] Investeren in duurzame energiesysteem in Afrika houdt ons veiliger tegen klimaatverandering.

[0:46:53] Invester in vrouwenrechten is investeren in vrede en veiligheid.

[0:46:58] Deelt de minister deze analyse en delen zijn Europese collega's die.

[0:47:03] En is de minister dus bereid te pleiten voor het oormerken van middelen in het Europese buitenland instrument voor maatschappelijke organisaties, voor klimaat en biodiversiteit en voor gendergelijkheid.

[0:47:14] en voor de afspraak dat er geen cent van Global Gateway of Global Europe naar fossiele investeringen gaat.

[0:47:21] Vorig jaar nam deze Kamer de motie Ceder-Hirsch aan en die vroeg om armoedebestrijding het centrale en leidende uitgangspunt van het Europese ontwikkelingsbeleid te houden.

[0:47:31] En dat is niet alleen een kwestie van medemenselijkheid.

[0:47:34] In een verbonden wereld, als het beter gaat met mensen elders, gaat het ook beter met ons.

[0:47:39] En ik lees dit uitgangpunt echter niet terug in de inzet van het kabinet.

[0:47:43] Hoe geeft de minister uitvoer aan deze motie?

[0:47:48] Dan voorzitter.

[0:47:50] Een kwestie die ons allemaal aan het hart gaat.

[0:47:53] Gaza.

[0:47:54] En ik kan niet beginnen om uit te drukken...

[0:47:59] Eigenlijk de pijn die ik voelde toen ik de brief van de minister las.

[0:48:03] Omdat ik aan de ene kant lees dat er echt een inzet is gepleegd om kinderen in de regio te helpen om te zorgen voor meer opvang daar.

[0:48:12] Maar ondertussen wordt er een heel hard politiek besluit genomen om de deur naar zorg in Nederland te sluiten.

[0:48:21] En voor mij is het eigenlijk onbegrijpelijk dat de minister dit doet.

[0:48:26] Want als we zeggen dat we alles op alles moeten zetten om die kinderen te helpen, laten we dan ook alle routes openhouden en laten we luisteren naar het Rode Kruis.

[0:48:33] Laten we luisten naar de Wereldgezondheidsorganisatie en de Nederlandse kinderartsen die zeggen wij staan klaar.

[0:48:40] We hebben de bedden, we hebben de mogelijkheid, laat ons alsjeblieft helpen.

[0:48:45] En het is louter een politiek besluit geweest.

[0:48:48] En dit zou niet politiek moeten zijn.

[0:48:50] En als het serieus is dat we alles op alles zetten, laten we dan ook de deur open houden om kinderen hier te helpen.

[0:48:57] En nogmaals, het gaat erom...

[0:49:01] de minister zegt zorgen in regio's kosten effectiever maar de kinderen met hoogspecialistische zorg die zorg is kostbaar en die zorgt is er simpelweg niet in de regio dus het is geen keuze tussen minder efficiënt in nederland of efficiëlter in jordanië want die zorgen is er in jordanien niet dat hebben we in de rondetafel bevestigd gekregen van de waal en van de artsen dus de keuzen is wel of in netherland of helemaal niet dat is de keus die voor ligt

[0:49:31] Mijn oproep aan het kabinet en aan deze minister is, doe die deur niet dicht.

[0:49:37] Hou de mogelijkheid om ook toch kinderen hier te kunnen helpen.

[0:49:41] Mevrouw Kreuger, uw tijd is voorbij.

[0:49:43] Bent u klaar?

[0:49:46] Ja, voorzitter.

[0:49:48] Mooi, dank u wel.

[0:49:49] Ik zie geen interrupties, dan gaan we naar de heer Bemenga.

[0:50:02] op ontwikkelingssamenwerking.

[0:50:04] Het is goed dat Nederland inzet op gelijkwaardige partnerschappen en gezamenlijk Europees optreedt.

[0:50:10] Investeren in ontwikkelingen draagt bij aan vrede, veiligheid en perspectief.

[0:50:15] Voor D66 blijven armoedebestrijding

[0:50:18] Mensenrechten en duurzame ontwikkeling daarbij centraal.

[0:50:21] Strategisch beleid moet deze doelen versterken.

[0:50:24] Gelijkwaardige partnerschappen vragen bovendien om echte invloed van partnerlanden en maatschappelijke organisaties op de koers.

[0:50:32] Dan Gaza.

[0:50:33] We zijn blij met het plan van de minister om zoveel mogelijk kinderen te helpen

[0:50:36] op een zo groot mogelijke schaal met een zo grote mogelijken impact.

[0:50:41] De uitvoering van het plan moet nu voorop staan, gecombineerd met diplomatieke druk om evacuaties daadwerkelijk mogelijk te maken.

[0:50:49] We zijn benieuwd of wij ook nog meer kunnen doen met de medische missie naar de regio om hoogspecialistische zorg te bieden en daarom mijn vraag ook aan de minister, kan Nederland meer bijdragen door de kennis en expertise van onze artsen in te zetten op hoog specialistische zorgt in

[0:51:06] de regio.

[0:51:09] Ontwikkelingssamenwerking moet gericht blijven op mensen die hulp nodig hebben.

[0:51:14] We zijn geen voorstander van het inzetten van hulp als politieke drukmiddel.

[0:51:19] Tegelijkertijd willen wij geen regime financieel steunen dat een veroordeelde crimineel onderdak biedt.

[0:51:26] Druk op de overheid van Sierra Leone om jos-leidekkers uit te leveren is noodzakelijk, waarbij hulp aan de bevolking moet worden beschermd.

[0:51:36] Wat is de stand van zaken rond het stopzetten van de EU-steun aan de overheden en hoe waarborgt de minister dat hulp doorgaat?

[0:51:46] Een sterkere Europese humanitaire diplomatie moet ruimte maken voor hulp.

[0:51:52] moet onafhankelijk en op basis van nood worden verleend.

[0:51:57] Wij steunen meerjarige flexibele financiering en meer zegschap voor lokale organisaties.

[0:52:03] Daar horen middelen voor hun veiligheid bij.

[0:52:06] Ook diaspora verdienen structurele betrokkenheid.

[0:52:08] Zij kunnen de taal, de context en lokale netwerken.

[0:52:13] Welke concrete verbeteringen wil Nederland via Humanitarian Reset bereiken voor lokale organisaties en hoe geeft de minister daarbij uitvoering aan eerdere toezeggingen van diaspora?

[0:52:24] Voorzitter, het kabinet noemt de VN terecht onmisbaar.

[0:52:28] Daar hoort betrouwbare Europese steun bij.

[0:52:31] Hervormingen moeten ervoor zorgen dat gezondheidszorg, onderwijs en bescherming mensen blijven bereiken.

[0:52:37] Kinderrechten, vrouwenrechten...

[0:52:39] En seksueel en reproductieve gezondheid en rechten moeten daarin stevig worden geborgd.

[0:52:45] Welke essentiële VN-programma's dreigen weg te vallen en hoe wil Nederland deze met Europese partners beschermen?

[0:52:51] Tot slot, voorzitter.

[0:52:53] Goed dat Nederland opnieuw aandacht vraagt voor Sudan.

[0:52:56] Maar die aandicht moet tot actie leiden.

[0:52:59] Deze oorlog mag geen vergeten conflict blijven.

[0:53:03] Mensen hebben bescherming en hulp nodig.

[0:53:05] Daders moeten ter verantwoording worden geroepen.

[0:53:08] De Europese inzet

[0:53:09] moet gericht zijn op humanitaire toegang, een staakte vuren en een civiel geleid vredesproces.

[0:53:15] Welke aanvullende diplomatieke stappen en inzet tegen straffeloosheid wil de minister hierover met Europese partners afspreken?

[0:53:23] Dank u wel.

[0:53:31] Voorzitter, D66 vraagt om meer specialistische hulp ook in de regio te kunnen bieden.

[0:53:38] Nou, dat lijkt me ook een hele belangrijke stap.

[0:53:41] Maar hoe kijkt D66 nou naar toch de route openhouden om ook kinderen hier in Nederland, als het nodig is, als ze niet de hulp in Jordanië kunnen krijgen, om toch ook kinderen here te kunnen helpen?

[0:53:55] Meneer Bermenga.

[0:53:57] Voorzitter, dank u wel.

[0:53:59] Ook dank u voor de vraag.

[0:54:01] Ik denk dat het heel erg belangrijk is dat wij zoveel mogelijk kinderen die hulp nodig hebben, dat we die kunnen helpen.

[0:54:09] Ik denke dat het belangrijk is zovel mogelijk impact daarin maken.

[0:54:14] En ik denk ook dat het erg belangrijk dat wij zo veel mogelijk Europese partners, Europese landen stimuleren om eigenlijk hetzelfde te doen.

[0:54:22] Want uiteindelijk gaat het wat ons betreft om dat wij die kinderen helpen

[0:54:26] En ik vind uiteraard, ik denk zoals mevrouw Kreuger ook vindt, maar ik heb dat ook van mijn andere collega's gehoord, dat je het nooit kan uitsluiten dat deze kinderen op een bepaalde manier ook hulp kunnen gebruiken hier in Nederland.

[0:54:43] Maar ik zeg wel dat het belangrijk is en het doel is en blijft wat mij betreft, hoe kunnen we met z'n allen zoveel mogelijk kinderen helpen?

[0:54:51] En het kan op verschillende manieren en daar moet volgens mij wat mij bedreft de minister op inzetten.

[0:54:56] Mevrouw Kreuger.

[0:54:58] Ja, voorzitter, ik denk dat het heel belangrijk is dat D66 hier aangeeft dat wat hun betreft het ook mogelijk moet zijn om die kinderen hier in Nederland te helpen.

[0:55:07] We hebben natuurlijk het WHO gehoord, we hebben de Internationale Rode Kruis gehoорд.

[0:55:11] Die schetsen eigenlijk, er is een groep die hoogspecialistische nood nodig heeft.

[0:55:18] Dat gaat echt om enkele gevallen.

[0:55:21] We haben natuurlijk gezien die vijf kinderen vorig jaar.

[0:55:25] Je ziet België heeft in augustus zes kinderen naar Belgiël gehaald.

[0:55:29] Dus is D66 het met mij eens dat we uiteraard gaan inzetten in de regio, maar dat we dus ook gaan kijken hoe we die kinderen hier voor die kinderartsen die klaar staan om te helpen, hoe we dat voor vorm gaan geven.

[0:55:42] Ja, voorzitter, als je mijn bijdrage gelezen hebt en gehoord hebt, dan zie je dus ook dat wij in principe ook aangeven dat we heel erg blij zijn met de plannen van het kabinet, omdat hij echt inzet op zoveel mogelijk kinderen.

[0:55:59] Die hulp nodig hebben om die te helpen.

[0:56:02] Want er staan echt veel mensen, ik meen 18.000 mensen die op de wachtlijst staan om geholpen te worden.

[0:56:09] En we moeten dus zoveel mogelijk mensen zien te helpenen.

[0:56:12] En dat ik ook die vraag stelt als het gaat om die hoogspecialistische zorg.

[0:56:17] Hoe kunnen we ervoor zorgen dat die ook geboden kan worden daar?

[0:56:22] En ik blijf ook zeggen, je kunt natuurlijk niet voorzien hoe al deze plannen zullen gaan lopen.

[0:56:27] Maar wat mij betreft moet je het natuurlijk nooit uitsluiten dat ook in Nederland dingen mogelijk kunnen zijn.

[0:56:35] Dit antwoord roept dan toch bij mij de vraag op.

[0:56:39] De brief van de minister sluit die deur wel.

[0:56:42] Het is een politiek besluit.

[0:56:44] Dit kabinet trekt de helft uit van de PVV-kabinet voor zorg in de regio.

[0:56:50] Dus minder geld gaat erheen en er worden geen kinderen hier geholpen.

[0:56:55] Dus ja, hoe kijkt D66 dan naar het feit dat dit kabinet de deur sluit actief voor hulp hier?

[0:57:03] Is dat dan niet een deur die we toch als Kamer moeten zeggen?

[0:57:06] Nee, wat ons betreft moet er altijd die mogelijkheid wel nog zijn.

[0:57:12] Ad ultimo.

[0:57:13] ja voorzitter ik denk dat ik in ieder geval heel duidelijk ben geweest dat het heel erg belangrijk is dat wij zoveel mogelijk als we kunnen doen en een kabinet geeft ook aan dat de

[0:57:27] Dat ze denken dat ze hiermee dus 250 kinderen kunnen helpen.

[0:57:32] En dat het ook de bedoeling is om nog veel meer kinderen te helpen en dat het niet daarbij zal blijven.

[0:57:39] En zeker niet als het een gecoördineerde actie is vanuit ook verschillende landen.

[0:57:44] Dus ik vind het ook belangrijk dat we echt gaan kijken hoe we dit zo goed mogelijk kunnen organiseren.

[0:57:48] Ook daar, ook die hoogspecialistische zorg.

[0:57:51] zo goed mogelijk kunnen organiseren.

[0:57:55] En wat mij betreft, volgens mij doen we ook veel meer dan voorgaande kabinetten op dit terrein.

[0:58:03] En ik wil ook benadrukken wat ik net al gezegd heb, laten we dit eerst doen.

[0:58:08] Laten we niet voorop lopen op zaken, maar laten we wel gewoon kijken wat wij allemaal zoveel mogelijk kunnen doen voor die kinderen daar.

[0:58:18] Mevrouw Dobbe.

[0:58:20] Dank u wel.

[0:58:21] Ik vind het ook altijd belangrijk om niet vooruit te lopen op zaken, maar niet in het geval dat we al een jaar wachten op een brief en een besluit, waar het hier natuurlijk over gaat.

[0:58:31] Meneer Bamenga was natuurlijk vorige week bij die ronde tafel, waarbij ook kinderartsen van Nederlandse ziekenhuizen aangaven...

[0:58:40] Ja, een deel van de specialistische hulp die nodig is kun je geven in de regio, maar een deelniet.

[0:58:45] Ook niet als je daar een kinderarts naartoe stuurt, ook niet alsje daar specialisten naar toe stuurd, omdat je ook die infrastructuur eromheen nodig hebt om een operatie goed te kunnen doen, om kinderlevens te redden.

[0:58:56] Dus een dee kan wel, maar deel kan niet.

[0:58:59] Dat heeft de heer Bamenga toch ook gehoord en hoe kijkt hij dan daarnaar?

[0:59:03] Meneer Bamega.

[0:59:04] Ja, voorzitter.

[0:59:05] Ik was mede-organisator ervan.

[0:59:08] Alleen helaas kon ik er niet zijn door een familieomstandigheid.

[0:59:12] Dus ik was er fysiek niet aanwezig, maar een collega van mij was er en die heeft me zeker ook verteld hoe dat is gegaan.

[0:59:19] Ik heb ook gehoord dat er een aantal dingen zijn gezegd die ruimte laten eigenlijk en die niet helemaal...

[0:59:28] in overeenstemming zijn met wat eerder ook het kabinet hierover heeft gezegd.

[0:59:32] Daarvan hoop ik in ieder geval dat de minister vandaag daar wat meer duidelijkheid over kan geven.

[0:59:39] U heeft helemaal gelijk als het gaat om dat die infrastructuur ook belangrijk is.

[0:59:46] Als ik dat zou mogen toevoegen op deze manier richting de vraag aan de minister.

[0:59:51] Dat het niet alleen maar gaat om kennis en know-how.

[0:59:54] Kijken hoe je dat ook kan organiseren in Noord-Aarne.

[0:59:58] Maar ook hoe je het benodigde

[1:00:00] materieel en infrastructuur ook kan organiseren.

[1:00:05] Het is gewoon belangrijk om te weten wat het antwoord op die vraag is.

[1:00:09] Mevrouw Dobbe.

[1:00:10] Dank u wel.

[1:00:11] Ja, die vraag is vorige week al beantwoord.

[1:00:13] Want daarvan zeiden de specialisten en de kinderartsen... en de ziekenhuizen hier in Nederland zeiden... een deel daarvan kun je in de regio doen.

[1:00:19] Een deel ervan kan gewoon niet.

[1:00:20] En het duurt dan te lang om die infrastructuur daar op te bouwen... voor de kinderen die nu acuut wachten.

[1:00:26] Want het is natuurlijk wel een beetje cynisch om te zeggen... je kan iets niet uitsluiten dat het ooit gebeurt... als we het hier hebben over kinderen die acuute...

[1:00:35] Zorg nodig hebben nu.

[1:00:38] Dus ooit, daar hebben ze niet zo heel veel aan.

[1:00:40] Ze hebben nu zorg nodig.

[1:00:41] Ze haben nu de keuze nodig van ons of wij levens redden of niet.

[1:00:45] Dan kort, voorzitter, de vraag.

[1:00:47] Wij hebben samen met D66... ik denk wel zes, zeven, acht keer een motie ingediend... om te zeggen, doe beide dingen...

[1:00:54] Investeer in de regio, maar voor de kinderen... voor wie geen plek is in de region of voor wie er geen zorg geleverd kan worden... en die niet kunnen wachten, moet er ook een route zijn naar Nederland.

[1:01:04] Hoe kijkt D66 daar nu naar?

[1:01:06] Kijken ze daar dus anders naar dan toen?

[1:01:08] Is daar een wijziging in of zegt D66... nee, wat wij toen voorstelden en waar we toen toe opriepen, dat vinden we nog steeds.

[1:01:15] Mevrouw Dobbe, uw interruptie mag echt wat korter.

[1:01:17] Meneer Bamenga.

[1:01:18] Misschien kan ik helpen door een korte antwoord te geven.

[1:01:22] We hebben inderdaad altijd gezegd dat wij in ieder geval welwillend ernaar zouden moeten kijken.

[1:01:28] En dat het belangrijk is om acuut zo snel mogelijk mensen te helpen.

[1:01:33] En ik hoop ook met de plannen van het kabinet dat dat ook gaat gebeuren.

[1:01:36] Als dat niet zo is, dan hoor ik dat ook graag van de minister.

[1:01:39] Tot slot, mevrouw Dobbe.

[1:01:41] Dank u wel, voorzitter.

[1:01:42] En excuses was inderdaad een beetje lang.

[1:01:45] D66 heeft wel meer gedaan dan alleen maar welwillend te kijken naar het besluit.

[1:01:49] D67 heeft zelf actief meerdere moties samen met ons ingediend... om te zeggen voor die kinderen voor wie er geen ruimte en geen zorg is in de regio... maak het mogelijk om die zorg te geven, ook in Nederland met medische evacuatie.

[1:02:02] Dat gaat wel verder dan het welwillende kijken.

[1:02:04] Dat is de actieve oproep die D66 altijd heeft gedaan.

[1:02:08] En ik vraag mij af, is dat nu anders?

[1:02:09] Volgens mij ligt er hier een plan hoe wij zoveel mogelijk kinderen met een groot mogelijke impact kunnen gaan helpen.

[1:02:21] Dit lijkt mij een goed plan en volgens mij moeten we de minister nu de ruimte geven om dat uit te voeren, om zijn Europese partners daarin mee te krijgen.

[1:02:30] Ik denk dat dat heel erg belangrijk is en het is een lijn die ik steun.

[1:02:38] Voorzitter, nogmaals, ik vind het goed dat het kabinet met de brief is gekomen en ik vind it goed dat de heer Bamenga ook een van ons was die daar in de afgelopen tijd voor heeft gepleit voor die aandacht.

[1:02:53] Ik wil dat niet wegwijven.

[1:02:55] Tegelijkertijd voorzitter is de vraag aan de heere Bamenga

[1:03:00] Denkt de heer Bamenga dat op dit moment de regionale capaciteit medisch voldoende is om ernstig zieke of gewonde kinderen acuut te helpen?

[1:03:13] Meneer Bamanga.

[1:03:15] Voorzitter, dat is een vraag die ik ook heb.

[1:03:17] En ik heb volgens mij die vraag ook letterlijk gesteld.

[1:03:20] Op welke manier wij meer kunnen doen.

[1:03:22] Zeker als het gaat om hoogspecialistische zorg, wat daarvoor nodig is.

[1:03:26] En welke kennis en know-how er nodig is en wat er eventueel nodig is qua materieel en infrastructuur.

[1:03:35] Voorzitter, als ik het wel heb heeft D66 die vraag eerder beantwoord.

[1:03:39] Want toen stond D66 samen met ons tegenover de regering om te zeggen die medische capaciteit is regionaal niet op orde.

[1:03:47] En voorzitter dat is niet veranderd.

[1:03:50] Dus voorzitten als die medisch capaciteit niet oporde is vraag ik aan de beheer bij Menga.

[1:03:54] Die kinderen die nu op een wachtlijst staan die kunnen toch niet wachten op het opbouwen van capaciteit?

[1:03:59] Die hebben dat toch nu nodig?

[1:04:02] Meneer Baminga.

[1:04:03] Voorzitter, tenzij het anders is, maar dan hoor ik dat heel graag van de minister, is er wel enige vorm van infrastructuur en is het niet zo dat kinderen hoeven te wachten?

[1:04:12] Maar is het wel zo dat we er alles aan moeten doen, ook diplomatiek, om te zorgen dat kinderen überhaupt daar naartoe kunnen komen?

[1:04:19] En dat is een probleem die je hoe dan ook hebt waar je de kinderen ook naartoo wil evacueren.

[1:04:26] Tot slot, meneer Van Baarden.

[1:04:30] ...jezelf heel erg hard inzetten... ...en daar wil ik ook complimenten voor geven... ...we stonden aan dezelfde kant... ...maar dan tegelijkertijd moeten constateren... ...dat schoof... ...het kabinet van Wilders... ...meer geld... ...er meer ecografacties in Nederland organiseren... ...dan vind ik het een onvoldoende resultaat.

[1:04:52] Ondanks de goede voorstellen die er liggen...

[1:04:56] Is het gewoon niet goed.

[1:04:58] En ik zou aan de heer Bamenga willen vragen.

[1:05:01] Het kan toch niet zo zijn dat in een coalitie D66 blijft toestaan.

[1:05:06] Dat de VVD blijft blokkeren.

[1:05:09] Dat we hier kinderen helpen.

[1:05:13] Voorzitter, wat mij betreft staan we aan dezelfde kant, zeker als het gaat om zoveel mogelijk kinderen helpen.

[1:05:21] Maar als dat het doel is in ieder geval, maar als het dool is, we gaan kinderen naar Nederland halen en we helpen er 1, 2, 3, 4, 5.

[1:05:33] Maar in plaats daarvan hadden we dat 250 kunnen helpen, dan staan we wat mij bedreft inderdaad niet op dezelfder lijn.

[1:05:41] Mevrouw Kreuger.

[1:05:42] Voorzitter, nu maakt de heer Bamengar een geldkwestie van.

[1:05:45] En dat is een beetje pijnlijk op het moment dat dit kabinet minder geld uittrekt nu voor deze hulp dan het kabinet schoof.

[1:05:53] Dus als het een geld kwestie is, laten we er dan meer geld voor uittrekken.

[1:05:57] Maar dit is geen geld kwesties.

[1:05:59] Er is een politieke keuze gemaakt door dit kabinett om de deur dicht te doen voor medische evacuaties

[1:06:04] Vanuit Gaza, doodzieke kinderen naar Nederland.

[1:06:08] Dat is de politieke keuze van dit kabinet.

[1:06:10] En mijn vraag is, is dat dus nu ook de politIEKE keus van D66?

[1:06:14] Meneer Bamenga.

[1:06:15] Voorzitter, met alle respect.

[1:06:17] Ik maak hier geen geldkwestie van.

[1:06:19] Volgens mij heb ik het woord geld niet eens genoemd.

[1:06:22] Het gaat mij al vanaf het begin over zoveel mogelijk mensen helpen.

[1:06:26] En ja, er zijn altijd...

[1:06:28] Ik bedoel, het is niet gratis.

[1:06:29] Er zijn altijd schaarste middelen aan verbonden.

[1:06:34] Juist omdat er altijd schaalste midden aan verbond zijn.

[1:06:36] En wij als partij voor het belangrijk vinden dat wij zovele mogelijk mensen helpen...

[1:06:42] ...in zijn groot mogelijke impact.

[1:06:44] Want zelfs die 250 kinderen, zelfs als we die geholpen hebben... ...is het nog steeds niet voldoende.

[1:06:48] We moeten ervoor zorgen dat al die mensen die op die wachtlijsten staan... ...dat ook andere partners, andere landen meedoen... ...zodat we zoveel mogelijk mensen die slachtoffer zijn van deze verschrikkelijke geweld... ...wat daar is, dat die gevolgd worden.

[1:07:03] Mevrouw Kreuger.

[1:07:04] Maar voorzitter, nogmaals, het WHO, het Internationale Rode Kruis... ...ze geven aan, er zijn kinderen...

[1:07:12] met aandoeningen, gruwelijke aandoeningen, die dreigen te sterven, die niet in de regio geholpen kunnen worden.

[1:07:20] En zij vragen ons, maak het mogelijk, in overleg tussen Nederlandse kinderartsen en die lokale ziekenhuizen, maakt het mogelijk om die kinderen hierheen te halen.

[1:07:30] De regering van Maloney doet het.

[1:07:33] De regeering van Bart de Wever doet het... En uw vraag?

[1:07:35] Waarom doet Jet de Een het niet?

[1:07:39] Voorzitter, volgens mij heb ik heel helder aangegeven hoe wij erin staan.

[1:07:43] We hebben helemaal niet gezegd dat we een mogelijkheid willen uitsluiten.

[1:07:47] Maar we hebben wel gezegden, laten we kijken met het plan dat dit kabinet ermee komt... ...hoe wij zoveel mogelijk kinderen kunnen helpen.

[1:07:56] Ook die kinderen die hoogspecialistische zorg nodig hebben.

[1:07:59] Dat is wat ik gezegde heb.

[1:08:01] Tot slot mevrouw Kreuger.

[1:08:03] Goed, dus D60 wil wel de mogelijkheid houden om die kinderen hier te helpen?

[1:08:08] Goed.

[1:08:09] Erkent D66, erkent de heer Bamenga dan dat wij als Kamer dat signaal dan ook aan deze minister moeten meegeven?

[1:08:16] Omdat de minister op dit moment het kabinet die deur wel dicht doet.

[1:08:20] Dus dat het belangrijk is dat wij as Kamer het signael meegegeven dat die route inderdaad niet afgesloten moet worden.

[1:08:27] Meneer Bamenga.

[1:08:28] Voorzitter, ik heb ook naar mijn andere collega's gehoord.

[1:08:32] Ik heb bijvoorbeeld mevrouw Van Ark ook heel duidelijk horen zeggen van... je kunt het helemaal niet uitsluiten.

[1:08:38] Dus volgens mij zitten we met z'n allen, in ieder geval, ik hoor verschillende partijen daarover... zitten we op de lijn dat wij met z´n allen zeggen dat je het helemaal... niet kan uitsluiten en dat je ervoor moet zorgen dat zoveel mogelijk kinderen...

[1:08:52] geholpen worden.

[1:08:53] En ik hoor ook dat dat een doel is van mensen, en dat geloof ik ook, dat het het doel van iedereen is.

[1:08:59] Dus laten we dat dan ook doen, zou ik zeggen.

[1:09:07] Ja, u heeft er drie gehad.

[1:09:09] Dus we gaan dit nu stoppen deze eerste mei.

[1:09:11] En ik ga aan de minister vragen hoe lang hij nodig heeft voor de beantwoording van de vraag.

[1:09:16] Een kleine 25 minuten als dat kan.

[1:09:19] 25?

[1:09:19] Ja, ik begrijp dat het wat printerproblemen zijn.

[1:09:21] Een kleiner 25 dan zeg ik om half 12.

[1:09:23] We proberen zo snel mogelijk terug te gaan hoor.

[1:09:25] Om 21 minuten.

[1:09:25] Half 12 gaan we verder.

[1:32:41] Dames en heren, welkom terug minister.

[1:32:43] Welkom terug.

[1:32:43] Fijn dat u toch zo snel gered heeft.

[1:32:47] Even voordat wij beginnen aan de eerste mijn van minister even de orde.

[1:32:50] We hebben net geprobeerd om het onbeperkt te doen.

[1:32:52] Dat is goed gegaan, maar heeft wel wat veel tijd gekost.

[1:32:56] Dus we gaan nu toch terug naar vier interrupts aan de kant van de Kamer.

[1:32:59] En daarbij blijft de vraag om de vraag te stellen en niet een heel betoog te houden aan het begin van uw interruptie.

[1:33:05] Zelf moet ik om kwart voor één ergens anders zijn.

[1:33:07] Dus er wordt even gevraagd aan een van u om het laatste kwartiertje even over te nemen als voorzitter.

[1:33:12] Maar we gaan beginnen aan de eerste termijn van de kant van de minister.

[1:33:15] Kunt u in ieder geval aangeven welke blokjes u heeft?

[1:33:17] We proberen de interrupties gewoon tussendoor te faciliteren, tenzij het daardoor helemaal ontregeld raakt.

[1:33:22] Maar dan gaan we gewoon even kijken hoe het loopt.

[1:33:23] Dat is prima.

[1:33:24] Minister, wat zijn de blokjens die u wil bespreken?

[1:33:26] Dank u.

[1:33:26] Ik wilde het blokje doen, laten we zeggen, toekomst OS, MFK, Global Gateway als één blokjen.

[1:33:32] Dat was eigenlijk de feitelijke agenda van het overleg.

[1:33:36] Dan Medefex, dan Humanitair, dan misschien iets breder Gaza en dan overig.

[1:33:47] Dank u wel minister.

[1:33:48] Dan kunt u starten met uw eerste blok.

[1:33:51] Ja, dank.

[1:33:52] En ik denk ook dat ik misschien heel kort de algemene introductie wel om ook even te schetsen waar deze vergadering over gaat.

[1:33:58] Omdat ook sommige van de Kamerleden oproepen deden om sommige dingen in te brengen.

[1:34:03] Dat kan natuurlijk altijd.

[1:34:04] Het is wel goed om te weten dat dit geen formele besluitvormende vergaderiën is en meer eigenlijk een gedachtenvormen vergaderen.

[1:34:12] Onder IS-voorzitterschap, waar ook onze meest gelijkgezinde bondgenoten, het VK, Canada, Noorwegen, IJsland bij aanwezig zullen zijn.

[1:34:21] Waarbij Meliband, Tom Fletcher, mensen uit het humanitaire systeem aanwezing zullen

[1:34:28] wat losser dan normaal op een formele agenda mogelijk is te hebben over hoe ziet nou de toekomst van ontwikkelingssamenwerking eruit.

[1:34:35] Daar hebben we het vandaag misschien niet superveel over gehad, maar wel vanuit de gedachte we zien dalende hulpgelden, we zien dat de SDG's bepaald niet in zicht zijn, we zie dat het globale zuiden andere relaties wil en nog een aantal van dit soort grote trends.

[1:34:49] En hoe gaat de Europese Unie daar nu mee om?

[1:34:52] En in dat kader heeft een aantal van uw leden wel vragen gesteld.

[1:34:57] Niet alleen over de toekomst van OS, maar ook over de Nederlandse inzet met betrekking tot het MFK.

[1:35:02] En ik wilde beginnen met de vraag van mevrouw Van Ark.

[1:35:05] Die vroeg dat ontwikkelingssaanwerking strategisch inzetten, wat betekent dat nou concreet?

[1:35:09] En daar kan ik een aantal dingen over zeggen.

[1:35:12] En misschien dat ik daar als eerste uitneem mijn ervaring afgelopen week op de High Level Week in New York.

[1:35:18] waar er een heleboel zaken konden worden gedaan, ook op het gebied van de medische evacuatie, zal ik er iets over zeggen.

[1:35:25] Maar waarbij je ook overduidelijk zag dat hoewel de Europese Unie een derde van het geld financiert in New York, de politieke agenda die eraan gekoppeld is eigenlijk ontbreekt in de coördinatie.

[1:35:37] En dat als het gaat over belangrijke posities er vaak of geen Europese kandidaat is of meerdere, waardoor je feitelijk broodroof blijft en geen van de Europes kandidaten te halen.

[1:35:48] Om maar zo'n voorbeeld te geven van hoe ontwikkelingssamenwerking strategischer zou kunnen zijn.

[1:35:55] Het tweede natuurlijk, ze vroeg ook sprake van gelijkwaardige partnerschappen.

[1:35:59] En dan gaat het wat mij betreft, wat het kabinet betreeft, echt om het eigenaarschap.

[1:36:04] Met name natuurlijk van landen in het mondiale zuiden.

[1:36:06] Dat dat centraal staat en dat het ook aansluit bij waar een dergelijk partnerland zelf al op inzet.

[1:36:12] De politieke prioriteiten, de middelen en de capaciteit en dat wij daar aansluiting op zoeken...

[1:36:18] En dat brengt ook een beetje een houding met zich mee.

[1:36:20] Ik bedoel, het kan natuurlijk gaan over de programma's en gelden.

[1:36:23] Maar het gaat ook over dat je wederzijds gespect hebt.

[1:36:26] Dat je iets ziet als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

[1:36:28] Laat ik daar dan als voorbeeld opvang in de regio nemen.

[1:36:32] Terecht wordt er denk ik in de Nederlandse politiek vaak gesproken over het belang van opvangen in de region.

[1:36:36] Ook vanuit het oog van de vluchteling.

[1:36:38] Namelijk dichter bij huis opvange in een omgeving waar taal en cultuur nog meer hetzelfde is.

[1:36:44] Maar als we die opvang in de regio verantwoordelijkheid maken van enkel de regiom, dan proef je al heel snel in de region waar je dan ook spreekt dat dat niet gewenst is.

[1:36:54] Dus zo zien we de gelijkwaardige partnerschappen.

[1:36:57] Dan zal ook Nederland en andere Europese landen daar een rol moeten spelen.

[1:37:04] Mevrouw Maes vroeg dat eigenlijk ook.

[1:37:06] Die vroege ook van, nou ja, we leggen als Europese landen, als Europense Unie echt best wel veel geld in.

[1:37:14] En hoe zorgen we er nou voor dat we daar effectief meer voor terugkrijgen?

[1:37:20] Wij hebben ook in aanloop naar deze bijeenkomst een klein non-pepertje gedeeld hoe nou te zorgen dat die Europese coördinatie beter kan.

[1:37:30] Die hebben we in New York al besproken.

[1:37:33] Daar sloegen een aantal lidstaten best wel op aan.

[1:37:35] Met een groot tal concrete ideeën gaan we de komende tijd proberen verder te brengen.

[1:37:41] Omdat iedereen ook constatert, dit constateren we eigenlijk elk jaar met elkaar.

[1:37:47] Al vele jaren achter elkaar.

[1:37:49] En als we daar niet concreet met elkaar worden wat het dan betekent en dat ook afspreken, dan gebeurt het niet.

[1:37:55] Dus ik proef daar heel erg de richting van mevrouw Maassen.

[1:37:58] En die richting zullen we nadrukkelijk volgen.

[1:38:00] Mevrouw Kreuger vroeg binnen het MFK de Nederlandse inzet.

[1:38:06] Welke piketpalen daar geslagen worden, denk ik.

[1:38:09] Zo vertaal ik haar vraag maar even.

[1:38:12] De inzet, want het is wel een inzet natuurlijk.

[1:38:14] Een inzet in een krachtenveld waarvan moeilijk te voorspellen is hoe de meerderheden precies zullen lopen.

[1:38:20] Maar op humanitair is de inzet dat 25 miljard binnen Global Europe gaat naar noodhulp.

[1:38:26] Dat was ook een vraag van de heer Van Baalen als ik het wel heb.

[1:38:29] Op klimaat volgen wij het commissievoorstel, wat ook internationaal vastgelegd is, op 30%.

[1:38:36] En als het gaat over het EU-genderplan, dan geldt volgens mij het percentage van 85% en 5% op griep van gender.

[1:38:44] En dat is ook hetzelfde als het vorige MFK.

[1:38:46] En ik hoop dat ik daarmee mevrouw Kreuger kan geruststellen dat die inzet helder is.

[1:38:52] Die sluit ook aan bij internationale afspraken.

[1:38:57] Mevrouw Maes vroeg daar ook specifiek, het ging meer over het EU-instrumentarium... ...de betrokkenheid van het bedrijfsleven.

[1:39:07] En dat is een groot opzicht, of veel opzichten denk ik, van belang.

[1:39:13] Wij zetten ook in op een groter gebruik van EU-middelen via de Global Gateway.

[1:39:19] En de samenwerking met bedrijven loopt vooral via die zogenaamde Global Gateway Investment Hub... ...waar Invest International en de RVO...

[1:39:27] een belangrijke rol spelen.

[1:39:28] We hebben daar voor de zomer een eerste voorstel in gediend... wat betreft groene waterstof in Brazilië... waar ook het Nederlands bedrijfsleven zal participeren.

[1:39:36] Eerder deze maand hebben we ook een handelsmissie naar Zuid-Afrika gehad... voor het bedrijfsleven om te bezien hoe Nederlandse bedrijven... daar dan kunnen aansluiten bij EU-programmeringen op groenewaterstof.

[1:39:47] Maar we zullen daar ook tijdens de raad opnieuw aandacht voor vragen.

[1:39:50] Net zoals we zult kijken, in december is er weer een bijeenkomst... van de Global Gateway Board waar we dit opnieu zullen...

[1:39:56] ...opbrengen, want ik zie de noodzaak die daar geschetst wordt.

[1:40:02] De heer Van Balen vroeg naar die noodhulp binnen het MFK... ...maar hij vroege ook naar de positie van humanitaire organisaties binnen het mfk.

[1:40:12] Wij vinden het heel belangrijk dat het MfK Global Europe... ...dat dat een sterk instrument is met voldoende middelen.

[1:40:18] Dat het humanitaire hulp daarbinnen steviger beschermd moet zijn... ...via die duidelijke budgetaire afkadering van 25 miljard die wij net noemden.

[1:40:25] Want dan blijft noodhulp ook voorspelbaar.

[1:40:28] Dan blijft het onafhankelijk en dan blijkt het niet politiek gestuurd.

[1:40:33] Dus ik denk dat daar, als ik de vraag van de heer Van Baarle proefde, dat we daar hetzelfde in zitten.

[1:40:42] En mevrouw Kreuger vroeg hier nog, en dat is denk ik ook van belang, dat...

[1:40:46] investeren in mensenrechten, in vrouwen, ook een investering is in onze eigen veiligheid.

[1:40:52] Of onze EU-collega's dat delen.

[1:40:56] Het kabinet deelt die opvatting.

[1:40:59] Het is niet zo dat iedereen in de Europese Unie die opfatting deelt.

[1:41:03] Kijk, wat ik zelf een beetje proef in de discussie ook rondom de gateway...

[1:41:07] is dat het best verstandig is om goed te kijken naar wat we van sommige andere landen kunnen leren als het gaat over de financiering van bepaalde infrastructuur of de manier waarop je je partnerschappen vormgeeft.

[1:41:20] Maar ik proef in Europa dat de aandacht voor de

[1:41:24] de meer maatschappelijke kant, die wordt niet door iedereen zo sterk gedeeld als door Nederland.

[1:41:30] En natuurlijk wel door, u kent ook alle landen die daar wel een rijke traditie in hebben, die staan daar nog steeds heel helder voor.

[1:41:36] Maar we zullen ons daar zeker hard voor inzetten.

[1:41:39] Dat, voorzitter, was het blokje, in ieder geval MFK, Global Gateway, toekomst van de OS.

[1:41:45] Mevrouw Kreuger en daarna meneer Van Baarle.

[1:41:48] Ja, voorzitter.

[1:41:48] Twee vragen van mij zijn onbeantwoord.

[1:41:50] De ene was over armoedebestrijding en uitgroeiing van de motie CEDAR-HIRS.

[1:41:54] En de andere was, waar ik heel graag een antwoord op krijg, dat de minister mij kan garanderen dat er absoluut geen geld vanuit de Global Gateway of Global Europe naar fossiele investeringen gaat.

[1:42:06] Ja, op dat eerste, dat heb ik ook in eerdere debatten, en ik meen ook op vragen van mevrouw Kreuger, maar dat weet ik niet meer helemaal zeker aangegeven.

[1:42:16] Dat het kabinet die armoedebestrijding niet alleen centraal ziet, maar ook dat het een verdragsrechtelijke verplichting is.

[1:42:22] Dus er is daar, zelfs als dit kabinet helemaal niet die mening van meвrouw Creuger zou delen, is het een heldere basis voor hoe dit eruit ziet.

[1:42:31] En daar zitten ook, als ik ook daar kijk naar andere lidstaten zonder ze bij naam te kunnen noemen, ligt daar ook nog een groot draagvlak.

[1:42:40] Maar je merkt wel dat sommige landen voorbij strategisch ook echt dit soort zaken willen verknopen.

[1:42:47] Dus heel gericht politiek willen vergnopen.

[1:42:50] Op die vraag op die fossielen, daar hebt u gelijk en die heb ik niet beantwoord.

[1:42:53] Daar kom ik even bij u op terug op de tweede termijn als dat kan.

[1:42:55] En misschien als het nog lukt gewoon tijdens deze termijn, maar dan wordt mij dat zo ingevluisterd.

[1:43:02] Dan gaan we eerst naar de heer Van Baarden, dan naar mevrouw Van Ark.

[1:43:05] Voorzitter, even voor mijn begrip.

[1:43:09] Die 25 miljard voor noodhulp binnen EU Global als Nederlandse inzet.

[1:43:16] Kan de minister iets meer uitleggen?

[1:43:20] Vertellen over hoe die inzet staat ten opzichte van de periode hiervoor financieel.

[1:43:27] Hoe moet ik die inzicht duiden ook in het kader van de noden internationaal?

[1:43:33] Even om te proeven wat de heer Van Baden bedoelt, of het dan meer of minder is?

[1:43:37] Is dat de vraag?

[1:43:39] Ja, ja, ja.

[1:43:40] Nee, helder.

[1:43:41] Kijk, daar heb ik ook met Labib over gesproken, de commissaris voor noodhulp in New York, die recent nog weer 700 miljoen heeft vrijgemaakt.

[1:43:53] Dit zou een, zeg ik uit mijn hoofd, maar ik ga gecorrigeerd worden als dat niet zo is, dit zou een versterking worden van de noodhulpen-enveloppe.

[1:44:01] Ten aanzien van hoe het was.

[1:44:04] En ik denk ook een cruciale, omdat wij allemaal zien wat er gebeurt in de wereld op het moment dat hele grote donoren wegvallen.

[1:44:14] We hebben allemaal natuurlijk gezien de besluiten die in de Verenigde Staten zijn genomen.

[1:44:19] De consequenties die dat wereldwijd hebben.

[1:44:21] Kijk, we moeten niet de illusie hebben, het zal Nederland niet kunnen en het zal de Europese Unie niet kunnen om dat op te vangen.

[1:44:32] Maar wij zijn daar wel echt denk ik een van de belangrijkste spelers.

[1:44:36] En ook de manier waarop wij de achterliggende waarden van die noodhulp proberen te bewaken, onafhankelijk, onpartijdig, u kent ze allemaal beter dan ik, is daarbij ook cruciaal.

[1:44:50] Dank u wel, voorzitter.

[1:44:59] Mijn vraag gaat eigenlijk over een opmerking die ik maakte tijdens mijn inbreng van laten we alsjeblieft nu ook niet gaan bezuinigen op die Global Gateway als we een alternatief willen bieden tegen Rusland en tegen China.

[1:45:15] Mijn vraag aan de minister is, heeft de minister dit ook op deze manier voor ogen?

[1:45:22] Staat het budget inderdaad onder druk?

[1:45:24] En hoe kijkt de minister hiernaar?

[1:45:26] Ja, daar zijn we het mee eens.

[1:45:29] Omdat, u noemde dat volgens mij ook een nieuw inbreng, mevrouw Van Ark...

[1:45:36] De noodzaak om het speeltooneel niet over te laten aan de China's en de Rusland van deze wereld, om het zo maar eens te zeggen.

[1:45:45] Even laatste de algemene doelstelling van de armoedebestrijdingen.

[1:45:49] Om ervoor te zorgen dat we niet de ruimte bieden aan krachten in deze wereld waarvan wij allemaal denken dat dient onze belangen niet, dat dienen onze waarden niet.

[1:45:59] Vinden wij het van belang dat die envelop groeit?

[1:46:02] Het is ook evident natuurlijk hoe het kabinet kijkt tegen de envelop cohesie en andere zaken.

[1:46:06] Die zullen dan moeten krimpen.

[1:46:08] Het zal ergens vandaan moeten komen.

[1:46:11] Maar dit is van groot belang.

[1:46:14] Het is wel een strijd, zeg ik ook maar meteen.

[1:46:18] Veel van die strijd is natuurlijk diplomatiek, maar u kunt die strijd ook wel volgen in diverse nationale en internationale kranten.

[1:46:26] Dat hier lidstaten echt diametraal tegenover elkaar staan.

[1:46:29] Dat landen die het cohesiebeleid omhoog willen, die willen juist global Europe het liefst naar beneden en vice versa.

[1:46:36] Dus het is geen gelopen zaak, wil ik daar meteen maar mee zeggen, maar de inzet is hier helder.

[1:46:44] Dan mevrouw Kreuger.

[1:46:46] Op dit punt aanvullend, de oproep vanuit Frankrijk, de Franse collega van deze minister die heel duidelijk zich heeft uitgesproken tegen die bezuinigingen.

[1:46:57] Gaat Nederland naast Frankrijk staan om echt die oproept te steunen?

[1:47:01] Ja, in alle eerlijkheid, we hebben dat niet nodig omdat onze positie al heel lang heel helder is hier.

[1:47:06] Die is eigenlijk al sinds het begin van deze onderhandelingsprocessen helder.

[1:47:10] En het is goed, ik bedoel wij verwelkomen denk ik dat deze minister dat zo helder heeft gezegd.

[1:47:15] Maar wij zijn daar zelf ook heel helder over.

[1:47:17] We vinden het van groot belang dat dit gebeurt.

[1:47:20] We zien het geopolitieke belang, we zien het belang in de wijdere wereld.

[1:47:24] Dus ja, virtueel staan wij schouder aan schouden daar.

[1:47:29] Ik denk dat u hier niet op wereld doorgaat mevrouw Kreuger.

[1:47:33] Voorzitter, het was een onbeantwoorde vraag van mij.

[1:47:37] Dan gaan we door met de beantwoording van de minister.

[1:47:45] Misschien nog op de vraag van mevrouw Kreuger ook, want dat was ook een onbeantwoorde vraag.

[1:47:52] Op fossiel, wat ik begrijp is er geen totaalverbod, maar wel waarborgen langs het do no harm principe.

[1:48:03] Dat is op zich een helder principe, maar dat is geen categorische uitsluiting zoals misschien mevouw Kreurger dat voor ogen heeft.

[1:48:13] Minister, vervolgt u met uw volgende blokje.

[1:48:15] Dan ga ik naar het blok medische evacuaties.

[1:48:23] Er zijn niet zo heel veel vragen aan mij gesteld.

[1:48:27] De Kamerleden hebben elkaar wel onderling bevraagd.

[1:48:28] Ik wilde daar misschien toch een paar dingen vanuit het kabinet over zeggen.

[1:48:32] En misschien ook vanuit deze minister iets persoonlijker.

[1:48:37] Toen ik aan deze baan begon en deze discussie landde op mijn bureau, was mijn allereerste gedachte eigenlijk... Ja, natuurlijk moeten deze kinderen naar Nederland komen.

[1:48:47] Dat is toch evident?

[1:48:49] En misschien toch wel goed om ook even mee te nemen de reis die ik zelf daarop heb gemaakt.

[1:48:54] En dat heeft u overigens ook gedaan, u hebt een bezoek gebracht aan Egypte en de grens bij Rafah.

[1:48:59] Wat voor mij denk ik een van de keerpunten was, was dat toen ik bij de grenzen met Rafah stond en de hulporganisaties mij daar rondleiden, welke materialen eigenlijk allemaal Gaza niet in konden.

[1:49:12] En mevrouw Dobbe beschreef dat ook heel beeldend en ook de schrijnendheid daarvan.

[1:49:20] Van plastic en water purificatiemiddelen tot voetballen, tot rolstoelen, tot kleine medische kits waar dan een minuscuul schaatsje in zat.

[1:49:29] Maar dat schaatje was ondanks dat het bot was toch te scherp om door te laten.

[1:49:36] Ziend wat er allemaal niet Gaza inkwam, was mij ook weer helder.

[1:49:41] Dat betekent dat als de hulp voor een heel groot deel niet naar die hulpbehoevenden die vastzitten in Gaza kan komen, dan moet je kijken naar hoe je zoveel mogelijk van deze mensen eruit kan krijgen.

[1:49:52] En dat is één.

[1:49:55] Twee, dat brengt wel met zich mee, en dat zijn die prioriteiten van de WHO ook, dat je moet blijven proberen het systeem en gazen te verbeteren tegen beter weten en tegen de klippen in.

[1:50:07] Want als je dat niet doet, dan zitten alle mensen die daar vastzitten en niet weg kunnen, die zijn verstoken van hulp in de meest moeilijke omstandigheden.

[1:50:19] Maar twee, en dat was het tweede sterke gevoel wat ik daarmee terugkwam... ...ja, zonder diplomatieke inspanningen kunnen we hier vrij weinig.

[1:50:32] En die diplomatieken inspanning gaan eigenlijk over twee zaken.

[1:50:36] Die gaan over het weer openstellen van de Medische Corridor... ...van Gaza naar Oost-Jerusalem en de westelijke Jordaan-oever...

[1:50:44] Dat is prioriteit twee van de Wereldgezondheidsorganisatie en ook zeer terecht.

[1:50:47] Want als die corridor weer open is, dan kunnen bijna iedereen die nu in Gaza op hulp zit te wachten, die kan worden geholpen.

[1:50:57] Daar heeft ook de collega, minister van Buitenlandse Zaken, ongelooflijk veel werk voor zet.

[1:51:02] Ongelooflik zijn best gedaan.

[1:51:05] U heeft het ook terug kunnen lezen in de conclusies van de Raad Buitenlandsche Zaken.

[1:51:10] Niet voor niets.

[1:51:11] Maar moeten we ook concluderen dat ondanks soms constructieve toezeggingen, dat dat niet gebeurd is.

[1:51:19] En dat betekent dat daarnaast diplomatieke druk nodig zal zijn om ervoor te zorgen dat, en dat is dan prioriteit nummer drie van de Wereldgezondheidsorganisatie, dat zieke en gewonde kinderen Gaza uit kunnen.

[1:51:33] Ik heb de Kamer gehoord, je kan daarover van mening verschillen.

[1:51:36] Het uitgangspunt van mij en van het kabinet is heel helder.

[1:51:40] Tweeledig.

[1:51:41] Eén, zo veel mogelijk kinderen.

[1:51:43] Twee, zo menselijk mogelijk.

[1:51:46] En zoveel mogelijk kinderen, dat moet denk ik vanwege het probleem wat we daar zien.

[1:51:51] 18.000 die daar op de wachtlijst staan.

[1:51:54] En we weten, en dat is echt heel schrijnend en dat super pijnlijk als je weet inderdaad in welke omstandigheden deze kinderen, hun ouders, hun broertjes en zusjes verkeren.

[1:52:05] We weten dat we ze niet allemaal kunnen helpen.

[1:52:08] Dat gaat niet.

[1:52:09] Het gaat niet vanwege het feit dat ze er niet allemaal uit kunnen.

[1:52:14] En het gaat niet om de realiteit.

[1:52:18] Wij kunnen dat niet allemaal in ons eentje financieren.

[1:52:23] Als je dan moet kiezen, als je dan naar die 18.000 kijkt...

[1:52:26] Ik vind dat we er zo naar moeten kijken.

[1:52:28] Hoe kunnen we er zoveel mogelijk van deze kinderen helpen...

[1:52:33] En als dat het uitgangspunt is, dan is het echt evident... dat opvang in de regio, opvangen in Jordanië... de medische hub, het King Hussein Hospital... wat samenwerkt met topziekenhuizen in Amerika... is dan de way to go.

[1:52:45] Het is echt de way te go.

[1:52:48] Je kan op die manier zoveel meer kinderen helpen.

[1:52:52] En ik snap heel goed de wens van kinderartsen in Nederland... dat ze willen bijdragen.

[1:52:56] Ik kan er alleen maar voor applaudisseren... en ik vind het hartverwarmend om te zien...

[1:53:01] En ik zou het ze ook gunnen.

[1:53:02] Maar als ik zie, want we kunnen de middelen ook maar één keer inzetten, zo is het toch ook.

[1:53:06] Als ik zie hoeveel meer kinderen wij kunnen helpen in Jordanië en in Egypte overigens.

[1:53:12] Ja, dan is de keuze wat mij betreft toch heel eenvoudig.

[1:53:15] Dus ik wil hier ook zeggen, wat ik eigenlijk proef is bij de hele Kamer en volgens mij ook bij het kabinet.

[1:53:22] De grote wens om iets te doen aan de schrijnende situatie in Gaza.

[1:53:26] De groter wens Om iets te

[1:53:30] ...verschrikkelijke nood.

[1:53:32] Ik denk dat we het eigenlijk over bijna alles eens zijn... ...namelijk de medische zorg in Gaza verbeteren... ...de medische corridor verzetten, dat Jordanië een verstandig plan is.

[1:53:42] Het enige is, het kabinet gaat er niet... ...het uitgangspunt van het kabinet is niet...

[1:53:45] Wij gaan de meest schrijnende gevallen helpen.

[1:53:47] En dat proef ik bij sommigen van u wel, en dat kan ook.

[1:53:49] Dat is ook een legitieme opstelling.

[1:53:51] Maar als dat de opstilling is... ...dat betekent automatisch dat je veel minder kinderen kan helpen... En ik vind het moeilijk, dat wil ik toch ook wel zeggen...

[1:54:00] Ja, er zijn de meest ingewikkelde medische gevallen.

[1:54:06] Maar ik vind het ook moeilijk om te categoriseren in schrijnendheid.

[1:54:09] Is het ene kind een levensnood schrijner dan het andere kind een levensnood?

[1:54:13] Het kabinet wil simpelweg zoveel mogelijk kinderen zo goed mogelijk helpen.

[1:54:18] En dat doen we wat mij betreft volledig met dit pakket.

[1:54:24] Gezondheid opnieuw.

[1:54:27] Daarnaast...

[1:54:29] We komen allemaal verkouden uit deze vergadering.

[1:54:32] Wat daarnaast van belang is, dit is een bewezen programma.

[1:54:37] Een programma waarbij er nu 700 kinderen uit Gaza zijn gehaald.

[1:54:42] En deze week nog 51 kinderen.

[1:54:47] En dat zijn echt aantallen...

[1:54:50] Dat zijn serieuze aantallen.

[1:54:51] Elk kind is er één, maar hoe meer kinderen, hoe liever wat mij betreft.

[1:54:57] Tot slot, in New York, maar ook elders, Nederland heeft gezegd wij doen er 250.

[1:55:03] Het Jordaanse wereldgezondheidsprogramma biedt ruimte voor duizend.

[1:55:07] Ik zal niet rusten totdat we die duizenden hebben bereikt.

[1:55:10] Dat wil ik de Kamer ook helder zeggen.

[1:55:13] En ook van die 1000 weet ik dat het nog steeds niet voldoende is.

[1:55:17] Laten we daar ook helden over zijn.

[1:55:18] Maar ik zal niet rusten totdat we die 1000 hebben bereikt.

[1:55:22] De teller, als ik het zo plat mag zetten, staat nu denk ik op committeringen tot ongeveer 600.

[1:55:28] Dus het gaat vrij snel.

[1:55:30] Ik wil niet zeggen dat we de duizend ergens de komende weken, of de toezegging om duizenden kinderen eruit te krijgen, de komenden weken zullen gaan halen.

[1:55:39] Maar ik merk ook bij de collega's dat zij ook die urgentie proeven en ook zien wat de Kamer ziet, dat het ontzettend belangrijk is, ook als Europese Unie, om hier iets te laten zien.

[1:55:50] En eigenlijk, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie ook de kabinetsinzet kwalificeerde, ik denk dat het kabinet zich hier echt op de frontlinie bevindt van wat we kunnen doen.

[1:56:01] Qua geld, qua financiën, qua hoeveel kinderen we proberen te helpen, qua wat we diplomatiek doen aan outreach.

[1:56:08] Dus dat bij wijze van inlijnen, daarmee heb ik denk ik ook een aantal van de vragen beantwoord.

[1:56:17] En ook misschien de vraag die ik

[1:56:19] Mevrouw Dobben, mevrouwe Kreuger, de heer Van Baarle, andere stelden.

[1:56:23] Ja, maar waarom is het dan niet NN?

[1:56:25] Ik zal het u zeggen.

[1:56:27] Als de Kamer mij vandaag nog 5 miljoen euro aan mijn begroting toevoegt, dan kies ik weer voor dat programma Jordanië.

[1:56:33] Want die 5 miljon euro, dat zijn meer dan 200 kinderen.

[1:56:38] Dus dan zou ik opnieuw deze keuze maken.

[1:56:41] Ik snap dus ook wel het gevoel, waarom is het dan niet en-en?

[1:56:45] Maar dat is omdat je met dat geld zoveel meer kinderen kunt helpen in Jordanië dan hier.

[1:56:56] Misschien dat ik dadelijk daar een punt zet.

[1:57:01] De heer Bamenga vroeg ook nog of er dan niet behoefte was aan extra ondersteuning...

[1:57:07] Medische ondersteuning in de regio.

[1:57:10] We hebben dat eerder bij de Wereldgezondheidsorganisatie gecheckt.

[1:57:14] Zij gaven aan dat die behoefte er nu niet is.

[1:57:16] We zijn wel opnieuw in overleg met diverse andere organisaties... en ik zal ze omwille van hun soms vertrouwelijke rol niet helemaal noemen... maar laten we zeggen dat we daar uitgebreid overleg hebben... dat als er een regionale behoefde zou bestaan... dat het kabinet natuurlijk bereid is om daar goed naar te kijken.

[1:57:34] Maar tegelijkertijd, ik wil het nog een keer zeggen...

[1:57:37] ...dat Koning Hussein ziekenhuis in Jordanië... ...is echt een ongelooflijk goed zieken huis.

[1:57:44] En als je kijkt naar welke behandelingen daar mogelijk zijn... ...de samenwerking die daar met de Amerikaanse ziekenhuizen zijn...

[1:57:50] Dat is echt top of the bill.

[1:57:53] En ik snap dat daar niet alles, want dat heeft de Wereldgezondheidsorganisatie ook tegen u gezegd, aan schijnende gevallen behandeld kan worden.

[1:57:59] Maar daar zeg ik opnieuw van, wij kiezen voor zoveel mogelijk kinderen.

[1:58:03] Zoveel als mogelijk.

[1:58:06] Er wordt nog een vraag van de heer Van Baarle over de grotere Europese Unierol.

[1:58:17] Ik denk dat dat cruciaal is.

[1:58:18] Dus ik denk dat als je kijkt naar de opstelling vanuit Europa sinds het begin van het conflict, dat dat in veel landen is gezien en negatief is geduid.

[1:58:34] Omgekeerd denk ik nu als ik kijk naar de sessies die we ook in New York hebben gehad, onder andere met onze Jordaanse vrienden, maar ook met anderen...

[1:58:42] dat landen echt zien dat het beeld is gekenterd.

[1:58:46] Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar dat geldt voor de hele Europese Unie.

[1:58:49] Maar dat maakt het wel des te belangrijker dat je als Europese unie ook ambitieus bent om dit soort programma's zo ruim als mogelijk vorm te geven.

[1:58:57] Ik zie ook dat Europese lidstaten dat doen.

[1:59:00] Ik ziet ook grote ondersteuning vanuit commissaris Labib om daar aan bij te dragen.

[1:59:06] Ik snap ook dat enkele van u hadden daar ook over gevraagd, ja, maar hoe zit het dan in Egypte?

[1:59:11] Want in Egypten is toch evident, wordt er van gezegd, dat de opvang en de capaciteit niet afdoende is.

[1:59:17] En dat is ook zo en dat is waarom het Nederlands programma is ingericht zoals het is inggericht.

[1:59:24] Diverse van uw Kamerleden hebben voor de zomer gevraagt naar het programma van Save the Children, wat ik zelf ook heb gezien.

[1:59:32] Daar was onder het vorige kabinet 800.000 euro voor beschikbaar.

[1:59:36] Nu doen wij daar 2 miljoen.

[1:59:37] En wij richten dat juist op om kinderen, maar overigens ook volwassenen, toegang te geven tot...

[1:59:44] de private zorg in Egypte.

[1:59:46] Want daar heb je het capaciteitsprobleem niet.

[1:59:47] En dat is natuurlijk ook heel wrang in heel veel opzichten.

[1:59:51] Als je er echt over nadenkt, als je het even vanuit Egyptisch perspectief bekijkt... dan gaan dus mensen, want er staan ook veel Egyptenaren op de wachtlijst...

[2:00:00] Er gaan andere mensen die mogen links inhalen richting de private kant.

[2:00:03] Maar wij zien dat die wachtrijen inmiddels zo groot zijn in Egypte, dat we daar ook aan willen bijdragen.

[2:00:06] Egypten...

[2:00:10] Voorzitter, ik denk dit tot slot.

[2:00:13] Heel graag bereid om verdere vragen te beantwoorden.

[2:00:22] Ja, dank u wel.

[2:00:23] Kijk, de afwegingen die deze minister schetst, die zijn niet nieuw, want die hoorden we ook vorig jaar in augustus al toen deze discussies hierover begonnen.

[2:00:33] Want toen was het Wereldgezondheidsorganisatie kwam toen met het verzoek ook voor Nederland om ook een medische evacuatie naar Nederland mogelijk te maken.

[2:00:41] En natuurlijk is het zo dat het beste is dat mensen die zorg nodig hebben in Gaza geholpen kunnen worden.

[2:00:48] Waar dat kan, moeten we dat doen.

[2:00:50] Natuurlijk is het ook zo dat mensen in de regio geholpt kunnen worden, het liefst zo dichtbij.

[2:00:56] Dus alles wat we daar kunnen doen is goed.

[2:00:58] Maar ik wil nou toch wel helder hebben wat het zit, hoe het zit.

[2:01:02] Want klopt het dan inderdaad... Klopt het dat dit kabinet nu minder geld uittrekt dan het kabinet schoof voor zorg in de regio?

[2:01:13] Klopt dat?

[2:01:14] En klopt net dat dit Kabinet inder daad de deur dichtzet, dus de mogelijkheden afsluit om ook kinderen in Nederland te behandelen?

[2:01:22] Dus is dat dan een beleidswijziging, ook in negatieve zin, als het gaat over het kabinet Schoof of is dat het niet?

[2:01:29] Want dan baal ik er wel echt enorm van dat wij hier een jaar op hebben zitten wachten als dit klopt.

[2:01:35] Maar ik wil wel weten hoe het zit.

[2:01:38] Uiteraard blij met die laatste toevoeging dat er nog een mate van nieuwsgierigheid is.

[2:01:43] Er is sprake van een beleidswijziging, namelijk dat dit kabinet zoveel mogelijk kinderen wil helpen.

[2:01:49] Zoveel mogelijke impact wil hebben.

[2:01:51] En ik vind dus ook, als ik heel eerlijk moet zijn, de vergelijkingen met financiën, weet ik niet of dat nou de belangrijkste vergelijkingen zijn in deze situatie.

[2:01:58] Ik zal u vertellen waarom.

[2:02:00] Vanwege precies datgene wat u hebt gezien bij de grens.

[2:02:03] We hebben bij de grens gezien wat er allemaal niet binnenkomt.

[2:02:07] En daarom vind ik het belangrijkste, en vind dit kabinet het belangrijkst, dat we de mensen, zoveel mogelijk kinderen, eruit halen.

[2:02:13] En dat we daarnaast diplomatiek

[2:02:16] het meeste op de mat leggen wat we kunnen doen.

[2:02:20] Dus wij zetten dat geld van ons radicaal anders in.

[2:02:23] Dus in dat opzicht, ja, er is een beleidswijziging.

[2:02:26] Dit kabinet zet zich diplomatiek ten volle in... om alles te doen wat we konden doen om hulpgazen in te krijgen... en om medisch patiënten gazen uit te krijgen.

[2:02:34] Dat we daar niet zo succesvol in zijn als we zouden willen zijn, evident.

[2:02:38] Dat dat frustreert, evident... maar dat we daar ongelooflijk hard aan trekken...

[2:02:46] Ook in Europees verband...

[2:02:48] Ja, ik denk dat dat cruciaal is.

[2:02:51] En dan kiezen wij... Kijk, u zegt, het vorige kabinet haalt wel kinderen naar Nederland... en u doet dat niet.

[2:02:56] En dat klopt.

[2:02:57] Dat is gewoon waar.

[2:02:58] Maar ik zeg, en ik denk that mevrouw Maas daar gelijk heeft... Oké, vijf kinderen naar Nederlands... en weet je, het zijn er weer vijven die we redden.

[2:03:06] Maar als ik kan kieze tussen vijft naar Nederland en 250 in Jordanië... dan kies ik elke dag 250 naar Jordaniël.

[2:03:13] Ik vind dat gewoon geen moeilijke keuze.

[2:03:14] En ik snap de discussies die u en de Kamer hebben gehad hierover...

[2:03:18] Maar nogmaals, geef mij een additionele 5 miljoen en ik zou het precies op dezelfde manier toevoegen.

[2:03:24] Omdat ik gewoon denk, er zitten 18.000 van deze...

[2:03:28] Kinderen zitten te wachten op hulp.

[2:03:31] Die zitten te schreeuwen om hulp, hun ouders zijn wanhopig en weten niet wat te doen.

[2:03:35] Dus alles wat ik kan doen om van die 18.000 zo snel als mogelijk naar nul te gaan, zal ik doen.

[2:03:40] En ik denk dat dat deze route is, dat is ook waarom ik vol inzet op deze route.

[2:03:44] Dat is waarom ook ik denk ja, deze week 51.

[2:03:46] Ik bedoel, ik kalk het nog net niet op mijn muur, maar het zijn er 51 weer uit.

[2:03:52] Het is veel te weinig, maar zijn er wel weer 51.

[2:03:58] Mevrouw Kreuger.

[2:04:01] Voorzitter, de minister is in ieder geval eerlijk.

[2:04:03] Het is een beleidswijziging.

[2:04:04] Dit kabinet sluit de deur voor evacuaties naar Nederland.

[2:04:09] En de vraag blijft toch gewoon waarom.

[2:04:12] Omdat de WHO geeft aan, de kinderartsen geven het aan, Internationale Rode Kruis geeft het aan.

[2:04:20] Italië doet het onder Maloney.

[2:04:22] Bart de Wever doet het.

[2:04:25] Ik snap niet waarom die deur dicht moet.

[2:04:29] Behalve dat het een politieke keuze is om die deuren dicht te doen.

[2:04:33] Dat het een wens was van een coalitiepartner.

[2:04:39] Ja, voorzitter.

[2:04:41] In alle eerlijkheid.

[2:04:42] Ik vind het een beetje een kunstmatige tegenstelling... die mevrouw Kreuger hier ervan probeert te maken.

[2:04:50] Ik heb net ook de Kamer proberen te schetsen dat mijn uitgangspunt...

[2:04:54] Toen ik hier begon, was het eigenlijk hetzelfde als die van mevrouw Kreuger.

[2:04:57] Natuurlijk moeten we dit zo doen.

[2:04:59] Ik heb ook mevouw Kreger proberen te schetsen, waardoor ik van mening ben veranderd.

[2:05:03] Dat heeft alles te maken met wat ik daar heb gezien, maar ook het uitgangspunt wat dit kabinet heeft gekozen.

[2:05:09] U kunt mij daar midden in de nacht van wakker maken en ik weet zeker dat ik daar precies hetzelfte uitgangSpunt

[2:05:15] gaat kiezen.

[2:05:18] Er is één politieke keuze die wij hebben gemaakt en dat is zoveel mogelijk kinderen zo menswaardig mogelijk helpen.

[2:05:25] Dat is onze keuzen.

[2:05:26] Die impact maximaal doen.

[2:05:28] En dat betekent dat wij die hele wereldgezondheidsorganisatie prioriteiten langs de lat hebben gelegd en dat we en in Gaza en op die corridor en op de medische evacuaties echt enorm veel op de mat leggen.

[2:05:39] En natuurlijk, ik snap het heel goed, u noemde het een beleidswijziging.

[2:05:43] Kijk,

[2:05:44] Het kabinet is niet principieel tegen meese evacuaties in Nederland.

[2:05:48] Het kabinent, zoals ook al eerder gemeld, heeft dat welvillend onderzocht.

[2:05:53] Maar als het uitgangspunt is zoveel mogelijk kinderen helpen, zo menselijk mogelijk, dan is dit evident de route om te volgen.

[2:06:05] Voorzitter, het is een moeilijk te volgen redeneerlijn van deze minister.

[2:06:09] Omdat deze minister minder geld uittrekt voor medische evacuaties in de regio dan kabinet Schoof.

[2:06:17] Die kwam met 25 miljoen en haalde vijf kinderen hierheen.

[2:06:24] De vraag blijft, de minister zegt het is niet een principeel punt.

[2:06:28] En mijn vraag aan hem is dan, is er deze zomer een blokkade binnen het kabinet gelegd op de medische evacuaties van kinderen uit Gaza?

[2:06:38] Ligt daar een blокkade?

[2:06:40] Nee, voorzitter.

[2:06:42] Daar kan ik echt heel simpel en heel kort over zijn.

[2:06:46] Nee.

[2:06:47] En dat heeft ook alles te maken met die reis die ik u net schetste... die ik als minister heb gemaakt... en die wij als kabinet vervolgens met elkaar hebben besproken.

[2:06:54] Het is mijn voorstel geweest om dit zo te doen.

[2:06:56] U kunt er van alles bij bedenken en van alles byhalen... maar ik vind dat ook in alle eerlijkheid tekort doen... aan de andere leden in het kabinet die met mij hiernaar hebben gekeken... alles hebben gewogen en toen hebben gezegd...

[2:07:10] Kinderen.

[2:07:11] Kinderen redden.

[2:07:11] Zoveel als maar kan.

[2:07:13] Dus dan kunnen we blijven hameren.

[2:07:16] En dat kan, hè?

[2:07:17] Dat is legitiem.

[2:07:18] Dus ik wil uw eigen opvatting ook echt niet ontzeggen.

[2:07:20] Het moeten per se de meest schrijnende kinderen zijn.

[2:07:22] Maar ik zeg u wel, het gevolg daarvan is dat we veel minder kinderen gaan helpen.

[2:07:30] Meneer Van Baarden had ook een interruptie.

[2:07:33] Als de minister zegt dat het kabinet niet principeel tegen medische evacuatie naar Nederland is en er geen blokkade zou liggen, is mijn vraag waarom doe je het dan niet?

[2:07:47] Want de minister die zegt net dat ze niet alles kunnen doen op de manier zoals het kabinett nu het beleid heeft vormgegeven voor

[2:07:58] Schrijnende gevallen.

[2:07:59] Dat je ook op deze manier, die het kabinet nu voorstaat, niet alles kan doen voor een aantal schrijnenden gevallen, zegt de minister net zelf.

[2:08:06] Als er geen blokkade ligt, waarom ga je dan niet voor die groep schrijnden gevallen organiseren dat we die in Nederland kunnen helpen?

[2:08:14] Want de minister geeft zelf toe dat die ook op déze manier buiten de boot vallen.

[2:08:18] En dat vind ik ernstig, voorzitter.

[2:08:20] Ernstig.

[2:08:23] Voorzitter, er vallen op dit moment 18.000 kinderen buiten

[2:08:29] En om dan een onderscheid te maken op het gebied van schrijnendheid, dus met één kind schrijner dan anders, afhankelijk van de basis waarvan een kind misschien kan overlijden.

[2:08:41] Ik vind dat een heel ingewikkelde, als ik echt eerlijk moet zijn.

[2:08:44] Dus als u mij vraagt, waarom kiest het kabinet hiervoor?

[2:08:48] En ik weet, het voelt als een herhaling, maar ik blijf het toch herhalen.

[2:08:52] En ik hoop dat hij dat op zijn minst met mij deelt.

[2:08:55] Want ik zou het ook zonde vinden als er ongewild een verwijdering bestaat tussen Kamer en kabinet hierop.

[2:09:03] Ons uitgangspunt.

[2:09:05] en ik hoop ook dat het uw is, is zoveel mogelijk van deze kinderen helpen.

[2:09:10] En het zijn allemaal schrijnende gevallen.

[2:09:13] Het zijn echt allemaal schijnend gevallen, of het nu kinderen zijn die last hebben van een ziekte, een potentieel dodelijke ziekte die in Gaza niet behandeld kan worden, of dat het kinderen zijn, die lasten hebben van het feit dat ze door geweld ledematen hebben verloren en daarvoor dringend operaties en protheses nodig hebben.

[2:09:32] Die gevallen, het overgrote merendeel van die gevallen... ...die kunnen worden geholpen in Jordanië.

[2:09:38] En dat is een bewezen programma.

[2:09:39] Een programma wat nu werkt waar deze week opnieuw 51 kinderen uit zijn gehaald.

[2:09:44] Waar er reeds 700 kinderen zijn uitgehaald... ...en waar wij streven naar bovenop die 700 en nog een keer 1000 aan toe te voegen.

[2:09:51] Dat is de ambitie van dit kabinet.

[2:09:52] Daar mag u mij aan houden en ik zal daar ook alles aan doen.

[2:09:56] Het enige wat ik wel wil zeggen is... ...ook al zijn er deze week weer 51 kinderenuitgehaalt...

[2:10:00] Cruciaal hierbij blijft ook de opstelling van Israël.

[2:10:04] Het blijft noodzakelijk dat de regering van Iseraël toestaat dat de kinderen eruit mogen en ook weer erin gaan.

[2:10:12] Dat blijft een bottleneck die heel ingewikkeld is.

[2:10:15] En ook daar mag u van het kabinet weer verwachten dat wij diplomatiek alles doen wat we kunnen doen.

[2:10:23] De heer Van Balen eerst voor een aanvulling.

[2:10:26] Voorzitter, de minister heeft gelijk.

[2:10:29] Het zijn allemaal schijnende gevallen.

[2:10:32] Het waren niet mijn woorden dat we voor een groep schijnenden gevallen op deze manier niet alles doen.

[2:10:40] Dat zei de minister.

[2:10:42] Ik maakte dat onderscheid niet.

[2:10:44] Dus wrijf het mij ook niet aan, zeg ik tegen de minister!

[2:10:47] De minister maakt het onderschijt.

[2:10:49] En voorzitter, het beleid wat het kabinet op dit moment inzet...

[2:10:54] Voorzitter ik heb ook geprezen dat deze minister met een brief komt en extra inzet heeft.

[2:10:59] En laat dat ook duidelijk zijn.

[2:11:01] Daar zit geen licht tussen.

[2:11:03] Waar ik bezwaar tegen heb, is dat ook met dit beleid een groep is die niet geholpen kan worden.

[2:11:10] Dat geeft de minister net zelf toe.

[2:11:12] En voor die groep zeg ik tegen de minister, doe en en.

[2:11:17] Zet het beleid wat u inzet, zet dat voort en tegelijkertijd die groep waarvan de minister zelf zegt op deze manier gaan we die niet kunnen helpen, haal die naar Nederland.

[2:11:28] Waarom doet de minister dat niet?

[2:11:30] Waarom sluit hij dat nu uit?

[2:11:34] Ja, voorzitter.

[2:11:35] Kijk, we sluiten niks uit.

[2:11:36] We kiezen voor een andere route, denk ik, dan de heer Van Baarle voor zich ziet.

[2:11:43] En ook voor de duidelijkheid, ik wrijf de heers van Baarle niks aan.

[2:11:46] Maar als ik zeg dat een bepaalde groep schijnende gevallen buiten de boord valt... ...dan gaat het natuurlijk over al die gevallen die gewoon niet behandeld kunnen worden.

[2:11:56] En dat is, denk ich, het verschil van inzicht.

[2:11:57] En als dat het enige verschil is, dan denk ik dat we er wel gaan komen...

[2:12:03] De kern hier is, als je kijkt naar die 18.000 mensen in Gaza... die wachten op medische evacuatie, waarvan heel veel kinderen...

[2:12:13] dan is de vraag hoe wil je dat probleem oplossen?

[2:12:17] En de route die het kabinet daar loopt is... situatie ter plekke zoveel als mogelijk verbeteren... met alle problematische randvoorwaarden die daaraan vastzitten.

[2:12:26] Diplomatiek proberen die medische corridor open te krijgen... zodat mensen makkelijker gebruik kunnen maken... van de gewoon beschikbare capaciteit in Jeruzalem en Ramallah... en de Westelijke Jordaan over om behandeld te worden.

[2:12:37] En drie, diplomatiek en financieel ervoor zorgen... dat zoveels mogelijk van deze kinderen...

[2:12:42] Behandeld kunnen worden in Jordanië.

[2:12:44] En toch nogmaals.

[2:12:46] Zoveel als mogelijk betekent.

[2:12:48] Dat je niet kiest voor dat ene groepje.

[2:12:51] Die misschien het meest schijnend zijn van allen.

[2:12:53] Al zou ik dat soort vergelijkingen echt niet willen maken.

[2:12:55] Maar dat je kiest.

[2:12:56] Voor zoveel mogelijk kinderen.

[2:12:57] Die allemaal een schijnende situatie zitten.

[2:12:59] En die allemaal die levensreddende hulp nodig heeft.

[2:13:04] Mevrouw Van Ark.

[2:13:08] Voorzitter, de minister geeft aan hoe belangrijk die diplomatieke druk is.

[2:13:12] En net in de eerste termijn hebben we het ook over gehad... over die prothese-onderdelen en al die revalidatiemiddelen... die nu niet gazen inkomen.

[2:13:22] Wat ziet de minister als mogelijkheden om daar vanuit de EU... maar denk ik ook met gelijkgezinde landen die daar hetzelfde in staan... echt die druk op Israël uit te voeren... zodat we die druk kunnen verhogen om te zorgen dat die prothese-onderedelen...

[2:13:38] Gaan ze wel binnenkomen?

[2:13:41] Ook dit is een hele terechte vraag van mevrouw Van Ark.

[2:13:46] Sommigen van u hebben dat ook gezien aan de grens.

[2:13:48] Daar heb ik vermoed ik dezelfde soort rondleiding gehad als ikzelf.

[2:13:54] Het voelt echt onverteerbaar om die hulpmiddelen, die essentiële hulkmiddelen daar te zien en te weten dat ze eigenlijk een kilometer, fysiek een kilometer verderop over de grenz broodnodig zijn, maar daar niet terechtkomen.

[2:14:06] En daar niet terechtkomen omdat ze worden tegengehouden.

[2:14:11] In al onze contacten met Israël dringen wij hierop aan.

[2:14:15] Het doorlaten van deze goederen.

[2:14:20] We dringen aan op het ongehinderd laten werken van humanitaire hulporganisaties.

[2:14:25] Waar natuurlijk ook een heel groot probleem zit.

[2:14:28] Dat zij hun mensen niet kunnen vervangen of geen vergunningen krijgen om daar te werken.

[2:14:34] We doen dat ook in goed gezelschap van heel veel bondgenoten over de hele wereld.

[2:14:40] Tegelijkertijd moet ik ook zeggen dat we daar gewoon niet effectief zijn geweest tot nu toe.

[2:14:45] Dat het niet heeft geleid tot een verdere opening van goederen.

[2:14:50] En ik wil ook in alle eerlijkheid zeggen dat ik niet helemaal verwacht dat we in dit politieke seizoen waarin Israël zich nu bevindt, dat we daardoor de komende weken veel beweging zullen zien.

[2:15:02] En ik zou dat graag anders zien.

[2:15:03] Laat dat ook heel helder zijn.

[2:15:05] Maar dat is wel de inschatting van het kabinet nu.

[2:15:09] Mevrouw Van Ark, u weet dat u maar vier interrupties heeft in totaal?

[2:15:12] U mag hoor, maar het is een kleine winstaarschuwing.

[2:15:17] Mefrouw van Ark, uw derde interruptie.

[2:15:19] En zou het kunnen helpen om op dit punt echt een coalitie van landen te vormen?

[2:15:23] Want ik begrijp...

[2:15:24] dat bijvoorbeeld de Verenigde Arabische Emiraten... jou al eerder aandacht heeft gevraagd.

[2:15:28] Qatar, dat zijn natuurlijk niet de landen... waar de EU normaal heel nauw mee samenwerkt.

[2:15:33] Maar op dit punt.

[2:15:34] Maar ik denk dat het juist heel goed zou zijn... als je een soort coalitie kan vormen op dit punkt.

[2:15:37] Zodat we ook sterker zijn.

[2:15:38] En misschien na de verkiezingen... dit punt wel kunnen binnenhalen.

[2:15:43] Dit is absoluut een terecht punt.

[2:15:46] En ik moet ook zeggen... met wie ik een coalitatie kan smeden... om dit soort dingen voor elkaar te krijgen... zal ik ook doen.

[2:15:53] Ik denk zelf dat...

[2:15:54] Een van de belangrijkste opties hier, en hetzelfde geldt eigenlijk ook voor de diepe druk als het gaat over de medische evacuaties, is de route via de Verenigde Staten.

[2:16:04] Dat is niet altijd het meest makkelijke om daar te komen tot een vergelijk, maar ik heb wel het idee dat als het

[2:16:18] Noodhulp, als het gaat over doen wat je moet doen voor de meest schrijnende gevallen.

[2:16:25] Dat we daar aan hetzelfde eind van het touwtrekken.

[2:16:26] En het zou ook, denk ik, voor de Board of Peace een hele goede eerste stap zijn.

[2:16:31] Want als je wil inzetten voor de wederopbouw van Gazen, dan moet je wel beginnen met noodhulp daarin te krijgen.

[2:16:36] Dus we engageren daar op elk terrein.

[2:16:39] Maar we zijn natuurlijk ook afhankelijk van de breidwilligheid van sommigen om daar dan het gewicht achter te zetten.

[2:16:48] Minister, u kunt dan volgens mij naar het volgende blokje.

[2:16:51] Of nog niet?

[2:16:54] Mevrouw Kreuger, uw laatste interruptie gaat u houden.

[2:16:57] Ja, voorzitter.

[2:16:58] Laatste interruptie.

[2:16:59] En een onderwerp waar zeker het laatste woord niet over gezegd is.

[2:17:04] Een onderwerper waar wij als Kamer zo vaak nu al aandacht voor gevraagd hebben.

[2:17:08] En ik vind het gewoon heel pijnlijk dat de minister aan de ene kant schetst dat het een soort kiezen in schaarste is.

[2:17:15] Dus dat hij er toch een geldkwestie van maakt.

[2:17:18] Terwijl aan de andere kant dit kabinet minder geld uittrekt dan...

[2:17:23] Het kabinet schoof, waarbij gewoon gezegd werd 25 miljoen plus 5 kinderen.

[2:17:30] En dan blijft dus toch de vraag, de minister zegt het is geen principiële keuze.

[2:17:36] De deur zit niet principieel dicht.

[2:17:39] Waarom houdt hij dan niet die mogelijkheid open en zegt hij en en?

[2:17:43] We houden de mogelijkheid op, we luisteren naar de WHO, we houden mogelijkheid om aan de oproep van de WHO gehoor te geven.

[2:17:53] Ja, voorzitter.

[2:17:54] Niet alleen luisteren we naar de WHO.

[2:17:57] Ik was gisteren nog in Genève waar ik met dokter Tedros heb gesproken over van alles en nog wat, maar ook over deze medische evacuaties.

[2:18:10] We zijn echt in een strategische dialoog met de Wereldgezondheidsorganisatie tot deze plannen gekomen.

[2:18:15] En we hebben daarin de prioritering van de Wereldgezondheidsorganisatie gevolgd met ons uitgangspunt zoveel mogelijk kinderen helpen.

[2:18:25] En als ik gewoon ook luister naar hoe de Werelden Gezondheidse Organisatie dat kwalificeert, maar ook heeft gekwalificeerd in de ronde tafel, proefde ik daar toch ook heel veel steun voor dit Nederlandse pakket, voor de Nederlandse diplomatieke inzet, waarbij vanuit de Wereeldgezonderheids Organisatie werd gezegd dat de Nederland zich in de frontlinie bevond van wat er gebeurde.

[2:18:45] En dat is denk ik ook zo, en dat is het grote beleidsverschil met het vorige kabinet.

[2:18:50] Zoveel mogelijk kinderen helpen, diplomatiek ons volle gewicht erachter zetten om dit voor elkaar te krijgen.

[2:18:59] En ook dan blijft het gemankeerd, simpelweg vanwege het feit dat daar 18.000 mensen, waaronder veel kinderen, vastzitten.

[2:19:06] En we allemaal weten dat we ze niet allemaal kunnen helpen tenzij hulp ongehinderd Gaza in kan.

[2:19:11] Tenzij de medische capaciteit in Gaza weer ongehinderd kan worden opgebouwd.

[2:19:15] En we weten ook allemaal wat daarvoor nodig is.

[2:19:19] Meneer Van Baarden, uw laatste interruptie.

[2:19:21] Ja, kijk, voorzitter.

[2:19:24] Als het gaat om medische evacuatie naar Nederland deed het extreemrechtse kabinet hiervoor meer dan het huidige kabinet.

[2:19:35] Als het gaat om financiën specifiek, kwam het vorige extreemrechtse kabinet met een brief met 25 miljoen.

[2:19:43] Dit kabinet komt met niet eens de helft.

[2:19:48] Voorzitter, als we kijken naar de aantallen.

[2:19:50] Het vorige kabinet zei dat naar verwachting in Jordanië 200 en in Egypte 3000 mensen geholpen konden worden met die inzet.

[2:20:02] Dat is 3200 mensen.

[2:20:03] Dus ook...

[2:20:05] Als het gaat om aantallen, is dat meer.

[2:20:08] Dus deze minister, en dat is mijn impressie, naast dat ik vind dat hij gewoon nu een aantal gevallen in Nederland zou moeten evacueren, is het minder evacuaties, minder geld en ook minder aantellen.

[2:20:22] Dus voorzitter, waarom doet deze minister minder dan het vorige kabinet?

[2:20:27] Nee, voorzitter, dat zou ik echt graag bestrijden.

[2:20:30] En ook op twee manieren.

[2:20:33] Het uitgangspunt van dit kabinet is, en dat is echt een heel ander uitgangespunt dan het vorige kabinet, wij willen zoveel mogelijk van die kinderen helpen.

[2:20:42] U kunt natuurlijk die financiën naast elkaar leggen, maar als ik kijk naar hoeveel kinderen wij uit Gaza proberen te krijgen, en hopelijk lukt ons dat ook,

[2:20:49] ...gelet op de moeilijke diplomatieke situatie... ...is dat een veel forsere ambitie.

[2:20:54] Als je ziet welke coalitie wij aan het bouwen zijn... ...om dat programma wat de Jordaniërs al hebben lopen, om dat uit te bouwen... ...dat iets wat ver strekt voorbij wat Nederland, de eigen Nederlandse inzet is... ...namelijk een verviervoudiging van die inzet van 250 naar 1000... ...waarmee de volledige capaciteit van dat programма zou worden gebruikt... ...dan is dat een heel andere inzet.

[2:21:13] Als you kijk naar de wijze waarop...

[2:21:16] ...Nederland zich inzet om niet alleen noodhulp Gaza in te krijgen... ...maar ook humanitaire hulporganisaties in Gaza hun werk te laten doen.

[2:21:25] Maar ook de medische corridor tussen Gaza en de Westoever open te krijgen.

[2:21:28] Wat gewoon veel essentiëler is dan welke euro dan ook...

[2:21:31] Dan is die inzet verdrievoudigd.

[2:21:33] Als je kijkt naar Egypte, waar het vorige kabinet 800.000 euro aan Save the Children geeft en wij 2 miljoen.

[2:21:38] Dan is de inzet veel groter.

[2:21:40] Dus ja, ik snap het dat de heer Van Baarle die vergelijking wil treffen.

[2:21:44] Maar het is echt een hele andere inzet.

[2:21:47] Echt een hele ander inzet en daar sta ik voor.

[2:21:51] Dank u wel minister.

[2:21:52] Dan denk ik dat u nu toch verder kunt met uw volgende blokje.

[2:21:57] Dank voorzitter.

[2:21:57] En dat is humanitair misschien meer in het algemeen.

[2:22:02] Verschillende, wat meer algemene vragen, ook wat regionale vragen.

[2:22:09] Waarbij, ik zal ze gewoon proberen zo gestructureerd mogelijk langs te lopen.

[2:22:14] Mevrouw Maas vroeg hier, zij keek naar die EU-mededeling humanitaire hulp, voedselzekerheid, humanitaire help en investeringen lopen enigszins door elkaar.

[2:22:23] En dat is ook zo denk ik voor een deel.

[2:22:27] Omdat je wil eigenlijk dat een van de uitgangspunten van noodhulp is dat die zo kort mogelijk wordt ingezet.

[2:22:35] En daarna wil je dat of de lokale, in dit geval bijvoorbeeld de voedselcapaciteit, de zaak overneemt.

[2:22:43] Of je wil dat er programma's zijn die ervoor zorgen dat de situatie structureel verbetert op het gebied van voedselszekerheid.

[2:22:48] En het is daarnaast essentieel, neem bijvoorbeeld Sudan, ook door een aantal van u naar gerefereerd...

[2:22:54] dat we ook heel specifiek kijken naar bepaalde regio's.

[2:22:57] Want als je noodhulp gaat bieden in regioën waar lokale boeren nog kunnen produceren, dan is dat het einde van die lokale capaciteit.

[2:23:07] Dus het is cruciaal dat dat netjes op elkaar aansluit, maar ook cruciael dat we daar heel gericht kijken.

[2:23:16] Mevrouw Maas vroeg ook de humanitarian reset, hoe we kijken naar die ontwikkelingen.

[2:23:25] Ik denk dat een belangrijk onderdeel van de humanitarian reset is dat de macht, de besluitvorming en de middelen dichter bij lokale en nationale hulporganisaties en getroffen gemeenschappen komen te liggen.

[2:23:38] En daarmee zou ook het systeem beter moeten kunnen functioneren in het geval dat de financiering onverwacht of ongehoopt terugvalt.

[2:23:48] De ortsjaarbeheerde landenfondsen zijn daar binnen, binnen de Humanitarian Reset, echt instrumenteel om die verschrijving van meer internationaal naar lokaal te realiseren.

[2:24:03] De heer Van Baarle, die vroeg naar het mandaat van de hulporganisaties.

[2:24:13] Toch nogmaals, maar ik denk wel belangrijk om te vertellen.

[2:24:15] Het mandaat is cruciaal en ook cruciael dat de Europese Unie daar achter blijft staan.

[2:24:26] Even kijken.

[2:24:27] De heer Van Baarle vroeg ook naar de slechte humanitaire situatie.

[2:24:30] Ja, eigenlijk niet zozeer in Myanmar.

[2:24:32] Ik proefde bij hem meer eigenlijk de situatie van de Rohingya in Myanmar en breed.

[2:24:36] En laat ik daarvan zeggen dat dat een van de meest... Nou, Sudan is een weeskind qua crisis en qua hoeveel aandacht het krijgt en het vers dat het zou moeten krijgen.

[2:24:49] Als ik dan naar een specifieke bevolkingsgroep zou kijken in de wereld, zou ik daarna de Rohinja noemen.

[2:24:54] ...van de hoeveelheid aandacht die zij krijgen versus wat ze verdienen... ...gelet op wat allemaal met hen is gebeurd.

[2:25:02] Daar heeft de heer Van Balen echt een zeer terecht punt.

[2:25:06] Nederland steunt een groot aantal humanitaire partners... ...die betrokken zijn bij de Hufling en de Rohingya in Myanmar en in Bangladesh.

[2:25:15] UNHCR, WFP, UNICEF, ICRC met flexibele financiering...

[2:25:22] Ik wil hem ook toezeggen, op niet al te lange termijn zal ik naar Bangladesh gaan, op weg naar de Wereldbankvergadering.

[2:25:33] Ik zal daar ook opnieuw helder maken hoe Nederland kijkt naar wat er met deze bevolkingsgroep gebeurt en hoe wij erin staan en welke steun ze van ons verdienen.

[2:25:43] Absoluut.

[2:25:45] Hetzelfde geldt voor sancties.

[2:25:48] De heer Van Balen vroeg het ook naar in het gebied van Myanmar.

[2:25:54] Zolang die repressie door het Myanmarese leger aanhoudt, moeten wat Nederland betreft alle opties op tafel liggen om druk te houden op dat leger, waaronder sancties.

[2:26:06] Ik denk dat wij ook een leidende rol hebben in de Europese Unie op dit gebied.

[2:26:09] En we proberen ook dat zo goed mogelijk te coördineren met derde landen, dat is in dit geval van groot belang om ervoor te zorgen dat ze effectief zijn.

[2:26:18] En er zijn terugkijkend hebben tot nu toe 106 personen en 22 entiteiten daar de sanctielijst bereikt.

[2:26:26] Dat is een vrij fors pakket, maar ik snap ook de oproep van de heer Van Baarle om daar nog serieuzer naar te kijken.

[2:26:33] De heer Balmenga vroeg nog naar de rol van de diaspora ook en ook in relatie tot de

[2:26:39] Humanitarian Reset.

[2:26:44] Wij hebben natuurlijk de nadrukkelijke afspraak ook via de Dutch Relief Alliance dat het budget eigenlijk altijd zoveel mogelijk wordt toebedeeld aan lokale organisaties.

[2:26:54] Er is ook een Local Advisory Group die de lokale organisaaties vertegenwoordigt en binnen onze beleidsbeïnvloeding en contracten met de VN zetten we ook sterk in op meer financiering aan lokalen en nationale partners.

[2:27:08] Directe financiering aan lokale organisaties, dat doen we dan weer niet.

[2:27:12] Maar dat is simpelweg omdat we daar de capaciteit niet voor hebben om dat op de juiste manier te doen.

[2:27:19] Dus op deze manier hopen we daarmee om te gaan.

[2:27:22] Op het andere gebied, op de diaspora, hebben we de Kamer ook recent een brief gestuurd over hoe we die op verschillende manieren beter willen betrekken bij het beleid.

[2:27:29] Waarbij ik één opmerking zou willen maken.

[2:27:31] Het is niet altijd makkelijk...

[2:27:33] om een representatieve groep van de diaspora te selecteren... waarmee we niet andere onderdelen van de diaspora weer het gevoel geven... dat ze of buitengesloten zijn of achtergesteld worden.

[2:27:48] Dat is niet een recensie van de diaspora.

[2:27:51] Het is niet altijd één geheel met een eenduidige mening over wat er zou moeten gebeuren.

[2:27:55] Maar binnen die randvoorwaarden doen we daar veel aan.

[2:27:58] Mevrouw Dobbe vroeg ook...

[2:28:00] Tot slot denk ik in dit blok naar de dode hulpverleners in Libanon.

[2:28:06] En ik was zelf enkele weken geleden in Libano, in Nabatea, vlakbij eigenlijk die locatie waar dat is gebeurd.

[2:28:14] En zij vroeg naar het onderzoek daarnaar.

[2:28:17] En

[2:28:18] Nederland financieert heel veel van de kantoren wereldwijd die dit soort onderzoek faciliteren.

[2:28:25] En specifiek heb ik in Libanon aangekondigd dat wij de missie van het kantoor voor de hoogkomstzaal en voor de mensenrechten, die alle misstanden sinds maart dit jaar onderzoekt, vastlegt, analyseert, dat wij die missie met extra middelen financieren.

[2:28:42] De missie heeft onlangs het werk afgerond.

[2:28:46] Ik vermoed dat het rapport ergens in de Mensenrechtenraad later dit jaar besproken zal worden.

[2:28:49] Het rapport is zelf volgens mij nog niet af, zeg ik.

[2:28:52] Zonder dat helemaal 100% zeker te weten, maar ik heb het in ieder geval nog niet gezien.

[2:28:55] Dus wij financieren dat soort onderzoek.

[2:28:58] Wij financieren ook het Libanese Nationale Comité voor het Humanitaire Oorlogsrecht.

[2:29:05] Ik heb ook met de chef daarvan gesproken.

[2:29:08] Dat vond ik een indrukwekkend persoon.

[2:29:10] Maar tegelijkertijd zeg ik ook wel, en daar heb ik in New York ook een paar keer met mensen over gesproken, als we deze rapporten hebben en we weten wat er is gebeurd en vervolgens volgt er niks, dan is het ook, ik kom even niet op de Nederlandse uitdrukking, maar de Engelse uitdrakking is adding insult to injury.

[2:29:29] dan is het voor de slachtoffers ook extra pijnlijk om te weten dat iedereen ter wereld dit weet, maar dat er voor ons niks gebeurt.

[2:29:35] En daar heb ik in New York met veel landen over gesproken en het is niet zo dat wij nu het panacee hebben of de briljante oplossing, maar ik proef wel bij veel landden hoe zorgen we er nu voor dat al deze onderzoeken die plaatsvinden ook daadwerkelijk wel leiden tot iets van vervolging of iets van juridische consequenties.

[2:29:50] Want als dat er niet is, dan blijft het natuurlijk heel pijnelijk en daar volgt mevrouw Dobbes zeer in.

[2:29:57] Dan het blokje Gaza.

[2:30:00] Mevrouw Dobbe moet haar invloed op het beleid zeker niet onderschatten.

[2:30:04] Dank mevrouw Dobbe.

[2:30:09] Ik zou u bijna uitnodigen om... Nou ja, dat zal ik niet doen.

[2:30:19] Er is natuurlijk gevraagd door de heer Van Baarle over de misdaden van de israelische kolonisten.

[2:30:30] ...hoe daar nu verder mee te gaan.

[2:30:31] En ook hiervan moet ik weer zeggen... ...laat ik... ...u kent de cijfers en u kent... ...de cijfer beter dan ik, zeg ik tegen de heer Van Baarle.

[2:30:39] Laat ik gewoon één voorbeeld geven.

[2:30:40] Ik sprak tijdens de managementondersteuningsconferentie... ...van Buitenlandse Zaken met één van onze lokale medewerkers... ...in Ramallah.

[2:30:47] Zij woont in Ramallah... ...en zij beschreef mij... ...hoe kolonisten... ...nu in Ramalla... ...hun schrikbewind... ...komen uitoefenen...

[2:30:59] En als ik dat gewoon vergelijk met de situatie van 15 jaar geleden, toen ik daar zelf ook mocht wonen en werken, is het...

[2:31:06] Van een onbeschaamdheid, van een onverschrokkenheid, ...van een brutaliteit, van soms barbaarsheid als je ziet welke aanvallen er plaatsvinden.

[2:31:13] Die is ongelooflijk.

[2:31:15] Dat is ook waarom wij extra geld hebben gegeven aan het strafhof voor de onderzoekscapaciteit, ...waarom we extra geld geven aan de VN-commissaris voor onderzoekskapaciteit... ...en dat is waarom Nederland een voortrekkersrol is op die sanctiepakketten die zien op Israëlse kolonisten.

[2:31:29] Daar is Nederland echt de drijvende kracht.

[2:31:32] En de moties van de heer Van Baarle, ik kan ze bijna spellen, die worden daarin absoluut meegenomen.

[2:31:40] De heer van Baarle vroeg ook, gaat hij in de EU staan voor UNRWA?

[2:31:45] We hebben in New York een bijeenkomst gehad van alle lidstaten die UNRwa financieren.

[2:31:51] Ik proefde daarbij heel veel van deze lidstoten, of ze nu Europees waren, Aziatisch, Afrikaans of elders...

[2:31:57] Een hele grote steun van deze organisatie en ook diverse landen hebben daar hun bijdrage verhoogd.

[2:32:03] Dat zal het gat nog steeds niet oplossen, denk ik, maar samen met de Nederlandse bijdrage die in de subletware zit, is het in ieder geval iets.

[2:32:14] Dan, even kijken of ik nog meer heb op Gaza.

[2:32:19] De Israëlische regering onder druk, een vraag van mevrouw Dobbe.

[2:32:23] Zonder helemaal in herhaling te willen vallen van de debatten die mijn collega de minister van Buitenlandse Zaken voert, want dit is natuurlijk meer zijn terrein.

[2:32:31] Nederland loopt denk ik op veel terreinen voor op het sanctiebesluit.

[2:32:37] U heeft het gezien, Nederland heeft het genomen.

[2:32:40] U hebt ook de reactie vanuit de zijde van Israël gezien.

[2:32:42] Het is niet onopgemerkt gebleven.

[2:32:45] U hebt gezien de extra financiering en de extra inzet die wij doen, humanitair, UNRWA, medische evacuaties.

[2:32:54] U heeft gezien het diplomatieke inzet van mijn collega, de minister van Buitenlandse Zaken in de Raad, om coalities te smeden, om te pleiten voor artikel 2 van het associatieverdrag.

[2:33:06] Dat zijn allemaal zaken waar Nederland zich voor inzet en waarvan ik ook moet zeggen, als ik gewoon kijk naar New York, die ook heel breed gezien worden.

[2:33:14] Niet alleen door onze Europese partners, maar ook wereldwijd.

[2:33:17] Is de situatie daarmee opgelost?

[2:33:19] Ik ben het met mevrouw Dobbe natuurlijk eens, op geen enkele manier.

[2:33:24] De situatie blijft nog steeds heel schrijnend en wij blijven ons inzetten om die situatie zo goed als wij kunnen op te lossen.

[2:33:32] Voorzitter, dat was het blok Gaza.

[2:33:35] Mevrouw Dobbe.

[2:33:37] Dank u wel.

[2:33:38] Dan heb ik zometeen nog wel wat vragen over hulpverleners uit Gaza die niet zijn beantwoord.

[2:33:44] Maar ik hoor wat de minister zegt, want het is natuurlijk wel heel pijnlijk dat we hier debatten hebben over humanitaire hulp die niet eens naar binnen kan bij Gaza.

[2:33:54] Terwijl het doden en de genocide ook gewoon doorgaat.

[2:33:56] Dus die humanitaire nood wordt alleen maar groter.

[2:33:59] En de oorzaak daarvan, daar blijft het dan toch best wel stil op.

[2:34:03] Ook vanuit dit kabinet.

[2:34:05] Ik heb toevallig net gezien dat de Rode Lijn coalitie een nieuwe campagne aankondigt.

[2:34:09] Omdat wij niet de enige zijn die dit dus blijkbaar zien.

[2:34:12] Maar de Rote Lijn coalitie ziet dit ook.

[2:34:14] En die roepen dit kabinet op tot actie.

[2:34:16] En ik denk dat dat terecht is, want op het moment dat je ziet dat een genocide doorgaat, welke maatregelen neemt deze minister dan?

[2:34:23] Is dat een wapenembargo, is dat een handelsembargo?

[2:34:28] Wat gaat deze minister nu doen om die genocide daar te stoppen?

[2:34:31] Want volgens mij zijn wij onder het genocideverdrag verplicht om alles te doen wat redelijkerwijs kan om genocide te stopmen.

[2:34:38] En Nederland doet niet alles wat redelijk kan om deze genocide te stappen.

[2:34:42] Dus graag een antwoord.

[2:34:43] Ja, voorzitter.

[2:34:44] En ik zal misschien als eerst, want daar had mevrouw Dobbe gelijk in.

[2:34:46] Ik heb één vraag van haar niet beantwoord en dat gaat over die hulpverleners in Gaza.

[2:34:50] Dus die zal ik meteen als eerste doen en daarna zal ik het antwoord geven op haar interruptie.

[2:34:56] Kijk, het feitelijke antwoorden is dat sinds 7 oktober 23 het fact-finding mechanism van de Israëlische Defence Forces in totaal 150 incidenten van geweld tegen burgers en hulp verleners hebben beoordeeld.

[2:35:10] En dat afgelopen augustus de Israëlische Militaire Aanklager strafrechtelijk onderzoek heeft aangekondigd naar twee van de vijf grote incidenten.

[2:35:17] Eén daarvan is het aanval op het medisch personeel van het Rode Kruis in 2024 en twee de beschieting van het VN-voertuig in 2025.

[2:35:26] Nederland, de minister van Buitenlandse Zaken, vindt het van groot belang, het kabinet, dat Israël uitlaat waarom er in sommige gevallen wel en in sommigen gevallen niet strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld.

[2:35:36] En de minister voor Buitenlands Zaken heeft dat ook opnieuw in de raad buitenlandse zaken, ik denk van begin september, van 1 september opnieuwe opgebracht om daar achteraan te blijven zitten.

[2:35:51] Omdat het sentiment wat in de vraag van mevrouw Dobbers geldt, dat wordt gedeeld.

[2:35:56] Als het dan gaat over die druk, laat ik daarover het volgende zetten.

[2:36:03] Ik denk dat als ik kijk naar Europa, laat het dan maar even daartoe beperken.

[2:36:10] Als ik kik naar wat Europese landen doen, dan doet Nederland echt ongelooflijk veel om te voldoen aan de internationaal-rechtelijke verplichtingen die mevrouw Dobbe terecht aanhaalt.

[2:36:21] datgene wat het internationaal gerechtshof heeft gezegd, uitermate serieus.

[2:36:28] Dat is ook een van de redenen waarom het kabinet zo snel als mogelijk is gekomen met de uitvoering van bijvoorbeeld het sanctiebesluit, het weren van producten van illegale nederzettingen.

[2:36:40] Als ik kijk naar, daar waren we de tweede mee in Europa, als ik het eventjes bekijk, daarna hebben tien of elf landen ons gevolgd.

[2:36:49] Dus Nederland loopt in veel van deze zaken voor op.

[2:36:52] Tegelijkertijd is het natuurlijk wel van belang dat we ook die gedragsverandering zien.

[2:36:58] En dat weegt het kabinet voortdurend, dat wegt de minister van Buitenlandse Zaken voortdurend.

[2:37:02] Welke maatregelen leiden nu tot gedrag verandering, welke niet?

[2:37:06] En ik denk dat we wel, en dat zei ik net ook in het gesprek dat we hadden over de medische evacuaties,

[2:37:11] Ik zou graag zien dat die gedragsverandering er was en dat die er snel was.

[2:37:15] Ik denk dat we wel realistisch moeten zijn over de situatie waarin we ons bevinden.

[2:37:19] In aanloop naar verkiezingen daar verwacht ik niet meteen heel veel.

[2:37:24] En is het ook de vraag of welke stappen effectief zijn.

[2:37:27] Ik vind dat dat ook gewogen moet worden.

[2:37:28] En dat is iets wat de minister van Buitenlandse Zaken voortdurend weegt.

[2:37:33] En voortdurend zal blijven wegen.

[2:37:35] Dus dat denken, dat stopt niet.

[2:37:36] Maar dit zijn de instrumenten die het kabinet tot nu toe van stal heeft gehaald.

[2:37:42] Mevrouw Dobbe.

[2:37:45] Ik denk dat het sanctiebesluit een goed voorbeeld is.

[2:37:48] Wat ons betreft is het te laat, maar het is goed dat dit nu is genomen.

[2:37:51] Maar dat het een voorbeeld ist van de invloed die Nederland kan hebben.

[2:37:54] Ik bedoel, dat is wat deze minister ook zegt.

[2:37:56] Op het moment dat wij zoiets besluiten, dan volgen andere landen.

[2:37:59] En Nederland heeft dus ook die rol, omdat we een bondgenoot nog steeds zijn van Israël.

[2:38:05] En eerder hebben wij adviezen gezien van experts ook, genocide-experts, die zeggen op het moment dat jij zo'n rol kan spelen en je bent zo' een bond genoot van een land, dan heb je juist een extra verantwoordelijkheid.

[2:38:18] En dan zie je nu dat het met de sanctiebesluit zo werkt.

[2:38:21] Te laat, maar het heeft gewerkt.

[2:38:23] Maar het leidt niet tot gedragsverandering.

[2:38:25] Diezelfde experts zeggen op het moment dat iets niet werkt wat je doet, moet je opschalen.

[2:38:29] Dus hoe kijkt deze minister daarnaar?

[2:38:31] Want volgens mij doen wij een aantal dingen niet die we wel zouden kunnen doen om deze genocide te stoppen.

[2:38:37] En als we het kunnen doen, dan moeten we ze ook nemen.

[2:38:40] Ja, voorzitter, dat snap ik ook.

[2:38:42] Maar tegelijkertijd...

[2:38:43] Misschien moeten we ook even kijken naar hoe deze maatregelen tot stand zijn gekomen.

[2:38:48] Want Nederland heeft eerst geprobeerd Europees de maatregel die je ziet op het sanctiebesluit voor elkaar te krijgen.

[2:38:55] Daar was toen geen draagvlak voor, er was geen meerderheid voor.

[2:38:57] Na heel lang proberen heeft toen Nederland geconstateerd oké ja dan moeten we dat zelf gaan doen.

[2:39:02] Nadat Nederland dat zelf heeft gedaan, is een aantal landen uiteindelijk gedacht... oké, maar dan gaan we dat ook doen.

[2:39:07] En nu lijkt er momentum te zijn, ik wil niet zeggen dat het snel gaat gebeuren... maar er lijkt momentum te zien om dat toch Europees te gaan doen.

[2:39:15] De minister van Buitenlandse Zaken zit niet stil.

[2:39:17] Hij heeft de motie van mevrouw Kreuger goed in het achterhoofd over het associatieverdrag.

[2:39:23] Maar het is natuurlijk ook zo dat in Europa je daar wel voldoende steun voor moet hebben... om daar dan iets te doen.

[2:39:28] Dat is telkens de weging...

[2:39:31] Op welk schaakbord moet je schaken?

[2:39:33] Welke stap kan je zetten?

[2:39:34] Wat is nou effectief?

[2:39:36] En ik denk dat het kabinet daar tot nu toe ontzettend veel heeft gedaan.

[2:39:39] Maar ik ben het met mevrouw Dobbe eens.

[2:39:41] Het heeft nog niet geleid tot de gedragsverhandeling die wij alle met elkaar willen zien.

[2:39:47] U heeft nog één interruptie.

[2:39:48] Gaat u gaan.

[2:39:49] Dank u wel.

[2:39:49] En in dat geval vragen wij ook al een aantal jaren dat Nederland kijkt naar wat wij zelf zouden kunnen doen.

[2:39:55] En dat is mijn oproep aan deze minister.

[2:39:57] Daar moeten we naar blijven kijken, want volgens mij staat dat denken wel stil en dat mag niet, want die genocide gaat gewoon door.

[2:40:03] Over die hulpverleners en dat onderzoek.

[2:40:06] Ik heb ook het voorbeeld van de hulp verleners van artsen zonder grenzen genoemd.

[2:40:09] Vijftien van hun collega's zijn ze daar verloren in aanvallen door het Israëlische leger.

[2:40:14] En zij zeggen, die zijn niet onderzocht.

[2:40:17] Die zijn niet door het israelische mechanisme dat ze wel zouden moeten onderzoeken.

[2:40:21] En mijn vraag is eigenlijk aan deze minister, hoe kunnen we ervoor zorgen dat dit wel wordt onderzocht?

[2:40:27] En ook in die andere gevallen, als het niet wordt onder zocht door Israël of wij krijgen geen duidelijkheid dat dat onderzoek transparant gebeurt, dat het objectief gebeurt.

[2:40:35] Dan moet het onafhankelijk toch gebeuren.

[2:40:37] Kan de minister toezeggen dat hij daar inspringt?

[2:40:42] Ja, voorzitter.

[2:40:43] Dat hoef ik niet eens toe te zeggen, omdat het al gebeurt.

[2:40:47] Dus datgene wat mevrouw Dobbe noemt, het feit dat niet... En zeker het incident wat zij noemde, wat in elk opzicht verschrikkelijk was.

[2:40:58] De minister van Buitenlandse Zaken dringt erop aan dat al deze gebeurtenissen, al deze...

[2:41:09] momenten waarop hulpverleners hun leven zijn verloren, dat die nadrukkelijk worden onderzocht door Israël.

[2:41:15] Dat Israël heel helder moet uitleggen waarom het sommige gevallen wel onderzoekt en welke niet.

[2:41:23] Dat doen we niet alleen bilateraal, maar dat doet de minister van Buitenlandse Zaken ook in Europees verband.

[2:41:28] Dus daar trekken wij absoluut aan hetzelfde eind van de touw.

[2:41:33] Dan zou ik de heer Van Baan willen vragen om mijn plek over te nemen voor het laatste blokje van de minister.

[2:41:37] Want u had volgens mij gevolontieerd.

[2:41:40] En ik wens u verder een goede voortzetting.

[2:41:57] Dank.

[2:41:57] De minister continueert met zijn beantwoording van het laatst blok.

[2:42:02] Ja, voorzitter.

[2:42:03] En dan gaan we naar Sherry Leone, waar denk ik van ongelooflijk belang is inderdaad dat, als het gaat over de heer Jols Leidekkers, dat we hem voor het gerecht en achter het radisch krijgen.

[2:42:16] Gelet op wat hij doet, gelet op de mate van state capture die daar plaatsvindt.

[2:42:22] Zeker eens met de collega's van ARK, of excuse de Kamerleden van ARК, maar ook volgens mij de heerd Bamenga.

[2:42:31] Die benadrukte dat we ervoor moeten zorgen dat we de regering raken, maar niet de bevolking.

[2:42:37] Dat is ook waarom de maatregelen van de commissie zien op voorziende steun aan de regeling, aan begrotingssteun.

[2:42:46] En een overheid die in grote maanden ondermijnd wordt door en onderdak biedt aan Jos Leidekkers, daar begroting zijn aangegeven dat is simpelweg niet verantwoord.

[2:42:57] Maar de EU blijft werken aan de onderwijsprogramma's, blijft werk aan de bescherming van vrouwen en mensen met een beperking in jongerenparticipatie.

[2:43:04] Maar het is echt van belang.

[2:43:06] Ik vind dat ook echt cruciaal.

[2:43:08] Het kabinet vindt dat cruciael.

[2:43:09] We kunnen die overheid, we kunnen de regering niet gaan steunen.

[2:43:12] We können geen begrotingsteun uitbetalen zolang Sierra Leone Jols Leidekkers niet uitlevert.

[2:43:23] Mevrouw Van Ark.

[2:43:25] Voorzitter, dank u wel.

[2:43:28] Ik zit nog even te zoeken naar wat de minister precies bedoelt met welke begrotingssteun wordt dan precies gestopt.

[2:43:34] Ik zag namelijk ook in 2024 heeft de EU met Thierry Leone een convenante ondertekend.

[2:43:39] Daarom kwam ik ook op, raakt het bijvoorbeeld de programma's als het gaat om schoolmaaltijden, onderwijs voor kinderen, want dat is precies dat programma wat...

[2:43:48] Tussen de EU en Sierra Leone is afgesloten.

[2:43:51] Stoppen we daar dan ook mee?

[2:43:52] Is het iets anders wat we bedoelen met begrotingsteun?

[2:43:55] Of bedoel je precies dit programma wat in 2024 is afgelopen?

[2:43:58] De minister.

[2:43:59] Zoals ik het begrijp blijven de onderwijsprogramma's in algemene zin doorlopen.

[2:44:03] Maar ik ga dat even voor u na om gewoon wel echt even specifiek en nauwkeurig te zijn.

[2:44:06] Want ik snap de vraag.

[2:44:08] Maar nogmaals, ook even vanuit het kabinet bezien, echt van groot belang dat de commissie heeft laten zien, met ons valt hier niet te sollen, we zijn niet gekken Henkie.

[2:44:17] U kunt niet geld van ons blijven vragen terwijl u tegelijkertijd een enorme drugsbaron niet alleen een veilig heen komen geeft, maar ook nog de zeggenschap geeft over een groot deel van uw land.

[2:44:28] Dat is uiteindelijk ook wel de bottomline hier.

[2:44:31] En dat is op heel veel manieren tragisch.

[2:44:33] Het is tragisch voor iedereen die slachtoffer is van de heer Leijdenkens, maar natuurlijk ook tragisch... ...voor al die mensen in Sierra Leone die op deze manier geconfronteerd worden met een staat die niet in hun belang handelt.

[2:44:44] De minister zegt hij gaat het na.

[2:44:45] Dat betekent tweede termijn?

[2:44:49] Nee.

[2:44:49] Zo snel als mogelijk.

[2:44:51] Dit gaat nog lukken voordat we hier afronden.

[2:44:55] Eventueel nog thuis een twee minuten debat.

[2:44:57] Als dat komt, absoluut.

[2:44:58] De minister continueert.

[2:45:00] Mevrouw Maes vroeg prospect opvang in de regio programma's.

[2:45:03] Zijn er andere lidstaten die daar interesse in hebben?

[2:45:05] Ja, absoluur.

[2:45:06] Ik doe daar outreach.

[2:45:07] Mijn collega ambtenaren doen daar ook outreach.

[2:45:10] Omdat wij dit zien als een van de meest succesvolle programma'S om ervoor te zorgen dat mensen die opgevangen moeten worden niet alleen bescherming krijgen, maar ook perspectief.

[2:45:19] Maar tegelijkertijd dat het draagvlak onder de gasgemeenschappen groot blijft.

[2:45:23] En dat laatste is ook cruciaal, want we weten allemaal hoe het gaat met opvang op het moment dat de gas gemeenschapp er te bak van hebben.

[2:45:30] We zijn op dit moment wel bezig met het vormgeven van versie 2.0 van dit programma.

[2:45:34] Daar sprak ik ook eerder met u over tijdens het debat over Soedam.

[2:45:38] Over Sudan gesproken.

[2:45:42] De heer Bamengar had daar twee vragen over.

[2:45:45] Over het staakt het vuren, het civiel proces.

[2:45:48] In New York heb ik ongelooflijk veel kunnen spreken over Sudan.

[2:45:52] Onder andere met de VN speciaal vertegenwoordiger, de EU speciaaltegenwoordige.

[2:45:57] Soedanese minister van Buitenlandse Zaken, eigenlijk alle regionale spelers.

[2:46:02] Nou, er is denk ik goed nieuws en slecht nieuws.

[2:46:04] Het goede nieuws is denk dat er echt wel beweging mogelijk lijkt.

[2:46:09] Het slechte nieuws dus wel ook echt dat de gemoederen af en toe heel hoog oplopen.

[2:46:15] En dat is niet alleen tussen de spelers, maar dat is ook bijvoorbeeld in de quad die aan de lat staan voor het staakt het vuren.

[2:46:23] Dat helpt niet.

[2:46:24] Maar in toenemende mate denk ik dat het wel helder is ook waar Nederland hier kan proberen om een kleine rol te spelen.

[2:46:32] Ik had eerder gezegd ik zal proberenen naar Sudan af te reizen.

[2:46:36] De Soedanese minister heeft mij ook uitgenodigd om dat te doen.

[2:46:38] Dus dat ziet er dan goed uit zolang de vaardigheid dat toelaat.

[2:46:43] Cruciaal hier zijn ook de boodschappen die ik zal meenemen van de verschillende VN-organisaties op het humanitaire gebied.

[2:46:50] Die echt over de linies heen humanitaire hulp willen verlenen.

[2:46:53] Die af willen van de inzet van drones.

[2:46:56] En die echt medische evacuatie toestellen ook over de liniers heen zouden willen inzetten.

[2:47:01] Ook daar zullen we ons voor blijven inzitten.

[2:47:05] Tot slot van de heer Bermenga hierop.

[2:47:07] De internationale verantwoording voor de oorlogsmisdrijven.

[2:47:10] Wij zetten ons zeer hard in voor de fact-finding missie naar Sudan.

[2:47:13] Het verlengen van het mandaat.

[2:47:14] Ik was gisteren in de Mensenrechtenraad in Genève.

[2:47:17] Daar mocht ik een korte inbreng doen.

[2:47:20] Daar heb ik ook iedereen weer opgeroepen om dat mandaat en die mandaatverlenging van harte te steunen.

[2:47:26] En dan de heer Van Baarle, nu de voorzitter, die vroeg ook op welke manier ik de situatie in Sudan in de komende raad ga opbrengen.

[2:47:34] Ik ga dat in ieder geval ophengen als een voorbeeld, als het gaat over de toekomst van ontwikkelingssamenwerking, van waar de Europese Unie vanuit een humanitair oogpunt urgent moet laten zien waar het staat en wat we doen.

[2:47:48] En misschien is het niet het meest geopolitieke conflict in de zin dat je daar...

[2:47:52] van alles en nog wat uit kunt halen aan directe belangen.

[2:47:56] Maar ik denk dat een belang voor de Europese Unie ook kan zijn dat het wordt gezien als een onafhankelijke, bemiddelende speler.

[2:48:02] En dat door juist in dit soort dingen te engageren andere landen in de wereld onze geloofwaardigheid nog weer iets hoger zullen achter dan nu.

[2:48:11] Voorzitter, dat waren de vragen gesteld door de Kamer in de eerste termijn.

[2:48:17] Ik dank de minister voor zijn beantwoording.

[2:48:18] Kijken of er nog interrupties zijn in eerste termijn.

[2:48:22] Dat is het geval voor de heer Bamenga.

[2:48:25] Kort, want we lopen richting de tijd.

[2:48:27] Dank u wel, voorzitter.

[2:48:28] Ik zal het kort houden.

[2:48:29] Dank in ieder geval voor de antwoorden wat betreft Soudaan.

[2:48:32] En ik hoorde de minister zeggen dat de gemoederen hoog oplopen, zeker in de gesprekken binnen de kwad.

[2:48:40] En dat de minister ook is uitgenodigd in Soudan om daar naartoe te gaan.

[2:48:45] Ziet de minister er ook mogelijkheid om daar een rol in te spelen in de vorm van bemiddeling of wat dan ook?

[2:48:52] De minister.

[2:48:53] Ja, kijk, er zijn denk ik meerdere... Laat ik het zo zeggen.

[2:48:59] Er liggen zoveel uitdagingen op dit terrein dat Nederland ze zeker niet allemaal zal kunnen kofferen.

[2:49:07] Dit is één van de opties, denk ik, om even goed naar te kijken.

[2:49:10] Veel zal ook afhangen gewoon van hoe de komende tijd bepaalde initiatieven, bepaale diplomatieke pogingen zullen uitpakken.

[2:49:16] Maar absoluut, we zullen hier naar kijken.

[2:49:18] Misschien nog een respons even op de vraag van net, van mevrouw Van Ark.

[2:49:22] Ik stel voor dat ik daar dan even op terugkom in het verslag van deze RBC.

[2:49:26] Dan krijgt de Kamer vrij snel uitsluitsel, maar dan zorg ik er even voor dat die cijfers even netjes op een rij staan.

[2:49:30] Is dat oké voor mevrouw Van Ark?

[2:49:32] Ik zie haar knikken.

[2:49:33] Dan zullen we dat zo dadelijk in de administratie opnemen.

[2:49:36] Ik zie dat er verder geen interrupties zijn in eerste termijn.

[2:49:39] Dank ik nogmaals de minister voor de beantwoording.

[2:49:40] We hebben nog tien minuten.

[2:49:42] Dus dat betekent eigenlijk dat ik zou willen voorstellen om de tweede termijn... ...om daar maximaal één minuut spreektijd aan te wijden en onszelf geen interruptie toe te staan.

[2:49:52] Want anders is er geen tijd meer voor een beantwording van aanvullende vragen.

[2:49:55] Kan iedereen daarmee instemmen?

[2:49:56] Ik ziet dat dat zo is.

[2:49:58] Mevrouwe Dobbe?

[2:49:59] Dank u wel.

[2:50:00] Dat gaan we dan snel doen.

[2:50:02] We hebben het gehad over de hulpverleners die zijn gedood.

[2:50:05] En wat we dus zien is dat Nederland organisaties ondersteunt die onderzoek doen.

[2:50:11] En Nederland roept ook de Israëlische regering op.

[2:50:14] Maar de conclusie daarvan is dus wel dat er nog steeds gedode hulp verleners zijn die niet worden onderzocht.

[2:50:21] Wat daar is gebeurd.

[2:50:22] En volgens mij mag dat niet gebeuren.

[2:50:25] Dus ik zou de minister willen vragen welke mogelijkheden zijn er nu... om te zorgen dat daar wel onafhankelijk onderzoek plaatsvindt.

[2:50:32] En als de Israëlse regering dat niet doet, kunnen wij dat dan doen.

[2:50:35] Dan tot slot, voorzitter.

[2:50:36] Medische evacuatie hebben we het ook over gehad.

[2:50:38] Het is goed dat het kabinet investeert in medische capaciteit in de regio.

[2:50:43] Het ist wel pijnlijk dat dat minder is dan het kabinetsgehoofd.

[2:50:46] Dat zal ik wel eerlijk bekennen, want ik had dat niet scherp.

[2:50:49] En het is ook niet zo dat het kabinet Schoof, denk ik, dat geld over de balk heeft gesmeten.

[2:50:55] Volgens mij hebben ze dat ook geïnvesteerd in medische capaciteit in de regio.

[2:50:57] Dus geld maakt wel degelijk uit.

[2:51:00] Dus mijn vraag is, is dit kabinet niet bereid om in ieder geval dat bedrag op te trekken naar wat het kabinent Schoof uitgaf en niet de deur dicht te doen voor evacuatie naar Nederland?

[2:51:16] Twee minuten debat.

[2:51:18] Voor de administratie is het denk ik helder.

[2:51:21] Volgens mij hoorde ik dat er voornemens was een twee minuten debat dan wel een motie aan te vragen.

[2:51:27] Hoeft niet, maar ik denk ik leg het even neer.

[2:51:30] Ik laat het even gebeuren, want ik denk dat er vanavond heel veel debatten zijn waar we moties kunnen indienen.

[2:51:36] Maar mocht iemand dat willen, dan kunnen we gewoon het rijtje afgaan en dan is die gewoon de eerste.

[2:51:41] Ik check het even, gezien ook het feit dat dat een gevolg zal hebben voor de plenaire agenda.

[2:51:46] Mevrouw Van Ark.

[2:51:49] Ik ben het met mevrouw Dobbe eens.

[2:51:50] Volgens mij hebben we genoeg twee minuten debatten vanavond waar we elk onderwerp...

[2:51:56] Ik zal niet iedereen aanmoedigen, maar waar we veel onderwerpen al bespreken en misschien eventueel onderwerppen ook nog terug kunnen komen.

[2:52:04] Voorzitter, ik denk dat de minister heel duidelijk uiteenzet waar ook het CDA een voorstander voor is.

[2:52:12] We mogen drugscriminelen zoals...

[2:52:14] ...de heer Jos Lijdekkers niet laten wegkomen.

[2:52:17] En ook de bevolking van Sierra Leone leidt daar nu ook onder.

[2:52:21] Wat mij betreft is het wel goed om die belangenafweging... ...tussen druk zetten op Sierra Leona en de bevoelking ontzien... ...wel goed voor het oog te houden.

[2:52:28] Dus wat mij betref, ik ben blij met de toezegging van de minister... ...dat hij hier nog eens zorgvuldig naar kijkt.

[2:52:34] En ik wil ook nog een maalste oproep doen, zoals ik al eerder deed.

[2:52:37] Als de minister kans ziet om een soort coalitie van landen...

[2:52:40] voor elkaar te krijgen om die medische uitzonderingspositie... voor die protheseonderdelen en revalidatiemateriaal voor elkaar... te krijgen, dan zou ik denk ik dat een heel belangrijk succesvol punt... kunnen zijn van dit kabinet.

[2:52:54] Ik snap dat het niet van vandaag op morgen geregeld is... maar misschien een punt aan de horizon voor het kabinet om aan te werken.

[2:53:01] Dank u wel.

[2:53:03] Dank voorzitter en dank aan de minister voor alle antwoorden.

[2:53:06] Ik had nog één vraag die in mijn beleving niet helemaal beantwoord is, maar waar ik ook nog wel iets uit het antwoord van de minister aan wil koppelen.

[2:53:15] Namelijk, hij vertelde dat hij in december dat er weer een bijeenkomst is over de Global Gateway.

[2:53:21] Mijn verzoek was of uitdaging aan de minster was om daar dan bijvoorbeeld met een aantal bedrijven ook naartoe te gaan.

[2:53:27] En daar zou ik graag nog een reactie van de minst op hebben.

[2:53:30] Dank u wel mevrouw Maas, mevouw Kreuger.

[2:53:33] Dank voorzitter.

[2:53:34] Twee punten.

[2:53:35] Ten eerste over Global Gateway geldt naar fossiel.

[2:53:40] De minister geeft hier aan dat dat wel mogelijk is.

[2:53:42] Volgens mij staat dat haaks op de Glasgow Declaration die Nederland getekend heeft.

[2:53:46] Dus daar heel graag nog schriftelijk meer inzicht in.

[2:53:50] En dan over wat toch het meest pijnlijke punt van dit debat was, namelijk de medische evacuaties Gaza.

[2:53:56] De minister overtuigt niet in wat hier nou onder zit als keuze.

[2:54:04] Ik ben het helemaal eens met dat we echt zoveel mogelijk kinderen in de regio gaan helpen en ook in de diplomatieke inzet.

[2:54:10] Maar waarom hij niet naar de oproep van WAO en het Internationale Rode Kruis luistert om ook kinderen hierop te vangen, is mij volstrekt niet duidelijk.

[2:54:19] Hij zegt het is niet een principeelpunt, er ligt geen blokkade van de VVD, er is geen blikkade binnen het kabinet.

[2:54:26] Dan kunnen we dat dus regelen en hopelijk doen we dat vanavond als wij de motie indienen.

[2:54:31] Dat we als Kamer duidelijk het signaal geven dat wat ons betreft die deur niet gesloten moet worden.

[2:54:37] Dank u wel mevrouw Kreuger, de heer Bamenga.

[2:54:41] Ook ik zal het kort houden.

[2:54:43] Ik wil de minister graag bedanken voor alle antwoorden.

[2:54:46] We hebben net over verschillende zaken gesproken.

[2:54:50] Ik denk over belangrijke zaken.

[2:54:53] Ook over de kinderen in Gaza.

[2:54:55] Hoe wij ze zoveel mogelijk daarvan kunnen helpen die in nood zijn.

[2:54:59] Over de situatie in Sierra Leone.

[2:55:01] En ook over de toekomst van ontwikkeling, samenwerking en diaspora beleid in Sudaan.

[2:55:07] Dank in ieder geval.

[2:55:07] Ik heb verder geen andere vragen want die zijn allemaal beantwoord door de minister.

[2:55:12] En ik kijk uit naar volgende debatten hierover.

[2:55:15] Dank u wel meneer Bamenga.

[2:55:18] Ik zal gezien mijn huidige status en ook de tijd afzien van een tweede termijn.

[2:55:22] Dan kijk ik naar de minister voor de beantwoording en u heeft vijf minuten.

[2:55:27] Dus succes.

[2:55:30] Dank.

[2:55:31] Gefeliciteerd met uw nieuwe status.

[2:55:35] Mevrouw Dobbe, de hulpverleners, de onderzoeken, eens met haar dat het niet kan dat sommige van deze gevallen niet onderzocht moeten worden.

[2:55:43] Eens ook dat dat internationaal moet gebeuren.

[2:55:46] Dat gebeurt ook voor een deel, maar niet voor alles.

[2:55:48] Laat ik het even zo doen, laat ik het gewoon eens koppelen aan het onderwerp van dit debat.

[2:55:52] Ik neem het mee naar mijn collega's in Dublin en ik zal dit ook eens even kijken of daar nog slimme ideeën leven van hoe dit nu verder te brengen.

[2:56:01] En dan kom ik erop terug in het verslag.

[2:56:04] Zij vroegen ook geld erbij.

[2:56:07] Ik ben altijd voor geld bij mijn begroting.

[2:56:09] Ik bent ook dankbaar dat het kabinet heeft gekozen voor het toevoegen van 1,1 miljard over de komende drie jaar.

[2:56:16] Ik denk wel dat dit echt iets is voor de begrotingsbehandeling als we daarover willen praten.

[2:56:21] Mevrouw van Ark vroeg nog naar Sherry Leone.

[2:56:24] Druk zetten, bevolking ontzien... ...denk ik een heldere boodschap.

[2:56:27] Ook omdat we anders misschien niet ons doel bereiken.

[2:56:31] Als we erin slagen om de bevolving te scharen achter Jos Leidekkers... ...dan schieten we ons doelen voorbij natuurlijk.

[2:56:38] We zullen zorgen dat dat even helder terugkomt in het verslag.

[2:56:42] Tegelijkertijd ook die coalitie die zij noemt... ...ja, wij zijn denk ik in een brede coalitIE om...

[2:56:49] Ik denk dat de Kamer ook diverse verklaringen heeft gezien van verschillende lidstaten samen die helder oproepten om dit mogelijk te maken.

[2:56:57] Dus we zullen dat ook blijven doen.

[2:56:59] Het is niet gezegd dat daarna wordt geluisterd, helaas.

[2:57:03] Mevrouw Maes vroeg... Oh, excuus.

[2:57:05] Ik onderbreuk u, minister.

[2:57:07] Me vrouw Dobbe wenst een interruptie te doen.

[2:57:09] Ik wil best nog interrupties toestaan.

[2:57:11] We hebben nog enkele minuten, maar dat wordt dan één zin.

[2:57:14] Anders halen we het niet.

[2:57:15] Dus één zinnen, één vraag, geen inleidingen, geen betogen.

[2:57:19] Ik vroeg of deze minister hetzelfde bedrag voor mensencapaciteit in de regio kan uittrekken als het kabinet schoof.

[2:57:27] De minister.

[2:57:29] Ja, voorzitter.

[2:57:30] En ik heb uitgelegd hoe onze inzet anders is.

[2:57:32] Maar als u dit wil bespreken, dan zou mijn gevoel zijn, doe dat bij de begroting.

[2:57:37] U was bij de beantwoording van de vraag van mevrouw Maas.

[2:57:39] Klopt.

[2:57:40] En ik snap de intentie van de... ...vraag van me vrouw maas, namelijk hoe positioneren we dat Nederlandse bedrijfsleven nou zo goed mogelijk?

[2:57:48] Dat zal het kabinet ook doen, dat zal ik ook doen.

[2:57:51] Ik ben er alleen niet van overtuigd dat het afreizen met specifieke bedrijven naar Brussel daar de doorslaggevende zet zal zijn.

[2:57:58] Wel is het zo dat we regelmatig ook met bedrijven praten over tegen welke problemen we lopen zijn nu aan om gebruik te maken van deze faciliteiten.

[2:58:05] Dat is ook waarom we een team national hebben opgericht

[2:58:08] Het juist makkelijker te maken.

[2:58:09] Dus als er concrete dingen zijn die wij kunnen doen om dat bedrijfsleven beter te positioneren of drempels weg te nemen, dan gaan we dat absoluut doen.

[2:58:17] Daar ben ik zeer gemotiveerd voor.

[2:58:18] Mevrouw Keuger vroeg nog naar geldfossiel en de samenhang met Glasgow.

[2:58:23] Daar ga ik op terugkomen in het verslag hoe dat samenhangt omwille van de tijd.

[2:58:28] En dan dank ik daarmee de Kamer voor de gestelde vragen en voor het debat.

[2:58:33] Zeer gewaardeerd.

[2:58:33] Tot vanavond bij diverse twee minuten debatten.

[2:58:37] Dan is de minister aan het einde gekomen van zijn beantwoording in tweede termijn, waarvoor wij hem dankzeggen.

[2:58:43] Ik loop met u nog door de toezeggingen.

[2:58:46] Als u nog even...

[2:58:50] Het moment neemt.

[2:58:51] Eén, ten aanzien van Sierra Leone.

[2:58:54] De Kamer wordt geïnformeerd of het onderwijs voor kinderen en schoolmaaltijdenbudgetten wel of geen doorgang zal vinden.

[2:59:03] Dat was een toezegging aan mevrouw Van Ark.

[2:59:06] En dat gaat gebeuren in het verslag van de RBZ.

[2:59:09] Dat kan op instemming rekenen.

[2:59:11] Twee, de Kamer wordt nader geïnformeerd, ook in dat verslag, over het onafhankelijke onderzoek naar omgekomen hulpverleners in Gaza.

[2:59:22] Dat was een toezegging aan mevrouw Dobbe.

[2:59:24] Nou, ik meen, dus dat kan op instemming rekenen tot slot.

[2:59:29] Het geldt voor fossiele brandstoffen in relatie tot het OS-budget.

[2:59:37] Tot de Glasgow-overeenkomst.

[2:59:38] Tot het Glasgow-overenkomt was een toezegging aan me vrouw Kreuger om daar nog nader op terug te komen.

[2:59:44] Ik zie dat mevrouw Kreurger daar een opmerking over wil maken.

[2:59:47] Het ging over of Global Gateway geld ingezet wordt voor fossiel investeringen.

[2:59:54] Dat kan vertaald worden als fossiele brandstof, maar dat is een onderdeel van fossiele investering.

[3:00:00] Zowel de minister als de dienstdoende Griffie luistert mee.

[3:00:04] We zullen dat opnemen in de boeken.

[3:00:06] Ik dank de Kamerleden voor het debat en ik dank de minister en zijn ondersteuning voor de beantwoording.