Mondiale gezondheid

[0:00:00] bij dit rondetafelgesprek van de Commissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over mondiale gezondheid.

[0:00:08] Ik heet de mensen op de publieke tribune van harte welkom, ook de mensen die online met ons meekijken, ook van harta welkom.

[0:00:15] En ook de Kamerleden van ARK namens het CDA, mevrouw Maas namens de VVD, meвrouw Kreuger namens PRO en de heer Hogeveen namens JA21.

[0:00:25] En omdat de eerste twee blokken in het Engels zullen zijn, schakel ik nu over naar het Engelse.

[0:00:47] a position paper in preparation of this meeting and we thank you very much for your input.

[0:00:54] And the procedure is as follows, so each speaker will have approximately three minutes for a brief statement based on the questions provided in advance and the members of parliament will then have the opportunity to ask you a few questions about the statement that you just gave or are going to give.

[0:01:14] After the questions asked, you may respond once the chair has given you the floor, of course.

[0:01:19] We are very pleased that you are here and that you submitted also your paper in advance.

[0:01:25] It's a big honor to have you here.

[0:01:27] First of all, I would like to ask Mr. Samuel Koretz, Director Division of External Relations of the United Nations Population Fund, to share his view.

[0:01:40] Dus kan ik eerst, of misschien kun je jezelf snel introduceren en dan naar je briefverhaal.

[0:01:49] Dus meneer Korits, de vloer is aan u. Goedenavond, bedankt dat u me hebt gevraagd.

[0:01:56] Mijn naam is Sam Korits.

[0:01:57] I'm joining you from Berlin where I've been attending the World Health Summit.

[0:02:01] I'm the Director of External Relations at the United Nations Population Fund, normally based in New York.

[0:02:07] And it's a real pleasure to be meeting with you today and to address the Standing Committee on Foreign Trade and Development Cooperation.

[0:02:14] I look forward to today's interactive exchange.

[0:02:17] At the outset, on behalf of our Executive Director, Diana Keeter, I'd like to express our really deep appreciation for the longstanding both political, technical but also generous financial support from the Netherlands for the work of the United Nations Populations Fund around the world.

[0:02:34] For those that aren't that familiar with our work, UWPA is the United Nations lead entity on sexual and reproductive health and rights and population issues.

[0:02:43] We work in 150 countries around the world, primarily to end preventable maternal deaths, ending unmet need for contraception, and ending harmful practices, which includes gender-based violence

[0:02:55] female genital mutilation and child marriage.

[0:02:58] So incredibly important life-saving work across the world.

[0:03:02] We are 50% humanitarian, which means we work in some of the most difficult crisis contexts around the world, thanks to the Netherlands' support.

[0:03:09] In 2025, we faced unprecedented funding cuts, an increasing number of crisis situations around the word, and a growing pushback in many quarters against sexual and reproductive health and rights.

[0:03:20] Yet through all these challenges, our teams around the

[0:03:23] stood tall for our mandate, upheld rights and choices for every woman, girl and young person in all their diversities and were able to do so because of the support of evergreen friends like the Netherlands.

[0:03:34] UNFPA is entirely voluntarily funded.

[0:03:38] In 2025 the Netherlands was our fifth largest donor overall and again our huge appreciation for your support.

[0:03:44] The Netherlands is also the third largest donor to our flexible resources.

[0:03:48] This flexible, unearmarked funding allows us to respond nimbly to crises, as we did this year after the flash flooding in Nepal and as we're doing in the Ebola outbreak in DRC, and also allows us plan ahead.

[0:04:01] In 2025, core support from the Netherlands prevented over 900,000 unintended pregnancies, as well as almost 300,000 unsafe abortions.

[0:04:10] Over 2 million women and young people were reached with essential services.

[0:04:13] We share this information with the brochure with you.

[0:04:17] Today, through our supplies program, which is the world's largest provider of donated contraceptives to the developing world, UNFPA is making a huge impact on women and girls around the world through generations.

[0:04:28] The Netherlands is the second largest donor to that supplies program.

[0:04:32] This support benefits not only the communities we serve, but also Dutch companies.

[0:04:36] Between January 2023 and June 2026 this year,

[0:04:40] Unifea procuurt over 290 miljoen US-dollars van onderzoekers die gebaseerd zijn in Nederland.

[0:04:45] We zijn acutelijk bewust dat de aardlandschap snel verandert.

[0:04:49] We hebben versterkte tijden met internationale financiële instituties.

[0:04:52] We mobiliseren grote hoeveelheden privé- en filantropische kapitaal in uiteindelijk tot traditionele fundering.

[0:04:58] En we blijven vragen om meer domestische financiering voor werk die op onze mandaat is gebaseerd.

[0:05:01] I'm happy to talk about all of those areas in more detail.

[0:05:05] Notably, domestic financing for contraception has increased sixfold for our program since 2020.

[0:05:10] So a significant increase of program countries stepping up themselves.

[0:05:14] This work is not only impactful, it is a best buy in development.

[0:05:18] Every euro invested in family planning yields nearly 27 in social economic benefits.

[0:05:24] One of the biggest challenges we face is responding to the enormous needs of women and girls in crisis contexts.

[0:05:29] The work we do is lifesaving.

[0:05:31] It's essential and we're the only player at scale who can do this around the world.

[0:05:35] This includes making sure that women in Afghanistan and Gaza can give birth safely and access family planning.

[0:05:40] In Ukraine, we help women deliver their babies in shelters, providing emergency obstetric care.

[0:05:45] In Lebanon and Sudan, we support survivors of gender-based violence.

[0:05:49] With our humanitarian appeal funded at about 32% as of the mid-year, we are deeply concerned about our ability to deliver these life-saving services across the world.

[0:05:59] Mr. Charge, can you round off please?

[0:06:02] Yes, just to say again, thanks to our shared efforts, more women and newborns survive childbirth and thrive.

[0:06:07] More women can decide freely whether or when to have children.

[0:06:11] More persons from the LGBTI community are protected and more will stay in schools.

[0:06:15] We proberen met u te werken om een wereld te ontwikkelen waarin elke gebreidheid is bedoeld, elke kindboodschap veilig is en het potentieel van elke jonge persoon is voldoende.

[0:06:22] Heel erg bedankt.

[0:06:23] Helemaal bedankend.

[0:06:24] Meneer Schaerts, dat is de juiste prononciënt, ik denk van uw laatste naam.

[0:06:29] Ik zei mijn laatste en eerste naam ook niet, maar heel erg bedanken voor uw introductie.

[0:06:34] We zullen eerst de drie introducties hebben, voordat we doorgaan met de vragen van de commissie hier.

[0:06:40] Dus bedankt voor uw bijdrage.

[0:06:43] En ik vraag mevrouw Rosanna Les-Crowet.

[0:06:46] Ik hoop dat ik uw naam ongeveer correct genoemd heb.

[0:06:51] Maar de vloer is voor u.

[0:06:52] Drie minuten om ons te briefen over wat u wilt zeggen aan de commissie.

[0:06:58] Thank you so much.

[0:07:00] And thank you so for this opportunity to speak to you again on this very important topic.

[0:07:08] My name is Rosanna Leskroat.

[0:07:09] I chair the Dutch Global Health Alliance, which is an alliance of 20 Dutch civil society organizations.

[0:07:14] And I also work at Corregate as advocacy officer.

[0:07:20] The Dutch Global Alliance helped build the Dutch global health strategy.

[0:07:23] So we come here not as outside observers, but as partners who want to see it succeed.

[0:07:28] The last time I spoke to all of you in this room was during the roundtable of the Dutch Diamond, where I made the case for why global health is a Dutch strategic interest.

[0:07:42] The arguments I made then are more relevant than ever and I'll take a moment to repeat them.

[0:07:50] Health is one of the Netherlands' strongest top sectors and global health as a global public good.

[0:07:54] This is not a charity budget, it is a strategic investment.

[0:07:57] En in het context van de USAID die 80% van zijn globale gezondheidsprogramma's vergeten, en de projectie van 22 miljoen extra preventieve doden in 2030, vinden we onszelf, zoals minister Schuertsma beschreven, in een perfecte storm.

[0:08:13] The Dutch Global Health Strategy has already delivered.

[0:08:22] Between 2020 and 2024, Dutch investments of 2.6 billion euros saved an estimated half a million lives and have generated around 4.5 billion euros in procurement for Dutch suppliers.

[0:08:33] Preventing the next crisis is cheaper than managing it at home.

[0:08:36] Remember how COVID-19 cost this country 65 billion euros and the effects of climate on our health systems will only accelerate.

[0:08:44] Prevention is the name of the game.

[0:08:48] We very much welcome the Yeten government's reinvestment in development cooperation and SRHR.

[0:08:52] But one budget cycle does not undo years of cuts.

[0:08:56] We need a structural repair, not a temporary correction.

[0:08:59] And we need this intensified attention to cover all of the Dutch global health strategy priority areas.

[0:09:06] This should include health system strengthening, pandemic preparedness and response, climate and health, which includes MHPSS.

[0:09:13] Areas where the Netherlands has shown added value and leadership.

[0:09:18] Civil society must be restored as a structural partner.

[0:09:21] And the Netherlands' role as connector, advocate and innovator needs to stand and be strengthened.

[0:09:27] Using its seat at the right tables to defend global health and the communities most at risk.

[0:09:34] We also urgently need to fix what has been missing from the implementation of the strategy so far.

[0:09:38] We need a midterm review that captures the full ambition of the strategy and that it engages all of its stakeholders in its development.

[0:09:46] The interdepartmental steering group proposed in the strategy must finally be activated, bringing the ministries of climate and green growth, defense, finance and education together with the Ministry of Health and Ministry of Development Corporation.

[0:10:00] Global health does not sit in one ministry.

[0:10:03] The threats don't either, and neither should the response.

[0:10:06] So I leave you with three things to act on.

[0:10:09] Review the strategy and fix what's missing.

[0:10:12] Restore civil society and inter-ministerial governance.

[0:10:16] And use Dutch multilateral leadership to defend global health where it's under attack.

[0:10:21] The Netherlands has built something worth protecting.

[0:10:25] The strategy exists, the platforms exist.

[0:10:27] And I think that the moment is now to make it work.

[0:10:31] Thank you so much for your attention.

[0:10:34] And we go to the third speaker in this round.

[0:10:36] And that is Mrs.

[0:10:38] Rosemary Maburu.

[0:10:40] And I think if you look... Yeah, exactly.

[0:10:43] Thank you for also joining us this afternoon.

[0:10:46] The floor is yours for your three minutes as an executive director of WACI Health.

[0:10:54] So the floor is your's.

[0:10:56] Heel erg bedankt.

[0:10:57] Ik ben bij jullie van Wacky Health, een Afrikaanse regionale advocaatorganisatie.

[0:11:04] Ik sta in Nairobi, Kenia en ik heb vier belangrijke punten om te maken in mijn verhaal.

[0:11:12] Het eerste is om bedankbaar te zijn aan Nederland voor de leiderschap in de wereldwijde gezondheid.

[0:11:18] De verantwoordelijkheid, de basisstrategie is ook een demonstratie van dat verantwaardiging.

[0:11:24] En het is heel belangrijk dat je weet van iemand en mensen die in hoogbezorgde landen leven, dat dit betreft.

[0:11:34] Het tweede is om te vragen hoe we impact creëren in een tijd van een verbetering van het globaal gezondheidslandschap.

[0:11:42] And we emphasize on a couple of things.

[0:11:46] One is emphasizing prioritizing primary healthcare as the main entry point for programs for financing, but also looking into community health systems and scaling effective models.

[0:12:00] The Dutch government has been supporting global health investments through institutions like the Global Fund, the Global Financing Facility, Gavi, WHO, UNFPA and ETC.

[0:12:15] And it's really important that we continue to invest in these institutions while these institutions also continue to evolve and to align with the concepts of country leadership, country ownership.

[0:12:29] And we also urge supporting African countries to strengthen domestic resource mobilization and public financial management.

[0:12:39] The third point is around community perspectives on reforms.

[0:12:44] We are calling for outcome-oriented, people-centered reforms that preserve community-led responses, advancing health equity, human rights and measure success through improved service access.

[0:13:01] The role of local civil society.

[0:13:04] We want to highlight that local civil societies and community organizations are critical for frontline service delivery, oversight and advocating for domestic health investment.

[0:13:16] And so the last thing is then to call for sustained financing, continued support, to provide robust predictable support to global health initiatives.

[0:13:30] To champion reforms by investing in civil society and community systems to keep reform equitable.

[0:13:37] And the last thing is to call for continued, that we continue to defend human rights using diplomatic leverage to protect human rights and sexual and reproductive health rights globally.

[0:13:49] I thank you very much.

[0:13:55] Thank you very

[0:13:58] We'll go to the questions of the members of this commission.

[0:14:04] And I would kindly ask you to address your question to the person that you have your question for.

[0:14:10] So it's clear that an answer is expected from one of those three members here.

[0:14:16] So Mrs.

[0:14:17] van Aert, can I give you the floor?

[0:14:19] What's your question and to whom you would like to address it?

[0:14:24] Yes, thank you very much all of you for your valuable contributions.

[0:14:30] It was really inspiring and I think also helpful in the discussions that we will have in the parliament.

[0:14:36] My question I would like to address to Mrs.

[0:14:39] Lauwerskraat.

[0:14:40] I am not sure if I pronounce your last name very well, but from the Dutch Global Health Alliance.

[0:14:46] You made a point about coordination of different ministries, which is currently not happening.

[0:14:52] Can you make that concrete?

[0:14:55] How would that help in our strategy?

[0:15:00] And for example, if we would include the Ministry of Health in the strategy, how would that be of help?

[0:15:08] Thank you.

[0:15:08] Mrs.

[0:15:08] Leskowatz.

[0:15:10] Thank you so much.

[0:15:12] Yes, thank you so Much.

[0:15:15] First of all, the Ministry Of Health and the Ministry Development Cooperation co-own this strategy.

[0:15:20] So there's already

[0:15:21] quite a few areas where they collaborate.

[0:15:30] But I do think that this can be strengthened.

[0:15:31] So for example, when we talk about climate and health, this is a very concrete example I can give.

[0:15:34] The Ministry of Health focuses quite a bit on this topic area.

[0:15:47] It's one of the priorities.

[0:15:48] But of course climate and green growth is part of another ministry as well.

[0:15:50] So when we talk about all of the... ...priorities of the Netherlands, the actions that we do as a country internationally on climate...

[0:15:57] Sometimes we find ourselves that health is missing, which I find it's a huge missed opportunity, while climate and health is a priority in the Dutch global health strategy.

[0:16:07] So we find that because there's no visible...

[0:16:12] structure collaboration between all of the different ministries that have a stake in global health, things fall through the cracks.

[0:16:29] And climate and health is a very specific example, but I can give quite a few others as well.

[0:16:32] We see a lot of benefit and potential of including other ministries in this steering group, for example, that was

[0:16:38] proposed in the strategy, but has never, to my knowledge, come to bear.

[0:16:46] So for example, the Ministry of Defense

[0:16:48] should have a representative together with the Ministry of Health and the Ministry Development Corporation when we talk about global health security.

[0:16:58] And when we talked about all the different threats that are coming, are existing and will come in the future.

[0:17:06] So yeah, I will leave you with these two concrete examples, but from the top of my head there's a few more where we can really leverage all of the potential that we have on collaboration.

[0:17:16] Oké, dank u wel.

[0:17:17] Dan gaan we naar mevrouw Maas.

[0:17:24] Dank u wel voor al uw introducties.

[0:17:27] Heel interessant.

[0:17:29] Mijn vraag is voor mevr.

[0:17:30] Maburu.

[0:17:32] Het gaat om vaccinaties.

[0:17:34] Vaccinatie lijkt voor mij de gemakkelijkste manier om globaal gezondheid te verbeteren.

[0:17:41] En op hetzelfde moment zien we dat zelfs in de westelijke wereld vaccinatieden onder druk zijn.

[0:17:46] Hoe reageer je op dit in termen van financiën en in termens van steun voor dit?

[0:17:53] En begrijp je met mij dat dit de gemakkelijkste manier is om de globale gezondheid te verbeteren?

[0:17:59] Of zie je andere dingen die kunnen helpen?

[0:18:01] Meneer Mobulu, en misschien kun je je microfoon open laten, zodat ze ook je antwoord kan zien.

[0:18:07] Het maakt het een beetje meer interactief.

[0:18:10] Ja, absoluut.

[0:18:12] Vaccinatie is een van de meest kostbare... ...globale gezondheidsinterventies.

[0:18:21] Ik geloof daarmee met u.

[0:18:23] Maar ik geloof ook dat er een deficit is in termen van vaccinierendheid... ...als het gaat om vaccinatie.

[0:18:33] Het is dus belangrijk dat we ondersteunen... ...om te zorgen dat vaccinaties gebeuren.

[0:18:40] and that countries are able to procure and to deliver those.

[0:18:46] But I think it's also important to invest in mechanisms that help to scale up the trust, the trust around vaccines and the delivery of the same.

[0:18:57] And I think that goes back to the point around how we then strengthen health systems along with community systems because a lot of the trust is built

[0:19:09] through community systems, through public perceptions and public education.

[0:19:16] And civil society and community partners have done that remarkably well.

[0:19:21] And I think that's something we need to continue to support even as we work within national systems and mechanisms to bring together the national delivery systems and pairing those with community systems to develop the trust

[0:19:37] To go to the last mile and to mobilize for uptake.

[0:19:42] Thank you very much, Mrs.

[0:19:44] Muburu.

[0:19:45] Mrs.

[0:19:45] Kroeger, your question.

[0:19:47] Yes, thank you very much.

[0:19:48] My question is to both Ms.

[0:19:51] Maboubou and Mrs.

[0:19:53] Les Grauwat.

[0:19:55] And it's about, because both mentioned the role of civil society in community-led initiatives and strengthening that.

[0:20:02] And I was curious to hear what would it take from the strategy that the Dutch government is currently taking to further strengthen community- led initiatives and the role

[0:20:16] Global Health Program.

[0:20:19] Oké, dus mevrouw Mouboulou misschien eerst en dan gevolgd door mevriendin Leskrawat.

[0:20:26] Misschien, mevr.

[0:20:28] Kregi, kun je je microfoon open houden zodat mensen je online kunnen zien.

[0:20:37] Ja, ik wil nog eens zeggen dat in de vorige gesprekken, het vergelijken tussen

[0:20:43] effectiveness in terms of the cost effectiveness of vaccines, but certainly is not the only public health intervention that will give us the outcomes we are looking for.

[0:20:55] In terms of communities and civil society, I think it's important that investments are also directed to thinking about within a system where we are

[0:21:08] om partners te vragen om investeringen achter de nationale visie, achter de landelijke leiderschap te veranderen.

[0:21:22] Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we nog steeds kunnen ondersteunen, je weet, gemeenschappen en bevolkingen die niet nodig hebben voor politieke steun?

[0:21:32] Of hoe kunnen we nog blijven ondersteunueren aan marginalisatie?

[0:21:34] Really looking at models where we can have a cross-cutting priority around all flexibility, around vulnerabilities.

[0:21:43] But it's also about continuing to defend the civic space.

[0:21:47] Continuing to defend human rights, continuing to ensure that there is civil society protection.

[0:21:56] And I think investing towards that direction can really help to ensure

[0:22:01] Dank u wel, mevrouw Leskrawat.

[0:22:15] Dank u.

[0:22:30] Dank u.

[0:22:31] En ik steun alles wat Rosemary zei.

[0:22:44] Wat ik wil toevoegen, en misschien meer van een Nederlandse CSO-perspectief, natuurlijk als de Nederlandse Cova Health Alliance.

[0:22:49] Dus ik zou durven om twee belangrijke punten te zeggen.

[0:22:52] Ik zou eerst zeggen, heel gemakkelijk, gastfunding.

[0:22:53] Zoals je je misschien herinnert, waren de strategische partnerschappen gestopt en er was een groot afspraak.

[0:22:57] in knowing what sort of funding would be available.

[0:23:13] And in terms of global health specifically, the available funding is really quite limited and there's no clear sort of framework where we can focus on global health specific topics as we have shown, where civil society can take a lead role there.

[0:23:24] So that's one very clear one.

[0:23:24] And to build on what Rosemary said is the political support.

[0:23:26] It can look practically in different ways.

[0:23:35] Of course, we ask the Netherlands to continue being one of the defenders of civic space.

[0:23:42] But that also translates in a very practical way in giving a seat to civil society organizations at the tables that they sit in.

[0:23:47] A very clear example is recently there was a UN high-level meeting focusing on HIV.

[0:23:54] And the Netherlands did a very good job at engaging and giving space for civil society in the Netherlands as well to give their feedback and to really be part of that process in shaping the Dutch response.

[0:24:17] And of course there's a lot of new spaces, for example, in the global health architecture reform.

[0:24:19] There is very limited space for civilization to be involved structurally there, and I think the Netherlands can really play a role

[0:24:22] in creating those spaces and ensuring that we have a voice there.

[0:24:37] And also being an advocate with our political force for other countries to also demand that this happens as well.

[0:24:40] So I will leave it there, but yeah, very practical ways of funding and political support.

[0:24:42] Okay, thank you very much.

[0:24:44] And we move to Mr. Hogeveen.

[0:24:45] Your question, please.

[0:24:47] And maybe Mrs.

[0:24:48] Kreuge, you can close your mic now.

[0:24:50] Thank you.

[0:24:51] Dank u, mevrouw.

[0:24:51] Mijn vraag is aan meneer Horitz.

[0:24:54] Ik hoop dat ik het correct genoemd heb.

[0:24:56] Van de UNFPA.

[0:24:58] Dus vorige zomer hadden we een delegatie waar we Eester-Chad bezochten.

[0:25:04] Waar we voor het eerst de enorme druk zagen dat de vluchtelingencrisis op de regio, op lokale gezondheidszorg, in ieder geval op vrouwen en meisjes.

[0:25:15] Nu, mijn vraag is dat...

[0:25:17] across these conflict-affected countries.

[0:25:22] What are the biggest obstacles that you see... preventing in order to improve women's health?

[0:25:30] Is that primarily a lack of funding or are there other bottlenecks that we could address?

[0:25:36] Thank you.

[0:25:37] To who do you address this question?

[0:25:39] To Mr Gorits, of the UNFPA.

[0:25:41] Okay, Mr. Gorits.

[0:25:44] Dankjewel voor de vraag en voor de presentatie.

[0:25:50] Ik kom vroeger uit Zuid-Afrika en we zeggen de G in Zuid Afrika.

[0:25:52] Daar gaan we.

[0:25:53] We zeggen Forrest, maar in Amerika ben ik Chorets.

[0:25:56] Bedankt voor de vragen en bedankt dat je in Eastern Chad werkt.

[0:26:00] Dat is een van die landen die we een vergeten crisis noemen.

[0:26:03] Niet vergetend voor wie er woont, maar waar de behoeften zijn.

[0:26:07] Het is een goede vraag.

[0:26:09] Ik denk dat ik me op drie responsen kan focussen.

[0:26:12] De eerste is aansluiting.

[0:26:13] Er is een echte uitdaging, en niet alleen in China, maar ook over het hele wereldwijd, om onafhankelijk en veilige aansluiting voor de humanitaire en hulpbewoners voor de mensen die het meest nodig hebben.

[0:26:28] We zien dat er steeds meer restrities worden opgezet en dat is echt een uitdage.

[0:26:33] Aangekondigd aan dat is deze vraag over bescherming.

[0:26:34] Door beschermen betekenen we de beschermingen van mensen die geïnteresseerd worden door crisis, maar zelfs de beschering van de hulpbedrijven.

[0:26:39] Er is in de afgelopen jaren een groots gevoel van impuniteit voor internationale humanitaire wetenschappen.

[0:26:42] This creates an overall context in which it can be quite difficult to reach those most in need.

[0:26:47] And then exactly as you said, honorable member of parliament, the funding situation, of course, there's this impossible equation of a real rising tide of need and reduced funding.

[0:26:58] So at UNFPA we've joined with the rest of the colleagues in really being what we call hyper-prioritized.

[0:27:06] So we try to focus on those most acute needs.

[0:27:10] That entails, of

[0:27:11] But of course we are doing the best we can.

[0:27:15] And then just to pick up on the earlier questions from other members of parliament, this is where civil society plays a really important role in working with UNFPA.

[0:27:24] We provide about 35% of our humanitarian funding to local and women's led NGOs, because they really are the frontline workers.

[0:27:32] And many of these partners themselves are facing huge funding cuts, which means the reach to some of these communities in need.

[0:27:38] And often that's reach in ways that is

[0:27:40] in een cultuurlijk geïnteresseerde manier, is ook beperkt.

[0:27:45] We maken ondertussen grote impacten, we redden levens, we kunnen je de nummers geven die we dit jaar hebben bereikt, maar dat zijn een paar van de belangrijke uitdagingen die we tegenover het context bepalen.

[0:27:54] En dan de laatste punt, om een beetje compreensievol te zijn, natuurlijk praten we over crisiscontexten, maar we zien ook een verbetering van deze polycrisis-omgeving, dus we hebben crisis, man-made, natuurlijke disasters, klimaatimpacten, ongelijkheid, die allemaal interfaceren.

[0:28:09] Dank u, meneer Gorits.

[0:28:12] Dan gaan we terug naar mevrouw Van Ark.

[0:28:17] Heb je een tweede vraag voor deze ronde?

[0:28:26] Voor een van de mensen hier.

[0:28:36] Yes, thank you very much.

[0:28:38] I have a question.

[0:28:40] I think it's maybe best to ask Mrs.

[0:28:44] Mabudu.

[0:28:47] My question is about the impact of the US funding cuts.

[0:28:51] I would almost say never waste a good crisis.

[0:28:55] And I think we are having a good crises at this moment.

[0:29:00] What would your advice be to our commission if it comes to more effective way of spending the money that we have?

[0:29:10] We will never be able to fill the gap that has been left by the US.

[0:29:15] But can we do things more effectively?

[0:29:18] For example, you said something about focus also on domestic resource mobilization.

[0:29:23] Do you have some advice for us how to fill the gap and how to make sure that the crisis is not wasted?

[0:29:32] So, Mrs.

[0:29:33] Muburu, the floor is yours.

[0:29:34] And the members here are looking to the left because we can see you on the screen on the left when we look in the room.

[0:29:42] So, that's why we're not...

[0:29:45] looking you in the face, but the camera is somewhere up there.

[0:29:49] It's up to you.

[0:29:52] Awesome.

[0:29:52] Thank you so much for that.

[0:29:54] I would say that what we see right now

[0:30:00] is, you know, key and vulnerable populations, especially who were funded through USID programs, struggling in terms of access.

[0:30:12] But there is also a lot of conversations, reprogramming to make sure that we are integrating into primary healthcare.

[0:30:21] And I think that's where

[0:30:24] is a good entry point for support to really ask ourselves how can we ensure that, for example, SRHR services are effectively being integrated in primary healthcare, but also while ensuring that within that mechanism not everybody who has been accessing SRHL services generally has political support.

[0:30:50] So I think the first thing is to

[0:30:52] We moeten zorgen dat we achter de visie van de landbouw lopen.

[0:31:00] We moeten achter de strategie van het land lopen, maar ook kijken naar hoe we ervoor zorgen... dat we adolescenten en jonge vrouwen brengen... die waarschijnlijk het meest waard zijn door gezondheidssystemen of andere populaties... die binnen de marginaliseerde populatie zitten... zodat we ze aan boord brengt.

[0:31:20] Maar ik denk ook dat het werken met technische partners, zoals WHO, UNFPA, om echt te identificeren wat de gapen zijn op landelijk niveau.

[0:31:33] Want we praten ook over additionaalheid.

[0:31:38] We praten erover te zorgen dat we aan het bouwen zijn op wat er al is.

[0:31:43] Dus ik denk dat dat een van de manieren zijn om ervoor te zorggen dat we de gapjes voelen.

[0:31:46] We draaien achter de nationale visie, de nationale strategie.

[0:31:49] en dat we ook gemeenschappelijke gemeenten zijn die er nog steeds achter kunnen blijven.

[0:31:57] En dat we echt flexibiliteiten hebben voor de vrijwilligheid.

[0:32:02] Dank u. Oké, ik zie dat mevrouw Leskrawat iets wil toevoegen.

[0:32:10] Ja, als ik het mag.

[0:32:13] Ik geef volledige steun en echo wat Rosemarie zei, maar ik zou ook

[0:32:18] Once again bring the point of we can't underestimate the power that the Netherlands has politically and the fact that because of the investments that we have done in UNFPA, Global Fund, GAAB, IGFF, we have a seat at the table where the decisions are made as well.

[0:32:44] We have historically been able to defend the spaces for civil society for the most marginalized and like topics that other donors might not be willing to defend.

[0:32:48] But also bringing again the focus and the holistic view of the Dutch Global Health Strategy.

[0:33:04] It's what Rosemary said, like focusing on the systems that are there so that we can create the support and the trust, not specific issues, but on the existence of the

[0:33:08] Thank you very much.

[0:33:17] We move to Mrs.

[0:33:19] Maas, your question in the second round.

[0:33:22] Thank you very much.

[0:33:23] My second question is for Mr. Gorits.

[0:33:27] That is, I've read in your position paper that we received beforehand that you're also working very strongly on preventing child marriages.

[0:33:40] My question is what exactly can you do to really end this?

[0:33:47] Mr.

[0:33:50] Heel erg bedankt.

[0:33:53] Het is een heel goede vraag.

[0:33:55] Kinderen, vrouwen met genetische mutilatie, gender-based violence, dit zijn een paar van de slechte praktijken die we werken op.

[0:34:00] We hebben een heel groot samenwerkingsprogramma met UNICEF over het beëindigen van kinderverleningen en ook het beïnvloeden van vrouw genetisch mutilaties.

[0:34:06] Veel van deze werk vervolgt rond verschillende soorten stranden.

[0:34:11] Dus één is natuurlijk rond de soort van beheerlijke verandering, sociale normverandering werk, wat echt behoefte maakt om op de grond te zijn, met lokale gemeenschappen te werken, vaak met religieuze groepen,

[0:34:20] community leaders, NGOs at the ground level and of course for the government to really try change practices, explain the dangers and the benefits.

[0:34:30] In many communities we can work to get edicts from religious leaders or compacts from the communities to try stop these practices.

[0:34:38] Some of the strands involve work around economic empowerment issues for the families themselves, so that they have more economic security to stop these practices.

[0:34:50] So there are different strands that we work on at bringing the strengths of UNFPA, the reproductive health services we can bring to families.

[0:34:59] Part of it is really linked also to the work we do on

[0:35:02] aan het bieden van toegang tot contraceptie, zodat families beter kunnen helpen te plannen de soorten families en de grootte van families die ze hebben.

[0:35:13] Zodat ze beter kunnen ontmoeten hun behoeften en het economische omgeving dat ze hebben, dus het behoort echt een soort van comprehensieve oplossing van gemeente voor gemeente om te proberen te begrijpen de uitdagingen die ze bepalen en hoe we deze praktijken kunnen stoppen.

[0:35:23] Ik wil nog eens noteren dat er recent wat goede nieuws was.

[0:35:25] The UN adopted an international date to end early child and forced marriage.

[0:35:30] It's the 27th of November.

[0:35:31] So we're hoping that this gives additional political momentum to ending this practice.

[0:35:36] It is one of those areas where we have made progress, but there is a huge amount more work to be done and progress isn't fast enough.

[0:35:44] Thank you.

[0:35:44] Thankyou very much.

[0:35:45] We move to Mrs.

[0:35:46] Kreuger.

[0:35:47] If you have a second question.

[0:35:49] Go ahead.

[0:35:49] I'm not really sure whom to ask it to, but it's on SRS.

[0:35:53] HR, about the fact that it has become quite politicized by well, the recent political stance of the US and also the push on getting certain aspects especially around abortion and preventing

[0:36:15] ...pregnancies out of SRHR... ...what would the role be that the Netherlands could play more offensively... ...to protect women's rights in SRH.

[0:36:30] So maybe again if you could please keep your microphone open... ...then the people online can also see you.

[0:36:37] Who feels most comfortable answering this question of Mrs.

[0:36:41] Kreuger?

[0:36:42] Would you mind if I respond?

[0:36:44] Sure, that's more than fine.

[0:36:47] Go ahead.

[0:36:48] Sorry, I saw Rosby.

[0:36:49] Thank you very much.

[0:36:51] It's an incredibly important question.

[0:36:52] This gets to the heart of UNFPA's work.

[0:36:55] That's why in my opening statement I really wanted to thank the Netherlands for the support.

[0:36:59] We zijn de verantwoordelijke gezondheidsagentie van de Verenigde Staten.

[0:37:04] En het werk dat we doen, zeker in het huidige omgeving, waar we een aantal member-staten terugkomen op rechten en keuzes.

[0:37:09] Ik ben heel trots op het werk van Unifea voor veel redenen.

[0:37:11] Maar één van de redenen is dat over de laatste 18 maanden, ondanks al deze drukken, we echt helemaal hoog staan voor rechten of keuzen voor vrouwen en meisjes.

[0:37:18] in de jonge mensen en hun diversiteit in alle contexten waarin we staan.

[0:37:25] En omdat we eigenlijk niet gefinancierd worden door een grote doner, zijn we onafhankelijk van sommige van de restrities die andere partners kunnen ontvangen.

[0:37:31] Dus we zijn echt een veilige oorzaak voor werk over seksueel verantwoordelijkheid van gezondheidsrechten als het gaat om gender-based violence werk in veel van de contexten.

[0:37:38] Dus het werk dat we op schaal doen is enorm, in partnerschap met de regeringen, in partnership met de civiele samenleving.

[0:37:45] Onze langstaande toekomst in landen, we zijn soms in landjes geweest voor vijf, zes decennia, dat betekent dat we veel geloof hebben in de lokale regering.

[0:37:53] Dus we zijn erg goed aan het werken met regeringen, zoals Roismu zei, om hun nationale visie te ontwikkelen.

[0:38:00] Maar door die toekomst en op de grond kunnen we, zelfs als we verschillende dingen in verschillend landen noemen, het belangrijkste is dat de servicen die nodig zijn bereikt worden.

[0:38:09] En dit is waarom ik denk dat de Nederlandse steun ongelooflijk waardevol is, omdat het een langstaande Evergreen steuner is.

[0:38:13] of SRHR for UNFPA and our other partners working in the sector.

[0:38:18] And particularly at this time, as you're going through your own reflection process, I think the work that you've done to stand tall, and it's not just the financial support, it's the political support in the bodies.

[0:38:28] We're based in New York, but in the second and third committee in the General Assembly, in these different bodies, the voice of the Netherlands has been really powerful in standing tall for these values that are so important to accelerate sustainable development.

[0:38:40] So we're just enormously grateful

[0:38:41] to the work of the Netherlands across the political, technical and financial front for UNFPA and for the sector at large.

[0:38:49] Thank you.

[0:38:50] Okay, thank you.

[0:38:50] And I also saw that Mrs Mubulu wanted to add something or she also... Yes, yes.

[0:38:57] Go ahead.

[0:38:58] Yes, very quickly to say that the Netherlands can continue to use diplomatic leverage around protection of human rights and to

[0:39:09] het narratief over gezondheidsjustitie.

[0:39:12] We zien dat in de gesprekken over de ontwikkeling van de globale gezondheid-architectuur, de rechtenlangzaamheden worden afgesloten, de gezondhedenlangzaamschap wordt afgeslagen en dus is dat ook iets wat Nederland kan doen rond, je weet, menselijke rechten, justitie en SRHR wereldwijd.

[0:39:33] Dank u wel.

[0:39:35] We gaan naar de laatste vraag van deze ronde.

[0:39:37] Meneer Hogeveen.

[0:39:39] Dank u, meneer.

[0:39:39] Mijn vraag is aan de representant van de Nederlandse Globale Gezondheidsalliance.

[0:39:47] Ik heb in het positiepapier gelezen dat u voor...

[0:39:49] Dit is Les Croats.

[0:40:10] Thank you so much for that question.

[0:40:32] I was hoping someone would ask.

[0:40:33] Oh, there we go.

[0:40:33] The funny thing about how monitoring works is that we tend to monitor the things that we fund, right?

[0:40:35] So we fund the strategic partnerships in SRHR.

[0:40:36] We tend to track things that happen there.

[0:40:37] And then we tend track our investments in Gavi, Global Funds, UFF, UNFPA.

[0:40:39] What I find is missing is that, for example, we're missing the added value of what it means to have a strategy like this one.

[0:41:01] In my view, and I'm speaking for the Alliance as well, is that we see already the fact that we're having this conversation in parliament which has never happened before.

[0:41:05] This is the added of having a Dutch Global Health Strategy where the government

[0:41:08] What are our priorities, what are our strengths and how do we want to move forward?

[0:41:21] And it has been a guiding light across different governments where we can go back to this regardless of the political situation and have some continuity there.

[0:41:33] The other thing that I feel we're missing and bringing me back to is a steering group between ministries.

[0:41:36] is that this is a huge added value of having a strategy and we don't capture it.

[0:41:50] We don't have a framework on that and we see how this can potentially amplify the small investments, the small actions that we already do.

[0:42:00] Also having this... How do we measure all of the things that we've been discussing today?

[0:42:03] Is the Netherlands advocating

[0:42:05] speaking on all of these different topics as a priority.

[0:42:13] It's not something that I have been able to see in the progress reports, you know?

[0:42:19] And I think these are all of the added values of having a strategy such as the one that we have, but because we didn't have a monitoring framework looking at it in a holistic way and all of things that we do and all the things that want to be able to do, I feel like we're missing

[0:42:33] That added value and we forgot for example that we had said we want to have this steering group in itself because it's not something that we were monitoring, right?

[0:42:53] So yeah, I will leave it there because there's a lot of things that I think is just as a shame that we don't have visibility on what we're doing and we don´t have visibility

[0:42:59] achieving if we were focusing and monitoring everything the way that we could have been doing.

[0:43:12] So I see a lot of potential there and I hope that we can understand also what we have been well so that after 2030 hopefully we have a new strategy and we can learn from the things that worked and things that were missing

[0:43:21] Okay.

[0:43:25] Thank you very much, Mrs.

[0:43:27] Leskrowet.

[0:43:29] And I would like to...

[0:43:31] Bedankt voor uw contributies, voor uw waardevolle contributie, zou ik zeggen.

[0:43:38] Het is een geweldige eer dat u ook deze afspraak heeft gegeven.

[0:43:43] Het kan meer dan oké dat u blijft volgen op deze afspeel, als u wilt.

[0:43:48] Maar dan, alstublieft, sluit uw microfoon en camera.

[0:43:52] En dan gaan we in een paar seconden naar de volgende ronde, die een hybrid-ronde zal zijn.

[0:43:58] Twee mensen zullen fysiek hier zijn.

[0:43:59] One person will be here through Teams.

[0:44:04] So just a small break, one minute, and then we will continue with the second round, strengthening global pandemic preparedness.

[0:44:13] So thanks again.

[0:44:16] So, just a short break now.

[0:44:20] Thank you very much.

[0:44:21] Much appreciated.

[0:45:59] I'd like to continue with this second round, so may I have your attention also in the room?

[0:46:05] So we will move to the second round.

[0:46:07] Strengthening global pandemic preparedness.

[0:46:10] In the room we've got Mr. Amrit Bajjoe, director Luxor Artsen Zonder Grenzen.

[0:46:16] En tweede meneer Sepp Meenie, directeur voor de globale donorrelatie van Gavi.

[0:46:22] En online hebben we Calypso Chalkidou.

[0:46:27] Ik hoop dat ik het goed genoemd heb en anders zullen jullie me verantwoorden.

[0:46:30] Waarschijnlijk zullen ze dat doen.

[0:46:32] Director Performance, Financing and Delivery of the World Health Organization.

[0:46:37] Dus hetzelfde playbook voor u.

[0:46:39] Dus alsjeblieft in drie minuten geeft u uw kijk.

[0:46:43] En dan gaan we naar de vragen van de parlementariërs.

[0:46:51] Dus meneer Bajou, als ik u voor uw drie minuten wil vragen aan de commissie.

[0:46:56] Meneer de voorzitter, parlementarieden en collega's.

[0:46:59] Bedankt voor de invloed vandaag om ons te laten praten over een van de belangrijkste aspecten van het leven, de gezondheid.

[0:47:06] Voornamelijk de gezonde in crisis zoals pandemieën en uitbraken.

[0:47:10] I'm an infectious disease epidemiologist and microbiologist with experience across a good number of crises and outbreaks across the globe, having worked across different organizations, but now landed with Doctors Without Borders in the last five years.

[0:47:23] Today I will speak a little bit with you about our operational perspective, what we see happening on the front lines of medicine.

[0:47:30] As an organization, Doctors Without Borders works with communities and patients on the forefront of health.

[0:47:36] We have programs in over 70 countries where we support medical frontline programs, in most cases in direct collaboration with ministries of health, national health authorities and other organizations.

[0:47:46] We are enabling in doing this work based on the generous donations of individual donors and we are independent of government funding.

[0:47:53] The era of poly-crises and their impact, we heard the previous speakers speaking about it,

[0:47:58] Although we are an organization that mostly works for resilient communities, often are exposed to the highest risks when it comes to health impacts from a differential of compounding factors, such as outbreaks, climate change, increasing political instability, but as well as having limited buffers against the health impacts that populations face.

[0:48:17] This often spans across the lines of vulnerable and weaker health systems in which national healthcare staff tries to cover population needs in which they almost always find themselves outmatched.

[0:48:28] Keeping our global healthcare workforce healthy and safe.

[0:48:32] Too often under circumstances that pose high risk to their own safety and well-being, either it being examples of extreme violence during war and conflict in contexts such as Gaza, Ukraine, South Sudan, or deadly outbreaks as the ongoing Ebola outbreak in Congo.

[0:48:47] Trends also indicate that globally healthcare staff is under increasing work pressure, affecting the mental safety and wellbeing of our frontline workers.

[0:48:56] Not just far away, but also close by.

[0:48:58] We see a workforce with increasing rates of burn-outs, increasingly those who are trying to safeguard the health of others.

[0:49:08] If we want to be strong in our preparedness in crisis, in outbreaks, pandemics or other crises of other nature, we must realize that all of this stands or falls with resilient health systems.

[0:49:18] Organizations such as ours try to fill the gaps, but we see gaps massively increasing, well beyond what our partners and us can cover.

[0:49:25] We need to ensure our staff can work in safe conditions and are supplied with the needs they require to prevent disease or cure disease, including the means to protect themselves and their patients.

[0:49:35] Like having access to gloves, protective equipment, face masks, tools to diagnose their patients correctly.

[0:49:42] Equity and access to life-saving medical tools.

[0:49:45] COVID showed us that despite good intentions, agreements on paper, we failed largely.

[0:49:50] The Global North stockpiled vaccines beyond measure, whilst high-risk groups, including healthcare staff in many countries, had for long periods limited access or no access to vaccines, protective equipment or diagnostics.

[0:50:02] On paper we seem to be improving.

[0:50:04] Maar de NPOX-uitbraak van 2022 zei ons nogmaals dat we, ondanks goede intenties en veel hoge-niveau-meetingen... ...nogmaals verkeerden om vaccinen te brengen waar ze het meest nodig hadden in hun belangrijkste tijden.

[0:50:16] Als het om uitbraken en epidemieën gaat, zien we alle ziektes, zoals diphtheria, measles en cholera... ...ziektes die we tools hebben voor het maken van een scharere toren in veel plekken waar beperkte gezondheid beschikbaar is... ...maar ook in plekten waar gezondheidsgevoel is.

[0:50:30] It's a mixture between national vaccination programs not being able to cover the gaps, but also populations that are rapidly losing their trust in institutions that they need to safeguard their health.

[0:50:40] Some brief, some very concrete recommendations.

[0:50:44] We see several critical gaps and areas for investment where the Dutch government and other national players in global health can play a key role.

[0:50:51] First on prevention.

[0:50:52] We can strengthen capacity around the globe and play a role in that based on the expertise that we have available in the Netherlands, but

[0:51:00] We kunnen dat doen in samenwerking met Europese instituten.

[0:51:03] De Nederlandse, bijvoorbeeld, is een belangrijke speler in het helpen met het ontwikkelen van de Europese field epidemiologie training programma's 30 jaar geleden.

[0:51:09] Helping te trainen de globale gezondheidsleiders van vandaag.

[0:51:14] Kan u alstublieft rondlopen?

[0:51:16] Ja.

[0:51:16] En dat betekent dat we in deze programma kunnen investeren en voedsel en training gebruiken waar kritische gapen bestaan.

[0:51:22] Bringen nationale experts meer samen en strengen hun manier van werken.

[0:51:25] Niet alleen academische partners, maar ook die met operatieve crisis-experiëntie.

[0:51:29] En een sterke advocatie basis voor het beschermen van gezondheidsbedrijven.

[0:51:33] Zodat ze hun werk in veiligheid kunnen doen en de patiënten zoals ze willen behandelen.

[0:51:38] Mijn collega's en ik blijven aanwezig voor vragen en verandering van gedachten vandaag en in de toekomst.

[0:51:43] Heel erg bedankt.

[0:51:44] Meneer Meene, u heeft drie minuten.

[0:51:47] Dank u, chair.

[0:51:49] Dank je, honorable members, committee members.

[0:51:51] Dankjewel voor de invloed om vandaag te praten.

[0:51:53] En bedankt ook natuurlijk aan Nederland voor de langdurige steun die u hebt gegeven aan Gavi over de afgelopen 25 jaar.

[0:52:02] En we zijn heel dankbaar voor de fundering die u ons heeft gegevens voor de volgende vijf jaar.

[0:52:08] Gavi is een organisatie dat werkt met 57 landen.

[0:52:11] Het is een publiek-private partnerschap.

[0:52:14] Het brengt samen de comparatieve voordelen van de Verenigde Staten, WHO, UNICEF,

[0:52:22] The World Bank Financing, Gates Foundation, countries and country partnerships, civil society, manufacturers, research and technical institutions, and of course donors.

[0:52:37] So to the question, the next pandemic is a question not of if, but when.

[0:52:47] And COVID-19 showed us at the enormous human and economic cost

[0:52:52] de global health security begins with equitable access to vaccines.

[0:52:57] In Netherlands alone, the Dutch government has estimated that 87 billion euros was the bill for coronavirus.

[0:53:05] So from a Gavi perspective, the lesson is clear.

[0:53:09] Preparedness must start before a crisis, not during one.

[0:53:14] And that vaccines are one of the backbones of preparedness.

[0:53:19] They remain one of

[0:53:22] and cost-effective tools we have to prevent disease and to protect against disease.

[0:53:28] And in that vein, over the past two decades, Gavi with its partners have helped immunize more than 1.2 billion children, saving over 20 million lives.

[0:53:40] But COVID-19, as Amrish said, exposed some critical vulnerabilities.

[0:53:46] Access to vaccines was deeply unequal.

[0:53:49] Delivery systems were often weak

[0:53:52] and too weak to deploy the vaccines that did come quickly, and delays anywhere allowed the virus to spread everywhere.

[0:54:01] So preparedness is not just about innovation.

[0:54:04] It's about access, it's about equity, and it's also about delivery capacity.

[0:54:09] Three proposed priorities in that vein we would suggest, and you've heard it from other speakers.

[0:54:17] First, invest in resilient immunization

[0:54:21] and primary healthcare systems.

[0:54:23] These strong routine systems, cold chains, health workers, data, logistics, they're our first line of defense.

[0:54:30] They allow countries to switch from routine services to emergency response in weeks, not months.

[0:54:37] Second, guarantee equitable access to vaccines in the next crisis.

[0:54:42] We must build on mechanics like COVID, COVAX, the Act A,

[0:54:47] to ensure that vaccines, therapeutics, diagnostics are allocated based on need and not purchasing power.

[0:54:54] This requires predictable financing, dose sharing frameworks and early investment in scale-up.

[0:55:01] Third, and really importantly, diversify manufacturing.

[0:55:05] The world cannot rely on a handful of production sites.

[0:55:10] We need expanded regional manufacturing capacity, including and especially in Africa,

[0:55:15] ondersteund door technologische transfer en partnerschappen.

[0:55:19] Om de vraag te beantwoorden, de rol van Nederland.

[0:55:21] Jullie hebben consistent leader geweest in duurzaam ontwikkeling en globale gezondheid, in SRHR, en in multilaterale samenwerking.

[0:55:29] Wat we proberen is dat verblijvende Duitse leiderschap kan helpen om bestaande fundering voor Gavi en voor globale voorbereidingsopdrachten te beheersen.

[0:55:38] Champion equiteit en regels-based samenwerken binnen de EU en globaal.

[0:55:43] and support innovation in vaccine delivery, data systems and sustainable financing.

[0:55:50] Thank you very much.

[0:55:51] Now we will move online.

[0:55:56] Maybe it's best that you introduce yourself with the right pronunciation.

[0:56:02] Your three minutes is now.

[0:56:04] Dank u wel, dank u wel voorzitter en collega's.

[0:56:08] Het is eigenlijk Grieks en zoals mijn Zuid-Afrikaanse collega het is een H, wat ik denk in het Nederlands ook werkt.

[0:56:17] Goed, bedankt.

[0:56:18] Ik werk voor de Wereldheidsorganisatie.

[0:56:20] Ik ga straks naar

[0:56:22] What I would like to convey to you, health emergencies hit systems that are usually already under enormous pressure.

[0:56:30] Ebola in the DRC shows how quickly an outbreak becomes a health systems crisis.

[0:56:36] when the capacity to finance, to staff and deliver essential services is already quite fragile.

[0:56:41] So preparedness cannot be a vertical activity that we switch on in an emergency.

[0:56:46] We can't surge from nothing.

[0:56:48] The systems that deliver routine care today are the ones we will rely on tomorrow.

[0:56:53] And the trust the systems build over time saves lives when the emergency hits.

[0:56:59] Now in low-income countries households pay

[0:57:01] 40 tot 50 procent van de gezondheidsbescherming uit hun eigen pakketten.

[0:57:05] In Liberië is dit bijvoorbeeld 60 procent, in een land als Nigeria over 70 procent en het is niet een laag inkomstig land, het is wel welvoudiger.

[0:57:15] Tegelijkertijd lijken externe ressources te zijn gefinancierd, drie kwart of meer van de ppr-beschadiging, pandemische voorbereiding en oplossing, volgens de laatste OECD-data.

[0:57:26] We weten dat 2 biljoen mensen elke jaar financiële moeilijkheden voorkomen door uit de pakket te spelen.

[0:57:31] En 1,6 biljoenen van deze mensen worden eigenlijk geïnteresseerd in de boerderij of verder in de poerderie, omdat ze uit de bak moeten spelen, inclusief tijdens emergency's.

[0:57:40] Een systeem dat financieel fragiel is tijdens normale tijden, zal absoluut strijken wanneer de crisis komt.

[0:57:48] We need to embed preparedness within routine health systems and public budgets.

[0:57:53] We should not have separate processes for NCDs, HIV, TB, vaccines, malaria, PPR, PHC.

[0:58:00] These vertical solutions that we've been pursuing over the past three decades in global health do not deliver sustainable impact and they create dependencies.

[0:58:11] So what we need to do is invest in capabilities that pay off both routinely and in emergencies.

[0:58:16] Surveillance labs, health workers,

[0:58:18] Supply chains, primary healthcare.

[0:58:21] This means maintaining service coverage during emergencies.

[0:58:25] And that cannot be done through contingency funding.

[0:58:28] And COVID showed this even for high income economies.

[0:58:33] The G20 under South Africa's presidency endorsed this direction.

[0:58:36] Stronger coordination between finance and health.

[0:58:39] Blended financing for pandemic preparedness and response.

[0:58:42] And then clear ex-ante arrangements, so we're ready when the crisis comes.

[0:58:46] Now, a new financing approach would require domestic public financing to be the foundation.

[0:58:52] Public financial management that allows resources to move quickly when the

[0:58:56] Secondly, international financing must become more coherent.

[0:59:00] Not just larger.

[0:59:01] It's about quality, not just quantity.

[0:59:03] Countries shouldn't have to manage parallel funding streams and reporting requirements for the same needs.

[0:59:08] And that's the spirit of Accra Reset and the idea of one plan, one budget and one report.

[0:59:13] Thirdly, the private sector has a role, but it's a complementary role in manufacturing, supply chains and infrastructure or countermeasures.

[0:59:22] But it can't substitute for public financing of core capacities.

[0:59:25] Parlementariërs kunnen helpen in drie grote manieren om het gezondheidssysteem op de agenda te houden, tussen crisis, om systemen te ondersteunen in plaats van individuele ziekten of technologieën.

[0:59:36] Tweede, om budgetten voor gezondheid en voorbereidheid te beschermen, zonder wachten op een urgentie om te komen en dan voor urgentiefinanciering te vragen.

[0:59:45] En derde, en het belangrijkste, om verantwoordelijkheid te bevorderen.

[0:59:47] Is internationaal financiering het versterken van nationale systemen?

[0:59:50] Or is it fragmenting systems, crowding out domestic money and creating dependencies as we have seen with the recent aid reduction?

[0:59:57] And I'll close by saying in order to drive this accountability

[1:00:00] We need better data.

[1:00:01] Right now we're flying blind.

[1:00:04] We don't know how much countries and partners are actually spending on preparedness, where the money goes and whether it builds national capacity.

[1:00:11] So one option would be to create an observatory supported by WHO, OECD, the World Bank, regional development banks and institutions that builds on existing data but also surfaces data needs.

[1:00:22] En het biedt een reguliere en onafhankelijke uitzondering van domestische en internationale financiering voor PPR op wereld- en landelijke niveaus.

[1:00:31] En ik denk dat in onze era van AI en digitisatie data-zichtbaarheid niet meer een optionele extra kan blijven.

[1:00:37] En met dat bedankt heel erg.

[1:00:39] Dank u wel, mevrouw Galkidou.

[1:00:44] Misschien gaat het in de juiste richting.

[1:00:47] Het is geweldig.

[1:00:49] Oh, dank u wel.

[1:00:52] Eerst nog, meester Van Ark, uw vraag.

[1:00:54] En meneer Hogeveen verantwoordt zichzelf.

[1:00:57] Hij moest naar een andere ontmoeting.

[1:00:59] Dus meester van Ark, jouw vraag.

[1:01:02] Please address it also to the correct person in the beginning of your question.

[1:01:08] Yes, thank you very much also for your introductions to all of you.

[1:01:12] My question is addressed to Mr. Meaney from Gavi.

[1:01:17] We have seen during the COVID pandemic is that we had really unequal access in particular, of course, for African countries.

[1:01:26] My questions is, have we improved since then?

[1:01:29] What are the measures that are taken since then to improve this inequality if, for example,

[1:01:36] A new pandemic would arise tomorrow.

[1:01:39] Or haven't we improved at all?

[1:01:42] Mr. Meaney.

[1:01:44] I would encourage my colleagues also to add answers to this.

[1:01:49] From the Gavi perspective, there has been improvement.

[1:01:53] Part of what we do, our core work in a sense, is around market shaping of vaccines for the 57 countries we support, but

[1:02:04] That creates also a broader market for other countries around the globe.

[1:02:10] What we have done emphatically is two things.

[1:02:15] One, we have created something called the African Vaccine Manufacturing Accelerator.

[1:02:24] This is a 1.2 billion dollar instrument to advance, as it suggests, African vaccine manufacturing, which was really the region...

[1:02:34] most exposed.

[1:02:37] There was, apart from one manufacturer that was operating, at least for Gavi, there was really little manufacturing on the continent.

[1:02:48] And that is something that is not only important globally for resilience, it's also very, very important of course for Africa itself.

[1:02:54] There's a broader local manufacturing agenda.

[1:02:57] The African Union has set a target of

[1:02:59] 40% of vaccines being produced on the continent by 2040.

[1:03:05] And this together with other investments will support the growth of a regional manufacturing industry for Africa.

[1:03:17] But more broadly also our work on

[1:03:21] all other antigens and expanding market access continues.

[1:03:26] And one of the ways in which we are able to do that is to make sure that we have foresight and demand

[1:03:34] into the future of what is needed where.

[1:03:38] And that, of course, then helps manufacturing investors and the manufacturers themselves to put in place the investments to expand that marketplace.

[1:03:47] But do I think it's solved today?

[1:03:50] No.

[1:03:50] I would suggest it's a work in progress.

[1:03:53] Okay, thank you very much.

[1:03:54] And if there's somebody who wants to add something to it, Mr. Bajou?

[1:03:58] I think what we saw during COVID is a large framework and high level discussions where we all pleaded to kind of contribute to the common cause.

[1:04:07] But in practice, we saw something contrasting happening.

[1:04:10] And that's kind of my consistent fear is that we can write frameworks.

[1:04:15] And I fully agree with Seb that for me the key and for us is the key is the enabling of local manufacturing.

[1:04:21] You have the same kind of dynamics, of course, but it will be more regionalized in that sense instead of centralized very much in Europe, in the U.S.,

[1:04:28] Just to add to that, it's not just vaccines.

[1:04:31] It's also other medical countermeasures.

[1:04:32] It is also the accessibility to diagnostic laboratory reagents.

[1:04:36] At the moment many of the same mechanisms apply to that and they are equally key in the successful combating of crises like pandemics.

[1:04:47] Oké, thank you very much.

[1:04:49] We move to Mrs.

[1:04:50] Maas.

[1:04:51] The floor is yours.

[1:04:52] Thank you.

[1:04:52] Thank je very much Thanks again for the introductions My question I think goes first to Mrs Galkido Looking back at the pandemic on COVID but also looking forward to the next one I'm curious to hear from you how you look at the

[1:05:15] het voldoende van vrouwen naar gezondheidszorg in de geval van een pandemie.

[1:05:21] Denk je dat er een verschil is tussen vrouw en man, omdat het niet gelijk is gedistribueerd?

[1:05:28] Maar ik kan me voorstellen dat er zelfs in een pandemie ook een verschillen kan zijn.

[1:05:36] Misschien wil mevrouw Meany ook de vraag antwoorden.

[1:05:40] Eerst wil ik mevriendin Galkidou aanvragen om haar antwoord te geven.

[1:05:46] Thank you.

[1:05:47] I think the problem is data, or lack of data.

[1:05:50] So unfortunately our ability to get access to granular data on access to services by sex is quite difficult.

[1:06:04] What we do know during peacetime is that there is a gendered bias in a sense

[1:06:12] When women... Households, women within... The unit of analysis being a household.

[1:06:20] Women within those households find it difficult to access services.

[1:06:23] And the out-of-pocket that women incur when they're trying to access service is during peacetime.

[1:06:29] This is not during emergencies, but as you said, I suspect that it probably becomes even more acute during emergencies.

[1:06:36] The ability of women is...

[1:06:38] geundermined by the fact that they are women.

[1:06:42] So this is not just for the poorest of households, but also households with a male head who may or may not decide that women should get access.

[1:06:51] So a lot of the data we collect

[1:06:53] suggest that by women not being able to access services, we are in fact underreporting out-of-pocket spending for women because they're just not spending out of pocket because they are not even allowed to access the service itself.

[1:07:09] So I would say that there is a lack of granular data broken down this way that would allow us to assess access especially during emergencies but we do know

[1:07:18] is that when it comes to financial protection or financial hardship caused by accessing services during normal times, there's definitely an anti-women bias.

[1:07:31] Thanks.

[1:07:31] Okay, thank you very much.

[1:07:32] Mr. Meaney, do you have something to add to this?

[1:07:35] Just quickly, I would concur with Calypso on the data side.

[1:07:42] Of course, it's very much part of our programming to make sure that we are gender responsive and...

[1:07:48] Het is meer om te zeggen dat de landen waarmee we werken, en onze partnerlanden, zorgen ervoor dat ze zich voorzien van genderdimensies.

[1:07:56] En het belangrijkste voor ons op de genderse kant is het HPV-programma, dat jonge meisjes bereikt heeft voor een erg krachtige vaccinatie tegen later levenscervicaal cancer.

[1:08:10] Dat is en is een uitdaging geweest, maar we hebben overkomen en gevonden systemen om dat programma te leveren.

[1:08:17] There's always more to do here.

[1:08:22] But on the data, just in general, we do not find a difference, and we're talking mainly about children here, in terms of outcomes between boys and girls in immunization.

[1:08:33] Over.

[1:08:35] Oké, heel erg bedankt.

[1:08:38] Mevrouw Kreuger, als u een vraag in deze ronde heeft... Ja, dank u wel.

[1:08:48] Ik had een vraag over pandemische voorbereiding.

[1:08:51] En preventieve maatregelen, zoals we vonden tijdens de COVID-19.

[1:08:59] Natuurlijk hadden we veel geleerd over wat je kon hebben gedaan om de pandemie te beperken.

[1:09:05] En niet alleen in de medische sfeer, maar ook in termen van contact met...

[1:09:09] wildlife, that whole aspect.

[1:09:13] So I was wondering, are we doing enough in that sense of not looking just at investments in the medical chain but also in prevention of pandemics?

[1:09:29] And what more should we be doing and what should we focus on as the Netherlands?

[1:09:34] Maybe Mr. Baju or Mrs.

[1:09:40] Halkidoe.

[1:09:42] Mr. Buju first.

[1:09:45] I mean there is increasingly also through ECDC and FAO of course a strong collaboration on this front.

[1:09:51] There is widely a bigger adaptation of like concepts like One Health and Planetary Health that is kind of

[1:09:57] critically important in times of seeing where the diseases come from, where they originate, how they transmit from animal reservoirs, for example, to human reservoirs.

[1:10:07] But however outbreaks and pandemics might exist, I mean, the art will always be how early can you detect them and how early you can intervene to prevent spread.

[1:10:18] En een deel van die onderzoek is inderdaad niet alleen in de dieren, maar ook in dierreservoirs, vooral in plekken waar het contact tussen dieren en dieren behoorlijk intens is.

[1:10:30] Maar ik kan zeggen dat veel onderzocht wordt gedaan in dat gebied en veel werk is al gedaan in het gebied.

[1:10:37] Maar ja, het is waar dat we over de lijn altijd meer investeringen kunnen gebruiken in dat als het gaat om vroege detectie en onderzoeking.

[1:10:47] Okay, thank you very much.

[1:10:48] Mrs.

[1:10:49] Halkidoe?

[1:10:52] It's a really good question because we usually focus our attention to what is called secondary prevention.

[1:11:00] So once we have an event, then we try to prevent it from spreading and becoming a pandemic.

[1:11:06] So the prevention, preparedness and response investment, including since COVID, has been really about more surveillance, better surveillance, labs, workforce.

[1:11:16] En dit is natuurlijk allemaal erg belangrijk.

[1:11:20] En we zien dit nu in het DRC.

[1:11:22] De beveiliging is op een gegeven moment verkeerd en we kunnen het niet goed omschrijven.

[1:11:30] Maar de primaire preventie, wat je beschreven hebt, deze interfase tussen mens, dier en omgeving, is ongelooflijk belangrijk.

[1:11:39] Dat stopt.

[1:11:40] the pandemic from happening even before it happens, before the outbreak occurs.

[1:11:46] I think, I mean, WHO, the pandemic agreement includes One Health, a specific language on that and calls for investment in One Health.

[1:12:00] So addressing the drivers, for instance, of pandemics, right?

[1:12:06] To address emerging or emerging infectious diseases in that interface between humans, animals and the environment.

[1:12:11] individual measures at national level, and a collective global obligation to promote the UN health approach.

[1:12:19] The problem is there's no clear budget holder for this agenda because it's cross-sectoral, it's across the board.

[1:12:26] So unless you have the highest level of the president's or prime minister's office, the ownership gets lost and therefore it's difficult to see where the money will come from.

[1:12:36] But it's absolutely the most cost-effective and most important intervention when it comes to preventing pandemics.

[1:12:42] Thank you.

[1:12:44] Heel erg bedankt en dan gaan we naar mevrouw Van Ark voor haar tweede vraag in deze tweede ronde.

[1:12:52] Ja, en ik denk dat mijn vraag aan mevr.

[1:12:59] van de WHO komt.

[1:13:03] Mijn vraag is, ik heb in al uw boeken wat puntjes gezien over coördinatie en de oncoördinaties als het gaat om voorbereiding.

[1:13:11] My question is also if it comes to fragmented financing, what do you see?

[1:13:18] Do you see this as a particular issue?

[1:13:22] Can we improve on that and can we maybe take a larger role in this as the Netherlands?

[1:13:29] Mrs.

[1:13:29] Goukidou?

[1:13:32] Thank you.

[1:13:33] Yes, I think we can all improve.

[1:13:35] I think there's a lot of fragmentation financing.

[1:13:37] There's limited visibility.

[1:13:40] I worked for the Global Fund

[1:13:42] as the head of health financing during COVID.

[1:13:45] And Global Fund had the chance to pull resources from different sources, emergency, and then get the money out the door quite quickly to priority areas.

[1:13:58] But what we suffered from was a lack of visibility.

[1:14:01] Was the money going somewhere where it was truly a lack?

[1:14:06] of other resources or were actually contributing areas where they're already being financed.

[1:14:17] And this is also a function of governments themselves didn't have that visibility.

[1:14:20] So we tried our best to coordinate with partners, regional development banks, the World Bank and others.

[1:14:25] But ultimately, we don't really have a good understanding of financial flows, whether during routine times or emergencies.

[1:14:30] And I think this is something we can do more on.

[1:14:31] Certainly the Netherlands...

[1:14:33] Natuurlijk steunen we WHO, daar ben ik heel dankbaar voor, maar ook door jouw werk bij OECD.

[1:14:39] Het is heel belangrijk om een betere begrijping te krijgen tijdens de peacetime van financiële vlucht en dan ook om te kunnen tracken, search financing.

[1:14:53] En zoals ik al zei, het gaat niet alleen om tracking, maar ook om coördinatie op landelijk niveau.

[1:14:57] Dus als je verschillende oorzaken van financiering hebt die in een land vloeien dat al weeg is, het publieke financiënmanagementsysteem is weeg, de poor countries

[1:15:04] ...limiteerde overwachtskapaciteit en systemen... ...zodat het steeds moeilijker wordt om te begrijpen waar het geld heen gaat.

[1:15:10] Dus ik zou zeggen dat tijdens routine tijden... ...en er is nooit altijd een uitbraak...

[1:15:15] We moeten echt focussen op het versterken van landen, vooral financiële management-systemen en de mogelijkheid om budgetten te tracken als ze uit de treasury vloeien.

[1:15:28] En om een voorbeeld te geven, we werken heel dicht met de Internationale Monitoring Fund en de regering van het DRC aan het ontwerpen van conditionalities als deel van een IMF-operatie

[1:15:39] die ondersteuning moesten brengen tijdens de routine.

[1:15:44] Natuurlijk is het nu ook een gevaarlijke situatie.

[1:15:46] ...towards strengthening the budget system.

[1:15:49] I mean, the problem is it's difficult technically... ...and people sort of shy away from tackling this kind of question.

[1:15:54] But budgets matter, not just the amount of money... ...but how the money flows through the system, the plumbing.

[1:16:02] So I think the Netherlands could very much help... ...by emphasizing that particular technical element... ...which is absolutely critical for the money to flow.

[1:16:08] So it's the quality of the funding and the way it flows through... ...the plumbing rather than just the demand of funding.

[1:16:13] And in fact, through this...

[1:16:14] You can generate also efficiencies and reduce duplication and waste.

[1:16:20] Oké, thank you very much.

[1:16:21] And if you can close your microphone.

[1:16:23] Mr. Bajou, you would like to add something to this?

[1:16:25] Yeah, I fully agree with my colleague.

[1:16:27] And you kind of have to make the split indeed between the routine or the non-emergency time and the peak emergency times.

[1:16:33] Because my previous career was also with WHO in the health emergencies department.

[1:16:37] And as manager of some of these crises, one of the things that we've seen is sometimes the stringent conditions of funding are so stringent

[1:16:44] dat ze niet met de behoeften zijn die we hebben in het acute moment zelf.

[1:16:48] Dus ik zou ook zeggen dat het heel belangrijk is om te luisteren naar de frontline respondenten... in termen van wat ze als behoefen zijn in een crisis op de grond... en proberen te taleren in die manier zodat het die behoeffingen kan adresseren op die tijden.

[1:17:06] Oké, dank u wel, meneer Meaney.

[1:17:07] Als ik aan uw vraag kan contribueren.

[1:17:08] Een van de dingen die we als Gavi ontdekken...

[1:17:11] was this need for surge financing and this need to have capital ready to deploy at any moment against an outbreak, against an epidemic, against a pandemic.

[1:17:21] So we've developed two instruments.

[1:17:24] We call this the Day Zero Financing Facility.

[1:17:26] One is called the First Response Fund, which we're now deploying.

[1:17:30] We deployed against MPOCs in 2024.

[1:17:33] And we're not deploying for support to the DRC for the Ebola-Bugio outbreak.

[1:17:40] Maar in plaats daarvan hebben we een standaardfaciliteit, bijvoorbeeld met de EIB voor tot een biljoen euro's, met de Europese investeringsbank.

[1:17:48] Dus we kunnen op dat kapitaal draaien voordat we, zoals mevrouw Scheldhuw zegt, de budgetten, als we bestaande grondcondities en bestaand grondagreepen hebben, kunnen we tegen dat gebied vroeg draaiden terwijl we werken op het verplichtingen.

[1:18:10] Dank u wel voor uw aandacht.

[1:18:13] Mevrouw Maas voor uw tweede vraag.

[1:18:15] Dank u, dank u wel.

[1:18:16] Mijn tweede vragen is...

[1:18:22] We zien de polycrisis nu overal.

[1:18:27] En tegelijkertijd voelt het alsof we net uit een pandemie kwamen en we al de volgende in Afrika zien plaatsvinden.

[1:18:36] My question is twofold.

[1:18:38] One, what has been learned from former pandemics in the case of DRC where the Ebola crisis is now happening?

[1:18:47] And at the same time, what can you do already in a conflict area where there's at the moment maybe not a pandemic going on, but there might be one?

[1:18:59] And then how do you prepare yourself in a situation where there is, for example, war going on?

[1:19:05] En u wilt deze vraag ook beantwoorden?

[1:19:08] Meneer Badiou.

[1:19:10] Dat is een heel belangrijke en ook een heel comprehensieve overspanning vraag.

[1:19:15] Dus, al heb ik in ebola-responses gewerkt vroeger en ben ik ook geïnvolveerd in de huidige eboli-response samen met partners in het WHO, met Gafi.

[1:19:24] Ik denk dat een van de hoge lessen die ik wegneem van deze uitbraak, hoewel het duidelijk is dat het te laat werd detecteerd, is dat we ons nooit collectief zo snel moesten bewegen om samen te komen om essentiële gapen in onderzoek te identificeren.

[1:19:38] Despite severe funding gaps working really well coordinated together.

[1:19:42] It's still a very challenging outbreak at this point in time.

[1:19:46] I would have hoped we would have been able to bend the curve a little bit.

[1:19:50] That's not true, unfortunately.

[1:19:52] But I see that the discussions we had together...

[1:19:54] Met al onze beperkingen op ondersteuning van onderzoek met academische partners, globaal en nationaal.

[1:20:00] Heel belangrijk.

[1:20:01] Een zeer sterke nationale coördinatie rol van instituten zoals INRB heeft echt het ritme veranderd waarmee we essentiële levensgevende onderzoeken kunnen doen, denk ik.

[1:20:12] Om de focus een beetje te zorgen voor conflict en dat is ook een van de uitdagingen in DRC.

[1:20:17] Het is erg uitdrukkelijk om oorspronkelijke detectie en beveiliging in gebieden met ongeveer conflict en beperkt aansluiting op te zetten.

[1:20:23] We need to appreciate it as well.

[1:20:25] Warrant conflict settings are some of the most difficult settings.

[1:20:28] We work in a lot of them.

[1:20:29] I think what has always been key when organizations leave in settings of warrant conflict, and many of them do unfortunately and understandably so, what remains behind are local healthcare workers.

[1:20:41] And we need to be able to kind of enable them to do their work.

[1:20:45] We need te be sure that medical goods and tools can go to the people who need it.

[1:20:50] We moeten ervoor zorgen dat de ziekenhuizen niet worden geïnteresseerd en dat de medewerkers niet worden verantwoordelijk.

[1:20:55] Alles wat in de internationale humanitaire wet geïmplementeerd is, moet beschermd worden.

[1:20:59] En we moeten samen voor het advoeren dat medische assistenten dat flag van neutraliteit moeten ontstaan.

[1:21:06] En dat het betreft de patiënten die ook moeten worden behandeld.

[1:21:10] Een van mijn belangrijke lessen daar is echt de relatie op de nationale staf.

[1:21:14] Dat we ze niet moeten veranderen.

[1:21:15] We moeten onze stem echoen in termen van wat we zien.

[1:21:18] wat we horen en wat zij op dagelijks manier bekijken.

[1:21:24] Oké, dus we hebben wat tijd als er een uitdaging is van het ene of het andere.

[1:21:29] Maar dat is natuurlijk niet nodig.

[1:21:33] Maar meneer Meaney?

[1:21:36] Ik kan niet zo veel goede detail geven als Maris heeft gegeven.

[1:21:42] Ik zou gewoon toevoegen dat binnen de schope van Gavi's werk...

[1:21:46] The numbers of countries that are considered now conflict or fragile affected has been growing over time.

[1:21:53] We see immediate effects at least in terms of coverage.

[1:21:57] Sudan is a recent example, very strong health system, very good local healthcare provision and workers.

[1:22:07] With that conflict the rates of immunization coverage plummeted very, very quickly.

[1:22:15] But there has been a slow and sustained recovery.

[1:22:18] That's working with civil society partners, that's working... ...with UN partners to really tackle the root causes and keep working on that.

[1:22:25] But of course it really does depend, as you said, on the context... ...and how these conflicts evolve, the ability to have access to these areas.

[1:22:37] And the ability of course in our case to make sure that the commodities...

[1:22:41] in dit geval de vaccins, de syringes, de kooldraad is nog steeds in plaats.

[1:22:46] Dat werk kan doorgaan.

[1:22:49] Oké, dank u wel.

[1:22:50] Ik zie ook dat mevrouw...

[1:22:52] Dank u wel.

[1:22:56] In dit geval hebben we nog geen vaccin, dus het gaat niet alleen om de technologie.

[1:23:03] Maar wat we zeggen is dat 70% van nieuwe infecties eigenlijk in mensen zijn die niet op een contactlijst staan.

[1:23:12] Dus het is een run-away virus die we niet kunnen onderzoeken.

[1:23:13] En dat is ook een kwestie van vertrouwen en het is een kwestiële kwestie... ...van de gezondheidsbedrijven in hun posten te zijn en te blijven.

[1:23:22] En dit kan niet gebeuren in een situatie waarin deze mensen niet worden betaald, zelfs tijdens de routine.

[1:23:30] Dus dat is een groot probleem.

[1:23:32] Onbetaalde, onderbetaald staff tijdens routine en tijdens antwoorden.

[1:23:33] Mensen worden niet betaald zodat ze vliegen.

[1:23:36] En als dat de situatie is tijdens normale tijden...

[1:23:39] So when the local populations do not trust the facility to have the medicines... ...to have the experts, to have clinicians in place... ...when they go and ask for help for routine complaints during the crisis... ...they definitely don't trust that facility.

[1:23:55] And so this is not something that can be solved through a technology.

[1:24:00] It is about trust and it is about the ability of a system, of a country to pay its workers.

[1:24:06] And I think that's really critically important.

[1:24:08] Heel erg bedankt.

[1:24:10] We gaan naar de laatste vraag van deze ronde.

[1:24:13] Mevrouw Kreuger.

[1:24:16] Uhm, ja.

[1:24:19] Uhm...

[1:24:21] You have to pick one question.

[1:24:26] I guess my question is especially on we talked about in conflict situations basically ensuring that vaccination or other pandemic preparedness and

[1:24:40] continues, but I'm again not sure whom to ask this to, but the specific health risks coming from conflict areas.

[1:24:54] Earlier we had an information session where also the issue of antibiotic resistance was raised.

[1:25:00] The fact that we're putting a lot of funding now in our defense and military funding, but on the health

[1:25:09] Het lijkt er een beetje op dat de gezondheidspartij van de oorlog minder wordt aangepakt.

[1:25:15] Maar dat was een statement.

[1:25:17] Maar mijn vraag was eigenlijk, kun je een beetje meer praten over de gezondsrisico's, ook voor andere landen en de globale gezondsrisk van de war?

[1:25:26] Mevrouw Bajou.

[1:25:27] We doen eigenlijk veel onderzoek op dit moment in grote conflictzettingen.

[1:25:33] Als ik naar de gezondheidsrisico's kijk, denk ik dat uitbraken en infectieën de meest neutrale dingen zijn om te praten over.

[1:25:40] Maar wat we eigenlijk zien is ook complexe polytrauma.

[1:25:42] Dus niet polycrisis door het gebruik van wapens die worden geplaatst in vaste urbaniseerde omgevingen.

[1:25:48] Complexe trauma die we onmogelijk kunnen behandelen goed.

[1:25:51] en die langdurige effecten hebben, opzij van de acute effecten die ze kunnen hebben, die je kan herkennen met traumasurgery bijvoorbeeld.

[1:25:58] Shrapnel die in plekken is dat mensen langzaam zal intoxiceren.

[1:26:02] maar ook om te zorgen dat je het niet kan vermoeden, zodat het langdurige effecten heeft.

[1:26:07] De massieve destructie die we zien in sommige van de oorlogscontexten, zoals Gaza bijvoorbeeld, leidt ook naar een snelle omgevingspollutie.

[1:26:16] Dat betekent dat de pollutie van het eerst toxische hybride, dus het bouwen van dood dat mensen inhalen, dat heeft langdurende effecten.

[1:26:23] A lot of studies have been published from Syria, but also from 9-11, where frontline workers inhaled this and died within two decades.

[1:26:31] That's another fear.

[1:26:32] The contamination of food chains, waterworks, ground, where in the future hopefully things will grow again that will have pollutants in them.

[1:26:41] And also...

[1:26:42] Our observation is that many of these war sites are now currently open experimental sites for new weapons being used.

[1:26:50] And without any political reasoning behind this, this makes our work incredibly challenging in terms of treating patients without having any means.

[1:26:57] And also the indiscriminate targeting and the large scale mass casualty events that we see, that we're unable to kind of collaborate as.

[1:27:05] Just briefly on AMR, yeah, that's something we see as well.

[1:27:09] Clearly when you lose a limb or you have an open wound, these are open to bacterial infections.

[1:27:14] At the moment in many of these places we cannot diagnose very correctly what microbe is actually causing the infection, leading to, well, sometimes people actually dying unnecessarily.

[1:27:25] Plus in many places we can not get the antibiotics that we need, let alone the anesthetics.

[1:27:30] Well, you've all heard what we meant with that, yeah.

[1:27:31] War and conflict are also sites where outbreaks very quickly can occur.

[1:27:37] Where we have limited means to detect them, to withhold them basically.

[1:27:43] I'm also looking to the clock and I think that we have to close this session.

[1:27:51] I really would like to thank you for allowing us to benefit from your experience and your wealth of knowledge.

[1:27:56] It's been a great pleasure having you here in this second round focusing on preparedness.

[1:28:03] And we will have a quick break before we move to the third part of this event.

[1:28:07] roundtable discussion.

[1:28:09] Thank you very much for being here with us and also being with us online, Mrs.

[1:28:15] Chalkidoo.

[1:28:18] Thank u very much.

[1:30:32] We gaan verder in het Nederlands.

[1:30:34] Het is gewoon even wennen.

[1:30:37] Ik heet onze volgende gasten van harte welkom in de derde ronde.

[1:30:44] Impact van klimaatverandering op volksgezondheid en vice versa.

[1:30:50] Allereerst mevrouw Joyce Brown, Associate Professor Global Health and Epidemiology van UMC Utrecht.

[1:30:57] Dat zeg ik dan, maar dat is helemaal niet waar.

[1:30:59] Dat is het UMC in Utrechten.

[1:31:01] En dat staat bij fysiek aanwezig.

[1:31:03] Nou, check.

[1:31:04] Ja, kijk eens aan.

[1:31:06] En de heer Harro Maat, Associate Professor Knowledge, Technology and Innovation bij Wageningen Universiteit & Research.

[1:31:13] En ook u bent hier in levende lijve aanwezig.

[1:31:15] En hartelijk dank voor uw komst.

[1:31:17] En wederom gaan we eerst drie minuten luisteren naar uw statement.

[1:31:23] En ik denk gezien de tijd dat als u een klein beetje uitloopt dat dat nu niet zo heel erg is.

[1:31:29] En daarna is het weer de mogelijkheid voor de leden om vragen te stellen.

[1:31:33] Mevrouw Brown aan u het woord.

[1:31:34] Ja, hartelijk dank voorzitter en dank voor uw komst ook.

[1:31:39] Het is belangrijk dat we het hier over hebben en ik ben heel blij dat u de tijd heeft genomen om hier te zijn en met ons in gesprek te gaan.

[1:31:46] U heeft mijn positiepaper gelezen.

[1:31:49] Ik heb een aantal aanvullende beschouwingen die ik mee wil geven.

[1:31:53] Drie bredere ontwikkelingen.

[1:31:56] die in ons achterhoofd moeten zitten.

[1:31:57] Ten eerste dus de link tussen het verleden, heden en de toekomst.

[1:32:01] Eerder dit jaar organiseerde uw parlement samen met Parlement en Wetenschap een bijeenkomst over langetermijn belangen in de politiek.

[1:32:09] En daar heb ik de afgelopen dagen veel over nagedacht, ook omdat de WHR net een rapport hierover heeft verschenen, heeft uitgebracht, over langer termijn belangeweging in de politique.

[1:32:19] En het belang daarvan, maar ook dat we daar niet zo goed in zijn met z'n allen.

[1:32:24] Klimaatverandering en gezondheid illustreren bij uitstek waarom dit zo relevant is.

[1:32:28] We weten namelijk al decennia dat ons handelen ecologische grenzen heeft.

[1:32:32] En toch blijken de politieke en economische systemen vaak beter ingericht op de korte termijn... en de kortetermijnbelangen dan het voorkomen van schade voor toekomstige generaties.

[1:32:42] De gevolgen daarvan zien we wereldwijd.

[1:32:44] Ik heb in mijn positiepaper allerlei referenties gegeven.

[1:32:48] Die zijn goed gedocumenteerd.

[1:32:50] Dit weten we.

[1:32:53] Hoewel...

[1:32:55] Alle wetenschappelijk bewijzen ook aangeven hadden allang in het verleden allerlei andere keuzes moeten maken.

[1:33:00] Het is denk ik heel erg goed om ons te realiseren dat het alternatief, het beste alternatieve nu, is nu andere keuze maken.

[1:33:07] En dat wil ik u dus ook heel graag meegeven.

[1:33:09] Waarbij een manier om daarover na te denken de rhetorische vraag voor uzelf is.

[1:33:15] Hoe kan ik nou een goede voorouder zijn voor het komst generaties?

[1:33:18] En dat will ik u ook graag mee geven.

[1:33:20] in uw gedachtegang vandaag en in de toekomst.

[1:33:23] Mijn tweede overweging is dat de samenhang... tussen verschillende mondiale gezondheidsopgaven... die moeten gezien worden in samenhang.

[1:33:30] U heeft vandaag al gesproken over mondiale... gezondheidsoorganisaties, seksuele en reproductieve gezondheden... rechten, pandemische paraatheid... en nu ook klimaatverandering.

[1:33:40] En dat lijken verschillend onderwerpen... maar dat zijn ze niet.

[1:33:42] Het zijn dezelfde type vragen, namelijk... hoe bouwen we de systemen die ervoor zorgen... dat de gezondheit van mensen...

[1:33:49] ...gediend worden en dat die sterk en veerkrachtig zijn.

[1:33:54] Dat kan je dus tekenen met een Venn-diagraam.

[1:33:56] Er is zoveel overlap en de systemen zitten in het midden.

[1:34:01] We kunnen dus ook niet één gezondheidsopgave versterken... ...zonder die onderliggende systemen te versterkeren.

[1:34:06] En dat heeft u ook van de alle vorige gesprekers gehoord.

[1:34:09] Wat ik daar wil aanvullen is dat het ook betekent... ...dat we de systeme lerend moeten maken.

[1:34:14] We konden niet kijken in de toekomst...

[1:34:15] We kunnen ons wel voorbereiden en zo ons systeem inrichten dat we responsief zijn.

[1:34:20] En dat we dus op basis van de data en de inzicht van het systeen aanpassingen doen.

[1:34:25] Mijn derde punt is de rol van Nederland in een veranderende wereld... waar we het ook al over hebben gehad.

[1:34:30] De mondiale gezondheidsarchitectuur verandert.

[1:34:32] Er is een nadrukkelijke roep om meer gelijkwaardige internationale samenwerking.

[1:34:38] Er zijn een aantal documenten zoals de Aqua Reset en de Nairobi-verklaring... die dat ook heel nadrukkelijk benoemen.

[1:34:45] Maar dat vraagt ook van ons in Nederland een andere houding.

[1:34:48] En dat vraag ik u dus ook om mee te nemen in uw overwegingen.

[1:34:52] Wat betekent dit nou, die andere roep...

[1:34:54] lokaal eigenaarschap voor onze grondhouding in deze discussie.

[1:34:58] En onze, wat op tijden ook bescheidenheid, gepaste bescheideheid, om daar goed mee om te gaan.

[1:35:05] Bescheidenheit, het wetenschappelijke term, ga ik toch even introduceren als wetenschapper, is dat ik u vraag om epistemisch bescheidend te zijn.

[1:35:12] Dus bescheidden in de hoeveelheid kennis, hoewel dat ontzettend veel is die wij hier hebben, maar de lokale kennis is vaak even rijk en heel erg belangrijk.

[1:35:21] De komende begroting die u bespreekt en de aanvullende gelden die beschikbaar gesteld zijn, bieden ook een enorme kans.

[1:35:29] Ik wens u ook veel wijsheid toe om te kijken hoe de inzichten van vandaag ook de besluitvorm hierover kunnen informeren.

[1:35:37] En ik zie ontzettend uit naar de verdere beraadslaging.

[1:35:41] Dank u wel mevrouw Brown.

[1:35:42] Dan gaan we naar de heer Maat voor uw drie minuten aftrap.

[1:35:46] Misschien wilt u even uw microfoon uitzetten mevouw Brown?

[1:35:49] Ja, dank u wel.

[1:35:50] Dankjewel.

[1:35:52] Ik ben zeer herkenlijk voor de uitnodiging en vind het fijn hier te zijn om mijn kennis te delen.

[1:35:57] Ik wil beginnen met iets uit te wijden over wat klimaat met gezondheid doet.

[1:36:02] Klimaatverandering heeft eigenlijk twee snelheden.

[1:36:06] Eén is de geleidelijke verandering en dat betekent dat klimaatzones langzaam aan het opschuiven zijn.

[1:36:13] Dat hebben we allemaal gemerkt afgelopen zomer.

[1:36:14] Het wordt warmer, het wordt droger, etc.,

[1:36:17] En dat betekent ook dat ecologie opschuiven.

[1:36:20] En dat heeft opnieuw een tweeledige effecten.

[1:36:25] Enerzijds is het natuurlijk dat allerlei ziektefactoren, zoals muggen, dat hebben we natuurlijk scherp op de radar, dat die ook noordelijker trekken.

[1:36:36] Maar het betekent ook dat er anders met bijvoorbeeld voedsel omgegaan wordt.

[1:36:41] Een voorbeeld daarvan is dat je andere gewassen moet verbouwen of genoodzaakt bent te verbouden of wilt gaan verbouren omdat dat aantrekkelijker is of dat het uit noodzaak beter is voor je voedselsvoorziening.

[1:36:53] Ook dat weer heeft bredere ecologische effecten en ook weer effecten op ziektefactoren zoals muggen, maar niet alleen muggen.

[1:37:00] Een ander voorbeeld dat vrij bekend is in West-Afrika is Lassa koorts.

[1:37:05] Dat wordt overgedragen door muizen.

[1:37:08] En die muizen hebben een bepaald patroon van gedrag... dat sterk samenhangt met het soort landbouw dat er gevormd wordt.

[1:37:15] Dus dat zijn de langzame verschuivingen die je ziet.

[1:37:19] Daarnaast zie je allerlei snelle verschuvingen... wat eigenlijk gewoon uitbraken zijn door een sterke fluctuatie van het klimaat.

[1:37:26] Door de tropische stormen die zich net anders gedragen...

[1:37:30] De regenvalpatronen die net weer anders zijn dit jaar dan ander jaar, etc.

[1:37:36] Die zijn veel onvoorspelbaarder en hebben ook vaak een heel directe relatie met ziekte.

[1:37:41] Nou, die twee factoren zijn natuurlijk met elkaar verbonden en dat betekent dat we al die effecten ook in gezamenlijkheid moeten onderzoeken.

[1:37:50] En dat is eigenlijk het belangrijkste punt wat zowel Joyce als ik in mijn paper heb benadrukt, die integratie van kennis.

[1:37:58] Dat is zowelf institutioneel, dus ministeries van landbouw, ministeries voor gezondheid, ministerie van omgeving, et cetera, kunnen en moeten veel beter samenwerken.

[1:38:07] Ook supranationaal, dus op het UN niveau en dat gebeurt gelukkig ook.

[1:38:12] Maar ook lokaal.

[1:38:13] Dus op het moment dat er een gezondheidskliniek in een wijk of een omgeving of een ruraalomgeving aanwezig is, is daar vaak tegelijkertijd ook landbouwkundige kennis aanwezig.

[1:38:24] Dan wel privaat, dan wel van de overheid.

[1:38:28] Daar wordt nauwelijks in uitgewisseld.

[1:38:30] Terwijl precies die kennisuitwisseling ook op lokaalniveau heel erg belangrijk is.

[1:38:37] Het derde punt is dat er vooral op lokaal niveau ook heel veel lokale kennis is.

[1:38:50] Dus met andere woorden, als je in een omgeving leeft dan zie je om je heen wat er verandert.

[1:38:57] dan merk je dat er andere ziektes komen en weet je ook vaak, zeker als dat ecologische oorzaken en effecten heeft, waar het ongeveer vandaan komt.

[1:39:07] Je weet waar de mug ongeveel zich ophouden en je genereert daar kennis over.

[1:39:12] Die lokale kennis, daar wordt veel te weinig mee gedaan, is onze ervaring.

[1:39:16] Dus met andere woorden, het versterken van gezondheidssystemen op het niveau van waar de gezondheid zorg terecht moet komen en het meest nodig is.

[1:39:28] Daar zijn ze vaak het zwakst, maar zijn ze ook vaak het schwakst in precies die integratie.

[1:39:33] En tegelijkertijd is, nou ja, wat ik al zei, die aanwezigheid van verschillende experts en verschillend lokale voorzieningen, die zijn er vaak wel, maar ook die werken dus vaak slecht samen.

[1:39:45] En dat zijn wat mij betreft de punten waar in ons buitenlandbeleid en in onze politiek veel meer aandacht besteed kan worden.

[1:39:53] Dat is echt een globaal probleem.

[1:39:55] Dat geldt dus niet alleen voor ontwikkelingslanden, maar dat geldt ook voor Europa, Noord-Amerika, et cetera.

[1:40:01] Dat is overal een gelijkwaardig probleemprobleem, zeg maar.

[1:40:04] Dank u wel.

[1:40:05] Dank U wel.

[1:40:06] Dan gaan we naar de eerste ronde in deze derde fase van het gesprek.

[1:40:12] Mevrouw Van Ark, mag ik aan U het woord geven?

[1:40:16] Ja, dank u wel.

[1:40:19] Mijn eerste vraag is voor mevrouw Braun.

[1:40:22] U stelt in uw positiepaper dat u graag wil investeren of wil zien dat we investeren in klimaatrobuste gezondheidssystemen.

[1:40:32] Als ik het goed zeg.

[1:40:33] Kunt u dat wat concreter maken?

[1:40:35] Dat helpt mij denk ik om te kijken van hoe kunnen we dat nou toepassen op ons buitenlands beleid?

[1:40:40] Wat betekent dat in de praktijk?

[1:40:42] Mevrouwe Braun.

[1:40:43] Dank.

[1:40:45] De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een aantal jaar geleden een heel mooi model uitgebracht hiervoor.

[1:40:51] Dus mijn allereerste advies zou zijn, laten we voortbouwen op wat er al bestaat en ontwikkeld is, omdat het ook de taal is die veel gezondheidsystemen in het buitenland spreken.

[1:41:00] Dat is waar iedereen in wordt getraind.

[1:41:02] Dat gaat uit van de bouwstenen van gezondheidssystemen... waar elke keer een schil aan wordt toegevoegd met de vraag... wat betekent het nou om een goed functionerend zorgsysteem te hebben... die ook nog klimaatweerkrachtig is?

[1:41:13] Dus dat betekend op het moment dat je HR, dus je human resources... of de mensen die werken in het zorgsystemen, die moeten getraind zijn... op bijvoorbeeld het herkennen van nieuwe infectieziekten uitbraken.

[1:41:25] Of weten wat je moet doen als er een hittegolf is.

[1:41:29] En als je dus meer zwangere vrouwen...

[1:41:31] kan verwachten op je poli met uitdragingsverschijnselen.

[1:41:36] Dus dat is een voorbeeld van, er is een systeem... en gezien klimaatverandering moeten we daar extra in investeren... om die beter te laten functioneren.

[1:41:45] En de vraag wat het zou betekenen voor het Nederlandse beleid... zou ik dus ook als een... Misschien zelfs bij de Global Health Hub neerleggen... om met z'n allen daarover van gedachte te wisselen... en ook u daarmee dan weer te voeden.

[1:42:00] Oké, dank u wel.

[1:42:01] Mevrouw Maars?

[1:42:02] Ja, dank u.

[1:42:04] Veel dank voor uw introducties.

[1:42:06] In het vorige blok ging het natuurlijk ook al over de klimaatrisico's die er zijn in geval van een oorlog.

[1:42:14] Ik vond dat een hele interessante observatie.

[1:42:17] U heeft daar beide in ieder geval in uw introduactie niet aandacht aan besteed.

[1:42:21] Maar ik denk wel dat dit ook een heel reëel probleem is.

[1:42:25] Zeker gegeven het feit dat er natuurlijk zoveel oorlagen zijn op dit moment in de wereld.

[1:42:29] Hoe kijkt u daarnaar?

[1:42:31] En uw vraag was ook voor mevrouw Brown.

[1:42:34] Nou, kan ook allebei.

[1:42:37] Nog ook, maar nou, kijk eens aan.

[1:42:38] MevrouWrown?

[1:42:38] Ik kon beginnen en Harro viel daarna vooral aan.

[1:42:43] Dus als ik u goed begrijp is de vraag dus de impact...

[1:42:47] Begrijp ik dat er iets niet helemaal goed gaat, mevroormaars?

[1:42:50] Misschien dat ik de vraag nog wat duidelijker moet schrijven.

[1:42:53] Dus inderdaad, het ging over de klimaatrisico's.

[1:42:56] In geval, als er een oorlog is, die weer leiden tot gezondheidsproblemen.

[1:43:00] Dus...

[1:43:01] Zoals de vergiftiging door Shrapnel had net genoemd.

[1:43:06] Mevrouw Broon en daarna de heer Maat.

[1:43:07] Me vrouw Broon.

[1:43:08] Ja, ik wil in deze vraag twee aspecten bespreken.

[1:43:14] De eerste is nog even een stap terug, namelijk wat doet oorlog?

[1:43:19] En hoe komt klimaatverandering, waardoor komt dat nou?

[1:43:23] Nou, we weten dat broeikaseffecten daar een enorm belangrijke drijver van zijn...

[1:43:28] We moeten niet vergeten dat oorlog zelf dus een klimaatveranderend effect heeft door al die emissies.

[1:43:35] Dus naast alles wat we moeten doen om ons aan te passen, dus de adaptatiekant, moeten we vooral niet verketen dat de beste manier om dit allemaal aan te pakken het voorkomen van oorloggen is en voorkommen van klimaat verandering.

[1:43:47] Dus de mitigatie zijde.

[1:43:49] Dat gezegd hebbende zijn er dus inderdaad ook een aantal belangrijke overwegen voor de impact van oorlog op gezondheid.

[1:43:57] Ambrice Braidou noemde er al een aantal en ik denk dat het verstoren van het functioneren van gezondheidssystemen een ontzettend belangrijker is en dat betekent dat

[1:44:06] Over welke ziekte je ook nadenkt, over welke groep in de bevolking je ook dadenkt... iedereen heeft er last van.

[1:44:13] Als je dus een auto-ongeluk krijgt, een hele belangrijke oorzaak... van ziekte en sterfte in veel landen... dan betekent het dat je geen chirurg kan vinden die je been weer herstelt... of een buikoperatie kan doen, omdat dat systeem gewoon niet meer functioneert.

[1:44:27] Op het moment dat je een oorlog hebt, zijn er vaccinatieprogramma's die gestopt worden...

[1:44:32] ...polio weer kan ontstaan.

[1:44:34] En je ziet ook dat de brandhaarden waar polio nog steeds bestaat... ...ook vaak de hele fragiele dan wel conflictgebieden zijn.

[1:44:43] Het andere deel, en dat was ook een belangrijke overweging... ...is dat is het onmiddellijke probleem... ...maar er is ook een langetermijnprobleem die ontstaat en gezondheidsproblemen.

[1:44:51] En dat zijn de blootstellingen dus aan de vervuilende stoffen.

[1:44:56] Er wordt ook nu bijvoorbeeld onderzoek gedaan door mijn collega aan de Universiteit Utrecht...

[1:45:00] Jeffrey Kwasi, naar de impact van oorlog op de gezondheid van kinderen in Irak.

[1:45:06] Dus dat is al een aantal jaar na de oorloog.

[1:45:08] En hij is nu aan het bekijken wat dat doet.

[1:45:10] En die resultaten zijn er nog niet, anders had ik het heel graag gedeeld.

[1:45:13] Maar daar wordt veel onderzoek naar gedaan, omdat het zo'n groeiend probleem is.

[1:45:17] En er zijn zoveel gebieden.

[1:45:19] En het betekent, en daarna geef ik het woord over... en het beteken ook dat het voor u belangrijk is om met uw collega's van Defensie te praten...

[1:45:27] Zodat als daar oorlog besproken wordt, dat ook die langetermijn impact meegenomen wordt en onderdeel van vrede en veiligheid ook de langetermijngezondheidsconsequenties besproven worden.

[1:45:41] Dank u wel.

[1:45:42] Meneer Maat?

[1:45:44] Ja, ik wil er eigenlijk maar een paar dingen aan toevoegen.

[1:45:48] En het belangrijkste is wat oorlog doet met sociale relaties.

[1:45:54] En dat bedoel ik vooral tussen groepen... en specifiek dus tussen groemen die zorg nodig hebben... en de groep die zorgt kunnen verlenen als die daar nog aanwezig zijn.

[1:46:03] Want dat is precies één van de effecten van oorloog.

[1:46:06] Oorlog die breekt vertrouwen af en dat is denk ik een van de belangrijkste sociale effecten van oorlog.

[1:46:16] En dat is één van de belangrijke reden ook waarom er is er al over gesproken in DRC, de Democratische Republiek Congo, nu die ebola uitbraak is.

[1:46:24] Mensen zijn gewoon bang om naar klinieken te gaan, want ze weten niet precies welke machtsverhoudingen achter die kliniek zitten.

[1:46:31] Die onzekerheid is zeer belangrijk en zeer destructief voor welke vorm van gezondheidszorg het is ook.

[1:46:37] Dat heeft niet zo heel veel met klimaatverandering te maken, maar is wel echt een van de belangrijke zaken van oorlog.

[1:46:44] De link die er wel is met klimaatverandring is dat, zeg maar...

[1:46:50] En dat merken we eigenlijk hier ook met de hybride oorlog die volgens sommigen nu hier gaande is.

[1:46:55] Dat het bewust inzetten van het wekken van wantrouwen, dat dat een strategie is in oorligssituaties.

[1:47:03] Dus met andere woorden, op het moment dat je wantrouwe kweekt rondom gezondheidsinstanties en tegelijkertijd wantrouw kweegt rondom al of niet klimaatverandering en wat daar precies de oorzaak en gevolgen van zijn...

[1:47:16] dan heb je een situatie waar je de onzekerheid van mensen verder en verder vergroot... en waar je dus je effectiviteit van je gezondheidssysteem... maar ook je effectividade van je klimaatmaatregelen afneemt.

[1:47:30] Dus oorlog is echt in allerlei opzichten een zeer destructieve situatie... wat we ten alle tijde moeten voorkomen...

[1:47:39] Maar naast alle directe gezondheidseffecten is denk ik het sociale effect van het bewustkweken van wantrouwen en het effect van sociale desintegratie, is dat een van de grootste risico's.

[1:47:54] Oké, hartelijk dank.

[1:47:55] Mevrouw Kreugen?

[1:47:58] Ja, heel erg bedankt in eerste plaats.

[1:48:02] En mijn vraag is eigenlijk veel ging over kennisuitwisseling, vertrouwen op lokale kennis, zorgen dat je dat goed kan monitoren, in kaart kan brengen, et cetera.

[1:48:12] Nou is er rond klimaat natuurlijk best wat gaande qua...

[1:48:15] Hoe de klimaatwetenschappen eigenlijk nu in de VS, hoe zeg je dat, monitoringsplekken worden afgebroken, et cetera.

[1:48:27] Dus is dit iets waar we als Europa meer in kunnen stappen om te zorgen dat we eigenlijk die kennis goed kunnen monitoren en voor kunnen zorgen.

[1:48:39] Voor wie is uw vraag?

[1:48:43] Allebei.

[1:48:44] De heer Maat, zullen we het dan een keer omdraaien?

[1:48:47] Ja, dankjewel.

[1:48:49] Zeer belangrijke vraag.

[1:48:51] De specifieke vraag gaat over of we als Europa meer zouden kunnen doen.

[1:48:55] Of daar een soort van hiaat kunnen vullen.

[1:48:58] Ik denk dat dat grotendeels al wel gebeurt.

[1:49:00] De kennisinstellingen in Europa zijn tiptop in orde.

[1:49:04] En die zijn zeker competitief met wat er in de Verenigde Staten en andere situaties gebeurt...

[1:49:10] Dus ik denk niet zozeer dat het een kwestie is van een kennishiaat of het invullen van meer onderzoek.

[1:49:19] Dat is natuurlijk altijd fijn dat dat gebeurt.

[1:49:21] Maar dat het vooral een kwestatie is van, nou ja, dan kom ik weer op dat vertrouwenpunt, van naar wie luisteren we precies als we het over klimaatseffecten hebben?

[1:49:29] Welke wetenschappers en welke weterschappelijke instellingen raadplegen we hierbij?

[1:49:35] Natuurlijk is het op het IPCC niveau, dat is een conglomeraat waar de Verenigde Staten zeer belangrijk is.

[1:49:41] Maar eigenlijk is er klimaatwetenschap aan vrijwel elke universiteit in Nederland en Europa.

[1:49:48] Dus we hoeven niet per se naar het IPcc om bepaalde klimaatseffecten, om goed onderzoek.

[1:49:56] en goede onderzoeksresultaten over klimaateffecten te kunnen weten.

[1:50:00] Die zijn overal aanwezig.

[1:50:02] Dus dat zou mijn eerste antwoord zijn.

[1:50:04] Mevrouw Brown?

[1:50:05] Ja, mijn aanvulling is dat...

[1:50:09] Ik denk dat het belangrijk is om inderdaad de vraag te stellen welk onderzoek moeten we doen.

[1:50:13] En het onderzoen naar is er klimaatverandering, dat moeten we monitoren.

[1:50:18] Maar dat is niet meer de hoofdvraag.

[1:50:19] De wetenschap is daar duidelijk over.

[1:50:22] Er is klimaat verandering.

[1:50:23] De mens heeft daar een belangrijk aandeel in gehad.

[1:50:26] De vraag wordt daardoor wat kunnen we eraan doen?

[1:50:29] En dat vraagt een ander type onderzoeken.

[1:50:31] En dat is mijn aanvulling.

[1:50:33] Dus dat vragen onderzoeks.

[1:50:34] Ja, met Europa.

[1:50:36] En ik denk dat in Nederland bij uitstek dat we heel mooi bezig zijn door bijvoorbeeld de initiatieven van NBO en het Klimaatinitiatief Onderzoek Nederland, het KIN.

[1:50:46] Die zijn op een hele andere manier aan het nadenken over hoe moet je nou onderzoek doen die relevant is in deze tijd van poliekrisis.

[1:50:54] Van grote urgentie waarin we eigenlijk niet willen wachten vijf jaar totdat de onderzoeksresultaten bekend zijn voordat we iets gaan doen.

[1:51:01] En dat vraagt dus transdisciplinair onderzoek, waarin wetenschap samenwerkt met maatschappelijke partners.

[1:51:07] In de context van global health vraagt het ook onderzoeken niet alleen maar vanuit Europa of met Amerikaanse partners, maar juist met die lokale universiteiten en regionale kennispartners.

[1:51:19] En dat vraagt weer van ons als Nederland en Europa, dat wij onze financieringsinstrumenten anders organiseren.

[1:51:27] We hebben daar vorig jaar, nee eerder dit jaar, een artikel over geschreven voor NBO, waarin we met de Nederlandse wetenschapsorganisatie NBO keken.

[1:51:36] Wat moeten wij nou anders doen om die gelijkwaardige samenwerking met lage- en middenkomerslandenpartners beter te faciliteren?

[1:51:44] Want dat vragt iets van onze financiëringsvoorwaarden.

[1:51:47] Dat vraagt dat we een bepaalde

[1:51:49] flexibiliteit hebben of op een andere manier de budgetverdeling toestaan.

[1:51:53] Nou, dat is iets wat wij direct zelf kunnen doen en ik denk dat daar wel heel veel behoefte is om in deze nieuwe tijd van samenwerken met deze opgave dus de regels daarop aan te passen.

[1:52:08] Dank u wel.

[1:52:09] We hebben nog vijf minuten in dit gesprek.

[1:52:11] Misschien dat u uw microfoon even uit kan zetten inderdaad.

[1:52:13] Dus laten we proberen een korte vraag te stellen met één antwoord.

[1:52:17] En dan denk ik dat we nog een tweede rondje kunnen doen.

[1:52:19] Mevrouw van Ark.

[1:52:21] Dank u wel.

[1:52:22] Mijn vraag is voor de heer Maat.

[1:52:24] U pleit als ik het goed hoor eigenlijk voor een soort community surveillance.

[1:52:30] Dus surveillance gedaan door met name de lokale mensen omdat die als eerste de frontlinie eigenlijk vormen.

[1:52:36] Als eerste zien dat er een outbreak komt.

[1:52:41] Heeft u misschien een voorbeeld van landen die dat al heel goed geregeld hebben of is dat eigenlijk nergens wordt geregeld?

[1:52:48] De heer maat uw korte antwoord.

[1:52:50] Ja, we hebben een project gehad bijvoorbeeld in Ethiopië waar het redelijk goed geregeld is.

[1:52:54] Dus daar zitten veel community vrijwilligers die heel veel monitoring doen van gezondheid.

[1:53:02] Die goed samenwerken met lokale universiteiten en gezondheidsinstellingen.

[1:53:05] Dat is een voorbeeld van.

[1:53:06] Maar ik ben bijvoorbeeld ook in Indonesië geweest.

[1:53:08] Daar werken ze ook veel met gezondheitsvrijwilligers in de rurale gebieden.

[1:53:12] En ik denk dat dat een model is waar we ook in het westen veel van kunnen leren.

[1:53:17] Hartelijk dank mevrouw Maas.

[1:53:20] Ik heb wel een korte vraag, maar ik weet niet of het leidt tot een kort antwoord.

[1:53:25] Ja, mijn korte vraag is, u gaf allebei aan dat die lokale kennis zo belangrijk is.

[1:53:31] Nou laat ik dan zo stellen dat het wel een kortantwoord gaat opleveren.

[1:53:35] Wat zou nou het eerste moeten doen waar wij nou als Kamerledenaar zouden moeten kijken als het over die lokane kennis gaat, mevrouw Brown?

[1:53:42] Ten eerste, wie was betrokken bij het ontwikkelen van een aanvraag of een voorstel?

[1:53:50] Waren daar lokale experts aan tafel en op welke manier is hun input betekenisvol meegenomen?

[1:53:57] Tweede waar u naar moet kijken is follow the money.

[1:54:00] Waar is het geld naartoe gegaan en hoe is de verdeling?

[1:54:04] En het derde wat ik daarna zou aanraden dat u doet... is uw collega in het parlement van dat land bellen met de vraag... wat vinden jullie hier nou van en sluit het aan bij jullie prioriteiten.

[1:54:14] En daarna ook gelijk in dat gesprek afspreken dat je over een jaar weer even belt... om te overleggen hoe is dat nou gegaан en kunnen we nog bijsturen... of hoe kunnen we de bevindingen gebruiken in ons beleid.

[1:54:27] Kijk, u krijgt gelijk wat huiswerk mee, hoor ik al.

[1:54:32] Laten we het maar in de notulen schrijven als een suggestie inderdaad.

[1:54:36] Mevrouw Kreugen.

[1:54:39] Ja, misschien nog een vraag.

[1:54:42] Wij zitten natuurlijk in de commissie ontwikkelingssamenwerking buitenlandse handel en veel van onze collega's hebben het over klimaat en anderen weer over gezondheidszorg, dus dat is allemaal lekker verdeeld.

[1:54:58] Waar zou nou als we kijken naar de kosten die klimaatverandering veroorzaken op miljoenen gezondheid en waar we dus ook eigenlijk

[1:55:07] Kosten die we met z'n allen dragen.

[1:55:10] Hoe zouden we dat meer kunnen betrekken in het debat of beter inzichtelijk kunnen maken?

[1:55:20] Dus de vraag is wie betaalt of waar moet het belegd worden?

[1:55:24] Een enorme kostenpost van de klimaatcrisis qua mondiale gezondheidszorg.

[1:55:30] Is daar onderzoek over?

[1:55:33] Kunnen we dat beter in zichtelijk maken?

[1:55:35] Kun je dat beter betrekking in het

[1:55:38] Mevrouw Brown.

[1:55:39] Ja, zal ik beginnen en aanvullen?

[1:55:40] Ja, dan kijken we even, dat past vast nog binnen de tijd, als u dat mooi kort houdt.

[1:55:44] Nou, ik denk dat een heel belangrijke vraag, en ik wil hier ook bescheiden zijn, dus niet mijn core area of expertise, om dat maar eens in Engels te zeggen, maar een hele belangrijijke constatering is dat onze huidige systemen

[1:55:56] ...geen makkelijk antwoord geven.

[1:55:57] Dus dat betekent dat we waarschijnlijk moeten kijken naar nieuwe systemen... ...om dit beter te kunnen doen.

[1:56:03] De vraag is dan, hoe zien die nieuwe systemingen eruit?

[1:56:05] En daar wordt veel onderzoek naar gedaan.

[1:56:08] Dus mijn advies zou eigenlijk zijn, tenzij jij een hapklaar antwoорд hebt... ...maar om hier een apart moment voor te nemen, samen met uw collega's van Financiën... ...en om hierover na te denken wat voor aanvullende mechanismen er zijn...

[1:56:22] nationaal, Europees en internationaal moeten zijn om dit vraagstuk op te lossen.

[1:56:27] Want het huidig systeem piept en kraakt.

[1:56:30] Ik denk niet dat daar de oplossing vandaan kan komen.

[1:56:33] Dank u wel.

[1:56:33] Meneer Maat heeft u hier nog een aanvulling op?

[1:56:36] Eigenlijk niet behalve een herhaling van die twee snelheden.

[1:56:40] De directe economische gevolgen hebben we deze zomer allemaal gemerkt... met de plotselinge droogte, et cetera.

[1:56:47] Maar er zit op de lange termijn veel meer aan te komen.

[1:56:52] Dat vult mooi aan wat Joyce zegt.

[1:56:54] Daar weten we te weinig van.

[1:56:56] En daar moeten we op een andere manier naar gaan kijken.

[1:56:58] En ik denk dat dat mijn enige aanvulling is.

[1:57:02] Dank u wel.

[1:57:03] Dan constateer ik dat het exact vijf uur is.

[1:57:05] Dan dank ik u heel hartelijk voor uw komst naar de Kamer.

[1:57:09] Ook de Kamenleden, hartelijk dank voor uw komt en uw vragen.

[1:57:13] Aan de mensen op de publieke tribune, hartlijk dank voor u aandacht.

[1:57:16] En alle gasten die ook zijn gekomen, nogmaals hartelijk danken.

[1:57:19] Ook voor de mensen die met ons meekijken.

[1:57:21] En hiermee beëindig ik dit ronde tafelgesprek.