Criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit

[0:00:01] Dames en heren, goedemiddag.

[0:00:03] Ik open deze vergadering van de Vaste Commissie voor Justitie en Veiligheid.

[0:00:08] Op de agenda staat het commissiedebat criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit.

[0:00:14] Ik heet van harte welkom de minister van Justitie en Veiligheid en natuurlijk zijn ondersteuning.

[0:00:18] Ik heet van harte welkom de aanwezige collega's.

[0:00:21] Ik zal hun naam noemen als zij zo meteen hun eerste termijn uitspreken.

[0:00:25] En natuurlijk welkom iedereen in de zaal en iedereen die op andere wijze dit debat volgt.

[0:00:30] Eerste termijn vier minuten.

[0:00:33] Drie vragen onderling, want we hebben drie uur de tijd voor dit commissiedebat en er staan een hoop onderwerpen op de agenda.

[0:00:39] Dus ik ga u ook strak houden.

[0:00:41] Mevrouw Conradi?

[0:00:43] Ja, even een punt denk ik wat goed is om te weten.

[0:00:45] Ik zit ook midden in een VWS-begroting.

[0:00:50] Althans niet letterlijk, want ik kan natuurlijk niet in tweeën splitsen.

[0:00:52] Maar dat is nou gelijk ook het lastige.

[0:00:54] Dus het kan zijn dat ik ook straks eerder weg ga na mijn bijdrage.

[0:00:58] Dus ik moet even puzzelen en dat ook een beetje op zijn lijn blijven volgen.

[0:01:00] Niet uit desinteresse, maar gewoon omdat het dan echt even niet anders is.

[0:01:04] Het is druk zat en u kunt zich uiteraard niet splitsen in tweeën.

[0:01:09] Dus als u de zaal verlaat, dan weten we wel.

[0:01:12] Voor ons hebben we alle pleegplegingen gehad.

[0:01:14] Dan gaan we snel beginnen met mevrouw Mütler voor haar eerste termijn namens Pro.

[0:01:18] Aan u het woord.

[0:01:18] Dank u wel, voorzitter.

[0:01:21] Ik wil het graag hebben over het dreigingsbeeld Ondermijning Nederland, want die laat zien hoe diep de onderwereld verweven is geraakt met de bovenwereld en hoe criminelen gebruik maken van onze economie, van onze voorzieningen, van onze samenleving.

[0:01:34] En ik zie het als een veelkoppig monster op heel veel terreinen.

[0:01:37] En ik kan het weten, want ik ben opgegroeid in zo'n wijk... en ik heb veel van mijn werkbezoeken afgelegd in dat soort kwetsbare wijken... en gezien wat ondermijning letterlijk doet met de leefbaarheid van een wijk.

[0:01:50] En dan hebben we het over zorgfraude.

[0:01:53] Dan hebben we het over hypotheekfraude.

[0:01:55] Wat overigens recent ook volop in het nieuws was.

[0:01:57] En daar wil ik wel even op focussen, voorzitter, via u.

[0:02:00] Want in april lag...

[0:02:04] Vol wat betreft de hypotheekfraude onder andere een VEC-rapport, een alarmerend onderzoek waaruit bleek dat het mogelijk om duizenden gevallen van hypotheekfraude per jaar gaat.

[0:02:14] In vier jaar tijd bijna 11.000 woningen met vervalste gegevens gekocht tussen de 6 en de 11.000 woningen en naar schatting gaat het om een bedrag van bijna 2,7 à 4,6 miljard euro.

[0:02:28] Dat zijn forse bedragen.

[0:02:30] En achter die getallen gaat wel een wereld schuil van witwassen, van drugscriminaliteit, van illegaal verhuur, van mensenhandel, arbeidsmigranten.

[0:02:40] De voorbeelden, die moet u ook bekend zijn.

[0:02:42] Van een huis waar 74 arbeidsmigranten om de buurt op een matras mogen slapen.

[0:02:49] 500 euro per matras moeten gaan betalen.

[0:02:51] Dat rapport lag best wel lang.

[0:02:56] bij het ministerie.

[0:02:57] En ik verwacht dan dat de minister daarop gaat anticiperen... tenminste, die weet dat er in september, oktober... een ronde tafelgesprek komt.

[0:03:06] Die weet dat er een ondermijningsdebat komt.

[0:03:08] Ja, dan had het echt wel beter geweest... en dan druk ik me nog best zacht uit...

[0:03:13] ...dat dat rapport waarin dit soort hele heftige cijfers instaan... ...die zo alarmerend zijn dat die eerder met de Kamer worden gedeeld.

[0:03:21] Dat is niet gebeurd en dat reken ik deze minister aan.

[0:03:24] In dat rapport staan er inhoudelijk namelijk wel hele belangrijke punten... ...over poortwachtersfunctie, over gegevens laten checken door bijvoorbeeld de Belastingdienst... ...en er staan zaken over het Centraal Aandeelhoudersregister.

[0:03:39] En u zal wel zeggen, ja maar dat kan zo wel...

[0:03:42] Wij hebben daar ook allerlei moties voor ingediend.

[0:03:44] Het is ook niet nieuw die informatie wat uit het onderzoek naar voren komt.

[0:03:48] Want in 2024, al twee jaar terug, dienden wij een motie in.

[0:03:53] Doe nou een onderzoek hoe hypotheekverstrekkers inkomensgegevens kunnen laten controleren bij de Belastingdienst.

[0:03:58] Juist om die fraude aan de voorkant te voorkomen.

[0:04:01] Wat wordt daarmee gedaan?

[0:04:03] Weinig.

[0:04:04] Ik snap het, ik wil geen toeslagenschandalen.

[0:04:06] Ik wil niet dat er zomaar door de Belastingdienst informatie wordt gedeeld.

[0:04:10] Dat snap ik allemaal.

[0:04:11] Het ging hier om hoe checken we het, zodat we in ieder geval dit soort fraudeleuze handelingen aan de voorkant kunnen voorkomen.

[0:04:18] In 2025 dienden we een motie in om de poortwachtersfunctie van de Kamer van Koophandel te verstevigen.

[0:04:25] Door een VOG aan de voorkant, door de weigeringsgronden uit te breiden.

[0:04:29] Wat gebeurt ermee?

[0:04:31] Niks tot weinig.

[0:04:33] En ik vind dat best frustrerend.

[0:04:34] En dan dat aandeelhoudersregister.

[0:04:36] Wij hebben eerder de minister gevraagd, pak het op...

[0:04:40] Regel het.

[0:04:41] En we weten dat er wat belemmeringen zijn.

[0:04:44] En laat weten wat je nodig hebt om dat voor elkaar te gebruiken.

[0:04:47] Ja, en ik word daar soms ook wel een beetje boos over.

[0:04:50] Want dan vraag ik me af, heeft deze minister dan hier geen prioriteit voor?

[0:04:55] Wel prioriteit voor Bollejos.

[0:04:56] Niet onterecht, want we hebben Overasselt recent gezien.

[0:05:01] En de geldkranen gaan dicht.

[0:05:03] Ook allemaal goed.

[0:05:04] Maar je moet je afvragen, is dat effectief?

[0:05:06] Terwijl ik denk, kijk even naar zaken die wel heel effectief zijn om ondermijning aan te pakken.

[0:05:12] Onder andere bijvoorbeeld ook ondermijning die kinderen, ondermijnde criminelen, die kinderen verleiden om het verkeerde pad op te gaan.

[0:05:20] En dan denk ik, zo'n preventie met gezag is bijvoorbeeld een hele belangrijke.

[0:05:24] Ik ben over mijn tijd heen, dus ik laat het nu hierbij, voorzitter.

[0:05:29] U zag het aan mijn blik, mevrouw Middelberg.

[0:05:31] Even kijken, ik zie interruptie.

[0:05:32] Wie was eerst?

[0:05:33] Meneer Struis, ja, aan u.

[0:05:36] Kom, alsjeblieft.

[0:05:36] Ja, op het laatste punt wil ik toch even Pro wat meer duiding kan geven over preventie met gezag in het kader van de enorm exploserende jeugd die zich op de georganiseerde misdaad stort.

[0:05:50] Wat is nu het beleid van Pro?

[0:05:51] Wat zijn de inzichten waar we verder mee komen?

[0:05:54] Mevrouw Midler.

[0:05:56] Voorzitter, dank u wel voor die vraag, want dat is een hele belangrijke vraag.

[0:06:00] Ik ben hele groot voorstander van het programma Preventie met Gezag.

[0:06:04] We hebben nu een twintigtal gemeenten die structureel worden gefinancierd en een 27 aantal, of is dat andersom?

[0:06:12] In ieder geval voldoende, die ook nog eens incidenteel worden gefinancierd.

[0:06:18] betaald.

[0:06:19] En wat ik zie, neem bijvoorbeeld Arnhem, dat daar de lokale inzet uiteindelijk nu heeft geleid tot een daling van ruim 36% van de instroom van first offenders.

[0:06:31] Waarom?

[0:06:32] Omdat ze investeren in onderwijs, in jongerenwerkers, in een betere samenwerking tussen de gemeente en de politie, met straatcoaches.

[0:06:40] In dat licht heb ik eerder

[0:06:42] via een voorstel gepleit voor specialistische jongerenwerkers.

[0:06:46] Daar is 2,7 miljoen voor vrijgespeeld om dat te onderzoeken.

[0:06:51] Maar ook dan denk ik... minister, dit werkt!

[0:06:54] Dus in plaats van 100 miljoen kan je ook besluiten... om daar veel meer geld, veel meer middelen op te ondernemen.

[0:07:01] Mijn verzoek aan de minister is... en dat is dan het antwoord op de vraag van mijn collega... mijn inzet is...

[0:07:09] Steek daar het geld in waar je het meest effect mee genereert.

[0:07:15] Of het nou gaat om het aanpak van hypotheekfraude of zorgfraude of jeugd.

[0:07:20] Doe de juiste dingen.

[0:07:25] Ja, voorzitter.

[0:07:26] En ik kan het betogen zeker de bijdrage die mevrouw Muller hier met ons heeft gedeeld, die kan ik ook zeker steunen.

[0:07:35] We hebben met elkaar een ronde tafelsessie gehad met verschillende partijen aan tafel.

[0:07:39] En een paar dingen kwamen daarin terug, onder andere preventie waar heel veel over werd gesproken.

[0:07:44] Maar er werd ook over iets anders gesproken.

[0:07:45] Eigenlijk dat...

[0:07:46] dat criminelen vaak wel als één organisatie werken, maar dat wij als overheid eigenlijk als losse loketten werken.

[0:07:52] En toch het thema privacy en alle wetgeving daaromheen, ach, dat was wel eigenlijk de grootste boosdoener.

[0:08:00] Kunnen wij nou pro-2021 samen optrekken als het gaat ook om dat aan te pakken?

[0:08:06] Om daar nou gewoon toch eens definitief mee af te rekenen, zodat we niet die daders blijven beschermen, maar ook daadwerkelijk iets doen aan het optreden als één netwerk tegen een criminele organisatie.

[0:08:16] Mevrouw Midler.

[0:08:19] Ik vind het ook heel lastig om uit te leggen dat wanneer een crimineel een onderneming start in gemeente X, dat wordt opgedoekt, hij gewoon eigenlijk met dezelfde malafide onderneming in gemeente I weer gewoon aan de slag kan.

[0:08:33] En dat die informatie niet met elkaar gedeeld kan worden.

[0:08:35] Pro is vrij scherp als het gaat om AVG en bescherming van privégevens.

[0:08:40] Niet voor niets.

[0:08:41] Want je hebt echt wel die waarborgen nodig.

[0:08:44] Ik ben zelf wat...

[0:08:46] Je moet kijken wat binnen de kaders van de privacy mogelijk is.

[0:08:51] En als dat niet kan, dan moet je kijken wat je wel mogelijk kunt maken.

[0:08:57] Door bijvoorbeeld wetten te veranderen, door bepaalde waarborgen te creëren.

[0:09:02] Ik noemde net niet voor niets dat voorbeeld van... mag de Belastingdienst informatie verstrekken aan andere partijen...

[0:09:11] terwijl die informatie met een andere doel bij hen binnen is gekomen.

[0:09:16] Daar moet je zeker mee oppassen, want ik wil geen toeslagenaffaires krijgen... zoals we dat eerder hebben gehad.

[0:09:23] Aan de andere kant, je moet kijken wat kan dan wel... om in ieder geval die informatie op een bepaalde manier met elkaar te delen... waardoor criminelen gepakt kunnen worden.

[0:09:34] Waardoor ze niet de lachende derden worden.

[0:09:36] En dat is een zoektocht.

[0:09:38] En er komen wetten aan, wet gegevensdeling samenwerking, WGS, de WAMS.

[0:09:45] Dat kan helpen, maar soms denk ik dat er meer nodig is.

[0:09:48] En ik ben echt wel bereid om, zeker als het gaat om criminaliteitsbestrijding, verder te kijken zonder daarbij te zeggen dan gaan we alle regels van privacy schenden.

[0:09:57] Want daar ben ik dus niet van.

[0:09:59] Mevrouw Conradi.

[0:10:01] Voorzitter, en dat kan ik me heel erg goed voorstellen, dat laatste wat gezegd is.

[0:10:06] En dan ben ik eens even op zoek of we daarin misschien ook wel gezamenlijk de minister kunnen bewegen tot het onderzoeken naar die wettelijke grondslag, die toch volgens mij wel gemist wordt door de verschillende partijen, waarvan ik ook nog niet de geruststelling had dat met alles wat er aankomt aan nieuwe wetgeving, dat we er daarmee zijn.

[0:10:23] En eigenlijk als we kijken naar het begrip doelbinding, oftewel we hebben allemaal gezamenlijk het doel die ondermijning aan te pakken, dan mist nu in mijn optiek die wettelijke grondslag.

[0:10:33] En is mevrouw Mutleur het met mij eens dat we eigenlijk dan ook richting deze minister zouden moeten vragen, onderzoek nou eens toch eens deze wettelijke grondslag die hiervoor nodig is, want we moeten hier echt grote stappen in gaan maken.

[0:10:45] Mevrouw McLaren, iets korter als het kan.

[0:10:47] Ja, ik wil ook dat de minister met de partijen in kwestie zo snel mogelijk aan tafel gaat.

[0:10:52] Ik vind het bizar voor woorden dat nu pas na zoveel jaren, na twee jaar na dato van die motie, even hypotheekfraude benoemd, dat er maar één gesprek wordt gevoerd met de belastingdienst en de partijen.

[0:11:05] Als je dit echt serieus wil aanpakken, dan moet je veel eerder met alle partijen bij elkaar komen.

[0:11:09] Overigens ook met de autoriteit persoonsgeefs om te kijken wat wel kan.

[0:11:15] Mevrouw Straatman.

[0:11:17] Ja, dank voorzitter.

[0:11:19] En mevrouw Moetelaar houdt denk ik mooi betoofd voor preventie met gezag.

[0:11:22] Maar lijkt dat ook een beetje te plaatsen tegenover bijvoorbeeld de aanpak van de zware georganiseerde misdaad.

[0:11:27] Ze noemde zelf de zaak van Bollejos.

[0:11:30] Is het met mij eens dat deze twee dingen juist samengaan?

[0:11:34] Dat juist voor jongeren die denken kan ik het criminele pad opgaan.

[0:11:38] Het zo ontzettend belangrijk is dat iemand...

[0:11:40] die daar in Weelde leeft, in Sierra Leone, dat die niet daar blijft, maar in de Nederlandse gevangenissen terechtkomt.

[0:11:46] En dat onze inzet daar maximaal op gericht moet zijn, juist ook om dat beeld aan jongeren in Nederland mee te geven.

[0:11:54] Volmondig ja.

[0:11:56] Het is en-en.

[0:11:58] Je zal de zware criminelen moeten frustreren, aanpakken.

[0:12:04] En ik hoop dat mijn collega het niet erg vindt dat ik wel wat kritische kanttekeningen plaats bij bijvoorbeeld het dichtdraaien van de geldkraan richting Sierra Leone.

[0:12:15] Prima, maar ik zie Bolle Jos al met zijn miljoenen dat gat dichten.

[0:12:19] Dus ik ben eigenlijk meer op zoek naar van wat raakt hem echt of wat raakt zo'n land dan echt om daadwerkelijk zo'n crimineel aan te pakken.

[0:12:27] Dus ik zit meer op die effectiviteit van wat we doen en met preventie, met gezag.

[0:12:36] Jongeren moeten dit soort criminelen ook niet gaan verheerlijken of als heel stoer ervaren.

[0:12:42] Dus je zal het beide moeten doen.

[0:12:46] Ik kijk even rond.

[0:12:47] Mevrouw Martens, Amerika.

[0:12:49] Ja, dank u voorzitter.

[0:12:51] Ook ik kan me echt wel aansluiten bij het betoog van mevrouw Mütler.

[0:12:54] Als raadslid in Amsterdam heb ik natuurlijk heel veel te maken gehad met hele jonge kids die worden gevraagd om vuurwerk of erger te hangen aan voordeuren van hen die onwelvallig zijn.

[0:13:07] Maar de andere kant, en daar sluit ik me aan bij de vraag van mevrouw Straatman...

[0:13:10] Kijk, is mevrouw Mütliwer het wel met mij eens op het moment dat wij een minister hebben die probeert zo daadkrachtig mogelijk op te treden om een signaal af te geven aan die jonge kids dat dit niet straffeloos hier wegkomt.

[0:13:20] En wij gaan in dit parlement discussies voeren over welke maatregelen wel of niet juist zijn en of via de BOS weg.

[0:13:29] Iedereen ziet dit.

[0:13:30] Ze lachen zich natuurlijk echt een slag en rond in.

[0:13:33] Is mevrouw Mietleur dan ook wel met mij eens dat we dan achter de minister moeten gaan staan en inderdaad zeggen doe alles wat nodig is om?

[0:13:40] Want dit is dan toch een lachertje?

[0:13:42] Mevrouw Mietleur.

[0:13:44] Ik wil dat deze minister meer doet.

[0:13:48] Veel doet om dit soort ondermijnde criminelen die zich in het buitenland begeven, maar hun invloed, dat zien we nog steeds hier in Nederland, ik heb over asselt niet voor niets genoemd, dat hij zijn best doet om dat aan te pakken.

[0:14:09] Maar dat wat hij doet moet wel effectief zijn.

[0:14:13] En misschien vraag ik een tandje meer of dat hij nog verder nadenkt.

[0:14:19] Dat kan.

[0:14:22] Oké, ik kijk rond.

[0:14:26] Interruptieschat.

[0:14:26] Gaan we over naar de eerste termijn van mevrouw Straatman namens het CDA.

[0:14:31] Dank voorzitter.

[0:14:32] De georganiseerde criminaliteit is het betonrot in onze samenleving.

[0:14:37] En criminelen organiseren zich steeds slimmer.

[0:14:39] En daartegenover moet dus een overheid staan die minstens net zo slim is... of liever nog criminelen een pas voor is.

[0:14:46] Voorzitter, vorige week was de boodschap tijdens het rond de tafel gesprek over ondermijning bijzonder eensgezind.

[0:14:52] Privacyregels belemmeren een effectieve aanpak van ondermijning.

[0:14:57] En dat hoorden we van de politie tot het OM, van de burgemeesters tot de banken en van de netbeheerders tot de notarissen.

[0:15:03] En dit probleem is bekend.

[0:15:05] Er is inmiddels ook een ambtelijke taskforce gegevensdeling, maar het duurt allemaal veel en veel te lang.

[0:15:12] Want in een wereld waarin steeds meer informatie beschikbaar is, zouden criminelen daarvan wakker moeten liggen.

[0:15:18] Maar in plaats daarvan verliezen we tijd aan soms tientallen verschillende confinanten die samenwerking bemoeilijken of zelfs helemaal lam leggen.

[0:15:25] En daarom vraag ik deze minister actie op dit punt.

[0:15:28] Welke concrete verbeteracties gaat de minister nemen om de bekende knelpunten binnen de wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, de WGS, weg te nemen?

[0:15:38] En op welke termijn?

[0:15:40] Maar ook binnen de BPG bijvoorbeeld, een andere wet, lopen publiek-privaat samenwerkingen vast.

[0:15:45] Bijvoorbeeld bij informatiedeling tussen hypotheekverstrekkers en de Belastingdienst.

[0:15:49] En is de minister bereid te verkennen hoe de WPG kan worden aangepast om gegevensverstrekking aan derden beter mogelijk te maken met oog voor de balans tussen privacy en veiligheid?

[0:16:01] En voorzitter, uit het dreigingsbeeldondermijning Nederland volgt dat het belangrijk is om systeemrisico's in kaart te brengen.

[0:16:08] En daarbij noemt de minister ook expliciet de agrarische sector.

[0:16:12] En dat is niet gek, want in het buitengebied met de relatieve anonimiteit, leegstand en de kwetsbare positie van boeren en tuinders voelt het voor criminelen soms als vrijplaats.

[0:16:23] En dat mogen we niet laten gebeuren.

[0:16:25] Juist ook nu de onrust op het platteland groot is, moeten we onze boeren en tuinders beschermen.

[0:16:30] En we lezen in de Kamerbrief dat de minister interdepartementale afspraken maakt met het ministerie van Vroo en VWS over de aanpak van ondermijning in deze sectoren.

[0:16:40] Maar welke afspraken liggen er met het ministerie van LVVN?

[0:16:44] En wat het CDA betreft zijn drie zaken nodig.

[0:16:47] Ten eerste meer handhaving.

[0:16:49] We hebben vaker gepleit voor meer cameratoezicht in het buitengebied.

[0:16:53] Bijvoorbeeld door camera's schilden en extra individuelen aan PR-camera's.

[0:16:58] Hoe kijkt de minister hiernaar?

[0:17:00] Ten tweede, vertrouwenspersonen behouden.

[0:17:03] De meldingsbereidheid in het buitengebied is laag en vertrouwenspersonen van LTO helpen om die drempel te verlagen.

[0:17:09] Maar wij horen zorgelijke signalen dat structurele financiering van vertrouwenspersonen onder druk staat en dat deze functie bij LTO-Noord mogelijk zelfs verdwijnt.

[0:17:19] En dat kan niet waar zijn, dus graag een reactie van de minister op dit punt.

[0:17:23] En ten derde moeten we de leegstand aanpakken.

[0:17:26] Leegstaande panden en stallen nodigen gewoon uit tot criminaliteit.

[0:17:30] En tegelijkertijd is de sloop voor boeren gewoon financieel onaantrekkelijk.

[0:17:35] Het CDA wil daarom een aantrekkelijke sloopregeling geïntegreerd in de bredere aanpak stikstof.

[0:17:40] En wil de minister hierover in gesprek gaan met zijn collega van LVVN.

[0:17:44] Wij zijn ook bezig met een voorstel om dit te regelen voor de begroting van LVVN.

[0:17:49] Voorzitter, tot slot over de sluiting van panden en artikel 13b van de opiumwet.

[0:17:54] Het WODC heeft aanbevolen een landelijk handelingskader te ontwikkelen... en de minister heeft dit omarmd en gaf aan kort na de zomer hiermee te komen.

[0:18:02] Wanneer ontvangt de Kamer dit?

[0:18:04] Daarnaast heeft de Raad van State recent bevestigd dat een last onder dwangsom of een pansluiting gekoppeld blijft aan een specifiek pand.

[0:18:12] Maar daardoor ontstaat de situatie dat een drugsproducent na ontdekking simpelweg de huur kan opzeggen en elders opnieuw kan beginnen, waarna de burgemeester opnieuw weer een last onder dwangsom of een pansluiting moet doen.

[0:18:25] Dat is natuurlijk ontzettend inefficiënt.

[0:18:28] En welke aanvullende maatregelen kan de minister nemen... om burgemeesters beter in staat te stellen... dit soort herhaalde criminele praktijken effectief aan te pakken?

[0:18:37] Tot zover, voorzitter.

[0:18:39] Hier, kijk ik even rond.

[0:18:40] Gaan we meteen door naar de heer Struis namens 50PLUS.

[0:18:44] Ja, dank, voorzitter.

[0:18:47] Ik ben de laatste tijd overspoeld met informatie en rapporten... over de georganiseerde misdaad in Nederland en internationaal.

[0:18:54] En dat geeft al een heel...

[0:18:55] gefragmenteerd beeld.

[0:18:58] Maar aansluitend bij de ronde tafel van vorige week en de gesprekken die ik voer, dan vraag ik wel eens wie is nou onze grootste tegenstander?

[0:19:06] Als ik dan vraag aan notarissen of mensen die bij netwerkbeheersers zitten, dan krijg ik maar één antwoord.

[0:19:12] Dat is de privacy.

[0:19:13] En dat is zo belemmerend, en ik kan hier vele voorbeelden, notarissen die zeggen alsjeblieft Jan verander het, want wij kunnen een deuk in de hypotheekvrouwen slaan.

[0:19:23] Netwerkenbeheerders die zeggen ik kan zo vijftig laboratoriums ophoesten op basis van gebruik van elektriciteit.

[0:19:30] Kamer van Koophandel die tegen smeken aan zit.

[0:19:34] Het duurt allemaal te lang en we zien het onder onze ogen gebeuren.

[0:19:37] De Belastingdienst, mensen in de uitvoering... die zeggen, oh, ik wou dat ik mijn gegevens mocht delen.

[0:19:42] Want dan gaat u zien hoeveel er wordt witgewassen... en hoe dat allemaal werkt.

[0:19:46] Nou, kortom...

[0:19:48] Wij vinden dat de balans tussen veiligheid en privacy ver te zoeken is.

[0:19:52] Eerste vraag is, zie de minister dat ook?

[0:19:54] Hoe kijkt hij naar die balans?

[0:19:56] En wat kunnen we nou doen als Kamer gezamenlijk optrekken om hier een versnelling aan te brengen?

[0:20:00] Ik weet dat er allerlei mensen mee bezig zijn, maar de samenhang der dingen is er niet en de snelheid al helemaal niet.

[0:20:07] En degene die ervan profiteren is de georganiseerde misdaad.

[0:20:11] In het verlengde daarvan wil ik toch over de havens van Nederland praten en specifiek van Rotterdam.

[0:20:18] René de Vries, de havenmeester, maar ook de mensen die daar werken, ook goede ondernemers, die zeggen die wet, havenbeveiligingswet, die is uit 2004.

[0:20:29] Dat is het jaar dat mijn jongste beleidsambtenaar is geboren en dat ik achter de tafel zat om mede deze wet te ontwerpen.

[0:20:36] De nieuwe havenbeveiligingswet in België is die al ingegaan.

[0:20:41] En hij ligt bijna op de plank.

[0:20:43] Alle mensen willen hier aan meewerken.

[0:20:46] En dat gaat natuurlijk over de sterke toename van drugscriminaliteit, ondermijding, cyberbedreigingen, hybride dreigingen.

[0:20:52] Maar het allerbelangrijkste is dat Delta Links aangeeft veiligheid bevordert economie.

[0:20:57] Als wij een veilig klimaat in de haven hebben komen echt goede ondernemers zich aansluiten en wij willen dat imago houden.

[0:21:04] Dus is de minister bereid om samen met de collega van INW, die hier ook nog een zijpad in heeft, dit proces te versnellen zodat deze wet er sneller kan komen met alle evaluaties die er al liggen.

[0:21:15] Gericht op de aanpak georganiseerde misdaad en drugscriminaliteit en een beter ondernemingsklimaat.

[0:21:22] En dan, voorzitter, een ander punt.

[0:21:24] Waar ik ook kom, ik zie dat die georganiseerde misdaad zich sneller ontwikkelt... dan wij eigenlijk met z'n allen kunnen bijhouden.

[0:21:32] En op delen zien we allerlei hele belangrijke inzichten.

[0:21:36] Interpol die nu de rode vlag zet over de illegale medicijnhandel... omdat de medicijnen te duur zijn en er zelfs nu al sterfgevallen zijn.

[0:21:43] Om maar eens één van de vele dingen te noemen die aan de hand is.

[0:21:46] En waarvoor ik pleit...

[0:21:48] is toch dat wij als Kamer een volledig overzicht krijgen.

[0:21:53] En ik zie een soort van, noem het de commissie van traan... maar ik zit niet op een parlementair onderzoek te wachten.

[0:21:58] Laat ik daar duidelijk zijn, want dit moet sneller.

[0:22:00] Dat alles bij elkaar gebracht is en dat we even een foto kunnen nemen...

[0:22:04] Wat voor nieuwe producten levert die georganiseerde misdaad op?

[0:22:07] Waar zitten hun tentakels?

[0:22:09] En hoe brengen we alle inzichten die we hebben even kort bij elkaar om ook met een gemeenschappelijke wat groter programma te maken over de aanpak.

[0:22:17] 50PLUS is een voorstander voor de uitbreiding van de kroongetuigen om de burgerinfotrant beter te begeleiden en op het digitale termijn uit te bereiden met virtual agents.

[0:22:27] En er wordt hard om gevraagd.

[0:22:29] En dat waren ook destijds de conclusies van Van Traa.

[0:22:32] Gaan ze wat meer doen op kroongetuigendomein?

[0:22:34] Nou, we hebben nu 30 jaar verder.

[0:22:36] Hebben we echt nieuwe inzichten nodig.

[0:22:38] Dus is de minister bereid om een samenhandeld onderzoek samen te stellen met de Kamer.

[0:22:44] Om even dat inzicht met z'n allen te krijgen.

[0:22:46] Ik dank u voorzitter.

[0:22:48] U bedankt.

[0:22:49] Dan gaan we over naar mevrouw Conradi namens JA21.

[0:22:56] Voorzitter, georganiseerde criminaliteit ondermijnt onze samenleving van binnenuit.

[0:23:00] Jongeren worden geronseld voor het snelle geld, explosies treffen, woonwijken en criminelen proberen met hun vermogen door te dringen in de bovenwereld.

[0:23:08] Terwijl criminelen georganiseerd samenwerken, opereert onze overheid nog te vaak versnipperd.

[0:23:14] Dat begint bij het afpakken van crimineel vermogen.

[0:23:16] Misdaad mag niet lonen.

[0:23:18] Maar de financiële resultaten laten een merkwaardig beeld zien.

[0:23:21] Jarenlang rekende het kabinet op honderden miljoenen euro's aan afbakopbrengsten.

[0:23:25] Die bedragen werden keer op keer niet gehaald.

[0:23:28] En wat doet het kabinet vervolgens?

[0:23:29] Het stelt de raming structureel met maar liefst 284 miljoen euro naar beneden bij.

[0:23:35] Bij een bedrijf zou de directie ter verantwoording worden geroepen.

[0:23:38] Maar hier lijkt het kabinet tegenvallende resultaten op te lossen door de verwachtingen naar beneden bij te stellen.

[0:23:43] De minister wijst op het uitblijven van grote schikkingen met banken.

[0:23:47] Waarom heeft de overheid haar begroting dan jarenlang afhankelijk gemaakt van zulke incidentele meevallers?

[0:23:54] Voorzitter, wie de georganiseerde criminaliteit aanpakt moet ook kunnen rekenen op bescherming.

[0:23:59] Stel je voor, je bent politieagent en houdt een zware crimineel aan.

[0:24:02] Enkele dagen later staat diezelfde crimineel aan je voordeur.

[0:24:06] Hij weet waar je woont, wie je partner is en waar je kinderen naar school gaan.

[0:24:10] Wie ons beschermt mag niet vrezen voor de veiligheid van zijn gezin.

[0:24:14] Toch kunnen namen nog altijd in processen verbouw en andere processtukken terechtkomen.

[0:24:20] Waarom beschermen we de identiteit van politiemedewerkers niet beter?

[0:24:24] Is de minister bereid ervoor te zorgen dat zij in beginsel met hun dienstnummer worden vermeld in plaats van hun naam?

[0:24:30] Voorzitter, dan nog iets over de politie.

[0:24:32] Minister Van Wils schrijft dat de politie primair selecteert op geschiktheid en competenties.

[0:24:37] Maar op de officiële politiewebsite staat dat kandidaten met een migratieachtergrond voorrang krijgen bij een overschot aan geschikte kandidaten.

[0:24:44] Sterker nog, uit interne politiedocumenten uit 2021 blijkt dat de politie zelf schrijft hiermee af te wijken van de wetgeving voor gelijke behandeling waarvoor zij zich beroept op een wettelijke uitzondering.

[0:24:56] Uitgerekend de organisatie die de wet moet handhaven.

[0:25:00] Dit is discriminatoire voorkeursbeleid en een trap in het gezicht van geschikte kandidaten zonder migratieachtergrond die ons land willen dienen.

[0:25:07] Stel je voor dat de politie bij gelijke geschiktheid liever geen moslims of mensen met een donkere huidskleur zou aannemen.

[0:25:14] Het Malieveld zou volstaan en terecht zou de verontwaardiging enorm zijn.

[0:25:19] Waarom zou onderscheid op afkomst andersom wel acceptabel zijn?

[0:25:23] Voorzitter, afkomst hoort geen moer uit te maken.

[0:25:26] Inzet, talent en geschiktheid moeten bepalen wie het uniform mag dragen.

[0:25:31] En is de minister bereid om vandaag nog in te grijpen en dit discriminatoire voorkeursbeleid de nek om te draaien?

[0:25:36] Tot slot, voorzitter.

[0:25:37] De gevolgen van levensgevaarlijk gedrag op de weg.

[0:25:40] Stel je voor, je zoon of dochter komt nooit meer thuis.

[0:25:44] Doodgereden door iemand die onder invloed achter het stuur zat.

[0:25:47] Voor nabestaanden is het verlies levenslang.

[0:25:51] Maar wat zijn de uitgangspunten voor de strafeisen?

[0:25:53] Bij een dodelijk ongeval door aanmerkelijke schuld met alcoholgebruik boven de 1,3 miljoen, noemt de OM richtlijn voor een first offender zeven maanden cel.

[0:26:04] Dat is ongeveer 13% van de wettelijke maximum gevangenisstraf.

[0:26:07] Bij aanmerkelijke schuld en alcoholgebruik tot en met 1,3 promille is het uitgangspunt 6 maanden.

[0:26:14] Ongeveer 11 procent van het maximum van 4,5 jaar.

[0:26:17] Voorzitter, 11 en 13 procent.

[0:26:19] Bij deze categorieën ligt het uitgangspunt van het OM dus op slechts een fractie van wat de wet maximaal mogelijk maakt.

[0:26:26] Dit kun je echt aan niemand uitleggen.

[0:26:29] Is de minister bereid er bij het Openbaar Ministerie op aan te dringen de richtlijnen voor strafeisen bij dodelijke verkeersongevallen en zwaar lichamelijk letsel substantieel aan te scherpen in het bijzonder bij ernstig verwijpbaar rijgedrag en alcohol- of drugsgebruik?

[0:26:43] Tot zover.

[0:26:44] Even kijken.

[0:26:45] 1, 2, 3 interrupties.

[0:26:47] Mevrouw Straatman als eerst.

[0:26:49] Mevrouw Straat.

[0:26:50] Ja, dank voorzitter.

[0:26:51] En ik hoorde een heel mooi betoog van mevrouw Coenradi... als het gaat om hoger ambitieniveau... als het gaat om afpakken van crimineel vermogen.

[0:26:57] En ik ben het daar helemaal mee eens.

[0:26:59] En voor het CDA is het niet alleen belangrijk dat we het afpakken... maar dat we het ook maatschappelijk herbestemmen.

[0:27:04] En we zien...

[0:27:04] incidenteel succesvolle voorbeelden daarvan in Schiedam en Rotterdam, maar nog veel te weinig.

[0:27:10] En wat ons betreft moet dit veel meer prioriteit krijgen.

[0:27:12] Ik was benieuwd, kan ik mevrouw Conradi aan mijn zijde vinden als we niet alleen het afpakken veel ambitieuzer in moeten zijn, maar dat we ook veel ambitieuzer moeten zijn in het maatschappelijk herbestemmen, zodat we zien dat die criminaliteit uit die wijken gaat, maar zodat we het ook gewoon maatschappelijk weer beter zien en leefbare wijken terugkrijgen.

[0:27:29] Mevrouw Conradi.

[0:27:31] Voorzitter, voordat ik hier in Den Haag ten tonele verscheen was ik fractievoorzitter van Leefbaar Rotterdam en hebben we dat juist ook altijd aangemoedigd en gesteund.

[0:27:39] Dit precies wat mevrouw Straatman voorstelt.

[0:27:41] Dus ik zou dat ook zeker landelijk zou ik dat in heel veel meer plekken en niet alleen dus Rotterdam of andere steden.

[0:27:47] Zou ik dit uitgerold willen zien.

[0:27:49] Alleen ik vind wel, en dat is wel de kern van mijn boodschap hierin.

[0:27:54] We moeten niet de doelstelling als het gaat om het afpakken van crimineel vermogen naar beneden bijstellen.

[0:28:00] Als we zeggen dit is eigenlijk ook echt topprioriteit.

[0:28:03] Dat gevoel van topprioriteit, gevoel van urgentie zou ik graag meer willen terugzien in de kabinetsplannen.

[0:28:08] Mevrouw Straatman.

[0:28:09] Ja, voorzitter.

[0:28:10] Daar kan ik me helemaal aansluiten bij mevrouw Coradi.

[0:28:12] Wat mij betreft moeten we ook naar een veel hoger ambitieniveau.

[0:28:15] En het CEIB heeft ook plannen om dit te intensiveren.

[0:28:18] Het kan ook.

[0:28:19] Maar ik vind het ook heel mooi om te horen dat we het niet alleen afpakken.

[0:28:21] Maar dat we het ook teruggeven aan die wijken.

[0:28:22] Zodat we zien dat die weer leefbaarder worden.

[0:28:25] Dus ik ben heel blij met dit antwoord.

[0:28:27] Dank u. Oké.

[0:28:28] Mevrouw Mutteler.

[0:28:31] Ik kan er even kort over zijn.

[0:28:33] Ik geloof heel erg in diversiteit.

[0:28:37] Ook binnen de politieorganisatie.

[0:28:40] Dat er gewoon meer vrouwen daar aan het werk gaan, maar ook mensen met een andere afkomst.

[0:28:44] Omdat je daarmee toch wel aan de samenleving laat zien dat jij van hen bent en voor hen bent.

[0:28:52] En misschien is dat geen vraag, maar denk ik een andere insteek hoe ik naar organisaties kijk.

[0:28:59] Overigens ook naar de Tweede Kamer.

[0:29:03] Dat je wil dat die diversiteit er is, omdat ik denk dat daarmee...

[0:29:08] je samenleving beter wordt, dat je soms met een andere bril naar problemen kan kijken, misschien nog serieuzer wordt genomen.

[0:29:17] Maar goed, nogmaals, het is geen vraag, maar meer een analyse van mij.

[0:29:21] Deelt ze dat?

[0:29:21] Waarschijnlijk niet, maar stel hem nog, toch.

[0:29:24] Mevrouw Conradi.

[0:29:26] Ja, voorzitter.

[0:29:26] De kern die voor mij gewoon heel erg van belang is, is dat de juiste man, vrouw op de juiste plek zit.

[0:29:33] En of dat dan de Tweede Kamer is of bij de politieorganisatie, dat maakt voor mij niet uit.

[0:29:37] Ik zou niet geselecteerd willen worden om het gegeven dat ik vrouw ben.

[0:29:41] Of dat nou op de lijst van jaar 21 is of hier de zetelverdeling.

[0:29:44] Dat maakt me niet uit.

[0:29:45] Ik zou geselecteerd willen worden omdat men denkt dat ik de beste ben.

[0:29:48] En dat geldt ook voor wat mij betreft de politie.

[0:29:51] Als dat betekent dat er in één team van twintig mensen vijftien mensen van de Turkse afkomst zitten omdat dat de beste waren, dan is mij dat om het even.

[0:29:59] Het gaat erom dat welk

[0:30:00] Omdat we kijken naar wie is de beste plek.

[0:30:02] Ongeacht waar je vandaan komt.

[0:30:04] Of wat je geslacht is.

[0:30:05] Of wat je voorkeur in welke opzicht dan ook is.

[0:30:08] Of je geloofsovertuiging.

[0:30:22] Ja, ik heb een vraag aan Ja21.

[0:30:25] Het gaat even over dat vermogen van criminelen.

[0:30:28] De laatste tien jaar is er effectief 230 miljoen per jaar binnengehaald... terwijl het een miljardenindustrie zit.

[0:30:35] En ik ken zaken die lopen meer dan 15 jaar... om 30 miljoen euro af te pakken van een grote crimineel.

[0:30:43] En voorlopig staat het nog steeds niet op die rekening.

[0:30:46] En er zijn in mijn ogen drie dingen aan de hand...

[0:30:49] Eén, wij willen veel meer ook wettelijk in gaan zetten op omgekeerde bewijslast, net zoals de Belastingdienst doet.

[0:30:57] Dus daar een accent leggen ook in de wetgeving.

[0:30:59] Dus je neemt alles in beslag van een crimineel en hij moet bewijzen dat het niet van crimineel vermogen afkomstig is.

[0:31:05] Een tweede is de directe betrokkenheid van de Belastingdienst nog nadrukkelijker naar voren halen.

[0:31:12] En een derde is dat ook politieregisseurs en politieagenten worden opgeleid om ook zo te gaan kijken.

[0:31:19] Dus niet alleen achter het drugs aan, maar met name achter het vermogen aan.

[0:31:23] En ik zie dat daar nog wel een kennisbehoefte is.

[0:31:26] Deelt mevrouw Conradi deze analyse en kunnen wij elkaar daarin vinden?

[0:31:30] Dank u voorzitter.

[0:31:30] Mevrouw Conradi.

[0:31:31] Voorzitter, ik zal het dit keer kort houden.

[0:31:33] Ja.

[0:31:36] Oké, dan gaan we naar mevrouw Fabel voor haar eerste termijn namens de fractie van de PVV.

[0:31:42] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:31:43] De crimineel Jos Leideckers, alias Bollejos, is niet alleen het gesprek van de dag in Nederland, maar ook in de Europese Unie.

[0:31:51] Vanuit West-Europa of West-Afrika bestuurt hij zijn drugsimperium en vermaakt zich met de dochter van de president van Sierra Leone.

[0:31:58] Met zijn lucratieve handel zou hij geschat minimaal 100 miljoen euro per maand binnenhalen.

[0:32:04] 1,2 miljard per jaar.

[0:32:07] Ruim voldoende om zijn bescherming te genieten in een arm land als Sierra Leone.

[0:32:11] Sierra Leone heeft een BBP van 7 miljard dollar per jaar, een handelsbalans van 5 miljoen en de BBP per hoofd van de bevolking is 70 dollar per maand.

[0:32:22] Bollejos zal niet officieel op de begroting staan, maar de presidentiële kliek om hem heen profiteert.

[0:32:29] Daarnaast creëert Bollejos extra werkgelegenheid ten bate van het uitdijen van zijn imperium, waar ook de president weer goede sier mee maakt.

[0:32:37] Het idee vanuit de VVD-Tweede Kamervractie om het tipgeld dat zou leiden tot de arrestatie van Bollejos te verhogen tot 3 miljoen is dan ook zinloos...

[0:32:45] De gouden tip zou moeten komen vanuit zijn directe omgeving.

[0:32:48] Maar daar zitten juist de mensen die het meest profiteren.

[0:32:52] En die gaan echt het gouden kalf niet slachten.

[0:32:54] Voorzitter, Bollejos zou regelmatig pendelen per boot tussen Liberia en Sierra Leone.

[0:32:59] De drukhubs in West-Afrika naar Europa.

[0:33:02] Er is angst dat ook kleinere zeehavens betrokken zouden worden in het netwerk.

[0:33:07] Het verhaal gaat dat Nederland een arrestatieplan optuigde om hem in internationale wateren te arresteren.

[0:33:13] Maar de oud-VVD-minister van Defensie Brekemans watervrees kreeg en de operatie afblies.

[0:33:18] Kan de minister dit bevestigen of ontkracht hij dit?

[0:33:22] Voorzitter, de Europese Commissie is ook klaar met de internationale drugshandel.

[0:33:26] Om technische redenen schortte zij een begrotingsteun van 18 miljoen aan Sierra Leone op.

[0:33:31] De heer minister zag dit als een kans om zijn blazoen op te poetsen.

[0:33:35] Tijdens een vergadering van de JBZ-raad legde hij een koppeling tussen het opschorten van de steun en het niet uitleveren van Bollejos.

[0:33:41] De heer minister vond het een belangrijk signaal dat Sierra Leone moet stoppen met het geven van onderdak aan criminelen.

[0:33:47] Echter staat de opschorting van 18 miljoen niet in verhouding met het inkomen van Bollejos.

[0:33:52] Deze actie heeft net zoveel effect als het sturen van een boze brief.

[0:33:56] Voorzitter, een staaltje van opportunisme.

[0:33:59] Eurocommissaris Brunner had wel eens waar aangegeven dat de georganiseerde misdaad bestreden moest worden, maar zei niets over het verband tussen de opschorting en de uitbetaling.

[0:34:09] En van de uitbetaling en Bollejos.

[0:34:11] Bronnen binnen de Europese Commissie vermelden over de minister zijn woorden zijn misleidend of een verdraaiing van feiten en niet waar.

[0:34:19] Voorzitter, de arm van Bollejos rijkt ver.

[0:34:22] Van Afrika tot Gelderland.

[0:34:24] Hij heeft rijkelijke beschikking over honderden miljoenen euro's en deint nergens voor terug.

[0:34:28] Eind augustus ging een gemêleerd internationaal gezelschap van ongeveer 30 zwaar bewapende mannen op oorlogspad in Overasselt.

[0:34:35] Volgens de politie en het OM zou het gaan om afrekening in het criminele drugscircuit tussen Bolle Jos en Jan G. Met als gevolg werden twee agenten neergeschoten en een bewaker doodgeschoten.

[0:34:46] Voorzitter, de straffen op drugshandel en smokkel moeten omhoog.

[0:34:50] Maar daar moet wel de hele strafketen aan meewerken.

[0:34:54] Dikwijls worden straffen fors afgevlakt.

[0:34:56] De Uithalerswet behaalde resultaten.

[0:34:59] Maar de Hoge Raad besloot om veursdefenders maar met een taakstraf naar huis te sturen.

[0:35:04] De rechtbank in Haarlem besloot drugscouriers milder te straffen omdat er scheefgroei is ontstaan tussen straffen opgelegd aan drugscouriers, die worden opgepakt op Schiphol, en straffen opgelegd in omvangrijke drugs- en witwaszaken.

[0:35:18] Maar vergeet niet dat de grote stoppen met heersen als de kleintjes stoppen met kruipen.

[0:35:23] Een citaat van Friedrich Schiller.

[0:35:25] De open grenzen leiden tot illegalen, die dikwijls gewillige handlangers zijn van de penose.

[0:35:32] Het niet strafbaar stellen van illegaal verblijf voedt het probleem.

[0:35:36] Momenteel is nog Nederland, nog de EU in staat om een vuist te maken.

[0:35:42] Dan maar met je petje in je hand aankloppen bij president Trump.

[0:35:45] De Amerikanen draaien niet om voor de flitsmissie waarbij vijanden worden opgepakt.

[0:35:49] De vraag is, laat Trump zich nog voor het Europese karretje spannen na alle beschimpingen aan zijn adres.

[0:35:55] Tot zover.

[0:35:55] Dank u voor de culance.

[0:35:57] Het was een paar seconden.

[0:36:00] U memoreerde de gebeurtenissen in Overasselt.

[0:36:03] Ik weet niet of we dat eigenlijk als commissie al hebben gedaan, maar het lijkt me goed dat we als commissie in ieder geval de nabestaanden van de beveiliger Barry geloof ik heel veel sterkte toewensen, maar ook de twee agenten waarvan ik begrijp dat één echt permanent geïnvalideerd mogelijk is.

[0:36:21] Dus dat we hen ook heel veel sterkte wensen namens de commissie van de Tweede Kamer.

[0:36:28] Meneer Mart Lutti, aan u, namens T66.

[0:36:32] Dank u wel voorzitter.

[0:36:33] Voorzitter, de georganiseerde misdaad werkt door in alle haarvaten van onze samenleving.

[0:36:38] Vandaag in Trouw waarschuwt hoofdofficier voor justitie Michiel Swinkels dat de straat een pinautomaat voor criminelen is geworden.

[0:36:44] Criminelen verdienen niet alleen aan drugshandel, maar maken ook misbruik van bedrijven, kwetsbare mensen en zelfs publieke middelen.

[0:36:50] Van onze wijken en havens tot aan corruptie en ondermijning.

[0:36:53] Dat vraagt om een harde en veelzijdige aanpak op veel verschillende terreinen.

[0:36:57] Voorzitter, ik heb al eerder aandacht gevraagd voor het ronselen van jongeren.

[0:37:01] Kinderen die worden benaderd voor het plaatsen van een explosief geweld of het uithalen van drugs.

[0:37:05] En wie een strafbaar feit belegt moet simpelweg worden aangepakt.

[0:37:08] Maar wat D66 betreft moeten we juist impact maken op de grote jongens erachter.

[0:37:12] Figuren die inspelen op kwetsbaarheden in onze samenleving en zo deze jongeren weten te verleiden.

[0:37:18] Lukt het de politie en OM-voorzitter om ronselaars op te sporen en te vervolgen?

[0:37:23] Wat kunnen we leren van andere landen die ook te maken hebben met het gericht ronselen van kinderen voor de criminaliteit?

[0:37:28] En tijdens het rond de tafel gesprek werd het belang van preventie benadrukt.

[0:37:31] Welke concrete stappen zet de minister om kwetsbare jongeren nog beter te beschermen en ook in het licht van het programma wat zojuist werd genoemd?

[0:37:38] En voorzitter, daarin ook het online aspect.

[0:37:40] Als er in de wijk jongeren regelmatig worden benaderd door criminelen om het vuile werk te doen, zouden we daar per direct politie neerzetten.

[0:37:46] Maar als dat gebeurt via Snapchat, TikTok of gameplatforms zijn we helaas veel minder zichtbaar.

[0:37:52] We investeren flink in de cyberrecherche, maar de expertise en mogelijkheden om dit aan te pakken zie ik ook op basis van verschillende werkbezoeken niet verbeteren.

[0:38:00] Is de politie voldoende online aanwezig om rondslaars op te sporen?

[0:38:03] En is de kennis en capaciteit überhaupt aanwezig?

[0:38:06] Kunnen jongeren laagdrempelig ergens een melding doen als zij een raar verzoek ontvangen?

[0:38:10] En welke stappen zet de minister om ook juist die platforms verantwoordelijk te houden?

[0:38:14] Interruptie eerst van mevrouw Martens-Amerika.

[0:38:17] Ja, dank voorzitter.

[0:38:18] En tot nu toe goede bijdrage van de heer Matluti.

[0:38:21] Volgens mij zijn we het er allemaal over eens dat het ook begint bij preventies.

[0:38:24] Het gaat over hele jonge kids.

[0:38:25] Maar fijn dat D60 begint over het online aspect.

[0:38:29] Want dat is natuurlijk iets wat we te vaak over het hoofd zien.

[0:38:31] Maar ik ken D60 ook als een partij die bijvoorbeeld vrij kritisch is als het gaat over meekijken in besloten chatgroepen.

[0:38:37] Waar toch wel het onderwerp wat we vandaag bespreken, de grote ondermijning en de zware criminaliteit, wordt beraad.

[0:38:43] Is D60 dan ook bereid middels voortschijnend inzicht om te zeggen...

[0:38:46] Het wordt niet meer fysiek op straat afgesproken.

[0:38:49] Die afspraken vinden plaats in die chats.

[0:38:51] Om te kijken, met oog voor privacy, hoe we dan toch wel daarop mee kunnen gaan.

[0:38:55] Want anders blijven er natuurlijk wel maar woorden dat het belangrijk is.

[0:38:58] Maar we moeten de instituties wel de ruimte geven om daar mee te kijken.

[0:39:02] Dus hoe ziet D66 dat?

[0:39:04] Meneer Matluti.

[0:39:05] Een interessante interruptie van collega Claire Mortens.

[0:39:08] En ze noemt dan meteen het meekijken in besloten appgroepen.

[0:39:11] Ik denk dat we daar nog een goed debat over gaan voeren.

[0:39:15] Mijn bijdrage ging vooral ook om het aanwezig zijn op deze online platforms.

[0:39:19] Omdat we weten dat daar heel veel jongeren geronseld worden.

[0:39:23] En ik vraag me dat af in hoeverre we daar aanwezig zijn.

[0:39:26] Dat is even een iets andere insteek dan meekijken in besloten groepen.

[0:39:30] Maar wel heel belangrijk als straat om het tackelen van ronselen...

[0:39:33] Van jongeren via al die online platforms.

[0:39:37] En ik benadruk daarbij ook vooral de verantwoordelijkheid die de social media platforms ook daarin hebben.

[0:39:44] En daar ging mijn deel van mij bedoeld over.

[0:39:48] Ja, dank.

[0:39:49] Nou ja, de reden waarom ik dat vraag is omdat ik blij dat we het oprecht blij zijn dat we het hebben over het online aspect.

[0:39:55] Mijn gevaar is in deze commissie dat we er altijd...

[0:39:58] cherrypicken wat ons welvallig is en wat niet, wat we uit kunnen leggen en wat niet.

[0:40:02] Maar als je het hebt over zware criminaliteit, is het volgens mij belangrijk dat we alles op tafel leggen.

[0:40:07] We hebben vorige week ingestemd met het nemen van bestuurlijke maatregelen als het gaat over ingrijpen bij terroristen.

[0:40:15] Ook daar werd elke keer het...

[0:40:18] privacy aspect als zwaarder wegend meegenomen dan het aanpakken van criminelen en als het gaat over djihadisten.

[0:40:24] Dus mijn vraag aan D66, en ik snap dat we de wet nog moeten gaan behandelen, maar kan de heer Matluti dan toch een inkijkje geven in hoe D66 de afweging maakt en waarom dan toch elke keer de privacy zwaarder weegt dan de privacy van de criminelen?

[0:40:39] Het laatste legt mevrouw Claire Martens mij een beetje in de mond.

[0:40:43] Claire Martens, want die heeft mij nog niet horen zeggen... dat ik het belang van criminelen zwaarder weeg dan privacy.

[0:40:50] Ik denk dat het laveren is.

[0:40:52] En dat sluit ook een beetje aan op de eerdere interrupties die zijn geweest.

[0:40:55] Het is laveren tussen enerzijds het waarborgen van privacy... wat we heel hoog in het vaandel hebben staan... maar dat tegelijkertijd met alle problemen die we in de maatschappij zien... rondom demonstraties, rondom criminele activiteiten... rondom geweld in voetbalstadions...

[0:41:09] dat je de politie ook de juiste middelen en de grondslagen moet geven om ook mee te kunnen kijken.

[0:41:16] En ik zei al, we gaan daar nog een heel goed debat over voeren.

[0:41:20] Ik ben ook heel erg benieuwd naar, ook op basis van de eerdere vragen die zijn gesteld en opmerkingen die zijn gemaakt, hoe de minister daarnaar kijkt.

[0:41:27] Maar dat we daar iets in moeten, zeer zeker, en dat die discussie heel anders is dan misschien tien jaar geleden, waarin het online domein natuurlijk veel minder een rol speelde, dat staat denk ik buiten kijf.

[0:41:39] U bent er doorheen, mevrouw Martens.

[0:41:41] Ja, drie.

[0:41:42] U heeft er al drie gehad.

[0:41:44] Ik ga kijken.

[0:41:45] Mevrouw Muttler heeft er nog twee.

[0:41:48] Mevrouw Conradi nog één.

[0:41:49] Mevrouw Muttler.

[0:41:52] Toch even inzoomen op het budget voor preventie met gezag.

[0:41:56] Dat is beperkt en best wel bescheiden.

[0:41:58] We hebben het hier over 100 miljoen euro voor 20 gemeenten structureel en 27 incidenteel.

[0:42:04] Ik gaf u maar een bijdrage aan dat we zien, voorzitter, dat dat zich echt wel uitbetaalt.

[0:42:09] En het helpt overigens ook om de vastgelopen strafrechtketen te ontlasten.

[0:42:12] Is mijn collega bereid?

[0:42:14] om aan onze zijde te staan als wij wat concrete plannen willen gaan indienen om dat aantal gemeenten wat nu structureel geld krijgt, namelijk 20, om die uit te bereiden.

[0:42:28] Want moeten wij dus niet meer inzetten op de effectieve programma's die we in het leven hebben geroepen?

[0:42:37] En is 100 miljoen daarmee te weinig?

[0:42:39] Meneer Madluti.

[0:42:42] Eh...

[0:42:42] In de basis helemaal eens.

[0:42:43] Volgens mij goede werkwijzen die voortkomen uit dat programma... ...die moeten we omarmen en die moeten we zeker ook structureel inzetten... ...verspreid over heel Nederland.

[0:42:51] En dat moet verder gaan dan alleen die 20 gebieden waar het om gaat.

[0:42:54] Tegelijkertijd moeten we ook niet voorbij gaan aan het feit... ...dat gemeenten natuurlijk ook gewoon inzet en financiële inzet hebben... ...op al die gebieden waar dus op in wordt gezet.

[0:43:02] Op onderwijs, op welzijnswerk, op sport, op begeleiden naar werk.

[0:43:07] En...

[0:43:08] Je moet in dat geheel kijken wat er dan nog ontbreekt.

[0:43:11] Als u tegen mij zegt we moeten goed kijken naar succesvolle voorbeelden, zeer zeker.

[0:43:17] En hoe dat dan uiteindelijk bekostigd moet worden, daar moeten we ook een goed gesprek over voeren.

[0:43:22] Maar per definitie zeggen er moet extra geld heen zoals u eigenlijk nu een beetje impliceert, ik denk dat het daar nog te vroeg voor is.

[0:43:29] Oké, mevrouw Witleug, tot slot.

[0:43:31] Ik geef niet voor niets het voorbeeld van Arnhem.

[0:43:34] Waar je ziet dat jongen aan was, dat dat is gedaald.

[0:43:39] Door die hele specifieke inzet op heel veel leefgebieden waar jongeren mee te maken hebben.

[0:43:44] Van onderwijs, sport tot de familiëre situatie.

[0:43:49] Het werkt.

[0:43:50] En gemeenten roepen op, maak dat bedrag structureel voor meer gemeenten dan alleen 20.

[0:43:56] Want het werkt.

[0:43:58] Maar dan ben je toch gek eigenlijk als je dan niet meer investeert in dit soort programma's in meerdere gemeenten, juist omdat je daarmee jongeren uit de klauwen van ondermijnde criminelen kunt houden.

[0:44:15] Dat zou ik stellen.

[0:44:16] Meneer Madluti.

[0:44:17] Ja, zeer zeker.

[0:44:18] Maar ik wil ook tegen mevrouw Mutteler zeggen, ik ken de doelgroep.

[0:44:22] Ik ken genoeg jongeren.

[0:44:23] Ik zie ook om me heen jongeren die op de grens zitten tussen afgeleiden of heel succesvol zijn in het leven.

[0:44:29] En ik zie ook vanuit mijn eigen ervaring als gemeenteraadslid wat succesvolle dingen kan zijn.

[0:44:36] Maar de vraag over hoe dat bekostigd moet worden, dat is een veel bredere vraag.

[0:44:41] En dat is waar ik op reageer.

[0:44:42] We moeten kijken waar de verantwoordelijkheid van gemeenten zelf liggen...

[0:44:45] En ook waar de verantwoordelijkheid vanuit het Rijk en misschien wel op basis van politieke keuzes gemaakt moet worden.

[0:44:51] En daar zullen we elkaar zeker nog over spreken.

[0:44:53] Mevrouw Conradi.

[0:44:55] Ja, voorzitter.

[0:44:56] Ik vond het net ook wel interessant wat er gebeurde naar aanleiding van de vraag van mevrouw Martens Amerika.

[0:45:01] Want ik had een beetje hetzelfde.

[0:45:02] Ik ben ook zoekende naar aanleiding van de rond de tafel gesprek van vorige keer.

[0:45:06] Goh, we horen de geluiden en werkelijk waar elke instantie roept eigenlijk hetzelfde.

[0:45:11] God, die privacy wetgeving, dat zit ons echt heel erg in de weg.

[0:45:14] Maar ja, heel eerlijk gezegd voelt ook een beetje D66 altijd een beetje als een blok aan het been.

[0:45:18] Als we zeggen we willen graag stappen daarin gaan maken.

[0:45:21] We gaan wel de veiligheid boven de privacy brengen.

[0:45:23] neerzet.

[0:45:25] Dus ik wil toch zoeken, vinden wij nou straks D66 ook aan onze zijde?

[0:45:29] En ik weet dat we allerlei wetten nog gaan bespreken met elkaar, maar als het gaat om echt een grote stap vooruit waarin al die, en ik wijs even die kant op, want daar zaten al die gesprekspartners, maar waar al die gesprekspartners die aan die ronde tafel zaten, zullen zeggen, ja, dit hadden wij nodig om ook echt met recht die ondermijning aan te pakken.

[0:45:45] Vinden wij dan D66 gewoon, daar zou ik graag een ja of nee op willen horen, dan aan onze zijde, aan die wens die hier wordt neergelegd?

[0:45:53] Uiteraard voorzitter.

[0:45:58] Ik vind het een beetje vergaand dat u zegt een blok aan het been alsof wij het belang van criminelen hoger stellen dan het belang van privacy per definitie hoger stellen dan het bestrijden van criminaliteit.

[0:46:09] Dat is natuurlijk onzin.

[0:46:11] Natuurlijk moeten we hier het goede gesprek over voeren.

[0:46:13] En ik denk dat wij als Kamer eensgezind zijn, ook naar aanleiding van de bijdragers in de rond de tafel gesprek en ook op andere terreinen.

[0:46:25] Dus dat gesprek gaan we ongetwijfeld voeren.

[0:46:29] Oké, dan gaan we tot slot naar mevrouw Martens Amerika namens de VVD.

[0:46:35] Sorry, u was nou niet...

[0:46:37] Ik dacht u bent klaar.

[0:46:40] Ik bedoelde er niks mee.

[0:46:42] Het is natuurlijk logisch dat ik graag de VVD hoort spreken.

[0:46:46] U gaat verder met u.

[0:46:49] U heeft nog 2,5 minuten.

[0:46:51] Gaat u van.

[0:46:53] Voorzitter, tijdens het rond de tafel gesprek werd nog eens duidelijk dat we het criminaal verdienvermogen harder moeten aanpakken.

[0:47:00] We hebben nog onvoldoende zicht op criminele geldstromen en pakken te weinig vermogen af.

[0:47:04] Hoe kijkt de minister hiernaar en welke mogelijkheden ziet hij om de financiële expertise bij banken, politie, OM maar ook bij gemeenten te versterken?

[0:47:11] En voorzitter, ook onze havens zijn kwetsbaar.

[0:47:13] Medewerkers staan onder grote druk van criminelen, terwijl de screening van personeel beperkt is dan bijvoorbeeld op Schiphol.

[0:47:18] Welke ruimte ziet de minister om de screening van kwetsbare beroepsgroepen in havens uit te breiden?

[0:47:22] En wat kunnen we daarin leren van bijvoorbeeld België?

[0:47:25] Voorzitter, we weten inmiddels ook dat criminelen niet alleen misbruik maken van bedrijven, maar soms ook van overheidsgeld en vergunningen.

[0:47:32] En daarom is de wet BIBOB zo belangrijk.

[0:47:34] In de gemeente Den Haag zien we hoe een gerichte vergunningsplicht voor ondernemers in kwetsbare winkelstraten werkt.

[0:47:39] Malafide bedrijven worden geweerd en bewoners en goedwillende ondernemers ervaren meer rust en veiligheid.

[0:47:44] Een mooi voorbeeld van hoe gemeenten ondermijning concreet kunnen aanpakken.

[0:47:48] Maar voorzitter, niet iedere gemeente kan de wet Wiebob even goed toepassen.

[0:47:52] Vooral kleinere gemeenten missen soms ook de kennis, capaciteit en middelen.

[0:47:56] Criminelen maken daar gebruik van en wijken uit naar gemeenten waar minder streng wordt gecontroleerd.

[0:48:01] En daarnaast blijft informatiedeling lastig.

[0:48:03] Tussen organisaties die soms afhankelijk van de bereidheid om mee te werken zijn en ook over de grens zijn de rimpels nog groter.

[0:48:09] Daar hebben we het in eerdere debatten ook over gehad.

[0:48:11] En daarom twee vragen aan de minister.

[0:48:13] Kan de minister onderzoeken hoe kleinere gemeenten beter ondersteund kunnen worden bijvoorbeeld met regionale biebelteams en door succesvolle aanpak zoals in Den Haag beter toe te passen?

[0:48:21] En welke knelpunten ervaren overheidsinstanties in zijn zicht bij het delen van informatie en ook over de grens?

[0:48:27] En hoe gaat de minister die nu wegnemen?

[0:48:29] Voorzitter, grensoverschijnend.

[0:48:31] De samenwerking is cruciaal om georganiseerde criminaliteit en corruptie tegen te gaan.

[0:48:35] Tijdens een eerder politiedebat heb ik aandacht gevraagd voor de samenwerking met België en Duitsland.

[0:48:39] Aanleiding van mijn werkbezoek aan de politie in Zuid-Limburg.

[0:48:42] Criminelen trekken zich niets aan van landsgrenzen.

[0:48:44] Maar ook onze politie loopt nog te vaak tegen blemmeringen aan.

[0:48:47] Ik heb toen onder meer gevraagd naar snellere informatieuitwisseling.

[0:48:50] Samenwerk tussen meldkamers en de staat van lopende verdraagden.

[0:48:53] Welke concrete stappen heeft de minister inmiddels gezet?

[0:48:56] Tot zover.

[0:48:59] Oké, dan gaan we nu luisteren naar mevrouw Martens Amerika namens de VVD.

[0:49:04] Ik zit er helemaal klaar voor.

[0:49:05] Ja, ja, voorzitter, dank.

[0:49:07] Er is natuurlijk al een hele hoop gezegd, maar in aanvulling op het interruptiedebatje dat heeft plaatsgevonden met meerdere collega's, hoop ik dat de partijen die vorige keer niet voor de WGS hebben gesteund, dat wellicht nu wel doen en wellicht zelfs bereid zijn om deze verder uit te breiden, zodat we, zoals mijn collega van D66 zegt, banken meer opties kunnen geven om in te grijpen waar nodig is.

[0:49:26] Er ligt gewoon een wet.

[0:49:27] We zijn heel dichtbij, zeg ik tegen mijn collega's.

[0:49:30] En dan beginnen we met mijn spreekteksten.

[0:49:33] Voorzitter, we hebben het over grote thema's.

[0:49:34] Het gaat alle kanten op.

[0:49:35] Maar uiteindelijk hebben we het hier over ondermijning en de bestrijding van grote criminaliteit.

[0:49:40] Maar we kunnen dit debat natuurlijk niet voeren zonder iets heel fundamenteels te blijven noemen.

[0:49:44] Dat is namelijk de normalisering van het drugsgebruik in Nederland.

[0:49:48] Want welke vorm van georganiseerde criminaliteit we hier ook benoemen, zeer vaak is er een link te leggen aan drugsgebruik.

[0:49:57] We zien ontzettend veel voorbeelden van hoe drugscriminelen en de gevolgen van hun handel onze democratische rechtsstaat blijven ondermijnen.

[0:50:04] En die strijd mogen ze wat de VVD betreft nooit winnen.

[0:50:07] Drugsgebruik is iets waar we dan dus ook niet omheen kunnen.

[0:50:10] Want hoe onschuldig het voor sommige mensen ook lijkt, het heeft zeer grote gevolgen.

[0:50:15] Het heeft desastreuze gevolgen voor het milieu...

[0:50:17] de volksgezondheid en je houdt alle criminele verdienmodellen in stand.

[0:50:21] We zien ook steeds vaker de gevolgen van drugscriminaliteit terug in de bovenwereld, zoals we recent in Overasselt hebben gezien.

[0:50:29] Voorzitter, over dit incident wil ik graag drie punten maken.

[0:50:33] Ik begin met ondermijning.

[0:50:34] Het dreigingsbeeld ondermijding Nederland, het rapport dat we als goed is allemaal hebben gelezen, geeft een zeer zorgwekkend beeld van de gevolgen van ondermijding voor onze samenleving en onze democratische rechtsstaat.

[0:50:45] We kennen allemaal de voorbeelden, dus ik ga ze hier ook niet opzoomen, want de voorgangers hebben dat gedaan.

[0:50:49] Maar welke effecten ondermijning heeft, wordt ons ook steeds duidelijker op straat.

[0:50:54] Het OM heeft aanbevolen om de aanpak voor ondermijning breder aan te pakken en ik wil de minister vragen hoe en of hij op welke manier dit probleem onder de aandacht wil brengen bij zijn collega's op bijvoorbeeld zorg

[0:51:05] onderwijs en breder in het kabinet.

[0:51:08] En wat is er vanuit de Kamer nodig om de minister daarbij te helpen?

[0:51:12] Want wat we ook doen of bedenken, we moeten volgens mij blijven voorkomen dat jonge jongeren de criminaliteit instappen.

[0:51:18] En deze criminelen moeten we hun verdienmodel afpakken.

[0:51:22] Daarnaast ben ik benieuwd, voorzitter, welke concrete lessen de minister meeneemt uit het dreigingsbeeld onder mij in Nederland.

[0:51:28] We hebben al een ronde tafel gehad.

[0:51:30] Volgens mij zijn er heel veel aanknopingspunten om mee aan de slag te gaan.

[0:51:34] En dan een punt dat ik al vaker maak.

[0:51:35] Dat is namelijk de bevoegdheden van de burgemeesters om woningen te sluiten.

[0:51:40] breder willen trekken ook naar om personen uit woningen uit te sluiten.

[0:51:45] Burgemeesters kunnen optreden als er in een pand drugs wordt verkocht of spullen worden aangetroffen om drugs te produceren.

[0:51:51] De minister wil een handelingskader opstellen om burgemeesters te helpen met deze keuze.

[0:51:56] En dat is goed, want in de praktijk zien we, zoals bijvoorbeeld bij de woning in Overasselt, dat een woning meerdere keren tijdelijk werd gesloten, maar de problemen werden dus niet opgelost.

[0:52:03] En ik weet dat er kritisch wordt gekeken naar de vraag om woningen permanent te sluiten, maar wat zou er mogelijk moeten zijn om dat dan toch te doen?

[0:52:12] Burgemeesters hebben namelijk deze lokale maatregelen nodig om straten, buurten en wijken veilig te houden.

[0:52:18] En dan, voorzitter, mijn laatste punt, dat is de wet Bibop.

[0:52:21] We zien dat de wijzigingen van de wet Bibop uit 2020 en 2022 een positief effect hebben, maar ook dat er nog heel veel bestuursorganen zijn die dit nieuwe instrument nog onvoldoende gebruiken.

[0:52:32] De grote gemeenteren zullen er

[0:52:33] handiger mee zijn dan de wellicht kleinere.

[0:52:36] Dit is dus vaak een gebrek aan kennis en capaciteit en is de minister bereid om dit op een andere manier onder de aandacht te blijven brengen van deze burgemeesters om te voorkomen dat criminele overheidsgeld inzetten voor hun criminele doelen.

[0:52:51] Dan heb ik bijna al mijn vragen gesteld.

[0:52:54] Ik ga niet herhalen wat is gezegd.

[0:52:55] Voorzitter, ik sluit af.

[0:52:57] Ik hoop dat we het volgende dreigingsbeeld dat we hier vandaag bespreken gaan zien dat de stappen die we zetten nu gevolgen hebben.

[0:53:04] De cijfers dalen en ik wil mijn bijdrage daar graag mee afsluiten voor nu.

[0:53:07] Ik kijk uit naar de beantwoording van de minister.

[0:53:11] Dan zijn we... Dan druk mevrouw Martens op het kopje.

[0:53:16] Even je microfoon, mevrouw Martens.

[0:53:20] Dank u.

[0:53:21] Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de Kamer.

[0:53:26] Minister, hoe lang heeft u schorsting?

[0:53:30] Er zijn wat IT-problemen.

[0:53:31] Ik hoop niet dat dat georganiseerd misstaat is.

[0:53:34] Kunnen ook andere landen zijn, toch minister?

[0:53:37] Zullen we dan schors...

[0:53:40] Zullen we dan vijf voor half vier afspreken?

[0:53:44] Schorsen tot vijf voor half vier.

[1:25:14] Dames en heren, ik heropen deze vergadering van de Vaste Commissie voor Justitie en Veiligheid.

[1:25:19] We zijn nog steeds bij het commissiedebat criminaliteitsbestrijding, ondermijning en georganiseerde criminaliteit.

[1:25:25] We gaan luisteren naar de eerste termijn van de minister.

[1:25:29] Ik neem aan dat hij een korte inleiding heeft en dan blokjes met ons gaat delen.

[1:25:33] En dan gaan we die...

[1:25:36] Gaan we luisteren.

[1:25:37] Ik ga even kijken hoe het gaat met vraag en antwoord.

[1:25:40] Drie vragen aan de minister.

[1:25:42] Wees bondig in de formulering van de vraag.

[1:25:44] Dan kan de minister ook gericht antwoord geven.

[1:25:47] Minister, aan u het woord.

[1:25:48] Dank voorzitter en dank aan de leden van de inbreng in eerste termijn.

[1:25:51] Ik zal eerst even vertellen welke blokjes ik heb na mijn algemene inleiding.

[1:25:55] Dat is de brede aanpak.

[1:25:57] Dat is de ondersteuning van het openbaar bestuur.

[1:25:59] Dat is een veilige en integere economie.

[1:26:02] En andere belangrijke vragen.

[1:26:10] Ik zou niet durven.

[1:26:13] Voorzitter, dank dat ik vandaag met uw Kamer kan spreken over de aanpak van ondermijning door georganiseerde criminaliteit.

[1:26:18] De afschuwelijke gebeurtenissen in Overasselt zijn een zichtbare uiting van de dreiging die georganiseerde criminaliteit vormt voor onze maatschappij.

[1:26:27] Maar helaas zijn er ook minder zichtbare manieren waarop criminelen onze samenleving ondermijnen.

[1:26:33] En die constatering maakt pijnlijk duidelijk dat de aanpak van ondermijnde criminaliteit met volle kracht voortgezet moet worden en dat we dus niet mogen verslappen.

[1:26:42] En daar hebben we iedereen bij nodig.

[1:26:44] Het dreigingsbeeld door velen van u aangehaald is helder.

[1:26:47] Ondermijning vreet als betonrot aan de fundamenten van onze samenleving.

[1:26:51] Het is sluimerend, vaak onzichtbaar en toch allemaal aanwezig.

[1:26:56] We spraken altijd over de bovenwereld en de onderwereld.

[1:26:59] Maar zo simpel is dat onderscheid al jaren niet meer te maken.

[1:27:04] Ik voel de verantwoordelijkheid om de brede aanpak die de afgelopen jaren is opgebouwd, namelijk voorkomen, doorbreken, bestraffen en beschermen, met kracht voor te zetten en te verbreden.

[1:27:14] En mijn prioriteiten zijn daarbij, naast de genoemde Jos Leidekkers, waar ik uiteraard alles in het werk stel om deze naar Nederland te halen, om met kracht te werken aan een veilige en integere economie,

[1:27:26] een stevige aanpak van corruptie en een internationaal offensief.

[1:27:31] Als coördinerend minister werk ik met de Ministeriële Taskforce Ondermijning en een brede maatschappelijke coalitie aan structurele doorbraak.

[1:27:40] Dat is nodig en het kan, als overheid en samenleving één front vormen.

[1:27:45] U heeft mij gevraagd wat ik nodig heb van uw Kamer.

[1:27:47] Laat mij beginnen met een aantal wetsvoorstellen die ofwel in uw Kamer liggen ter behandeling, ofwel die op zeer korte termijn naar u toe komen en die mij echt gaan helpen

[1:27:56] in de aanpak van een georganiseerde misdaad.

[1:27:59] Allereerst de verhoging van het strafmaxima, daar waar het gaat om drugshandel.

[1:28:03] Hij staat nu gepland voor week 49.

[1:28:05] Ik kijk er zeer naar uit om dit wetsvoorstel eindelijk te behandelen... om te zorgen dat we die hogere straffen meer in lijn brengen met de landen om ons heen.

[1:28:12] Ik denk absoluut dat dat een afschrikwekkende werking zal hebben.

[1:28:15] Dan de uitbreiding van de kroogtuigregeling.

[1:28:18] Wij verwachten binnen enkele weken om deze aan uw Kamer te kunnen doen aanbieden.

[1:28:22] Het advies van de Raad van State was positief.

[1:28:24] Ik denk dat ook deze uitbreiding...

[1:28:26] en dat zeg ik ook, voorzitter, via u tegen de heer Struis, echt een welkome aanvulling is op het middel van kroongetuigen daar waar het gaat om het doorbreken van het criminele netwerk.

[1:28:38] Ten derde de confiscatierichtlijn.

[1:28:40] Ook door vele van u aangehaald, ook door de heer Struis.

[1:28:44] We moeten criminelen hun geld gewoon kunnen afpakken en laten hen zelf dan maar bewijzen dat dat op legale wijze is verkregen.

[1:28:52] Die confiscatierichtlijn verwacht ik ook nog voor het einde van het jaar aan uw Kamer te kunnen aanbieden voor behandeling.

[1:28:58] En tenslotte de anti-money laundering richtlijn, de witwasrichtlijn.

[1:29:06] Ook die verwacht ik nog voor het einde van het jaar aan uw Kamer te kunnen aanbieden.

[1:29:09] En daarin zitten een aantal belangrijke onderwerpen, daar waar het gaat om de aanpak van witwassen, waar ik een aantal van u over heb gehoord.

[1:29:17] Ik ben bereid om dagelijks naar uw kamer af te reizen, zoals u weet.

[1:29:21] Dat kunt u ook zien elke week.

[1:29:24] Maar zeker ook voor deze wetsvoorstellen, omdat ik denk dat ze echt belangrijke tools in onze gereedschapskisten zijn.

[1:29:32] En dan iets breder wat ik nodig heb van u en wat ik u kan brengen.

[1:29:39] De aanpak van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit is vanaf het begin al een brede aanpak, maar hij kan nog verder worden verbreed.

[1:29:45] En we moeten vooral naar de voorkant komen, want de gelegenheid maakt in dit geval de dief.

[1:29:51] Een goed voorbeeld daarvan is de ondermijning in de zorg.

[1:29:54] Criminelen maken misbruik van ons zorgstelsel en verrijken zich ten koste van kwetsbare mensen, die vaak onvoldoende

[1:30:00] doen in staat zijn om aan de buitenwereld duidelijk te maken wat hun wordt aangedaan.

[1:30:04] Deze vorm van ondermijning en criminaliteit is onacceptabel en vraagt om een hele stevige aanpak zoals die ook vandaag aan de orde komt bij de begrotingsbehandeling van VWS.

[1:30:14] De aanpak van de ondermijning in de zorg overstijgt de verantwoordelijkheden en de handelingsmogelijkheden van het zorgdomein en vereist daarom een samenhangende aanpak waarbij verschillende ministeries nauw samenwerken.

[1:30:24] De Kamer is in september van dit jaar geïnformeerd over vijf aanvullende maatregelen

[1:30:28] die het kabinet neemt om ondermijning in de zorg tegen te gaan.

[1:30:33] Het volgende onderwerp waar we deze brede aanpak op inzetten, daar ben ik bij bezig met de minister van Economische Zaken en Klimaat.

[1:30:39] En dat is een aanpak voor een veilige en integere economie.

[1:30:42] En die wordt 10 november in de taskforce ondermijning besproken.

[1:30:46] En ik zal hier nader en in meer detail op terugkomen in de halfjaarbrief ondermijning, die voor het einde van het jaar nog naar uw kamer komt.

[1:30:54] Ik kan het niet alleen als coördinerend minister van Ondermijning.

[1:30:57] Ik heb de steun nodig van alle collega's binnen het kabinet... juist daar waar deze brede onderwerpen betreft.

[1:31:03] Maar ik heb ook uw steun daarbij nodig.

[1:31:06] U heeft in het rondetafelgesprek zich laten informeren... door verschillende partijen uit publiek en privaten veld... en ons nieuwe strategisch kenniscentrum Ondermijning.

[1:31:16] En u heeft ook gehoord dat in die samenwerking...

[1:31:19] dat samenwerking en gegevensdeling eigenlijk cruciaal zijn.

[1:31:23] En dat we daar regelmatig aan lopen tegen de knelpunten... tussen de afweging tussen veiligheid en privacy.

[1:31:30] En ik wil dat gesprek graag heel...

[1:31:32] Samen met uw voeren.

[1:31:34] Waar wij elke keer die afweging in leggen tussen die beide belangen, die beide van groot belang zijn.

[1:31:40] Maar waarbij we moeten voorkomen dat bonafide ondernemers onnodig in de tang komen of van gegevens gevaar lopen.

[1:31:47] Tegelijkertijd we de mazen ook fijn genoeg houden om de malafide ondernemers eruit te kunnen vissen.

[1:31:53] Of dat nu gaat om hypotheekfraude, of dat nu gaat om misbruik van VOG's, van EVC's.

[1:31:59] over gegevensdeling tussen banken en belastingdienst.

[1:32:03] Het zijn allemaal geen eenvoudige afwegingen.

[1:32:05] Er werd al gerefereerd door mevrouw Mütleur aan de toestagaffaire.

[1:32:09] Dat zijn de zaken die we natuurlijk te alle tijden willen voorkomen.

[1:32:13] Maar juist daarom vereist dat denk ik telkens, op al van die onderwerpen, een goed overleg met u.

[1:32:18] En daar ga ik samen graag met u naar kijken.

[1:32:20] Dat was mijn indeling, voorzitter.

[1:32:27] Ja, ik wil over de inleiding.

[1:32:29] Dat kan, mevrouw Faber.

[1:32:32] Ja, dank u voorzitter.

[1:32:32] Ja, even een korte vraag.

[1:32:34] De minister geeft aan dat hij alle steun nodig heeft van het kabinet om die ondermijning aan te pakken.

[1:32:39] Maar is die steun er ook binnen het hele kabinet?

[1:32:44] Minister.

[1:32:45] Ja, en ik moet eerlijk zeggen, ik was wel sceptisch toen we met dit kabinet begonnen aan taskforces.

[1:32:50] Want dat klinkt als ministeriële onderraden.

[1:32:52] Waar we de stukken die braaf zijn voorbereid nog een keer doornemen.

[1:32:58] Maar ik ben toch wel tot een ander inzicht te komen.

[1:33:00] Omdat ik zie dat we heel vaak aanlopen tegen institutionele knelpunten.

[1:33:06] Omdat vanuit verschillende belangen door verschillende organisaties verschil wordt gedacht.

[1:33:11] En juist omdat we die taskforce ondermijning hebben, kunnen we daar een aantal van die taaie dossiers, waar we gewoon de afgelopen jaren niet doorheen zijn gekomen...

[1:33:17] denk aan het handelsregister, dat soort zaken, die kunnen we daar doorbreken.

[1:33:25] Daar heb je de politiek voor nodig en daar heb je dus ook de ministers voor nodig die gaan over die instellingen die vanuit hun puur eigen belang terecht wellicht ergens tegen zijn.

[1:33:35] Dus ik zie daar de voordelen.

[1:33:37] Ik denk dat de aanpak van de zorgfraude...

[1:33:40] daar een goed voorbeeld van is.

[1:33:41] We zijn nu bezig met die veilige en integer economie.

[1:33:43] En er zult u een aantal onderwerpen zien langskomen waar, en dan echo ik mevrouw Mutluur, de Kamer al een aantal jaar nu over vraagt, omdat we daar nu echt beweging in kunnen krijgen.

[1:33:57] Het is een inleiding en toch hoor ik de minister wederom zeggen, ik ga weer in gesprek, er is een taskforce.

[1:34:04] Maar ik heb niet voor niets in mijn bijdrage aangegeven dat wij natuurlijk langer wachten op bepaalde acties vanuit de minister.

[1:34:13] En ik vind het nog niet geloofwaardig genoeg.

[1:34:16] De opmerking van we gaan het weer oppakken omdat we twee jaar terug moties hebben ingediend.

[1:34:21] Een jaar terug een motie hebben ingediend.

[1:34:23] Er ligt sinds april een rapport.

[1:34:26] Vandaar ook mijn vraag in mijn bijdrage.

[1:34:29] En ik stel hem nog een keer.

[1:34:30] Heeft dit daadwerkelijk prioriteit?

[1:34:34] Of niet?

[1:34:35] Want ik zie het niet.

[1:34:40] Nou, toch doe ik mijn best om redelijk zichtbaar te zijn op dit onderwerp, zou ik willen zeggen, op alle mogelijke manieren.

[1:34:46] Ik noem nu net ook een viertal wetsvoorstellen die dit jaar naar uw kamer zijn gekomen, die concreet een verschil gaan maken op een aantal van de onderwerpen waar we het hier over hebben gehad.

[1:34:56] Ik zeg zeker niet dat we alles hebben gedaan.

[1:34:58] Er zijn taaiere onderwerpen, er zijn makkelijkere onderwerpen.

[1:35:01] Er zijn onderwerpen, daar komen we zo nog wel even over te spreken, zoals preventie met gezag waar de meningen soms uiteenlopen over wat je moet doen.

[1:35:08] Dus ik zou zeker niet zeggen dat dit een eindaanpak is.

[1:35:11] Maar ik heb het idee dat we met het dreigingsbeeld in ieder geval zicht hebben op waar de problemen zitten.

[1:35:16] Dat we van preventief tot en met repressief van de grootste jongens keihard bezig zijn om daar een sluitende aanpak op te maken.

[1:35:24] Ja, en er zijn bepaalde dossiers waar je dan toch nog langer door praat.

[1:35:28] Laat ik dan komen bij die hypotheekfraude.

[1:35:30] Wellicht is dat dan een goed aanstaandingspunt hier.

[1:35:33] Dat rapport hadden wij inderdaad sinds dit voorjaar.

[1:35:36] Dat hebben we ook in mei aan uw Kamer gemeld.

[1:35:38] Dat we dat rapport hadden en dat we voor het einde van het jaar komen met een oplossing daarvoor.

[1:35:44] Of een oplossing.

[1:35:45] Dat we het probleem zien, dat is duidelijk.

[1:35:47] Want anders was de FEC er niet mee gekomen.

[1:35:49] Maar hoe gaan we dat nou doorbreken?

[1:35:52] We zijn ermee aan de slag gegaan, samen met de Belastingdienst, het Ministerie van Financiën en ook met de Nederlandse Vereniging van Banken.

[1:36:16] De Belastingdienst onderschrijft het belang van het opwerven van barrières om hypotheekfraude te voorkomen.

[1:36:21] En zijn daarover met hypotheekverstrekkers en de Nederlandse Vereniging van Banken mee bezig om te kijken hoe ze die inkomenscheck kunnen worden doen.

[1:36:29] Dat gesprek gaat ook over hoe je dat technisch kunt doen, maar ook welke waarborgen je bijvoorbeeld kan hebben.

[1:36:35] En gaande dat gesprek kom je er dan achter dat je met informatie van de Belastingdienst altijd terugkijkt.

[1:36:40] in het verleden kijkt.

[1:36:42] Terwijl een hypotheek gebaseerd kan zijn op een nieuw inkomen... of een nieuwe arbeidsovereenkomst.

[1:36:51] Dus je moet dan al gaan kijken... terwijl je ook weer niet te veel informatie wil verstrekken aan die banken.

[1:36:55] Want je wilt niet dat iemand zijn hele doopzeel van de Belastingdienst terechtkomt... bij een hypotheekverstrekker.

[1:37:00] Want we kennen ook uit dit rapport zelfs... dat er ook hypotheekverstrekkers zijn die zelf onderdeel zijn van het probleem...

[1:37:08] Dus dan moet je gaan kijken, is dat dan wel de informatie die ze nodig hebben?

[1:37:12] Of heb je misschien informatie nodig van het UWV?

[1:37:15] Dan komt het UWV weer aan tafel zitten, want die hebben natuurlijk actuelere informatie.

[1:37:19] Maar wat kunnen die dan weer delen?

[1:37:21] Nou, ik geef u maar even weer hoe je langzaam als je zo'n probleem afpelt, denkt, goh, dit is redelijk overzichtelijk, maar dan blijkt het toch een uit te zijn met twintig schillen.

[1:37:31] En die schillen moet je wel even door om dan uiteindelijk de afweging te kunnen maken van nou, het probleem wat we hier willen oplossen in achtnemende privacy, zo gericht mogelijk op die mensen die te kwaad of trouw zijn.

[1:37:45] dan is dit de informatie die je vanuit deze instantie met de Nederlandse Vereniging van Banken en de hypotheekversterkers moet kunnen delen om dat tegen te gaan.

[1:37:54] Voor het einde van het jaar hoop ik die richting te kunnen schetsen.

[1:37:58] Ik had het liever hier gehad, maar dat is te vroeg, want men had zich gericht op december.

[1:38:04] Maar die gesprekken lopen goed.

[1:38:09] Ja, en dat vind ik gewoon jammer.

[1:38:11] Ik denk dat dat het gevoel is wat dit bij me oproept.

[1:38:14] Want we hebben nog even nagekeken...

[1:38:18] Dat rapport lag er in april.

[1:38:19] En in het najaar, dus niet eind van het jaar, maar najaar...

[1:38:24] We leven nu in het najaar, zou er een reactie komen.

[1:38:27] En die motie waar ik het over had...

[1:38:29] Waarbij we verzochten dat de Belastingdienst een soort check zou kunnen doen.

[1:38:34] Dat ligt al sinds 2024.

[1:38:35] En dan verbaast het me dat dat gesprek dan nu pas plaatsvindt.

[1:38:40] En dat is mijn gevoel.

[1:38:44] Ziet men dan de urgentie?

[1:38:46] Dat brengt me ook weer tot de vraag van...

[1:38:51] Waar komt de minister straks concreet mee?

[1:38:54] En wanneer?

[1:38:56] Want ik heb heel erg behoefte aan deadlines en over hele concrete oplossingen binnen de kaders van de privacy.

[1:39:04] Dat snap ik allemaal wel.

[1:39:05] Dat vind ik ook hartstikke belangrijk.

[1:39:06] Maar tot op heden heb ik nog geen echte urgentie gevoeld.

[1:39:12] Laat ik het daarop houden.

[1:39:16] Die urgentie is er, maar als je dan zo'n rapport laat opstellen door de FSC, ja, daar gaat ook tijd overheen.

[1:39:23] Maar dat rapport, en u heeft het nu gekregen, geeft wel vrij scherp en zichtelijk van waar liggen de grootste problemen.

[1:39:29] Dat helpt dan weer om die uit te gaan afpellen, om te kijken welke informatie hebben ze daar dan van nodig.

[1:39:35] Dus ja, ik snap dat dat tijd kost, maar soms heb je die tijd nodig.

[1:39:40] Wat ik voor het einde van het jaar dus wil hebben, we werken met halfjaarberichten zoals u weet...

[1:39:45] In dat halfjaarbericht wil ik dat meenemen, dus dat is nog dit najaar.

[1:39:53] Welke concrete oplossingsrichtingen we daarmee gaan voorstellen.

[1:40:00] En daar zullen we echt nog wel die taskforce voor nodig hebben om maar even dat nut te bewijzen.

[1:40:05] Omdat ook daar instanties zullen zijn van ja ik weet niet hoe happig ik ben om informatie te delen met private partijen.

[1:40:13] En die knoop gaan we dan doorhakken.

[1:40:16] Dat is waar die brede politieke basis echt van nut is.

[1:40:21] Daar waar het over de ministeries heen gaat, niet om de boeven op te sporen, dat kunnen we vrij goed binnen het eigen domein, maar wel daar waar het raakt aan andere domeinen.

[1:40:34] Minister continueert.

[1:40:35] Dit was de inleiding.

[1:40:36] We gaan nu naar het eerste blokje.

[1:40:40] Brede aanpak.

[1:40:41] Ja, een brede beeld.

[1:40:42] En dat zeg ik ook tegen de heer Struis.

[1:40:45] Ik denk dat we dat brede beeld nu eindelijk in zicht hebben.

[1:40:49] Ik ben heel blij met het product wat het Strategisch Kenniscentrum heeft opgeleverd.

[1:40:53] Ze hebben u ongetwijfeld niet alleen gebriefd.

[1:40:55] Over het dreigingsbeeld zelf, maar ook over de deel- en fenomenanalyses die ze daaraan koppelen.

[1:41:01] Ook die kan ik van harte aanbevelen, omdat die juist weer specifiek terreinen heel veel inzicht geven in waar gebeurt dit.

[1:41:07] Dus het beeld wordt steeds vollediger.

[1:41:09] We zien dus in steeds meer plekken waar dit speelt.

[1:41:13] En nou is de vraag, wat zetten we daar tegenover?

[1:41:15] En daarin wil ik u in de volgende half jaar blieven onder mijn ding wel meenemen in agenda zoals we die in de taskforce op politiek niveau hebben neergelegd van wat zijn onze prioriteiten.

[1:41:25] Ik noemde al de zorg die we als eerste hebben aangepakt, daarna de veilige en integere economie.

[1:41:31] Daar hangt natuurlijk ontzettend veel onder van corruptie tot het tegengaan van witwassen tot malafide ondernemingen.

[1:41:38] En zo hebben we een langere agenda en die zal ik ook met u delen.

[1:41:41] Minister Huis.

[1:41:44] Ja, voorzitter.

[1:41:45] Minister, je vindt me op vele terreinen... maar niet over het rapport van het SKC.

[1:41:50] Ik heb er geen goed woord voor over... maar dat ik dat vind, dat is één ding.

[1:41:55] Professor Feinhout...

[1:41:56] Nou, die was zeer kritisch op het rapport en daarna is er een stroom van informatie van lectoren en andere wetenschappers gekomen.

[1:42:05] Dit voldoet niet aan de eisen van validiteit als het gaat vanuit de wetenschap en daardoor zou je wel eens op het verkeerde been kunnen worden gezet.

[1:42:12] Ik deel veel inzichten met de minister-voorzitter.

[1:42:16] Maar dit rapport is voor ons geen uitgangspunt voor een eigentijds beeld van hoe ziet de georganiseerde misdaad eruit en wat moeten we eraan doen.

[1:42:26] Dus ik geef dat toch maar even als winstwaarschuwing mee, dat dit rapport wel momenteel erg onder druk staat qua validiteit.

[1:42:35] Minister.

[1:42:36] Ja, voorzitter, dat vind ik jammer om te horen.

[1:42:39] Het heeft mij zelf wel heel veel nuttige inzichten gegeven, zeker over de actuele zaken die er spelen.

[1:42:46] Het Strategisch Kenniscentrum hebben we natuurlijk in het leven geroepen juist om dit voor ons te doen.

[1:42:51] Dus daar waar die discussie ontstaat, denk ik dat het ook aan het Kenniscentrum is om te zorgen dat ze dat te harten nemen en kijken welke kritiek ze daarvan overnemen.

[1:43:00] En hoe ze zichzelf kunnen verbeteren.

[1:43:02] Maar ik zou het zonde vinden om daar nu wat naast te zetten.

[1:43:06] Want daarvoor hadden we nu juist het instituut bedacht.

[1:43:09] Maar ik geluid uw kritiek graag door.

[1:43:12] En ik zal het instituut... Nou, ze zaten erbij trouwens.

[1:43:15] Dus ze zullen die kritiek ook ongetwijfeld hebben meegekregen.

[1:43:19] Ik hoop dat ze niet te hard nemen.

[1:43:21] Meneer Streus.

[1:43:23] Nou, dat laatste twijfel ik aan.

[1:43:25] Want ze hebben inderdaad uit het wetenschappelijke veld, maar ook uit het operationele veld veel kritiek gehad.

[1:43:32] Dus zou de minister ons toen terugkoppelen, want het is geld van ons dat we dat strategisch kenniscentrum, van ons allen, als belasting betalen.

[1:43:42] Zou de minister toch een terugkoppeling kunnen geven of de geuite kritiek in het rond de tafel gesprekken nu komt, om er toch een terugkoppeling aan te geven naar de Kamer?

[1:43:53] Want ik vind het wel belangrijk, want het zou zonde zijn, want er zijn hele mooie dingen daar gedeeld die we allemaal delen van hele bekwame mensen.

[1:44:01] Maar nu dit rapport, wat zo cruciaal is, staat onder druk.

[1:44:05] En dat gaat natuurlijk ontzettend veel gedoe geven in alle oplossingsrichtingen waar we echt elkaar tegen moet komen.

[1:44:11] Als dit rapport elke keer wordt aangehaald.

[1:44:15] Dus ik hoop dat de minister met mij zich wil verdiepen.

[1:44:18] En daar toch nog een keer een terugkoppeling op geven.

[1:44:21] Hoe het SKC deze kritiek ter harte neemt.

[1:44:24] En waar die kritiek exact zat.

[1:44:25] Want die zat namelijk...

[1:44:27] heel erg op de toepassing en de eigentijdstoepassing van dingen die we zo graag willen met een slechte onderbouwing.

[1:44:33] En ze gingen niet in op de uitbreiding van de kroongetuigen en wat daar nou de oorsprong van is, wat professor Feinert wel deed, om even een voorbeeld te geven.

[1:44:41] Dus die onderbouwing is cruciaal voor het in de Kamer geven van groen licht op hele belangrijke onderwerpen.

[1:44:47] Dus ik ben hier een beetje drammerig op, dat besef ik.

[1:44:51] Maar dit is zo'n belangrijk iets.

[1:44:53] Dus ik hoop dat de minister hier terugkoppeling op wil geven.

[1:44:56] Of SKC zich deze kritiek aantrekt en of dat tot aanpassingen leidt.

[1:45:02] Wat het dreigingsbeeld ons moet geven is de fenomeenanalyse van wat doet die ondermijning in onze maatschappij op verschillende plekken.

[1:45:12] Hoe ontwikkelt zich dat, waar nestelt het zich, in welke verschijningsvormen openbaart het zich, hoe worden mensen daar ingetrokken.

[1:45:19] Ik denk dat het dat doet.

[1:45:22] Wat het niet is, is een leidraad voor hoe moeten we dan vervolgens de opspoor in de ontmanteling doen van deze netwerken.

[1:45:28] Daar komen middellassige kroongetuigregelingen, et cetera, et cetera bij kijken.

[1:45:32] Dus ik ga er in het halfjaarbericht wat tijd aan besteden voor u, om te kijken of ik met die kritiek, want ik heb professor Feyenhout zelf niet gezien de afgelopen 20 jaar, maar wat we daarmee kunnen.

[1:45:49] Maar ik zou ook het Statistisch Kenniscentrum, want die zaten erbij, vragen om te reflecteren op de kritiek die ze hebben gegeven en of ze daar aan kunnen tegemoetkomen.

[1:45:56] Dus die toezegging doe ik u.

[1:46:00] En ik zeg de afgelopen 20 jaar omdat ik hem echt ken van 20 jaar geleden, omdat hij toen het rapport deed over de inlichting en veiligheidsdiensten.

[1:46:07] Dus dat was niet cynisch bedoeld.

[1:46:12] U gaat verder en alleen al zijn inbreng was dermate vermakelijk dat ik het kan aanraden om het terug te kijken.

[1:46:19] Minister, u gaat verder en wij noteren de toezegging.

[1:46:22] De concrete verbeteracties om de bekende kritiekpunt tot wetgegevensverwerking samenwerkingsverwanden weg te nemen.

[1:46:30] Ja, heel belangrijk.

[1:46:32] Ik noemde het al in mijn inleiding.

[1:46:34] Gegevensdeling, privacy, het komt elke keer terug.

[1:46:37] Ik kan niet aan de tafel gaan zitten of dit is het onderwerp waar men het over heeft...

[1:46:41] Heel vaak zie je dat als mensen samen in de kamer gaan zitten, dat het eigenlijk best wel goed loopt.

[1:46:47] Het laat ik als voorbeeld noemen gisteren in Zoetermeer.

[1:46:50] Was ik op bezoek in het kader van preventie met gezag in de wijk Meersicht.

[1:46:55] Een wijk met meervoudige problematiek.

[1:46:57] Waarbij je ziet dat de jongere werkers spreken met de politie, met de jeugdboa die in de buurt is, met de zorginstanties.

[1:47:05] En heel vaak zie je dat je dan wel in staat bent om in die hele keten,

[1:47:09] te voorkomen dat iemand afglijdt, bijvoorbeeld in het criminele circuit.

[1:47:15] De WGS is ontzettend belangrijk voor deze organisaties om dat te kunnen delen.

[1:47:20] We onderzoeken de werking op dit moment in de invoeringstoets en daar komen als het goed is alle knelpunten en de oorzaken daarvan naar boven.

[1:47:29] En de uitkomsten van die invoeringssluits verwacht ik dit najaar.

[1:47:33] En als ik dat heb ontvangen, kom ik ook naar uw kamer en dan ga ik daar begin 2027 ook op reflecteren.

[1:47:39] Wat betekent dit nou voor de WGS zoals we die voor ogen hadden?

[1:47:45] Ja, dank voorzitter.

[1:47:47] En goed dat die invoeringstoets er is.

[1:47:49] En tegelijkertijd horen wij ook tijdens het rond de tafel gesprek... en dat was niet nieuw, maar wel goed denk ik om dat zo ingezind te horen... die knelpunten zijn allang bekend.

[1:47:58] Sterk nog, de burgemeester van Rotterdam zegt ook... we hebben een heel lijstje met knelpunten.

[1:48:02] En die kent het ministerie ook al lang.

[1:48:05] Maar mijn gevoel is een beetje dat waar die informatie zo versnipperd is, is de aanpak ook heel versnipperd.

[1:48:10] Dus ik zou eigenlijk heel graag aan de minister willen vragen.

[1:48:12] Is het mogelijk, het liefst voor de begroting JNV, om gewoon in één brief alles wat raakt aan informatiedeling...

[1:48:19] op het gebied van ondermijning, om dat samen te voegen... en dat gewoon in een tijdlijn onder elkaar te zetten.

[1:48:25] Wat gebeurt er?

[1:48:26] Welk moment verwachten we iets?

[1:48:28] En raakt dat de WGS of raakt het niet de WGS?

[1:48:30] Want als het gaat om publiek-private samenwerking... dan zit het ook veel in de WPG met derden, bijvoorbeeld met banken.

[1:48:37] Dus dat we gewoon een overzicht hebben, omdat in alle eerlijkheid... is het voor mij net zo versnippers als dat de informatie versnipperd is.

[1:48:43] En dan kan dat punt van mevrouw Mütleuwen licht daar ook al in meegenomen worden.

[1:48:47] Minister.

[1:48:48] Ik wil graag uitgebreid stilstaan bij gegevensdelingen en lopende trajecten in het halfjaarbericht.

[1:48:54] Dat is de plek waar we dat denk ik in doen.

[1:48:58] Om dat nu in twee weken op te stellen, dat gaat vrees ik niet lukken.

[1:49:04] Ook niet leiden tot het product wat u graag heeft.

[1:49:07] Maar vergis u niet, het gaat over ontzettend veel partijen.

[1:49:11] Als je alleen kijkt naar de zorg, dan gelden weer hele andere regimes...

[1:49:14] dan als we het hebben over delen binnen de haven Rotterdam.

[1:49:19] Dat is weer compleet anders dan als je binnen een preventie met gezag in een gemeentelijke setting zit.

[1:49:25] Het zijn gewoon ontzettend veel regimes met ontzettend diverse partners.

[1:49:31] Dat is waarom ik in mijn inleiding zei dat ik elke keer die dilemma's tussen privacy en informatiedeling...

[1:49:38] individueel met u wil wegen, omdat ze elke keer gewoon net wat anders vragen van elkaar.

[1:49:44] Er is niet één wet gegevensdeling voor iedereen in het kader van ondermijning, maar dat weet u.

[1:49:52] Dat weet ik en ik weet we hebben de WGS, we hebben de WPG en we hebben nog tal van andere, nou de AVG zelf en andere wetten, maar juist dat is mijn kernpunt.

[1:50:01] Het ontbreekt aan overzicht.

[1:50:03] En juist daarom leent een half jaarbericht daar helemaal niet voor... omdat het dan verdwijnt met allerlei andere hele belangrijke onderwerpen.

[1:50:11] Ik wil graag juist een heel uitvoerige brief... met alle onderwerpen ten aanzien van privacydeling...

[1:50:17] Waar loopt het?

[1:50:18] Op welke gebieden?

[1:50:18] Welke partijen zijn allemaal betrokken met een concreet stappenplan?

[1:50:21] Welk punt gaan we eerst aanpakken?

[1:50:24] En welke tijdlijnen kunnen we daarbij verwachten?

[1:50:26] Dus het gewoon lostrekken van het halfjaarbericht.

[1:50:29] Als dat niet lukt voor de begroting... dan begrijp ik dat ook wellicht dat zo'n stappenplan al wel kan... en dat de inhoudelijke verdieping dan later volgt.

[1:50:35] Maar dat helpt ons ook.

[1:50:37] Want anders vrees ik dat de discussie hier telkens blijft hangen in... informatiedeling moet beter, punt.

[1:50:42] Maar daarmee komen we er niet.

[1:50:45] Apparte brief, minister, kan dat?

[1:50:47] Ja, dat kan.

[1:50:48] En nogmaals, ik denk dat de begrotingsbehandeling, dan krijgt u niet de brief die u wilt.

[1:50:52] Dus ik heb daar echt wel wat meer tijd voor nodig.

[1:50:54] Wat kunnen we afspreken?

[1:50:57] Ja, laten we zeggen begin 2027.

[1:50:59] Ik wil hem ook wel compleet doen.

[1:51:02] Zullen we eerst de kwartaal noteren?

[1:51:04] Dat geeft wat ruimte en dan hebben we ook een duidelijke termijn.

[1:51:06] En dan doen we hem straks bij de toezeggingen.

[1:51:09] Check hem even.

[1:51:10] Even kijken, ik zie handen omhoog gaan.

[1:51:11] Meneer McClutty.

[1:51:12] Ja, dank.

[1:51:12] En misschien ook even het verlengde van het punt van mevrouw Straatman.

[1:51:17] Ook in de brief opnemen van wat wel kan.

[1:51:18] Je ziet nu dat organisaties ook allerlei tussenoplossingen verzinnen waardoor ze dingen kunnen.

[1:51:25] We hoorden vorige week in het rond de tafel gesprek dat volgens mij 29 confinanten binnen een bepaald context al zijn afgesloten.

[1:51:33] Dat lijkt me natuurlijk ook niet de bedoeling, maar is misschien wel een tussenoplossing.

[1:51:36] Dus graag daar ook dat ook graag meenemen in die brief.

[1:51:41] En wat ik u ook net hoorde zeggen is dat als partijen in de ruimte gaan zitten, dan blijkt er ook heel veel mogelijk.

[1:51:47] Soms misschien ook vanuit bepaalde handelingsverlegenheid, omdat men toch voorzichtig is met de wet.

[1:51:55] En wat deel ik wel en wat deel ik niet.

[1:51:57] Misschien daar ook iets over zeggen in een brief, omdat we ook die handelingsverlegenheid natuurlijk niet willen in de tussentijd dat de nieuwe wetgeving nog niet klaar is.

[1:52:05] Dus ik hoop dat de minister dat kan toezeggen.

[1:52:08] Toezeggen om het mee te nemen in de brief is de vraag.

[1:52:10] Minister.

[1:52:11] Ja, en dat wil ik ook doen voor dan de grens over de scheidende informatiedeling.

[1:52:16] Zoals meneer Madluti die noemde.

[1:52:19] Die knelpunten zien we.

[1:52:20] Bijvoorbeeld daar waar het gaat om een wet BIP op.

[1:52:22] En dat je dan ziet dat een ondernemer tien kilometer over de grens weer opnieuw begint.

[1:52:26] En dat je niet...

[1:52:27] zomaar die informatie kan delen.

[1:52:28] Dus ook daar speelt dit dilemma.

[1:52:31] Geldt ook voor de WPG.

[1:52:34] Dat was ook een vraag van mevrouw Straatman.

[1:52:35] Die nemen we dan in diezelfde brief mee.

[1:52:37] Wij noteren het en checken op het einde of de toezegging correct geformuleerd is.

[1:52:42] Ik kijk even rond.

[1:52:43] Stel ik voor dat de minister verder gaat.

[1:52:47] Online ronselaars.

[1:52:49] Zijn we voldoende aanwezig om die op te sporen in zijn kennis en capaciteit...

[1:52:55] We werken samen met Europol, want dit is niet alleen een Nederlands probleem met de internationale opsporing en vervolging van online rondzelaars via Task Force Schim.

[1:53:06] We hebben geen cijfers over het aantal ronselaars wat gepakt is binnen politie en OM op dit moment.

[1:53:13] Als u mij vraagt, zijn we hier goed op toegerust?

[1:53:16] Absoluut niet.

[1:53:19] Dit is een compleet nieuwe wereld waar criminelen elkaar heel snel weten te vinden, waar criminelen jongeren ook heel snel weten te vinden.

[1:53:27] Gisteren in Meerzicht hoorde ik nog over een meisje van 12 wat was geronzeld.

[1:53:32] Dat gaat via Snapchat.

[1:53:34] Daar zorgen ze echt wel voor

[1:53:36] Dat daar geen ouders dan wel anderen in die appgroep aanwezig zijn.

[1:53:41] En de politie is dat dus ook niet.

[1:53:44] En dat maakt het ontzettend moeilijk om dit op te sporen.

[1:53:47] Bovendien het anonieme karakter van alle tussenlagen betekent dat je heel vaak wel de uitvoerders pakt.

[1:53:53] En laten we eerlijk zijn, die zou je zo snel mogelijk in preventie met gezag willen neerzetten.

[1:53:58] Want dat is de enige toekomst daar.

[1:54:00] Dat je misschien nog één laag hoger komt.

[1:54:03] Maar nog verder...

[1:54:04] Die boom in, zoals bij Overassel, dat vereist enorm veel capaciteit.

[1:54:09] Ik wil dus ook dat de politie meer aanwezig kan zijn, ook in besloten appgroepen en chats.

[1:54:17] Zowel voor de openbare orde, maar ook voor de opsporing.

[1:54:22] Want dat is waar deze wereld zich afspeelt.

[1:54:25] Niet meer op de straathoek waar de lantaarnpaal kapot is.

[1:54:29] Meneer Matluti.

[1:54:30] Ja, dank.

[1:54:32] Goed ook te horen dat de minister deze urgentie ook ziet en ook gewoon een realistisch beeld schetst van waar staan we nu op het gebied van cybercriminaliteit en de kennis daarover.

[1:54:42] Maar kan hij wel een inkijk geven in de toekomst in hoe hij dit wil verbeteren bij de politie?

[1:54:45] Want ook in het coalitieakkoord doen we volgens mij een hele goede reservering

[1:54:49] van best wat miljoenen om die cyberrecherche op niveau te krijgen.

[1:54:55] Hoe ziet dat pad eruit?

[1:54:57] En ja, cybercriminaliteit, ik denk dat het alleen maar groter gaat worden.

[1:55:03] Dus de urgentie wordt ook groter.

[1:55:05] En misschien komt u erop, maar ik had ook een vraag gesteld... over het aanspreken van social media platforms bijvoorbeeld.

[1:55:10] Om die aanspreken op hun verantwoordelijkheden...

[1:55:13] En ook welke mogelijkheden liggen er?

[1:55:15] Want ik kan me voorstellen met de techniek van nu moeten we meer kunnen dan wat we nu natuurlijk doen.

[1:55:23] Minister.

[1:55:24] Die platforms die hebben die verantwoordelijkheid.

[1:55:28] Maar ook daar hebben we soms moeilijke discussies daar waar gaat om privacy.

[1:55:34] Dus als we het hebben over end-to-end encryptie op apps, dan betekent dat dat ook die platforms binnen die end-to-end encryptie niet in staat mogen worden gesteld om berichten of chatgroups vrij te houden van dit soort berichten.

[1:55:49] Maar het opheffen daarvan is weer een rechtstreekse schenning van het briefgeheim.

[1:55:53] Ik heb die discussie met een andere commissie in de Kamer vaak gehad over child sexual abuse material.

[1:55:59] En waar vinden we nou, wat moet er nou mogelijk zijn voor die platforms en autoriteiten om te doen en wat niet?

[1:56:05] Dat zijn gewoon hele moeilijke discussies.

[1:56:08] En het probleem is, dit speelt zich niet af op de openbare delen van social media sites.

[1:56:13] Dit is niet in je Instagram feed dat je ineens gevraagd wordt om een klus uit te voeren.

[1:56:18] Dit gebeurt via Snapchat.

[1:56:20] Dat zijn rechtstreeks berichten.

[1:56:21] Kan niemand meelezen.

[1:56:22] Dat is fijn.

[1:56:23] Maar dus vanuit ons perspectief weer niet.

[1:56:26] Dit is dan precies een van die afwegingen tussen privacy en veiligheid.

[1:56:31] Die we ook in gezamenlijkheid moeten gaan voeren.

[1:56:34] Is de politie daar nou goed in?

[1:56:35] Nou, los van de wettelijke bevoegdheden, dat is de discussie waar ik het nu over had, zijn ze daar technisch goed toe in staat.

[1:56:43] Ja en nee zou ik willen zeggen.

[1:56:45] Als je bij ons team Hightech Crime Unit komt in Driebergen, dan denk ik dat wij het neusje van de zalmen hebben.

[1:56:52] Daar waar het gaat om bijvoorbeeld het breken van encryptie of het binnendringen in criminele netwerken.

[1:56:59] En we hebben natuurlijk een aantal voorbeelden gezien van dit soort geheime chats, groepen.

[1:57:04] Die zijn ontcijferd waarmee we hele grote netwerken hebben kunnen blootleggen en ontmantelen.

[1:57:10] Maar als je het dan hebt over de Snapchat en de jongen op de straat.

[1:57:15] En heb je dan in elk politiebureau daar ook de kennis voor aanwezig om daar wat mee te doen.

[1:57:20] Nee, dat is hetgeen wat we met deze intensivering willen opbouwen.

[1:57:24] Dat betekent dus ook dat je specifieke cyberregisseurs werft.

[1:57:27] Ik heb een aantal laatst gezien op de politieacademie.

[1:57:31] Die een groot deel van hun leven inderdaad op die spreekwoordelijke zolderkamer hebben doorgebracht.

[1:57:35] Waar we heel gemotiveerd zijn om die kennis naar binnen te brengen.

[1:57:38] Naar de politie en dat dan ook verspreid over het land.

[1:57:42] Mevrouw Martens.

[1:57:44] Meneer Matluti voor de derde dan.

[1:57:47] Ja, meneer Matonet, Matronaat is Amerika.

[1:57:50] Ja, dank.

[1:57:51] Ik ben blij, zeg ik via de voorzitter, dat er nu een meerderheid lijkt af te schilderen die zich zorgen maken over wat er gebeurt bij de platforms.

[1:57:58] En ook heel blij dat de minister aangeeft dat we dusdanig technisch experts in dienst hebben die dit zouden moeten doen.

[1:58:04] Er moeten natuurlijk wel voldoende wettelijke grondslagen zijn om zowel bij die platforms in te kijken, mee te kijken wanneer zij niet thuis geven, als bij die chatgroeps.

[1:58:13] Kan de minister iets schetsen over die wettelijke grondslag en wat de Kamer zou moeten doen om te zorgen dat we daar een volgende stap zouden kunnen zetten?

[1:58:21] Minister.

[1:58:23] Ja, daar waar het openbare orde betreft, daar ligt het eerste wetsvoorstel nu voor.

[1:58:28] Dat is aan Dromenda, dat gaat over toegang tot openbare bronnen.

[1:58:32] Het vervolg daarop, daar hoop ik nog einde van het jaar anspring voor het jaar te komen.

[1:58:37] Het wetsvoorstel, hoe doen we dat in gesloten bronnen?

[1:58:40] Dus die lopen achter elkaar aan in het wetgevingsproces.

[1:58:43] En wat we leren in de ene wet zullen we natuurlijk meteen verwerken in de andere wet.

[1:58:48] Met de nodige waarborgen, die zitten ook in het wetsbestel.

[1:58:51] Waaronder de rechtercommissaris die daar tussen zit.

[1:58:56] Daar waar het gaat om de opsporing kan al veel meer.

[1:58:59] Daar is de wettelijke grondslag beter geregeld.

[1:59:04] Daar is de techniek denk ik het allergrootste uitdaging.

[1:59:09] De moderne end-to-end-equipment apps zijn moeilijk ontsleutelbaar.

[1:59:15] Goed nieuws voor ons als burger, soms een uitdaging voor de opsporing.

[1:59:24] Ja voorzitter, ik werd ook even getriggerd door wat de minister zei over dat er ook wel wat meer cyberrechercheurs worden opgeleid bijvoorbeeld bij de politieacademie.

[1:59:34] En ik denk ook met de focus die dit kabinet en deze minister heeft op die aanpak van die cybercriminaliteit dat we echt een goede stap in de richting zetten die heel hard nodig is.

[1:59:45] Nu weet ik vanuit het Rotterdamse dat men ook wel plannen ook daadwerkelijk al een beetje heeft liggen.

[1:59:52] En ik ben benieuwd ook in hoeverre de minister daarin geïnteresseerd is als het gaat om een echte dedicated opsporingsacademie.

[1:59:59] Want we kennen wel een politieacademie,

[2:00:00] Maar omdat dit een enorme toevlucht neemt en omdat dit echt ook wel een expertise weer op zich is, is men in ieder geval al daar wel heel erg ver met die ideeën.

[2:00:13] En ik ben toch wel benieuwd in hoeverre de minister geïnteresseerd is om dat toch ook eens te onderzoeken, in hoeverre dat een optie zou kunnen zijn.

[2:00:21] Minister.

[2:00:22] Ik ken de ideeën niet.

[2:00:23] We zijn natuurlijk wel bezig met allerlei zijstroomtrajecten, ook voor de opsporing.

[2:00:27] Juist omdat we daar zo veel in willen intensiveren.

[2:00:30] Maar ik zou graag kennis nemen van de ideeën die er leven.

[2:00:35] Gaat verder.

[2:00:36] Wat kunnen jongeren doen als ze een raar verzoek ontvangen en een melding krijgen?

[2:00:41] Eén vond ik heel mooi gisteren, daar waar ik was, in de jongeren chillplek, zoals die heette, waren er berichten van degene die dat runde.

[2:00:52] Die ook wel eens geïnformeerd worden over dat ze iemand zo'n verzoek hebben zien krijgen of dat ze dat zelf hebben gekregen.

[2:00:58] Ik denk dat dat de laagdrempelige manier is waarop jongeren daar open over kunnen zijn.

[2:01:02] En dat kan dan weer leiden tot vervolggesprekken met jongerenwerkers of zelfs met de politie als dat nodig is.

[2:01:09] Maar we hebben ook het binnen Preventie met Gezacht gefinancierde hulpplatform Keerpunt, waar jongeren via een chatfunctie...

[2:01:16] ook heel laagdrempelig en anoniem contact kunnen zoeken om uit de criminaliteit te stappen en doorverwezen kunnen worden naar de juiste hulpkanalen.

[2:01:27] Dat loopt nog niet zo heel lang, maar de eerste resultaten zijn wel bemoedigend dat men dat wel weet te vinden.

[2:01:34] Leren we dan ook van andere landen, vroeg meneer Madluti.

[2:01:37] Ja, vanuit preventie met gezag hebben we hele goede banden met Zweden en Ierland.

[2:01:43] Twee landen die ook echt te maken hebben met die hele jonge criminele netwerken die op jonge leeftijd al geronseld worden.

[2:01:50] Het zit ook in het actieplan van de coalitie tegen georganiseerde misdaad.

[2:01:54] Dus de acht landen die Nederland bijeen heeft geroepen om periodiek bij elkaar te komen.

[2:02:00] Dit is een van de thema's, namelijk het ronselen van jongeren.

[2:02:12] En mevrouw Faber had nog een vraag over een heel ander onderwerp, namelijk een arrestatieplan voor Bollejos.

[2:02:20] Wij bewandelen elke avenue die wij kunnen om deze man zo spoedig mogelijk naar Nederland te halen.

[2:02:26] Daar hoort, zeg ik dan tegen mevrouw Faber, ook bij het druk zetten op de EU.

[2:02:31] En nee, ik maak me geen illusie dat Bollejos 18 miljoen niet zou kunnen ontwoesten om de EU-grens vol gelden te compenseren.

[2:02:38] Maar het feit dat de EU hier stelling neemt tegen Sierra Leone, ook via de hoogvertegenwoordiger die heeft gesproken met de minister van Buitenlandzaak van Sierra Leone...

[2:02:48] En dat gebeurt vanuit meerdere Europese landen nu.

[2:02:51] Ik kan u ook aanraden het artikel wat The Guardian heeft gepubliceerd twee dagen geleden.

[2:02:56] Een enorm lang doorvolgd artikel wat weergeeft hoe deze man zich heeft genesteld in Sierra Leone en waar hij van verdacht wordt al daar.

[2:03:07] Al die signalen die helpen om de druk op dat netwerk op te bouwen.

[2:03:11] Dus dat doen we via openbare wegen, dat doen we ook achter de schermen.

[2:03:15] En over datgene waar u aan refereerde, daar kan ik in het openbaar geen uitspraken over doen.

[2:03:23] Mevrouw Faber.

[2:03:24] Ik had ook een vraag aan de minister over dat verhaal wat rondgaat.

[2:03:29] Dat er een militaire operatie was opgetuigd en dat die op het laatste moment werd afgeblazen omdat vorige oud-minister Brekelmans watervrees kreeg, laat ik het maar zo noemen.

[2:03:41] En is dat verhaal nou waar of niet?

[2:03:44] Want ik bedoel, als het nou niet waar is, dan kunnen we dat nu gewoon uit de lucht halen.

[2:03:48] Als het wel waar is, ja, dan is dat natuurlijk wel bijzonder.

[2:03:52] Dus graag een antwoord van de minister.

[2:03:53] Wil die hier duidelijkheid in geven?

[2:03:55] Laat ik hem zo stellen.

[2:03:56] Minister.

[2:03:57] De handicap is dat ik over dit soort operaties helemaal geen uitspraak kan doen in het openbaar.

[2:04:04] We hebben wel in de antwoorden van een partijgenoot van u...

[2:04:09] die ook specifiek hiernaar vroeg, geantwoord dat ook voor de heer Brekelmans het algemeen belang in alle gevallen, dus ook bij militaire operaties, voorop staat.

[2:04:19] En die woordvoeringslijn heb ik hem zelf ook in de openbaarheid horen verklaren.

[2:04:24] Maar helaas kan ik er niet dieper op ingaan.

[2:04:28] De meeste gaat verder.

[2:04:30] Met het kopje veilig en niet tegen de economie.

[2:04:37] Zien we de mogelijkheden, vroeg meneer Maltutti, om de expertise bij banken, opsporingsdiensten en het OM te versterken?

[2:04:44] Ja, we zijn continu in gesprek met al die partners om initiatieven te versterken.

[2:04:49] Onder andere binnen het Financieel Expertisecentrum, waar we de kennis, informatie en expertise, maar ook de nieuwe signalen kunnen bundelen om risico's te signaleren en die effectief op te brengen.

[2:05:01] Er wordt ook gewerkt aan trainingen om de kennis binnen alle organisaties op hetzelfde niveau te brengen van de fenomenen die worden gesignaleerd.

[2:05:10] Maar uiteindelijk is het afpakken van het crimineel vermogen toch vooral een taak van de opsporingsdiensten en het OM.

[2:05:16] En daar werken we bijvoorbeeld aan de Europese confiscatierichtlijn, wat ik zei, die het makkelijker moet maken om ook zonder een strafrechtelijke veroordeling al te komen tot het inbeslag nemen van crimineel gebonden geld.

[2:05:28] En ik zei u al, die komt er zo spoedig mogelijk aan.

[2:05:33] De Haardbeveiligingswet, een vraag van de heer Struis, die is van de collega van INB, die toevallig net mijn voorbereidingskamer boven binnen liep.

[2:05:42] Dus ik heb hem meteen tot spoed gemaand.

[2:05:44] om te komen met de aanpassing van de Haardbeveiligingswet.

[2:05:49] Dat verzoek heb ik dus aan hem doorgeleid.

[2:05:52] En ik zou hem vragen om ook met een tijdpad te komen daarvoor.

[2:05:54] Meneer Struis.

[2:05:56] Ja, dank daarvoor.

[2:05:58] De desbetreffende collega heeft mij ook geappt.

[2:06:03] We gaan hem in gesprek maken.

[2:06:04] Laten we de focus houden op de georganiseerde misdaad... zoals bijvoorbeeld België het heeft aangepakt.

[2:06:09] Dus dit is wel even...

[2:06:12] Soms heb ik af en toe bij sommige onderwerpen dat ik naar het kastje, naar de muur van het ene ministerie, naar het andere.

[2:06:17] Dus ik ga het hier wel even bovenop zitten.

[2:06:19] En fijn dank voor het antwoord.

[2:06:24] Dank u.

[2:06:24] Ik moet u overigens zeggen dat vanuit mijn andere pet als minister van Veiligheid, ja, ik dreig je als hybride aanvallen, drones, et cetera, ook heel graag geadresseerd zou willen zien in zo'n nieuwe wet.

[2:06:38] Welke ruimte, vroeg de heer Van Toetie, zien we om de screening van kwetsbare beroepsgroepen in de haven uit te vullen?

[2:06:43] Sinds maart 2025 hebben we een speciale haven-VOG.

[2:06:47] Ik denk dat dat een uniek middel is in de wereld, waar binnen die coalitie van georganiseerde misdaadlanden

[2:06:55] of tegen georganiseerde misdaadlanden heel veel interesse was.

[2:06:59] Omdat je dan meteen een heel gebied afvangt... en alle bedrijven die daarin werken.

[2:07:04] We werken ook met het gatekeeperprotocol.

[2:07:07] Dat proberen we uit te breiden naar andere locaties.

[2:07:09] Dus dat is een zwarte lijst van medewerkers... die dus breed gedeeld kan worden.

[2:07:14] En waarbij je dus kunt weigeren tot hoogrisicolocaties.

[2:07:18] En ik wil ook kijken of er meer AIVD-screening...

[2:07:22] nodig is, maar ook mogelijk is voor functies in de haven en wat we daar verder van België kunnen leren.

[2:07:29] Dus ik kom daar in het half jaar bericht verder op terug.

[2:07:35] Veel dank.

[2:07:35] Misschien even kort over dat haven-VOG.

[2:07:38] Dat klinkt dus als een relatief nieuw middel, maar dat is natuurlijk ook afhankelijk van welke werkgevers die actief zijn op de haven daar gebruik van maken.

[2:07:48] Hoe groot is die groep?

[2:07:49] En die zwarte lijst van medewerkers, want ik sla ook een beetje aan op wat we vorige week hoorden, is dat er gewoon relatief weinig vertrouwensberoepen zijn op de haven.

[2:07:58] En dat België bijvoorbeeld daar veel strikter in is en criminelen echt veel beter buiten de haven kan houden.

[2:08:05] Dus misschien daar even een korte reflectie op.

[2:08:07] En die AIVD-screening, volgens mij is dat een goede ontwikkeling.

[2:08:10] En fijn dat die toezegging zojuist is gedaan, dus die zie ik tegemoet.

[2:08:15] Minister.

[2:08:16] Ja, en op uw eerste vraag, onze haven-VOG is gebiedsgebonden, dus niet afhankelijk van welk bedrijf, maar geldt voor het hele havengebied.

[2:08:23] In die zin doet hij, denk ik, nou lijkt hij heel erg op wat België ook heeft ingevoerd.

[2:08:32] Een VOG verplicht stellen bij inschrijving in het handelsregister, dat was een motie die wij vorig jaar in de najaarsbrief hebben gedaan.

[2:08:39] Afgedaan, VOGV-rechtspersonen helpt hier niet, want die kan pas na de inschrijving, dus dat is geen drempel vooraf.

[2:08:45] Een algemene VO-pleegschrift geeft heel veel druk voor justis met naar verwachting weinig winst.

[2:08:53] Dus we hebben daar een klein jaar geleden over gerapporteerd.

[2:08:58] Het Centraal Aandeelhoudersregister, daar zou ik graag een sprong in maken.

[2:09:06] Deels worden de daarin beoogde effecten via de Europese anti-witwasregels al bereikt.

[2:09:16] Die komt dus snel naar u toe, onder andere de doorontwikkeling van het UBO-register...

[2:09:22] Dus we zouden even moeten kijken wat nog de toegevoegde waarde is van het Centraal Aandeelhoudersregister.

[2:09:28] Maar er ligt nog steeds een initiatiefwetsvoorstel in uw kamer.

[2:09:31] Dus wat ik wel wil doen is terugkomen met een applicatie op wat de toegevoegde waarde nog zou zijn ten opzichte van de Europese anti-witwasdijn.

[2:09:41] En of ik u zou adviseren om dit initiatiefwetsvoorstel door te zetten of niet.

[2:09:49] Mevrouw McLeer.

[2:09:49] Drie thema's die echt ook wel de hypotheekfraude raken waar ik mee begon.

[2:09:56] En ik wil niet met een kluitje in het riet gestuurd worden, zeg ik er wel heel expliciet bij.

[2:10:05] Ik hoorde de minister een paar dingen zeggen over de Belastingdienst en de partijen die aan de bel hebben getrokken.

[2:10:14] Die gaan het gesprek voeren.

[2:10:15] We krijgen een terugkoppeling.

[2:10:16] Ik hoorde de minister zeggen, we hebben naar die motie gekeken van de Kamer van Koophandel in hoeverre die een VOG kan opvragen.

[2:10:24] Dat is afgedaan, wordt er dan gezegd.

[2:10:26] Terwijl wij ook een voorstel hebben ingediend om die weigeringsgronden uit te breiden.

[2:10:31] Daar hoor ik helemaal niks over.

[2:10:33] Dus meer in de trend van wat kan dan wel.

[2:10:35] En wat betreft het laatste initiatiefwetsvoorstel omtrent het Centraal Aandeelhoudersregister.

[2:10:44] Ja, er ligt een initiatiefwet van ons.

[2:10:46] Maar we hebben eerder gezegd, minister neem dat nou over.

[2:10:49] Want dat gaat veel harder en veel sneller dan dat wij dat gaan verdedigen.

[2:10:54] Dat gaat veel langer duren.

[2:10:56] En we willen juist snelheid, gelet op de enorme urgentie die het vraagstuk vraagt.

[2:11:03] Dus nogmaals, ik wil gewoon niet met een kluit in het rit worden...

[2:11:09] Ik ben zo slecht in uitdrukkingen, maar je snapt wat ik bedoel.

[2:11:11] Kluitje in het rit.

[2:11:12] Ik ben er ook slecht in trouwens, toch?

[2:11:14] Minister.

[2:11:16] Zeker niet bedoeld als een kluikje in het riet.

[2:11:20] De initiatiefwet ligt sinds 2017 nu.

[2:11:22] Daar schrok ik wel van.

[2:11:23] Dat is een behoorlijk lange tijd.

[2:11:25] Ik ben altijd groot voorstander van initiatiefwetten, omdat ik die ook met plezier als kabinet adviseer.

[2:11:34] En ik denk dat het ook goed is voor het draagvlak vanuit de Kamer.

[2:11:36] Wat ik wil doen, wat ik zei, is de Europese witwaartsrichtlijn houden naast die initiatiefwet en dan komen met...

[2:11:45] Een advies over wat ontbreekt er dan nog en is de initiatiefwet daarvoor inderdaad het geëigende middel.

[2:11:56] En de rest kan ik u vertellen, daar komen we ook toe in het half jaar bericht, want daar zijn we nu bezig.

[2:12:02] Onder andere de weigeringsgronden, daar wordt aangewerkt door de minister van EZK.

[2:12:07] Dat is onderdeel van dat deel veilige en integere economie waar ik u eerder over berichtte.

[2:12:14] Dus daar verwacht ik snel uw goed nieuws te kunnen brengen.

[2:12:22] Dan, ja, mevrouw Conradi vroeg waarom hebben we onze begroting jarenlang afhankelijk gemaakt van incidentele meevallers.

[2:12:32] Ja, omdat die in de periode 2014-2021 nog regelmatig voorkwamen.

[2:12:36] Toen hadden we die hele grote schikkingen met banken.

[2:12:39] Die hebben we de afgelopen jaren niet meer gezien in die omvang.

[2:12:45] En dus...

[2:12:46] hebben we de raming bijgesteld, omdat we anders elke keer u iets voorspiegelen waar we dan later weer op terug moeten komen.

[2:12:52] Dan kun je beter de verwachtingen managen.

[2:12:54] Dat zegt dus niks over onze inspanning, daar waar het gaat om het afpakken van geld.

[2:12:58] Maar die hele grote honderden miljoenen zaken, die hebben we gewoon de afgelopen jaren niet meer gezien.

[2:13:04] Dat is op zich ook goed nieuws, want dat betekent ook dat banken deze taak wel serieus nemen.

[2:13:10] Dat nemen ze ook, dat weet ik.

[2:13:13] Mevrouw Straatman vroeg naar leegstaande panden op het platteland.

[2:13:20] En wil ik hierover in gesprek gaan met de collega van LVVN?

[2:13:24] Ja, zeker.

[2:13:26] Dus zeker in het kader ook van de six-off aanpak die mogelijk leidt tot nieuwe leegstand.

[2:13:32] Zal ik met hem dit gesprek aangaan en kijken of de ondermijningsproblematiek ook daarin kunnen integreren.

[2:13:40] Dan de structurele financiering van de vertrouwenspersoon die onder druk staat.

[2:13:43] Dus het idee vanuit het actieplan Veilig Ondernemen dat liep tot en met 2026 was altijd al dat deze organisaties, dat de branche deze functie structureel zou borgen binnen de eigen organisatie.

[2:13:58] Ik geloof dat er nu een evaluatie wordt uitgevoerd en de resultaten daarvan zal ik dan met de Kamer delen.

[2:14:06] Dan kom ik dan bij u terug.

[2:14:06] Mevrouw Straatman.

[2:14:07] Ja, voorzitter.

[2:14:08] Allereerst fijn dat de minister in gesprek gaat met de minister van LVVN.

[2:14:11] Want ik denk ook hier geldt, we moeten niet verkokerd aan kijken als we weten dat er een hele uitdagende stikstop opgave op ons afkomt.

[2:14:18] Dan doet dat wat met het gevoel en de sfeer en de kwetsbaarheid op het platteland.

[2:14:23] En dat heeft ook weer zijn impact op de criminaliteitsbespreiding.

[2:14:26] Maar als het gaat om die vertrouwenspersonen, dan ben ik daar niet gerust op wat de minister zegt.

[2:14:30] Want laten we duidelijk zijn, we hebben drie vertrouwenspersonen in Nederland.

[2:14:34] We weten dat de meldingsbereidheid op het platteland ontzettend laag is.

[2:14:37] Een paar cijfers.

[2:14:38] 1 op de 5 boeren waar weten van wordt benaderd door de georganiseerde criminaliteit.

[2:14:43] 2 op de 3 heeft weet van drugspanden bij andere boeren.

[2:14:47] En maar 1 op de 10 meldt.

[2:14:50] En dan hebben we die vertrouwenspersonen, dat werkt.

[2:14:53] En dan gaan we nu discussies voeren, evaluaties voeren, waardoor bij LTO Nederland Noord...

[2:14:58] ...die één van die drie vertrouwenspersonen mogelijk dreigt te verdwijnen.

[2:15:03] Dat mogen we toch niet laten gebeuren.

[2:15:04] En ik hoop dat de minister daar ook met iets meer urgentie en zekerheid aan die partijen wil zeggen... ...ja, die blijven gewoon en we zorgen wel dat we het geregeld krijgen.

[2:15:12] Het gaat echt om minieme bedragen.

[2:15:14] Maar dit is juist zo belangrijk voor het platteland dat ze kunnen melden... ...en dat we die leefbaarheid op peil houden.

[2:15:19] Minister.

[2:15:21] Ik wacht die evaluatie wel even af.

[2:15:23] Voor die tijd verdwijnt er helemaal niemand...

[2:15:26] Ik vind ook dat we niet automatisch vanuit justitie en veiligheid altijd alle initiatieven die we aanjagen in diverse sectoren tot in lengte van dagen zelf zouden moeten blijven financieren.

[2:15:39] Er is ook een belang vanuit de branche om te zorgen

[2:15:43] dat deze signalen worden opgepikt.

[2:15:45] Dus ik wil daar geen algemene wetmatigheid van maken, dat wij de aanjaagfunctie die we hebben ook altijd blijven vertalen in structurele financiering.

[2:15:54] Maar nogmaals, we wachten de evaluatie eerst af.

[2:15:59] Sluitingsbevoegdheden van burgemeesters.

[2:16:00] Mevrouw Marts en Mirka, maar ook anderen die vroegen daarnaar.

[2:16:03] Laat ik beginnen bij de burgemeester in Overasselt en vertellen dat wij een manier van steun en expertise hebben toegezegd, omdat natuurlijk kleine gemeentes met dit soort enorme zaken al snel tegen de grenzen oplopen van hun financiële en inhoudelijke kennis.

[2:16:20] Dus we hebben zowel inhoudelijke kennis beschikbaarst gesteld, maar ook financiering om deze burgemeester te ondersteunen.

[2:16:26] En we zullen natuurlijk kijken naar de toekomst als dit soort zaken zich meer voordoen, wat ik hoop van niet, maar dat we dat model ook kunnen uithollen.

[2:16:34] Ik denk dat het niet meer dan eerlijk is.

[2:16:36] Je kiest er niet voor om dit binnen je gemeentegrenzen te hebben, iemand als Jan G. Het landelijk handelingsgader, hoe staat het daarmee?

[2:16:46] En wordt er ook in meegenomen wat ze kunnen doen als ze problematiek aanhoudt?

[2:16:49] Het zal specifiek zien dat handelingskompas op de sluitingsbevoegdheid van artikel 13b van de Opiumwet met drugsgerelateerde problematiek en ontwikkeling vloeit voort uit de aanbeveling uit de evaluatie van deze bevoegdheid.

[2:17:03] Daarnaast hebben de burgemeesters op basis van artikel 174a van de gemeentewet de bevoegdheid om panden te sluiten bij ernstige verstoring van de openbare orde, zoals beschietingen of aanslagen bij explosieven.

[2:17:14] En in extreme gevallen, zoals we hebben gezien in Alphen-Asselt, dan kan het nodig zijn om te kijken naar aanvullende maatregelen.

[2:17:20] En naar aanleiding van uw aangenomen motie van mevrouw Martens en mevrouw Straatman, zou ik de komende periode dus ook kijken naar de vraag of er bestaande mogelijkheden beter benut kunnen worden.

[2:17:30] En of er eventueel meer en nieuwe mogelijkheden nodig zijn.

[2:17:33] En dat komt dus in aanvulling op dat landelijk handelingskompas.

[2:17:41] Ja, dank u voorzitter.

[2:17:43] De minister geeft uit dat de burgemeester de mogelijkheid heeft tot sluiten van panden.

[2:17:47] Maar het is een kan-bepaling.

[2:17:49] Dus ze kunnen dat, ze hoeven dat niet per se.

[2:17:53] En stel dat je de strenge burgemeester hebt die snel overgaat tot sluiten.

[2:17:57] Dan krijg je een beetje een waterbed-effect.

[2:17:59] Want dan heb je kans dat die criminelen gaan uitwijken naar een gemeente die wat makkelijker is daarin.

[2:18:06] Zou het niet handig zijn om gewoon één landelijk beleid ervoor te maken?

[2:18:09] Zodat het overal gelijk is en dat je dus dat waterbed-effect kan vermijden?

[2:18:18] Ja, dat handelingsgepas is wel bedoeld om dat landelijke beleid neer te leggen.

[2:18:25] Zonder dat je burgemeester automatisch wilt dwingen om bepaalde acties te nemen.

[2:18:29] Er moet toch altijd ruimte blijven voor de lokale context en afweging.

[2:18:33] Wat een burgemeester denkt, dat helpt in het geval van de problematiek die hij heeft.

[2:18:40] Mevrouw Fabrik.

[2:18:42] Het is de laatste, maar dat maakt niet uit.

[2:18:44] De laatste interruptie.

[2:18:46] Ja, maar stel dat die burgemeester die houdt dan nog ruimte, dan blijf je het probleem houden.

[2:18:53] Je kan het misschien iets afvlakken, maar je blijft wel het probleem houden.

[2:18:56] Je kan toch ook een systeem maken dat je trapsgewijs iets gaat opvoeren?

[2:19:01] Minister.

[2:19:01] Ja, nogmaals, dat handelingsgepas geeft dus in kaart wat kun je doen, hoe bouw je dat op.

[2:19:07] Ik bedoelde meer de uitzonderingsgrond, niet het waterbed.

[2:19:11] Maar juist dat burgemeesters denken, ik neem deze volgende stap nog even niet.

[2:19:14] Want er zitten bijvoorbeeld hele jonge kinderen in het pand.

[2:19:17] En wat doen we daar dan mee?

[2:19:19] Die ruimte, denk ik, moet een burgemeester lokaal hebben.

[2:19:23] Terwijl uiteindelijk de middelen die alle burgemeesten op beschikking hebben, die moeten helder zijn voor iedereen.

[2:19:28] En wat kun je daarmee doen?

[2:19:30] En uiteindelijk, als je zo'n pand sluit, gezondheid, zeg ik via u voorzitter.

[2:19:37] Uiteindelijk, als je zo'n pand sluit, kun je nooit dat waterbed effect uitsluiten.

[2:19:42] Dat is helaas.

[2:19:43] Maar ik merk ook dat burgemeesters niet per se zitten te wachten.

[2:19:48] Als het maar buiten mijn gemeentegrens is, dan is het weg.

[2:19:51] Iedereen beseft wel de collegialiteit, dat daarmee het probleem niet automatisch is opgelost.

[2:20:01] Mevrouw Marts vroeg ook of het haalbaar is om te kijken naar vervolgstappen voor de BIBOB.

[2:20:07] Ja, we blijven daar knelpunten voor verzamelen.

[2:20:11] We moeten die BIBOB ook zo effectief inzetten.

[2:20:14] Er zijn grote stappen gezet met de wetswijzigingen 2022 en 2023...

[2:20:18] In het verbeteren van de informatiepositie.

[2:20:21] Alleen die worden ook nog niet in alle gevallen door iedereen gebruikt.

[2:20:25] En dat komt ook vaak door kennisgebrek hierover.

[2:20:28] En dat heeft ook weer te maken met de grootte van gemeenten.

[2:20:30] Dus wij kijken op dit moment samen met landelijk bureau Bibel hoe we dat kunnen verbeteren.

[2:20:35] Dat handelingskader op het sluiten helpt.

[2:20:36] Maar ook de Bibelwet die echt wel nut heeft gehad in bepaalde gemeentes.

[2:20:43] Denk aan de glazenwassers in Zaanstap.

[2:20:45] Mevrouw Mietluur weet daar alles van.

[2:20:47] kan echt een verschil maken.

[2:20:50] Dus we gaan kijken naar handreikingen, overleggen, bewustwordingsdagen waarop we dat breder kunnen zetten.

[2:20:58] Mevrouw Stapman had het over een drugsproducent die simpelweg de huur kan opzeggen en elders opnieuw kan beginnen.

[2:21:06] Dat vind ik ook enorm onwenselijk.

[2:21:10] Ik zal de komende tijd samen met de gemeente gaan verkennen wat we hier tegen kunnen doen.

[2:21:18] Mevrouw Marts Amerika zegt, er wordt vaak gekozen voor het sluiten van een woning.

[2:21:22] Terwijl ook lichtere maatregelen hadden kunnen bijdragen aan het tegengaan van de problematiek.

[2:21:27] En bij Overasselt hebben we juist gezien dat sluiten ook niets heeft betekend in de afname van de problematiek.

[2:21:33] Die twee voorbeelden laten wat mij betreft zien dat je echt moet kijken naar de lokale context.

[2:21:38] En men weet vaak wel welke pappenheimers men...

[2:21:41] binnen de gemeente heeft.

[2:21:42] En wat op dat moment het meest effectieve middel is, ja, de problematiek zoals we die in Overhassel zien, die is wel heel uniek.

[2:21:50] Meestal met het sluiten van een pand is de situatie wel onder controle te brengen en kan er herhaling worden voorkomen.

[2:21:58] Meneer Matloet, u heeft een procesachtige vraag, want u bent eigenlijk door uw interrupties heen.

[2:22:04] Wilt u een brief vragen?

[2:22:05] Of hij nog terugkomt voor mijn vraag over wet Bibob?

[2:22:07] In relatie tot grote gemeenten met veel kennis en heeft u een regionale functie?

[2:22:13] Minister.

[2:22:15] Ja, ook de kleine gemeenten moeten de wet BIPOP goed kunnen toepassen.

[2:22:19] Dat laat de WODC evaluatie ook zien.

[2:22:21] Dat dat verschilt vooral door een tekorte capaciteit en kennis.

[2:22:27] Op dit moment lopen er verschillende initiatieven met als doel de capaciteit te vergroten.

[2:22:31] Waarmee tevens de kennis kan worden geborgd.

[2:22:33] Dat gaat via kennisdeling, via hoogscholen.

[2:22:36] en het versterken van BIPOP-samenwerkingen.

[2:22:38] Succesvol gebleken aanpakken kunnen breed worden gedeeld, onder meer door dit in de daarvoor bestemde overleg te bespreken, zoals periodieke BIPOP-tafels en ook het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid kan hier een rol in spelen.

[2:22:55] Mevrouw Martens, Amerika.

[2:22:56] Dank voor de beantwoording aan de minister.

[2:22:59] Ik snap ook dat het heel erg lastig is en dat bijvoorbeeld het sluiten van woningen permanent een tool is in de toolbox van burgemeesters die je niet heel lichtzinnig neemt.

[2:23:08] Maar toch wordt er best wel veel om gevraagd.

[2:23:10] Ik zou me iets breder willen trekken.

[2:23:12] Je ziet in Amsterdam bijvoorbeeld dat er...

[2:23:13] Best wel vaak bepaalde horecazaken worden getarget als het gaat over vuurwerk of zwaarder.

[2:23:21] En ook daar is het dus bijvoorbeeld niet mogelijk om een pand permanent te sluiten.

[2:23:25] Is er ruimte of zijn er wegen om dan te zorgen dat er een bepaalde zaak die daar gevestigd is...

[2:23:31] verbod opgelegd krijgt om daar te vestigen.

[2:23:33] Want nu sluiten we een pand.

[2:23:35] Maar dat is natuurlijk onvoldoende.

[2:23:37] Dus de vraag is, is het mogelijk om dit te verbreden?

[2:23:39] Of is het enkel mogelijk met de wet in huidige vorm om het op een pand toe te spitsen?

[2:23:45] Minister.

[2:23:45] Ja, dan ga ik schriftelijk bij u terugkomen in het halfjaarbericht.

[2:23:49] Want dat wil ik even goed uitzoeken.

[2:23:53] Werken onder nummer.

[2:23:54] Mevrouw Coenradi, Vroegenaar.

[2:23:57] We werken nu aan het programma voorbereid op agressie en geweld.

[2:24:00] Samen met onder andere politie, OM en de rechtspraak.

[2:24:03] Aan een integrale manier op afgeschermd werken.

[2:24:05] De verwachting is dat we eind 2026 dan wel begin 2027 komen met een gedeelde visie op afgeschermd werken.

[2:24:11] Met hele praktische handelingsperspectieven.

[2:24:13] In het arbeidsvoorwaardenakkoord 2025-2027 sector politie ben ik samen met de politie als werkgever en met de vakbonden overeengekomen dat het streven van de politie is om het huidige beleid met betrekking tot afscherm werken te laten aansluiten op deze visie en handelingsperspectieven.

[2:24:29] Bijvoorbeeld voor het vermelden van persoonsgegevens in processen verbaal en het werken met een dienstnummer.

[2:24:37] Voorzitter, voordat ik de minister verkeerd interpreteer, begrijp ik het dan goed dat het werken onder dienstnummer, wat echt wel een brede behoefte is vanuit tal van dienders, dat we dat per 2027 tegemoet kunnen zien?

[2:24:54] Begrijp ik dat dan goed uit deze woorden?

[2:24:57] U krijgt een visie van mij en andere onderdelen van de rechtsketen, dus politie, OM en de rechtspraak, op waar je afgeschermd werken zou moeten willen doorvoeren.

[2:25:12] Ik kan u nog niet zeggen op dit moment of dat geldt voor alles en iedereen en altijd, maar dat krijgt u in die visie te lezen.

[2:25:21] Wanneer komt die visie, minister?

[2:25:24] Ja...

[2:25:25] Er staat hier eind 2016 en begin 2027.

[2:25:28] Laat ik mezelf een plezier doen.

[2:25:30] En begin 2027... Dan hoop ik de minister een plezier te doen door daar Q1 van te maken.

[2:25:37] Dat is ruim genoeg, toch?

[2:25:40] Noteren wij.

[2:25:40] Minister.

[2:25:42] Dan de richtlijn voor strafwijzen bij dodelijke verkeersongevallen.

[2:25:46] We hebben net een WGO gehad over de wet aanscherpingen aanpakrijden onder invloed op 7 oktober.

[2:25:53] Ik denk dat daar een aantal...

[2:25:55] behoorlijke stappen zijn geweest om ook het rijden onder invloed en het veroorzaken van dodelijk verkeersongevallen harder aan te pakken.

[2:26:02] Er zijn ook nog een aantal amendementen en moties aangenomen die daartoe strekken.

[2:26:08] Bij een ongeval met schuld en ernstige gevolgen, daar zijn wel echt zwaardere straffen tot negen jaar mogelijk op dit moment.

[2:26:17] En een onvoorwaardelijke

[2:26:20] Gevangenisstraf is daarbij wel het uitgaanspunt.

[2:26:23] Maar dat is dus een zwaardere categorie dan diegene met verwijderbaar gedrag.

[2:26:29] Voorzitter, ja en dan zijn we nu helaas in de actualiteit beland met gisteren een uitspraak vanuit de rechter.

[2:26:37] En dat gaat als ik het goed heb over een man uit Limburg die een kind van vier heeft doodgereden.

[2:26:43] Moeder zwaar gewond en met 115 kilometer per uur hard gereed waar hij 50 kilometer per uur mocht rijden.

[2:26:51] Had veel te veel alcohol op.

[2:26:53] En de uitspraak van de rechter betreft vijf jaar celstraf... en vijf jaar rijontzegging.

[2:26:58] En als we dan weten dat er negen jaar voor het staat... dat is nou precies ook de kern van mijn vraag... kunnen we dan, met ook alles wat er besproken is en geamendeerd is... maar kunnen we dan toch ook deze minister vragen... om juist met het OM gewoon eens opnieuw naar deze richtlijn te kijken?

[2:27:13] Want het feit dat we wel maximaal een straf kennen van negen jaar... maar toch echt redelijk laag gestraft is... en natuurlijk, het is aan de rechter om een uitspraak te doen...

[2:27:22] Ja, dat geeft toch echt een verwrong gevoel in de samenleving en in ieder geval ook bij mij.

[2:27:28] Minister?

[2:27:29] Dit soort gevallen, en ik moet meteen terugtrekken aan het WGO van 7 oktober, want we kennen allemaal dit soort gevallen in onze nabijheid waarbij we...

[2:27:39] Ja, gezien hebben dat een dierbare dan wel een bekende op een verschrikkelijke manier het leven heeft geleden.

[2:27:44] En dan vaak door iemand die ook al vaker over de scheef is gegaan.

[2:27:49] Ik wil wel echt terugverwijzen naar dat WGO, want daar hebben we dit onderwerp...

[2:27:55] Uitvoerig besproken, inclusief de straffen die daarbij horen.

[2:28:00] Ik wil zeker met het OM dit een keer agenderen.

[2:28:03] Maar dat doe ik dan het liefst op basis van de nieuwe aanscherping van de wet, die nu dus naar de Eerste Kamer gaat.

[2:28:09] Want dat leidt dan ook weer tot nieuwe richtlijnenverwachting.

[2:28:14] Nog een paar vragen, voorzitter.

[2:28:16] Mevrouw Straatman vroeg nog naar meer geld voor ANPR-kama's in het buitengebied.

[2:28:21] Het vorige kabinet heeft structureel gelden beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van het netwerk.

[2:28:28] En de aanschaffende plaatsing van die camera's is nu in uitvoering.

[2:28:31] Dus het netwerk breidt op dit moment al uit, maar er zijn geen nieuwe uitbreidingen voorzien in de huidige begroting.

[2:28:38] En vindt u dan een camera schild een goede oplossing voor het probleem dat er weinig politiecapaciteit is?

[2:28:43] Ja en nee zeg ik daarbij.

[2:28:45] Ik denk dat camera's in de openbare ruimte, we daar toch altijd terughoudend mee moeten zijn.

[2:28:51] We willen geen surveillance staat worden.

[2:28:55] Tegelijkertijd in specifieke gevallen, denk aan een woonhuis of blijfplaats van iemand die risico loopt of vervaar loopt, ja dan kan dat wel degelijk helpen.

[2:29:06] om meer waarschuwingstijd te hebben bij geval van calamiteit.

[2:29:09] Maar om camera's landelijk als vervanging van de politie te hebben, zou ik iets minder voorstander van zijn.

[2:29:17] Maar als aanvullend hulpmiddel zeker.

[2:29:20] Dat waren mijn antwoorden, voorzitter.

[2:29:21] Kijk even, zijn er vragen onbeantwoord gebleven?

[2:29:24] Volgens mij niet.

[2:29:25] Dan was de minister redelijk uitvoerig.

[2:29:27] Ja, voorzitter.

[2:29:28] Ah, minister.

[2:29:29] Excuus, ik zie mevrouw Conradi neeschudden, maar ik had wel één vraag van u niet beantwoord.

[2:29:33] Het ging over het aannamebeleid bij de politie.

[2:29:37] Vanwege de digitale problemen... Hoe kan mevrouw Conradi dat nou vergeten?

[2:29:41] We gaan ons zorgen, maar minister...

[2:29:44] Vanwege de ICT-problemen hebben we die politieclub niet tijdig kunnen bereiken.

[2:29:49] Maar ik neem dat mee in de brief die u überhaupt nog krijgt voor politie WGO.

[2:29:56] Ja, dat kan.

[2:30:00] Dat noteren we dan ook.

[2:30:02] Oké, dat is duidelijk.

[2:30:05] Dan gaan we tweede termijn doen.

[2:30:09] Eén interruptie in die nodig, want dan kunnen we alles op tijd afronden.

[2:30:12] Mevrouw Mutteler, één minuut twintig heeft u.

[2:30:15] Dank voorzitter.

[2:30:16] Dank ook aan de minister voor de beantwoording van onze vragen.

[2:30:19] Ik ben nog niet helemaal tevreden voor wat betreft de hypotheekfraude.

[2:30:22] En het is hartstikke goed dat er een taskforce in het leven is geroepen.

[2:30:26] Maar er zijn hele concrete suggesties gedaan, ook door het veld, om de hypotheekfraude aan te pakken.

[2:30:33] En daar verwacht ik wat concreetere acties in met duidelijke deadlines en kijken wat wel mogelijk is.

[2:30:40] Dus ik overweeg daar een motie over.

[2:30:41] Vandaar een twee minuten debat.

[2:30:44] Voor wat betreft de jeugdige heb ik mijn expliciete wens uitgesproken om preventie met gezag nog verder uit te bereiden en nog structureler te maken voor meerdere gemeenden, omdat het effect heeft.

[2:30:58] En tot slot heb ik nog één vraag, als het mag.

[2:31:01] En dat heeft betrekking op datgene wat Pieter Tops eerder heeft gezegd.

[2:31:04] Ondermijning is een tweesnijdend zwaard.

[2:31:06] Het gaat zowel om criminele druk als om institutionele tegenkracht.

[2:31:10] En wat mij betreft wat onderbelicht blijft als je kijkt naar het dreigingsbeeld.

[2:31:15] Dat is hoe de gemeenten in staat worden gesteld.

[2:31:18] Maar ook organisaties om weerstand te bieden aan criminele beïnvloeding.

[2:31:23] En ik heb behoefte dat dat in beeld wordt gebracht.

[2:31:25] En misschien ook wat regionale en lokale actieagenda's.

[2:31:30] Oké, mevrouw Straatman.

[2:31:32] Dank voorzitter en dank aan de minister voor de beantwoording.

[2:31:35] Ik kijk ook altijd naar de brief in Q1 over de AVG en alles wat raakt aan informatiedeling, zodat we dat proces denk ik ook heel concreet verder kunnen nemen.

[2:31:46] Verder, als het gaat om het buitengebied, vind ik dat het buitengebied echt meer verdient dan wat de minister nu zegt over die vertrouwenspersonen.

[2:31:52] Dat vind ik echt, dat kan niet.

[2:31:54] En we weten gewoon dat politieaanwezigheid in het buitengebied heel beperkt is.

[2:31:59] Dat ook de BOA's op het platteland beperkt aanwezig zijn.

[2:32:02] Dat de meldingsbereidheid op het platteland laag is, terwijl de problematiek groter is.

[2:32:08] En mogelijk ook groter wordt met de stikstofopgave die er nu ligt.

[2:32:12] Dat vraagt echt iets van de overheid.

[2:32:14] Zeker als je weet dat het vertrouwen...

[2:32:16] op het platteland in de overheid al zo laag is.

[2:32:19] Dan hebben we drie, het gaat echt om drie vertrouwenspersonen... die heel goed werk doen, maar pilots zijn gestart... en de uitkomsten van die pilots zijn positief.

[2:32:29] Ja, en dan zegt de minister... ja, er is geen reden om aan te nemen dat die nu verdwijnen.

[2:32:32] Nou, bij LCO Noord is dat wel degelijk het geval.

[2:32:35] Dus ik zou opnieuw de minister oproep worden doen.

[2:32:37] Zorg dat die vertrouwenspersonen blijven.

[2:32:40] Ga in gesprek ook met LTO daarover.

[2:32:43] En in de tussentijd zullen wij ook kijken hoe wij dat vanuit de Kamer anders kunnen continueren.

[2:32:48] En ervoor kunnen zorgen dat die wel degelijk blijven.

[2:32:50] Want dat verdienen de mensen op het platteland.

[2:32:53] Ja, dank voor de zitten.

[2:32:56] Minister, dank ook voor de versnelling van de havenbeveiligingswet.

[2:32:59] En uiteraard zal ik bij u en uw collega-minister vragen of er ook een beetje zicht komt op wanneer dat allemaal gaat gebeuren.

[2:33:07] Maar nog belangrijker, mijn kritiek...

[2:33:09] op het rapport en het zicht wat wij als Kamer hebben... op die georganiseerde misdaad.

[2:33:15] Mijn kritiek bestaat eruit dat dit rapport... wat nu wordt gehanteerd uitsluitend openbare bronnen heeft gebezigd... zonder bronvermelding, maar nog belangrijker... dat er niet zijn gesloten bronnen zijn geraadpleegd.

[2:33:26] En ik zou in de geest van Van Traa ook die gesloten bronnen, mensen van de criminelen inlichtingendiensten, mensen die arrestinformatie hebben in hele belangwekkende onderzoeken zoals Marengo, die willen dat graag een keer in een besloten omgeving delen.

[2:33:42] En dan zonder dat de geheimhouding wordt geschonden.

[2:33:46] En dat meegeven om eigentijdse nieuwe middelen in te zetten.

[2:33:50] Dus ik probeer de minister te stimuleren om toch nog eens goed na te denken met de Kamer.

[2:33:54] Hoe wij hier een volledig beeld krijgen zonder dat wij operaties in gevaar brengen.

[2:34:00] Maar wel dat er in een gesloten circuit dat deze informatie wel gedeeld kan worden.

[2:34:05] Want die is zeer belangwekkend voor de strategie en hoe wij verder gaan met z'n allen.

[2:34:11] Dank.

[2:34:13] Voorzitter, ik ben allereerst blij met de beantwoording van de minister.

[2:34:19] Ik zie in ieder geval een enorme drive om dit gewoon echt heel voortvarend aan te pakken en tegelijkertijd moeten we gewoon ook wachten op gewoon een paar wetsvoorstellen die behandeld moeten worden in de Kamer en hebben we daar gewoon wat werken te verrichten.

[2:34:32] Ik hoop ook echt op veel steun in de Kamer, ook als het gaat om het doorbreken van die drempels, als het gaat om die

[2:34:38] privacy ondergeschikt te maken aan veiligheid.

[2:34:41] Want ik denk dat we als we daar meters in kunnen maken, echt kilometers, dan doen we volgens mij ook iets met de oproepen vanuit de ronde tafel van vorige week.

[2:34:50] En ja, dat was eigenlijk het belangrijkste.

[2:34:53] Dus ik kijk uit naar het twee minuten debat.

[2:34:57] Ja, heel kort voorzitter.

[2:34:58] Ik dank natuurlijk de minister voor zijn beantwoording.

[2:35:00] Het dossier Bolle-Jos is natuurlijk heel bijzonder, laat ik het maar zo noemen.

[2:35:04] En ik blijf het maar gewoon met de belangstelling volgen.

[2:35:07] Meneer Matluti.

[2:35:09] Ook ik dank de minister voor zijn beantwoording.

[2:35:11] Ik kijk ook uit naar de brieven in zaken gegevensdeling en het gesprek wat we daarover nog gaan voeren.

[2:35:16] Datzelfde geldt ook

[2:35:18] In zaak grensoverschrijdende samenwerking.

[2:35:20] Denk ik ook heel belangrijk bij dit onderwerp.

[2:35:23] En verder benieuwd naar de ontwikkelingen op cyber.

[2:35:27] En hoe we onze politie daarin nog beter in staat gaan stellen om daar hun werk goed te doen.

[2:35:34] Wat denk ik heel belangrijk is.

[2:35:37] Verder geen aanvullende vragen.

[2:35:38] Veel dank.

[2:35:41] Dank voor de beantwoording.

[2:35:43] Ik ben zelf ontzettend blij dat er een grote zorg lijkt te zijn over alles wat er gebeurt op het digitale vlak.

[2:35:50] En dat we ook realiseren dat we op het gebied van privacy misschien een aantal stappen moeten zetten.

[2:35:55] Ik hoop en reken dan ook op grote steun als we de DGS weer zouden kunnen behandelen om te zorgen dat we daadwerkelijk veiligheid belangrijker gaan vinden dan privacy.

[2:36:04] Dank u wel.

[2:36:07] Oké, ik denk dat de minister...

[2:36:08] Ik heb niet echt heel veel vragen gehoord eerlijk gezegd.

[2:36:11] Wilt u nog wat zeggen, minister?

[2:36:14] Nee, heel veel dank voor de aandacht voor dit onderwerp.

[2:36:17] Ik denk dat het van essentieel belang is voor onze samenleving.

[2:36:20] En nogmaals, dan gaat het niet alleen om Bollejos.

[2:36:21] Dan gaat het ook over onze jeugd in kwetsbare wijken die door dit fenomeen wordt aangetast.

[2:36:28] Dank voor al uw suggesties.

[2:36:30] En ik denk dat de meeste van uw vragen al in toezegging zijn omgezet door mij in mijn eerste met.

[2:36:35] Ja, die toezeggingen gaan we nu...

[2:36:39] Doornemen.

[2:36:41] Dat is een aardige lijst.

[2:36:46] De eerste toezegging.

[2:36:47] De minister komt in de halfjaarbrief ondermijning terug op de vraag van het lid Struis over een reflectie op het dreigingsbeeldondermijning Nederland van het SKC.

[2:36:57] Dat klopt hè?

[2:36:57] Tweede toezegging.

[2:36:58] De minister stuurt de Kamer in het eerste kwartaal van 2027 een...

[2:37:02] Uitgebreide brief.

[2:37:04] Het is aan de minister hoe uitgebreid hij het wil maken.

[2:37:07] Over gegevensdeling, inclusief de knelpunten, lopende trajecten, wat wel kan, grensoverschrijdende gegevensdeling, betrokken partners en een concreet strappe plan met tijdlijn.

[2:37:17] De minister komt in de halfjaarbrief ondermijning terug op een AIVD-screening voor havenmedewerkers en wat we daarbij van België kunnen leren.

[2:37:29] De minister zal de initiatiefwet over een centraal aandeelhoudersregister vergelijken met de witwas, naast elkaar leggen, naast de witwasrichtlijn leggen en de Kamer informeren over...

[2:37:42] Hoe deze zich tot elkaar verhouden.

[2:37:45] Wanneer kunnen...

[2:37:46] In het halfjaarbericht.

[2:37:47] In het halfjaarbericht, helder.

[2:37:49] De minister komt in het halfjaarbericht terug op de vraag van het lidmat is Amerika of het mogelijk is naast de sluiten van een pand ook voor burgemeesters specifieke zaken te kunnen sluiten.

[2:38:03] Ja, klopt.

[2:38:04] Oké, u weet beide waar het over ging.

[2:38:06] Oké, de minister stuurt de Kamer in het eerste kwartaal van 2027 zijn visie en de visie van de politie, het OM en de rechtsspraak op welke wijze afgeschermd werken doorgevoerd kan worden of breder doorgevoerd kan worden.

[2:38:23] Dat klopt volgens mij, ja.

[2:38:26] En dan de laatste.

[2:38:27] De minister beantwoordt de vraag van het lid Conradi over aannamebeleid van de politie.

[2:38:34] Dat wordt meegenomen in de brief die waskamer nog ontvangen, die voor het WGO-politie komt.

[2:38:40] Dan is een twee minuten debat aangevraagd door het lid Muttelerweg.

[2:38:43] Dat gaan wij doorgeven aan de GV Plenair.

[2:38:44] Mevrouw Straatman.

[2:38:45] De minister had ook toegezegd met de minister van LVVN over die sloopregeling te spreken.

[2:38:50] Is het mogelijk om daar ook een terugkoppeling over te krijgen?

[2:38:53] Mijn voorstel, trouwens ik ben de minister niet, maar om dat in het halfjaarbericht mee te nemen.

[2:38:58] Is dat goed?

[2:38:59] Ja.

[2:38:59] Dan nemen we die vraag nog daarin mee.

[2:39:03] Kijk ik even, ben ik iets vergeten?

[2:39:05] Ik denk het niet.

[2:39:07] Dan dank ik de minister van Justitie en Veiligheid voor zijn aanwezigheid vandaag in de Kamer.

[2:39:13] En uiteraard zijn ondersteuning, onze eigen ondersteuning.

[2:39:16] Bedankt geïnteresseerden in de zaal en iedereen die dit op een andere wijze heeft gevolgd.

[2:39:20] En sluit ik de vergadering.