Procedurevergadering commissie voor Defensie

[0:00:01] We gaan beginnen.

[0:00:03] Welkom bij de procedurevergadering Defensie.

[0:00:08] Ik zie, we zitten helemaal vol.

[0:00:11] Geen plek meer.

[0:00:13] We gaan naar agenda punt 1, commissieregeling van werkzaamheden.

[0:00:16] En ik begreep dat lid Jachtenberg nog op korte termijn iets wilde.

[0:00:22] Kan zij dat toelichten?

[0:00:23] Ja, zeker dat ik iets wilde.

[0:00:26] Er was weer in het nieuws iets over dameshipware en wat banen die daar helaas weggaan.

[0:00:33] En ik wil graag van het kabinet een reactie of dit ook raakvlak heeft met ASWF.

[0:00:37] En als ze dan toch daar een reactie op geven, misschien een update in het algemeen over het vervanging- en vergatten-ASWF-project.

[0:00:44] De vorm is mij om het even.

[0:00:46] Als het kabinet daar zelf een voorkeur bij heeft om een technische briefing te doen om meer tot de inhoud te komen, vind ik helemaal prima.

[0:00:52] Ik wil vooral een update.

[0:00:54] Dan kijk ik even of daar steun voor is, de heer Boon.

[0:00:57] Zou ik misschien dan aanvullend mogen van wat ook we willen gaan uitbreiden in de nationale defensie.

[0:01:01] We willen meer investeren in onze eigen defensie.

[0:01:03] Of dit ook gevolgen heeft voor die uitbreiding of vertraging.

[0:01:06] Zou dat dan toegevoegd mogen worden?

[0:01:10] En in principe steunt u het voorstel met die toevoeging.

[0:01:13] Ja.

[0:01:16] Ja dank voorzitter.

[0:01:16] Jawel steun maar liefst in de vorm van een brief ofzo als het kan.

[0:01:20] Technische briefing geen behoefte en ook geen tijd voor.

[0:01:24] Oké.

[0:01:24] Ja, de heer Van Lanschot.

[0:01:26] Ja, voorzitter.

[0:01:27] Steun voor het informatieverzoek, ook in briefvorm.

[0:01:30] Ik zou daar wel, zeg ik in ieder geval namens de CDA-fractie, terughoudend willen zijn in bedrijven die reguliere activiteit ontplooien, zoals reorganisaties.

[0:01:38] Dat hoort ook een beetje bij het bedrijfsleven, toch enige terughoudendheid om daar als Kamer te dicht op te zetten.

[0:01:44] Dat is een oproep aan u zelf, mevrouw Dobbe.

[0:01:47] Ja, ik kan het zeker steunen.

[0:01:49] Oké, dan de heer Bolhuis.

[0:01:51] Ik kan het steunen.

[0:01:53] Oké, dan geven wij dit door bij voorkeur.

[0:01:56] Een brief is vanuit de commissie en we begrijpen op het moment dat er...

[0:02:00] Echt gevoelige informatie in staat dat het kabinet kan besluiten om dat deel vertrouwelijk te doen.

[0:02:06] En we doen daar nog het verzoek bij van de heer Boon om te kijken of dit ook effect heeft.

[0:02:11] Oké, dan gaan we door naar de brievenlijst.

[0:02:13] Brievenlijstorganisaties, zijn er opmerkingen over?

[0:02:17] Niet het geval, brievenlijst particulieren.

[0:02:20] Ja, mevrouw Dobbe.

[0:02:22] Ja, zou ik een reactie van het kabinet willen vragen op punt 9.

[0:02:33] Punt 9.

[0:02:35] Zorg over invoering van verplichte militaire dienst.

[0:02:37] Daar wilt u een reactie op.

[0:02:40] Ik had twee brieven.

[0:02:42] Ik had een reactie op brief 7.

[0:02:45] Over de uitspraak van de minister van Defensie.

[0:02:47] Over Rusland.

[0:02:49] En op brief 13.

[0:02:51] Bij brief 13 wil ik niet alleen reactie op de brief, maar ook hoe het kabinet aankijkt naar de rol van de ECO's.

[0:02:58] En ook richting de regio, richting de familieleden, vrienden van militairen en veteranen.

[0:03:04] Als ze dat iets breder willen trekken.

[0:03:06] We noteren het informatieverzoek en dan noteren we zaak 7, 9 en 13.

[0:03:14] Voor commentaar met de aanvulling van de heer Boon.

[0:03:17] De heer Boon, of u het nog één keer wil herhalen wat u precies wilt?

[0:03:21] De extra punten bij 13.

[0:03:23] Ja, bij 13.

[0:03:24] In de brief worden specifieke punten gevraagd.

[0:03:27] Maar ik wil ook een vraag van het kabinet.

[0:03:29] Een blik wil geven hoe zij kijken naar de rol van de ECO's en andere organisaties die hetzelfde werk verrichten.

[0:03:36] Met de rol, met betrekking tot de regio, de vrienden, familie van de militairen en veteranen.

[0:03:43] Oké, dan gaan we door met de agenda.

[0:03:46] Reeds geagendeerde behandelde stukken.

[0:03:49] Ik pak het even als geheel, want ik denk dat het niet heel politiek is.

[0:03:53] Punt 4, 5, 6, 7 zijn daar opmerkingen over.

[0:03:57] Niet het geval, dan gaan we door.

[0:03:59] Brieven van bewindspersonen.

[0:04:00] Punt 8, kennisgeving WO-besluit in zaak het SMES 2000 AD-richtsysteem.

[0:04:05] Het voorstel is om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:04:08] Akkoord.

[0:04:09] Agenda punt 9.

[0:04:10] Kennisgeving WO besluit in zaken de natuurbronnen.

[0:04:13] Het voorstel is om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:04:15] Akkoord.

[0:04:17] Agenda punt 10.

[0:04:18] Reactie op burgerbrief weg met de C-130's over onze wijk.

[0:04:21] Het voorstel is om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:04:24] Akkoord.

[0:04:25] Agenda punt 11.

[0:04:26] Reactie op burgerbrief fly by Koninklijke Luchtmacht.

[0:04:28] Het voorstel is om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:04:32] Akkoord, agenda punt 12.

[0:04:33] Kennisgeving WO besluit Nederlanders bij het Israëlische leger.

[0:04:37] Het voorstel is om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:04:39] Mevrouw Dobbe.

[0:04:41] Ik zou graag een schriftelijk overleg hierover willen vragen.

[0:05:02] Even voor in de microfoon, voor de mensen die dit volgen.

[0:05:07] Er is uitgelegd dat het gewoon puur een wo-besluit is, dus dat gaat niet in op de inhoud.

[0:05:12] Het is gewoon, er ligt een wo-besluit aan het kabinet om die documenten vrij te geven.

[0:05:16] Dus het zou een beetje raar zijn om daar een schriftelijk overleg over te doen.

[0:05:19] Dan is het misschien logischer om hier een kabinetsreactie op te vragen.

[0:05:28] Op een wo-besluit?

[0:05:29] Want het kabinet heeft gewoon te voldoen aan een wo-besluit.

[0:05:32] Even voor de duidelijkheid.

[0:05:33] Ongeacht het onderwerp, het kabinet moet gewoon voldoen aan een wo-besluit.

[0:05:37] Oké, dan leg ik het even voor.

[0:05:39] Er zijn een aantal dingen naar voren gekomen uit het wo-besluit waar ik het graag over zou willen hebben.

[0:05:43] In ieder geval een volgend moment over zou willen hebben.

[0:05:45] Daarom vroeg ik ook een schriftelijk overlegje over aan.

[0:05:47] Over de inhoud van die stukken die naar buiten zijn gekomen.

[0:05:50] Dus wat is dan de meest reguliere... Even in de microfoon.

[0:05:55] Sorry, ik ben ook even...

[0:05:59] Dan zou ik denken een brief vragen aan het kabinet over dit onderwerp en dan mogelijk met bepaalde elementen die u daar in ieder geval aan de orde zou willen hebben.

[0:06:15] Dan zou ik graag een brief willen vragen van het kabinet.

[0:06:20] Met daarin het element over het aantal Nederlanders dat nu bij het Israëlische leger dient, bij de IDF dient.

[0:06:30] Wat bleek uit dat WO-besluit en wat het kabinet voornemens is eraan te doen.

[0:06:36] Dan zetten wij dat verzoek door.

[0:06:38] Dan gaan we door naar agenda punt 13.

[0:06:41] Kennisgeving WO besluit in zaken programma bescherming nationaal Noordzee infrastructuur.

[0:06:46] Voorstel is voor kennisgeving aan te nemen.

[0:06:49] Dat is akkoord.

[0:06:50] Agenda punt 14, eindrapport EBA Defensieindustrie.

[0:06:54] Het voorstel is aan te houden in afwachting van de kabinetsreactie of actie op het rapport.

[0:07:01] Dat is akkoord.

[0:07:02] Dan gaan we naar agenda punt 15, risico's en regulering van onbemeste systemen en AI.

[0:07:08] Het voorstel is om hier feitelijke vragen over te kunnen stellen met inbrengdatum deadline 19 november om 12 uur.

[0:07:19] Is dat akkoord?

[0:07:20] Ja, de heer Bolhuis.

[0:07:21] Dat is akkoord, maar ik zou eigenlijk, als mevrouw Jachtenberg het ook, later een ronde tafel over het onderwerp hebben.

[0:07:27] Gewoon gelet op discussies over AI en autonome systemen, wat ook in het commissiedebat over.

[0:07:32] Het hoeft niet op korte termijn, ik snap dat de agenda vol is, maar het lijkt me wel goed om daar nog een keer een ronde tafel met experts over te hebben.

[0:07:39] Die ook kunnen reflecteren op de antwoorden op de brief.

[0:07:42] Dus ik begrijp nadat de feitelijke antwoorden zijn beantwoord, wens de heer Bolhuis, begrijp ik samen met mevrouw Jachtenberg hier een ronde tafel over te organiseren.

[0:07:53] Is dat akkoord?

[0:07:55] Ja, dan gaan we dat... Sorry.

[0:08:00] Ik wilde eigenlijk juist niet...

[0:08:02] De heer Bolhuis.

[0:08:02] Ja, sorry.

[0:08:03] Er was ook de vraag waarom geen technische briefing.

[0:08:05] Ik wilde eigenlijk... Omdat ik dan eigenlijk dacht wellicht wordt het dan veel.

[0:08:08] Dus vandaar dat ik dacht laten we rond de tafel doen met experts.

[0:08:11] En we krijgen de antwoorden binnen feitelijk van het ministerie van Defensie.

[0:08:16] Daar kan je het gesprek over voeren.

[0:08:17] Maar ik kan me ook voorstellen dat je ook een technische briefing aandoet waarvan bij Defensie dan aangeeft hoe ze omgaan met het autonome systeem en je op de vragen door kan gaan.

[0:08:27] Alleen dan krijgen we een technische briefing en een ronde tafel.

[0:08:30] Ik zou dat prima vinden, alleen ik weet ook dat het de agenda heel erg belast.

[0:08:34] Het is aan u.

[0:08:35] Dus de heer Boon.

[0:08:37] Ik vind het toch wel een heel belangrijk onderwerp, zeker gezien de toekomst waar we in gaan.

[0:08:40] Dus ik denk dat we dit wel moeten doen, dat we niet achteraf moeten zeggen hadden we het maar gedaan.

[0:08:44] Oké, dus er is een voorstel voor en een ronde tafel en een technische briefing nadat de feitelijke vragen zijn beantwoord en voor een eventueel commissiedebat die nog niet staat ingepland, voor de duidelijkheid.

[0:08:55] Begrip 4.

[0:08:57] Nou ja, even ter overweging of u die technische briefing niet zou willen voordat u de vragen stelt.

[0:09:04] De heer Bolhuis.

[0:09:06] Dat leek me eigenlijk een goed idee.

[0:09:07] Dat zou ik ook willen doen.

[0:09:08] Eerst de technische briefing en de vragen en daarna de ronde tafel, ook voordat we in de volgorde verkeerden.

[0:09:13] Dus dan is het voorstel om eerst op korte termijn een technische briefing vanuit het ministerie in te plannen.

[0:09:21] Vervolgens dus dan vervalt deze deadline een nieuwe deadline te stellen voor de feitelijke vragenronde.

[0:09:27] Dan een ronde tafel waarvoor we gaan inventariseren welke namen u wilt aan experts.

[0:09:34] Dat doen we per e-mail voor een ronde tafel gesprek.

[0:09:38] En dan het inplannen van een commissierebat met minister en staatssecretaris of wat u wenst.

[0:09:45] Oké, doen we dat in die volgorde.

[0:09:47] Goeiedag.

[0:09:49] Dan gaan we naar agenda punt 16.

[0:09:50] Eerste wijziging Nationaal Programma Ruimte voor Defensie.

[0:09:53] Het voorstel is om dit aan te houden tot na ontvangst van de toegezegde roadmap met de vervolgstap voor de realisatie van de gerelateerde opgave.

[0:10:02] Ja, mevrouw Jachtenberg.

[0:10:04] Ja, ik denk dat ik wel meega in dat voorstel, maar ik bemerkte bij mezelf wel wat twijfel.

[0:10:11] Die negen wijzigingen zijn impactvol.

[0:10:13] We hebben best wel veel brieven en ook position papers gehad de afgelopen tijd van gemeentes.

[0:10:17] Dus ik heb wel behoefte dat zodra dat rapport uit is, eind december, dat we daar ook heel snel met elkaar gesprek over aangaan.

[0:10:25] Dus het voelt nu voor mij een beetje van, eigenlijk wil ik er niet mee wachten, zou ik nu al het gesprek aan willen gaan.

[0:10:30] Maar als we halverwege december een nieuwe update...

[0:10:32] Vreemd dat een beetje.

[0:10:34] Dus als we daar fout op kunnen maken en kunnen vragen dat die update in december ook echt vroeg december komt.

[0:10:41] En dat we daar niet de dag voor de kerstreces een brief over krijgen.

[0:10:45] Zou dat fijn kunnen zijn.

[0:10:46] Dus het specifieke verzoek, als ik het goed begrijp, is of die update begin december naar de Kamer zou kunnen worden gestuurd.

[0:10:53] Toch?

[0:10:53] Of valt het zo samen?

[0:10:55] En dan kunnen de leden natuurlijk als ze wensen bij de procedurevergadering dan kijken wat de vervolgactie nodig is.

[0:11:02] Ja, zijn mensen daarmee akkoord?

[0:11:04] Dan gaan we eerst checken natuurlijk of dat mogelijk is.

[0:11:06] Ja?

[0:11:07] En dan komen we daarop terug.

[0:11:08] Oké.

[0:11:08] Dan gaan we door.

[0:11:09] Agenda punt 17.

[0:11:10] Kennisgeving, WO-besluit in zaken droomwaarnemingen, vliegbasis Volco en Eindhoven Airport.

[0:11:19] Dan gaan we naar, zeg ik heel even over agenda punt 18, 20 en 21.

[0:11:25] De reden waarom dit voor kennisgeving wordt aangenomen is omdat dit allemaal op hele korte termijn moet.

[0:11:33] Dus ik dacht ik geef even uitleg erbij.

[0:11:36] Maar bij agenda punt 18, debrief uitbreiding zware bergingscapaciteit is het voorstel om dit voor kennisgeving aan te nemen.

[0:11:45] Mevrouw Dobbe.

[0:11:46] Ja, ik vind het toch lastig.

[0:11:47] Want voor deze verschillende punten van de agenda... het gaat over hele grote bedragen.

[0:11:54] En dan wordt er gevraagd... vinden wij de vertrouwelijkheid van de bijlaag genoegzaam gemotiveerd geacht?

[0:12:02] Ik heb ook de Algemene Rekenkamer gehoord... en de kritiek die de Algemene Rekenkamer had... op de grote mate van het beroep op vertrouwelijkheid door het...

[0:12:12] door het kabinet.

[0:12:13] Dus ik vind het eigenlijk niet goed beargumenteerd, die vertrouwelijkheid.

[0:12:18] Want dan kan je alles beargumenteren met we willen de vijand niet wijzer maken.

[0:12:21] Dan ga je kijken of daar een meerderheid voor is om terug te geven dat de vertrouwelijkheid niet voldoende is aangegeven.

[0:12:30] Zijn er leden die dat steunen?

[0:12:33] Ja, de heer Boon.

[0:12:33] Ik weet het wel.

[0:12:34] Ja, ik vind het heel lastig, want ik heb die vertrouwelijke brieven niet gelezen.

[0:12:36] Ik wil die zelf niet lezen, omdat ik dan niet meer erover kan praten.

[0:12:39] En we hebben binnenkort het gesprek over vertrouwelijkheid.

[0:12:42] Dus eigenlijk kruist dit elkaar net op een heel vervelend moment.

[0:12:46] Dus ik vind het lastig om mevrouw Dobbe steun te geven, maar wat wel weet ik ook niet.

[0:12:50] Om het toe te lichten, ik heb die brieven dus ook niet gelezen.

[0:12:53] Omdat ik dan ook vind dat ik het debat niet goed kan voeren.

[0:12:57] Maar ik vind de argumentatie wel heel sumier.

[0:13:00] Want dit is altijd hetzelfde en ik vind toch dat we dat of beter moeten beargumenteren of gewoon openbaar moeten maken.

[0:13:06] Want dezelfde argumentatie gaat telkens, ja we moeten de vijand niet wijzer maken, oké.

[0:13:10] Maar de vijand weet echt wel welke wapens wij op een gegeven moment hebben.

[0:13:14] Dus ja, ik zou dat gewoon beter beargumenteerd willen zien.

[0:13:16] Of gewoon openbaar.

[0:13:18] De heer Bolhuis.

[0:13:20] Het gaat inderdaad een beetje kruisen.

[0:13:24] Het is wel goed om dit dan in te brengen.

[0:13:26] Als het die casus heeft, waarom is het dan eigenlijk als vertrouwelijk neergezet?

[0:13:29] Dan kunnen we het ook beter voorbereiden.

[0:13:31] Dat zou ik sowieso willen doen.

[0:13:32] Maar ik vind het lastig om nu inderdaad het signaal af te geven, dit is niet goed beargumenteerd.

[0:13:36] Dat moet echt beter toppen nemen.

[0:13:38] Dus dat gesprek is ingepland op 11 november.

[0:13:41] Kijk, wat we kunnen doen, is vragen of er zoveel haast bij zit dat dit voor 11 november moet.

[0:13:46] Ik kijk even.

[0:13:47] Als dat het geval is, is er volgens mij gewoon een meerderheid in de commissie om het dan door te laten gaan.

[0:13:52] Tenminste, ik heb niet gehoord dat er een meerderheid is om dit dan allemaal te blokkeren, toch?

[0:13:58] Op het moment dat het sneller moet dan 11 november.

[0:14:02] En om dan eerst dat gesprek af te wachten...

[0:14:06] Als hier meer haas bij zit, hoor ik geen blokkade van de meerderheid in de Kamer.

[0:14:10] Vat ik dat goed samen?

[0:14:13] De heer Van Landschot.

[0:14:14] Ja voorzitter, even doordenkend op deze redenering is, dan hebben we dat gesprek 11 november en dan.

[0:14:20] Is er dan een nieuw moment dat we daarover met z'n allen vergaderen en dan een conclusie trekken?

[0:14:24] Zodat we niet het balletje voor ons uitschrijven en dan eigenlijk alsnog geen tempo maken.

[0:14:31] Kijk, we hebben op 11 november een vertrouwelijk gesprek hierover.

[0:14:36] Dus ik zou kunnen voorstellen dat...

[0:14:38] in een vertrouwelijke setting deze casussen ook gewoon aan bod kunnen komen en leden gewoon kunnen horen van het kabinet wat de achterliggende reden is.

[0:14:46] Dus dat is één.

[0:14:48] En twee, de volgende dag hebben we een procedurevergadering en kunnen we alsnog dit dan agenderen als er niet meer haast bij zit.

[0:14:55] Dus zullen we het zo doen?

[0:14:57] Ja, mevrouw Dobbe.

[0:14:59] Stel dat het niet kan wachten tot 11 november vanwege een of andere reden.

[0:15:03] Zouden we dan in ieder geval kunnen vragen om een uitgebreidere argumentatie van vertrouwelijkheid?

[0:15:08] Want ik vond dit wel heel...

[0:15:09] Het kan wachten tot 11 november omdat de deadline is 9.

[0:15:15] Oké, prima.

[0:15:15] Ja, dan is het hierbij opgelost zoals daarnet geconcludeerd.

[0:15:22] 12 november.

[0:15:22] 12 november.

[0:15:23] Ja, volgende procedurevergadering.

[0:15:27] Agenda punt 18.

[0:15:29] Gecombineerde A-briefprojecten vangen en uitbreiding doorbraakcapaciteit en uitbreiding brugleggende tank.

[0:15:34] Het voorstel is nodig om kennisgeving aan te nemen.

[0:15:36] Akkoord.

[0:15:37] En agenda punt 20 over debriefverwerking panzerinfanterievoertuig.

[0:15:42] En de agenda punt 21 D brief combat general purpose vehicle is hetzelfde van toepassing als we net bij punt 18 hebben gezegd.

[0:15:50] Dus die drie pakken we samen.

[0:15:52] Gaan we naar overig.

[0:15:53] Brief van de commissie Europese zaken in zaken EU mededeling voorbereiding op een bredere unie.

[0:15:58] Het voorstel is om dit ter informatie.

[0:16:01] te behandelen.

[0:16:03] Dan agenda punt 23, mandaatnotitie.

[0:16:09] Het voorstel is om in te stemmen met de delegatieinzet en dat is heel kort samengevat alles waar de Kamer in meerderheid al zich over heeft uitgesproken.

[0:16:19] lijkt me vrij evident voor een Kamerdelegatie.

[0:16:22] Maar ik zei er op waanmerking over, is niet het geval.

[0:16:25] Dan gaan we naar agenda punt 24.

[0:16:27] Overzicht afgedane of niet toezeggingen.

[0:16:31] Bijgevoegd treft u het overzicht met toezeggingen... op het terrein van de vaste commissie voor Defensie.

[0:16:37] Het betreft de stand van zaken tot september 2026.

[0:16:40] Het betreft toezeggingen die eenmalig kunnen worden afgedaan... en zogenoemde doorlopende toezeggingen...

[0:16:45] die meerdere malen gestampt gedaan worden, bijvoorbeeld met de jaarlijkse rapportage.

[0:16:51] Dus hierbij vindt u een overzicht.

[0:16:52] Ik heb net al aangegeven aan de griffier om voor het volgende overzicht... graag de toezeggingen aan wie het is gedaan erbij te doen.

[0:16:59] Want op die manier wordt het ook genoteerd.

[0:17:02] En dan weet ik zeker dat er wat meer zo'n document bekeken wordt.

[0:17:08] Dus de vraag is eigenlijk, bent u het eens met wat is afgedaan... of moet er een rappel worden gedaan op een van de openstaande...

[0:17:15] Verzoeken.

[0:17:18] Heeft u het al kunnen bestuderen of wenst u dit graag voor een volgende PV te agenderen?

[0:17:23] Dat vermoedde ik al.

[0:17:25] Dan vraag ik even om een update om de namen toe te voegen aan de toezeggingen en dat we dit voor die befaamde PV op 12 november kunnen agenderen.

[0:17:34] Ja?

[0:17:35] Nee hoor, wordt ook kort.

[0:17:37] Dan gaan we naar de volgende punt, werkzaamheden van de commissie.

[0:17:40] Punt 26.

[0:17:41] Activiteit van de commissie.

[0:17:43] Zijn er op- of aanmerkingen over?

[0:17:45] Ben ik iets vergeten?

[0:17:46] Oh, ik ben heel veel vergeten.

[0:17:47] 25.

[0:17:48] Ja.

[0:17:49] Excuus.

[0:17:50] Er is een uitnodiging van de provincie Zeeland en de gemeente Vlissingen... voor een werkbezoek met betrekking tot de strategische agenda Zeeland.

[0:17:58] Het voorstel is om in te gaan op het aanbod voor een werkbezoek... en dit uiterlijk februari te plannen, omdat de ruiter in Zeeland ligt.

[0:18:10] Mogelijk tot december, mogelijk tot februari.

[0:18:13] Dus in ieder geval voor die tijd om dit werkbezoek in te plannen.

[0:18:18] Is dat akkoord?

[0:18:21] Ja, niet meer dit jaar.

[0:18:25] Oh.

[0:18:25] Excuse.

[0:18:26] Het is de doorman die er ligt.

[0:18:28] Want de ruiter ligt ergens in de regio.

[0:18:31] Er ligt een schip.

[0:18:33] Ja, er ligt een schip.

[0:18:36] Zonder kanon.

[0:18:37] Kunnen we zelf bekijken.

[0:18:54] Ik zou het voorstel willen doen, het lijkt mij denk ik, persoonlijk lijkt het me heel leuk om dan ook zo'n Fregat toch te bezoeken.

[0:19:04] Om te kijken van hoe lang ligt die er en in ieder geval voor die tijd in te plannen afhankelijk van de agenda.

[0:19:10] Is dat goed?

[0:19:11] De heer Boon.

[0:19:12] Het vergat is voor mij niet alles bepalen.

[0:19:14] Zeeland heeft natuurlijk de marinierskazerne die we eerst beloofd hadden en teruggetrokken hebben.

[0:19:18] Ik weet toevallig dat ze heel wat dingen aan het voorbereiden zijn.

[0:19:21] Ze willen dingen laten zien.

[0:19:22] Zeeland wil andere dingen aan ons aanbieden.

[0:19:24] Dus ik denk tijd is niet het belangrijkste, maar gewoon de inhoud gaat voor.

[0:19:28] Dus als dat later gepland moet worden, dan maar dat.

[0:19:32] Dat nemen we mee.

[0:19:34] Kijk, het gaat er uiteraard om.

[0:19:36] Zij doen die uitnodiging wanneer zij vinden dat het het beste is.

[0:19:39] En dan kijken we naar de beschikbaarheid van de Kamerleden.

[0:19:42] Dus uiteraard ligt het initiatief bij Zeeland om een zo goed mogelijk aanbod te doen aan de Kamer.

[0:19:49] En dan komt het terug met een datum.

[0:19:51] Dus we gaan dit oppakken.

[0:19:53] Oké, dan gaan we naar...

[0:19:55] Ik was al bij agenda punt 26, activiteit van de commissie.

[0:19:58] Zijn daar op- of aanmerkingen?

[0:20:00] Ja, de heer Bolhuis.

[0:20:02] Nou, op aanmerking dat... Nu zijn de werkbezoeken relatief vaak naar Defensie toe en naar kazernes en dergelijke toe en naar de NAVO.

[0:20:10] Ik denk dat, gelet ook op de discussie over het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie en de gevolgen daarvan, zou ik eerder een keer een werkbezoek meer richting ruimte...

[0:20:19] De gemeente waar nieuwe defensieactiviteiten ontplooit worden.

[0:20:25] Zullen we het even meegeven?

[0:20:26] Ik begrijp ook dat er een aantal verzoeken aankomen die kant op.

[0:20:29] Maar dit is even een aankondiging.

[0:20:44] Ja, ik word geïnformeerd.

[0:20:45] Uiteraard is dat al best uitgebreid geduurd, maar dat was met een vorige commissiedefensie voor de verkiezingen.

[0:20:52] En de meeste leden van u was toen nog geen lid van deze commissie.

[0:20:56] Dus als die behoefte er is, dan kunnen we dat natuurlijk inventariseren.

[0:20:59] Maar doe dan ook of een concreet voorstel, of is het voorstel van de heer Bolhuis?

[0:21:04] Er komt, weet ik, een werkbezoek vanuit het NBRD, vanuit Weert, Kranendonk, Zeewolde en nog een aantal anderen.

[0:21:13] Die dus inderdaad vragen of wij eens de commissie langs willen gaan.

[0:21:16] Die wil het eerst op dezelfde dag doen als dat we naar Den Helder gaan.

[0:21:19] We komen nu met een voorstel om dat in januari te doen.

[0:21:21] Ik zou er graag op in willen gaan, ook gelet op de roadmap, als je programma Ruimte voor Defensie en wat het dan lokaal doet.

[0:21:28] Dus dat zou mijn verzoek dan zijn.

[0:21:30] Maar volgens mij is het verzoek nog niet officieel binnen.

[0:21:33] Maar dan stel ik gewoon voor te wachten tot het officieel verzoek binnen is.

[0:21:37] En dan op de PV te zetten van, ja ja, 12 november.

[0:21:41] En er dan een besluit over te nemen.

[0:21:43] Is dat akkoord?

[0:21:44] Ja?

[0:21:45] Oké.

[0:21:46] Dan verwachten wij een bezoek.

[0:21:49] Ja, mevrouw Jachterberg.

[0:21:52] Ja, nog een vraag over de ongeplande activiteiten.

[0:21:55] Ik zag dat de commissie voor het materiaal staat er ook al bij.

[0:21:57] Ook weer de commissie voor het personeel ging ik even van uit.

[0:22:00] Die staat er nu nog niet tussen.

[0:22:04] De griffier.

[0:22:06] Eigenlijk is het standaard dat in een jaar één of twee commissiedebatten materieel en personeel plaatsvinden.

[0:22:15] In die zin is dus ook personeel een terugkerend debat.

[0:22:21] Daar moeten dan natuurlijk wel relevante brieven op de agenda staan voordat dat wordt geagendeerd.

[0:22:33] Dus die kunt u uiteraard aanvragen.

[0:22:36] Als er een meerderheid voor is, kunnen we het ook inplannen.

[0:22:41] Doet u hierbij een aanvraag of wacht u het nog even af?

[0:22:44] Nee, dan wacht ik hem even af.

[0:22:45] Gaan we door naar agenda punt 27.

[0:22:47] Verzoekambassade van Verenigd Koninkrijk namens de Britse Commissie voor Defensie om een gesprek over onder andere defensiegereedheid, NAVO-verplichtingen en nationale weerbaarheid.

[0:22:58] De voorzitter en leden van de Britse Defensiecommissie zijn dus in Nederland en het gesprek zou kunnen worden ingepland op dinsdag 17 november van 5 tot 6.

[0:23:09] Los van of u kunt, er moeten altijd vier leden bij aanwezig zijn, maar in principe lijkt me dit iets wat we gewoon moeten doen.

[0:23:19] En dan inventariseren wie er aanwezig kunnen zijn.

[0:23:24] Nee, het is hier.

[0:23:25] Alle gesprekken zijn altijd...

[0:23:27] Hier, als het officieel is.

[0:23:29] En het is een officieel verzoek.

[0:23:31] Kan het worden ingepland?

[0:23:32] En dat we dan even de Griffie laten inventariseren... of we voldoende leden hebben om het door te laten gaan.

[0:23:38] Ja?

[0:23:39] Oké.

[0:23:40] Dan zijn we bij de rondvraag.

[0:23:41] Ik heb nog even gekeken naar die drie D-brieven.

[0:23:47] Bij twee daarvan staat helemaal onderaan bij vooruitblik dat we die plannen te tekenen op 19 november op een bepaald congres.

[0:23:54] Maar bij één van de D-brieven staat toch iets anders.

[0:23:57] En dat is na de parlementaire behandeling van de D-brief zal Nederland de aankoopbevestiging met de Zweedse leverancier ondertekenen.

[0:24:02] Deze aankoopbevestiging is randvoorwaardelijk voor de toewijzing van afgesproken slots in de productielijn.

[0:24:07] De deelnemende landen zijn voornemens om november A.S. de verplichting aan te gaan.

[0:24:10] Ik verzoek uw Kamer hiermee rekening te houden bij de behandeling van deze D-brief.

[0:24:17] Ja, dus dat kan natuurlijk ook later zijn.

[0:24:19] Maar dit is anders dan in die andere brieven.

[0:24:21] Er wordt een beroep gedaan op tempo vanuit de Kamer.

[0:24:24] Dus dat wil ik in ieder geval vast meegeven.

[0:24:27] Want als wij dit dus vragen straks bij het kabinet, is de kans best wel groot dat ze zeggen...

[0:24:31] Dit moet wel snel.

[0:24:32] En hoe beslissen we dan, voorzitter?

[0:24:35] Dit gaat dus over agenda punt 20 en dan stel ik voor om te beslissen zoals ik eerder probeerde af te concluderen dat als er een haast bij zit wat niet kan wachten tot het gesprek op 11 november dat er geen blokkerende meerderheid is in deze kamer.

[0:24:49] Dus dat het dan kan worden doorgezet.

[0:24:51] Mevrouw Dobbe.

[0:24:52] Ja, en toen zei ik, maar als dat zo is... dan zou ik graag een betere argumentatie willen over de vertrouwelijkheid.

[0:24:59] Dus het is in ieder geval het kabinet vragen om dat uitgebreider te beargumenteren.

[0:25:04] Maar mevrouw Dobbe, ik zeg u heel even... Kijk, u heeft zelf hier aangegeven, dus u goed recht.

[0:25:10] Ik lees geen vertrouwelijke brieven.

[0:25:12] Ook de nieuwe argumentatie zal nog steeds vertrouwelijk zijn.

[0:25:16] Dus u vraagt iets aan waarvan u al van tevoren net on the record heeft gezegd... ik ga hem niet lezen...

[0:25:22] En op 11 november kunt u gewoon in een vertrouwelijke setting het kabinet hier specifiek vragen over stellen.

[0:25:29] Dus ik vraag me heel even af waar u precies naar op zoek bent.

[0:25:34] Ik denk dat u mij verkeerd hebt begrepen.

[0:25:35] Ik zei niet uit principe lees ik het niet, maar ik heb het nog niet gelezen.

[0:25:39] Dus ik zal het lezen.

[0:25:41] Maar is het dan misschien eerst een idee dat u de huidige vertrouwelijke brief leest voordat u vraagt om meer specificaties?

[0:25:49] Ja, sorry, maar ik probeer het ook handelbaar te maken voor het kabinet.

[0:25:54] Dus voordat we opeens een nieuwe brief vragen, terwijl u net heeft aangegeven, ik heb deze vertrouwelijke brief nog niet gelezen.

[0:26:00] Ja, is er dan een mogelijkheid tot überhaupt het begin van de meerderheid in deze commissie of niet?

[0:26:06] Want anders dan heeft dit gesprek ook geen zin.

[0:26:08] Is er iemand anders hier die meer argumentatie zou willen weten over waarom deze brieven vertrouwelijk zijn of niet?

[0:26:15] De heer Boon.

[0:26:17] Ik wil mevrouw Dobber wel toevoegen, want het kabinet zegt zelf in de openbaar we willen het vijand niet wijzer maken.

[0:26:21] Dan moet het kabinet ook nadenken over de woorden die ze zegt en zeggen wij kunnen daar niks over zeggen vanwege vertrouwelijkheid.

[0:26:27] Maar je kan niet één korreltje geven en de rest niet.

[0:26:29] Dus dat wil ik dan wel het kabinet meegeven.

[0:26:31] Ik wil voor nu toe het kabinet steunen om dat door te laten gaan.

[0:26:36] Maar denk wel naar welke woorden je dan wel het openbaar gebruikt.

[0:26:38] Of doet het openbaar beter uitwerken of zegt niks.

[0:26:42] Volgens mij is dit precies, de heer Boon, het gesprek wat wij met het kabinet moeten gaan voeren op 11 november.

[0:26:48] En tegelijkertijd heel specifiek voor de verwerving van Panzerinfanterievoertuigen 97.

[0:26:54] Als dat niet langer kan wachten dan 11 november, zie ik hier gewoon een meerderheid om daar nu niet een blokkade op te zetten.

[0:27:01] Volgens mij is dat de conclusie.

[0:27:04] Ja?

[0:27:05] Dan nog andere zaken voor de rondvraag?

[0:27:08] Niet het geval?

[0:27:08] Dan dank ik u allen en rond ik hierbij de vergadering af.