Begrotingsonderdeel Sport

[0:00:00] Goedemiddag allemaal.

[0:00:03] Hierbij open ik de vergadering van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

[0:00:08] Aan de orde is het wetgevingsoverleg over het begrotingsonderdeel sport.

[0:00:13] Ik heet welkom de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, mevrouw Sterk, en haar ondersteuning natuurlijk.

[0:00:19] En datzelfde geldt voor de aanwezige leden vanuit de Kamer.

[0:00:22] En dat zijn dan begin ik aan mijn linkerhand de heer Mohandes van Pro, mevrouw Huizinga van D66,

[0:00:30] Mevrouw Van Metele van de PVV.

[0:00:33] De heer Van der Maas van de VVD.

[0:00:36] mevrouw Van Dijk van het CDA en mevrouw Dobbe van de SP.

[0:00:40] En tot slot heet ik de mensen op de publieke tribune en de mensen die het debat op afstand volgen van harte welkom.

[0:00:48] U heeft vooruitgaand aan het wetgevingsoverleg een indicatieve spreektijd opgegeven voor de eerste en tweede termijn gezamenlijk.

[0:00:56] Mijn voorstel is om aan die spreektijd vast te houden.

[0:00:59] Verder stel ik voor om vijf interrupties in de eerste termijn

[0:01:03] en vijf interrupties in de eerste termijn van de minister toe te staan.

[0:01:08] Mocht dit toelaten, dan zal ik proberen hier ruimhartig mee om te gaan.

[0:01:12] Ik stel voor om de sprekersvolgorde aan te houden zoals gebruikelijk bij een begrotingsbehandeling... te beginnen met de grootste oppositiepartij.

[0:01:19] En daarom geef ik het woord aan de heer Mohandas van Pro.

[0:01:25] Voorzitter, dank u wel.

[0:01:27] En ook goed dat we hier weer allemaal zijn en ook heel veel animo is voor het sportdebat.

[0:01:33] Voor ons ligt de begroting voor komend jaar.

[0:01:39] En wat ons betreft zou dit een begroting moeten zijn die gaat over dat sport de gezonde gelijkmaker is.

[0:01:46] Ongeacht het inkomen, de afkomst, handicap of wie je ook bent.

[0:01:51] Het advies van de Nederlandse Sportraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, niemand aan de zijlijn, laat duidelijk zien hoe sport en beweeg kan bijdragen aan een sterke samenleving.

[0:02:01] Die meer beweegt en minder achter het scherm zit.

[0:02:05] De eerder beloofde extra 50 miljoen is flink naar beneden bijgesteld.

[0:02:08] Dat vinden wij gewoon een teleurstelling gezien de enorme opgave, maar ook gezien dat wat sport kan opleveren aan gezondheidswinst.

[0:02:18] We hebben meerdere debatten gehad over hoe enorm die opgave is.

[0:02:23] Niet alleen wij betreuren dat, en de CNSF, Sportvereniging Nederland, velen die hier aanwezig zijn, veel sportbelangenbehartigers staan te trappelen om de juiste dingen te doen.

[0:02:32] Maar het kabinet belooft toch minder.

[0:02:36] Graag een reactie.

[0:02:38] Pro is echt bereid om kritisch te kijken naar de sportuitgaven en hoe we middelen beter kunnen besteden.

[0:02:43] Maar ze gewoon schrappen omdat er een taakstelling ligt, vinden we net iets te makkelijk.

[0:02:48] Spreekt deze minister ook met haar collega's van andere departementen, zoals Defensie, over hoe sport kan bijdragen aan een bewegende en weerbare samenleving?

[0:02:57] En of daar kansen liggen?

[0:02:58] Spreekt zij ook met andere departementen om te kijken naar slimme koppelkansen om sportorganisaties in positie te brengen?

[0:03:04] Voorzitter, dan wil ik even door op het sportakkoord.

[0:03:07] Wij konden in de evaluatie niet helemaal teruglezen wat het sportakkoord heeft opgeleverd in termen van hogere deelname aan sport in Nederland.

[0:03:19] Graag een toelichting.

[0:03:20] Wat heeft het kabinet geleerd van de uitkomsten en wat gaat u anders doen?

[0:03:24] 85% van de gemeente heeft nu een sport- en beweegloket.

[0:03:28] Hier wordt lovend in de brief over gesproken, maar wat vinden de afnemers van deze loketten zelf van deze aanpak?

[0:03:35] Zijn hier cijfers van en op basis waarvan wordt lovend gesproken?

[0:03:38] Is dit dan ook de juiste aanpak?

[0:03:41] Voorzitter, wij zijn allemaal geïnformeerd door Wandelnet.

[0:03:43] En dat is best interessant, want in 2025 geven ze aan... voldeed minder dan de helft van de Nederlandse bevolking van 4 jaar en ouder aan de beweegrichtlijn.

[0:03:51] Het RIVM heeft berekend dat in een scenario waarin volwassenen tot 2050 dagelijks 9 minuten extra wandelen... bijna 43.000 ziektegevallen kunnen worden voorkomen.

[0:04:03] Zij raamden een winst van...

[0:04:06] 1,8 miljard euro dat we zouden kunnen ophalen in termen van gezondheidswinst.

[0:04:13] En ook nog eens een arbeidsproductiviteit van honderden miljoenen.

[0:04:17] Omdenken vraag ik aan deze minister.

[0:04:19] Zij heeft goud in handen.

[0:04:20] Zij kan sport verbinden met andere onderdelen van haar portefeuille.

[0:04:23] Jeugdzorg, ouderenzorg.

[0:04:25] Hier liggen enorme kansen, maar ook enorme opgaven.

[0:04:28] Hoe gaat de minister deze beleidsdoelen aan elkaar koppelen?

[0:04:31] Hoe gaat zij binnen haar eigen departement die ontkokering aan?

[0:04:34] Waar blijft die slagvaardige overheid, zou ik willen vragen.

[0:04:38] Ook de ondernemende sportaanbieders en maatschappelijke organisaties Sport zien enorme kansen om domeinen aan elkaar te verbinden.

[0:04:44] Ga met hen aan de slag om de schaarse middelen komend jaar nog effectiever in te zetten.

[0:04:48] Want volgens mij is dat waar het om moet gaan.

[0:04:51] De schaarse middelen goed inzetten.

[0:04:53] En hoe anticipeert deze minister?

[0:04:55] We hebben, collega's die er nog bij waren, ik kijk naar collega Van Dijk, maar ook mevrouw Dobbe.

[0:05:04] We hebben een enorme energiecrisis gehad in 2022.

[0:05:06] Toen hadden we een heel groot debat over of de sport die hogere energierekening wel aan kan.

[0:05:13] We zien ook dat de verwachte gasprijs bijna 2 euro per kuub nu gewoon realiteit is.

[0:05:18] En het is natuurlijk weer wachten straks in de winter...

[0:05:22] Op het moment dat ook sportverenigingen of anderen binnen de sportsector gaan aangeven dat dit een groot vraagstuk is.

[0:05:29] Anticipeert de minister daarop?

[0:05:30] Ook gelet op hoe dat in het verleden is gegaan en aangepakt.

[0:05:34] Graag een concrete reactie.

[0:05:36] Dan kom ik op een paar punten waar de Kamer zich reeds over heeft uitgesproken, van die ik ook echt verwacht.

[0:05:42] Dus er krijgt geen nieuwe motie, zeg ik alvast op die punten, maar gewoon wanneer en hoe snel.

[0:05:48] Het BOZA en het revolverend fonds.

[0:05:50] Er is veel over het BOZA gezegd.

[0:05:51] Er zijn nog steeds verenigingen die in de knel zitten.

[0:05:54] Hoe gaat dat nu?

[0:05:55] Wat wordt nu de volgende stap?

[0:05:57] Er is ook een motie ingediend over een revolverend fonds dat complementair werkt naast een BOZA.

[0:06:03] Wanneer krijgen we daar meer over?

[0:06:04] Ligt er al een plan?

[0:06:06] Graag een toelichting.

[0:06:08] We hebben inmiddels ook een motie aangenomen over de contouren voor een sport- en beweegwet.

[0:06:12] Wanneer gaat het wetsvoorstellen in consultatie?

[0:06:15] Is dat maart, februari of januari Q1 2027?

[0:06:19] Graag een concrete reactie.

[0:06:21] We hebben zojuist, en uw minister was er ook getuige van via uw voorzitter, de lancering van Sportvereniging Nederland.

[0:06:27] Hartstikke mooi.

[0:06:28] Wij zien graag dat Sportvereniging Nederland als belangenbehartiger van vrijwillige sportbestuurders ook een volwaardige gesprekspartner wordt.

[0:06:36] En bij totstandkoming van beleid, en dat we het ook teruglezen in de aankomende sportbrieven, graag een concreet antwoord hoe zij hen als gesprekspartner gaat betrekken.

[0:06:47] Wellicht is een strategisch overleg handig met andere sportbelangenbehartigers, maar wij zien dat al die partijen elkaar kunnen versterken in het vertolken van het geluid.

[0:06:57] Voorzitter, ombudsfunctie.

[0:06:58] Daarnaast kijken we uit naar het onderzoek van de ombudsfunctie, maar het is aan de Kamer om te bepalen of deze functie er gaat komen.

[0:07:05] Die wens is er, dus wij horen heel graag over dat onderzoek.

[0:07:09] Maar uiteindelijk zullen wij bepalen of we dat gaan inrichten en niet dat die conclusie al wordt getrokken door het onderzoek.

[0:07:15] Die conclusie trekken wij graag hier vanuit de commissie.

[0:07:18] Ook ontvangen wij graag een aparte brief over de motie klankbordfunctie vanuit verenigingen en hoe dit vorm krijgt.

[0:07:24] Wij achten de motie niet als afgedaan als ik niet kan zien wat er precies wordt bedoeld met het antwoord in de bijlage van de sportbrief op dit punt.

[0:07:32] Voorzitter, ik kom bij het kopje zwemmen.

[0:07:36] Dat is een kopje waar ik ook veel mee heb, zoals u weet.

[0:07:41] Uit een recente rondgang, toen nog de RVVB, die deed een verkenning naar de positie van de kleine...

[0:07:47] Ze spelen vaak wat kleinere rol in het totale speelveld van de zwemverenigingen.

[0:07:52] De financiële gevolgen verschillen sterk.

[0:07:54] Maar we zien gewoon in zijn algemeenheid dat verenigingen die heel erg de rol pakken naast de algemene gemeentelijke aanbieders en de commerciële aanbieders, dat ze in de knel zitten als het gaat om de tarieven.

[0:08:07] Zij vervullen nu belangrijker als het gaat om het terugdringen van de totale wachtlijst.

[0:08:11] Dus zij hebben een onmisbare rol.

[0:08:13] Maar heeft de minister daar zicht op?

[0:08:16] Er wil zijn naar die analyse kijken.

[0:08:18] Het is geen uitgebreid onderzoek, maar een verkenning onder vier zwemverenigingen.

[0:08:21] En je ziet gewoon dat ook daar wordt gezegd, wij willen onze rol blijven pakken, maar help ons daarbij.

[0:08:29] En dan kom ik bij een ander punt, voorzitter.

[0:08:31] En dat heeft te maken met, daar hebben we het eerder over gehad, over de kwaliteit van zwemlessen en diploma's.

[0:08:37] Is de minister bereid om te onderzoeken op welke wijze zij kan bijdragen aan de onafhankelijke borging van een eenduidige branchenorm?

[0:08:46] Dus het gaat niet zozeer over dat er maar één aanbieder moet zijn van zwemdiploma's, maar dat de eindtermen, om het te voldoen aan het kunnen verstrekken van een kwalitatief diploma, dat daar één norm ligt.

[0:08:58] En wil de minister helpen bij die borging?

[0:09:00] Graag een concrete reactie.

[0:09:02] Kom ik bij het punt van de nationale verdrinkingspreventie.

[0:09:04] Jaarlijks verdrinken er helaas, er heeft heel veel leed, nog te veel mensen in Nederland, rond de 130.

[0:09:10] En samen met het Nederlands Instituut voor Veiligheid Zwemlocaties, de NIVZ...

[0:09:18] De Nationale Raad van Veiligheid, de NRZ en de Nederlandse Reddingsbrigade doen wij een oproep aan het kabinet om samen met hen te kijken naar hoe zij beter het binnenwater kunnen inrichten zodat het veiliger wordt.

[0:09:34] Dat zit me op het plaats van reddingsmiddelen.

[0:09:36] op allerlei zaken om binnenwaterlocaties, daar heb ik het over het open water, dus niet de zeekant, maar vooral de plassen en de meren, om die veiliger te maken.

[0:09:46] Voorzitter, dan kom ik op het punt van oudere topsport, meer waarderen.

[0:09:54] Oudere sport, oudere topsport.

[0:09:56] Uit de brief, en dat vond ik een merkwaardig gezin, want ik voelde me heel erg aangesproken, als 41-jarige, zeg ik even, die ook hier weer zit te debatteren.

[0:10:06] Maar vanaf het twaalfde levensjaar verandert het beweeg- en sportgedrag.

[0:10:11] Het aantal uren zitten neemt toe en de fiets wordt ingeraald voor de auto.

[0:10:16] Onze bevolking is vanaf het dertiende levensjaar over haar sportieve en bewegelijke top heen.

[0:10:22] Zo, dacht ik.

[0:10:25] Hoe kan dat nou?

[0:10:29] Nee, alle gekheid.

[0:10:30] Nee, voorzitter, dit is een serieus punt.

[0:10:32] We zien gewoon dat er in heel veel beleidslijn heel veel gedaan wordt aan het bevorderen van het bewegen onder ouderen.

[0:10:38] En ouderen zijn eigenlijk al snel, als je het over de topsport hebt, dan ben je al bij 30 plus, dan ben je al vaak, als je niet uitkijkt, ouderen.

[0:10:45] Het ligt aan welke sport je doet.

[0:10:47] Wij willen graag een landsbreker voor de mastersport en deze meer op de kaart zetten.

[0:10:51] Het zijn competities in alle soorten sporten voor oudere leeftijdsclassificaties.

[0:10:57] Ik ga die helemaal uitleggen, dat kunt u vinden.

[0:10:59] Maar wij vragen aan deze minister of zij bereid is om dit soort programma's echt in te passen in het sport- en beweegbeleid van VWS, zodat het breder wordt ingezet in Nederland en sporten onder ouderen meer genormaliseerd wordt.

[0:11:14] Is de minister bereid om verder te kijken dan goed bedoelde doelstellingen en beweegprogramma's, maar dat sport en bewegen in de oudere aanpak een dominante rol krijgt?

[0:11:23] En dat doe ik mede namens collega Van Brenk, namens de 50PLUS-partij.

[0:11:28] Wij denken echt dat we hier een kans laten liggen, ook in de ambitie die de minister heeft op haar andere portefeuille.

[0:11:34] Dan kom ik op het punt van het Fonds Gehandicapten Sport.

[0:11:38] Is de minister bereid om in 2027 samen met gemeenten, VNG, VSG en het Fonds Gehandicapten Sport op basis van de ervaring met Uniek Sporten...

[0:11:47] centrale loket concrete afspraken te maken over de meer eenduidige landelijke beoordeling van sporthulpmiddelen met behoud van een gemeentelijke verantwoordelijkheid en individueel maatwerk.

[0:11:57] Hij wil de minister de Kamer ergens in 2027 informeren over de voortgang van de gemaakte afspraken.

[0:12:02] En hierna wil ik ook de discussie die we eerder hebben gehad over de protheses koppelen.

[0:12:06] Hoe staat het met gesprekken met verzekeraars over de sportprotheses?

[0:12:10] Ik heb het gevoel dat anderen daar ook iets over gaan zeggen, maar de minister heeft in het vorige debat, kan ik me herinneren, gezegd dat ze daar graag over in gesprek gaat met de verzekeraars.

[0:12:19] Ik hoor graag als dat niet zo is, hoe staat dat nu?

[0:12:22] Wat kunnen we daarvan verwachten?

[0:12:23] Voorzitter, dan kom ik op het punt van de veilige sport.

[0:12:28] Het is een terugkerend onderwerp en ik was heel erg benieuwd naar de stand van zaken van de wet Integere Sport na kritiek van de Raad van State.

[0:12:36] En kunnen we een aangepast voorstel verwachten?

[0:12:39] En wat doet het Centrum Veilig Sport en het Instituut voor Sportrechtspraak ondertussen?

[0:12:43] Want ja, ondertussen werken zij dan toe naar de geest van het wetsvoorstel of zitten ze te wachten?

[0:12:50] Graag daar ook een reactie op.

[0:12:52] Voorzitter, er worden grote ambities uitgesproken, maar de structurele problemen worden wat ons betreft nog niet opgelost.

[0:12:59] We moeten echt veel steviger ingrijpen om echt die gezondste generatie mogelijk te maken.

[0:13:04] En een ander punt wat ik nog wil onderstrepen, voorzitter, is de dreigende tweedeling die we steeds meer zien.

[0:13:11] Als we bijvoorbeeld kijken naar, maar dat zien we eigenlijk ook bij andere sportonderdelen, naar de tweedeling in termen van of de portemonnee bepaalt of je...

[0:13:21] zwemles kunt volgen.

[0:13:23] Je ziet gewoon dat de groep van 13, 14 procent van alle kinderen die geen zwemdiploma heeft, dat dat vooral kinderen zijn die van huis uit het zwemmen niet hebben meegekregen of dat ze de middelen niet hebben.

[0:13:35] En nou ja, ik hoor heel graag hoe de minister ook op dat punt reflecteert.

[0:13:40] Meneer Handes, u heeft een interruptie van mevrouw Van Dijk.

[0:13:44] Dank u wel, voorzitter.

[0:13:44] En ik weet dat de heer Mohandas hier vast graag over doorpraat.

[0:13:47] Vandaar mijn vraag.

[0:13:49] Ik worstel een beetje met het punt, volgens mij kwam er vorige week het onderzoek naar buiten, dat het niet zozeer vaak financiële middelen zijn.

[0:13:56] Het geld om de contributie betalen.

[0:13:58] We noemen maar even het laaghangend fruit om met elkaar op te lossen.

[0:14:02] Maar toch het iets hooghangende fruit vaak is, waardoor mensen niet gaan sporten.

[0:14:05] Ik noem maar iets, dan ben ik lid van die voetbalvereniging, maar eigenlijk kan ik helemaal niet betalen om te rijden of om die shirtjes te wassen.

[0:14:11] Ik ben heel benieuwd hoe ProDana kijkt.

[0:14:13] Ik heb daar een paar debatten geleden ook al vragen over gesteld.

[0:14:16] En ik zie na wat terugkomende onderzoek dat het dacht, volgens mij moeten we daar ook eens met elkaar over nadenken.

[0:14:20] Hoe we daar iets in kunnen doen.

[0:14:22] De heer Mohandes.

[0:14:24] Nee, zeker.

[0:14:25] Het is niet zo dat...

[0:14:27] Kijk, ik denk wel dat die tweedeling als het gaat om als zwemmen echt duurder wordt.

[0:14:32] En het E-Vandaag onderzoek blijkt ook echt gewoon dat in 2023 nog.

[0:14:36] Maar dat is nog steeds actueel.

[0:14:38] Dat is niet anders geworden.

[0:14:39] Dat ook middeninkomen steeds meer moeite hebben om zwemlessen op te hoesten voor drie kinderen.

[0:14:45] Zwemlessen kunnen oplopen tot soms wel 20 euro per zwemles.

[0:14:49] Dan hebben we echt wel een issue met elkaar.

[0:14:51] Omdat we in een waterrijk land het voor mij partij gaan zo is dat het een...

[0:14:55] dat het behalen van een A-diploma een basisprincipe is.

[0:14:58] En natuurlijk, als we die financiële garantie goed borgen met elkaar... zodat iedereen dezelfde springplank heeft als het gaat om een eerlijke kans krijgen... dan zijn we er nog niet.

[0:15:09] En daar heeft mevrouw Van Dijk punt.

[0:15:11] We zullen ook echt wel...

[0:15:13] Sporten moet meer in de haarvaten zitten van hoe wij dingen met elkaar organiseren.

[0:15:18] En als je bijvoorbeeld kijkt in hoeveel verzorgingshuizen nog...

[0:15:23] er geen sport- en beweegprogramma's zijn, dan denk ik, we laten wat liggen met elkaar.

[0:15:28] Ik kan heel veel dingen noemen als het gaat om alle mooie initiatieven van bijvoorbeeld de MOS, de Koepel voor Maatschappelijke Sportorganisaties.

[0:15:37] Dan zie je gewoon dat toeleiding naar sport, dus het organiseren van de springplank naar een vereniging of naar een sportschool,

[0:15:47] dat dat soort initiatieven die heel laagdrempelig kunnen worden georganiseerd en gefinanceerd vaak met relatief weinig geld heel veel winst kunnen opleveren als we echt met elkaar ook vanuit sociale impact durven denken bijvoorbeeld wat levert het op aan veiligheidswinst omdat jongeren iets positiefs doen omdat ze gezond zijn omdat ze minder snel zorg nodig hebben als ze ouder worden en als we

[0:16:08] op die manier met elkaar Nederland en gemeenten gaan inrichten, met de sportwet, met allerlei zaken, dan denk ik dat mevrouw Van Dijk en ik een hele mooie samenleving kunnen bouwen.

[0:16:18] Gemeenschappen, zou ik willen zeggen.

[0:16:20] Volgens mij is dat waar we naartoe moeten gaan.

[0:16:21] En we zijn er nog lang niet, want we laten heel veel liggen.

[0:16:24] We hebben ook geen sportschool hier in de Tweede Kamer.

[0:16:27] Ik zeg niet dat dat mee opmaakt, maar goed, wij debatteren zittend.

[0:16:31] We moeten ook meer gaan staan met elkaar.

[0:16:33] Dus volgens mij kunnen wij het goede voorbeeld geven.

[0:16:36] Maar wil ik niet voorbij gaan aan de financiële drempels die er zijn voor heel veel jongeren om te sporten of bewegen.

[0:16:43] Meneer Mohandes, u heeft nog een vervolgvraag van mevrouw Van Dijk.

[0:16:48] Dank u wel, voorzitter.

[0:16:49] Kijk, en ik wil het financieel ook totaal niet bagatelliseren... maar het viel me gewoon op dat, als ik het uit mijn hoofd goed heb... dat in het onderzoek aangegeven werd dat 18% gaf als eerste instantie aan geld... en 72%, dat is een hele andere reden waarom ze niet gingen sporten.

[0:17:05] En toen dacht ik van, we praten heel veel over het één in de debatten... en dat is ook goed, we moeten die drempel weg zien te nemen...

[0:17:10] Maar die andere procenten zijn ook significant.

[0:17:13] Dus het is eigenlijk ook meer een oproep om vooral het debat niet te verengen, maar breed te houden.

[0:17:18] Zodat Nederland ook echt meer in beweging kan krijgen.

[0:17:21] De heer Mohandes.

[0:17:25] Ik ben altijd bereid om het debat te verbreden.

[0:17:29] Maar met als risico, en dat werp ik dan een beetje terug, dat we het over niets hebben.

[0:17:35] Dan moet het wel nog concreet blijven waar de opgaves liggen.

[0:17:39] Als we bijvoorbeeld hebben over een mega vraagstuk, wat ik, ik had wel een uur kunnen vullen voorzitter, begrijp me niet verkeerd, maar bijvoorbeeld de enorme opgave die er ligt om sportaccommodaties op puil te brengen.

[0:17:53] Dan zie je gewoon een enorm risico dat als gemeente dat allemaal zelf moeten doen.

[0:17:57] waar ook de neiging is bij wethouders financiën, en dat bedoel ik nu niet onaardig, om dat ergens op af te romen, om dat ergens op af te schuiven.

[0:18:04] Omdat die kosten gemaakt moeten worden.

[0:18:06] Dus we staan met elkaar aan de lat voor een enorme opgave, omdat zwembaden, omdat er veel sportaccommodaties, jaren 60, 70 bouwwerk is, wat nu aan enorme renovaties toe is.

[0:18:17] Ja, en de vraag is hoe gaan we de rekening zo eerlijk neerleggen dat we de tweedeling van bijvoorbeeld bij het zwemmen kopje onder kopje boven niet versterken.

[0:18:27] Dat niet de meest kwetsbare mensen thuis blijven omdat de contributies gewoon niet meer op te brengen zijn voor gewone mensen.

[0:18:34] En ben ik het ook met mevrouw Van Dijk eens dat we gewoon breder moeten kijken van hoe zorgen we ervoor dat iedereen, ook mensen die het wel kunnen betalen, van die bank afkomen...

[0:18:41] achter dat scherm vandaan komen en gaan bewegen.

[0:18:44] En volgens mij ligt daar een bredere opgave.

[0:18:46] En ik zie heel veel energie, ook hier op de tribune.

[0:18:49] En volgens mij moeten we die maximaal benutten om dit te gaan regelen met elkaar.

[0:18:53] En ik heb daar heel veel geloof in, maar dan moeten we het juiste doen.

[0:18:56] En ik heb daar wel vertrouwen in dat dat kan.

[0:18:59] Maar dan moeten we wel ook met elkaar scherp blijven in waar we op focussen en waar we op mikken.

[0:19:05] Dank.

[0:19:06] Heeft nog een interruptie van de heer Van der Maas?

[0:19:08] En dan gaan we naar mevrouw Dobber daarnaar.

[0:19:11] Ja, hartelijk dank voorzitter.

[0:19:12] Meneer Mohandas, een inspirerend verhaal.

[0:19:15] Wij waren met de commissie uitgenodigd bij de Tongelreep, een zweminstituut, schitterend instituut.

[0:19:22] En daar zagen we ook wat voor initiatieven genomen zijn voor wat betreft het niet alleen kijken naar de overheid, maar ook naar de Rijksoverheid, naar de gemeenten.

[0:19:31] Maar daar werd het bedrijfsleven ook heel sterk in betrokken, in de oplossingen.

[0:19:35] En daar zag je ook dat de participatie aan schoolzwemmen, ik weet het niet meer, maar in ieder geval het halen van een diploma heel hoog was.

[0:19:42] En in uw betoog hoor ik niet direct de rol die het bedrijfsleven zou kunnen spelen.

[0:19:48] U heeft wel gehad over de zorgverzekeraar.

[0:19:51] Welke rol ziet u daarvoor, voor het bedrijfsleven?

[0:19:53] En kunnen we elkaar met elkaar optrekken om daar toch die rol uit te bouwen, zodat we wat minder druk liggen op de financiën van de overheid?

[0:20:00] De heer Mohandes.

[0:20:02] Het zou heel mooi zijn als het bedrijfsleven meer doet, alleen ik denk niet dat de heer Van der Maas dat bedoelt.

[0:20:08] Uiteindelijk hebben we niet alleen bedrijfsleven, maar ook veel ondernemende sportaanbieders.

[0:20:13] We hebben heel veel commerciële partijen die ook een onmisbare rol vervullen als het gaat om het aanbod om iedereen een zwemdiploma te kunnen halen, als we even inzoomen op zwemmen.

[0:20:24] Punt is alleen dat ook zij aangeven, ook als je met de commerciële aanbieders praat of met de ondernemende sportaanbieders praat, van wij zien nog kansen omdat andere domeinen niet worden gekoppeld aan sport.

[0:20:35] Er wordt heel erg vanuit sport gereden, maar niet naar wat voor maatschappelijk impact willen we halen.

[0:20:42] Ik denk dat een ASML ook belang heeft bij een goed zwembad in de regio.

[0:20:46] Als je het zo bekijkt.

[0:20:48] En heel veel bedrijven willen ook graag investeren in hun samenleving, in hun gemeenschap.

[0:20:54] Volgens mij ligt daar een enorme kans.

[0:20:56] Alleen ik zeg er wel gelijk bij.

[0:20:58] Ik ben niet alleen van de school, nou zij moeten het doen en afwachten.

[0:21:02] Ik vind ook dat het een overheids taak is om een soort minimum ondergrens met elkaar af te spreken.

[0:21:09] Dit is wat we van elkaar kunnen wachten.

[0:21:10] Dit zijn de doelstellingen.

[0:21:11] Hier moeten we naartoe.

[0:21:12] En vervolgens moeten we kijken wie trekken we er allemaal bij om die doelstellingen te bereiken.

[0:21:17] Want anders is het risico van wij kunnen dit niet allemaal.

[0:21:20] Nou bedrijfsleven willen ze misschien instappen of niet.

[0:21:23] Ik denk eerst duidelijk maken wat willen we.

[0:21:25] Dit is wat we willen.

[0:21:27] Dit is de stip op de horizon.

[0:21:28] En als er dan partijen zijn die daaraan bij willen dragen.

[0:21:31] Bedrijfsleven.

[0:21:31] overheden, semi-publiek-private organisaties.

[0:21:36] Volgens mij moet dat de route zijn.

[0:21:37] En nogmaals, er zijn dus ook commerciële aanbieders, kleinere ondernemers, die heel graag bij willen dragen aan die grotere opgave.

[0:21:44] Dat zie ik zeker.

[0:21:46] Ik zie een vervolgvraag van de heer Van der Maas.

[0:21:48] Ja, dat klopt.

[0:21:49] Een vervolgvraag hierop.

[0:21:50] Meneer Mohandes beschrijft een analoge perspectief.

[0:21:53] Het betrekken van het bedrijfsleven vind ik ook heel belangrijk.

[0:21:56] En ook de aanbieders van sport.

[0:21:59] In hoeverre...

[0:22:01] Iemand moet de regie daarover nemen.

[0:22:04] En de vraag in mijn oog is...

[0:22:07] Misschien zit hij daar wel, maar dat geldt ook voor de gemeente.

[0:22:10] Ik denk dat als je dat allemaal samenbrengt in een organisatie, dat je dan al die partijen bij elkaar kan brengen.

[0:22:14] Ja, misschien kunnen we samen de oproep doen aan de minister om daar een voortrekkersrol aan te nemen.

[0:22:21] Mevrouw Anders.

[0:22:22] Nou ja, het is niets ten nadele van deze minister, want we hebben een heel leuk werkbezoek gehad begin dit politieke seizoen.

[0:22:31] Als er al frustratie in mijn stem klinkt, dat valt vaak mee bij mij, hoor ik vaak om me heen.

[0:22:36] Dat kan ik goed verbergen kennelijk, maar die is er wel.

[0:22:40] Deze minister kan er niks aan doen dat zij de vijfde bewindspersoon is in vier jaar tijd op dit dossier.

[0:22:45] Deze minister kan er ook weinig aan doen dat ik haar bevraag op zaken die eigenlijk al door haar voorgangers deel zijn geapprecieerd of dat er eigenlijk nooit meer op is teruggekomen terwijl de Kamer daarom heeft gevraagd.

[0:22:57] Dus ik doe dat heel graag.

[0:23:01] Alleen, ik wil ook, en dat is het mooie van deze commissie, echt kijken van wat kunnen wij, welk stapje kunnen wij zetten?

[0:23:08] En er is ook heel veel kracht, merk ik, altijd als ik met al die verschillende belangenbehartigen spreek, die zeggen...

[0:23:15] Wij doen dit al, help ons daarbij.

[0:23:17] Dit is een tijdelijk potje, maar het werkt juist heel goed nu.

[0:23:21] Geef het een kans.

[0:23:22] En dan is het heel frustrerend als er dingen goed lijken te werken... die ook nog gezondheidswinst opleveren... maar omdat we dat niet aan elkaar gekoppeld krijgen... er weer de stekker uit halen.

[0:23:32] En dat is zo zonde.

[0:23:33] Er wordt zoveel geld daarmee ook weer weggegooid...

[0:23:36] Elke euro die we extra kunnen investeren in sport, levert gewoon op.

[0:23:40] En misschien moeten we dat debat vaker voeren.

[0:23:44] Dus hoe krijgen we het ministerie omgebogen naar sport, welzijn en volksgezondheid?

[0:23:52] Dan heeft u nog een interruptie van mevrouw Dobbe.

[0:23:55] Ja, dank u wel.

[0:23:56] En ik ben het met heel veel wat de heer Mohandes zegt ontzettend eens.

[0:24:01] Ik heb alleen nog een vraag helemaal aan het begin van het betoog.

[0:24:03] Want daar sloeg ik wel op aan.

[0:24:05] Want in een bijzin zei de heer Mohandes eigenlijk... gaf hij kritiek op de korting eigenlijk op de investering die gedaan zou worden.

[0:24:14] Dat er minder dan 50 miljoen zou worden geïnvesteerd in sport door dit kabinet.

[0:24:18] Nou, die kritiek die deel ik.

[0:24:20] Maar toen zei de heer Mohandes, we zouden bijvoorbeeld ook naar defensie kunnen kijken...

[0:24:24] En Pro weet ook dat wij wel heel kritisch zijn op de militarisering van onze samenleving.

[0:24:29] Het gaat niet alleen heel veel geld naar defensie vanuit bijvoorbeeld ook zorg, vanuit de zorgbegroting en sociale zekerheid.

[0:24:36] Maar we zien ook bijvoorbeeld defensie weer terugkeren in ons onderwijs.

[0:24:39] Dus wat is nu precies het voorstel hier wat Pro wil?

[0:24:43] Willen ze dat een deel van de sport onder defensie komt omdat het dezelfde doelen dient?

[0:24:50] Of willen we kijken naar de defensiebegroting omdat daar heel veel geld zit

[0:24:53] En dat zit niet bij andere begrotingen.

[0:24:55] En daar iets weghalen.

[0:24:57] Wat stelt Pro hiervoor?

[0:24:58] Want het tweede zou ik steunen, het eerste niet.

[0:25:00] Helemaal anders.

[0:25:02] Eigenlijk stel ik beide niet voor.

[0:25:06] Kijk...

[0:25:07] Anders wordt het een defensiedebat.

[0:25:09] Wij zien wel degelijk noodzaak om defensie te versterken met alle internationale ontwikkelingen die er zijn.

[0:25:15] Maar voorzitter, dat gezegd hebben we anders sla ik een soort afslag die we bij een ander debat gaan voeren met elkaar.

[0:25:20] Terug, kijk mijn vraag was, we zien dat ook defensie nu met die extra middelen voor een opgave staan.

[0:25:27] En wat ik deze minister vraag is, ook omdat ze van jeugdzorg is, van ouderenzorg.

[0:25:31] Kijk nou eens breder, ook richting andere ministeries, hoe we de sportdoelen, de doelen die wij hier met elkaar bewerkstelligen, liggen er nou niet kansen bij Defensie om met elkaar het gesprek te voeren van, goh, waar zijn jullie mee bezig?

[0:25:44] Wij zijn hiermee bezig.

[0:25:45] Kunnen we elkaar versterken?

[0:25:46] En dan kun je via...

[0:25:47] Wat dan Erik van den Burg via zijn briefje slagvaardige overheid heeft genoemd.

[0:25:51] Kijk, wat zijn nou de slimme koppelkansen?

[0:25:54] Ik pleit hier niet voor om nu heel concreet een x-bedrag weg te halen bij Defensie.

[0:25:58] En zeggen, plus maar bij de sportbegroting.

[0:26:00] Dat is niet het voorstel, anders gaat dat een eigen leven leiden.

[0:26:02] Ik zeg alleen, ik zie een hele verkokende aanpak van sport.

[0:26:06] Ook vanuit het ministerie.

[0:26:08] Ook vanuit binnen het ministerie zelfs.

[0:26:10] Dus niet eens vanuit het ministerie naar andere ministeries.

[0:26:12] Maar ook gewoon binnen het ministerie.

[0:26:13] Omdat er een sportdirectie zit die ook...

[0:26:16] Ja, die ook moet praten met andere opgaves.

[0:26:18] Het gaat om ouderen in beweging krijgen.

[0:26:20] En ik hoor straks wat er allemaal gebeurt op dat vlak.

[0:26:24] Dat was het pleidooi.

[0:26:25] En ik ben heel erg benieuwd hoe de minister daarnaar kijkt.

[0:26:28] Hoe ze binnen het kabinet ook kijkt naar...

[0:26:31] Wat zijn haar opgaven?

[0:26:33] Wat zijn de andere opgaven?

[0:26:34] Hoe kunnen we die aan elkaar verbinden?

[0:26:40] Een vervolgvraag van mevrouw Doemen.

[0:26:43] Ja, want de heer Mohandes zegt ik bedoel het een niet, ik bedoel het ander niet.

[0:26:48] Maar het is mij niet duidelijk wat de heer Mohandes dan wel bedoelt hiermee.

[0:26:51] Want ik zeg alleen maar pas op.

[0:26:53] Want op het moment dat je zegt er moet meer geïnvesteerd worden in sport.

[0:26:57] Maar bij de sport wordt iets weggehaald.

[0:26:59] Maar we gaan kijken naar de koppelkansen bij defensie.

[0:27:02] Dan wil je dus blijkbaar dat tekort wat er dus is bij sport.

[0:27:06] Wil je opvullen door het te koppelen aan defensie.

[0:27:09] En mij is dan niet duidelijk wat de heer Mohandes bedoelt.

[0:27:11] En ik zeg alleen maar tegen de heer Mohandes, pas daarmee op.

[0:27:15] Want die sector moeten we niet overlaten aan defensie.

[0:27:18] Dat is een sector op zichzelf.

[0:27:20] Dus laten we dat met koppelkransen niet met elkaar vermengen.

[0:27:26] De heer Mohandes.

[0:27:29] Nu begrijp ik de zorg iets beter, als ik in tweede instantie hoor.

[0:27:33] Het is ook geen pleidooi om te zeggen van overhevelen aan defensie, helemaal niet zelfs.

[0:27:37] Ik wil alleen voorkomen, wat ik vaak zie, is dat er goed bedoelde programma's worden gedraaid die langs elkaar heen gebeuren.

[0:27:44] Die hetzelfde doel doen, denk ik, ja, zonde.

[0:27:45] Het is één overheid uiteindelijk.

[0:27:47] Dus volgens mij zat veel meer het pleidooi van, zijn we met, weten we van elkaar, weten alle ministeries van elkaar wat ze doen om te transporten en bewegen?

[0:27:56] Breng dat slim samen.

[0:27:57] Dat is het pleidooi.

[0:28:00] En dan kunnen we denk ik hele mooie dingen bereiken.

[0:28:03] Maar voor mij staat het sportbeleid, er moet wel een soort van...

[0:28:08] karttrekkersrol zijn, en die zitten hier wat mij betreft.

[0:28:11] Deze minister met deze directie.

[0:28:15] Anders is iedereen ervan en is niemand ervan.

[0:28:17] Dat zien we ook bijvoorbeeld bij de aanpak van discriminatie.

[0:28:19] Dat is over alle ministeries verspreid en uiteindelijk vraag je af waar het ligt.

[0:28:23] Maar het is ook belangrijk dat ze van elkaar weten wat ze doen en of ze de doelen bereiken en of dingen niet langs elkaar heen gaan.

[0:28:30] En volgens mij liggen daar kansen en dat is wat ik vraag aan de minister.

[0:28:35] Goed, dan heeft u nog een interruptie van mevrouw Huizinga.

[0:28:39] Dank u wel.

[0:28:40] Ik hoorde de heer Mohandas een enorm pleit bezorgen voor zwemmen.

[0:28:44] Daar kan ik helemaal achter staan.

[0:28:47] Maar we weten ook dat er enorme druk is op het badwater in de landen.

[0:28:52] En als we wel willen dat kinderen leren zwemmen, maar ook volwassenen leren zwemmen die dat nog niet vaardig zijn...

[0:28:59] En we willen werken aan die verdrinkingspreventie.

[0:29:02] En we wonen in een waterrijk land, is de heer Mohandes het dan met mij eens... dat wij ook het buitenwater heel goed kunnen benutten... als wij ook op andere departementen natuurlijk zorgen voor schoon water.

[0:29:13] Want daar ligt inderdaad een enorme kans om buiten te zwemmen, om buiten te sporten.

[0:29:19] En dat gaat niet alleen over zwemmen, maar het gaat ook over wandelen en fietsen.

[0:29:22] Dus kan de heer Mohandes, als we het echt hebben over zwemmen... hoe kijkt hij dan aan tegen buitenzwemmen?

[0:29:29] We zijn echt voor een zorgplicht voor het zwembad.

[0:29:33] We hebben dat ook voor de bibliotheek.

[0:29:35] En waarom zeg ik dat heel scherp?

[0:29:37] Ik geloof niet in de vrijblijvende aanpak van nu, omdat het aantal openbare zwembaden enorm is teruggelopen.

[0:29:45] Sla de cijfers er maar op na.

[0:29:47] We hebben nu 621 openbare zwembaden ongeveer, en dat waren er in 2013, waren dat er 660.

[0:29:55] Een enorme terugloop, terwijl de bevolkingsgroei omgekeerd is procentueel, is.

[0:30:00] Als het niet meer is.

[0:30:00] Kortom, ik vind dit een essentiële voorziening, omdat het ook gaat om de veiligheid.

[0:30:06] En je kan een A-diploma, ja, je kan veel, maar de eerste zwemlessen in een gracht of in een plas is best spannend voor een klein kind.

[0:30:14] Dus ik zou zeggen, die zwembaden moeten op orde.

[0:30:16] En vervolgens ben ik met...

[0:30:18] Mevrouw Huizinga eens, dat we dat open water veel beter kunnen benutten als het gaat om bijvoorbeeld het curriculum, het pakket om een A-diploma, B-diploma, C-diploma te halen.

[0:30:32] Ook te verruimen met een paar...

[0:30:33] lessen in het open water.

[0:30:35] Dat lijkt mij heel verstandig.

[0:30:37] Maar het begint wel bij het op orde hebben van voldoende zwemwater in Nederland.

[0:30:42] En het is nu te vrij blijft.

[0:30:44] Gemeenten doen hun best, begrijp me niet verkeerd.

[0:30:47] Maar als zwembaden omvallen is er geen wettelijke basis om vanuit Den Haag te zeggen let op, we hebben dat schaarse zwemwater keihard nodig om alle kinderen een zwemdiploma te laten halen.

[0:30:58] En zo zitten wij in de wedstrijd.

[0:31:02] Nog een vervolgvraag.

[0:31:04] Ja, ik ben blij dat u het mee eens hebt.

[0:31:06] Ik ben het ook helemaal mee eens dat we leren zwemmen moeten we in een zwembad doen.

[0:31:11] Maar ik zie in België mooie initiatieven over swimmable cities.

[0:31:14] Dus daar ook echt inzetten op in iedere stad een toegankelijke plek waar mensen kunnen zwemmen.

[0:31:20] Dus dan toch nog even de extra vraag.

[0:31:22] Ah ja, leren zwemmen.

[0:31:24] Oké, in de zwembaden.

[0:31:25] Laten we zorgen dat badwater behouden blijft.

[0:31:28] Dat we dat waar mogelijk zelfs kunnen uitbreiden.

[0:31:31] Maar kunnen we ons, ja, kan ik u aan mijn zijde vinden als we daar ook op inzetten?

[0:31:37] De heer Mohanders.

[0:31:40] Zeker.

[0:31:41] Kijk, alle initiatieven die echt bijdragen aan...

[0:31:45] Meer zwemveiligheid voor iedereen, want ook op oudere leeftijd moet je zwemveilig kunnen zijn.

[0:31:51] Dus die vaardigheid begint jong, maar eindigt ook vaak oud.

[0:31:56] En alles wat we kunnen doen om verdrinkingen te voorkomen door het water beter in te richten, binnenwater, buitenwater, daar vindt u mij, dat weet u ook.

[0:32:09] Meneer Manders, u was klaar met uw bijdrage of had u nog behoefte aan...

[0:32:13] Nee, ik was eigenlijk al... Ja, er is al veel gezegd, voorzitter.

[0:32:17] Zoals ik zei, er worden grote ambities uitgesproken.

[0:32:20] Ik hoor graag van de minister hoe zij met de schaarste middelen die ze heeft, hoe ze die volgende stappen gaat zetten.

[0:32:26] Er liggen heel veel moties.

[0:32:27] Volgens mij kan ze echt aan de slag.

[0:32:29] Goed.

[0:32:29] En is al aan de slag.

[0:32:31] Dan dank ik u voor uw bijdrage en dan gaan we luisteren naar mevrouw Huizinga.

[0:32:36] Ja, dank u wel, voorzitter.

[0:32:40] Ik wil het eigenlijk door de stappen doorlopen van het leven.

[0:32:45] En wij hebben bij de begroting al aangegeven dat voor ons als partij heel belangrijk is... D66 wil graag dat iedereen gezond 90 kan worden.

[0:32:55] En sport en bewegen is essentieel om dat waar te maken... omdat het bijdraagt aan zowel die fysieke en mentale gezondheid.

[0:33:03] En dat begint dus al heel vroeg bij de kinderen op het schoolplein...

[0:33:07] En het loopt door tot je tachtigste nog, tot je een potje badminton speelt.

[0:33:12] Zoals ook de masters bijvoorbeeld.

[0:33:14] En bij de VWS-begroting hebben mijn collega's de stap gezet van zorg naar gezondheid.

[0:33:19] En vandaag wil ik die stap dus nog wat aanzetten voor sport en bewegen.

[0:33:25] Zelf speel ik inmiddels 40 jaar waterpolo.

[0:33:28] En ik geef meer dan 30 jaar skiles.

[0:33:30] Sporten heeft mij heel veel gebracht.

[0:33:33] Op het veld en daarbuiten.

[0:33:35] Want wie fit is, kan echt meer aan.

[0:33:37] Maar op elke leeftijd is er wel iets dat mensen van bewegen afhoudt.

[0:33:42] Bij kinderen is het vaak het scherm.

[0:33:44] Bij ouderen vaak eenzaamheid.

[0:33:47] En ik wil vandaag met de minister dan ook dat leven doorlopen.

[0:33:51] Van dat kind op de schoolplein tot die 90-jarige.

[0:33:54] En dan begin ik nu bij de kinderen.

[0:33:56] Jong leren, buiten spelen ook en bewegen.

[0:33:58] Van de jongeren tussen de 12 en 17 beweegt maar 4 op de 10 genoeg.

[0:34:03] En ik ben blij dat het telefoon vanaf januari uit de school gaat.

[0:34:08] D66 heeft daar lang voor gepleit.

[0:34:11] Wel zie ik een risico.

[0:34:16] Minder lang dan.

[0:34:17] U heeft een interruptie van mevrouw Van Dijk.

[0:34:19] Deze kan ik toch niet laten.

[0:34:20] Maar in de eerste periode dat ik in de Kamer zat, kwam collega Peters met een bizarre motie.

[0:34:26] Telefoons uit de klas.

[0:34:27] Die heeft het ook niet gehaald in eerste instantie.

[0:34:29] En hij zei, Inge, ga hem net zo lang in die Natoltje meerderheid kreeg.

[0:34:32] Dus ik wil toch echt wel de credits bij hem neerleggen.

[0:34:35] Ook omdat ik zijn volgadende strijd hierin heb gezien.

[0:34:38] Ja, dank aan mevrouw Van Dijk dat ze deze story nog eventjes veilig stelt.

[0:34:42] Gaat u verder met uw betocht.

[0:34:43] Heel fijne collega's met deze achtergrond.

[0:34:49] Fijn dat er meerdere collega's voor pleiten, dan zien we hoe belangrijk het is.

[0:34:53] En dat die telefoon dus ook uit de school gaat.

[0:34:58] Wel zie ik een risico.

[0:34:59] Als de telefoon weg is en er verder verandert helemaal niks... dan staan kinderen zich in de pauze te vervelen.

[0:35:05] En daar kunnen we iets aan doen.

[0:35:07] Mijn voorstel is om in de afspraken over de telefoonvrije school... ook iets op te nemen over een actieve pauze.

[0:35:13] Scholen bepalen zelf hoe ze dat doen en het kabinet kan ze daarbij helpen.

[0:35:18] De gezonde school heeft al heel veel ideeën en een buurtsportcoach kan een spel op gang brengen.

[0:35:24] Ik zou willen beginnen in de wijken waar kinderen nu het minst bewegen.

[0:35:30] En over die buurtsportcoaches heb ik nog een vraag.

[0:35:32] Vanaf januari mogen gemeenten het geld van de regeling niet meer gebruiken voor de gymleraar.

[0:35:37] En dat begrijp ik, want gym is een taak van de school.

[0:35:40] En ik heb de afgelopen tijd een stuk of tien buurtsportcoaches gesproken.

[0:35:44] En hoe het gaat verschilt sterk per gemeente en per wijk.

[0:35:49] Onderwijs schreef ons in juni dat buurtsportcoaches op school een actieve pauze kunnen begeleiden.

[0:35:55] Dus hoe mooi zou het zijn en hoe gaat de minister ervoor zorgen dat dat dan ook gebeurt?

[0:36:00] Nu ze de regeling volgend jaar gaat herrijken.

[0:36:03] En dan de jongeren.

[0:36:05] Bewegen tijdens het wachten op de GGZ.

[0:36:08] Voorzitter, ik wil het hebben over jongeren die vastlopen met hun mentale gezondheid.

[0:36:12] Er zijn zoveel mensen die op een wachtlijst staan voor een passende GGZ-behandeling.

[0:36:17] En in zo'n periode zit je dan thuis.

[0:36:19] En daar worden de klachten meestal niet minder van.

[0:36:23] En het kabinet laat een handreiking maken voor ondersteuning tijdens dat wachten.

[0:36:28] En die moet begin volgend jaar komen.

[0:36:31] En in de brief over de toekomst van de GGZ staat sport alleen in een voetnoot.

[0:36:35] Terwijl wij hier allemaal de mentale gezondheidsvoordelen van sport en bewegen onderschrijven.

[0:36:41] En dat vind ik jammer, want bewegen kan je helpen om je beter te voelen en ook om contact te houden met andere mensen.

[0:36:48] En sport en bewegen zou in sommige gevallen dus een aanvulling kunnen zijn op een andere wachttijdondersteuning of behandeling.

[0:36:54] Dus wil de minister samen met minister van VW als bewegen opnemen in die handreikering.

[0:37:01] Ik denk aan het sport en bewegen loket en de buurtsportcoach.

[0:37:04] Dus die mensen echt kunnen helpen om een club in de buurt te vinden.

[0:37:09] En dan de MAVA voor de clubs.

[0:37:11] Voorzitter, die club moet er wel zijn.

[0:37:14] En dat brengt mij bij het volgende punt.

[0:37:15] Veel verenigingen hebben een oud clubhuis en een hoge energierekening.

[0:37:20] En voor verduurzaming bestaat die Dumava-regeling.

[0:37:23] En daar zit veel geld in.

[0:37:26] Maar sportclubs maken echt weinig gebruik van.

[0:37:29] Vorig jaar gingen we van bijna 400 miljoen euro maar 6 miljoen naar sportverenigingen.

[0:37:35] De clubs die het wel aanvragen hebben vaak een bestuurder die er veel tijd in kan steken of ze huren een adviesbureau in.

[0:37:42] Maar een kleine club die op vrijwilligers draait komt daar heel moeilijk tussen.

[0:37:47] En dat vind ik oneerlijk.

[0:37:48] En de minister zei in juni dat ze voor verenigingen makkelijker wil maken om deze subsidie te vinden.

[0:37:54] En dat waardeer ik.

[0:37:55] Maar ik zou graag weten wat er sindsdien is gebeurd.

[0:37:58] Hoeveel clubs hebben aangevraagd in de ronde die half oktober sloot?

[0:38:02] En wil de minister zorgen dat clubs met één loket te maken krijgen en hulp bij de aanvraag, bijvoorbeeld via het sport- en beweegloket?

[0:38:11] En dan aangepast sporten.

[0:38:13] Graag wil ik ook nog stilstaan bij een ander onderwerp dat zowel kinderen als ouderen raakt.

[0:38:19] Aangepast sporten.

[0:38:20] Ik ben dus skidocent voor kinderen, maar ook volwassenen met een beperking.

[0:38:25] En dan hebben we het niet over de beperking.

[0:38:27] Maar we kijken altijd wat wel mogelijk is.

[0:38:30] Het is maatwerk en niemand is de uitzondering.

[0:38:34] Maar onderdeel van een groep.

[0:38:35] En iedereen is uniek.

[0:38:37] En we helpen elkaar als er iemand valt.

[0:38:39] En dat werkt echt als een trein.

[0:38:42] En ook ouders zijn tot tranen geroerd wat er dan wel mogelijk is.

[0:38:46] En het is prachtig om dat te ervaren.

[0:38:48] Als deelnemer, maar ook als docent.

[0:38:50] En naast de kinderen die meedoen aan deze aangepaste activiteiten, is er ook nog een groep kinderen die in het sportbeleid bijna niet voorkomt.

[0:38:58] Het gaat dan bijvoorbeeld om kinderen met een zware of meervoudige beperking die naar een dagcentrum gaan, omdat school gewoon weg niet lukt.

[0:39:07] Ze hebben geen leerplicht en ze krijgen daardoor ook geen gym.

[0:39:10] Ze vallen onder de langdurige zorg en volgens de sportraad is daar geen budget voor bewegen.

[0:39:17] Ze krijgen alleen fysiotherapie.

[0:39:19] En voor ouderen in het verpleeghuis geldt hetzelfde.

[0:39:22] Voor deze kinderen kan bewegen enorm veel betekenen.

[0:39:25] Denk aan boccia.

[0:39:27] Je zit in een rolstoel, een balletje rolt via een gootje naar beneden en je probeert zo dicht mogelijk bij het doelballetje te komen.

[0:39:36] Ik heb spelers gezien die banen niet kunnen praten.

[0:39:40] Mevrouw Huizinga, u heeft een interruptie van de heer Mohandes.

[0:39:43] Ik wilde u dit stukje even laten afmaken omdat dat een sensitief stukje is.

[0:39:47] Ja, voorzitter.

[0:39:49] Mijn vraag gaat nog over de boosheid du MAFA.

[0:39:51] Dus sorry, even terug naar het vorige punt, zeg maar.

[0:39:55] Ik probeer uit de betrokken te halen wat precies het verzoek is aan het kabinet.

[0:40:00] Want...

[0:40:03] 3 september 2025.

[0:40:05] Ik moest nog even terugzoeken.

[0:40:06] Is er een motie ingediend door mevrouw Van Dijk en de heer Van Nispen?

[0:40:13] En de heer is trouwens breed gesteund, dus dat was een soort van laten we dat proberen.

[0:40:18] En de strek was eigenlijk probeer de Dumava zo in te richten dat het voldoet aan waar de BOSA aan voldeed.

[0:40:25] Dat het sportverenigingsvriendelijk wordt ingericht, in mijn eigen woorden.

[0:40:30] Ja, dat bleek heel ingewikkeld te zijn.

[0:40:33] Nou, ik zal niet besparen met alle technieken en details.

[0:40:37] Wat verwacht u van deze minister?

[0:40:38] Want zij moet gewoon ruzie gaan maken... op een positieve manier ruzie maken in het kabinet om te zeggen... al die gelden die eigenlijk voor sport waren bedoeld... die gaan we overheven naar de BOZA.

[0:40:49] Dat zou een voorstel kunnen zijn.

[0:40:50] Is dat het voorstel dat D60 doet of is het een ander voorstel?

[0:40:54] Mevrouw Huizinga.

[0:40:56] Nou, de vraag eigenlijk aan die minister is... hoe kunnen we ervoor zorgen dat die Dumaverregelingen... ook werkelijk bij die sportvereniging terechtkomt.

[0:41:06] En dat het zo makkelijk wordt voor die vereniging, omdat het nu stagneert.

[0:41:09] En het liefste zou ik zien dat de minister in gesprek gaat met haar collega's... hoe kunnen we ervoor zorgen dat het geld ook echt werkelijk bij die sportvereniging terechtkomt.

[0:41:18] En daar zijn dus al eerdere moties over geweest...

[0:41:21] Het liefst zou ik ook nog één op één het geld zelfs schuiven, maar we weten allemaal dat dat niet zo makkelijk is.

[0:41:28] Maar ik vind het van belang dat de middelen die er zijn, ook binnen Dumava, dat die bij de sportverenigingen terecht komt die het nodig hebben.

[0:41:37] Gaat u verder met uw betoog?

[0:41:43] Ik was bezig met het boccia-spel.

[0:41:46] omdat ik het belangrijk vind om te laten zien dat ook mensen die een meervoudige beperking hebben, dat die ook door te bewegen een stap verder komen.

[0:41:55] En langdurige zorg, jeugd en sport zitten alle drie in de portefeuille van deze minister.

[0:42:00] Dus dit ligt bij haar.

[0:42:02] Wil zij zich ervoor inzetten dat deze kinderen en ouderen in de langdurige zorg ook kunnen bewegen?

[0:42:08] Bijvoorbeeld door hen als doelgroep te benoemen bij de herrijking van de buurtsportcoachregeling.

[0:42:14] En onlangs sprak ik ook met Esther Vergeer van de Esther Vergeer Foundation.

[0:42:19] Ook daar gaat het om mogelijk maken...

[0:42:21] Volgens mij is ze zelfs aanwezig.

[0:42:22] Ja, ik zie haar in de zaal zitten.

[0:42:24] En ook daar gaat het om mogelijk maken... en door kleine aanpassingen is het bereik echt bijzonder.

[0:42:30] En zo gaat het ook voor andere organisaties die onderdeel zijn van de MOS.

[0:42:35] Ze helpen kinderen met een beperking aan het sporten via een school... of via het revalidatiecentrum.

[0:42:40] En omdat de stap naar een sportvereniging lastig is...

[0:42:44] Het werkt goed op deze manier, maar het wordt allemaal betaald vanuit donaties.

[0:42:49] Zij zouden het mooi vinden als de minister daar nog een keer komt kijken.

[0:42:53] Dus bij deze kan de minister nog een keer daar gaan kijken.

[0:42:59] Maar aandacht voor deze initiatieven blijft wat ons betreft heel belangrijk.

[0:43:03] En dan voorzitter de werkenden.

[0:43:06] Wie werkt en kinderen heeft, komt vaak niet aan sporten toe.

[0:43:09] En er zijn gelukkig steeds meer werkgevers die daarbij helpen.

[0:43:12] Via je werk een fiets leasen bijvoorbeeld.

[0:43:15] Kan de minister haar collega aansporen om ook in overleg met werkgeversorganisaties dit soort gezonde arbeidsvoorwaarden en gewoontes aangemoedigd te kunnen worden?

[0:43:30] Ja, dank u voorzitter.

[0:43:33] Ik hoorde zojuist D66 ook over de estervergeer van deze spreken en daar heb ik ook een heel stuk over in mijn tekst.

[0:43:43] En ik heb ook de vraag aan de minister of zij wil kijken naar mogelijkheden voor structurele bekostiging.

[0:43:48] Kan ik eventueel dat D66 aan mijn zijde voor vinden?

[0:43:52] Mevrouw Huizinga.

[0:43:54] Dan wacht ik eerst even de vraag van de minister, het antwoord van de minister af en dan kijken we wat we daarmee kunnen.

[0:44:02] Ga ik verder.

[0:44:05] Dan kom ik bij de ouderen.

[0:44:08] Voorzitter, de ouderen, de mensen in de derde helft van hun leven zou ik willen zeggen.

[0:44:13] Ik was met mevrouw Van der Brenk van 50PLUS in Utrecht bij USV Hercules.

[0:44:18] En daar komen ouderen op vrijdagochtend samen en de resultaten zijn echt geweldig.

[0:44:23] Overdag is het sportpark meestal leeg.

[0:44:26] Sommigen gaan tennissen of doen yoga of klavijassen en na afloop drinken ze samen koffie.

[0:44:33] Ze zijn dus op hun eigen manier betrokken lid bij de club en ze zorgen ook voor vrijwilligers.

[0:44:39] En dat tegen een hele lage contributie van ongeveer 65 euro per jaar.

[0:44:44] En dit initiatief, de derde helft, is samen met het Nationaal Ouderenfonds.

[0:44:48] En veel mensen komen eerst voor de gezelligheid en gaan daarna ook echt meer bewegen.

[0:44:54] De club krijgt er leden bij op uren dat het gebouw anders leeg staat.

[0:44:59] Veel ouderen stoppen met bewegen omdat ze alleen zijn.

[0:45:02] En de derde helft helpt bij allebei.

[0:45:05] Mijn collega Seinhaver noemde het initiatief in juni al in het debat over ouderenzorg.

[0:45:10] En er zijn nu ongeveer 40 van deze plekken.

[0:45:13] Het Ouderenfonds kan met een klein bedrag veel van deze nieuwe plekken opstarten.

[0:45:18] Het fonds helpt een club op weg en daarna draait de club hetzelfde.

[0:45:22] Ik vind het een fantastische investering om gezond ouder te worden.

[0:45:26] Daarom ga ik straks een amendement of motie indienen om dit verder op te schalen.

[0:45:32] Maar het zou heel mooi zijn als we hier verder mee kunnen.

[0:45:36] Want dit hoort voor mij echt bij gezond ouder worden.

[0:45:38] Dat je op hoge leeftijd nog mensen om je heen hebt om mee te bewegen.

[0:45:43] En het is fantastisch voor het opdoen ook van nieuwe contacten.

[0:45:47] En dan tot slot zwemmen.

[0:45:49] Mijn collega had het al veel over zwemmen en als waterpolster vind ik het belangrijk dat elk kind zich kan redden in het water.

[0:45:56] En uit onderzoek van het Mühle Instituut bleek vorige maand dat kinderen met een beperking hun diploma later halen of helemaal niet.

[0:46:04] Hun les is duurder omdat die in kleine groepjes gaat en ouders weten vaak niet waar ze terecht kunnen.

[0:46:10] wil de minister de aanbevelingen meenemen in het nationale plan zwemveiligheid.

[0:46:15] En zwemmen is inderdaad niet alleen leuk voor het diploma of de fun, maar pure noodzaak in een waterrijk land.

[0:46:23] Voorzitter, als afsluiting.

[0:46:25] Ik heb veel vragen aan de minister gesteld en ik ben heel benieuwd naar haar antwoorden.

[0:46:29] Als we samen het echt beter gaan regelen om mensen in beweging te krijgen, dan komen we stap voor stap dichterbij dat iedereen gezond 90 kan worden.

[0:46:37] En ik werk daar graag met de minister aan mee.

[0:46:39] Dank u wel.

[0:46:41] Dank voor uw bijdrage.

[0:46:42] Mevrouw Huizinga, we gaan luisteren naar mevrouw Van Metelen.

[0:46:45] We hebben nog een interruptie, excuse.

[0:46:47] Komen we zo bij mevrouw Van Metelen.

[0:46:48] Mevrouw Dobbe.

[0:46:51] Ja, dank u wel.

[0:46:52] Ik wil het hebben over sociaal-economische gezondheidsverschillen.

[0:46:55] Want als iedereen gezond 90 moet kunnen worden, ja, dat is in sommige wijken op dit moment een stuk lastiger dan in andere wijken.

[0:47:02] Want mensen met een lager inkomen leven korter en vaak langer in slechte gezondheid.

[0:47:08] En tegelijkertijd zie je dat in vaak diezelfde wijken en buurten met lage inkomens 35% van de mensen zegt dat de kosten een belemmering zijn om te gaan sporten.

[0:47:19] Dus dat is voor de laagste inkomens, dus meer dan een derde van de mensen zegt dat die kosten een belemmering zijn.

[0:47:24] En ik vraag me dan af, wat vindt D66 dat hier moet gebeuren?

[0:47:28] En zou D66 openstaan bijvoorbeeld initiatieven die gericht zijn... ook op die buurten waar nu zo weinig mensen kunnen sporten... en waar die sociaal-economische gezondheidsverschillen zo groot zijn... zoals het afschaffen of verlagen van de BTW voor sportscholen... of gerichte subsidies voor sportverenigingen in wijken met lage inkomen... zodat we daar gericht ook daadwerkelijk wat aan kunnen doen.

[0:47:52] Mevrouw Huizinga.

[0:47:53] Ja, allereerst denk ik dat de buurtsportcoaches een belangrijke rol hebben ook in die wijken rondom de doelgroepen bereiken om mensen actiever aan het sporten te krijgen.

[0:48:04] En het is niet de enige reden, alleen geld.

[0:48:08] We hebben ook in het recente onderzoek gelezen dat...

[0:48:10] Nou ja, soms het ook gewoon niet bekend is.

[0:48:13] Dus daar zou ik zeker mee aan de slag gaan.

[0:48:15] En alle andere ideeën om daar een impuls aan te geven.

[0:48:18] Ja, daar ga ik graag over in gesprek.

[0:48:21] Ik ben heel benieuwd wat de beantwoording is van de minister.

[0:48:23] Ook op die vraag van die buurtspotcoaches.

[0:48:26] En ik denk dat wij gezamenlijk moeten kijken hoe we dat kunnen helpen.

[0:48:31] Want wij zijn er groot voorstander van om die ongelijkheid eruit te krijgen.

[0:48:35] En dat we zoveel mogelijk mensen aan het bewegen krijgen.

[0:48:38] Dus dat vindt u mij aan uw zijde.

[0:48:42] Goed, dank.

[0:48:43] Dan gaan wij nu luisteren naar mevrouw Van Mekelen.

[0:48:47] Ja, voorzitter.

[0:48:48] Dank.

[0:48:48] Dan is het toch aangebroken.

[0:48:50] Voorzitter, rapporten op deze agenda laten zien dat meer bewegen kan helpen om ziekte te voorkomen.

[0:48:56] Dat wisten we natuurlijk eigenlijk al.

[0:48:59] Zelfs een kleine verandering kan al verschil maken.

[0:49:01] Daarvoor hoeft iemand niet meteen iedere week meermaals voor naar de sportschool.

[0:49:06] Het RIVM rekent bijvoorbeeld met 9 minuten extra wandelen per dag.

[0:49:10] Dat levert in het gebruikte model minder ziekte en lagere zorguitgaven op.

[0:49:14] En dat kunnen we allemaal gewoon lekker buiten.

[0:49:17] Het andere rapport kijkt naar veranderingen in onze omgeving.

[0:49:20] Sommige aannames zijn ideologisch in plaats van logisch.

[0:49:24] Zo wordt aangenomen dat mensen op tropische dagen niet fietsen.

[0:49:28] Maar ik zie mensen op tropische dagen zelfs hardlopen.

[0:49:31] Ik verklaar hem wel af en toe een beetje voor gek, want ik zou het toch echt niet doen...

[0:49:36] Maar toch, dus aan mensen die dat wel doen, is de minister het met de PVV eens dat de overheid zich niet moet bemoeien met welke temperaturen iemand nog kan sporten.

[0:49:47] Want dat kan men toch zelf prima bepalen.

[0:49:50] En ik stel deze vraag omdat gemeenten sportevenementen aflasten als het te warm wordt.

[0:49:57] En dat terwijl zelfs aan alle veiligheidseisen is voldaan.

[0:50:01] Zoals beschutting, extra watertappunten enzovoort.

[0:50:06] En dan ben je eigenlijk tegenovergestelde aan het doen van wat je zou willen.

[0:50:11] Dan hou je het sporten tegen.

[0:50:13] Is de minister het eens dat mensen zelf in staat zijn te bepalen wanneer ze wel of niet kunnen of willen sporten?

[0:50:19] En ziet de minister dan ook dat op deze papieren gevolgen een regering geen harde beleidskeuzes moet maken?

[0:50:28] Voorzitter, wie wil sporten moet ergens terecht kunnen.

[0:50:31] Dat klinkt simpel genoeg.

[0:50:33] Maar als een zwemles vol zit of een vereniging geen geschikt aanbod heeft voor je kind, wat moet je dan?

[0:50:39] Wat kunnen we doen, voorzitter?

[0:50:41] Is zorgen dat er dicht bij huis een plek is om te sporten.

[0:50:43] Met vrijwilligers die daarvoor de tijd en ondersteuning krijgen.

[0:50:47] Bij zwemles gaat het vaak al mis.

[0:50:49] Ouders zijn verantwoordelijk, zegt het kabinet.

[0:50:51] Maar wat moeten zij als er geen plek beschikbaar is?

[0:50:54] Er is sprake van een wachttijd van gemiddeld zeven maanden en bij sommige aanbieders zelfs langer dan een jaar.

[0:51:00] Hoeveel korter wordt die wachttijd en hoeveel extra kinderen kunnen met het aangekondigde geld nu hun diploma halen, vraag ik de minister.

[0:51:08] En er is al veel gezegd over het zwemmen, dus de rechts laat ik even achterwegen.

[0:51:12] Ook over de MAVA hebben we toch nog een vraag, voorzitter.

[0:51:17] Kleinere projecten worden makkelijker en dat is goed.

[0:51:20] Maar nieuwbouw blijft uitgesloten, terwijl daar wel om is gevraagd.

[0:51:25] Hoe helpt de minister verenigingen die juist die extra ruimte nodig hebben?

[0:51:30] De sportraad wil onderzoeken onder welke voorwaarden sport bijdraagt aan mentale weerbaarheid, omgaan met druk en tegenslag en maatschappelijke verbondenheid.

[0:51:39] Voorzitter, de PVV zegt bijna elk debat we moeten af van het gepemper.

[0:51:45] De cultuur dat iedereen wint zodat niemand verliest.

[0:51:49] En ik zeg het nog maar eens, verliezen is niet erg.

[0:51:52] Daardoor leer je wat winnen is.

[0:51:55] Door dat mee te maken en niet betutteld te worden bij verlies, krijg je weerbare mensenvoorzitten.

[0:52:01] Dus ik vraag aan de minister hoe zij hiernaar kijkt en of ze dit in de breedte mee wil nemen.

[0:52:06] In de sport, maar ook als we kijken naar de jeugdhulp en het onderwijs.

[0:52:11] En ik weet dat is niet uw portefeuille, maar misschien kunnen we een gesprek met uw collega aangaan.

[0:52:16] Voorzitter, de sportraad gaat verder met beweegwijsheid en sport als dorpsplein.

[0:52:21] Ik hoor graag wat verenigingen daarvan in de praktijk gaan merken.

[0:52:25] En hoe zorgt de minister dat deze adviezen ook kinderen bereiken die nu door hun beperking niet kunnen meedoen?

[0:52:31] Voorzitter, vanuit een werkbezoek is de PVV in contact gekomen met de Esther Vergeer Foundation.

[0:52:37] Esther Vergeer is een voormalig rolstoeltennister die zeven keer Paralympisch goud won en bijna tien jaar ongeslagen bleef in het enkelspel.

[0:52:45] Wat een prestatie!

[0:52:47] En vanuit haar ervaring helpt ze al jarenlang kinderen met een beperking.

[0:52:51] Het gebeurt niet zelden dat een kind klaar is met een behandeling en vervolgens thuis blijft zitten.

[0:52:56] Misschien met een gebrek aan vertrouwen in het eigen lichaam.

[0:52:59] Of misschien zijn ouders wel bang dat sporten te veel vraagt.

[0:53:03] Wie helpt dat gezin dan verder, voorzitter?

[0:53:06] De Esther Vergeer Foundation doet dat via haar sportpolies.

[0:53:09] Samen met artsen en zorgprofessionals wordt bekeken welke sport past bij het kind.

[0:53:13] Er wordt rekening gehouden met wat het lichaam aan kan.

[0:53:16] Vervolgens krijgt het gezin begeleiding naar een vereniging in de buurt.

[0:53:20] Die persoonlijke hulp verdient aandacht.

[0:53:23] Een adres meegeven en zeggen, nou daar kan je wel gaan sporten.

[0:53:27] Dat is soms gewoon niet genoeg.

[0:53:29] Voor het kind dat geconfronteerd is met uitdagingen kan sporten betekenen dat het weer iets zelf durft.

[0:53:35] Dat er vrienden worden gemaakt met wie ook buiten de training wordt afgesproken en dat kan doorwerken op school en thuis.

[0:53:41] En dan kom je ook weer bij die weerbaarheid.

[0:53:45] En er zit ook nog een positief effect voor de naaste arm.

[0:53:48] Als een kind zelfstandiger wordt hoeven ouders misschien minder over te nemen.

[0:53:52] Hun zorgen kunnen mogelijk afnemen en dat kan ook voor een broertje of zusje weer een verschil maken.

[0:53:58] Dus wat de PVV betreft moeten we het beter onderzoeken hoe groot die effecten zijn.

[0:54:03] En ook wat ze betekenen voor later zorggebruik.

[0:54:05] Is die minister daartoe bereid?

[0:54:07] Wat we zeker weten is dat de waarde voor het kind al bestaat voordat we daar een bedrag aan kunnen hangen.

[0:54:14] Daarom wil de PVV dat deze begeleiding een duidelijke plek krijgt bij herstel en preventie.

[0:54:19] Niet ieder kind heeft dezelfde hulp nodig.

[0:54:22] Voor wie die hulp wel nodig heeft moet duidelijk zijn waar die te krijgen is.

[0:54:26] Wil de minister met de STG Foundation en de betrokken zorgpartijen uitzoeken welke begeleiding al vanuit de zorg betaald kan worden?

[0:54:34] Wat ontbreekt er nog?

[0:54:35] En kan de minister kijken of er mogelijkheden zijn voor structurele bekostiging?

[0:54:39] Zoals ik al zojuist aan mijn collega naast me heb gevraagd.

[0:54:42] Sport kan een kind helpen om weer op zijn lichaam te vertrouwen.

[0:54:46] En als het beter gaat met dat kind, kan dat thuis veel zorgen schelen.

[0:54:50] Daarom vraagt de PVV de minister om deze begeleiding goed te regelen... zodat de kinderen die willen sporten ook de hulp kunnen krijgen die ze nodig hebben.

[0:54:58] Voorzitter, ook nog een paar vragen over de speelplekken.

[0:55:01] De PVV leest dat de motie voor metelen als afgedaan wordt beschouwd.

[0:55:05] Maar hoe kan dit terwijl het onderzoek nog loopt en het niet duidelijk is of speelplekken daadwerkelijk veilig zijn geworden?

[0:55:12] Bij controles bleek dat 30% van de onderzochte speelplekken de certificering niet op orde was.

[0:55:18] Kan de minister aangeven wat er precies mis was en of dat deze problemen inmiddels zijn opgelost?

[0:55:24] En voorzitter, waarom duurt het onderzoek van de NVWA vier jaar?

[0:55:28] Kan de Kamer eerder over de resultaten worden geïnformeerd?

[0:55:32] En is de minister het met de PVV eens dat het dan dus ook niet gesteld kan worden dat de motievermetel is afgedaan terwijl dit alles nog loopt?

[0:55:40] Voorzitter, als laatst.

[0:55:41] Elk kind verdient de kans om te bewegen, plezier te maken en mee te doen.

[0:55:46] Daarom is het belangrijk dat sportverenigingen en zwembaden toegankelijk en betaalbaar blijven voor iedereen.

[0:55:52] Maar laten we vooral niet vergeten dat buitenspelen niets kost.

[0:55:56] Gewoon lekker rennen, voetballen, fietsen en lekker keten met je vriendjes.

[0:56:00] Gewoon gratis in de buitenlucht.

[0:56:02] Dus nogmaals de oproep aan de minister om zorg te dragen voor goede veilige buitenspeelplekken.

[0:56:09] Dank u wel.

[0:56:12] Dank voor uw bijdrage en dan mevrouw Dobbe op de valreep.

[0:56:17] Ja, dank u wel.

[0:56:18] En dank u wel ook voor de bijdrage.

[0:56:20] Ik wil de PVV eigenlijk dezelfde vraag stellen als ik D66 stelde... over die sociaal-economische gezondheidsverschillen.

[0:56:29] Want het is gewoon heel pijnlijk dat in sommige wijken en buurten... mensen minder lang in goede gezondheid leven en ook überhaupt minder lang leven.

[0:56:37] En in diezelfde wijken kunnen meer dan een derde van de mensen... de kosten van de sporten niet betalen.

[0:56:43] En daar willen wij voorstellen voor doen.

[0:56:45] En ik vraag mij af of we daar op de steun van de PVV kunnen rekenen als we bijvoorbeeld willen voorstellen om de kosten te verlagen van het sporten.

[0:56:51] Dus de BTW te verlagen of af te schaffen voor sportscholen of gerichte subsidies voor verenigingen die actief zijn in die wijken.

[0:57:00] Zou de PVV daar open voor staan?

[0:57:03] Mevrouw Dobbe, ik maak u atent op het feit dat dit uw vierde interruptie was.

[0:57:07] En dan geef ik graag het woord aan mevrouw Vermeetler.

[0:57:10] Ja, voorzitter, dank.

[0:57:12] U zal begrijpen dat ik niet meteen kan zeggen of we wel of niet iets steunen.

[0:57:16] Maar de SP kan zeker de PVV aan zijn zijde vinden.

[0:57:22] Dat wij natuurlijk op heel veel zaken de BTW naar beneden willen hebben.

[0:57:25] Dat is geen verrassing.

[0:57:27] Dat zeggen wij op boodschappen ook al jaren.

[0:57:29] En ik denk dat de SP gelijk met de PVV...

[0:57:34] Wat we sowieso kunnen stellen is dat wat er nu natuurlijk voor ligt... ook met de begroting, denk ik dat wij daar allebei helemaal niet bij van worden.

[0:57:43] En dat het een hele kostbare zaak voor alle mensen gaat zijn.

[0:57:48] Dus ik kijk naar alle voorstellen met sympathie, dat sowieso.

[0:57:56] Het ligt er natuurlijk ook aan hoe gaat het gedekt worden.

[0:57:59] Dus daar moeten we wel ook naar kijken.

[0:58:02] Maar ik zeg niet bij voorbaat nee.

[0:58:07] Dan heeft u nog een interruptie van de heer Mohandes.

[0:58:11] Voorzitter, ik dank collega Van Metelen voor haar inbreng.

[0:58:14] Ze begon wat kritischer over waar de overheid zich wel en niet mee moet bemoeien.

[0:58:19] Maar u eindigde wel meer tot een oproep van laten we ervoor zorgen dat alle kinderen een zwemdiploma kunnen halen.

[0:58:26] Dat de wachtlijsten moeten worden aangepakt.

[0:58:29] Dat is mijn simpele vraag.

[0:58:30] Gelooft u nou in meer interventie van deze minister om dingen te regelen of minder?

[0:58:37] Het antwoord van mevrouw Van Meten.

[0:58:42] Zoals ik ook zei in mijn betoog, het ligt eraan ideologische en logische onderwerpen.

[0:58:51] En als iets wordt vastgesteld op aannames... dan vind ik dat je daar niet een beleid op moet gaan voeren.

[0:58:57] Dus de aanname dat minder mensen met warm weer gaan fietsen of wat dan ook... terwijl als je naar buiten kijkt, je ziet dat het gebeurt.

[0:59:05] Maar als tegelijkertijd door een overheid, ook een lokale overheid...

[0:59:10] Bijvoorbeeld evenementen worden afgelast.

[0:59:13] Dan werk je dat eigenlijk al zelf in de hand.

[0:59:15] Dus dan willen mensen sporten, maar dan mogen ze niet meer sporten.

[0:59:18] Want dan wordt dat afgelast.

[0:59:21] En nogmaals, als dat dus wel...

[0:59:24] Als alle veiligheidseisen zijn voldaan.

[0:59:27] Dat heb ik ook genoemd.

[0:59:29] Dus in die zin...

[0:59:31] Minder ingrijpen en minder ideologische...

[0:59:39] Minder baseren op ideologische ideeën, laat ik het zo zeggen.

[0:59:44] Maar zeker wel inderdaad faciliteren van...

[0:59:48] De verenigingen ondersteunen.

[0:59:55] Alles wat we hebben opgetuigd met de BOZA en et cetera.

[1:00:01] Over het zwemmen, ja, wij pleiten ook al jaren dat we eigenlijk het zwemmen ook weer terug willen.

[1:00:02] We

[1:00:06] We willen zelfs weer schoolzwemmen.

[1:00:08] Nou, dat gaat niet gebeuren, maar ja, dus dat moet ook vanuit de overheid.

[1:00:12] Dus in die zin wel, maar niet op ideologische basis en te zeggen van nou, het is nu warm, dan kunnen de mensen niet meer gaan rennen of fietsen of wat dan ook.

[1:00:26] Ik dank voor uw bijdrage en dan geef ik graag het woord aan de heer Van der Maas.

[1:00:31] Ja, hartelijk dank voorzitter.

[1:00:33] Voor de VVD is sport veel meer dan bewegen alleen.

[1:00:35] Het is competitie, het is plezier en het is prestatie.

[1:00:38] Het is het voetbalteam, het is de tennisvereniging, de sportschool en ook de atletiekbaan natuurlijk.

[1:00:43] Maar het zijn ook de vrijwilligers die een vereniging draaiende houden.

[1:00:45] Daar hebben we vanochtend nog gesprek mee gehad in Nieuw Sport.

[1:00:48] En het zijn de ondernemers die mensen aan het sport willen krijgen.

[1:00:50] Dat zijn allemaal hele belangrijke factoren.

[1:00:53] En ja, sport heeft ook een enorme maatschappelijke toegevoegde waarde.

[1:00:56] Dat weten we allemaal.

[1:00:58] Dat hebben we net ook gehoord.

[1:00:59] Dat is heel erg.

[1:01:00] Want als je sport, dan werk je aan je gezondheid.

[1:01:03] En zo kan sport dus ook helpen om gezondheidsproblemen te voorkomen.

[1:01:06] En dat houdt mensen langer fit en actief.

[1:01:09] En dat is eigenlijk natuurlijk wat we allemaal willen.

[1:01:11] Dat is niet alleen mooi voor de mensen zelf, maar het is ook mooi voor een land waar de zorguitgaves langzamerhand ongeveer 118 miljard euro bedragen.

[1:01:19] Dus ja, het is ook financieel en maatschappelijk zeer relevant.

[1:01:22] De VVD wil dan ook dat we sport nadrukkelijker betrekken bij ons preventiebeleid.

[1:01:26] En daar ga ik zo nog op in.

[1:01:29] Maar we zeggen er wel bij dat sportverenigingen geen zorginstellingen zijn.

[1:01:32] Dat moeten we vooral ook niet willen.

[1:01:33] En we gaan ook niet vanuit Den Haag voorschrijven welke sport mensen moeten beoefenen.

[1:01:37] Dat lijkt mij al helemaal niet dat we dat moeten doen.

[1:01:40] Maar we willen het wel doen door veel beter te kijken naar hoe we ervoor kunnen zorgen dat meer Nederlanders daadwerkelijk gaan sporten en dat ook blijven doen.

[1:01:47] En dan gaat het zowel om jongeren als om ouderen, als om eigenlijk iedereen die al kan lopen.

[1:01:52] Daar gaat het eigenlijk om.

[1:01:55] Ja, en daartoe behoort ook het recreatief sporten en het bewegen in het groen en de buitenlucht.

[1:01:59] Dat is ook heel erg belangrijk.

[1:02:01] Het RIVM kan inmiddels beter berekenen wat sport- en beweegbeleid oplevert voor gezondheid en arbeidsproductiviteit.

[1:02:09] De vraag in de minister is dan ook of zij bij nieuwe sportmaatregelen inzichtelijk kan maken wat de verwachte maatschappelijke opbrengsten zijn.

[1:02:17] En als sport aantoonbaar bijdraagt aan gezondheid en aan minder ziekteverzuim, moeten we dan ook niet naar private financiering kijken.

[1:02:24] Naar het bedrijfsleven, ik begon daar net al over.

[1:02:26] Ziet de minister mogelijkheden om zorgverzekeraars en werkgevers... ...en ook werknemersorganisaties nadrukkelijker te betekken... ...bij bewezen effectieve initiatieven die mensen aan het sporten krijgen?

[1:02:38] Kunnen zorgverzekeraars bijvoorbeeld aangemoedigd worden... ...om beweegmakelaars te financieren zoals Unicef dat doet in Alpenhor, geloof ik?

[1:02:45] Of werkgevers, kunnen we die aanspreken om de werkkostenregeling meer in te zetten voor sport?

[1:02:50] Niet alleen voor zware beroepen, maar ook gewoon voor alle werknemers.

[1:02:54] Welke mogelijkheden ziet de minister daartoe?

[1:02:56] Ja dan, voorzitter.

[1:02:58] Sporten levert een positieve bijdrage aan het snellere herstel bij ziekte.

[1:03:02] En dit is echt een onderbelicht element wat de VVD betreft in de benadering en de begeleiding van zieke werknemers.

[1:03:10] Een werkgever kan sporten of een gezonde levensstijl niet zonder meer verplichten of eisen van werknemers.

[1:03:15] Want dat schent het grondrecht op privacy en ook op persoonlijke levensfeer natuurlijk.

[1:03:19] Maar werkgevers zouden sporten en bewegen mogelijk wel op een effectieve manier kunnen inzetten en verankeren bij zieke werknemers binnen het arbo- en reïntegratieproces.

[1:03:29] Zo zou een bedrijfarts in de medische probleemanalyse conditieopbouw of beweging noodzakelijk kunnen maken voor het herstel, mits dat natuurlijk wel relevant is, en dit dan vertalen naar concrete acties in het plan van aanpak.

[1:03:42] Mijn vraag aan de minister is, is dit juridisch afdwingbaar?

[1:03:46] Zo niet, is het mogelijk om dat wel afdwingbaar te maken op een wijze waarbij de werknemer aantoonbaar dan moet sport op bewegen en dan wat de VVT betreft liefst ook met sancties daarop.

[1:04:02] Dan hebben we sterke sportverenigingen en goede accommodaties nodig.

[1:04:05] We hebben het net al gehad over de BOZA en over Dumava, dus ik heb er een heel stuk over geschreven.

[1:04:09] Maar ik begin toch eerst even over de najaarsbrief.

[1:04:14] De VVD ziet mogelijkheden voor een revolverend sportfonds.

[1:04:18] Maar in de najaarsbrief wordt gesproken over een financieel instrumentarium voor sportaccommodaties.

[1:04:23] Ja, dat is best wel een mooie omschrijving, maar toch ook wel heel erg cryptisch.

[1:04:26] Want wat wordt daar dan mee bedoeld?

[1:04:28] Is dat een revolverend fonds?

[1:04:31] Zo niet, wat is het dan wel?

[1:04:33] Maar laten we er even vanuit gaan dat het wel een revolverend fonds is, want daar hebben we al een motie over aangenomen, geloof ik, in september.

[1:04:39] Hoe gaat dat er dan uitzien?

[1:04:41] Kan de minister verschillende scenario's presenteren voor de omvang en de organisatie en de voorwaarden en de uitvoering van dat fonds?

[1:04:48] En dan natuurlijk inclusief dekking binnen de sportbegroting.

[1:04:51] En daarbij ook aangeven hoeveel totale investeringen daarmee mogelijk worden.

[1:04:55] En als het dan toch geen revolverend fond is, wat is het dan eigenlijk wel, dat financiële instrumentarium?

[1:05:02] Ja, we vinden natuurlijk wel dat de BOZA en dat andere financiële instrumenten naast elkaar moeten bestaan.

[1:05:08] Dus daar waar we bezig zijn met een noodzakelijke investering die zichzelf niet kan terugverdienen voor een sportsvereniging, daar is het logisch om subsidie te geven.

[1:05:17] Maar daar waar het wel zich terugverdienen kan, dan heb je het toch eigenlijk wel over een reverberend fonds of iets dergelijks.

[1:05:24] Ja, dan de Dumaven.

[1:05:24] We hebben het eigenlijk allemaal erover gehad.

[1:05:26] En ik denk dat ik best mag concluderen dat we vanuit deze commissie bepaalde frustratie voelen met de overvraging bij de BOZA en de ondervraging bij Dumaven.

[1:05:36] Ik denk dat dat er eigenlijk op neerkomt, dat we allemaal zoeken naar een manier om dat meer aan balans te brengen.

[1:05:41] En ik had ook een motie in voorbereiding, volgens mij collega Van Dijk ook, over de Dumaven.

[1:05:45] Ik denk aan die kant ook nog.

[1:05:47] Dus we zijn allemaal eager om er wat aan te doen.

[1:05:52] En mijn vraag is eigenlijk, oké, we zien die discrepantie tussen die twee fondsen.

[1:05:58] Wat vindt de minister daarvan?

[1:06:01] Ziet zij mogelijkheden om te kijken naar een verruiming van de voorwaarden van de Dumava... ...om sportverenigingen de gelegenheid te geven om van die regeling gebruik te maken?

[1:06:10] En ik denk dat het goed is als wij zo meteen tijdens de schorsing even met z'n allen bij elkaar gaan zitten om te zien of we wat samen kunnen doen op die avond, allemaal samen kunnen brengen.

[1:06:18] En dan misschien met één oproep aan de minister kunnen komen.

[1:06:20] Ik denk dat dat een goed idee is.

[1:06:22] Ja, dan vervolgens wil ik het over anabole steroïden hebben.

[1:06:25] Dat heb ik voor het debat in de zomer ben ik daar ook over begonnen.

[1:06:29] En de VVD maakt zich zeer grote zorgen over toenemende gebruik daarvan in de individuele sport.

[1:06:36] Het gaat over 400.000 sporters die illegaal steroïden gebruiken, dus zonder dat dat onder de zorgverzekeringswet valt.

[1:06:44] En veel van die steroïden zijn vervuild en vaak worden ze verkeerd gedoseerd.

[1:06:48] Ze zijn zeer schadelijk voor de gezondheid en het leidt tot agressie, tot onvruchtbaarheid en ook tot mentale problemen bij de gebruikers.

[1:06:54] Maar ja, ze worden wel best wel vrijelijk verkocht.

[1:06:58] Dat is wel zo.

[1:06:59] Ik heb zelf overwogen voor dit debat om te kijken of ik het zelf ergens kon aanschaffen, maar ik heb het toch maar niet gedaan.

[1:07:05] Ja, maar ik hoor wel in mijn omgeving dat het makkelijk verkrijgbaar is.

[1:07:10] En dat is toch wel moeilijk vind ik en onexploitabel eigenlijk.

[1:07:13] Er is natuurlijk wel een convenant in de fitnessbranche genaamd eigen kracht.

[1:07:16] En dat is een hele goede stap.

[1:07:18] Maar de effectiviteit van de opvolging en de opsporing is erg laag.

[1:07:27] Ik begrijp dat er jaarlijks minder dan 150 zaken zijn die zien op overtredingen in de geneesmiddelenwet.

[1:07:33] En dat betekent niet dat die allemaal te maken hebben met anabole steroïden.

[1:07:37] Dus mijn vraag is aan de minister, hoeveel zaken zijn er dan gerelateerd aan anabole steroïden?

[1:07:43] En worden die door de inspectie gezondheidszorg en jeugd opgespoord worden?

[1:07:48] En hoeveel er worden vervolgd?

[1:07:51] Dat is heel belangrijk.

[1:07:52] En wat dan ook de strafmaten zijn en of er dan ook een verminderde illegale productie in handel geconstateerd wordt.

[1:07:59] Ik heb ook een motie in voorbereiding om de minister op te roepen daar wat aan te doen.

[1:08:07] Het sportakkoord loopt eind van dit jaar af en de goede zaken daaruit moeten worden geborgd.

[1:08:11] Waarbij de volgende fase wat de VVD betreft minder moet gaan over bestuurlijke structuren.

[1:08:16] En meer over resultaten voor de sectoren.

[1:08:19] En dan komen er bij mij vragen op zoals sporten er daadwerkelijk meer Nederlanders?

[1:08:23] Blijven zij langer sporten?

[1:08:24] Wordt de sportvereniging sterker?

[1:08:26] Zijn accommodaties toekomstbestendig?

[1:08:27] En wat krijgen we voor iedere publieke euro terug?

[1:08:30] En kan de minister toezeggen dat dit soort meetbare resultaten centraal komen te staan in het sportbeleid vanaf 2027?

[1:08:38] En haar toezegging in de najaarsbrief dat er een omslag gemaakt gaat worden van tijdelijk beleid naar meer structurele aanpak is een hele mooie beweging vind ik.

[1:08:46] En die kan de sportsector meer duidelijkheid en zekerheid geven.

[1:08:50] Maar wat betekent dat dan eigenlijk concreet?

[1:08:51] Komt er dan inderdaad een echte integrale benadering van de hele sportsector?

[1:08:56] Want dat zou wel echt heel mooi zijn als dat gebeurt.

[1:08:59] Dan de integriteit in de sport.

[1:09:01] De wet in Tegelersport wordt binnenkort naar de Kamer gestuurd.

[1:09:04] En daarmee wordt de oprichting van Tegelersport Nederland wettelijk geregeld.

[1:09:09] In de najaarsbrief staat dat de Raad van State haar advies af heeft over het wetvoorstel.

[1:09:15] Maar er staat geen planning bij wanneer er een vervolgstap komt.

[1:09:17] En mijn vraag aan de minister is wanneer de wet naar de Kamer komt en wanneer die instelling dan verwacht...

[1:09:22] operationeel te zijn.

[1:09:25] Het is overigens wel positief dat er meer geld gereserveerd wordt dan tevoren voorzien met dekking uit de middelen sport en bewegen.

[1:09:31] Dan mijn laatste punt, voorzitter.

[1:09:32] En dat gaat over kansengelijkheid.

[1:09:35] In de najaarsbrief wordt terecht aandacht besteed aan mensen met een handicap, mensen met een laag inkomen en nog meer kansengelijkheid.

[1:09:42] Maar opvallend afwezig is de aandacht voor gelijke kansen tussen jongen en meisjes.

[1:09:47] En mijn vraag is waarom dat is.

[1:09:49] Kan de minister aangeven of zij vindt dat jongens en meisjes al gelijkwaardig worden behandeld?

[1:09:53] En dan gaat het vooral bij de verdeling van de trainingsfaciliteiten, bij de begeleiding en de financiële middelen.

[1:09:59] Ik hoor anekdotisch bewijs nog wel dat meisjes ergens op een veldje ver weg moeten trainen en de jongens staan op het eerste veld.

[1:10:08] Nou, ik weet niet of dat anekdotisch is of dat daadwerkelijk structureel is.

[1:10:11] En ik zou graag daar de mening van de minister over willen vragen.

[1:10:16] En ook dit mee te nemen in de verdere uitwerking van het kansengelijkheidsbeleid in 2017.

[1:10:23] En hartelijk dank, voorzitter.

[1:10:46] Als de VVD met geld wil schuiven, moet je een amendement in.

[1:10:48] Ik ben even benieuwd meer, ik vind het prima hoor, zo'n motie, maar wat moet dat opleveren?

[1:10:52] Behalve dat de minister aan haar collega Boekholt O'Sullivan, als ik het goed heb gecheckt, die verantwoordelijk is, tenminste waar de Duma van ondervalt, of ze een beetje geld wil teruggeven omdat het eigenlijk voor sport bedoeld was en daar een nee op komt, waardoor er een inspanningsverplichting zit op een motie die niet leidt tot een resultaat.

[1:11:10] Dus ik ben wel benieuwd hè, ik bedoel...

[1:11:12] Prima intentie, maar als het niets oplevert wil ik ook zeggen tegen alle verenigingen die ook meekijken.

[1:11:17] Je moet geen valse verwachtingen wekken, anders hebben we dat weer uit te leggen met elkaar.

[1:11:21] De heer Van der Maas.

[1:11:22] Nee, dat is het laatste wat ik wil doen, valse verwachtingen wekken.

[1:11:26] We zijn allemaal op zoek naar een oplossing.

[1:11:29] Ik denk dat dat de belangrijkste constatering moet zijn.

[1:11:33] Waar ik zelf aan dacht was juist om de voorwaarden van de Dumaven te verruimen.

[1:11:36] Dus niet te gaan schuiven met middelen.

[1:11:37] Maar juist de UMAVA te verruimen zodat je daar makkelijker een beroep op kan doen.

[1:11:42] En dan dus meer ruimtebieden als sportverenigingen om die kant op te gaan.

[1:11:46] En dan gaan we het niet van het ene departement naar het andere verschuiven.

[1:11:49] Maar simpelweg de subsidieregeling mogelijk verruimen.

[1:11:52] Maar ik weet, het gaat over departementen heen.

[1:11:55] We hebben twee verschillende bewindspersonen.

[1:11:57] Aan de andere kant...

[1:11:58] Van deze minister staat dan iemand die op in ieder geval een heel apparaat denkt.

[1:12:02] Ja, maar wacht even.

[1:12:03] Is dat wel verstandig?

[1:12:04] Want we hebben ook onze doelen.

[1:12:05] En het zou wel interessant zijn om te zien hoe de minister daar tegenaan kijkt.

[1:12:11] Om dan toch dat mogelijk te maken.

[1:12:17] Ik dacht al dat u broede op een vervolgvraag.

[1:12:22] De heer Mahanders.

[1:12:23] Nou, ik ben altijd voor...

[1:12:25] Als een nieuwe poging iets anders oplevert, waarom geen nieuwe poging?

[1:12:29] Maar ik kan me herinneren dat die zoektocht ook redelijk is gedaan door de voorgangers van deze bewindspersoon.

[1:12:37] Dus ik ben heel benieuwd of het iets oplevert.

[1:12:40] Wij zijn echt wel bereid om concreet mee te kijken van hoe zorgen we ervoor dat wat voor sport bedoeld is ook toegankelijk is en dat dat goed aansluit bij de Boza-regeling.

[1:12:51] Maar de zoveelste poging met nul uitkomst, daar zit... Nou goed, ik wacht het antwoord gewoon even af.

[1:12:57] Ik ben er nog niet heel hoopvol over als ik het zo hoor, maar misschien word ik verrast door nieuwe inzichten en nieuwe energie.

[1:13:06] Heer Van der Maas?

[1:13:06] Nou, kennelijk breng ik die nieuwe energie.

[1:13:10] Inderdaad, ik weet niet meer wie het zei.

[1:13:12] Als je iedere keer hetzelfde probeert, dan krijg je iedere keer hetzelfde resultaat.

[1:13:15] En dat leidt dus tot niks.

[1:13:16] Was dat Einstein?

[1:13:17] Ik weet het niet wie het was.

[1:13:18] Ik denk het wel.

[1:13:19] Misschien niet.

[1:13:20] Maar nu probeer ik dus wat anders.

[1:13:21] Probeer ik de Dumava te verruimen.

[1:13:23] Dan gaan we niet schuiven en dan is het misschien wat makkelijker.

[1:13:26] Maar nogmaals, ik denk dat we allemaal op zoek zijn naar een bepaalde oplossing.

[1:13:30] Maar misschien is het de beste vraag aan de minister om met een oplossing te komen.

[1:13:36] We gaan straks naar de minister luisteren.

[1:13:37] U heeft ook nog een interruptie, meneer Van der Maas van mevrouw Huizinga.

[1:13:42] Ik hoorde de heer Van der Maas iets zeggen over sancties als je als werknemer niet gaat sporten.

[1:13:48] En wat voor sancties denkt u dan aan?

[1:13:50] Is dat dan twintig keer opdrukken of is dat dan gewoon nog een andere regeling?

[1:13:57] Woordjes aan de heer Van der Maas.

[1:13:59] Mijn collega van Dijk stelde het net voor om zijn burpees te laten doen.

[1:14:03] Ik weet niet of dat verstandig is.

[1:14:05] De bedoeling van mijn voorstel is, daar waar bewegen en sporten behulpzaam is voor iemand bij het herstel van ziekte, dat de dokter, de arbo-arts zegt, dit komt in de plan van aanpak.

[1:14:18] Met andere woorden, ga dat doen, dan word je beter.

[1:14:21] En dat je dan vervolgens daar inderdaad toch ook bijvoorbeeld een loonsanctie aan hangt.

[1:14:29] Goed, geen volgvragen zie ik.

[1:14:31] Dan dank ik u voor uw bijdrage en dan gaan we luisteren naar mevrouw Van Dijk.

[1:14:36] Dankjewel voorzitter en dank voor al deze mensen die zijn komen luisteren.

[1:14:41] Ik vind het altijd heel mooi voor sportdebatten, daar zit de tribune tenminste altijd vol.

[1:14:45] Bij heel veel andere debatten die ik doe is dat wat minder zo, waar ik me ook wel iets mee kan voorstellen.

[1:14:50] Voorzitter, zoals ik eerder in deze commissie al heb aangegeven, ben ik al een tijdje bezig met de initiatiefnota sport en bewegen als medicijn.

[1:14:56] En ik had deze al klaar willen hebben, maar als financieel woordvoerder blijk ik zelf ook de nodige lenigheid en uithoudingsvermogen nodig te hebben om maar in sporttermen te blijven.

[1:15:06] Waardoor het me nog iets meer tijd kost dan mijn liefdes.

[1:15:08] Maar het werk heeft niet stilgelegen en in onze initiatiefnota zullen we drie thema's centraal stellen.

[1:15:14] Allereerst het hart.

[1:15:16] En wij benoemen dat het aantrekkelijk en vanzelfsprekend maken van sport en bewegen.

[1:15:21] Dan het hoofd, mensen laten begrijpen wat gezonde keuzes zijn... en het lijf, ervoor zorgen dat iedereen ook daadwerkelijk kan bewegen.

[1:15:29] En deze drie thema's horen wat ons betreft ook echt bij elkaar.

[1:15:32] Want als je er zelf niet in gelooft, je niet begrijpt waarom het belangrijk voor je is... en als je het vervolgens ook nog eens heel moeilijk wordt gemaakt om het te gaan doen... dan gaat het dus ook nooit gebeuren.

[1:15:42] Mijn inbreng zal ik dan ook langs deze drie thema's structureren, want om deze thema's verder te brengen is er wat het CDA betreft ook voor de overheid een rol weggelegd.

[1:15:51] Maar hiervoor is het wel van belang dat de basis op orde is en daar wil ik dan ook mee beginnen.

[1:15:55] Want voorzitter, het kabinet lijkt een voorzichtige beweging de goede kant op te maken als ik de laatste brief van deze minister lees.

[1:16:02] Maar het tempo mag echt omhoog.

[1:16:04] En daarnaast zijn de cijfers in de begroting lastig te doorgronden, wat het ingewikkeld maakt om te bepalen of de investeringen op de juiste plek landen en of ze door het dipje aan middelen in 27 ten opzichte van 28 we niet eerst weer een stapje terug zetten.

[1:16:17] Graag reactie dan ook van de minister.

[1:16:20] Voorzitter, allereerst waarom zit ik hier zo principeel in?

[1:16:23] We hebben heel veel zorgen in de Kamer, maar vooral bij mensen thuis die gaan over of het ons lukt om goede en betaalbare zorg te kunnen blijven leveren.

[1:16:32] Want door personeelstekorten en toenemende vergrijzing loopt het risico dat ons zorgstelsel vastloopt.

[1:16:38] Het is van belang dat mensen gezond oud kunnen worden en daarvoor is het nodig dat we als overheid meer inzetten op sporten en bewegen.

[1:16:45] En dat niet doen is naast slecht gezondheidsbeleid, en ik kan het toch niet laten dit te benoemen als financieel woord, wordt er ook gewoon slecht financieel beleid.

[1:16:53] Want wat het CDA betreft maken we meer de beweging weg van betalen voor ziekte naar meer investeren in gezondheid.

[1:17:01] Voorzitter, ik zal nu ingaan op de inhoud en de maatregelen die het CDA voor zich ziet om die beweging ook echt te kunnen gaan maken.

[1:17:06] En dan begin ik met het hart.

[1:17:08] Oftewel het aantrekkelijk en verzelfsprekend maken om te sporten en bewegen.

[1:17:13] In de begroting wordt stilgestaan bij het feit dat de sport- en beweegsector vanuit de samenleving is ontstaan en er een rol voor de overheid ligt om de maatschappelijke waarde ervan te maximeren.

[1:17:23] En hier ben ik het erg mee eens.

[1:17:25] Een sterke samenleving ontstaat wanneer mensen zichzelf organiseren, verantwoordelijkheid nemen en voor elkaar klaarstaan.

[1:17:32] En onze verenigingen spelen daarin een onmisbare rol.

[1:17:34] Ze brengen mensen samen, zetten mensen aan tot bewegen en zijn ook nog eens een oefenplaats voor verantwoordelijk burgerschap.

[1:17:41] En dit is iets wat we moeten koesteren en faciliteren.

[1:17:44] Maar dit vraagt wel om een andere manier van werken vanuit de overheid.

[1:17:47] Namelijk handelen vanuit vertrouwen, ruimte geven, ondersteunen en drempels weggeven.

[1:17:52] Dit in plaats van het voorschrijven, overmatig controleren en reguleren.

[1:17:57] Onze eerste maatregel zou dan ook zijn overgaan tot de maatschappelijke uitvoeringstoets.

[1:18:01] Want op dit moment wordt bij het vaststellen van wet- en regelgeving onvoldoende onderscheid gemaakt tussen commerciële ondernemingen en maatschappelijke organisaties.

[1:18:10] En hierdoor krijgen verenigingen te maken met regels die eigenlijk voor professionele bedrijven zijn ontworpen.

[1:18:15] Denk aan UBO, WBTR, AVG, financiële regelgeving en ontzettend veel administratieve verplichtingen.

[1:18:23] En de gevolgen hiervan zijn dat vrijwilligers afhaken, omdat ofwel de expertise ze ontbreekt of de regeldruk ze boven het hoofd groeit.

[1:18:30] En daarom zou ik de minister willen vragen of zij een verplichte maatschappelijke uitvoeringstoets wil verkennen voor vrijwilligersorganisaties en verenigingen.

[1:18:37] Want de zorgen zijn groot, voorzitter.

[1:18:40] Zo hoor ik geruchten dat de UBO, die ik zojuist al benoemde, weer aangescherpt gaat worden.

[1:18:44] En voorzitter, noem het woord UBO in een zaal met penningmeesters en de rillingen lopen ze over de rug.

[1:18:50] Kan de minister deze geruchten voor al onze penningmeesters ontkrachten en ze geruststellen?

[1:18:56] Voorzitter, de minister is met de collega van Pro op werkbezoek geweest bij sportvereniging in Elst, als ik het goed heb.

[1:19:02] En vanmorgen werd het ook nog benoemd.

[1:19:04] Een gemeenschap die groeit en dus ook meer sportfaciliteiten nodig heeft.

[1:19:08] En iedereen was er over eens dat dit moet gaan gebeuren.

[1:19:11] En de minister stelde dan ook de terechte vraag, hoe komt het dat deze verenigingen niet de hulp die ze hiervoor nodig hebben krijgen?

[1:19:18] En het antwoord van de gemeente was, we hebben de mensen daar gewoon niet voor.

[1:19:21] En dat geluid herken ik heel erg.

[1:19:23] Samen met het geluid dat meer integraal werken... ...het makkelijker zou maken tot goede oplossingen te komen.

[1:19:28] En daar zijn we als overheden nog niet altijd even behendig in.

[1:19:32] Daarom overweeg ik ook een motie in te dienen... ...met het verzoek om een pilot te verkennen... ...waarbij sportverenigen worden geholpen... ...om tot de gezamenlijke ambities op sport en bewegen te realiseren... ...in een integrale aanpak.

[1:19:42] Op die manier worden onze sportdoelen eerder bereikt... ...en de gemeentelijke middelen zo goed mogelijk benut.

[1:19:47] We willen namelijk ook die slagvaardige overheid.

[1:19:51] Dan de tweede maatregel.

[1:19:52] De professionele ondersteuning van vrijwilligers.

[1:19:55] Want tegelijkertijd begrijpen we ook heel goed dat verenigingen zich gewoon aan de regels moeten houden.

[1:20:00] Maar laten we er dan in ieder geval voor zorgen dat de regels die we maken proportioneel zijn.

[1:20:05] En dat zijn ze nu in veel gevallen niet.

[1:20:07] Wat het CDA betreft zou het goed zijn als gemeenten in staat worden gesteld verenigingen bij te staan bij het aanvragen van vergunningen en subsidies.

[1:20:15] Want de kleine voetbalclub of kano-vereniging helpt je door te zeggen laat mij die subsidieaanvraag, vergunning of financiële administratie maar even voor je regelen.

[1:20:24] De minister ziet dit ook en onderneemt hier ook actie op.

[1:20:27] En waar ik dan weer bang voor ben, is dat de verenigingen te maken krijgen met wel extra ondersteuning in aantal FDE's, maar dat deze werken van 9 tot 5 op maandag, dinsdag en op donderdag, terwijl ze dan zelf gewoon moeten werken.

[1:20:39] Graag een reactie van de minister.

[1:20:41] Dan het hoofd.

[1:20:42] Oftewel mensen laten begrijpen wat gezonde keuzes zijn.

[1:20:47] Die is erop gericht, want sport en bewegen draagt bij aan de gezondheid, maar toch wordt het niet altijd zo gewaardeerd.

[1:20:52] En ook niet door de overheid zelf.

[1:20:54] En daarom was ik blij in de begroting te lezen dat de minister inzet op het stimuleren van een omgeving die uitnodigt tot bewegen en het gebruik van de erkende interventies.

[1:21:04] Dit zodat organisaties en gemeentes die meer bewegen willen stimuleren weten welke aanpakken effectief zijn.

[1:21:11] Dan kom ik bij de maatregel testcase passend bewijs.

[1:21:14] Want dit is iets wat het CDA echt heel erg ondersteunt.

[1:21:17] En ik heb eerder al een motie ingediend over het opnemen van sport als casus voor de richtlijn passend bewijs.

[1:21:22] Het is van belang dat de uitwerking ervan niet eindigt met een onderzoeksrapport dat in de la verdwijnt.

[1:21:27] Want wanneer uit de casus blijkt dat sport- en beweeginterventies aantoonbare gezondheidswinst en maatschappelijke baten opleveren... moeten deze uitkomsten worden betrokken bij toekomstige beleids- en begrotingskeuzes.

[1:21:39] Want even voor de duidelijkheid, we zouden graag de investering in sport en bewegen aan zich als testcase willen zien.

[1:21:46] En ik weet dat dit vanuit de sportsector ook een grote wens is.

[1:21:49] Het zit de minister op hetzelfde spoor.

[1:21:52] En voorzitter, laten we de kennis die we opdoen dan ook vooral delen met de samenleving.

[1:21:56] Met het risico dat we als betuttelend worden weggezet, maar dat neem ik dan graag op de koop toe.

[1:22:01] Want kennis mag niet opgesloten blijven binnen de overheid, maar moet de samenleving in.

[1:22:06] Een mooi voorbeeld is wandelen en het werk wat de Bas van der Goor Stichting hiervoor doet.

[1:22:11] Bewezen is dat bewegen ervoor kan zorgen dat je lichaam beter reageert op insuline.

[1:22:17] En dat maakt hij met heel veel mensen werk van door dit om te zetten in wandelen als medicijn.

[1:22:23] Kan de minister toezeggen resultaten van deze onderzoeken actief en in begrijpelijke taal in de samenleving te laten landen?

[1:22:31] En daarnaast willen we een meerjarige investeringsagenda voor bewezen effectieve sport- en beweginterventies.

[1:22:37] Voorzitter, zo weten we al dat er veel onderzoek ligt over het verbeteren van cognitieve functies bij kinderen door bewegen, ook in relatie tot kinderen met een lage ses, wat sommige collega's al aangaat.

[1:22:47] Wat wordt er concreet met deze onderzoeksresultaten gedaan in de praktijk?

[1:22:52] dan het lijf en ervoor zorgen dat iedereen ook daadwerkelijk kan bewegen.

[1:22:56] Want ik wil het ook graag hebben over het belang van een toegankelijke sport- en beweegcultuur.

[1:23:01] Want het is mooi als we mensen zover krijgen dat ze willen bewegen, maar dan moeten de mogelijkheden er ook wel zijn.

[1:23:07] En het is dan ook teleurstellend om te lezen dat de ongelijkheid in sport- en beweeggedrag tussen sociaal-economische groepen is toegenomen.

[1:23:14] De volgende maatregel gaat dan ook over fysieke, sociale en financiële drempels wegnemen die mensen met een beperking belemmeren deel te nemen aan sport.

[1:23:22] En ik wil de collega's van D66 en de PVV dan ook danken voor het mooie pleidooi over mensen aan het sport krijgen met een beperking en ik sluit me graag aan bij hun vragen.

[1:23:31] En ik had ook de vragen die pro in de inbreng had staan met betrekking tot de brief van Fonds Gehandicapten Sport en de oproep die zij hierin doen.

[1:23:39] Dan heb ik nog een vraag naar aanleiding van een toezegging die ik heb gehad.

[1:23:43] Ik heb vorig debat gevraagd om een analyse te maken van de subsidies die wij zelf in sport steken en in hoeverre die gaan naar de mannensport en de vrouwensport.

[1:23:52] Daar heb ik nog geen antwoord op en ik zou het toch interessant vinden, want soms denken we dat we die ton...

[1:23:57] Algemeen aan sport geven, maar dan blijkt in de praktijk dat 80.000 euro toch al bij de mannen sportteams terecht komt en 20.000 inderdaad bij het vrouwen sportteam achteraf op het laatste veldje van het sportcomplex.

[1:24:09] En daar zouden wij echt voor willen waken en daar willen we als overheid graag het goede voorbeeld in geven.

[1:24:17] Dan de vijfde maatregel, de basisvoorziening op orde.

[1:24:20] Daar komt hij weer.

[1:24:22] We hebben als CDA heel vaak gepleit voor een goed functionerende ondersteuning van sportverenigingen om hun accommodaties op orde te kunnen houden.

[1:24:29] Want meer huizen bouwen vraagt ook om meer sportfaciliteiten en voor oudere sportfaciliteiten hebben we onderhoud en verduurzaming nodig.

[1:24:37] We hebben nu de BOZA en de Dumava met alle discussies over hoogte van het fonds en de toekenning daarvan.

[1:24:43] En daarom pleiten wij voor, naast een BOZA-faciliteit, een revolverend fonds voor de grote investeringen waar gemeenten en sportverenigingen voor staan.

[1:24:52] Daar hebben we tijdens het vorige debat al een motie over ingediend en we horen graag de actuele status hiervan.

[1:24:57] Pro had die vraag ook al gesteld.

[1:24:59] En ja, dit debat gaat over de begroting 2027, maar ik wil toch even terugkijken naar 2026 en het proces van subsidietoekenning van de BOZA.

[1:25:08] Want via Sportvereniging Nederland gaan ongeveer 300 sportverenigingen die een BOZA-afwijzing hebben gekregen bezwaar maken.

[1:25:15] Ongeveer de helft in zaken het proces van loting, oftewel de spaarregels gedurende het spel veranderen.

[1:25:20] Maar ook een aantal, best een groot aantal, omdat ze afgewezen zijn in verband met een incomplete aanvraag.

[1:25:27] En wij horen dan uit de praktijk dat we in sommige gevallen praten over het ontbreken van een klein bonnetje.

[1:25:33] En voorzitter, in heel veel commissies hier in de Kamer praten we over het recht van vergissen.

[1:25:38] En onze vrijwilligers hebben dat recht in 2026 dus blijkbaar niet.

[1:25:43] En kan de minister ons uitleggen waarom dit zo is?

[1:25:45] En ik ben ook blij dat het recht in 2027 wel hersteld blijkt te zijn.

[1:25:50] Want willen we echt in formele bezwaarprocedures terechtkomen met ons verenigingsleven, wij in ieder geval liever niet.

[1:25:56] Ziet de minister nog mogelijkheden hier met elkaar uit te komen?

[1:26:00] Voorzitter, dan de Dumava.

[1:26:02] Want sinds 2025 kunnen sportverenigen inderdaad gebruik maken van de Dumava.

[1:26:06] En destijds werd dit gepresenteerd als alternatief voor het deel van de BOZA-regeling dat werd ingezet voor verduurzaming toen op de BOZA werd bezuinigd.

[1:26:14] En daarmee zou de korting op de BOZA gedeeltelijk kunnen worden opgevangen.

[1:26:19] In 2025 heb ik samen met de SP een motie ingediend die vroeg om de regels voor de Dumava aan te passen, zodat deze meer gelijk zouden gaan lopen met de oorspronkelijke Boza.

[1:26:29] En we zien nog steeds, zoals verwacht, dat sportverenigingen Dumava slechts beperkt weten te vinden.

[1:26:35] Vanuit de clubs horen we verschillende verklaringen voor het beperkte gebruik.

[1:26:38] Zo lopen verenigingen aan tegen eigendomsvraagstukken, registratie-eisen, de verplichte e-herkenning en daarnaast moet de Dumava vooraf worden aangevraagd, terwijl de Boza ook achteraf kan worden aangevraagd.

[1:26:50] En de KNVB geeft eveneens aan dat de Dumava complexer is dan de Boza en echt meer voorbereiding vraagt.

[1:26:56] Interessant is vervolgens de vraag hoeveel verduurzaming gewoon binnen de BOZA wordt gefinancierd op dit moment.

[1:27:03] Heeft de minister hier enig gevoel bij?

[1:27:05] Wij horen uit de praktijk dat ongeveer 30% van het BOZA-budget wordt ingezet voor verduurzaming.

[1:27:11] En het subsidieplafond van BOZA bedroeg in 2023 ongeveer 30%.

[1:27:14] 80 miljoen euro.

[1:27:17] En op basis van die inschatten gaat het dan op een orde van grootte van circa 24 miljoen aan verduurzaminginvesteringen.

[1:27:24] En onze vraag en onze overtuiging is dat dat geld eigenlijk alsnog terecht door hoort te komen bij sportverenigingen.

[1:27:30] We wisten namelijk op voorhand dat we het voor verenigingen moeilijk aan het maken waren door dit construct zo op te tuigen.

[1:27:37] We hebben subsidies voor verduurzaming vervolgens deels toch via de BOZA verstrekt en daardoor zijn we niet efficiënt met onze middelen omgegaan terwijl de budgetten al zo klein zijn.

[1:27:46] En ik hecht heel erg aan het zuinig omgaan met gemeenschapsgeld en het ook terecht laten komen op de plek waar het terecht hoort te komen.

[1:27:53] Dan ook graag een reactie van de minister.

[1:27:55] En inderdaad, ook ik ben voornemens hier een motie over in te doen.

[1:27:58] Dus laten we even kijken of we daar gewoon samen een mooi verhaal van maken.

[1:28:02] Dan de zesde maatregel en de laatste.

[1:28:04] Integraal beweegbeleid.

[1:28:06] Nog eentje die zo logisch lijkt, maar in de praktijk lastig van de grond komt.

[1:28:10] Bewegen doe je niet alleen bij de sportvereniging of de sportschool... maar ook gewoon wandelend of fietsend in de openbare ruimte... die er ook geschikt van moet zijn.

[1:28:18] Kinderen voldoende mogelijkheid bieden om buiten te spelen...

[1:28:21] Ouderen die gericht krachttraining krijgen, doorverwijzing in de eerste lijn ook naar sport.

[1:28:26] De inzet van sport en de jeugdzorg om kinderen te helpen met structuur aanbrengen in hun leven.

[1:28:30] Bewegen inzetten en reïntegratietrajecten en zo kan ik nog wel even doorgaan.

[1:28:34] We weten dat het nodig is, maar het lijkt ons nog onvoldoende te lukken.

[1:28:38] Hoe doorbreken we dit volgens de minister?

[1:28:40] Wij denken dat het daarbij kan helpen om met de sportbelangenbehartigers zoals NOC-NSF, de Posten, Mos, Sportvereniging NL en gemeenten om tafel te gaan en een strategische kader met elkaar te ontwikkelen.

[1:28:52] Wie doet wat en wie is waar verantwoordelijk voor?

[1:28:55] Echt tot slot, voorzitter.

[1:28:57] Voorzitter, volgend jaar vieren we het zilveren jubileum van ons koningspaar.

[1:29:02] Het Oranje Fonds was ooit hun huwelijkscadeau en die gaan duizend ontmoetingsplekken versterken.

[1:29:07] Ik vind dat dus echt een heel mooi initiatief.

[1:29:09] Maar als we het hebben over plekken waar mensen elkaar ontmoeten, dan denk ik dus ook aan onze duizenden sportverenigingen.

[1:29:16] Een collega van D66 had het al over de derde helft.

[1:29:19] Ik ben ook bij de derde helft geweest in Den Bosch.

[1:29:21] En dat is echt ontmoeten, mensen samenbrengen... en met als mooie bijvings mensen weer aan beweging krijgen.

[1:29:27] Mijn vraag is, zijn die voldoende in beeld bij dit jubileumfonds?

[1:29:30] Ik heb heel even naar de pagina gekregen... en daar zag ik ze heel expliciet niet vernoemd namelijk.

[1:29:35] Zou de minister willen onderzoeken hoe verenigingen kunnen aansluiten... bij deze bijzondere viering?

[1:29:39] De voorwaarden worden pas op 2 februari 27 gepubliceerd...

[1:29:43] Dus misschien is er nog een kansje om ook een lans te breken voor onze sportverenigingen.

[1:29:48] Dank u wel, voorzitter.

[1:29:49] Dan heeft u een interruptie van de heer Mohandes en ik zag ook van mevrouw Dobberenda.

[1:29:56] Ja, voorzitter, dank u wel.

[1:29:57] En dank ook collega voor de inbreng.

[1:29:59] Ik had, BOZEF,

[1:30:00] Ik zoom even in op het punt van de Boos.

[1:30:02] Hij heeft daar veel over gezegd.

[1:30:03] Maar een belangrijk punt is ook hoe gaan we om met die groep gedupeerden, degene die nu in de knel zitten.

[1:30:10] U gaf terecht aan minister, ga ik nog eens kijken wat er mogelijk is voordat we in allerlei bezwaarprocedures terechtkomen.

[1:30:17] Dat ondersteunen wij graag en ik was ook benieuwd hoe dat precies voor zich ziet.

[1:30:21] Want ik denk dat dat een hele goede zaak is, ook omdat er nu gewoon verenigingen in de knel zitten voor wie ik niet zo snel zie hoe ze hier weer uit gaan komen.

[1:30:30] Mevrouw Van Dijk.

[1:30:32] Volgens mij op dit moment worden die bezwaren verzameld.

[1:30:37] Ik heb nog niet het idee dat ze al ingediend zijn.

[1:30:39] Ik zou het waardevol vinden om voordat die stap gezet wordt... hier met elkaar het gesprek over aan te gaan, daarmee te beginnen.

[1:30:45] Want we weten natuurlijk, sommige dingen kun je dan alsnog met elkaar achterkomen... ja, dit is jammer maar helaas.

[1:30:51] Maar bijvoorbeeld de aanvraag met betrekking tot het bonnetje.

[1:30:53] Ik zou het wel heel erg pijnlijk vinden als er inderdaad aanvragen tussen zitten waar gewoon...

[1:30:58] echt serieus een heel klein bonnetje vergeten is of verkeerd geadministreerd is, dat we daardoor een aanvraag hebben afgewezen.

[1:31:04] Want het past gewoon ook niet bij wat we in 2027 weer willen gaan herstellen en hoe wij vinden dat we met elkaar om moeten gaan als overheid en gemeenschap.

[1:31:13] En dan heeft u nog een interruptie van mevrouw Dobbe.

[1:31:15] Ja, dank u wel.

[1:31:17] Ik stel ook aan het CDA dezelfde vraag als ik net aan de collega's heb gesteld.

[1:31:21] Want als we nu kijken naar sociaal-economische gezondheidsverschillen, dat in bepaalde buurten mensen minder lang leven of minder lang in goede gezondheid leven.

[1:31:30] Dan moet je denken, dan moeten we dus investeren om te zorgen dat die sociaal-economische gezondheidsverschillen worden teruggebracht.

[1:31:36] En als je dan kijkt in diezelfde buurt en meer dan een derde van de mensen zegt dat ze de kosten van het sporten niet kunnen betalen.

[1:31:42] En dat komt nog bovenop alle gestegen kosten van de boodschappen, van de energierekening, van de huren, van de zorg.

[1:31:49] Die onder andere ook door het beleid van dit kabinet alleen maar worden verhoogd.

[1:31:52] Dus het aantal mensen dat die kosten van sport niet zal kunnen betalen zal naar verwachting dan ook stijgen als je die logica volgt.

[1:32:00] Dan is mijn vraag ook aan het CDA.

[1:32:02] Wat gaan we doen om te zorgen dat die mensen wel kunnen sporten?

[1:32:04] En dat die sport ook betaalbaar wordt.

[1:32:07] Wij gaan voorstellen bijvoorbeeld de BTW op sportscholen af te schaffen of in ieder geval fors te verlagen.

[1:32:14] Of heel gericht te investeren in de verenigingen die actief zijn in die buurten en die wijken.

[1:32:18] En kunnen wij dan het CDA naast ons vinden als we dat voorstellen?

[1:32:22] Mevrouw Van Dijk.

[1:32:23] Dat zal heel erg liggen aan de voorstellen die gedaan worden.

[1:32:25] Want wij zijn bijvoorbeeld absoluut niet voor btw-aanpassingen... omdat die vaak juist de mensen raken die het wel kunnen betalen.

[1:32:33] Want die gaan toch wel sporten, die krijgen dan het lage btw-tarief.

[1:32:35] Dan zou ik graag gemeenschapsgeld anders willen inzetten.

[1:32:38] Maar als het bijvoorbeeld gaat over het initiatief met de sportpas... een collega van u heeft zich daar heel hard voor gemaakt... ook een amendement voor ingediend.

[1:32:46] Ik denk dat het interessant is om te kijken...

[1:32:47] Hoe werkt dat nou?

[1:32:48] En zitten daar mooie bevindingen in die we breder kunnen inzetten?

[1:32:52] Daarvoor kunt u ons zeker aan uw zijde vinden.

[1:32:55] Maar ik zou ook heel graag willen weten welke interventies werken goed, want er gebeurt natuurlijk echt al heel veel in die wijken.

[1:33:01] We hebben jeugdfonds, we hebben buurtsportcoaches, we hebben scholen die extra dingen doen.

[1:33:05] Wellicht moeten we nog veel meer in gesprek met de verenigingen die er al zitten.

[1:33:09] Wat doen jullie?

[1:33:09] Welke hulp kunnen jullie gebruiken zodat we ook echt gericht gaan ondersteunen?

[1:33:13] Want dat we die kinderen, maar niet alleen de kinderen, ook de volwassenen meer aan het sporten moeten krijgen.

[1:33:17] Dat deel ik en dat denk ik graag over mij, maar niet als het gaat over de BTW.

[1:33:24] Dan heeft u nog een interruptie van de heer Van der Maas.

[1:33:27] Ja, hartelijk dank voorzitter.

[1:33:28] Hartelijk dank voor uw inbreng uiteraard, mevrouw Van Dijk.

[1:33:31] U sprak over een meerjarige investeringsagenda voor bewezen interventies.

[1:33:35] Kunt u wat meer zeggen over wat u daar concreet mee bedoelt?

[1:33:38] En daarnaast ook, waar haalt u de dekking vandaan?

[1:33:43] Kijk, op het moment dat we wetenschappelijk met elkaar vaststellen, daarom hadden we die motie ook ingediend, dat een bepaalde beweeginterventie echt een grote bijdrage levert in gezondheid, in welzijn, et cetera, et cetera, et cetera.

[1:33:55] Dan is volgens mij stap twee, oké, hoe kunnen we die interventie breed inzetten?

[1:33:59] Stel je voor dat er wandelen is, of dat volgens mij helemaal niet bij de sport vandaan te komen, dan kunnen we ook met elkaar nagaan, oké, is onze openbare ruimte dusdanig goed ingericht?

[1:34:07] Dat we bewegen.

[1:34:08] We wandelen ook daadwerkelijk stimuleren.

[1:34:10] En moeten we daar misschien een programmaatje voor optuigen.

[1:34:12] Dus waar haal je het geld vandaan?

[1:34:14] Volgens mij moet je gewoon heel erg kijken naar welke ministeries hebben we allemaal.

[1:34:18] Welke interventie raakt welke ministeries?

[1:34:21] Kun je aansluiten op bepaalde projecten?

[1:34:22] Want we hoeven het wiel niet iedere keer opnieuw uit te vinden.

[1:34:25] Soms is het misschien veel gerichter iets gaan doen of er juist veel meer aandacht voor vragen.

[1:34:29] Dus ik vind het altijd, dat merk ik altijd bij debatten die we met elkaar doen, de eerste reflectie we hebben is meer geld.

[1:34:36] Ik denk soms moeten we middelen ook gewoon veel slimmer gaan inzetten en misschien andere dingen niet gaan doen.

[1:34:41] En die keuze ben ik heel erg bereid te maken als we daarmee een samenleving kunnen creëren die meer beweegt en uiteindelijk gezonder is.

[1:34:49] Een vervolgvraag van de heer Van der Maas.

[1:34:51] Ja, dat spreekt mij aan.

[1:34:53] Ik denk dat dat heel mooi is.

[1:34:54] Daar waar we hetzelfde geld op een andere manier gaan gebruiken.

[1:34:59] Is uw oproep dan aan de minister om daar het voortouw in te nemen?

[1:35:01] Die investeringsagenda op te zetten?

[1:35:04] In kaart te brengen waar die mogelijkheden liggen?

[1:35:07] Om dan vervolgens ook met andere bewindspersonen die dekking te gaan vinden?

[1:35:11] Ik denk dat ze onze hulp daar ook heel erg bij nodig heeft.

[1:35:16] De minister kan dadelijk met fantastische rapporten komen die laten zien dat bepaalde interventies ontzettend behulpzaam zouden kunnen zijn.

[1:35:24] Maar ik denk dat wij ons kabinet moeten helpen door over het departement heen de juiste vragen te stellen.

[1:35:30] Zodat we eigenlijk integraal die agenda met elkaar gaan creëren die we zo graag willen.

[1:35:35] Dus ja, de minister heeft daar zeker een rol in.

[1:35:37] Ook door ons te helpen om die onderzoeken te verrichten.

[1:35:39] Want wij hebben er ook zeker een rol in.

[1:35:41] Door de juiste vragen en de juiste debatten te stellen.

[1:35:43] En met elkaar diezelfde focus vast te houden.

[1:35:47] Dan dank ik mevrouw Van Dijk voor haar bijdrage.

[1:35:49] En dan gaan we luisteren aan mevrouw Dobbe.

[1:35:52] Dank u wel, voorzitter.

[1:35:55] Om op dit laatste debat in te haken... sportbeleid gaat zeker over meer dan alleen maar over geld.

[1:36:00] Maar zonder voldoende middelen wordt het wel erg lastig.

[1:36:03] Iedereen vindt het belangrijk dat iedereen kan sporten.

[1:36:06] Maar niet iedereen in Nederland kan sporten.

[1:36:09] Er is ongelijkheid en daar wil ik het vandaag over hebben.

[1:36:12] Vorige week bleek weer uit onderzoek van het CBS... dat er duidelijk sociaal-economische verschillen zijn... als het gaat over sportdeelname van mensen.

[1:36:19] In de groep met de hoogste inkomens sporten een kwart meer mensen dan in de groep met de laagste inkomens.

[1:36:24] En die kloof tussen arm en rijk is gegroeid in plaats van kleiner geworden.

[1:36:29] Ruim een derde van de mensen in de laagste inkomensgroep geeft aan sport niet te kunnen betalen.

[1:36:34] Dus dit is wel degelijk een hele belangrijke factor.

[1:36:37] Dat zijn de kosten en de betaalbaarheid.

[1:36:39] Zij sporten minder en zijn veel vaker geen lid van de sportvereniging, terwijl dit zo ontzettend belangrijk is.

[1:36:46] Want mensen komen elkaar tegen op het sportveld.

[1:36:49] Het brengt mensen bij elkaar, wie je ook bent.

[1:36:51] Sport verbindt, het overbrugt verschillen en gaat polarisatie tegen.

[1:36:55] Sport zorgt ervoor dat sociaal-economische gezondheidsverschillen afnemen.

[1:37:00] En daarom moeten we zorgen dat deze sociaal-economische ongelijkheid wordt aangepakt.

[1:37:04] En daar hebben wij vandaag drie voorstellen voor, maar er zijn ongetwijfeld nog veel meer te bedenken.

[1:37:09] Gerichte subsidies voor sportverenigingen in wijken met een laag gemiddeld inkomen, zodat de contributies daar kunnen dalen.

[1:37:17] Sporten bij sportscholen betaalbaarder maken voor iedereen door de btw af te schaffen of in ieder geval fors te verlagen en de sportpas structureel te maken en breder uit te rollen.

[1:37:26] En is de minister bereid om deze voorstellen op te pakken?

[1:37:30] En niet alleen sociaal-economische verschillen zijn belangrijk als het gaat over sportdeelname.

[1:37:34] Er zijn ook verschillen tussen mannen en vrouwen.

[1:37:38] Meiden sporten gemiddeld minder dan jongens, zowel als kind als als tiener.

[1:37:43] En de helft van de Nederlandse sportende vrouwen tussen de 18 en de 25, die overweegt wel eens om te stoppen.

[1:37:49] Dat blijkt ook uit recent onderzoek.

[1:37:52] En in de publieke ruimte voelen en zijn vrouwen en meiden vaker onveilig dan jongens en mannen.

[1:37:59] En dat werkt ook door in de sport en in de publieke ruimte.

[1:38:02] Denk bijvoorbeeld aan de trapveldjes.

[1:38:04] En ook de weg naar het trapveldje, buiten of de sportschool binnen.

[1:38:08] Als je door het donker een verlaten stuk moet fietsen, zal een vrouw ook sneller afhaken dan een man.

[1:38:15] En als we dit weten, dan vind ik dat we ons best moeten doen om te zorgen dat vrouwen en meiden ook kunnen sporten en dat ze dat veilig kunnen doen.

[1:38:22] En hoe kijkt de minister daarnaar?

[1:38:23] Weten we genoeg over de oorzaken waarom meisjes en vrouwen minder sporten?

[1:38:28] En ook de redenen waarom zij stoppen en waarom zij afhaken?

[1:38:31] En is de minister bereid om te verkennen wat er voor nodig is om ongelijkheid en sportdeelname tussen mannen en vrouwen aan te pakken?

[1:38:37] Graag een reactie.

[1:38:38] Een derde ongelijkheid die ik vandaag wil benoemen is die tussen mensen met en mensen zonder beperking of een handicap.

[1:38:46] Want kinderen met een beperking sporten fors minder dan leeftijdsgenoten zonder beperking.

[1:38:52] Terwijl twee op de vijf kinderen met een beperking die niet sporten dat wel heel graag zouden willen.

[1:38:57] En ook ik ben een aantal weken geleden op zoek geweest bij de Esther Vergeer Foundation... die zich inzet voor sport voor kinderen met een handicap.

[1:39:05] En zij hebben een aantal sportpolies opgezet in kinderziekenhuizen... waarmee ze kinderen en jongeren met een lichamelijke beperking... of met een chronische aandoening helpen bij het vinden van een passende sport... die bij hun buurt is, die bij hen past... en bijvoorbeeld ook die helpen bij het vinden van sporthulpmiddelen.

[1:39:22] En de resultaten zijn hartstikke goed...

[1:39:24] Alleen is het nu te vaak nog afhankelijk van welke specialist de sportpoli kent.

[1:39:29] En wordt sport ook niet standaard besproken.

[1:39:31] En het zou dus ontzettend goed zijn als het gaat om revalidatie of behandeling... ook altijd de mogelijkheden voor sport wordt besproken.

[1:39:38] En indien er interesse is, dat er dan ook opvolging kan zijn, zoals bij een sportpoli.

[1:39:44] En het zou ook ontzettend mooi zijn als die sportpolies kunnen worden opgeschaald.

[1:39:48] Omdat de interesse nog steeds groter is dan de capaciteit.

[1:39:51] En wat is de reactie van de minister daarop?

[1:39:52] En wat wil ze daarin...

[1:39:54] Een andere moeilijkheid die kinderen, maar ook volwassenen met een handicap in de weg zit, is vervoer.

[1:40:00] Daar is de pilot sportvervoersvoorziening van Uniek Sporten voor opgezet.

[1:40:04] Maar Uniek Sporten meldt dat het budget voor 2026 op is.

[1:40:07] Waardoor er geen nieuwe kilometers meer kunnen worden toegekend.

[1:40:10] En dat is zonde.

[1:40:11] Want dit maakt het verschil of tussen mensen wel of niet kunnen sporten.

[1:40:16] En is de minister bereid om te kijken naar de financiering van deze pilot, die zo ontzettend belangrijk is voor mensen met een handicap, zodat mensen die willen sporten niet tegen een dichte deur aan lopen nu op dit moment, omdat ze er niet kunnen komen.

[1:40:29] Dan, kinderen met een handicap willen ook buiten kunnen spelen.

[1:40:32] Net zoals andere kinderen.

[1:40:34] In 200 gemeenten is een samenspeelplek nu... die ook toegankelijk is voor kinderen met een beperking.

[1:40:40] En dat is hartstikke mooi.

[1:40:41] Het is er nog maar vaak één in de hele gemeente.

[1:40:43] Maar nog steeds, dat is hartstikke mooi.

[1:40:45] Maar je zou dat in elke gemeente willen.

[1:40:48] En je wil ook meer plekken, zodat het voor elk kind met een beperking ook toegankelijk is.

[1:40:53] De financiering voor buitenspeelplekken daalt met een miljoen.

[1:40:56] Wat betekent dit nu?

[1:40:57] Wat is het plan om ervoor te zorgen dat in elke gemeente een buitenspeelplek komt waar elk kind kan spelen met of zonder handicap?

[1:41:06] En voor kinderen met een handicap, en werd net ook al gezegd, zijn er ook minder mogelijkheden om te leren zwemmen.

[1:41:11] Een kwart van de kinderen met een beperking heeft geen zwemdiploma.

[1:41:14] En wachtlijsten voor zwemlessen zijn er al lang, voor alle kinderen.

[1:41:18] Maar voor aangepast zwemmen hebben we gehoord dat dit kan oplopen, soms in sommige gebieden zelfs tot jaren wachtlijst.

[1:41:25] En weet de minister wat de wachtlijsten voor aangepast zwemmen zijn op dit moment?

[1:41:29] En weet de minister of het aanbod verschilt per gebied?

[1:41:32] Wat de kosten zijn voor ouders?

[1:41:33] Hoeveel ouders dit nu niet kunnen betalen?

[1:41:36] En of er überhaupt overal aanbod is en toegang voor kinderen met een beperking om te leren zwemmen?

[1:41:41] En als deze informatie er niet is, dan moet deze er toch snel komen?

[1:41:44] Graag een reactie.

[1:41:46] En kinderen uit gezinnen met hoge inkomens, die halen bijna allemaal wel hun zwemdiploma.

[1:41:51] Maar één op de drie kinderen uit gezinnen met lage inkomens leert niet zwemmen.

[1:41:55] Ondanks alle ambities en maatregelen en programma's die weer verschillen per gemeente.

[1:42:00] En wij vinden dit echt onacceptabel, terwijl de oplossing zo duidelijk is.

[1:42:04] schoolzwemmen weer invoeren.

[1:42:07] En deze zomer hebben ook door het Nederlandse Instituut Veiligheid Zwemlocaties... en de Nationale Raad Zwemveiligheid, zij hebben ook weer gepleit om schoolzwemmen weer in te voeren.

[1:42:16] Net zoals de Kamer.

[1:42:18] Na meerdere aangenomen voorstellen uit de Kamer en meerdere rapporten over schoolzwemmen... blijkt dat dit betaalbaar is en dat er varianten zijn die ook door scholen worden gesteund.

[1:42:27] En het ligt dus al klaar.

[1:42:28] En kan de minister uitleggen waarom ze weigert, blijft weigeren, om dit uit te voeren?

[1:42:33] als één op de drie kinderen uit gezinnen met lagere inkomens... nu op dit moment niet leert zwemmen.

[1:42:40] Dan, in 2021 kwam een groot misbruiksschandaal in het danssport naar buiten.

[1:42:45] En in 2023 het rapport Schaduwdansen dat daarbij hoorde.

[1:42:49] En de conclusies waren schokkend.

[1:42:51] Mentaal, verbaal, fysiek geweld, seksueel overschrijdend gedrag... structurele onveiligheid in de danssport.

[1:43:00] Iedereen was geschokt.

[1:43:01] Maar hoe is het nu, een paar jaar later, nu de aandacht weg is?

[1:43:05] Uit een rapport van de opvolgingscommissie bleek dit jaar dat 28 van de 33 uit het rapport Schaduwdansen de conclusies onvolledig of helemaal niet zijn opgevolgd.

[1:43:17] De commissie constateert dat er zoveel tijd is gaan zitten in de voorbereidingen door de ministeries en door screening van de leden van de commissie, er effectief slechts vier tot vijf maanden van de 24 maanden kon worden besteed aan het werk waarvoor ze waren opgericht.

[1:43:33] Namelijk beoordelen van de opvolging van het rapport schaduwdansen.

[1:43:36] Het werk van die commissie was dus heel logisch nog niet af.

[1:43:39] Maar ondanks dringend verzoek van de commissie om de termijn te verlengen, hebben de minister van OCW en de staatssecretaris van VWS dit toen niet gedaan.

[1:43:47] En slachtoffers voelen zich nu niet gehoord en niet gezien.

[1:43:52] En snapt de minister dit?

[1:43:54] Dat dit een extra klap is, ook voor slachtoffers?

[1:43:57] En herkent de minister deze kritiek?

[1:43:59] En erkent deze minister dat deze opvolging niet goed is gegaan?

[1:44:04] En wat gaat de minister hieraan doen?

[1:44:06] Ik wil hier graag een heel concreet antwoord op.

[1:44:08] En ik weet ook dat slachtoffers meeluisteren.

[1:44:10] Dus dat is heel belangrijk dat er een goed antwoord opkomt.

[1:44:15] Nou, dan tot slot is hier al meermaals over gepraat... dus ik zal het niet allemaal herhalen.

[1:44:21] Maar de ellende bij de BOZA...

[1:44:24] ...sportverenigingen die nu daardoor in de problemen zitten en zijn gekomen... ...terwijl aan de andere kant bij de Dumava het geld niet opkomt.

[1:44:33] Dat is natuurlijk heel raar en niet uit te leggen.

[1:44:35] En dat geld is bedoeld voor die verenigingen, maar dat komt daar niet terecht.

[1:44:39] Dus ik herhaal dan de vragen van mijn collega's hier in dit debat.

[1:44:43] Wat gaat deze minister doen voor dat geld wat aan de ene kant te kort is en aan de andere kant te veel is... ...om te zorgen dat het gewoon wel bij die verenigingen terechtkomt?

[1:44:51] Hier zijn ook al eerder moties over aangenomen waar ook naar is gerefereerd.

[1:44:55] Nou, dat was hem voorzitter.

[1:44:56] Dank u wel.

[1:44:59] Dank voor uw bijdrage mevrouw Dobbe.

[1:45:02] Dat betekent dat wij voor wij gaan luisteren naar de minister gaan schorsen.

[1:45:06] En dat zullen wij 45 minuten gaan doen.

[1:45:13] Dus dat betekent... Even kijken...

[1:45:16] Dat wij half vier...

[1:45:19] Weer verder gaan met de vergadering.

[1:45:24] Ik had u aan het begin al even gewaarschuwd dat er technische storing is.

[1:45:28] Ik dacht dat die verholpen was.

[1:45:29] Die lijkt nu toch weer op te spelen.

[1:45:30] We gaan gewoon voor drie kwartier.

[1:45:32] Maar mocht het nou helemaal vastlopen, dan geef ik even een seintje.

[1:45:34] En dan probeer ik zo snel mogelijk alsnog hier te zijn natuurlijk.

[1:45:36] Want we hebben allemaal belang bij dat we ook weer tijd naar huis kunnen.

[1:45:39] Maar dat is een beetje overmacht op dit moment.

[1:45:42] Met uw wilnemen blijven we dan even bij de half vijf zoals u zelf voorstelt.

[1:45:45] En dan zien wij u hier weer terug.

[2:34:57] Goed, we zijn ietsje later begonnen, maar technische problemen hebben uiteindelijk niet de doorslag gegeven.

[2:35:06] Ik heropen de vergadering en ik wil de minister vragen voor haar beantwoording eerst even aan te geven welke blokjes zij heeft.

[2:35:16] En dan stel ik de commissie voor om zoveel mogelijk te kijken om de blokjes af te werken en dan de interrupties aan het eind daarvan te doen.

[2:35:24] Minister.

[2:35:26] Dank u wel, voorzitter.

[2:35:27] Ik heb een stapel aan blokjes.

[2:35:29] Er zijn best heel veel vragen gesteld.

[2:35:32] Het eerste blokje is, en ik hou een beetje de lijn ook aan van de brief die ik u heb gestuurd.

[2:35:37] Toekomstbestendig sport- en beweegstelsel.

[2:35:41] Opgroeien met sport en bewegen.

[2:35:46] Kansengelijkheid.

[2:35:49] Dan heb ik even een aparte boza, want boza du mava, daar waren wel veel vragen over.

[2:35:54] Sportverenigingen en accommodaties.

[2:35:59] Zwemmen, ook maar even een apart blokje van gemaakt.

[2:36:02] Veilige sport.

[2:36:04] En het blokje andere belangrijke vragen.

[2:36:19] Dan nodig ik u uit om...

[2:36:21] Met het eerste blokje te beginnen en uw algemene inleiding.

[2:36:25] Ja, dank u wel voorzitter.

[2:36:27] Het lijkt voor mij in ieder geval gisteren dat we hier zaten.

[2:36:30] Want 30 juni hebben we ook een commissiedebat over de sport gehad.

[2:36:34] Maar als je dan kijkt is er toch sindsdien best wel heel veel gebeurd.

[2:36:37] Namelijk de Nederlandse sporters hebben het fantastisch gedaan.

[2:36:41] Denk aan Harry Le Vrijse die voor de vijfde keer goud haalde op de Keiring bij het WK baanwielrennen.

[2:36:48] Of aan Naomi Visser die met de vijfde plek op het WK turnen in Rotterdam haar beste prestatie ooit heeft neergezet.

[2:36:54] Afgelopen donderdag was ik bij het WK Parabaanwielrennen in Apeldoorn.

[2:36:59] En hier heb ik onze toppers een actie gezien op de toppen van hun kunnen en genoten van een fantastisch georganiseerd evenement.

[2:37:05] En ook de rest van Nederland is aan het sporten en bewegen.

[2:37:08] Want ik heb ook kennis gemaakt met Gerrie.

[2:37:11] Ik weet niet of u weet inmiddels wie Gerrie is, maar Gerrie is gewoon een doodnormale Nederlander die is begonnen met sporten en daarmee een voorbeeld is voor heel veel Nederlanders.

[2:37:20] Het motto beginnen is winnen van Team NL vangt ook mooi deze inspanningen van Gerrie en al die andere Nederlanders die beginnen met sporten of het misschien wel weer oppakken samen.

[2:37:31] Als kabinet willen we zoveel mogelijk Nederlanders als Gerrie aanmoedigen om voldoende te bewegen en te sporten.

[2:37:37] Sport, zoals de heer Mohandes ook zei, als gezonde gelijkmaker zou je kunnen zeggen.

[2:37:43] Voldoende sporten en bewegen is namelijk van meerwaarde voor iedereen.

[2:37:47] Ze geven plezier en energie en helpen gezond en fit te blijven.

[2:37:51] En sport verbindt ook, in de sportschool, bij de vereniging of gewoon buiten samen in de natuur.

[2:37:57] Samen bewegen, spelen of sporten, of topsporten, dat is helaas niet voor iedereen weggelegd, maar niettemin, brengt mensen samen en versterkt het sociale fundament van onze samenleving.

[2:38:08] En we hebben in Nederland een sport- en beweegsector waar we trots op mogen zijn.

[2:38:16] En ik blijf dat ook heel graag benadrukken.

[2:38:18] Overal in ons land werken mensen namelijk heel hard aan een rijke en veelzijdige sport- en beweegsector.

[2:38:24] Ze organiseren het sport- en beweegaanbod en maken mogelijk dat een steeds grotere groep mensen voldoende beweegt en ook meer vanzelfsprekend sport.

[2:38:34] En ik zie het als mijn rol om al deze mensen en verenigingen en organisaties daarin te ondersteunen.

[2:38:39] En daarbij heb ik extra aandacht voor groepen die aantoonbaar achterblijven in sport en beweeggedrag.

[2:38:45] U heeft zelf net ook al verschillende groepen daarin getypeerd.

[2:38:49] Voorzitter, de afgelopen acht jaar hebben we met elkaar sport en bewegen, gemeentes en de Rijksoverheid, de sport- en beweegsector vormgegeven.

[2:38:58] En met het Sportakkoord 1 en 2 is met NOC, NSF, de VSG en de POS samengewerkt aan het versterken van het fundament, het bereik en de betekenis van sport en bewegen.

[2:39:08] En er is ook extra ingezet op het bevorderen van bewegen via het actieplan Nederland Beweegt.

[2:39:13] En die gezamenlijke inzet heeft ons veel gebracht.

[2:39:16] En het is dan ook van groot belang dat deze tijdelijke afspraken omgezet gaan worden in een structurele inzet.

[2:39:22] Om zo te werken aan een toekomstbestendig sport- en beweegstelsel.

[2:39:27] En in mijn recente brief die u allemaal heeft ontvangen, heb ik mijn beeld met uw Kamer gedeeld van dat stelsel.

[2:39:33] En welke activiteiten ik onderneem om hieraan te werken.

[2:39:36] En ook heb ik mijn voornemen in die brief uiteengezet over de inzet van de middelen die zijn opgenomen in het coalitieakkoord aan de slag.

[2:39:43] En die heb ik ook met u gedeeld.

[2:39:45] Ik heb net de blokjes al aangegeven, dus ik denk voorzitter dat u mij toestaat dat ik met het eerste blokje begin.

[2:39:54] Dat is toekomstig sport en beweegstelsel.

[2:39:58] Ik heb de vragen niet helemaal op volgorde liggen, dus ik hoop dat u mij de tijd geeft om het blokje af te maken inderdaad en dan de vragen te beantwoorden.

[2:40:07] Dat was een vraag van de heer Mohandis, wanneer het wetvoorstel Sport- en Beweegwet naar de Kamer komt.

[2:40:15] Ik vind het ook echt belangrijk om hier tempo op te maken.

[2:40:18] Het is ook belangrijk om wel de relevante partijen te betrekken in het voortraject, want het is ook nodig dat zij ook de ruimte krijgen om aan te geven of het werkbaar en uitvoerbaar is, want anders hebben we er straks niks aan.

[2:40:28] Maar ik heb in ieder geval, wil ik u toezeggen, dat ik bij de stand van zakenbrief in het eerste kwartaal van volgend jaar een concrete planning op zal nemen voor die sport- en beweegwet.

[2:40:40] Zodat we in ieder geval scherp in beeld krijgen, en nogmaals, ik zit zelf ook echt erbovenop om tempo te maken, wat dan het traject gaat worden rond die wet.

[2:40:51] Dan had de heer Mohandis ook een vraag, die had eigenlijk het mapje zwemmen moeten zitten, maar niettemin.

[2:40:58] Over een strategie om het binnenwater beter in te richten, zodat het ook veiliger wordt.

[2:41:02] Ik werk op dit moment aan een nationale verdrinkingsstrategie.

[2:41:08] Die invulling krijgt via twee lopende programma's die ik dus ondersteun.

[2:41:12] Dat zijn programma's van het Nationaal Plan Veiligheid voor 2025 tot 2028.

[2:41:18] Nationaal Plan Zwemveiligheid, moet ik zeggen.

[2:41:20] En het Strand Veilig 3.0.

[2:41:22] We hebben daar ook middelen voor gereserveerd tot en met 2028.

[2:41:25] En ik denk ook met deze partijen na over een passende invulling... ook van nu en in de toekomst daarvan.

[2:41:34] Dus in die zin loopt dat met deze organisaties.

[2:41:39] Hoe gaat de minister met de schaarste middelen die ze heeft?

[2:41:43] Minister, even een interruptie van de heer Mohandes.

[2:41:45] Volgens mij... Oh, oké, ja.

[2:41:50] De afspraak was om het aan het eind van het blokje te doen.

[2:41:53] Oh, sorry.

[2:41:53] Maar als u zegt van...

[2:41:54] Nee, nee, dan gaan we het gewoon op sparen.

[2:41:55] Ik dacht, het is heel urgent.

[2:41:56] Gaat u gaan.

[2:41:56] Nee, nee, nee, gaat u gaan.

[2:41:57] Goed.

[2:41:58] Dan gaat u verder.

[2:41:59] Dat was ook een beetje mijn verrassing, voorzitter.

[2:42:01] Maar ik ben natuurlijk alvast in uw hand als Kamer.

[2:42:04] Hoe gaat de minister met de schaarse middelen die ze heeft de volgende stap zetten op basis van alle moties?

[2:42:10] Waar ik op inzet is natuurlijk dat zoveel mogelijk mensen, of ze nou rijk of arm zijn, oud of jong, man of vrouw, met beperking of zonder beperking, dat die met plezier kunnen sporten en bewegen.

[2:42:20] En ik wil vooral eigenlijk af van al die tijdelijke instrumenten, wat we natuurlijk met de sportakkoorden hebben gehad, en meer inzetten op structurele ondersteuning van de sport- en beweegsector.

[2:42:28] Daarom werk ik de komende jaren ook met de gemeente en de sector samen aan toekomstbestendige sportverenigingen en accommodaties, aan een veilige sportomgeving, aan kinderen laten opgroeien met sport en bewegen en gelijke kansen om deel te nemen aan sport en bewegen voor mensen met een handicap of een kleine beurs.

[2:42:46] En de inzet van de coalitieakkoordmiddelen ondersteunen ook die beweging.

[2:42:51] Mevrouw Huizinga had op zich hele mooie ideeën om een actieve pauze te implementeren bij het onderwijs, om dan ook actief te gaan bewegen.

[2:43:03] Ik denk dat mevrouw Huizinga daarmee niet wil zeggen dat ik dat moet gaan verplichten, want u weet, daar gaat het onderwijs natuurlijk zelf over.

[2:43:09] Maar ik vind het absoluut een goed onderwerp om die vraag ook te bespreken met gemeentes.

[2:43:16] Zodat ze de buurtsportcoaches daar ook voor in kunnen zetten.

[2:43:19] In wijken en op scholen waar dit de grootste impact maakt.

[2:43:22] Want ik denk niet op elke school nodig.

[2:43:23] Maar u heeft natuurlijk allemaal op verschillende momenten ook wel gezegd.

[2:43:26] Er zijn op bepaalde wijken of buurten weten we gewoon dat er minder wordt bewogen.

[2:43:30] En het zou natuurlijk heel mooi zijn als daar verbinding gemaakt kan worden met die buurtsportcoaches.

[2:43:36] U had ook een vraag over kinderen met een zware handicap, of een meervoudige beperking, dat voor hun bewegen natuurlijk enorm veel kan betekenen.

[2:43:46] En of ik me daarvoor wil inzetten om deze, maar ook, u sprak ook over ouderen, als doelgroep te benoemen in de herijking van de buurtsportregeling.

[2:43:54] Het korte antwoord is ja, dat wil ik.

[2:43:56] Ik denk ook inderdaad dat kinderen met een zware handicap daaronder zouden moeten vallen.

[2:44:01] En ik werk er op dit moment ook met de ministeries van OCW, met de VNG en de VSG aan nieuwe afspraken voor de periode van 2027 tot 2029.

[2:44:11] Dus daarin zou dat dan ook een plek kunnen krijgen.

[2:44:15] De heer Van der Maas vroeg naar een echte integrale benadering van de hele sportsector.

[2:44:21] Nou, dat is niet zo'n heel eenvoudige vraag die u stelt.

[2:44:24] Maar natuurlijk zet ik in op een integrale en ook een structurele aanpak.

[2:44:29] En de plannen waar ik bijvoorbeeld nu op inzet met de coalitieakkoordmiddelen zijn juist ook bedoeld op die integraliteit, op integrale huisvestingsplannen...

[2:44:37] Om sport en bewegen dichtbij.

[2:44:38] En daarvoor heb je natuurlijk samenwerken met verschillende partijen nodig.

[2:44:41] Op veilige sport, op buitenspelen.

[2:44:44] Maar ook op innovatie en data.

[2:44:46] Want dat is ook wel wat ik vanuit de VSG hoorde.

[2:44:49] Dat er ook echt wel behoefte is aan data.

[2:44:51] Om te kunnen zien wat nou ook echt effectief is.

[2:44:54] Zeker in bepaalde wijken en buurten.

[2:44:57] Dan had mevrouw Van Dijk de vraag over de eerdere toezegging rondom de analyse van de subsidies voor mannen- en vrouwensport.

[2:45:09] Nou moet ik toegeven dat er best wel heel veel bijlages bij deze brief zaten, maar in de bijlagen zijn we hierop ingegaan.

[2:45:14] En het gaat dus om ruim 5 miljoen euro voor topsport, specifiek voor vrouwen.

[2:45:19] En 580.000 euro voor de stichting SAM, die heel hard werkt aan gelijke kansen voor vrouwen en meiden in de sport.

[2:45:26] En dat zit op allerlei terreinen.

[2:45:27] Dus dat gaat over bestuursfuncties, maar dat gaat ook over de sporten zelf.

[2:45:32] Dus in die zin denk ik dat ik ook tegemoet ben gekomen aan wat u in uw motie heeft gevraagd.

[2:45:41] Ik ben bijna... Nog drie vragen en dan ben ik aan het einde van het blokje, voorzitter.

[2:45:49] Dit moest trouwens even... Deze moet bijna naar de boze.

[2:45:52] Nummer twee vraag.

[2:45:53] Deze zit hier ook niet goed.

[2:45:55] Nou, ik ben klaar met dit blokje.

[2:45:58] Ja, dank voor dat eerste blokje, minister.

[2:46:02] En dan is de eerste vraag aan de heer Mohandes en dan mevrouw Van Dijk.

[2:46:05] En dan kijk ik nog even.

[2:46:07] We hebben allemaal weer ook in deze termijn vijf interrupties.

[2:46:11] Meneer Maanders.

[2:46:14] Ja, voorzitter.

[2:46:15] Ik heb wel moeite met, zoals de minister nu uitlegt, hoe zij verder gaat met de sportwet.

[2:46:21] Dat zei dat ook wel eens mooi.

[2:46:22] Maar de motie had al gevraagd om een tijdpad.

[2:46:25] Dus dat had er gewoon kunnen liggen.

[2:46:27] En het antwoord nu geeft mij toch teveel het gevoel dat het weer een beetje afstel is.

[2:46:31] Want we gaan pas in Q1 naar een planning kijken.

[2:46:35] Ik heb nog nooit zoveel draagvlak geproefd bij bonden.

[2:46:37] Bij velen die zeggen, zo'n wettelijke basis kunnen we goed gebruiken.

[2:46:41] Dus...

[2:46:42] Het moet er komen dat je goed kijkt naar de invulling is twee, maar nu voelt het te veel als we gaan eens in Q1 een brief schrijven over een planning.

[2:46:49] Ja, dat klinkt te los, dat klinkt te vaag en dat klinkt te ver weg.

[2:46:55] De minister.

[2:46:58] Ja, voorzitter.

[2:46:59] Volgens mij begrijpen we elkaar dan niet helemaal goed, denk ik.

[2:47:03] Wat wij willen laten zien in Q1 is wel meer dan alleen maar een droge planning.

[2:47:08] We zijn er nu mee bezig, maar u weet dat een wetvoorstel altijd allerlei stappen heeft voordat we het openbaar kunnen maken.

[2:47:14] Wij zijn heel hard aan het werk nu met die wet om die stappen in te vullen die nodig zijn om uiteindelijk met een concreet wetvoorstel te komen.

[2:47:21] Dus ik wil u toezeggen dat...

[2:47:22] Wat wij in Q1 laten weten aan u meer is dan alleen maar een droge planning van we gaan morgen beginnen met de wet en dan kunt u iets tegemoet zien.

[2:47:31] We zijn er echt heel hard mee aan het werk.

[2:47:32] U weet van mij dat ik dit ook een heel belangrijk onderdeel vind.

[2:47:35] Juist om, ook wat meneer Van der Maas zei, het is belangrijk om meer integraal te gaan kijken.

[2:47:40] Daarvoor is deze wet denk ik ook ontzettend belangrijk.

[2:47:42] Dat we eindelijk eens een kader hebben, ook richting gemeentes, waarbinnen we gewoon kunnen zeggen dit gaat over sport en dit is wat we met elkaar doen.

[2:47:50] Ook willen.

[2:47:50] En daar ben ik hard mee aan het werk.

[2:47:53] En ik ben echt heel erg gemotiveerd om dat ook zo snel mogelijk te doen.

[2:47:57] Maar ook zo goed mogelijk.

[2:48:00] Interruptie van mevrouw Van Dijk.

[2:48:02] Dankjewel voorzitter.

[2:48:03] Want ik had inderdaad de bijlagen niet gezien.

[2:48:05] Maar als ik dan snel reken is het bijna 5,6 miljoen.

[2:48:07] Dat is natuurlijk maar een fractie van de totale begroting.

[2:48:10] En ik zou het wel heel verdrietig vinden.

[2:48:12] Als inderdaad maar zo'n klein stukje van de totale begroting wordt ingezet.

[2:48:15] Om ook vrouwen meer aan het sporten te krijgen.

[2:48:17] En het schaadt mij niet om.

[2:48:18] speciale programma's die ingericht zijn om vrouwen aan het sport te krijgen.

[2:48:23] Maar het gaat er mij om.

[2:48:24] Stel je voor, je hebt een organisatie die een zak geld geeft.

[2:48:28] Hoe weet je dan zeker dat er een deel van dat zak geld ook echt benut gaat worden om ook meisjes aan het sport te krijgen?

[2:48:34] Dat was de echte achterliggende vraag die ik destijds had gesteld.

[2:48:38] De minister.

[2:48:40] Het ingewikkelde is dat je het gewoon niet zo makkelijk soms kunt knippen, om een voorbeeld te noemen.

[2:48:45] Wij hebben het WK Turnen bijvoorbeeld gesubsidieerd in Rotterdam.

[2:48:48] Maar ja, dat is iets waar zowel mannen als vrouwen aan meedoen.

[2:48:51] Dus daarmee stimuleer je ook de vrouwensport.

[2:48:53] Dus het is moeilijk om het soms met zo'n schaartje te knippen.

[2:48:56] Eerlijk gezegd, op de begroting die we nu hebben... en de ruimte die ik heb binnen de middelen om keuzes te maken... 5,6 miljoen is nog best wel een behoorlijk bedrag.

[2:49:05] En het is natuurlijk niet alleen dat met dit geld daaraan gewerkt wordt.

[2:49:08] We hebben natuurlijk een wet tegen sport.

[2:49:10] Dat gaat ook over veiligheid...

[2:49:12] Dat is een van de redenen waarom vrouwen soms moeilijk vinden om te gaan sporten.

[2:49:19] Dus ook op die manier werken we eraan.

[2:49:20] Dus ik denk dat als we gaan kijken, als we echt met het schaartje zouden kijken, wat doen we allemaal?

[2:49:25] En waar dient het ook, zeg maar, de deelname van vrouwen?

[2:49:28] Dat er ook heel veel zaken zijn die daaraan bijdragen.

[2:49:32] Alleen dit is echt heel expliciet nu apart gezet om echt gericht op vrouwen dingen te doen.

[2:49:40] Een volgvraag van mevrouw Van Dijk.

[2:49:42] Dat begrijp ik natuurlijk en daar ben ik ook blij mee.

[2:49:44] Maar het gaat mij ook wel een beetje om te constateren... dat meisjes in zeker bepaalde categorieën achterblijven.

[2:49:50] Ik vind alleen al de vraag stellen op het moment dat je een subsidie toekent... oké, hoe houden jullie daar oog voor en hoe kunnen wij er ook van uitgaan... dat er bij de doelgroepen veel aandacht is, vind ik wel gewoon heel belangrijk.

[2:50:02] Omdat ik geloof dat als we iets meer focus geven, dan gaat het ook groeien.

[2:50:06] En hier kunnen we dat relatief makkelijk doen... omdat we ook mee helpen om het financieel mogelijk te maken.

[2:50:10] Nou, wat ik u wel wil toezeggen is dat ik even kijk van hoe zouden we dat iets meer in kunnen bedden, zeg maar, in de gesprekken die we voeren.

[2:50:16] En dat dit ook een onderwerp is wat in ieder geval daar ook expliciet even aan de orde komt.

[2:50:20] Want we hebben het natuurlijk over aandachtsgroepen.

[2:50:23] En dit is in die zin eigenlijk ook een aandachtsgroep, zegt u.

[2:50:26] En u vraagt daar aandacht voor.

[2:50:27] Dus ik denk dat we dat best kunnen toezeggen.

[2:50:29] Dan heeft u interruptie van de heer Van der Maas en daarna komen we bij mevrouw Doelen.

[2:50:34] Ja, hartelijk dank voorzitter.

[2:50:36] De energie die de minister nu laat zien ten aanzien van een integrale aanpak, die spreekt mij enorm aan.

[2:50:40] Dus dat vind ik erg bemoedigend.

[2:50:43] Hartstikke mooi.

[2:50:45] Mijn vraag is wel, maar hoe gaat dat er dan uitzien?

[2:50:47] In wat meer concretere termen.

[2:50:49] Het is een hele mooie doelstelling, maar wat gaan we eraan doen?

[2:50:53] En wie wordt er bij betrokken?

[2:50:55] De minister.

[2:51:02] Ik heb natuurlijk net een aantal thema's benoemd... waar we aan werken, waar het heel erg gaat over die integraliteit.

[2:51:07] Om te beginnen de wet.

[2:51:09] Het moet wat mij betreft een belangrijk kader worden... waaronder dat in die integraliteit plaats gaat vinden.

[2:51:15] Ik heb ook aangegeven bij de coalitiemiddelen... dat daar ook ingezet gaat worden... ook juist vanuit het blik van die integraliteit.

[2:51:21] Ik noem al wat die integrale huisvestingsaccommodaties... waar we heel erg op in willen zetten.

[2:51:28] Dat is ook vanuit die integraliteit bedacht...

[2:51:31] En we zouden ook kunnen kijken of we het bijvoorbeeld ook als subsidievoorwaarden op zouden kunnen nemen.

[2:51:36] Dat je daarmee meer stuurt op dat het ook echt een integraal, dat het integraal moet zijn.

[2:51:39] Want dat hoor ik u eigenlijk allemaal zeggen en ik ben het daar ook zeer mee eens.

[2:51:42] Dat je natuurlijk zoveel mogelijk met elkaar moet proberen te verbinden.

[2:51:46] Dat het niet alleen maar gaat over sporten.

[2:51:48] Natuurlijk is dat hartstikke belangrijk.

[2:51:49] Laten we hopen dat we allemaal 90 mogen worden, zeg ik dan even tegen mevrouw Huizinga.

[2:51:53] Maar het gaat natuurlijk ook juist over, waar mevrouw Dolbo ook altijd aandacht voor vraagt, dat juist kinderen in achterstandsposities ook de mogelijkheid krijgen om te sporten.

[2:52:00] Dat mensen met een beperking de ruimte vinden om te gaan sporten.

[2:52:04] Alleen het is tegelijkertijd wel heel veel.

[2:52:05] Dus ik denk dat het heel belangrijk is dat we het integraal proberen aan te vliegen.

[2:52:10] Maar daarmee is het nog niet helemaal opgelost, zeg ik dan ook maar van heel eerlijk.

[2:52:14] Vervolgvraag van de heer Van der Maas.

[2:52:16] Nou, meer eigenlijk een oproep om u te helpen in deze enorme opgave, want dat is het zeker.

[2:52:20] We hebben hier op de publieke tribune heel veel kennis zitten.

[2:52:22] Heel veel mensen die daar echt heel goed en organisaties die er heel goed bij zouden kunnen helpen.

[2:52:27] Dus mijn oproep aan u is om ze daarbij te betrekken en dan daadwerkelijk alle invalshoeken te zien en dan daarvandaan iets te ontwikkelen.

[2:52:35] Een suggestie aan de minister.

[2:52:37] Ja, dan dank ik zeer van meneer Van der Maas dat hij dat doet.

[2:52:41] Maar ik wil hier niet de suggestie wekken dat ik deze mensen op de spuren voor het eerst zie.

[2:52:44] Ik was afgelopen donderdagavond nog over het Fonds Gehandicapten Sport en over uniek sporten gesproken.

[2:52:51] Ik heb net nog van zowel NEC, NSF als ook van de RVVB zaken in ontvangst genomen.

[2:52:57] Dus dat overleg is er met grote regelmaat, kan ik u zeggen.

[2:53:00] Maar we moeten dat zeker ook blijven doen.

[2:53:03] Dan interruptie van mevrouw Dobbe.

[2:53:07] Ja, dank u wel.

[2:53:08] Ik zou graag door willen vragen over het punt hoe kunnen we zorgen dat meisjes en vrouwen net zoveel gaan sporten als jongens en mannen?

[2:53:16] Want we weten dat het verschil groot is.

[2:53:18] En ik hoorde minister zeggen we gaan 5 miljoen uittrekken voor de topsport voor vrouwen.

[2:53:22] Nou, dat is denk ik minder dan beschikbaar is voor de topsport voor mannen, maar heel goed dat daar aandacht voor is.

[2:53:29] Maar dan blijft er nog een half miljoen euro over en die wordt dan besteed aan het wegnemen van belemmeringen.

[2:53:34] Maar ik vraag me af, past dat wel bij dit vraagstuk?

[2:53:37] Want op het moment dat we kijken naar de redenen waarom meisjes en vrouwen niet gaan sporten of waarom ze stoppen, wordt dat dan opgelost met die half miljoen die de minister hiervoor uittrekt nu?

[2:53:51] Want ik kan dat zelf nu niet beoordelen en ik zou wel graag een oplossing willen.

[2:53:56] De minister.

[2:53:57] Voorzitter, eerst even de feiten.

[2:53:59] Het gaat om 580.000 euro voor de stichting SAM.

[2:54:05] Die zet zich dus vanuit die stichting enorm in voor gelijke kansen voor vrouwen en meiden in de sport.

[2:54:09] Ik kwam ze laatst nog tegen bij het topvrouwengolftoernooi van de wereld wat in Brabant was dit jaar.

[2:54:17] Maar we hebben ruim 5 miljoen euro, dus dat is echt een ander bedrag wat u net noemt, voor topsport specifiek voor vrouwen.

[2:54:24] Daarnaast subsidiëren we bijvoorbeeld ook topsport zoals het WK Turnen.

[2:54:27] Nou, daar sporten daar heel veel vrouwen, maar ook mannen.

[2:54:29] Daarom kun je dat niet labelen als dat het specifiek voor vrouwen is.

[2:54:33] Dus naast die 5 miljoen doen we ook echt nog wel andere zaken waarin wij activiteiten supporten, financieel ook, voor vrouwen.

[2:54:40] Maar ik denk dat...

[2:54:40] Heel veel van het thema zou vrouwen tegenaan lopen.

[2:54:44] Toegankelijkheid, waar liggen sportterreinen, hoe gaat het met de veiligheid?

[2:54:50] Ook zaken zijn die we ook gewoon op andere borden ook al wel bespreken.

[2:54:53] En daarom heb ik net toezegging gedaan aan mevrouw Van Dijk om te kijken hoe je dat ook meer er nog wat explicieter soms bij zou kunnen betrekken in die gesprekken.

[2:55:01] Wat het nou betekent voor vrouwen als we dit doen.

[2:55:03] Omdat ik ook met u eens ben dat het natuurlijk belangrijk is dat vrouwen en meisjes ook zoveel mogelijk aan het sporten moeten komen.

[2:55:10] Voor zover ze dat niet doen, zeg ik dan ook maar even.

[2:55:15] Maar volgens mij verschilt dat niet met wat ik net zei.

[2:55:18] Want ik had ook goed geluisterd naar de minister.

[2:55:20] 5 miljoen euro wordt uitgetrokken voor de topsport specifiek voor vrouwen.

[2:55:25] Ik denk dat dat hartstikke goed is.

[2:55:27] Volgens mij wel meer, maar ik denk dat dat goed is.

[2:55:29] Maar dan blijft er dus een extra investering van 5...

[2:55:33] Ik had net 560.000 begrepen, maar dat is 580.000 euro.

[2:55:40] Die gaat naar een stichting SAM, die hartstikke goed werk doet.

[2:55:43] Alleen de vraag is, wat zijn de oorzaken... waardoor meisjes en vrouwen minder sporten dan mannen?

[2:55:49] En wat zijn de oorzaken waarom meisjes en vrouwen afhaken?

[2:55:54] Want als we dat niet scherp hebben, en we hebben daar wel een idee bij... want ik heb die rapporten ook gelezen, maar volgens mij is dat nog niet zo eenduidig...

[2:56:01] Ook als je kijkt naar bijvoorbeeld wijken met lage inkomens of buurten met lage inkomens.

[2:56:06] En de locatie van bijvoorbeeld sportaccommodaties.

[2:56:09] Dan weet ik dus niet of die 580.000 die nu wordt uitgetrokken voor die stichting, of die dit probleem gaat oplossen.

[2:56:14] Snapt u de vraag?

[2:56:15] Ik snap de vraag.

[2:56:17] Mijn vraag was ook in de eerste termijn.

[2:56:20] Weet deze minister genoeg over de oorzaken waarom meisjes en vrouwen minder sporten?

[2:56:25] En zouden we daar dan niet heel gericht een plan op moeten maken?

[2:56:28] Om even aan het eind van uw vraag net te beginnen rond die 580 miljoen.

[2:56:34] Die gaat niet het probleem helemaal oplossen.

[2:56:36] Ik ben de eerste om dat te erkennen, wat die stichting doet.

[2:56:42] U vraagt, maar weten we eigenlijk de oorzaken wel?

[2:56:45] Wat de reden is waarom vrouwen en meisjes niet sporten?

[2:56:47] Ja, ik kijk...

[2:56:49] Ja, we hebben een CBS-monitor die inzicht geeft in de redenen waarom vrouwen niet gaan sporten.

[2:56:55] Dus daar hebben we ook inzicht in.

[2:56:57] Alleen ik denk dat het... Nou kijk, als we het nou hebben over een inclusieve aanpak of een integrale aanpak, dan denk ik dat we moeten op gaan passen dat we weer allemaal specifieke aanpakken gaan maken voor allemaal groepen daarbinnen.

[2:57:07] En dat is wat ik eigenlijk steeds probeer te onderstrepen.

[2:57:09] Ik denk dat wij in die integrale aanpak natuurlijk ook de rol van vrouwen en meisjes... wat doen deze maatregelen voor die groep, moeten betrekken.

[2:57:17] Maar ik zou willen waarschuwen voor een aanpak waar we nu weer een aparte aanpak... helemaal specifiek voor vrouwen gaan maken omdat we denken dat we daar dan mee het probleem hebben opgelost.

[2:57:25] Omdat we volgens mij best wel weten wat er in ieder geval een aantal oorzaken zijn... waarom vrouwen en meisjes het lastig vinden om te sporten.

[2:57:32] En het kan een financiële oorzaak hebben, het kan een sociale oorzaak hebben, het kan met de fysieke...

[2:57:36] plek te maken hebben waar sportaccommodaties zijn.

[2:57:42] Dan heeft u nog een interruptie van de heer Mohandes.

[2:57:45] Ja, voorzitter.

[2:57:45] Ik dacht dat dit...

[2:57:46] De minister gaf al antwoord over het onderwerp nationale verdrinkingspreventie.

[2:57:51] Ik dacht dat het bij zwemmen zou komen.

[2:57:53] Vandaar dat ik even... O ja, nu al.

[2:57:56] Desalniettemin wel belangrijk, want ik ken het antwoord van de minister als het gaat om de programma's die lopen.

[2:58:01] Die ken ik ook heel goed.

[2:58:03] De oproep die ik mede namens het NIVZ doe, met wie ook het minister in gesprek is, met de Nationale Raad...

[2:58:10] Raad Zwemveiligheid met de rennersbrigades om juist die kustprogramma's ook meer te betrekken bij het binnenwater.

[2:58:17] Dus niet alleen de kust.

[2:58:19] En eigenlijk is de simpele vraag of de minister bereid is om samen met deze organisaties te verkennen wat er nog meer nodig is om te komen tot een nationale aanpak voor de verdrinkingspreventie.

[2:58:27] Maar dan niet alleen gefocust op de kust, maar juist op het binnenwater.

[2:58:30] Daar waar de verdrinkingen ook helaas toenemen.

[2:58:33] Dat was eigenlijk de oproep.

[2:58:34] Voorzitter, het korte antwoord is ja.

[2:58:37] Oké, maar dan hebben we even voorkomen dat we langs elkaar heen praten.

[2:58:41] Oké, fijn, dank u wel.

[2:58:44] Dan verzoek ik de minister met het volgende blokje verder te gaan.

[2:58:55] Dat is het blokje opgroeien met sport en bewegen.

[2:58:58] Daar had de heer Van der Maas een vraag of het juridisch afdwingbaar is om een werknemer bij reïntegratie te moeten aantonen dat hij met sport en bewegen bezig is.

[2:59:11] En daar heeft u ook sancties op te zetten.

[2:59:14] Volgens mij is dat niet juridisch afdwingbaar, omdat dat botst met de grondrechten die betrekking hebben op lichamelijke integriteit.

[2:59:24] En ook nog eens te maken met medische privacy, waar je niet zomaar doorheen kan fietsen.

[2:59:28] Onderschrijf ik wel dat u zegt van het is heel erg belangrijk, natuurlijk ook juist misschien wel als je even aan de zijkant staat omdat je even geen baan hebt, dat ook sport en bewegen een heel belangrijke manier kan zijn toch onderdeel uit te maken van die samenleving en je ook beter over jezelf te voelen.

[2:59:44] Dus er is wel de wet Poortwachter, een verbetering Poortwachter, die biedt ook ruimte om werknemers aan te spreken op hun reïntegratieplicht en daar zou inderdaad dit ook gewoon een onderdeel van kunnen zijn.

[2:59:56] Maar dat ligt vooral ook, moet ik eerlijk zeggen, bij mijn collega

[3:00:00] van sociale zaken.

[3:00:01] Dus ik ben wel bereid om het eens even bij hem neer te leggen.

[3:00:08] En ja, dat was ook uw andere vraag.

[3:00:10] Ik spreek hem elke vrijdagmorgen in de gym van Defensie.

[3:00:14] Dus weet u wel ook dat hij begrijpt waar het over gaat.

[3:00:14] dan hij

[3:00:17] Dat was het voorzitter op dit blokje.

[3:00:21] Ja, dank u.

[3:00:22] Dan nodig ik u uit om verder te gaan met het derde blokje.

[3:00:25] Ik zie geen interrupties vanuit de commissie.

[3:00:27] Nee, dat is het blokje kansengelijkheid.

[3:00:29] En ik denk dat daar ook de meeste vragen in zitten van dit debat.

[3:00:34] Dan begin ik bij de heer Mohandis.

[3:00:38] Die vraagt om ook samen te werken met andere departementen... zoals bijvoorbeeld Defensie.

[3:00:47] En ook daarvoor, ik zei net, er waren best wel veel bijlages... maar in bijlage 3 kunt u precies zien... met welk ministerie we op welke maatregel samenwerken.

[3:00:56] En ik ben het ook zeer met u eens... dat we op dat punt ook geen mogelijkheid moeten laten liggen... om juist ook die samenwerking te zoeken met andere ministeries.

[3:01:04] Dus dat kunt u daar vinden.

[3:01:06] En we hebben ook een rijksbrede beleidsagenda, gezondheid in alle beleidsdomeinen.

[3:01:10] En daar staat ook de invloed van beleid uit verschillende beleidsterreinen op gezondheid centraal.

[3:01:15] Er wordt in februari volgend jaar waarschijnlijk, in ieder geval in Q1, wordt u opnieuw daarover geïnformeerd.

[3:01:22] Dat is in februari van dit jaar ook gebeurd.

[3:01:24] Dan gaat het over het rijksbrede programma.

[3:01:28] Dan had u ook een vraag over wat het kabinet heeft geleerd van het sportakkoord en wat ze anders gaat doen.

[3:01:36] Er zijn inderdaad verschillende lessen geleerd uit die acht jaar sportakkoord.

[3:01:41] Het had natuurlijk als insteek om de lokale aanpak te versterken.

[3:01:44] Dat is denk ik best heel goed gelukt, want bijna alle gemeenten hebben lokale akkoorden gesloten.

[3:01:49] Er was aan de voorkant natuurlijk ook al wel bekend dat de middelen niet structureel zouden zijn voor deze sportakkoorden.

[3:01:55] Dus we willen nu vooral verder gaan werken met beleid dat ook structureel inzetbaar blijft.

[3:02:02] Dat doen we bijvoorbeeld door het verder uitwerken van die sportwetgeving, zoals ik het u net noemde.

[3:02:07] Door het in te zetten op verenigingsondersteuning.

[3:02:11] En ook de inzet van de middelen uit het coalitieakkoord.

[3:02:14] En de gesprekken lopen op dit moment om dat een vervolg te geven.

[3:02:20] De heer Van der Maas vroeg en volgens mij heeft de heer Mohandis daar ook wel iets over gevraagd.

[3:02:27] Hoe zorgen we nou dat ook meetbare cijfers centraal komen te staan in de sportmaatregelen die we willen gaan nemen?

[3:02:33] Zeker nu het sportakkoord aflopen.

[3:02:35] Ik zei het net al, het is ontzettend belangrijk denk ik dat we de effecten van beleid ook proberen te meten.

[3:02:40] En nogmaals, ik had pas ook een gesprek met de VSG en die gaf ook aan, we hebben echt behoefte aan data.

[3:02:45] Ik heb over de resultaten van het supportakkoord al een aantal keer u ook geïnformeerd in juni en pas en ook nog bij Kamervragen in juni en in de najaarsbrief ben ik er ook uitgebreid op ingegaan.

[3:03:02] Eén ding wil ik nog even toelichten als het echt gaat over die meetbare resultaten.

[3:03:06] Want op de strategische evaluatieagenda bij de VWS-begroting van dit jaar vindt u de geplande monitoring en evaluatieonderzoeken.

[3:03:14] Ook die op het terrein van sport en bewegen.

[3:03:16] En ik zet erop in dat dit soort meetbare resultaten, die gaan over de doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid, daar ook in zullen terugkomen.

[3:03:24] En daarnaast blijft natuurlijk het RIVM-beleidsindicatoren monitoren en publiceren op sport en bewegen in cijfers.

[3:03:32] En die hebben ook een signaalfunctie.

[3:03:33] En volgens mij zijn we ook bezig om dat ook scherper te krijgen, die indicatoren waar de RIVM naar kijkt.

[3:03:40] Dan had de heer Mohandis een vraag over bewegen onder ouderen.

[3:03:45] Ja, ik vind dat zelf een heel mooie dwarsverbinding tussen inderdaad mijn portefeuilles, omdat ik zie dat overigens de oudere doelgroep eigenlijk de doelgroep is die het meest is gaan sporten de afgelopen jaren.

[3:03:55] Ik dacht misschien heeft het al iets met elektrische fietsen te maken, ik weet het niet, maar...

[3:03:59] Dat is in ieder geval positief, denk ik.

[3:04:00] En tegelijkertijd denk ik dat het ontzettend belangrijk is... ook als je kijkt naar ziektes als dementie en overgewicht... en wat de gevolgen ervan kunnen zijn als je ouder bent... dat de ouderen voldoende bewegen.

[3:04:12] Dus daar wil ik ook meer...

[3:04:13] Ik ben daar nog wel over in een fase waarin ik nog goed aan het nadenken ben... wat zou ik daar dan op willen gaan doen...

[3:04:18] Maar ik vind dat een heel belangrijk onderwerp en er gebeurt natuurlijk ook wel het nodige op.

[3:04:23] Dat heeft uw Kamer ook gezegd.

[3:04:26] Kijk, en als we dan gaan over die groep mastersporters, dan denk ik, ja, dat zijn eigenlijk mensen die al gaan sporten.

[3:04:31] En zijn bovendien ook wel een beetje hele jonge ouderen, zou ik maar willen zeggen.

[3:04:35] In de zin van dat je vanaf, wat was het nou ook alweer wat u zei, vanaf dertig of zo, dat je dan al een mastersporter bent.

[3:04:40] Ik zou maar vooral willen focussen op de groepen die achterblijven in sport- en beweeggedrag.

[3:04:45] En dat betreft vooral ouderen met een hele hoge leeftijd, 80 plus.

[3:04:49] Ouderen met een chronische ziekte en een laag sociaal-economische positie, een migratieachtergrond of een combinatie van deze factoren.

[3:04:55] Om het ook wat gerichter te maken.

[3:04:57] Want juist deze groepen hebben denk ik een aanleiding nodig om te gaan bewegen.

[3:05:02] En we zijn natuurlijk in het sociaal domein heel erg bezig met lage inloopvoorzieningen, met valpreventie.

[3:05:07] En daar past wat mij betreft ook heel erg die aanpak van om ouderen daar ook meer te laten bewegen en sporten.

[3:05:13] En ook in samenwerking met, want iemand zei ook dat...

[3:05:16] In Den Bosch, ik vind dat dus ook hele mooie voorbeelden.

[3:05:23] Waarbij je dat ook kunt inzetten om mensen ook te laten sporten.

[3:05:26] Maar sowieso om sportaccommodaties te gebruiken.

[3:05:29] Ik was pas in Bunschoten waar ze ook zo'n sportaccommodatie gebruiken voor mensen met dementie.

[3:05:34] Die altijd bij die sportvereniging zijn geweest en die worden daar dan weer uitgenodigd.

[3:05:38] Dus er ligt denk ik ook heel veel potentie in de verbinding.

[3:05:41] van zowel de accommodaties als van wat er gebeurt op sportverenigingen... met de aanpak om ouderen meer te laten sporten.

[3:05:51] Dan had de heer Mohandis nog een vraag over het Uniek Sporten Centraal Loket... en of ik de Kamer wil informeren over de voortgang in de gemaakte afspraken.

[3:06:02] Dat wil ik zeker.

[3:06:05] Nou, ik ben toevallig afgelopen donderdag daar ook geweest...

[3:06:09] En eind 2027 bekijk ik samen met het fonds en met de VNG, de VSG en de gemeente wat de opbrengsten van de pilot zijn die op dit moment loopt.

[3:06:18] En hoe we die uitkomsten ook structureel kunnen gaan borgen.

[3:06:21] En de benoemde punten die u deed, die worden dan ook in dit gesprek meegenomen.

[3:06:27] U had een vraag over hoe het gaat met de gesprekken over de sportprotheses.

[3:06:32] Dat was uit het vorige commissiedebat.

[3:06:34] Ik ben met partijen zoals Zorgverzekeraars Nederland en Platform Prothese in gesprek om te kijken hoe deze verduidelijkingen in de praktijk landen en of vervolgstappen nodig zijn.

[3:06:44] Mijn verwachting is dat ik halverwege 2027 de Kamer daarover kan informeren, maar ook over de eventuele vervolgstappen.

[3:06:55] En zoals u ongetwijfeld ook weet is in juni 2025 alle verduidelijking op de aanspraken toegevoegd aan het kwaliteitsregister van het Zorginstituut Nederland.

[3:07:06] Dan had u zorgen...

[3:07:08] Dit moet eigenlijk bij zwemmen.

[3:07:14] Mevrouw Huizinga vroeg of ik kan stimuleren, zou ik dan maar zeggen, of sport en bewegen kan worden meegenomen in die handreiking wachttijdondersteuning bij mensen die voor een GGZ-opname of behandeling aan het wachten zijn.

[3:07:28] Ja, dat kan ik toezeggen.

[3:07:29] Dat ga ik gewoon even opnemen met mijn collega.

[3:07:31] Dan was er de vraag van mevrouw Huizinga of ik ook een keer wil gaan kijken bij de Esther Vergeer Foundation.

[3:07:37] Nou, dat wil ik absoluut natuurlijk.

[3:07:39] Oh, ze is inmiddels weg, zie ik.

[3:07:40] Maar het is altijd mooi om goede voorbeelden te zien.

[3:07:43] Ik ga overigens ook zeer binnenkort bij de sportpolies kijken, die natuurlijk ook van Esther Vergeer zijn.

[3:07:48] Mevrouw Huizenga, dat is eigenlijk waar ik net over had.

[3:07:52] Die derde helft, dat initiatief in samenwerking met het Ouderenfonds.

[3:07:56] Ik vind dit initiatief heel erg waardevol.

[3:08:00] Ik denk wel dat het goed is.

[3:08:01] We hadden het net ook over wat werkt nou echt.

[3:08:04] Dat ook als het gaat om dat we zoveel mogelijk erkende interventies willen inzetten, dat het ook goed zou zijn als deze interventie van die derde helft ook stappen gaat zetten zodat we die ook kunnen laten erkennen als een erkende interventie.

[3:08:19] Op die manier kan ik het nog makkelijker opschalen.

[3:08:23] Mevrouw van Metelen vroeg ook over de Esther Vergeer Foundation of ik kan uitzoeken welke begeleiding al vanuit de zorg betaald wordt, wat er ontbreekt en hoe structureel bekostigd kan worden.

[3:08:39] Nou, zoals ik in mijn brief ook al heb aangegeven, ben ik bereid om de adviezen uit het rapport Niemand aan de zijlijn...

[3:08:44] mee te nemen in toekomstig sport- en beweegbeleid.

[3:08:47] Samen met de betrokken partijen, en daar zit de Esther Vergeer Foundation ook bij... werken we het rapport verder uit tot een concrete aanpak.

[3:08:55] En brengen we dus ook in beeld wat van de verschillende betrokken partijen verwacht wordt... maar ook wat nodig is en waar gerichte extra inzetten een verschil zou kunnen maken.

[3:09:02] Dus dat wordt in dat traject meegenomen.

[3:09:05] U had ook een vraag...

[3:09:10] Wat er nou precies mis was bij die 30% van de certificering van speelplekken, dat ging veelal om administratieve gebreken.

[3:09:19] Waarbij het dus niet aantoonbaar was dat de speeltoestellen over de vereiste goedkeuring beschikten.

[3:09:23] Dat wil niet zeggen dat de toestellen technisch niet automatisch onveilig waren.

[3:09:30] Maar goed, het is natuurlijk in die zin nog steeds gewoon iets wat eigenlijk op orde zou moeten zijn.

[3:09:34] Dat deel ik ook met u.

[3:09:37] Mevrouw van Dijk vroeg om een meerjarige investeringsagenda-interventies.

[3:09:45] Ik zei er net al iets over, ik vind het heel erg belangrijk dat wij werken vanuit interventies die ook echt bewezen zijn.

[3:09:52] Dus ik steun die doorontwikkeling en die onderbouwing en of die toetsing daarvan ook.

[3:09:56] Ook van partners van de maatschappelijke organisaties sport waar wordt ingezet op professionalisering en registratie van hun interventies.

[3:10:04] Dus het doel is om meer van die interventies te krijgen...

[3:10:09] En ze ook te laten aansluiten op die zorgsector en het sociaal domein.

[3:10:12] Dus daar is het denk ik ook ontzettend belangrijk.

[3:10:14] En ik onderzoek op dit moment samen met Sportkracht 12 hoe sport en bewegen structureler onderdeel kan zijn van de samenwerking tussen het medisch, sociaal en sport- en beweegdomein.

[3:10:24] En ik verwacht eind 2027 daar de resultaten van te hebben.

[3:10:29] Mevrouw Van Metelen...

[3:10:32] En die heb ik net al beantwoord.

[3:10:34] Mevrouw Dolbe had een vraag over de, wat ik heel erg herken altijd bij mevrouw Dolbe, de zorgen die zij heeft over de kloof tussen arm en rijk.

[3:10:44] En wat wij daar, precies Noetsen deed daarvoor drie voorstellen.

[3:10:50] De eerste was die gerichte subsidies voor sportverenigingen.

[3:10:53] Daar werken we samen met zowel het Jeugdfonds als het Volwassenenfonds Sport en Cultuur.

[3:10:59] Daarnaast bestaat het programma Leefbaarheid en Veiligheid waar in de achterstandswijken gekeken wordt wat de behoefte per wijk is en of er ook extra steun voor sport en bewegen nodig is.

[3:11:08] Dat is een eerste.

[3:11:09] Het tweede vroeg u om sporten bij sportscholen betaalbaar te maken en daarvoor het nul tarief in te voeren.

[3:11:16] Nou ja, dan bent u in die zin ook bij het verkeerde debat, want daarvoor zou u denk ik bij mijn collega moeten zijn.

[3:11:21] En tegelijkertijd begrijp ik ook dat het Europese recht dat ook gewoon niet toestaat.

[3:11:26] Maar nogmaals, het ligt bij mijn collega.

[3:11:29] En het derde wat u vroeg was om een sportpas structureel te maken en verder uit te werken.

[3:11:33] Nou, u weet vast dat we op dit moment daar ook onderzoek naar doen.

[3:11:36] In drie gemeenten wordt op dit moment de pilot uitgevoerd om te kijken wat er gebeurt als je zo'n sportpas invoert.

[3:11:42] En de resultaten hiervan zijn medio 2028 beschikbaar.

[3:11:46] En ook wordt er onderzoek gedaan naar de kostprijs voor de sportpas.

[3:11:51] En die informatie wordt verwacht aan het eind van dit jaar.

[3:11:55] En als die informatie bij mij is, dan zal ik u ook daarover informeren.

[3:12:00] Mevrouw van Metelen vroeg of ik het ermee eens was dat haar motie niet kan worden afgedaan.

[3:12:09] En dat ging over de veilige speelplekken, om maar even kort te zeggen.

[3:12:15] Ik vind het, en dat heeft u misschien ook wel gezien in de bestemming van de coalitiemiddelen, ontzettend belangrijk dat we veilige, maar ook uitdagende, maar ook inclusieve speelplekken hebben.

[3:12:24] Daarom maken we daar ook middelen voor vrij vanaf 2027.

[3:12:27] En u zegt, ja, u heeft mijn motie afgedaan... en er wordt een onderzoek ook opgestart daarna.

[3:12:36] Maar de aandacht voor de thema gaat zeker niet verdwijnen.

[3:12:39] De NVWA gaat samen met de VNG onderzoeken... hoe gemeenten invulling kunnen geven aan de inspectie, onderhoud... en het toepassen van de veiligheidsnormen van openbare toestellen... en dat in kaart brengen.

[3:12:50] En aan de hand van die resultaten kunnen we ook gericht inzetten...

[3:12:53] op hoe gemeentes daarbij kunnen worden ondersteund om dat ook gewoon te realiseren.

[3:12:59] Mevrouw Dobbe had een vraag over dat het budget voor de sportvervoersvoorziening op is voor 2026.

[3:13:06] En of ik bereid ben om naar de financiering te kijken... zodat mensen die willen sporten niet tegen een dichte deur aanlopen...

[3:13:16] Ik herken met u dat vervoer natuurlijk een belangrijke randvoorwaarde is... zeker voor mensen met een handicap om te kunnen komen waar ze willen sporten.

[3:13:24] De sportvervoersvoorziening is geen pilot... maar is al sinds 2012 structureel door VWS ondersteund.

[3:13:30] En ik heb nu aan het Fonds Gehandicapten Sport gevraagd... om data te verzamelen rondom de hoeveelheid sporters... die op dit moment geen gebruik kunnen maken van de voorziening... door een tekort aan het kilometerbudget.

[3:13:42] En als die gegevens bekend zijn...

[3:13:44] Ga ik even kijken wat dat dan vervolgens betekent.

[3:13:48] Mevrouw van Metelen vroeg ook, denk ik ook terecht... hoe zorgen we er nou voor dat de adviezen die we doen... om kinderen met een beperking mee te kunnen laten doen... ook die kinderen bereiken.

[3:14:02] Er is een uitvoersprogramma Sporten voor mensen met een handicap.

[3:14:06] En daar werken we ook aan die randvoorwaarden voor sporten met een handicap.

[3:14:08] En daar hoort dus ook bij hoe komen we nou zo goed mogelijk bij die doelgroep... zodat die doelgroep ook weet wat de mogelijkheden zijn...

[3:14:16] En die adviezen worden ook in de programma's meegenomen.

[3:14:23] Even kijken.

[3:14:24] Ja, mevrouw Dobbe vroeg of ik zou willen kijken om de sportpolies op te schalen.

[3:14:32] Nou ligt dat niet bij mij, maar bij mijn collega.

[3:14:34] Ik wil u in ieder geval toezeggen dat ik dit even opneem met haar.

[3:14:37] Met de minister van VWS, want die gaat hierover.

[3:14:41] Dan mevrouw van Dijk.

[3:14:48] Die heeft over het werk van de Bas van der Goor Stichting en dat wandelen zo goed is, dat kan deze minister alleen maar beamen.

[3:14:56] En of ik ook kan toezeggen dat de resultaten van deze onderzoeken actief en in begrijpelijke taal in de samenleving zullen worden geland, dat wil ik zeker oppakken.

[3:15:05] En ik ga daarover met de foundation in gesprek.

[3:15:07] Mevrouw van Dijk zei net ook iets over dat het teleurstellend is natuurlijk dat die ongelijkheid in sport en beweeggedrag zo zichtbaar is tussen sociaal-economische groepen, maar dat heeft meer van u ook ingebracht.

[3:15:24] Wat wij daar nou precies aan doen in de praktijk.

[3:15:27] Om die reden zet ik ook in op het Jeugdfonds Sport en Cultuur.

[3:15:30] VWS ondersteunt dat jeugdfonds ook al vele jaren, zodat in ieder geval kinderen tot en met 12 jaar in lage inkomensgezinnen kunnen sporten.

[3:15:38] Zij bereiken jaarlijks tussen de 65.000 en de 85.000 kinderen en werken samen met 207 gemeentes.

[3:15:45] Ik heb overigens dit jaar ook, er waren nog middelen over, nog een half miljoen extra ook in dit fonds gestopt.

[3:15:50] Om in die zin ook mogelijk te maken dat meer gezinnen daar gebruik van kunnen maken.

[3:15:55] En we ondersteunen het volwassenfonds Sport en Cultuur.

[3:15:58] Zodat volwassenen vanaf 19 jaar met een laag inkomen ook financieel ondersteund kunnen worden.

[3:16:02] Daar bereiken we zo'n 20.000 volwassenen en werken we samen met 118 gemeentes.

[3:16:07] En we hebben natuurlijk de pilots naar de sportpas.

[3:16:10] Daar heb ik u net over geïnformeerd.

[3:16:12] En er wordt aanvullend onderzocht wat de mogelijke kosten zijn als een sportpas wordt ingevoerd.

[3:16:16] En dat zal ik u dus eind van dit jaar ook berichten.

[3:16:20] Dan had mevrouw Van Dijk nog een vraag over of we niet de strategische kader moeten ontwikkelen om het onvoldoende bewegen in de zorg te doorbreken.

[3:16:34] Ik weet niet of dit helemaal klopt.

[3:16:35] Dat klopt denk ik niet, hè?

[3:16:36] Nee.

[3:16:37] Moet u zomaar even in uw interruptie de vraag nog een keer stellen.

[3:16:39] Ik denk dat deze vraag niet helemaal klopt.

[3:16:42] En tenslotte, voorzitter...

[3:16:47] Dat is de vraag toch nog even weer over de oorzaken waarom meisjes en vrouwen minder sporten.

[3:16:54] Wat ik net verzuimd heb om te zeggen, is dat de Nederlandse Sportraad in 2027 met een advies komt over de positie van vrouwen in de sport.

[3:17:01] En ik denk dat dat een mooie basis is om eens even te kijken naar wat leren we daar nog van en wat vraagt dat dan nog.

[3:17:07] En ik werk dus op dit moment ook samen met de Stichting SAM om niet alleen maar te wachten op dat rapport.

[3:17:12] En daarbij werken we aan de zichtbaarheid van vrouwensport, vrouwelijke rolmodellen, minder uitval voor meisjes en vrouwen in de sport en ook gelijke kansen en beloningen.

[3:17:22] En dan tenslotte de vraag van mevrouw Dobbe die stelt dat de financiering van de buitenspeelplekken daalt met een miljoen.

[3:17:27] Nou, dat klopt niet.

[3:17:29] Tot nu toe werd buitenspelen voor rond 2,7 miljoen per jaar gefinancierd vanuit incidentele middelen en vanaf 2027 is het 3 miljoen begroot en zijn deze middelen structureel beschikbaar.

[3:17:40] Dan vraagt dat natuurlijk wel om dat vervolgens ook uit te kunnen geven dat je goede plannen daarvoor maakt en daarom ben ik daar met de gemeentes ook over in gesprek en ik zal uw Kamer hier in 2027 over informeren.

[3:17:52] Ja, dank voor dit blokje.

[3:17:54] En dan waren een aantal mensen...

[3:17:56] Ga maar even het rijtje af, mevrouw Vermetelen.

[3:17:58] Dan de heer Mohandes en mevrouw Van Dijk.

[3:18:01] En dat zal vast nog volgen.

[3:18:03] Mevrouw Vermetelen.

[3:18:05] Ja, dank u voorzitter.

[3:18:06] En als het zo'n groot blokje is, dan heb je eigenlijk meerdere vragen dus en dan moet je het veel onthouden.

[3:18:10] Maar allereerst, nou ja, blij te horen dat de Esther Vergeer Foundation, dat er al mee gesproken gaat worden, dat u het mee gaat nemen in de adviezen en de concrete aanpak.

[3:18:20] De vraag is wel, wanneer gaat dit gebeuren?

[3:18:24] En krijgen we daar dan ook een terugkoppeling over?

[3:18:29] Hoe moet ik dat zien?

[3:18:30] Dus dat is de eerste vraag.

[3:18:31] Tweede vraag.

[3:18:34] En dan kom ik toch weer even op mijn speelplek over die motie.

[3:18:38] Want u begon over de middelen.

[3:18:40] Nou, fijn dat die structureel zijn geworden.

[3:18:42] Maar dat was eigenlijk niet de strekking.

[3:18:44] Want het gaat ook over de veiligheidsnormen, de onderhoud, et cetera.

[3:18:48] En er komt een onderzoek van VIA, van de NVWA.

[3:18:52] En een van de vragen was ook... kunnen we eerder over resultaten hierover worden geïnformeerd?

[3:18:57] En daar heb ik u nog niet over gehoord.

[3:18:59] En dat was dus eigenlijk ook waarom ik zei van, dan is mijn motie ook nog niet afgedaan, want het loopt dan gewoon nog.

[3:19:08] De minister.

[3:19:12] Ik kom op die tweede vraag dadelijk nog even terug, want dat wordt nu eventjes besproken.

[3:19:17] En dan ben ik alleen de eerste vraag weer kwijt.

[3:19:19] Dat was de vraag naar... Mevrouw Van Metelen, nog even.

[3:19:24] De Esther Vergeer Foundation.

[3:19:27] Ja, daar heb ik ja op gezegd.

[3:19:29] Nou ja, dat u zegt u gaat de adviezen meenemen en ik wil u ook zeggen over de spotpolies.

[3:19:35] Zo snel mogelijk en ik zal u daar dan ook over informeren.

[3:19:39] Goed, de heer Mohanders.

[3:19:43] Voorzitter, dank u wel.

[3:19:45] Ik haak even aan op het antwoord van de minister op de masters.

[3:19:48] Ze gingen er wel heel snel aan voorbij, vond ik, via uw voorzitter, door te zeggen we kijken ook naar andere programma's.

[3:19:53] Vooral doen wat wij vooral op lokaal niveau zien, daar waar masters onderdeel zijn van de lokale sportakkoorden of in ieder geval de lokale sportagenda.

[3:20:01] Dat is een hele belangrijke ambassadeursrol vervullen om ook andere programma's te versterken.

[3:20:07] Wij zien hier gewoon een kans, ook om het in beweging krijgen van ouderen en het aan het sporten krijgen van ouderen, om dat extra te stimuleren.

[3:20:17] Dus mede namens collega Van Brenk doe ik nogmaals een oproep om ook echt te kijken hoe we die masters beter kunnen inbedden in beleid en regelgeving.

[3:20:24] Dus dat is eigenlijk de oproep.

[3:20:26] Een oproep, minister.

[3:20:27] Nou, ik wil dat zeker meenemen om dat te bekijken.

[3:20:30] Maar ik weet ook wat ik daar net over heb gezegd.

[3:20:31] Maar dit ga ik zeker even bespreken.

[3:20:35] Dan gaan we naar mevrouw Van Dijk.

[3:20:37] Dank je voorzitter.

[3:20:38] Ik heb twee puntjes.

[3:20:40] Met betrekking tot de interventies van Bas van der Goor Foundation.

[3:20:46] Die vertellen heel uitgebreid waarom wandelen bewegen zo goed is en wat dat doet voor een bepaald ziektebeeld.

[3:20:51] Mijn vraag was eigenlijk breder.

[3:20:52] Op het moment dat we interventies doen en er komen goede resultaten uit, dat we dat niet binnen dit gebouw houden, maar zoveel mogelijk eruit gooien.

[3:21:00] Hij doet dat nou juist en ik vind het juist een mooi voorbeeld.

[3:21:02] Dan een tweede ging over waar we enige verwarring over was.

[3:21:06] Dat had te maken met de maatregel over integraal beweegbeleid.

[3:21:10] Wij gaven aan dat we denken dat het kan helpen om met de sportbelangenbehartigers, NOC, NSF, de Pols, de Moos, Sportvereniging NL en gemeentes...

[3:21:17] Echt om samen op tafel te gaan zitten en een strategisch kader met elkaar te ontwikkelen.

[3:21:22] Dus wie doet wat, wie is waar verantwoordelijk voor, waar geven we specifieke aandacht aan.

[3:21:26] Volgens mij had Pro ook een soortgelijke oproep.

[3:21:28] En die behoefte leeft wel breder.

[3:21:30] Dat was eigenlijk de achtergrond van de vraag.

[3:21:32] Maar niet specifiek of één sector, maar meer de integraliteit.

[3:21:36] De minister.

[3:21:38] Op die laatste vraag kom ik in tweede termijn even terug, want ik had een antwoord, maar dat is niet bevredigend.

[3:21:42] Dus ik wil er nog even naar kijken.

[3:21:43] En op uw eerste vraag, ja, volgens mij zijn we het eens en heb ik net al aangegeven dat ik het ook heel erg belangrijk vind dat we erkende interventies ook echt gewoon opschalen en ook, zeg maar, naar buiten brengen.

[3:21:54] Want dat moeten we niet opnieuw uitvinden, zeg maar.

[3:22:01] Mevrouw Dobbe.

[3:22:04] Over de sociaal-economische ongelijkheid.

[3:22:07] De minister herkent dat ik dit vaak vraag.

[3:22:10] Het is denk ik ook een belangrijk probleem.

[3:22:13] Want als je nu kijkt naar bepaalde buurten en wijken, ja, daar is sportdeelname een stuk lager.

[3:22:19] Terwijl mensen ook korter leven en een goede gezondheid leven.

[3:22:22] Dus juist daar is het zo hard nodig.

[3:22:24] Die verschillen worden alleen maar groter.

[3:22:26] Dus dan vind ik het toch jammer als we zeggen, we doen wel wat.

[3:22:29] De minister stond op wat we doen.

[3:22:31] Maar het is eigenlijk wat we al doen.

[3:22:33] Dan wordt er heel veel op het bordje van de buurtsportcoach.

[3:22:36] Want die moet blijkbaar ook al gymlessen gaan geven, begrijp ik.

[3:22:38] Op scholen of zo, in de pauzes.

[3:22:40] Maar die buurtsportcoach kan dit probleem natuurlijk niet in zijn eentje oplossen.

[3:22:44] Of haar eentje.

[3:22:45] In zo'n wijk.

[3:22:46] Dus ik had concrete voorstellen gedaan, namelijk de gerichte subsidies voor sportverenigingen die actief zijn in die wijken.

[3:22:54] Kan daar iets extra's gebeuren?

[3:22:56] Vindt de minister, want dat is wel nodig.

[3:22:58] En het tweede is, ja, een nul tarief kan niet.

[3:23:00] Ik heb die debatten ook gevolgd, tenminste, er wordt gezegd dat het niet kan.

[3:23:03] Maar kan in ieder geval het btw-tarief voor sportscholen worden verlaagd?

[3:23:08] En is de minister bereid om daar naar te kijken?

[3:23:13] Het woord is aan de minister.

[3:23:14] Wat betreft uw eerste vraag of de gericht subsidie actief in wijken... waar je weet dat er weinig sportdeelname plaatsvindt... of die kan worden aangepast.

[3:23:26] Ik denk dat dat echt een vraagstuk is wat op lokaal niveau ligt.

[3:23:29] Want ik denk dat dat daar ook op dat niveau veel beter bekeken kan worden.

[3:23:33] We kijken natuurlijk wel vanuit die NLPV-gebieden... naar juist die wijken waar een hele lage CES-norm is, om maar even zo te zeggen...

[3:23:41] Wat kunnen we daar doen om te zorgen dat mensen daar gezonder zijn, een langer leven, beter meedoen, een beter inkomen hebben.

[3:23:48] En speelt sport en bewegen heeft daar ook een plek in.

[3:23:51] Dus in die zin kijken wij vanuit het Rijk ook al wel in die wijken en buurten.

[3:23:56] En uw tweede opmerking was over of we dan niet een lager btw-tarief... Ja, u overvraagt mij echt, want daarvoor moet ik echt naar mijn collega van Financiën.

[3:24:03] Die gaat over de btw.

[3:24:05] En daar ga ik niet over.

[3:24:09] Een vervolgvraag van mevrouw Dobbe.

[3:24:12] Kijk, dat vind ik altijd ingewikkeld... want er wordt binnen dit kabinet, valt mij op... heel erg van bewindspersonen naar elkaar toegeschoven.

[3:24:18] Maar deze minister, daarvan verwachten we wel... dat hij gaat over sportdeelname.

[3:24:22] En of mensen wel of niet kunnen sporten... heeft ook te maken met hoeveel ze moeten betalen.

[3:24:27] En als dat bij een ander bewindspersoon ligt... dan zou ik het op prijs stellen als deze bewindspersoon... dan gaat praten met die andere bewindspersoon... en terugkoppelt aan ons wat er mogelijk is.

[3:24:35] Omdat dit te maken heeft met sportdeelname.

[3:24:38] Voorzitter, en een andere vraag, want dit zat in het blokje kansengelijkheid, over het vervoer van mensen met een beperking.

[3:24:51] Op het moment dat je de stap neemt om te gaan sporten, dan is die stap voor mensen met een beperking of met een handicap veel groter.

[3:24:59] Dus op het moment dat ze die stap willen nemen, dan is het wel jammer dat die stap niet genomen kan worden.

[3:25:04] En dat kan dus ook voor een deel van die groep betekenen dat ze weer afhaken en dat ze dus niet gaan sporten.

[3:25:10] Terwijl ze dat misschien met betaalbaar vervoer wel hadden gedaan.

[3:25:14] De minister zegt we gaan nu in kaart brengen de hoeveelheid sporters die nu niet meer in aanmerking komt voor de regeling.

[3:25:20] Maar ja, de deur zit nu dicht.

[3:25:22] Dus iedereen die nu aanklopt, die gaat dus niet meer sporten.

[3:25:25] Dus mijn vraag is, wilt u dat nu oplossen en dan tegelijkertijd een kaart brengen om hoeveel mensen het gaat?

[3:25:29] Maar laten we die deur nu wel openlaten voor die mensen.

[3:25:33] De minister.

[3:25:35] Voorzitter, op de vraag voor dat btw.

[3:25:41] Ja, ik wil dat natuurlijk doorspelen en vragen of de minister daar iets op wil zeggen.

[3:25:48] Maar ik wil daarbij ook aangeven dat ik ook me wel afvraag of dit nou inderdaad gaat helpen.

[3:25:52] Want ik denk, zoals mevrouw Van Dijk ook al aangaf, dat het best zou kunnen betekenen dat het vooral heel interessant is voor mensen zoals ik, omdat je minder hoeft te betalen voor je lidmaatschap.

[3:26:00] Maar dat nog steeds niet betekent dat mensen daardoor makkelijker naar een sportschool zullen gaan.

[3:26:04] Ik zal inderdaad dit onder de aandacht brengen van de minister van Financiën.

[3:26:07] Daar hoort het ook.

[3:26:08] Ik ga hier niet over het btw-tarief.

[3:26:13] Ja, sorry.

[3:26:13] Ja, voorzitter, volgens mij is het... Kijk, het geld is gewoon op op dit moment.

[3:26:16] En daarom heb ik ook gezegd, ik wil dat we nu een onderzoek doen naar waar het nu precies over gaat en welke groep dan blijkbaar nu niet meer kan supporten.

[3:26:25] En ik heb ook gezegd dat ik dat daarna ga bekijken wat dat betekent.

[3:26:29] Maar het eerlijke verhaal is ook gewoon dat we door het budget heen zijn.

[3:26:35] Goed, minister.

[3:26:36] Dan wil ik u uitnodigen om met het volgende blokje verder te gaan.

[3:26:46] En Dumava, zeg ik dan ook maar even, want dat is veel in samenhang met elkaar gebracht.

[3:26:52] En ik denk dat bijna iedereen van u daarover is begonnen.

[3:26:56] Nou, laat ik beginnen met te zeggen dat ik heel goed snap dat u die beide dingen met elkaar in verbinding brengt.

[3:27:02] Omdat als je een nieuw of misschien een bestaand sportgebouw wil opknappen...

[3:27:08] Ja, dan moet je in deze tijd dat natuurlijk ook verduurzamen.

[3:27:10] Want anders hoeft u het ook niet op te knappen.

[3:27:12] En de verduurzamenseisen zijn natuurlijk de afgelopen jaren erbij gekomen.

[3:27:19] Plus dat het ook nog eens een keer heel erg helpt als het ook gaat over de hoge energiekosten.

[3:27:23] Als je natuurlijk gewoon een verduurzaamde sportaccommodatie hebt.

[3:27:27] Ik ga nu even de vragen even stuk voor stuk langslopen.

[3:27:33] De heer Mohandisi vroeg naar het Revolverend Fonds en volgens mij vroeg mevrouw van Dijk daar ook naar wanneer daar nu precies iets meer over te horen is.

[3:27:43] Volgens mij heb ik dat in de Kamerbrief ook beschreven, maar dit is natuurlijk een ontzettend belangrijk thema.

[3:27:51] Aan middelen is er in ieder geval voor 2027 voor de BOZA 78 miljoen beschikbaar.

[3:27:56] Maar zoals u weet loopt er ook nu een werkgroep, die heb ik in het voorjaar ingesteld om te zoeken naar dat revolverend fonds.

[3:28:03] Die werkgroep brengt in kaart hoe de middelen voor bouw en onderhoud van sportaccommodaties vanaf 2028 zo goed mogelijk kunnen worden ingezet.

[3:28:11] En dat rapport zal ik nog delen voor het eind van dit jaar.

[3:28:14] Dus die commissie is voor het eind van dit jaar met een advies op dat revolverend fonds.

[3:28:19] Maar goed, dan moet ik er natuurlijk nog wel naar kijken wat ik ervan vind.

[3:28:21] En die reactie krijgt u in het voorjaar.

[3:28:24] Samen met de plannen voor mijn bredere aanpak voor de sportinfrastructuur.

[3:28:28] Mevrouw Huizinga vroeg hoe we nou kunnen stimuleren... dat sportclubs er meer gebruik van gaan maken.

[3:28:37] Ja, dit heeft absoluut mijn aandacht.

[3:28:39] Het ingewikkelde is dat het bij mijn collega van Vro ligt.

[3:28:42] Ik weet dat u hier ook al eerder een gesprek over heeft gehad...

[3:28:45] Het overzetten van dat bedrag naar mijn begroting, ik denk dat dat ingewikkeld ligt.

[3:28:51] Maar wat ik wel wil is even met haar op tafel gaan zitten om te kijken wat is er nou eventueel nog mogelijk.

[3:28:56] En nogmaals, ik weet het is al eerder gebeurd, maar deze minister had het nog niet gedaan.

[3:28:59] En ik vind het eerlijk gezegd ook wel wat ingewikkeld soms dat die twee dingen zo naast elkaar lopen.

[3:29:04] En wat ik u net al zei, volgens mij horen die dingen in ieder geval samen als je bezig bent met het verbeteren van je sportaccommodatie.

[3:29:09] Dus ik ben wel bereid om daar dat gesprek met Haares aan te gaan, om te kijken wat kunnen we daar nou nog eventueel aan versoepelen.

[3:29:16] Er zijn al wel sinds 2025 een aantal zaken ook versoepeld, dus dat heeft al wel impact gehad.

[3:29:22] Maar ik wil dat graag nog wel even een keer doen.

[3:29:26] De heer Van der Maas, die had volgens mij eigenlijk dezelfde vraag, denk ik.

[3:29:32] En mevrouw Vermetelen, ik weet niet hoe u uw vraag precies bedoelde.

[3:29:40] U zei dat je soms niet voor nieuwbouw de subsidie mag gebruiken.

[3:29:45] Dat geldt voor de Dumava-subsidieregeling.

[3:29:48] Want ja, dat gaat over verduurzaming, maar dat gaat natuurlijk over bestaande bouw.

[3:29:53] De BOZA is ook wel bedoeld voor nieuwbouw.

[3:30:00] Ik ben er bijna, voorzitter.

[3:30:03] Mevrouw van Dijk, over het revolverend fonds heb ik denk ik net aangegeven wanneer ik daar met een reactie kon.

[3:30:09] Ja, en uw vraag over die incomplete aanvraag.

[3:30:10] dat

[3:30:14] Ja, ik begrijp heel goed dat u die vraag stelt.

[3:30:17] Die had ik zelf eerlijk gezegd ook wel.

[3:30:18] Maar het is eigenlijk al jaren hetzelfde beleid.

[3:30:20] Alleen wat het punt was, dat we eerder natuurlijk veel meer geld hadden.

[3:30:24] En doordat we meer geld hadden, kwamen die incomplete aanvragen die aan het eind komen, want dat was nu ook zo, nog wel in aanmerking voor subsidie.

[3:30:31] Maar omdat onze subsidiebak gewoon aan geld kleiner was, kwamen deze dus niet meer in aanmerking daarvoor.

[3:30:37] Dat is ook de reden waarom ik heb gezegd, het zou toch wel heel triest zijn, omdat je inderdaad een bonnetje of misschien soms iets meer...

[3:30:43] bent vergeten je niet een aanmerking zou komen.

[3:30:45] Daarom heb ik die boza nu ook aangepast op dat punt, zodat dat in de toekomst in ieder geval niet meer gebeurt.

[3:30:53] De heer Van der Maas vroeg wat er nou precies bedoeld wordt met financieel instrumentarium voor sportaccommodatie.

[3:30:59] Dat is vooral een semantisch, dat gaat over het revolverend fonds.

[3:31:07] En mevrouw Van Dijk zegt hoeveel verduurzaming wordt nog via de BOZA betaald?

[3:31:13] Dit jaar is er nog ongeveer 200.000 euro via de BOZA betaald.

[3:31:17] toegekend aan energiebesparende maatregelen.

[3:31:21] Maar voor nieuwe energiebesparende maatregelen voor bestaande bouw kan je vanaf 2026 alleen, maar dat moet misschien vanaf 2027 zijn denk ik, alleen nog maar bij de Dumava terecht.

[3:31:34] In de jaren ervoor zagen we in ieder geval dat ongeveer 25 tot 30 procent van het BOZA-budget werd aangevraagd voor verduurzamende maatregelen.

[3:31:42] En dan ten slotte, voorzitter, had mevrouw Van Dijk ook nog een vraag over...

[3:31:48] Nee, dat was eigenlijk de vraag die ik net ook al beantwoord heb.

[3:31:53] Het ging overigens in...

[3:31:56] Nee, ik heb het net goed gezegd.

[3:31:58] Tot zover, voorzitter.

[3:31:59] Goed, dan hebben we...

[3:32:01] Ik had alvast twee interrupties.

[3:32:02] Eerst van mevrouw Huizinga, daarna van mevrouw Van Meepelen.

[3:32:06] Mevrouw Huizinga.

[3:32:09] Allereerst heel fijn dat u in gesprek wil gaan met de minister van Vroo.

[3:32:15] Kunt u nog daarop aangeven wanneer dat plaats kan vinden?

[3:32:19] Dus daar zou ik heel graag een toezegging op willen.

[3:32:22] Wanneer dat dan gebeurd is.

[3:32:25] Mijn vraag was ook vooral hoe zorgen we ervoor... dat we kenbaar maken bij die sportverenigingen... dat die Dumaverregeling beschikbaar is.

[3:32:32] Want volgens mij zit daar ook nog wel een ding dat veel sportverenigingen...

[3:32:36] Nou ja, afhankelijk zijn van die vrijwillige bestuurder, dat zo'n regeling complex is en dat ze niet weten waar ze terecht moeten zijn.

[3:32:42] Dus hoe kunnen we daar dan nog wat aan doen?

[3:32:45] De minister.

[3:32:47] Voorzitter, ik zal proberen om voor het eind van het jaar in de agenda van de minister van Vroo te komen.

[3:32:52] En voor wat betreft dat sportverenigingen de regeling ook weten te vinden.

[3:32:56] Ik wil in ieder geval toezeggen dat ik daar even op terugkom als we ook de Kamer de brief sturen over de nieuwe invulling van de BOZA.

[3:33:02] Want ik wil ook kijken of je daar nog iets...

[3:33:04] En daarvoor is dat gesprek met de minister van Vroningen in ieder geval ook nodig.

[3:33:08] Ik geef overigens geen garantie.

[3:33:10] Ik vind het ook wel ver om dat hier te zeggen.

[3:33:12] Want zoals de heer Mohandis ook al zei, er is hier al vaker over gesproken.

[3:33:15] Ja, wie weet.

[3:33:19] Maar ik vind het wel belangrijk om dat toch even nog wel te doen met haar.

[3:33:25] Mevrouw Vermetelen.

[3:33:28] Mevrouw Van Dijk.

[3:33:29] Ja, dankjewel voorzitter.

[3:33:30] En ik snap dat de minister het ingewikkeld vindt, maar ik vind het dus juist heel ingewikkeld dat het blijkbaar zo ingewikkeld ligt.

[3:33:36] En zeker omdat we net weer hoorden dat 25 tot 30 procent inderdaad wordt ingezet voor verduurzaming.

[3:33:41] Dan denk ik van ja...

[3:33:43] Volgens mij willen we zo graag die verduurzaming.

[3:33:45] Volgens mij willen we zo graag dat onze sportaccommodaties in de volle breedte opgetuigd worden.

[3:33:49] Het kan toch niet ingewikkeld zijn?

[3:33:50] Dus het is misschien meer een aanmoediging en een oproep.

[3:33:53] En ook als de Kamer daarin moet ondersteunen, doen we dat heel graag.

[3:33:56] Want wij vinden echt dat dit gewoon recht getrokken moet worden.

[3:33:58] Het geld moet bij die sportvereniging terechtkomen.

[3:34:00] Er is gewoon echt uitdaging genoeg om alleen maar onze basisvoorziening op orde te houden.

[3:34:05] Dat wil ik even gezegd hebben.

[3:34:07] Ik zie dit vooral als een ondersteuning voor mij inzetten.

[3:34:09] Zo voel ik dat ook en waar nodig zal ik dat ook laten weten.

[3:34:15] Goed, ik zie geen verdere interrupties.

[3:34:17] Dan nodig ik u uit verder te gaan met het volgende blokje.

[3:34:22] Dat is dan het blokje sportverenigingen en accommodaties.

[3:34:33] Voorzitter, daar had de heer Mohamdis, die heeft gewoon heel veel vragen gesteld.

[3:34:37] Dat kwam steeds als eerste bij hem uit.

[3:34:43] Hoe nou de afnemers van die loketten, die sport- en beweegloketten, zelf kijken naar de aanpak?

[3:34:48] En het eerlijke antwoord is denk ik dat de verenigingen op zich blij zijn en dat er een duidelijk aanspreekpunt is.

[3:34:54] Maar dat er ook nog ruimte is voor verbetering op de kwaliteit.

[3:34:56] En daar wordt ook de komende jaren hard aan gewerkt.

[3:35:00] Dat doen we op verschillende manieren.

[3:35:01] Er zijn lokaal en regionaal sportraden en sportplatforms waar verenigingen met elkaar in gesprek kunnen gaan en ervaringen op kunnen worden gehaald.

[3:35:09] De landelijke sportbonden hebben contact met de aangesloten verenigingen en mensen die daar actief zijn.

[3:35:13] En ze halen ook de signalen van verenigingen op.

[3:35:16] En aanvullend op die bovengenoemde structuren die ik dus net benoemde, heb ik het landelijk ondersteuningspunt ook gevraagd om een klankbordgroep met onder andere vrijwillige verenigingsbestuurders op te zetten.

[3:35:28] En allemaal dus om het te verbeteren.

[3:35:32] U vroeg ook hoe ik anticipeer op de hogere energieprijzen.

[3:35:36] Nou, die zou ik eigenlijk willen betrekken bij het debatje dat we net hadden over de Dumava.

[3:35:40] En ik zet ook in op ontzorging en de energiecoachregeling is eerder dit jaar ook herstart...

[3:35:46] En die begeleidt de vereniging op locatie en neemt het einde van de salderingsregeling ook mee in het advies.

[3:35:52] Maar ik zie ook dat die hoge energieprijzen de verenigingen ook voor een uitdaging stellen, maar niet alleen de verenigingen.

[3:36:01] Dan mevrouw Van Dijk vroeg hoe verenigingen worden geholpen op andere uren dan dat zij zelf werken.

[3:36:07] Ik vind het een heel terecht punt en daar moeten we gewoon eens even naar kijken.

[3:36:10] Ik heb daar ook niet zo'n antwoord op.

[3:36:11] En ik zal u daar in ieder geval breder in de rijksbrede aanpak regeldruk ook iets over laten weten.

[3:36:21] En dat doe ik uiterlijk tweede kwartaal volgend jaar.

[3:36:25] De heer Mohandis had de vraag hoe wij de sportvereniging in Nederland, waarvan ik inderdaad net het nieuwe logo heb mogen onthullen, gaan betrekken.

[3:36:38] Nou, ik blijf ze...

[3:36:39] Ik laat in ieder geval zeggen dat ze zijn volgens mij gewoon een belangrijke gesprekspartner, omdat ik heb gezien dat...

[3:36:45] Wat zij vooral gewoon goed doen is dat zij gewoon heel praktisch vaak belemmeringen die verenigingen ervaren in het zijn van de sportvereniging met alles wat daarbij komt kijken, dat gaat verder dan alleen maar de wedstrijden die op hun velden plaatsvinden, dat dat gewoon een hele belangrijke ader is om die geluiden gewoon te horen.

[3:37:03] En ik wil ze dan ook gaan betrekken bij het beleid wat we verder gaan doorontwikkelen, bijvoorbeeld bij de uitwerking van die coalitiemiddelen.

[3:37:09] die ik ook juist heel graag gericht wil gaan inzetten.

[3:37:16] Dan had de heer Mohandis ook nog een vraag... dat hij een aparte brief wil over de motie klankbordfunctie.

[3:37:25] Ik heb u in de najaarsbrief al geïnformeerd... dat ik een landelijk klankbordgroep wil gaan instellen.

[3:37:30] Daarin zitten dus vrijwillige verenigingsbestuurders... waarvan ik me dus kan voorstellen dat hij ook van de FNVB... van de Sportvereniging Nederland...

[3:37:37] Er zitten sportbonden, sportbedrijven en gemeenten.

[3:37:42] En dat wordt de komende maanden opgestart.

[3:37:44] En ik zal in de volgende brief ook een update geven over de voortgang daarvan.

[3:37:51] U had ook een vraag over de ombudsfunctie.

[3:37:54] Waarbij u ook streng zei dat uiteindelijk de Tweede Kamer natuurlijk bepaalt...

[3:37:58] Hoe die gaat worden ingezet, dat is denk ik heel terecht.

[3:38:02] Maar ik wil wel in het voorjaar van 2027 terugkomen met een aantal concrete voorstellen.

[3:38:07] En dan is het uiteindelijk aan u natuurlijk om dat wel of niet op die manier te willen.

[3:38:11] Daar kunnen we dan het gesprek over aan.

[3:38:14] Mevrouw van Dijk vroeg ook naar de maatschappelijke uitvoeringstoets, omdat zij gewoon ziet dat het voor vrijwilligers van sportverenigingen best een ingewikkeld iets is.

[3:38:26] Dat het echt wel anders is als je een commerciële sportschool bent bijvoorbeeld.

[3:38:32] Dus ik deel die zorgen.

[3:38:33] Wij werken op dit moment aan een rijksbrede aanpak regeldruk, waar de tien wettelijke verplichtingen die de meeste regeldruk veroorzaken worden onderzocht.

[3:38:41] En die uitkomsten verzend ik uiterlijk voorjaar 2027 naar uw Kamer.

[3:38:47] En er is overigens ook al een uitzonderingspositie voor vrijwilligersorganisaties voor een flink aantal van die huidige regels.

[3:38:53] Maar ik ben dus al die regels aan het bekijken op wat doet dat nou met vrijwilligers.

[3:38:58] En dan tenslotte, voorzitter, ook van mevrouw Van Dijk, of ik de geruchten bij penningmeesters dat de UBO aangescherpt kan worden, of ik die kan ontkrachten.

[3:39:09] Wij moesten eventjes elkaar aankijken, want UBO-regelgeving zei ons niet onmiddellijk wat.

[3:39:13] Dat ligt bij het ministerie van Financiën, dus ik kan daar ook niet direct uitspraken over doen.

[3:39:17] Maar ik beloof dat ik dit signaal even doorgeef aan mijn collega bij Financiën, samen met wat ik ook heb toegezegd aan mevrouw Dobbe.

[3:39:26] Dat was het, voorzitter.

[3:39:30] Ik zie geen interrupties vanuit de... Ja, één.

[3:39:33] De heer Mohandes.

[3:39:35] Gaat u gaan.

[3:39:36] Voorzitter, dank.

[3:39:36] Ik dank de minister voor de toezegging om bij ook toekomstig beleid dat tot stand komt ook het geluid van de vrijwillige verenigingsbestuurder te betrekken.

[3:39:46] Waarom ik het zo scherp stelde is omdat ik gewoon in de sportbrieven dat mis tot nu toe.

[3:39:50] Ik mis dat gewoon.

[3:39:52] Hoe zij...

[3:39:53] zijn betrokken bij een evaluatie van het sportakkoord.

[3:39:57] Hoe zij betrokken zijn, en zo kan ik een heel lijstje noemen.

[3:40:00] Op het moment dat een motie wordt uitgevoerd met het optuigen van een klankbord, ik niet precies kan zien hoe dat wordt gedaan.

[3:40:06] En het zou heel erg helpen als we gaan in een volgende sportbrief, dat dat wat expliciet wordt genoemd.

[3:40:12] Zodat we daar ook op kunnen bevragen van, goh, wie heeft daarover meegepraat?

[3:40:15] Hoe is dat tot stand gekomen?

[3:40:17] En ik zie hele betrokken en actieve sportpartners.

[3:40:19] En ik denk dat ze heel erg elkaar kunnen versterken.

[3:40:21] En dat is waarom ik dat pleidooi expliciet doe.

[3:40:24] Dus dat is eigenlijk de oproep ook aan de minister.

[3:40:27] Nou voorzitter, ik heb die oproep denk ik heel goed wel gehoord.

[3:40:30] En voorzitter, geen interruptie, maar klopt het nou dat een vraag van collega Van Dijk in de tweede termijn wordt beantwoord over het strategisch overleg?

[3:40:36] De minister.

[3:40:40] Wacht even, er wordt nu al een verschil.

[3:40:41] Ik weet het niet.

[3:40:43] Dat is deze.

[3:40:44] Ja, in de tweede termijn.

[3:40:46] Nee, want dan wacht ik nog even op dat antwoord.

[3:40:49] Dan ga ik daar nu niet op door, voorzitter.

[3:40:51] Voorzitter, een onderwerp waar ook best wel veel vragen over... Een momentje, minister.

[3:40:55] Alsjeblieft.

[3:40:56] Want ik zie nog één interruptie van mevrouw Huizinga.

[3:40:58] Voor u begint.

[3:41:01] Het gaat om de combinatie tussen een vraag van een collega over die regeldruk en UBO's en allerlei voorwaarden waar je als bestuurder aan moet voldoen.

[3:41:10] En ondertussen ook een klankbuchtgroep met vrijwillige verenigingsbestuurders.

[3:41:15] Terwijl we weten dat die vrijwilligers...

[3:41:18] al enorm onder tijdstuk staan en heel erg bezig zijn met zorgen dat die sportvereniging draait en dat ze eigenlijk geen tijd hebben voor nog weer allerlei nieuwe regels en klankbordgroepen.

[3:41:29] Dus hoe ruimt dit met elkaar?

[3:41:31] Want we willen gewoon dat die bestuurders gewoon die sportvereniging kunnen laten draaien en dat ze toch ook minder van die regels hebben waar ze aan moeten voldoen.

[3:41:41] En dat helpt die club vooruit.

[3:41:43] Kunt u daar toch nog wat op reflecteren?

[3:41:45] De minister.

[3:41:46] Voorzitter, ik zou bijna zeggen u moet dan ook met uw collega nog eens even die naast u zit het gesprek aan.

[3:41:50] Kijk, wat ik zie is dat er natuurlijk heel veel vaak op verenigingen gedaan moet worden.

[3:41:54] En volgens mij is het doel ook vooral dat we proberen om dat zo eenvoudig mogelijk te maken en daar zoveel mogelijk bureaucratie en regels weg te halen.

[3:42:02] Tegelijkertijd zie ik ook heel veel betrokken mensen, ook in deze verenigingen, die echt wel bereid zijn en sterk nog heel graag willen om ook hierover mee te praten.

[3:42:09] Juist omdat zij heel goed weten...

[3:42:10] waar ze tegenaan lopen.

[3:42:12] En volgens mij kies ik dan een beetje het midden tussen u beiden.

[3:42:14] En ik denk dat u dat eigenlijk allebei ook wel vindt.

[3:42:16] Dus het moet niet zo zijn dat het een soort overlegcarousel wordt.

[3:42:19] Dus ik denk ook dat we heel goed moeten kijken... waar zetten we deze groep nu echt in, waar ze echt meerwaarde hebben.

[3:42:26] Maar waar is het misschien ook niet per se nodig dat zij erbij zitten... omdat dat niet direct raakt waar zij mee bezig zijn.

[3:42:32] Dus daar moeten we denk ik heel goed naar kijken.

[3:42:35] Ja, en voor we in het derde blokje te water gaan, of in dit blokje te water gaan, hebben we nog drie blokjes te gaan.

[3:42:43] Misschien is dat nog wel even goed om met u te delen.

[3:42:47] Waar het pakket vragen wel steeds dunner wordt hoor.

[3:42:51] Zwemmen was ook nog een blokje.

[3:42:54] Mevrouw Dobbe die...

[3:42:58] Ik druk even mijn dochter weg, voorzitter.

[3:43:00] Mevrouw Dolbe vraagt of ik kan uitleggen waarom ik blijf weigeren om schoolzwemmen mogelijk te maken.

[3:43:07] Ik wil toch eventjes terug in de geschiedenis, want sinds 1985 is het schoolzwemmen al afgeschaft.

[3:43:12] En als je kijkt naar de cijfers, verlaat nu 94% nog steeds de basisschool met een diploma.

[3:43:18] En daarmee wil ik niet zeggen dat we ons niet moeten inspannen om die laatste 6% ook voor elkaar te krijgen.

[3:43:25] Maar de vraag of we daarvoor dat zwemmen verplicht moeten stellen, ik heb dat overigens al meerdere keren ook, zelfs nu ik minister ben, in brieven op gereageerd op dit voorstel van mevrouw Dobbe.

[3:43:37] Ik zie ook dat daar ook bij het onderwijs gewoon geen draagvlak voor is om dat te doen.

[3:43:41] Bovendien hebben we de middelen er ook niet voor.

[3:43:43] Wat ik wel heb gedaan, en dat noemde ik net ook al even, is dat jeugdfonds Sport en Cultuur, wat gebruikt kan worden door ouders voor wie de financiën een probleem zijn om te gaan zwemmen.

[3:43:55] Of om zwemles te geven aan hun kinderen.

[3:43:58] Hebben we er gewoon een half miljoen extra in gedaan.

[3:44:00] En er was al 400 miljoen.

[3:44:02] Van een amendement van volgens mij de heer Mohandis.

[3:44:04] En structureel zit er ook nog eens een keer 340 miljoen in.

[3:44:07] Dus volgens mij bieden we in ieder geval de mogelijkheid als financiën een staande weg zijn om dat in ieder geval te voorkomen.

[3:44:18] Even, ontstaat enige behoefte aan verluidelijkheid?

[3:44:26] Duizend?

[3:44:27] Ja, sorry.

[3:44:28] Ik vind het prima hoor.

[3:44:30] Nee, nee, nee.

[3:44:30] Ik ben blij dat u het even herstelt.

[3:44:32] Omdat het een hele grote sport was waarschijnlijk in deze weg.

[3:44:35] Oh, jammer.

[3:44:35] Ik dacht ik ga een nieuw amendement schrijven.

[3:44:37] Nee, ik heb het inderdaad over 340 miljoen structureel.

[3:44:44] Sorry, duizenden zeg ik het weer.

[3:44:46] Ja, dat heb je met VWS.

[3:44:47] Dat gaat vaak over hele grote bedragen.

[3:44:49] 400.000 via het amendement wat u zelf heeft ingediend.

[3:44:54] En 500.000 wat we extra dit jaar in het Jeugdfonds hebben gedaan.

[3:45:01] Gaat u verder, minister.

[3:45:04] De heer Mohandis vraagt ook of ik zicht heb op de kleine aanbieders en hun problemen.

[3:45:11] Ik ben bekend met de beperkte beschikbaarheid van zwemwater en de wijze waarop zwembaden hun badwater beschikbaar moeten stellen.

[3:45:17] Dat kleine zwemlesaanbieders zoals Vereniging hierbij kwetsbaar kunnen zijn, dat kan ik me inderdaad voorstellen.

[3:45:23] Daarom ook even bedankt voor het signaal en ik ga daarom ook in gesprek met de KNZB over de wijze waarop zwemverenigingen een bijdrage kunnen blijven leveren aan het bieden van zwemles, ook als het om kleine zwemondernemers gaat.

[3:45:38] En u vroeg ook, de heer Mohandes, of ik kan bijdragen aan een eenduidige branchenorm.

[3:45:44] Nou, ik kan in ieder geval melden dat er inmiddels een onafhankelijke autoriteit is opgesteld, of opgericht, moet ik zeggen.

[3:45:52] En er wordt op dit moment gewerkt aan de bestuurlijke invulling van die stichting.

[3:45:55] En vanaf 2027 start dan een traject om tot een breedgedragen branchenormering te komen.

[3:46:00] Dat was uw vraag.

[3:46:02] En dat zullen wij als VWS ook aan bijdragen.

[3:46:05] Dus die komt.

[3:46:08] Mevrouw van Metelen, over de wachttijden bij de zwemles.

[3:46:16] Nou, lange wachttijden voor het volgen van een zwemles zijn natuurlijk onwenselijk.

[3:46:20] Ik heb overigens niet de signalen gekregen dat vanuitstel ook afstel komt daardoor.

[3:46:25] Want 94%, zoals ik net al zei, verlaat de basisschool met één of meer zwemdiploma's.

[3:46:30] En het Muller Instituut concludeerde vorig jaar dat het zwemdiploma bezitten afgelopen jaren stabiel of zelfs licht stijgend is.

[3:46:37] Gemeentes zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor dat badwater.

[3:46:41] En zwemlesaanbieders kunnen daar naar eigen inzicht ook gebruik van maken.

[3:46:47] Mevrouw Huizinga vroeg of ik ook de aanbevelingen voor kinderen met een beperking wil meenemen in het Nationale Plan Zwemveiligheid.

[3:46:53] En het korte antwoord is ja.

[3:46:56] En de heer Mohandis...

[3:46:59] Nee, die vraag heb ik eigenlijk al beantwoord.

[3:47:02] Dat was het blokje.

[3:47:05] Nog even een verhelderende vraag van de heer Mohandis.

[3:47:07] Over die branchenormen, voorzitter.

[3:47:09] De minister zei van daar gaan we aan bijdragen.

[3:47:11] Ik probeer daar meer informatie op te krijgen.

[3:47:13] Dus als we iets van een brief kunnen krijgen of dat ergens in kan worden meegenomen, zodat we een beetje weten wat het u precies gaat doen als het gaat om uw bijdrage voor een landelijke branchenorm zwemkwaliteit.

[3:47:27] De minister.

[3:47:28] Ja, voorzitter.

[3:47:28] Ik ben natuurlijk altijd bereid om brieven te sturen.

[3:47:31] Maar de zwemsector is autonoom hierin.

[3:47:33] En die doen het nu zelf.

[3:47:35] Wij ondersteunen dat wel.

[3:47:36] Maar de zwemsector gaat zelf met een branchenorm komen.

[3:47:38] Dus ik weet niet naar welke informatie u verder dan nog op zoek bent.

[3:47:42] Ik wil in ieder geval wel aangeven dat we in de volgende brief... in het voorjaar even terugkomen op het stand van zaken op dat moment.

[3:47:49] Ja, mevrouw Van Metelen.

[3:47:54] Ja, voorzitter, dank.

[3:47:57] Ik hoorde de minister het net zeggen over het zwemmen.

[3:47:59] Maar dat was eigenlijk mijn vraag niet.

[3:48:01] Want ik heb het gehad over die wachttijd.

[3:48:03] En niet dat kinderen daadwerkelijk hun diploma halen... maar dat die wachttijd gewoon enorm lang is en is opgelopen.

[3:48:10] Het is gemiddeld zeven maanden en hier en daar zelfs al langer dan een jaar...

[3:48:14] En de vraag was eigenlijk hoeveel korter wordt die wachttijd met dat extra geld.

[3:48:22] Eventueel is dat mogelijk, want ik overweeg ook een motie hierop.

[3:48:27] En wat kan de minister eraan doen om gewoon die wachtlijst in te korten?

[3:48:32] Want dat is eigenlijk de concrete vraag.

[3:48:35] De minister.

[3:48:36] Voorzitter, de middelen die ik beschikbaar heb gesteld in het fonds zijn vooral zodat mensen zelf zwemles kunnen nemen als dat financieel voor hun ingewikkeld is.

[3:48:45] Dus dat doet niks met de wachtlijsten.

[3:48:46] Sterker nog, dat zou eigenlijk de wachtlijsten langer kunnen maken.

[3:48:51] De verantwoordelijkheid voor die wachtlijsten ligt natuurlijk toch vooral gewoon bij de gemeentes en bij de zwembadverenigingen en aanbieders van dat badwater.

[3:48:59] Wat ik vooral belangrijk vind, is niet zozeer of er wel of niet wachtlijsten zijn, maar of die wachtlijsten tot gevolg hebben dat kinderen dan dus geen diploma krijgen.

[3:49:07] Maar wat we zien in de cijfers is dat het niet leidt tot afstel.

[3:49:11] Ik weet trouwens van mezelf ook, ik heb drie kinderen op zwemles gehad, maar die geef je op een gegeven moment op en je weet gewoon, dat duurt even voordat ze daar terecht kunnen.

[3:49:18] En dat is gewoon in die zin ook een soort van gegeven bij dat zwemlessen.

[3:49:22] Maar het belangrijkste is vooral dat zoveel mogelijk kinderen een diploma halen en dat blijkt gewoon nog steeds het geval te zijn.

[3:49:31] Dan verzoek ik u verder te gaan met het ene laatste blokje.

[3:49:36] Voorzitter, de heer Mohandis over de stand van zaken van de wet Integere Sport.

[3:49:42] De afdeling advisering van de Raad van State heeft op 14 oktober advies uitgebracht.

[3:49:48] Ik ben op dit moment daarnaar aan het kijken samen met mijn collega's van BZK en JNV.

[3:49:53] En ik zal uw Kamer hierna zo spoedig mogelijk informeren.

[3:49:57] En ik vermoed, want u zult wel willen weten, maar kunt u daar een indicatie van geven, dat dat de eerste helft van 2027 zal zijn.

[3:50:04] Maar ook hiervoor geldt, ik heb ook wel wat haast met deze wet, want ik vind het belangrijk dat die er komt.

[3:50:09] En dan had de heer Van der Maas nog een vraag over waarom de gelijke kansen tussen jongens en meisjes afwezig zijn.

[3:50:21] Daar heb ik eigenlijk net ook al over gezegd dat de Nederlandse Sportraad in ieder geval in 2027 met een advies komt.

[3:50:25] En dat we die uitkomsten zullen gebruiken voor toekomstig beleid.

[3:50:28] En we hebben daar net al een heel debat over gehad.

[3:50:31] En dan tenslotte mevrouw Dolbe die nog een specifieke vraag had over de opvolgingscommissie dans.

[3:50:37] Ik begrijp het leed van de slachtoffers heel goed.

[3:50:41] Er zijn heel veel dingen heel erg misgegaan in die danssector en dat was echt afschuwelijk voor alle slachtoffers.

[3:50:47] We zijn daarna ook aan het werk gegaan en dat duurde inderdaad, zoals u ook zegt, langer dan verwacht.

[3:50:52] Dus dat wil ik ook erkennen dat dat zo is.

[3:50:54] Bij de oprichting van de genoemde commissies is expliciet gekozen voor een tijdelijke instelling.

[3:50:59] De financiering van de Alliantie Dans Veilig, die met de aanbevelingen aan de slag zijn gegaan, is daarom wel tot het eind van dit jaar verlengd.

[3:51:06] Zodat zij haar lopende werkzaamheden kan afronden en de opbrengsten kan overdragen aan de partijen in de danssector.

[3:51:13] En VWS zal de ondernemende sport als geheel op het gebied van sociale veiligheid ondersteunen en versterken.

[3:51:18] Onder meer via het stimuleren van de toepassing van de vier basis-eisen voor een sociaal veilige sport...

[3:51:23] Zoals te weten de vastgestelde gedragscode, de vertrouwenscontactpersoon, een verklaring omtrent het gedrag en de vakkundige trainercoaches via subsidies aan de koepels.

[3:51:33] En later met het wetvoorstel, waar ik net al in antwoord op de heer Behandis dat over zei, wet Integere Sport.

[3:51:39] En daarbij hoort ook de oprichting van een onafhankelijk integriteitscentrum.

[3:51:43] Want de sportsector moet ook echt wel met de opbrengsten van wat er is gebeurd aan de slag, want dat willen we niet nog een keer.

[3:51:51] Dat was het voorzitter.

[3:51:55] Interruptie van mevrouw Dobbe.

[3:51:58] Ja, dank u wel op dat laatste punt.

[3:52:01] Want de opvolgingscommissie concludeerde dat 28 van de 33 aanbevelingen uit het rapport schaduwdansen onvolledig of helemaal niet zijn opgevolgd.

[3:52:14] En dat is wel een conclusie denk ik waar we iets mee moeten.

[3:52:17] En deze minister zegt, we gaan met een aantal zaken aan de slag... maar mij is nu niet helder hoeveel van die maatregelen... die daar worden voorgesteld, worden nu daadwerkelijk opgevolgd.

[3:52:28] En wat vinden slachtoffers daarvan?

[3:52:30] Want wij krijgen signalen dat slachtoffers zich niet serieus genomen voelen... ook door hoe dit is gegaan met deze commissie.

[3:52:36] En dat vind ik heel erg.

[3:52:38] En volgens mij moet dit kabinet zich dat ook aantrekken... omdat wij ook een verantwoordelijkheid hebben...

[3:52:43] Om te zorgen dat het voor die slachtoffers goed is geregeld.

[3:52:46] Maar ook om te zorgen dat het nooit meer kan gebeuren wat hier is gebeurd.

[3:52:51] Het woord is aan de minister.

[3:52:51] Dat laatste ben ik zeer met u eens.

[3:52:53] Daarom vind ik ook dat het niet moet blijven bij alleen wat we hier hebben gezien in deze danssector.

[3:52:58] Maar dat het eigenlijk ingebed moet worden, de lessen daarvan breed.

[3:53:01] Daarom ben ik ook met die wetting tegen sport bezig.

[3:53:04] En die discussie over die concrete aanbevelingen, dat die niet zouden zijn opgevolgd.

[3:53:09] We zijn bezig met breed beleid maken.

[3:53:11] En daar zit heel veel van wat de geest van die aanbevelingen is, zit daar gewoon in ingebed.

[3:53:15] Het is alleen heel ingewikkeld om te zeggen, ja deze maatregel hebben we op dit punt nu op deze manier uitgevoerd.

[3:53:20] En dat is een discussie die we gewoon ook hebben met die commissie.

[3:53:23] Maar ik zou niet willen zeggen dat wij deze aanbevelingen niet hebben opgepakt.

[3:53:28] Want nogmaals, ons is er ook heel veel om te doen om te zorgen dat het niet nog een keer kan gebeuren.

[3:53:33] En juist daarom zijn we ook met die andere zaken zoals onder andere die wetgeving bezig.

[3:53:38] Vervolgvraag van mevrouw Dobbe.

[3:53:40] Dank u wel.

[3:53:42] Maar kan de minister dat dan inzichtelijk maken, in ieder geval voor de Kamer?

[3:53:45] Want ik vind het wel heel belangrijk om te kunnen zien en te weten... en ook te kunnen controleren of die aanbevelingen uit dat rapport... op welke manier die wel of niet worden opgevolgd.

[3:53:54] Dus ik wil de minister best geloven dat er meer gebeurt... dan wij zien in bepaalde rapportages.

[3:54:01] Maar dan wil ik dat wel graag weten.

[3:54:02] Want de aanbevelingen zijn super specifiek.

[3:54:06] Volgens mij willen wij gewoon aanbeveling 1, wat is daarmee gebeurd?

[3:54:09] Aanbeveling 2, wat is daarmee gebeurd?

[3:54:11] Dan willen we dat zien.

[3:54:12] En ik denk dat dat ook heel goed is voor slachtoffers om dat te weten.

[3:54:15] De minister.

[3:54:16] Ja, voorzitter.

[3:54:17] Ik wil eigenlijk eventjes hier ook even overleggen over mijn ambtenaar.

[3:54:20] Dus ik stel voor dat ik er in de tweede termijn eventjes op terugkom hoe ik u daarover zou willen informeren.

[3:54:28] Ja, prima.

[3:54:28] Gaan we naar het laatste blokje.

[3:54:30] Ja, voorzitter, dat waren de andere belangrijke vragen.

[3:54:34] Dan begin ik bij de vraag van mevrouw Van Dijk.

[3:54:37] Die zegt dat de begroting zo lastig te doorgronden is en wat nou de gevolgen zijn van het dipje in 2027.

[3:54:44] Ja, dat klopt.

[3:54:45] En het is lastig omdat in de begroting nog niet de gelden vanuit het coalitieakkoord aan de sport waren gekoppeld, zou ik maar zeggen.

[3:54:52] Dus dat maakt het ook ingewikkeld om daar goed inzicht in te krijgen.

[3:54:55] En in de brief hebben we dat dus wel gedaan.

[3:54:58] En daar zou u die duidelijkheid in ieder geval wel uit moeten kunnen halen.

[3:55:04] En daardoor heen loopt, en dat hebben een aantal van u ook gezegd... natuurlijk ook die taakstelling die inderdaad niet door dit kabinet is weggenomen... die het vorige kabinet eigenlijk had ingezet.

[3:55:15] En die zorgt ook wel voor een dipje in de bepaalde middelen.

[3:55:19] Dus dat is een beetje de op- en aftreksom.

[3:55:23] Meneer Mohandis vroeg...

[3:55:26] Waarom er minder geld naar sport gaat dan de oorspronkelijke 50 miljoen?

[3:55:32] Dat heeft te maken met die taakstelling.

[3:55:36] Dan vroeg de heer Mohandis ook hoe ik daarop anticipeer.

[3:55:44] De investeringen die zijn aangekondigd in het coalitieakkoord zijn extra middelen op de begroting van 2027.

[3:55:51] Dus ondanks de vermindering van de taakstelling op deze middelen blijft het wel een investering.

[3:55:55] Zoals u in de najaarsbrief heeft kunnen lezen ben ik voornemens om vanuit het coalitieakkoord reservering, sport en bewegen niet alleen in te zetten op de BOZA-regeling maar ook op andere thema's.

[3:56:03] Dus er is wel extra geld om in te zetten en dat heb ik in de brief ook toegelicht.

[3:56:07] Dan had meneer Mohandis ook een vraag over... hoe ik de verkokering binnen de departementen ook probeer tegen te gaan.

[3:56:17] Ik heb net al iets gezegd over de samenwerking met andere ministeries.

[3:56:21] Maar ook binnen VWS werken we samen rond die rijksbrede beleidsagenda... gezondheid in alle beleidsdomeinen.

[3:56:27] En als ik nou bijvoorbeeld kijk naar de preventiestrategie... die natuurlijk bij mijn collega zit, daar werken we echt goed op samen.

[3:56:34] Maar dat geldt ook voor het GALA en voor het ASWA...

[3:56:37] ASWA gaat natuurlijk met name ook over ouderen.

[3:56:39] Dus er zitten wel allerlei verbindingen nu op dit moment tussen de verschillende directies en kolommen.

[3:56:45] En de BRC-regeling, die kan ook ingezet gaan worden voor doelen uit het ASWA.

[3:56:51] Dus daar zie je ook dat er echt wel verbindingen gemaakt worden.

[3:56:56] Dan had mevrouw Van Metelen nog een vraag.

[3:57:00] Het was eigenlijk meer een stelling of ik het met haar eens was dat we ons niet te veel moeten bemoeien met welke temperaturen iemand nog mag sporten.

[3:57:08] In die zin ben ik het met u eens dat mensen zoveel mogelijk zelf natuurlijk moeten kunnen kiezen wanneer ze willen sporten, ook als het heel heet is buiten.

[3:57:14] Tegelijkertijd denk ik wel dat het verantwoord moet zijn en is een afgelasting aan de lokale overheid en de gezondheidsdienst of het Rode Kruis ter plaatse ook wel op zijn plaats als dat gebeurt.

[3:57:25] En we zien dat steeds meer evenementen bewust omgaan met bijvoorbeeld hitte door inzet van koelbaden en koelhanddoeken.

[3:57:33] En neemt het bewustzijn bij sporters toe, want ik denk natuurlijk ook met me eens zijn dat er ook best een risico is als je bij hoge temperaturen ongetraind gaat sporten.

[3:57:42] Mevrouw van Metelen vroeg ook hoe ik kijk naar het belang van verliezen.

[3:57:46] Dat dat ook een belangrijk kenmerkje is van de sport, denk ik wat u zei.

[3:57:54] Nou ja, dat is denk ik ook wel wat een heel belangrijk element vormt van sporten.

[3:57:57] Dat je kunt winnen en ook kunt verliezen helaas.

[3:58:00] Maar dat is zeker niet voor iedereen de motivatie om te sporten.

[3:58:03] Er zijn natuurlijk ook heel veel mensen die sporten omdat ze af willen vallen.

[3:58:05] Omdat ze een goede conditie willen hebben of omdat ze mentaal hun hoofd leeg willen maken.

[3:58:10] En volgens mij is dat allemaal even legitiem.

[3:58:12] En de heer Van der Maas vroeg of ik inzichtelijk kan maken bij de nieuwe sportmaatregelen wat de verwachte maatschappelijke opbrengsten zijn.

[3:58:20] Ja, dat vind ik best een ingewikkelde vraag.

[3:58:22] En ik denk dat u hem daarom ook stelde, want ik denk dat u dat zelf ook wel ziet.

[3:58:25] Want het is natuurlijk best ingewikkeld om maatschappelijke opbrengsten echt goed inzichtelijk te maken.

[3:58:32] Dat geldt voor heel veel dingen die we als kabinet doen.

[3:58:34] Dat je van bepaalde maatregelen denkt, preventie bijvoorbeeld, dat levert ergens anders in de keten waarschijnlijk een opbrengst op.

[3:58:40] Maar hoe onderbouw je dat nou?

[3:58:41] Dat kun je natuurlijk nooit helemaal hard maken.

[3:58:44] Dus in het algemeen kun je zeggen dat iedere euro die geïnvesteerd wordt in sport en bewegen 2,76 euro aan maatschappelijke opbrengst oplevert.

[3:58:54] Dat is in ieder geval berekend in het social return on investment voor sport en bewegen.

[3:58:58] We weten ook dat sport en bewegen zorgkosten vermindert en ook de arbeidsproductiviteit verhoogt, gewoon omdat je fitter bent.

[3:59:05] Maar dat zegt natuurlijk nog niks over specifieke maatregelen daarbinnen.

[3:59:08] Dat is waar het zo ingewikkeld wordt.

[3:59:10] Dus de bewijskracht van een individuele maatregel op het maatschappelijke opbrengst is gewoon best heel lastig vast te stellen.

[3:59:17] Daarom heb ik ook als doel om meer sport- en beweginginterventies naar een hoger erkenningsniveau door te laten groeien, om zo de effectiviteit van sport en bewegen aantoonbaar te kunnen maken.

[3:59:25] En bij voorkeur voldoet bewijs ook zoveel mogelijk aan de richtlijn passend bewijspreventie in lijn met het investeringsmodel preventie.

[3:59:31] En daar had mevrouw Van Dijk ook al opmerking over, dat ook sport en bewegen daar eigenlijk een casus in zou moeten zijn.

[3:59:38] Dan had de heer Van der Maas ook een vraag over of ik mogelijkheden zie om zorgverzekeraars en werkgevers beter te betrekken bij initiatieven om mensen aan het sporten te krijgen.

[3:59:47] Ik vind dat ontzettend belangrijk en dat doen we op zich ook al wel.

[3:59:52] We zijn bezig met die preventiestrategieën, met die ISA en ASWA en GALA.

[3:59:56] En daar zitten ook allemaal zorgorganisaties, maar ook zeker zorgverzekeraars

[4:00:00] aan tafel.

[4:00:01] En die zijn ook mede-ondertekenaar van de akkoorden.

[4:00:05] In de praktijk zeg ik er heel eerlijk bij, is er nog wel wat te doen, denk ik.

[4:00:10] Maar daar kijkt deze minister ook naar.

[4:00:14] Had de heer Van der Maas ook nog een vraag specifiek over anabole steroïden?

[4:00:18] over het aantal vervolgingen, strafmaten en of er sprake is van verminderde illegale productie en handel.

[4:00:24] De strafbaarstelling, het is ook niet helemaal mijn terrein zeg ik maar even heel eerlijk, dus ik lees nu even voor.

[4:00:29] De strafbaarstelling onder de Geneesmiddelenwet en de Warenwet, die ook van toepassing kan zijn, is opgenomen in de wet Economische Delicten.

[4:00:36] Een overtreding van de Geneesmiddelenwet kent een maximale gevangenisstraf van zes jaar en een overtreding van de Warenwet een hechtenis van zes maanden.

[4:00:44] De inspectie gezondheidszorg en jeugd en het functioneel pakket van het OM hebben dit jaar geen zaken gehad over anabole steroïden.

[4:00:52] Dus afgaand op het aantal meldingen en zaken dat de dopingautoriteit draait over anabole steroïden, lijkt de productie en handel in anabole steroïden gelijk te blijven.

[4:01:01] En vanuit de dopingautoriteit wordt ingezet op voorlichting over deze middelen om sporters zich bewust te laten zijn van de risico's.

[4:01:11] Die vraag heb ik net ook beantwoord.

[4:01:14] En mevrouw Van Dijk had nog op zich een heel sympathieke vraag, vond ik, om te onderzoeken of verenigingen ook kunnen aansluiten bij die actie van het Oranje Fonds.

[4:01:22] Ja, dat ga ik even oppakken om te kijken of dat kan.

[4:01:25] Ja, en dan kom ik medio 2027 op terug.

[4:01:29] Dat was het, voorzitter.

[4:01:31] Nee, maar op tijd.

[4:01:31] Ik kom erop terug, maar dat wil niet zeggen dat ik dan pas daarmee begin.

[4:01:36] Had u nog een interruptie van mevrouw Van Metelen?

[4:01:40] Ja, voorzitter.

[4:01:41] Dank.

[4:01:42] Nou, ik wil even met de minister terug naar over de op tropische dagen niet fietsen.

[4:01:47] Want het komt uit het rapport.

[4:01:50] En daar staat eigenlijk in dat, ja, live course nog iets.

[4:01:55] Ik hou me even te goede, maar...

[4:01:56] Daar wordt het dus negatief uitgelegd dat op tropische dagen minder mensen gaan fietsen.

[4:02:02] Nou, dat zou kunnen.

[4:02:03] De een fietst wel, de ander niet, maar mensen gaan ook hardlopen.

[4:02:06] Ik vind het ook altijd heel vreemd, want in Spanje, Zuid-Frankrijk en de rest van de hele wereld waar het ook gewoon warm is, gaat alles gewoon door.

[4:02:12] Maar hier schieten we gelijk helemaal uit de penti als het een beetje warmer wordt.

[4:02:17] Ik ben het met u eens dat je daar veiligheidseisen op moet hebben.

[4:02:22] Die hebben we ook.

[4:02:23] En dan toch nog, want daar heb ik het namelijk ook over... dus zoals extra beschutting, extra watertappunten... worden er massaal echt ontzettend veel... en ik heb een hele lijst hoor... sportevenementen in de zomer afgelast.

[4:02:37] Op basis van de hitte of eventueel iets wat eraan kan komen.

[4:02:41] Er zijn zelfs evenementen die meerdere dagen duren...

[4:02:44] En dan wordt het één dag heet en het hele evenement wordt afgelast.

[4:02:49] Dat is gewoon dus één.

[4:02:50] Je veroorzaakt dat je dus inderdaad minder gaat sporten, dus dat is het nadeel.

[4:02:57] De ondernemers die hebben eigenlijk, die dat allemaal organiseren, die verenigingen, stichtingen, iedereen, die maken kosten en dat haalt ze niet meer uit.

[4:03:06] Dus dat is een nadeel.

[4:03:08] En je hebt kans dat in het opvolgend jaar... dat mensen gaan afhaken, want die denken... ja, daar wordt het weer reed, ik ga het niet meer organiseren.

[4:03:15] Dus dan krijg je een soort vicieuze cirkel.

[4:03:18] En dat is eigenlijk waar ik naartoe wil.

[4:03:21] Van ziet u dat ook?

[4:03:22] En moeten we daar dan niet eens een keer het gesprek over voeren... dat dit gewoon een slechte ontwikkeling is?

[4:03:27] En misschien kan de minister daar een antwoord op geven.

[4:03:31] De minister.

[4:03:31] Ja, voorzitter.

[4:03:32] Deze minister heeft op veel invloed, maar op een aantal zaken ook echt niet.

[4:03:35] En ik denk dat dit ook echt aan degene is die het organiseren.

[4:03:39] En ik zie ook de zorg die u heeft over die ondernemers die dan daarmee middelen.

[4:03:46] Maar ik vind dat echt iets aan de evenementen zelf om dit te beoordelen.

[4:03:51] Of zij die verantwoordelijkheid willen nemen.

[4:03:54] En ik vind het niet aan de minister om het gesprek aan te gaan dat ze het misschien toch door moeten laten gaan...

[4:03:59] Omdat mensen dat zelf kunnen beoordelen of ze dan gaan hardlopen of niet.

[4:04:02] Als het tenminste om een hardloop evenement zou gaan.

[4:04:05] Mevrouw Van Metelen nog verhelderende vraag?

[4:04:09] Ja zeker voorzitter, een vervolgvraag.

[4:04:11] Want het is namelijk in 9 van de 10 keer wordt het opgelegd door de gemeente.

[4:04:18] Die zeggen we trekken uw vergunning in, u mag niet meer.

[4:04:20] Dus dan is het toch een bestuur, dan is het lokale overheid die dat besluit.

[4:04:25] En ik denk dat we daar een verkeerde beweging maken.

[4:04:29] Dus minder sporten, minder evenementen, et cetera.

[4:04:32] Nou, dat is dus eigenlijk waar ik deze discussie over wil voeren.

[4:04:38] Mijn vraag is dan concreet aan de minister.

[4:04:40] Is de minister misschien bereid om dan een keer in gesprek met de VNG te gaan over...

[4:04:46] Dit wat ik nu voorleg om eens te kijken hoe hiermee om te gaan.

[4:04:50] Want we hebben hete zomers, we moeten ermee dealen.

[4:04:53] En ik denk dat het een hele negatieve spiraal is waar we in terechtkomen als we dit door blijven zetten.

[4:04:59] De minister.

[4:05:00] Voorzitter, u zegt terecht denk ik dat vaak gemeentes het besluit nemen.

[4:05:04] Maar dat doen ze niet omdat ze dat zelf vinden.

[4:05:06] Maar omdat ze een advies krijgen van de GGD die vaak hierop adviseert.

[4:05:09] En de GGD die adviseert op volksgezondheid.

[4:05:12] En dat kan de reden zijn waarom dan besloten wordt om zo'n evenement niet door te laten gaan.

[4:05:16] Om heel eerlijk te zijn.

[4:05:18] Het is misschien heel onaardig, maar ik zie eigenlijk niet zo goed het nut in om hier nou over in gesprek te gaan met gemeentes.

[4:05:24] Ik denk dat er een heleboel zaken zijn die wel om meer aandacht vragen dan dit.

[4:05:29] En daar ben ik maar even heel eerlijk over, mevrouw Van Metelen.

[4:05:33] Goed, dan zijn we volgens mij aan het eind van de termijn van de minister gekomen.

[4:05:38] Dat betekent dat we naar de tweede termijn van de commissie gaan.

[4:05:43] Kijk even rond of u al klaar bent, of dat u zegt...

[4:05:52] Dan beginnen we weer in de volgorde van de sprekers bij de heer Mohandes.

[4:05:59] Voorzitter, dank.

[4:06:01] Ik dank ook de minister voor de uitvoerige beantwoording.

[4:06:05] Er waren veel vragen, maar dat komt ook omdat er al afgelopen jaren veel dingen lagen die weer soms wel, soms niet in de motie zijn gegoten en waar de Kamer weer nu van hoopt dat ze wel worden uitgevoerd.

[4:06:17] Ik ga niet al die punten herhalen.

[4:06:19] Wat ik wel zeg, voorzitter, via u, is dat wij de toezeggingen heel nauwlettend zullen volgen de komende tijd.

[4:06:26] Omdat het heel aantrekkelijk is om over datgene waar we al een motie over hebben aangenomen, om daar weer een nieuwe motie overheen te doen.

[4:06:35] Dat lijkt me niet verstandig.

[4:06:37] Dus wat ons betreft is er genoeg werk aan de winkel.

[4:06:40] En ik hoop ook oprecht dat deze minister langer zit dan haar voorgangers, zeg ik maar even.

[4:06:45] En dat is niet omdat het nu ook heel actueel is hoe het kabinet het nu doet, maar ook omdat de sport, maar zeker het land, een crisis niet kan gebruiken.

[4:06:53] Dus wij hopen op stabiele politiek, ook voor de sportsector.

[4:06:57] Dan kom ik bij de volgende twee moties, ook in relatie tot mijn inbreng, voorzitter.

[4:07:01] De eerste gaat over nationale aanpak verdrinkingspreventie in relatie tot open water.

[4:07:07] De Kamer gehoord de beraadslaging, constaterende dat er in Nederland elk jaar rond de 130 mensen verdrinken in open water.

[4:07:12] Overwegend dat het ontbreekt aan één coördinerende aanpak om verdrinkingen te voorkomen en daarmee een eenduidige aanpak voor veilige inrichting van open water met reddingsmiddelen.

[4:07:22] En dat verschillende initiatieven van overheden en zwemorganisaties die zich bezighouden met veiligheid niet goed op elkaar worden afgestemd.

[4:07:28] Overwegend dat zwemveiligheidsorganisaties aangeven meer te willen en kunnen bestrijden.

[4:07:33] Doen tegen verdrinking.

[4:07:34] En verzoekt de regering om samen met het Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties NIVZ, Nationale Raad Zwemveiligheid NRZ en de Reddingsbrigade Nederland te verkennen hoe een eenduidige aanpak voor verdrinkingspreventie vorm kan krijgen.

[4:07:48] En gaat over tot de orde van de dag.

[4:07:50] Mede ingediend door collega Van der Maas.

[4:07:54] En de laatste motie.

[4:07:55] Die gaat over een landelijk netwerk Mastersport.

[4:07:59] Ook om oudere sport aan te jagen.

[4:08:01] En die ambassadeursfunctie.

[4:08:02] Beter verankeren, de Kamer hoort te brazen en constateren dat veel senioren en ouderen niet voldoen aan de beweegrichtlijnen.

[4:08:09] En dat bij 65-plussers zelfs meer dan 60% niet aan de beweegrichtlijnen voldoet.

[4:08:14] Constateren dat er internationaal al massacompetities bestaan.

[4:08:18] En dat ook in Nederland enkele gemeenten en sportbonden competities voor oudere leeftijdscategorie organiseren.

[4:08:24] Maar dat deze initiatieven versnipperd zijn en er een landelijk netwerk ontbreekt.

[4:08:27] Verzoekt de regering om samen met NSC, NSF, de Sportvereniging Nederland, sportbonden, gemeenten en bestaande masterinitiatieven een visie op sport en bewegen voor ouderen uit te werken.

[4:08:36] Waaronder een landelijk netwerk voor mastersport om zo sporten voor senioren te bevorderen.

[4:08:40] En de Kamer hierover voor de zomer van 2027 te informeren gaat over tot de orde van de dag.

[4:08:45] Mede ingediend door Van Brenk van

[4:08:48] De 50 plus partij.

[4:08:50] Voorzitter, er is nog een antwoord dat komt op de vraag van collega Van Dijk over strategisch overleg landelijke organisaties.

[4:08:59] Ik wacht het even af.

[4:09:00] Misschien kom ik daar nog op terug in een interruptie richting de minister als ze gaat antwoorden.

[4:09:07] Zo moet ik het zeggen.

[4:09:08] Dank.

[4:09:09] Dank u wel.

[4:09:09] Het woord is aan mevrouw Huizinga.

[4:09:15] Veel beantwoording.

[4:09:18] Veel thema's die we aangeraakt hebben, denk ik.

[4:09:21] En dank ook aan de minister.

[4:09:23] Wij hebben ook twee moties.

[4:09:27] De eerste motie is een initiatief waarvan we al hebben gezegd dat het ontzettend veel impact heeft.

[4:09:33] En dat is de motie de derde helft.

[4:09:36] De Kamer gehoord beraadslagen en constaterende dat bij de derde helft sportverenigingen overdag hun accommodatie openstellen voor ouderen om samen te bewegen en elkaar te ontmoeten.

[4:09:46] En dat dit initiatief van het Nationaal Ouderenfonds nu op ongeveer 40 plekken loopt.

[4:09:51] Overwegende dat eenzaamheid voor veel ouderen een reden is om minder te bewegen en dat de derde helft beide aanpakt in accommodaties die overdag leeg staan.

[4:09:59] Verzoekt het kabinet te verkennen hoe zij kan bijdragen aan de opschaling van de derde helft door het Nationaal Ouderenfonds...

[4:10:05] En de Kamer daarover voor de zomer van 2027 te informeren.

[4:10:10] Er gaat over tot de orde van de dag, mede ingediend door mevrouw Van Brenk van 50PLUS.

[4:10:18] En de tweede motie, dat is de actieve pauze.

[4:10:23] De Kamer gehoord beraadslaging constaterende dat de afspraak thuis of in de kluis per 1 januari 2027 ingaat.

[4:10:30] Waardoor de mobiele telefoon ook in de pauze uit de school verdwijnt.

[4:10:34] Constaterend dat slechts 4 op de 10 jongeren van 12 tot en met 17 jaar voldoende beweegt.

[4:10:39] Overwegende dat een pauze zonder telefoon een kans is om weer te spelen en te bewegen.

[4:10:44] Verzoekt de regering in de gesprekken over de telefoonvrije school...

[4:10:47] met de onderwijsorganisaties ook aandacht te hebben voor een actieve invulling van de pauze... en scholen daarbij te ondersteunen via de gezonde school en de buurtsportcoach... met voorrang voor wijken waar kinderen het minst bewegen en gaat over tot de orde van de dag.

[4:11:03] Dank u wel.

[4:11:05] Dan gaan we verder naar mevrouw Van Mekelen.

[4:11:10] Ja, voorzitter, dank.

[4:11:11] Het zal u niet verbazen dat na het laatste debatje... dat het een beetje een onbevredigend antwoord is voor mij.

[4:11:19] En dat de minister ook zegt dat ze dit niet zo belangrijk vindt.

[4:11:22] Ik vind het wel belangrijk.

[4:11:23] Ik vind het heel belangrijk zelfs voor al die sporters, verenigingen, stichtingen... organisaties, vrijwilligers en ondernemers die iets organiseren... maandenlang bezig zijn, kosten maken...

[4:11:33] dan toch niet door kunnen laten gaan.

[4:11:36] En ik denk dat we in een soort negatieve spiraal komen... als je dat een paar jaar achter elkaar krijgt... dat dat dan in zich heel niet meer plaats gaat vinden.

[4:11:44] En we zitten hier voor een debat sport... om de sporten voor iedereen juist toegankelijk te maken en te behouden.

[4:11:50] En ik denk dat dat dan toch in de zomer... misschien op dit terrein dan toch wel op de tocht staat.

[4:11:58] Dus ik vraag toch nog een keer aan de minister of ze...

[4:12:01] Misschien in een ander gesprek, maar dan een klein beetje een stukje tekst aan wil wijden bij de VNG.

[4:12:09] Want ik denk wel dat het belangrijk is.

[4:12:11] Twee moties.

[4:12:12] De Kamer gehoord de beraadsdaging overwegen dat kinderen maandenlang moeten wachten op zwemles.

[4:12:16] Verzoekt de regering concrete doelen vast te stellen voor het verkorten van de wachtlijsten.

[4:12:20] En de Kamer over de voortgang te informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[4:12:24] De Kamer gehoord de beraadslaging overwegende dat sporten voor kinderen met een lichamelijke beperking of chronische aandoening kan bijdragen aan herstel, zelfvertrouwen en zelfstandigheid.

[4:12:33] Overwegende dat dit ook positieve gevolgen kan hebben voor de zorgen en belasting van ouders en andere gezinsleden.

[4:12:39] Verzoekt de regering om de effecten van begeleiding naar blijvende sportdeelname op het kind, het gezin en het latere zorggebruik te onderzoeken.

[4:12:45] En de Kamer binnen zes maanden over de onderzoeksopzet en planning te informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[4:12:51] Dank u.

[4:12:56] Hartelijk dank voorzitter.

[4:12:58] Ja, hartelijk dank voor de beantwoording aan de minister en voor de moeite die erin gestoken is om het allemaal voor te bereiden.

[4:13:03] En ook voor de najaarsbrief, dat was ook verhelderend.

[4:13:06] Over de integrale structurele benadering, nou ik ben heel blij met dat antwoord.

[4:13:10] En ook heel mooi om te horen dat u met het veld in gesprek bent, dat verbaast me niks.

[4:13:14] Maar zou het niet mooi zijn om ons inderdaad samen bij elkaar te brengen tijdens een heidag en dan af te spreken wie gaat wat doen wanneer.

[4:13:20] En wat zijn de doelen?

[4:13:22] Nou, het hele verhaal.

[4:13:24] Als je ze bij elkaar brengt, dan ben ik ervan overtuigd dat daar echt een heel mooi plan uitkomt.

[4:13:29] En onder regie natuurlijk van de minister dat dan weer wel.

[4:13:31] Dan praten we met een collega over de poortwachter stimulans voor zieke werknemers.

[4:13:38] Het is zo dat volgens mij een werknemer moet bijdragen aan zijn herstel.

[4:13:42] Dus ik hoop dat daar wat uit kan komen.

[4:13:45] Ik denk dat dat een hele mooie stap zou zijn om zieke werknemers aan het sporten te helpen.

[4:13:48] En dat ze dan sneller uit de ziektewet komen.

[4:13:51] En dat is voor iedereen eigenlijk beter.

[4:13:53] Dan De Boze en Dumava, daar waar collega Mohandes terughoudend is in het doen van nog een motie.

[4:14:00] Is dit mijn eerste WGO-sport, dus doe ik het wel.

[4:14:03] En ja, ik kan het niet laten.

[4:14:06] En dat doe ik zwaar samen met collega Van Dijk.

[4:14:09] De Kamer, gehoord de beraadslagingen, overwegende dat sportverenigingen een cruciale maatschappelijke rol vervullen en ondersteuning verdienen om toekomstbestendig te blijven.

[4:14:19] Overwegende dat de BOZA-regeling momenteel structureel wordt overvraagd, waardoor sportverenigingen buiten de boot dreigen te vallen.

[4:14:25] Overwegende dat de Dumava-ruimschoot wordt overvraagd, nee, wordt ondervraagd natuurlijk.

[4:14:30] ...verzoekt de regering om te onderzoeken of en hoe de belemmeringen voor sportverenigingen... ...om gebruik te maken van de Dumava zoveel mogelijk weggenomen kunnen worden... ...zodat de sportverenigingen hier beter gebruik van kunnen maken... ...en gaat over tot de orde van de dag namens...

[4:14:45] Dank u.

[4:14:46] Ja, en dan de volgende anabole.

[4:14:48] Hartelijk dank.

[4:14:49] Nul zaken, terwijl er 400.000 gebruikers zijn van illegale steroïden.

[4:14:54] Dat is dus illegaal.

[4:14:56] Duidelijk blijkt eruit dat de vervolging in de opsporing dus achterblijft.

[4:15:01] Dat vind ik echt super zorgelijk, want het zijn allemaal hele jonge mensen die daar permanente schade van ondervinden.

[4:15:06] Ik heb het al gezegd.

[4:15:08] Ja, nou...

[4:15:08] En ik wil graag daar ook een motie over indienen om daar toch krachtig wat aan te gaan doen.

[4:15:17] Dat is de Kamer, gehoorde beraadslagingen.

[4:15:20] ...constaterende dat uit onderzoek van het Milieuinstituut... ...blijkt dat 400.000 mensen in Nederland gebruik maken van anabole steroïden... ...met veel gezondheidsschades gevolg, waaronder onvruchtbaarheid en hartproblemen... ...overwegende dat de illegale handel in anabole steroïden hieraan ten grondslag ligt... ...waarvoor de handhavingscapaciteit ernstig tekortschiet... ...verzoekt de regering om in kaart te brengen wat nodig is... ...om beter te kunnen handhaven op de illegale handen in anabole steroïden... ...zodat deze zo snel mogelijk aan banden kan worden gelegd... ...en gaat over tot orde van de dag.

[4:15:47] En dat doe ik ook namens collega Mohandes...

[4:15:51] Tot zover voorzitter.

[4:15:54] Ja, dank u wel meneer Van der Maars.

[4:15:56] Dan gaan wij verder met mevrouw Van Dijk.

[4:15:58] Dank je wel voorzitter en dank voor het beantwoorden van de vragen.

[4:16:02] Ik heb er volgens mij nog eentje openstaan.

[4:16:03] Dat ging over de bezwaarprocedures met betrekking tot de BOZA.

[4:16:08] Het strategische overleg daar hebben we het zojuist al over gehad.

[4:16:11] Ik heb twee moties.

[4:16:13] De Kamer gehoord de beraadslaging constateren dat de sportverenigingen naast hun sportieve functie een maatschappelijke rol vervullen.

[4:16:18] Die raakt aan verschillende gemeentelijke beleidsterreinen waaronder gezondheid, welzijn, participatie, onderwijs, veiligheid, leefbaarheid en sociale cohesie.

[4:16:27] Overwegen dat gemeenten veelal voor elk van deze beleidsterreinen aparte budgetten en medewerkers hebben.

[4:16:32] En dat hierdoor en door de toenemende complexiteit van regelgeving sportverenigingen erbij gebaat zouden zijn als er vanuit een integrale blik...

[4:16:39] Na een vraagstuk in het bijzonder huisvestingsvraagstuk wordt gekeken.

[4:16:42] Verzoekt de regering met een voorstel voor een pilot te komen... waarin een representatief aantal gemeenten voor een periode van twee jaar aan de slag gaat... met het verbinden en ontschotten van verschillende beleidsterreinen... die raken aan de maatschappelijke rol van sportverenigingen.

[4:16:53] Door gemeenten proactieve ondersteuning wordt geboden aan sportverenigingen... en behoeven van hun maatschappelijke ontwikkeling en het vergroten van de maatschappelijke impact...

[4:17:00] Een monitoring en onafhankelijke evaluatie van de resultaten, waaronder onderzoek naar de maatschappelijke effecten en mogelijke kosten en baten van de aanpak, wordt meegenomen.

[4:17:08] Verzoekt de regering om de Kamer over dit pilotvoorstel in Q1-27 te informeren en gaat over tot de orde van de dag.

[4:17:15] Naar de Dumava, we proberen het nog maar een keer.

[4:17:17] Dus ook deze motie doen we samen.

[4:17:20] De Kamer gehoord de beraadslaging constateren dat bij de bezuiniging op de BOZA is verwezen naar de Dumava als alternatief voor de verduurzaming van sportaccommodaties, overwegen dat de BOZA-regeling zwaar wordt overvraagd, terwijl de Dumava voor sportverenigingen niet dezelfde mogelijkheden biedt en de Kamer via een unieke...

[4:17:35] en gaat over tot de orde van de dag.

[4:17:49] Samen met collega Van der Maas.

[4:17:55] Dank je wel.

[4:18:05] Dank mevrouw Van der Maas.

[4:18:06] Dan gaan we naar mevrouw Van Dijk.

[4:18:09] Mevrouw Van Dijk, excuse.

[4:18:11] Nee, excuse.

[4:18:13] Mevrouw Van Dijk, natuurlijk.

[4:18:15] Mevrouw Dobbe.

[4:18:17] Er worden hier heel snel bepaalde coalities gevormd, maar dat gaat wel.

[4:18:21] Ik heb een aantal moties, voorzitter.

[4:18:23] De Kamer gehoord te beraadslagen, constaterende dat er een grote en groeiende kloof is tussen de sportdeelname van de laagste inkomensgroepen en de hoogste inkomensgroepen.

[4:18:30] Overwegend dat de hoge kosten van sporten daarbij een grote rol spelen, aangezien ruim 35% van de mensen met een lage inkomen aangeeft de kosten niet te kunnen betalen.

[4:18:38] Verzoekt de regering om stappen te zetten om sporten betaalbaar door te maken voor mensen.

[4:18:43] En daarbij in ieder geval te kijken naar de mogelijkheid voor het verlagen van de btw op sporten.

[4:18:49] En de mogelijkheid om sportverenigingen in wijken waarin veel huishoudens een laag inkomen hebben via gerichte subsidies te ondersteunen.

[4:18:55] Zodat de contributie verlaagd kan worden en gaat over tot de orde van de dag.

[4:18:58] Excuses voor mijn handschrift, hier zit wat...

[4:19:01] Schrijfsel bij.

[4:19:03] De Kamer gehoord de beraadslaging, constaterende dat de kinderen met een beperking of chronische aandoening substantieel minder sporten dan leeftijdsgenoten die dit niet hebben, terwijl zij dat wel vaak zouden willen.

[4:19:13] Overwegend dat sportpolies in academische kinderziekenhuizen deze kinderen effectief helpen om te gaan sporten, maar dat deze momenteel slechts een beperkt deel van hen kunnen helpen.

[4:19:21] Verzoekt de regering om de mogelijkheden te verkennen om sportpolies in de academische kinderziekenhuizen op te schalen en ze een standaard onderdeel te maken van het zorgpad en gaat over tot de orde van de dag.

[4:19:31] Mede ondertekend door de leden Huizinga, Mohandes en Inge van Dijk.

[4:19:36] De Kamer gehoord de beraadslaging constateren dat meisjes gemiddeld minder vaak sporten dan jongens.

[4:19:41] Verzoekt de regering om in kaart te brengen welke belemmeringen er zijn voor meisjes om te gaan sporten... en welke redenen zij hebben om daarmee te stoppen en met gerichte maatregelen te komen... die sportdeelname van meisjes en vrouwen bevorderen en belemmeringen wegnemen.

[4:19:53] En gaat over tot de orde van de dag.

[4:19:55] En waarom deze motie?

[4:19:56] Omdat ik denk dat we voor bepaalde sporten en bepaalde groepen vrouwen, meisjes...

[4:20:01] ...in bepaalde wijken bijvoorbeeld wel echt gerichte interventies moeten plegen... ...om de spoordeelname van vrouwen en meisjes gelijk te trekken met die van jongens.

[4:20:11] En ik denk dat als je dat alleen maar generiek aanvliegt, dat dat niet voldoende zal zijn.

[4:20:16] Dus het lijkt mij heel goed om daar wel op die manier naar te kijken.

[4:20:18] Dus vandaar die motie.

[4:20:20] Dan nog een motie, voorzitter.

[4:20:21] De Kamer hoort de beraadslaging... constaterende dat de gemiddelde wachttijd voor zwemlessen momenteel zeven maanden is... overwegende dat de wachtlijsten voor zwemlessen voor kinderen met een beperking vaak nog langer zijn... overwegende dat een tekort aan zwemleraren en beschikbaar badwater belangrijke oorzaken vormen... verzoekt de regering om stappen te zetten om de wachtlijsten voor zwemlessen terug te dringen... en daarbij specifieke aandacht te hebben voor zwemlessen voor kinderen met een beperking... en gaat over tot de orde van de dag.

[4:20:44] Mede ondertekend door lid Mohandes.

[4:20:46] En tot slot, voorzitter, het gaat ook over zwemmen...

[4:20:49] We hebben het gehad over schoolzwemmen en deze minister zegt ja de meeste kinderen halen hun zwemdiploma.

[4:20:56] En dan is er niet echt een extra investering nodig omdat er maar een klein probleem is.

[4:21:01] Maar één op de drie kinderen uit gezinnen met lage inkomens leert niet zwemmen of ze leren dat pas na hun twaalfde jaar.

[4:21:09] En dat is problematisch, want kinderen van 11 willen ook naar een zwemplas.

[4:21:13] En kinderen van 7 willen dat ook.

[4:21:15] En kinderen die opgroeien in een rijk huishouden, die leren dat wel.

[4:21:20] En kinderen uit arme gezinnen leren dat niet.

[4:21:22] En ik vind dat wel een probleem, wat we gericht moeten aanpakken.

[4:21:25] En de minister zei ook, ja scholen die zien dit niet zitten.

[4:21:28] Maar daarom had de Kamer gevraagd om bepaalde scenario's uit te werken.

[4:21:32] En een aantal van die scenario's zien scholen wel zitten.

[4:21:36] En daarom vragen wij de minister om daar wel werk van te maken, omdat dit wel een probleem is.

[4:21:41] En we moeten zorgen dat kinderen, of ze nou in rijke of in arme gezinnen opgroeien, wel moeten kunnen leren zwemmen.

[4:21:46] Dank u wel.

[4:21:48] Ja, dank mevrouw Dobbe.

[4:21:49] Dat was de bijdrage van de commissie.

[4:21:51] Waarvoor dank.

[4:21:53] Voordat we gaan naar de termijn van de minister.

[4:21:55] Hoe lang denkt u nodig te hebben?

[4:21:57] Twintig minuten.

[4:21:59] Oké.

[4:22:00] Dan wordt het kwart voor zes.

[4:22:04] Tien over half zes.

[4:22:06] Akkoord.

[4:22:07] Dan schorsen wij de vergadering tot tien over half zes.

[4:23:05] Dank u wel.

[4:23:35] Vijf en zes, niemand van u?

[4:23:48] Ja, ik wel denk ik.

[4:23:48] Ik heb hier vijf en zes.

[4:40:38] Goed, dan zijn we gekomen aan de tweede termijn van de minister en die nodig ik van harte uit om die tweede termijn aan te vangen.

[4:40:55] Mijn idee is om eerst de moties langs te lopen en te appreciëren.

[4:40:59] En dan zijn er nog een aantal vragen die ik dan zal beantwoorden.

[4:41:04] Motie 1 over de nationale verdrinkstrategie van heer Mohandes, oordeelkamer.

[4:41:11] Motie 1, oordeelkamer.

[4:41:14] Motie 2, ook van de heer Mohandis, over sporten voor senioren te bevorderen.

[4:41:18] Zou ik oordeelkamer willen geven met verwijzing naar het debat.

[4:41:21] Dus ik wil dan ook wel naar een specifieke doelgroep van die ouderen kijken.

[4:41:26] Maar wel in het kader van wat u ook hier vraagt.

[4:41:29] Motie 2, oordeelkamer.

[4:41:31] Motie 3, de derde helft van mevrouw Huizinga ook oordeelkamer.

[4:41:36] Motie 3, oordeelkamer.

[4:41:39] Motie 4, ook van mevrouw Huizinga over de actieve invulling van de pauze.

[4:41:44] Ook oordeelkamer en we hebben al met elkaar gewisseld dat het uiteindelijk natuurlijk een vrije keuze blijft van scholen zelf, maar dat...

[4:41:50] Motie 4, oordeelkamer.

[4:41:52] Motie 5, van mevrouw Van Metelen over de wachttijden van de zwemles.

[4:41:56] Ja, die wil ik ontraden.

[4:41:59] Het wordt bovendien ook niet centraal bijgehouden en ik wil ook hier even wijzen naar het debat wat we daarover hebben gevoerd.

[4:42:05] Motie 5, ontraden.

[4:42:07] Motie 6 wil ik ook ontraden, omdat ik eigenlijk niet van plan ben om een apart onderzoek hierna te gaan doen.

[4:42:15] Maar het kan wel als apart agendaspunt worden meegenomen in de vele trajecten die lopen over de effectiviteit in de strategie sporten met een handicap.

[4:42:25] Dus in die zin wil ik het wel als apart aandachtspunt meegeven.

[4:42:28] Motie 6 ontraden.

[4:42:30] Motie 7 van de heer Van der Maas over de Dumava.

[4:42:35] Ik begin wel even met te zeggen dat het dus niet alleen aan mij is.

[4:42:38] En ik heb volgens mij een verwachtingenmanagement net gedaan.

[4:42:41] Maar ik denk dat we altijd bereid moeten zijn, zeker als er zo'n duidelijke uitspraak is van de Kamer, om dat te onderzoeken.

[4:42:47] En daarom geef ik het Oordeelkamer.

[4:42:49] Motie 7, Oordeelkamer.

[4:42:52] Motie 8 van de heer Van der Maas over de anabole steroïden.

[4:43:02] Zou ik ook oordeelkamer willen geven als ik hem zo mag interpreteren dat het ook steun is voor die brede aanpak die wij op dit moment voeren en die met name ook bij mijn collega van VWS ligt.

[4:43:11] Motie 8, oordeelkamer.

[4:43:14] Motie 9 van mevrouw Van Dijk over een pilot wil ik ook oordeelkamer geven.

[4:43:22] Motie 9, oordeelkamer.

[4:43:25] Motie 10 van mevrouw Van Dijk ook weer over de Dumaven met verwijzing naar het debat ook oordeelkamer.

[4:43:33] Motie 10, oordeelkamer.

[4:43:35] Motie 11 van mevrouw Dobbe over de voorstellen die zij doet om sporten betaalbaarder te maken wil ik ontraden ook met verwijzing naar het debat.

[4:43:45] Motie 11, ontraden.

[4:43:47] Motie 12, om de mogelijkheden te verkennen om sportpolies op te schalen, die wil ik oordeelkamer geven.

[4:43:55] Maar ook met het verstand dat ik daar ook met mijn collega van VWS over in gesprek moet, zoals ik ook al eerder in het debat zei.

[4:44:05] Motie 12, oordeelkamer.

[4:44:07] Motie 13 over het in kaart brengen van de belemmeringen voor meisjes.

[4:44:13] Geef ik oordeel Kamer en daarmee wil ik ook verwijzen naar die Nationale Sportraad die daar nu ook mee bezig is en dat ik ook met een reactie daarop kom.

[4:44:20] Motie 13, oordeel Kamer.

[4:44:22] En dan motie 14, die wil ik ontraden eigenlijk om dezelfde redenen als ook ik de motie van mevrouw Van Metelen heb ontraden op het punt van de wachtlijsten.

[4:44:32] Motie 14 ontraden en u had nog een aantal vragen.

[4:44:34] Ja, dat klopt.

[4:44:37] Mevrouw Dobbe.

[4:44:39] Mag ik een vraag stellen over de appreciatie van motie 14?

[4:44:41] Jazeker.

[4:44:43] Want ik hoorde het inderdaad ook bij de motie van mijn collega dat de minister verwijst naar het debat.

[4:44:49] In het debat hoorde ik de minister zeggen, ja mijn kinderen hebben ook zwemles gevolgd en die moesten ook op een wachtlijst.

[4:44:55] Klopt hè, mijn kinderen hebben ook zwemles gevolgd, moesten allebei ruim een jaar op een wachtlijst.

[4:45:00] Nu zijn wij al met onze inkomens waarschijnlijk een stuk eerder... met het aanmelden van onze kinderen dan mensen die het moeilijk kunnen betalen.

[4:45:08] En ik vind dat op zichzelf wel een probleem.

[4:45:10] Want op het moment dat kinderen niet kunnen zwemmen, lopen ze ook gevaar.

[4:45:14] Het is gewoon ook gevaarlijk als je niet kan zwemmen.

[4:45:17] En daarom willen we dat alle kinderen gaan zwemmen...

[4:45:19] Zodat je minder verdrinkingen hebt.

[4:45:20] Dus als kinderen later leren zwemmen dan nodig omdat ze op een wachtlijst staan, dan is dat toch een probleem?

[4:45:27] Maar deelt de minister deze analyse dat het wel een probleem is?

[4:45:30] Of vindt zij het geen probleem dat kinderen door capaciteitsgebrek, door wachtlijsten, later leren zwemmen?

[4:45:36] De minister.

[4:45:37] Voorzitter, u legt een correlatie tussen dat mensen met minder inkomen minder snel zich zullen opgeven en daardoor langer op een wachtlijst zullen staan of in ieder geval later op een wachtlijst zullen komen.

[4:45:49] Ik weet niet in hoeverre die correlatie er is.

[4:45:50] Wat wij daaraan doen in ieder geval is het mogelijk maken dat de financiën geen belemmering hoeven te vormen door dat jeugdfonds...

[4:45:56] Daar middelen in te hebben.

[4:45:59] En daarbij heb ik ook aangegeven dat de wachtlijstproblematiek echt bij de gemeentes ligt.

[4:46:03] En die moet je soms heel lokaal oplossen, want er zijn niet overal wachtlijsten.

[4:46:07] En dat is iets wat je gewoon ook op dat niveau moet oplossen.

[4:46:09] En ik zie gewoon daar geen rol voor mij op dit punt in weggelegd.

[4:46:14] Goed.

[4:46:15] Ik denk dat dit wel het antwoord was van de minister.

[4:46:19] Als het mag, voorzitter.

[4:46:21] Mijn vraag was ook of de minister het een probleem vindt... dat kinderen door wachtlijsten later leren zwemmen... waardoor er een langere periode is dat ze niet kunnen zwemmen...

[4:46:31] En dat dat ook een gevaar kan opleveren voor deze kinderen.

[4:46:35] Dus dat was ook mijn vraag.

[4:46:36] En dan over het punt of deze minister daar een rol heeft.

[4:46:39] Natuurlijk heeft de minister daar een rol, want zij is ook stelselverantwoordelijk.

[4:46:42] Maar ze zou bijvoorbeeld ook met gemeenten in gesprek kunnen gaan.

[4:46:45] Deze motie sluit dat niet uit om een rol te pakken.

[4:46:50] Ja, voorzitter.

[4:46:50] Ik wil toch gewoon terug verwijzen naar het debat dat wij hier in eerste termijn ook al over hebben gehad.

[4:46:54] En natuurlijk mogen financiën geen belemmering vormen om zwemles te nemen.

[4:46:59] Daarom hebben we ook middelen in het jeugdfonds.

[4:47:01] En vind ik ook dat die wachtlijsten moeten worden teruggedrongen.

[4:47:04] Alleen ik vind dat dat vooral bij de gemeentes ligt en bij de zwemlesaanbieders en de mensen die over het badwater gaan.

[4:47:12] Minister, gaat u verder met de beantwoording van de vraag?

[4:47:15] Ja, voorzitter, er waren nog een aantal vragen.

[4:47:17] Ik hoop dat ik ze nu allemaal heb.

[4:47:21] Er was eerst de vraag van mevrouw Van Metelen over of het onderzoek... wat op dit moment door de NVWA en door de VNG wordt gedaan naar speeltuinen en spelen... of we daar ook tussentijds een stand van zaken van kunnen krijgen.

[4:47:37] Dat kan, maar ik zeg wel, de looptijd van het hele onderzoek is vier jaar.

[4:47:40] Dus u krijgt over twee jaar dan een stand van zaken.

[4:47:43] Dan had u ook nog een vraag over de evenementen, waarbij u toch nog een poging deed om mij te overreden.

[4:47:48] Maar ik blijf toch bij mijn standpunt zoals ik dat eerder ook met u heb gewisseld.

[4:47:53] Dan mevrouw Van Dijk had nog een vraag te goed over het strategische kader.

[4:48:01] Of ik wil gaan kijken of we dat kunnen gaan ontwikkelen met belangenbehartigers zoals de NOC en NSF...

[4:48:07] En ik wil in 2027 gaan verkennen hoe we meer kunnen samenwerken binnen het zorg- en welzijnsdomein.

[4:48:12] En daar hoort natuurlijk ook bij van wie is dan waarvoor verantwoordelijk.

[4:48:15] En ik informeer u hierover dan eind van 2027.

[4:48:19] U had ook nog een vraag over de 300 bezwaren die nu worden aangetekend tegen de BOZA-regeling.

[4:48:28] Dit ligt eigenlijk nu soort van onder de rechter.

[4:48:31] En ik vind eigenlijk dat ik me daar nu eventjes ook op afstand van moet houden.

[4:48:35] En dan ten slotte had mevrouw Dobbe nog een antwoord van mij te goed in aanvulling op het debatje wat we net hadden over het dansrapport.

[4:48:45] U zei van kunt u niet, nou toch nog even gegraven naar wat hebben we nou gedaan eigenlijk op dit gebied.

[4:48:52] Dit jaar op 6 februari is het rapport verstuurd met alle maatregelen erin en ook de rapportage over wat we wel gedaan hebben.

[4:49:02] Dat was weliswaar niet specifiek op elke maatregel, maar wel over wat we gedaan hebben.

[4:49:07] En ik heb in april in de verzamelbriefsporten bewegen, en ik herinner mij dat ik het vrij uitgebreid heb gedaan ook daarin, mede namens de minister van OCW ook een blijd reactie gegeven op dat eindrapport achter de coulissen.

[4:49:19] En ik ben ook op die thematiek van die opvolging daarin ingegaan.

[4:49:22] En we zijn hier ook over in gesprek gegaan met die opvolgenscommissie.

[4:49:26] En in het rapport van die opvolgenscommissie Dansen concludeert de commissie dat zij de voortgang van vijf aanbevelingen hebben kunnen beoordelen.

[4:49:33] Dat was het gevolg van de door de commissie gevolgde werkwijze.

[4:49:36] De ministeries van VWS en OCW hebben in hun rapportage aan die opvolgenscommissie Dansen toegelicht hoe zij invulling hebben gegeven aan vijftien aanbevelingen...

[4:49:44] Uit het onderzoek schaduw dansen.

[4:49:46] Dan zult u zeggen het waren er 28.

[4:49:47] Maar dit waren de aanbevelingen die op ons terrein een betrekking hadden.

[4:49:52] En deze reportage van de ministerie is opgenomen als bijlage bij het rapport van de opvoeringscommissie.

[4:49:57] Daar kunt u precies lezen wat er is gebeurd.

[4:49:59] Voorbeelden hiervan zijn het stimuleren van de vier basis eisen voor een veilige sport.

[4:50:03] Onderzoek, financiering van de alliantie Dans Veilig.

[4:50:07] En ook mijn collega van OCW heeft het nodige gedaan.

[4:50:09] Zoals onder andere het versterken van steun van het steun en adviespunt Morris.

[4:50:13] De beleidsmaatregelen die door de ministeries worden beschreven zien veelal ook breder beleid op het gebied van sociale veiligheid in de sport- en cultuursector.

[4:50:20] En niet heel specifiek op de danssector.

[4:50:23] Maar volgens mij is het ook van belang dat we vooral leren van maatregelen om dat ook breder in te kunnen zetten.

[4:50:28] Maar zijn ook inzetbaar natuurlijk op specifieke onderdelen van de danssector.

[4:50:36] Dat waren volgens mij de vragen die nog resten, voorzitter.

[4:50:42] Ja, dank u wel voor het beantwoorden van die vraag.

[4:50:44] Ik snap de minister wel dat...

[4:50:46] Ik wil gewoon graag zien, er is een rapport verschenen.

[4:50:49] Er waren er 28 aanbevelingen, die waren concreet.

[4:50:52] En die zijn ook heel belangrijk, dat die goed worden opgevolgd.

[4:50:55] Die zijn gewoon heel belangrijk.

[4:50:56] Niet alleen voor ons en voor de toekomst van de sport, maar ook voor slachtoffers.

[4:50:59] Maar dan hebben we een commissie die rapporteert terug op vijf.

[4:51:03] De minister zegt, we hebben gerapporteerd zelf op vijftien richting die commissie.

[4:51:07] En dan blijven er nog, als ik een beetje reken, dertien over... waarvan ik nu niet weet wat er is gebeurd.

[4:51:12] Snapt u dat dat voor ons best wel moeilijk is om dit allemaal met elkaar te combineren?

[4:51:17] En dat ik nu geen overzicht kan puzzelen hieruit.

[4:51:20] En dat het wel fijn is om daarvan deze minister toch een overzicht te vragen... hoe het staat met het opvolgen van al die aanbevelingen uit het rapport.

[4:51:29] De minister.

[4:51:29] Ja, voorzitter.

[4:51:31] U kunt precies zien wat er is gebeurd met die aanbeveling en hoe wij daarop hebben gereageerd.

[4:51:36] En die dertien aanbevelingen die niet op ons terrein lag, daar is aandacht aan besteed ook in het rapport zelf.

[4:51:41] Dus ook daar is op teruggerapporteerd.

[4:51:42] En dat dat helaas, zeg ik dan ook, voor degene die het aangaat onvoldoende gevoel geeft van wat ermee gebeurd is.

[4:51:50] Dat heeft alles te maken, denk ik, met de werkwijze waarvoor is gekozen.

[4:51:53] Maar volgens mij hebben wij de verantwoording over afgelegd.

[4:51:55] En onderaan de streep vinden wij ook dat dit wat er is gebeurd, wat die slachtoffers is aangedaan, nooit meer mag gebeuren.

[4:52:02] En proberen wij dat ook breder dan alleen de danssector in te zetten om dat in de toekomst te voorkomen.

[4:52:10] Ja, tot slot hoor.

[4:52:13] Dan snapt de minister wel dat het voor ons wel ingewikkeld is.

[4:52:16] Als een commissie zegt er is maar slechts op vijf aanbevelingen is opvolging gegeven en de ministeries zeggen iets anders en dat wij dat dan bij elkaar moeten puzzelen, dat dat wel moeilijk is om te rijmen.

[4:52:27] Dus daar graag niet alleen begrip, maar ook een vervolg op.

[4:52:31] En het tweede is, slachtoffers voelen zich niet gehoord.

[4:52:34] En dat kan soms nog schadelijker zijn dan het hele aanloop hiervan.

[4:52:38] En ik vraag mij af, dat was ook een vraag die ik stelde in mijn inbreng, wat gaat de minister daarmee doen?

[4:52:48] De eerste vraag heb ik volgens mij al vele malen nu beantwoord.

[4:52:53] Het is natuurlijk altijd vrij aan mevrouw Dobbel om daar haar eigen conclusies aan te verbinden en daar ook vragen in motie of zo neer te leggen.

[4:53:01] En het tweede is dat bij dat Centrum Integere Sport zijn ook ervaringsdeskundigen betrokken.

[4:53:07] En die kunnen ook ondersteuning bieden bij die slachtoffers die het gevoel hebben dat ze niet voldoende zijn gehoord.

[4:53:15] Goed, dan bent u aangekomen bij het einde van de tweede termijn.

[4:53:20] Dank u wel daarvoor.

[4:53:22] En dan neem ik met u nog even de toezeggingen tijdens het debat gedaan door.

[4:53:28] Wij hebben er in totaal twaalf genoteerd.

[4:53:32] De eerste.

[4:53:33] In het eerste kwartaal 2027 wordt de Kamer geïnformeerd over onder meer de planning van het wetsvoorstel Sport en Bewegen.

[4:53:42] Tweede toezegging.

[4:53:43] Halverwege 2027 wordt de Kamer geïnformeerd over de sportprotheses.

[4:53:50] Derde toezegging.

[4:53:51] De Kamer ontvangt te zijn er tijd, zodra beschikbaar, de uitkomst van de pilot van de sportpas.

[4:53:57] Vierde toezegging.

[4:53:59] De Kamer wordt in 2027 na de bericht over project Buitenspelen.

[4:54:05] Vijfde toezegging.

[4:54:06] De Kamer wordt in 2027 na de bericht over uitkomst

[4:54:11] Voortgangsdoelstelling van de Esther Vergeer Foundation en de Sportpoli.

[4:54:17] De zesde.

[4:54:18] De vraag van mevrouw Dobbe over het BTW-tarief zal worden doorgespeeld aan de minister van Financiën met oog op beantwoording.

[4:54:27] Zevende toezegging.

[4:54:28] Kabinetsreactie op rapport Revolverend Fonds Dumava volgt in 2027.

[4:54:34] De achtste toezegging.

[4:54:37] Toezegging tweede kwartaal 2027 ontvangt de Kamer een rijksbrede aanpak regeldruk.

[4:54:43] De negende.

[4:54:44] De Kamer ontvangt in het voorjaar 2027 een nieuwe voortgangsbrief sport en bewegen waarin de Kamer op diverse thema's nader wordt bericht.

[4:54:56] De tiende toezegging.

[4:54:57] De Kamer wordt in het eerste kwartaal bericht over de wet integere sport.

[4:55:02] De elfde toezegging.

[4:55:05] Wat is het?

[4:55:06] De stand van zaken speeltuinen zal over twee jaar aan de Kamer worden gezonden.

[4:55:11] En de twaalfde toezegging over het strategisch kader wordt de Kamer eind 2027 bericht.

[4:55:19] Dan zijn we daarmee gekomen aan het eind.

[4:55:23] Mevrouw Dobbe.

[4:55:24] We zitten natuurlijk over twee jaar met spanning te kijken naar die voortgang.

[4:55:28] Het liefst als er wat eerder over gezegd kan worden, dan zou dat heel fijn zijn.

[4:55:31] Want anders duurt het wel heel lang.

[4:55:34] Maar even gewoon een orde vraagje.

[4:55:37] Worden deze toezeggingen ook op naam genoteerd?

[4:55:40] Want dat maakt het voor ons wel makkelijker, zeker als het er zoveel zijn om dat te controleren.

[4:55:44] Je hoeft het allemaal niet te herhalen hoor, maar als ze maar op naam worden geregistreerd.

[4:55:47] Dat klopt, ja.

[4:55:49] Die worden op naam genoteerd.

[4:55:52] Ja.

[4:55:53] Goed, dan zijn we aan het eind gekomen van nog één vraag.

[4:56:01] Volgens mij had ik ook een toezegging dat samen met de minister van VWS bewegen opnemen in de handreiking van sport- en beweegloket in verband met die GGZ-wachtlijsten.

[4:56:13] Dat was ook een toezegging, maar ik heb hem niet gehoord daarnet.

[4:56:19] Dat is een toezegging.

[4:56:20] Dan nemen wij die, voegen wij nog toe aan de toezeggingenlijst.

[4:56:25] Waarvoor dank.

[4:56:27] Oké.

[4:56:28] De stemming over de ingediende moties zijn dinsdag 10 november.

[4:56:33] Over eerder ingediende amendementen en de begroting van VWS wordt later in december gestemd.

[4:56:40] Ik wil alle aanwezigen danken voor hun bijdrage aan dit debat.

[4:56:47] En hiermee sluit ik de vergadering.