Dakloosheid

[0:00:00] Hartelijk welkom.

[0:00:02] Ook alle aanwezigen vraag ik om aandacht hier op de tribune.

[0:00:06] Dank u wel.

[0:00:07] Dank voor uw aanwezigheid.

[0:00:09] Dank aan ieder die dit debat volgt op afstand.

[0:00:11] Dank aan beide bewindspersonen voor hun aanwezigheid.

[0:00:15] Kamerleden.

[0:00:18] We gaan straks beginnen met het debat.

[0:00:19] We hebben vier minuten spreektijd in de eerste termijn van de zijde van de Kamer.

[0:00:22] Ik wilde de interrupties maximeren op vier in de eerste termijn van de zijde van de Kamer.

[0:00:29] Als eerste geven we straks het woord aan mevrouw Beckerman van SP, dan komt mevrouw Westerveld van de fractie van Pro, mevrouw Seinhaven D66 en mevrouw Tijmstra CDA.

[0:00:37] Mevrouw Moana van Groep Marks.

[0:00:39] Het is wel zo dat er misschien meer Kamerleden binnenkomen.

[0:00:41] Dat zullen we meemaken.

[0:00:44] Goed om even te zeggen dat mevrouw Beckerman formeel niet lid van de commissie is.

[0:00:47] Maar ik kan me niet voorstellen dat leden daar bezwaar tegen hebben.

[0:00:50] Dus zij gaat zo als eerste spreken.

[0:00:52] Mevrouw Beckerman, aan u het woord.

[0:00:55] In 2030 niemand meer dakloos, dat was de belofte.

[0:00:58] De harde afspraak die Nederland heeft gemaakt.

[0:01:00] Maar in plaats daarvan neemt het aantal dakloze mensen niet af, maar toe.

[0:01:05] En dus zou je urgentie verwachten.

[0:01:08] Zou je verwachten dat het kabinet alle aanbeveling van de kritische evaluatie die er is geweest van het kabinetsbeleid één op één gaat uitvoeren?

[0:01:16] In plaats daarvan zien we desinteresse.

[0:01:19] En met de brief die we vrijdag kregen breekt het kabinet keihard haar belofte.

[0:01:24] Het is koud.

[0:01:25] Er slapen kinderen buiten.

[0:01:27] Het beleid wat er nu is, is onvoldoende.

[0:01:29] Maar het kabinet kiest voor zinnen als, en ik citeer, het kabinet kiest niet voor kwantitatieve tussendoelen of een tijdspad richting 2030.

[0:01:38] In andere woorden, we zien wel.

[0:01:40] En we weten heel goed hoe we dakloosheid kunnen voorkomen en aanpakken.

[0:01:44] Het gebeurt niet.

[0:01:45] De evaluatie van het Nationaal Actieplan Dakloosheid was heel helder en hard.

[0:01:49] Mijn belangrijkste vraag voor vandaag is dan ook... wil het kabinet alle aanbevelingen die aan hen zijn gedaan één op één uitvoeren?

[0:01:57] Waarbij de meest cruciale zijn 1.

[0:01:59] De minister van Wonen moet de leiding nemen.

[0:02:01] 2.

[0:02:02] Kom met een duidelijke opdracht aan gemeenten.

[0:02:04] En 3.

[0:02:05] Lever daar ook financiering bij die enkel aan de vastgestelde doelen mag worden uitgegeven.

[0:02:10] Kunnen de ministers per aanbeveling aangeven wat ze precies gaan doen?

[0:02:14] En een heel klein voorbeeld hoe zelfs de kleine en makkelijk op te lossen dingen nog misgaan is het briefadres.

[0:02:22] Als je geen briefadres hebt, krijg je geen paspoort, heb je geen paspoort, krijg je geen baan, geen huis, geen bankrekening, geen verzekering.

[0:02:29] Meerdere moties over aangenomen en het is nog steeds niet overal geregeld.

[0:02:33] Wanneer wel?

[0:02:35] We gaan dakloosheid niet oplossen zolang we onvoldoende daken hebben.

[0:02:39] En daar gaat het mis.

[0:02:40] Het aandeel sociale huurwoningen neemt af in plaats van toe.

[0:02:44] Juist in steden met veel dakloze mensen.

[0:02:46] Bewust beleid, ook van dit kabinet.

[0:02:48] Gaat het kabinet haar woonbeleid zo aanpassen dat er echt voldoende sociale huurwoningen komen?

[0:02:53] Wil het kabinet alle dakloze mensen en dreigend dakloze mensen volgens de ethosdefinitie recht geven op urgentie?

[0:03:01] En als we dit niet doen kunnen we nog net zo lang kletsen als we willen met elkaar, maar lossen we het probleem niet op.

[0:03:06] Tegelijk zien we dat het kabinet ook de tegenovergestelde beweging maakt.

[0:03:10] Er kent het kabinet dat dit juist zorgt voor meer woononzekerheid en kan zorgen voor meer dakloosheid.

[0:03:17] We zien dat mensen nu dakloos raken door huisuitzettingen of het einde van een tijdelijk contract.

[0:03:21] Wil de minister komen met een verbod op huisuitzettingen wanneer er geen alternatieve huisvesting is?

[0:03:27] Ook terugkerend, maak samenwonen aantrekkelijker.

[0:03:30] Hoe gaat het kabinet zorgen dat er geen dakloosheid ontstaat door de kostendelersnorm?

[0:03:35] En alweer is het koud buiten en nog steeds gaat het mis met de opvang van dakloze mensen.

[0:03:39] Uit onderzoek naar de winterkoude regeling blijkt dat sommige gemeenten wel heel erg weinig doen om te voorkomen dat mensen bij vrieskou kapot gaan op straat.

[0:03:48] Eén gemeente opent de koude opvang pas bij min 10 graden.

[0:03:54] Wil het kabinet wettelijk de ondergrens vastleggen en de koude regeling permanent maken tussen 1 november en 31 maart?

[0:04:04] Wil het kabinet zorgen dat de opvang bij kou gratis en onvoorwaardelijk toegankelijk is, ook overdag en met passende begeleiding?

[0:04:12] Voorzitter, de politiek faalt en mensen betalen de prijs, letterlijk, met hun lijf.

[0:04:18] Maar soms ook met geld dat ze niet hebben.

[0:04:22] Want nog steeds worden mensen die buiten slapen of die dakloos zijn beboet.

[0:04:27] Bijvoorbeeld voor buiten slapen.

[0:04:30] Hoe gaat het kabinet zorgen dat overleven niet langer beboet wordt?

[0:04:35] Voorzitter, het is al een paar jaar geleden dat ik met Lisa Westveld een initiatiefnota schreef... ...met allerlei oplossingen hoe we dakloosheid gaan voorkomen, hoe we dakloosheid gaan aanpassen, aanpakken.

[0:04:47] Het is nu eind 2026, nog maar drie jaar...

[0:04:52] Voordat er geen mensen meer dakloos zouden zijn.

[0:04:55] En nu zitten we op het punt dat we een kabinetsbrief krijgen waarin ze gewoon die doelstelling helemaal loslaat.

[0:05:01] Voorzitter, ik kan daar echt, echt niet bij.

[0:05:05] Dank u wel.

[0:05:19] Formeel niet lid, maar wat mij betreft wordt u gewoon toegelaten om uw inbreng te doen straks.

[0:05:25] Voorzitter, dank u wel.

[0:05:26] Daar wilde ik net toestemming voor vragen, want ik ben hier slechts gast.

[0:05:29] Net als mevrouw Beckerman, bent u van harte welkom in deze commissie.

[0:05:33] Mevrouw Westerveld namens Pro.

[0:05:36] Dank u, voorzitter.

[0:05:37] En net als de collega's van Wonen hier hartelijk welkom zijn... wil ik ook de minister van Vroo bedanken dat ze hier aanwezig is.

[0:05:45] Ook omdat het weer een hele tijd geleden is dat we een minister van Vroo hadden... die zich daadwerkelijk druk maakt over mensen die dakloos zijn.

[0:05:51] Terwijl toch de enige oplossing om dakloosheid in 2030 uit te bannen... is dat mensen ergens kunnen wonen.

[0:05:58] En voorzitter, dit was de keierde belofte.

[0:06:00] In 2030 is niemand meer dakloos.

[0:06:03] Een belofte die staat in het Nationaal Actieplan Dakloosheid...

[0:06:06] En net als mevrouw Beckerman schrok ik ook van de brief die ik gisteren las en waarin deze belofte wordt losgelaten.

[0:06:12] En ik heb daarover flink wat vragen aan beide bewindspersonen.

[0:06:16] En ik wil als eerste vragen hoe kan het en hoe leggen de bewindspersonen het uit, maar ook wij allemaal, dat hier al wekenlang, al maandenlang een discussie is over miljarden cadeaus aan rijke mensen.

[0:06:26] Maar dat dan dakloze mensen keihard in de kou worden gezet.

[0:06:30] En hoe rijmen de ministers de boodschap in deze brief met de belofte die jaar na jaar, nog in maart dit jaar trouwens, door het kabinet is gedaan?

[0:06:38] En hoe rijmt dit met de handtekening van Nederland die onder het Lissabon-akkoord staat?

[0:06:42] En hoe verhoudt zich dit ook tot bestuurlijke afspraken die zijn gemaakt met betrokken organisaties, met gemeenten?

[0:06:48] Zijn überhaupt ook betrokken organisaties meegenomen in dit besluit?

[0:06:52] En waar is het geld voor het Nationaal Actieplan nou precies naar toe gegaan?

[0:06:55] Hoeveel woonplekken zijn erbij gekomen en wat is er gedaan met de 55 miljoen extra?

[0:07:01] En ik vroeg me ook nog af of de ministers kunnen reageren op de brief van de VNG die afgelopen week naar ons toe kwam.

[0:07:07] Voorzitter, in een reactie op een eerdere motie... waarin wij vroegen om heel concreet te worden... schrijft de minister... het kabinet kiest niet voor kwantitatieve tussendoelen of een tijdpad richting 2030.

[0:07:18] Mevrouw Beckerman vroeg daar ook naar.

[0:07:20] En dat is niet voor niets.

[0:07:21] Want de enige manier om te zorgen dat in 2030 straks niemand meer dakloos is... is om heel duidelijk doelen te stellen.

[0:07:27] Daar resultaten aan te koppelen en te zorgen dat wij dat als Kamer kunnen volgen.

[0:07:31] En ik wil weten waarom het een keuze van het kabinet is...

[0:07:34] Om geen kwantitatieve doelen of een concreet tijdspad op te nemen.

[0:07:38] Waarom wordt die keuze gemaakt?

[0:07:39] En waarom maakt het kabinet niet een andere keuze?

[0:07:41] Namelijk alles op alles zetten om 2030 te halen.

[0:07:46] Want er kan echt zoveel meer.

[0:07:47] Bijvoorbeeld de 20 voorstellen uit de initiatiefnota van mevrouw Beckerman en mij.

[0:07:52] Maar ook het rapport van Significant.

[0:07:54] Waar een aantal hele concrete aanknopingspunten staan.

[0:07:57] of veel meer inzet om leegstand tegen te gaan.

[0:08:00] Ik vind het niet uit te leggen dat in Nederland... maar liefst 18 miljoen vierkante meter langdurig leeg staat... terwijl het aantal dakloze mensen tegelijkertijd ook groeit.

[0:08:09] Dus mijn vraag is ook... in hoeverre gemeenten hier nou ook concreet mee aan de slag gaan... en wat er nog beter kan.

[0:08:14] En hoe kan het ook...

[0:08:16] dat het zo lang duurt voordat mensen een briefadres kunnen krijgen.

[0:08:19] Ik las dat er nu richtlijnen komen... maar ook hier zijn echt jaren geleden al moties over aangenomen.

[0:08:27] Dus waarom zijn die richtlijnen er niet al?

[0:08:30] Waarom hoor ik nog steeds dat mensen hun woning niet kunnen delen... en dat woningcoöperaties last hebben van de kostendelersnorm?

[0:08:36] Zullen we die eens schrappen?

[0:08:37] En het zelfredzaamheidscriterium, misschien moeten we die ook maar schrappen.

[0:08:41] Hoe gaan ministers ook zorgen dat ook kinderen en mensen die uit de jeugdzorg komen, ook gezinnen met kinderen sneller geholpen worden?

[0:08:49] En voorzitter, in juni 2024, ook alweer tweeënhalf jaar geleden, diende ik een motie in die vroegemen noodplan voor mensen met langdurige GGZ-problematiek om hen prioriteit te geven en te zorgen voor huisvesting.

[0:09:02] En ook hier lees ik, als ik de brief van oktober erbij pak, dat iedereen druk aan de slag is.

[0:09:07] Maar ook hier heb ik de vraag, hoeveel extra plekken voor deze mensen zijn er nou bijgekomen?

[0:09:12] En ik hoop ook dat beide ministers het met ons eens zijn.

[0:09:15] Ik hoor daar ook graag een reactie op, dat er echt meer gedaan moet worden voor deze groep.

[0:09:19] Ook als we kijken naar het aantal berichten dat er bij de politie binnenkomt over mensen met onbegrepen verward gedrag.

[0:09:25] Dat hoort niet bij de politie terecht, dat is een woonvraag en een zorgvraag.

[0:09:29] Dus graag een reactie daarop.

[0:09:31] Ik ga langzaam toe naar een afronding.

[0:09:37] En ik wil benadrukken dat dakloos zijn iedereen kan overkomen.

[0:09:41] Het kan gaan over mensen met psychische problemen die op straat belanden.

[0:09:44] Het kan gaan over jongeren die uit de jeugdzorg komen.

[0:09:47] Het kunnen ook ondernemers zijn van wie een onderneming over de kop is gegaan, die in de schulden terecht raken en die dan dakloos raken.

[0:09:54] Het gaat over mensen van wie de relatie uitgaat.

[0:09:56] Het gaat allemaal over hele gewone mensen die gewoon door domme pech soms in hun leven dakloos raken.

[0:10:01] En het vorige debat, inmiddels meer dan twee jaar geleden... vroeg ik wat het actieplan nu concreet heeft opgeleverd.

[0:10:07] Behalve dat ik echt wel lees dat iedereen druk is.

[0:10:10] Maar we zijn druk met toolkits, webinars, masterclasses, handreikingen... verkenningen, factsheet, brainstorm, de dashboard invullen, heel veel gesprekken.

[0:10:18] Maar ik wil die vraag toch weer stellen.

[0:10:20] Hoeveel woonplekken, echt plekken waar mensen kunnen wonen... heeft nou dat Nationaal Actieplan opgeleverd?

[0:10:25] En is dat principe...

[0:10:26] van Eerst zijn Huis nu echt leidend in de aanpak.

[0:10:29] En voorzitter, ik doe ook nog een laatste oproep aan de Kamer... want steeds meer mensen raken dakloos.

[0:10:34] En ik zie op tegen de ethostelling die begin december weer uitkomt.

[0:10:39] Ik ben bang dat het aantal dakloze mensen alleen maar verder is gestegen.

[0:10:43] En als we dan zien dat een ambitie wordt losgelaten, dan hou ik wel mijn hart vast wat dat betekent voor mensen die dakloos zijn of die dakloos dreigen te raken.

[0:10:52] En ik vind ook dat we als Kamer daar een belangrijke rol in hebben.

[0:10:54] En dat het niet zo kan zijn dat we het zo weinig over dakloze mensen hebben.

[0:10:58] Want wij dienen het kabinet te controleren en, voorzitter, wonen is een recht.

[0:11:05] Over de spreektijd heen.

[0:11:06] Nou, ik ging sneller praten.

[0:11:07] Even een interruptie.

[0:11:08] Nog meer spreektijd.

[0:11:09] Mevrouw Mora.

[0:11:11] Ja, voorzitter.

[0:11:12] Dank, voorzitter.

[0:11:13] Via u wil ik inderdaad mevrouw Westerveld tegemoetkomen in het feit dat inderdaad veel meer mensen dakloos worden en ook op alle lagen van de maatschappij.

[0:11:22] Even over de etelstelling inderdaad.

[0:11:24] De etelstelling die wordt gedaan door kansfonds.

[0:11:26] Daar moeten gemeenten zich voor inschrijven.

[0:11:29] En is mevrouw Westerveld het met mij eens dat we eigenlijk naar een situatie toe moeten waarin we niet gemeenten loslaten om zich maar in te schrijven of maar niet.

[0:11:38] Maar dat we gewoon eigenlijk conform de regering moeten gaan kijken of hun een pootje bijtrekken om zich daartoe aan te zetten.

[0:11:46] Om gemeenten aan te sporen, zich aan te melden voor die etelstelling.

[0:11:49] En desnoods dat de regering ook een handje mee helpt met de etelstelling.

[0:11:56] Voorzitter, als we meer tijd hadden dan vier minuten... dan was ik graag nog ingegaan op de etelstelling.

[0:12:01] Ook omdat ik las dat er straks weer een nieuwe...

[0:12:06] Dat weer een nieuwe... Hoe noem je dat?

[0:12:10] Nee, en... Nu wordt het gedaan door de Universiteit Utrecht en het Kansfonds.

[0:12:15] Maar er komt een...

[0:12:19] De Hoogschool Utrecht en het Kansfonds.

[0:12:21] Maar er wordt straks gekeken of nieuwe partijen dat kunnen doen.

[0:12:24] En ik vroeg me af wat betekent dit.

[0:12:25] Dus die kan ik op deze manier mooi meenemen.

[0:12:29] Maar ik zou willen dat alle gemeenten daaraan meedoen.

[0:12:31] Ook omdat we weten van die voormalige cijfers van het CBS... dat hele grote groepen niet worden meegeteld.

[0:12:36] Dan gaat het over jongeren onder de 18, mensen boven de 65.

[0:12:39] En toen die etelstelling ook op verzoek van de Kamer trouwens werd gedaan... en op verzoek van heel veel organisaties die ik ook in het publiek zie...

[0:12:46] Toen werd ook uit de harde cijfers duidelijk dat veel meer mensen dakloos zijn dan tot dan toe werd aangenomen.

[0:12:53] En ik zou willen dat we overal gaan rekenen met de ethostelling omdat het een veel beter beeld geeft.

[0:12:58] En je kan moeilijk een actieplan uitvoeren op het moment dat je geen beeld hebt hoeveel mensen er dakloos zijn.

[0:13:04] Dus ja...

[0:13:08] Volgende spreker is mevrouw Seinhaven namens D66.

[0:13:13] En ook aangeschreven is mevrouw Keizer namens het lid Keizer.

[0:13:19] Zo moet ik dat dan zeggen.

[0:13:21] Volgende spreker, D66-fractie.

[0:13:24] Waarop?

[0:13:28] Ik laat, ja, omdat u net op tijd bent, laat ik hem toe, maar het is op het randje.

[0:13:33] Ik had het net naar de volgende spreker.

[0:13:34] Ja, dank u voorzitter.

[0:13:37] Onderweg hiernaartoe had ik zitten luisteren.

[0:13:39] Dus ik hoorde mevrouw Westerveld en mevrouw Beckerman alle twee zich uiten hoe verschrikkelijke deels mensen uit hun woningen gezet worden.

[0:13:50] Hoe kan het dan dat zij geen voorstander zijn van het beleid om mensen die nu nog in vakantieparken wonen en eruit gezet worden, dat we daar iets voor bedenken dat de gemeente dwingt om ze gewoon in die vakantiewoning te laten als dat verdoet aan redelijke voorwaarden?

[0:14:07] Westveld.

[0:14:11] Het is een ander... Misschien kun je dat even zeggen.

[0:14:15] Nee, voorzitter, die mensen worden dakloos.

[0:14:17] Dus vandaar mijn vraag.

[0:14:17] Het gaat niet om de inhoud.

[0:14:18] Het gaat om dat u niet bij dat debat was waar het speelde.

[0:14:20] Maar gaat u gang?

[0:14:21] Nou, ik was niet bij de debat inderdaad waar het speelde.

[0:14:24] Dus ik weet niet precies wat er in die debatten is gezegd.

[0:14:26] In het algemeen zijn wij er uiteraard tegen dat mensen dakloos worden.

[0:14:29] Zijn we voor goede regels?

[0:14:32] En vind ik het ook best wel opvallend dat ik deze vraag nu krijg van mevrouw Keijzer, die in haar vorige rol zelfs de minister was van Wonen.

[0:14:40] En die toen vertikte om bij debatten over dakloosheid te komen.

[0:14:43] Dus ik vind dit een hele opvallende vraag.

[0:14:46] Mevrouw Keeser.

[0:14:48] Ja, voorzitter.

[0:14:49] Ik hoorde die sneer net ook in het betoog.

[0:14:52] En het is natuurlijk heel lastig om hier nou te gaan vertellen wat de overweging van de toenmalige minister van Vroh waren terwijl de rechtsopvolger daar zit.

[0:15:00] Mijn vraag gaat over de instructieregel vakantieparken die het mogelijk maakt.

[0:15:05] Dat bijvoorbeeld Wim Eibergen, 80, niet op straat komt, niet dakloos wordt.

[0:15:11] En dan kan je debatteren tot morgenochtend, maar daar waar er oplossingen zijn voor dakloos huis en je stemt wie mee in, moet je misschien ook...

[0:15:21] Nou ja, wat minder uitgesproken zijn over hoe mis dat gaat.

[0:15:26] Want er zijn op allerlei manieren oplossingen.

[0:15:28] Daar kom ik in mijn betogen ook op terug.

[0:15:30] Maar dan sta je toch elke keer weer op linkse partijen die allerlei redenen hebben waarom dat niet mag.

[0:15:35] Dus gewoon even inhoudelijk.

[0:15:36] Mag Wim 80 jaar Eibergen in zijn vakantiewoning blijven zitten?

[0:15:42] Of staat de fractie van Pro aan de kant van de wethouder al daar?

[0:15:49] Voorzitter, ik ken de situatie niet.

[0:15:51] Dus ik kan daar gewoon niets over zeggen.

[0:15:53] En ik vind het ook heel bijzonder om een debat te hebben terwijl we weten dat het aantal mensen dat dakloos is misschien wel in de honderdduizenden loopt om daar één situatie uit te halen.

[0:16:02] Dat klinkt heel naar voor deze meneer.

[0:16:05] Maar ik weet er gewoon niets vanaf.

[0:16:06] Dus ik kan daar ook geen antwoord op geven.

[0:16:08] En ik was ook niet bij eerdere debatten over vakantieparken... waarin dit wellicht naar voren is gekomen.

[0:16:13] Omdat ik daarover niet de woordvoerder ben.

[0:16:15] Maar dat is mijn collega Habte Moederhoop.

[0:16:17] En dat maakt het zo ingewikkeld.

[0:16:18] Want ik zou heel graag antwoord willen geven op dit soort vragen.

[0:16:21] Maar op het moment dat je individuele situaties niet goed kent... vind ik het heel lastig om daar wel een reactie op te geven... die recht doet aan de situatie waar deze meneer in zit.

[0:16:30] Maar die ook recht doet aan alle overwegingen... die al eerder zijn gewisseld en die spelen.

[0:16:36] Mevrouw Seinhaven, volgende spreker, zijde van de Kamer.

[0:16:39] Uw vier minuten gaan in.

[0:16:42] Ja, dank u wel voorzitter.

[0:16:43] En voorzitter, ik sprak de afgelopen maanden opnieuw met heel veel jongeren die na jeugdzorg geen woonplek hebben.

[0:16:51] En één jongere beschreef hoe een groepsgenoot, 18 werd, naar buiten ging om met vriendinnen haar verjaardag te vieren en terugkwam.

[0:17:00] En haar kamer was alvast leeggemaakt.

[0:17:02] Zonder dat deze jongere überhaupt wist dat ze daar niet langer kon blijven wonen.

[0:17:07] Er was dus ook helemaal geen nieuwe woonplek beschikbaar daarna.

[0:17:11] Ik sprak een jonge vrouw die uitgesloten jeugdzorg werd gezet, niet omdat het beter met haar ging, maar juist omdat ze haar veiligheid niet konden garanderen.

[0:17:21] En ze zei tegen me, ik was te suïcidaal voor beschermd wonen, te kwetsbaar voor de dakloze opvang, dus de straat was het enige alternatief.

[0:17:29] En nog steeds, het gaat nu goed met haar, maar zij zegt, nog steeds durf ik dat niet te vertellen aan mijn vrienden.

[0:17:34] Dat ik een hele tijd op straat heb gewoond.

[0:17:37] Ik sprak een moeder die met haar kinderen gevlucht is voor huiselijk gewild.

[0:17:41] En nu voor de derde keer een tijdelijke woning heeft gekregen in steeds een andere gemeente.

[0:17:46] En dan zijn we vervolgens verbaasd dat de kinderen, haar drie kinderen, steeds intensievere jeugdzorg nodig hebben.

[0:17:53] Dat is wat er gebeurt.

[0:17:54] En helaas zou ik nog veel meer voorbeelden kunnen noemen op basis van de gesprekken die ik de afgelopen maanden heb gevoerd.

[0:18:01] Voorzitter, een thuis is veel meer dan een dak boven je hoofd.

[0:18:04] Het is de plek waar je je veilig voelt en een leven kunt opbouwen.

[0:18:09] Maar voor heel veel mensen is dat niet vanzelfsprekend.

[0:18:12] Ik wil drie punten uitlichten.

[0:18:14] Ten eerste, en het is ook al vaker gezegd, maar het begint echt bij wonen.

[0:18:19] Aanpak van dakloosheid is primair een woonprobleem en niet primair een zorgprobleem.

[0:18:24] Daarover een tweetal vragen.

[0:18:26] Als eerste, gemeenten ontvangen jaarlijks ongeveer 440 miljoen voor de maatschappelijke opvang en de aanpak van dakloosheid.

[0:18:33] Een van de signalen die ik terugkrijg is dat heel veel van dat geld gaat naar opvang.

[0:18:37] Terwijl het eigenlijk op langere termijn natuurlijk veel effectiever is als dat geld gaat naar wonen en woonplekken voor elkaar krijgen.

[0:18:45] Ik zou ook graag een reflectie van het kabinet willen op hoe zorgen we nou dat dat geld primair gaat naar het realiseren van woonplekken in plaats van steeds meer geld naar de maatschappelijke opvang.

[0:18:54] En het tweede punt is, het is ook al door voorgangers gezegd, maar om het belang te benadrukken ga ik hem ook nog even herhalen.

[0:19:00] Ook ik vind het heel ingewikkeld dat we kwantitatieve doelen en het tijdspad dat de minister aangeeft dat we dat eigenlijk niet willen doen.

[0:19:07] En dan denk ik, ja maar waar sturen we dan precies op met elkaar?

[0:19:10] Dus graag ook daar een reflectie op.

[0:19:13] Dan het tweede punt, dat zijn de jongeren.

[0:19:16] Want ik las dat één op de drie dakloze mensen jonger is dan 28 jaar.

[0:19:21] En dan lees ik de stukken en dan zie ik dat er van alles is opgeleverd.

[0:19:26] Een handraking, preventiescannen, routekaart, advies, richtinggevend kader, convenanten.

[0:19:31] En dat klinkt als heel veel papier.

[0:19:33] Maar wat merken de jongeren daarvan?

[0:19:35] De jongeren die ik de afgelopen tijd gesproken heb, in ieder geval nog niet heel veel.

[0:19:40] En als ik dan specifiek kijk naar de jongeren die uitstromen uit jeugdzorg, welke instrumenten heeft de minister om te zorgen dat kinderen niet op straat belanden naar jeugdzorg?

[0:19:50] En moeten we niet ook durven kijken of we dat ook wettelijk vast kunnen leggen met elkaar?

[0:19:55] Want we zijn al jaren bezig met vrijblijvende afspraken, maar dat heeft onvoldoende effect.

[0:20:04] En dan tot slot, voorzitter, wil ik een laatste groep uitlichten.

[0:20:07] Dat zijn de vrouwen die vluchten voor huiselijk geweld.

[0:20:10] Ik ben geraakt door hun verhalen, maar ook door de cijfers.

[0:20:13] Want bijna 40% van de dakloze vrouwen worden dakloos na huiselijk geweld.

[0:20:18] Het is de omgekeerde wereld.

[0:20:20] Dus slachtoffers moeten hun huis verlaten terwijl de dader kan blijven.

[0:20:24] Hoe kijkt de minister daarnaar en welke stappen zet zij of zet het kabinet daarin om te zorgen dat het het slachtoffer is die in huis kan blijven wonen en niet de dader?

[0:20:33] Dank u wel.

[0:20:36] Interrupties als is, mevrouw Beckerman dan mevrouw Keijzer.

[0:20:40] Ja, voorzitter.

[0:20:42] Dank u, dit is niet iets waar ik het mee oneens ben.

[0:20:47] Maar ik merk, ik heb samen met mevrouw Westveld natuurlijk een hele initiatiefnota geschreven, we hebben hier heel veel debatten over gevoerd en we merken dat voorstellen of het niet halen, of wel worden aangenomen en niet worden uitgevoerd...

[0:21:01] En we zitten nu, het is nog maar drie jaar tot 2030.

[0:21:04] En nu krijgen we een brief van het kabinet afgelopen vrijdag waarin eigenlijk staat ja we gaan het niet meer halen.

[0:21:11] En in de tussentijd gaan we de motie om met tussendoelen te komen en met een tijdspad zodat de Kamer dat ook kan volgen.

[0:21:20] Ja daar gaan we eigenlijk ook niks mee doen.

[0:21:23] Herkent u onze woede hierover?

[0:21:26] Dat dit toch niet kan op deze manier?

[0:21:29] Wat mij betreft moet de ambitie zonder enige twijfel zijn... dat we die niet afzakken.

[0:21:35] Dus dat niemand dakloos is in 2030.

[0:21:37] Volgens mij zou dat het uitgangspunt moeten zijn.

[0:21:39] En ik voel de woede zeer.

[0:21:42] Want ik denk ook dat we bij de volgende ethostellingen... die cijfers gaan alleen maar omhoog.

[0:21:46] Dus we moeten keihard...

[0:21:47] Aan de bak.

[0:21:49] En dus zeker niet de ambitie verlagen.

[0:21:51] En tezelfde tijd zie ik ook dat het kabinet keihard aan de slag is.

[0:21:54] Als het gaat om het realiseren van die woningen.

[0:21:56] Als het gaat om de wet regie huisvesting.

[0:21:59] Waarin we die aandachtsgroepen nu ook echt hebben vastgelegd.

[0:22:02] Met elkaar.

[0:22:02] Dus dat zijn stappen de goede richting uit.

[0:22:04] Maar ambitie moet hoog blijven.

[0:22:07] En wellicht nog een tandje erbij.

[0:22:09] Ja, maar dat ambitie is niet hoog genoeg.

[0:22:11] En er is een evaluatie van het Nationaal Actieprogramma Dakloosheid.

[0:22:15] Dat gaat natuurlijk over beleid ook van het vorige kabinet.

[0:22:20] Maar daar zitten hele duidelijke aanbevelingen in.

[0:22:23] Ook richting dit kabinet.

[0:22:25] En we zien in die brief helemaal niks daarvan echt worden opgevolgd.

[0:22:29] Een van de aanbevelingen is maak nou wonen leidend.

[0:22:32] Zorg dat de minister van Wonen de leiding neemt.

[0:22:36] Zorg dat je dat geld voor gemeenten, dat je daar duidelijke opdrachten bij zet.

[0:22:40] Dat zien we niet terugkomen in het antwoord van dit kabinet.

[0:22:44] Moet volgens D66 die aanbevelingen die in de evaluatie zitten gewoon één op één worden uitgevoerd?

[0:22:52] Dank u wel, voorzitter.

[0:22:54] Ik zie hier twee ministers zitten.

[0:22:56] waarmee we aantonen, of waarmee het kabinet volgens mij heel duidelijk uitspreekt... dat wonen wel degelijk ook leidend is bij deze opgave.

[0:23:04] En dat deze opgaven vooral voor elkaar krijgen.

[0:23:09] En u hebt in, of mevrouw Beckerban heeft in mijn bijdrage ook gehoord... dat ik me zorgen maak om die doelen die we moeten kwantificeren.

[0:23:17] Want ik denk dat dat echt nodig is.

[0:23:22] Ja, maar nog een keer de tweede, want de vraag was...

[0:23:26] Moeten we alle aanbevelingen uit de evaluatie opvolgen?

[0:23:32] Dat was de vraag.

[0:23:33] Want ik ben ook blij dat de minister er is.

[0:23:36] Maar dat betekent niet dat mensen daardoor vannacht beter slapen buiten.

[0:23:40] Dus de vraag is, vindt D66 met ons dat we die aanbevelingen één op één moeten uitvoeren?

[0:23:51] Dank u wel, voorzitter.

[0:23:53] Ik heb niet alle aanbevelingen allemaal scherp.

[0:23:56] Ik was wel bij de presentatie vorige week en ik heb natuurlijk de stukken wel doorgenomen.

[0:24:01] Volgens mij het uitgangspunt is dat we deze ambitie moeten halen.

[0:24:03] Daar zitten een aantal concrete aanbevelingen in.

[0:24:06] Wat mij betreft is het uitgangspunt ook dat die opvolging krijgen.

[0:24:10] Maar we zitten hier ook al met het kabinet het debat te voeren over wat er nodig is om dat te kunnen doen.

[0:24:20] Mevrouw Keijzer.

[0:24:22] Het linkerdeel van de Kamer is ervan overtuigd dat als je een einde maakt aan tijdelijke huurcontracten, dat dat goed is tegen dakloosheid.

[0:24:29] Is voor te stellen dat wanneer je dat omdraait en bijvoorbeeld voor kamers bovenaan de trap

[0:24:35] naar boven of een kamer boven de garage of een tuinhuisje op eigen terrein.

[0:24:42] Dat als je dat flexibel zou maken in het huurrecht, dat dat tot ongelooflijke duizenden, tienduizenden woonplekken zou kunnen leiden.

[0:24:53] Omdat mensen dan gewoon eerder zeggen, nou dat wil ik wel proberen en daarmee een flinke bijdrage zou leveren aan dakloosheid.

[0:25:03] Dank u wel, voorzitter.

[0:25:05] Volgens mij moet het uitgangspunt zijn dat je zoveel mogelijk wooneenheden, woonplekken creëert met elkaar.

[0:25:10] En natuurlijk moet je ook kijken naar vernieuwende vormen waarop dat kan.

[0:25:14] Als de vraag specifiek is van hoe maak je dat ook flexibel in het huurricht, dat is het stuk waar mijn expertise niet zit.

[0:25:20] Dus daar zal ik hier geen uitspraak over doen.

[0:25:25] Ja, voorzitter, dit is de tweede keer dat dit debattrucje gebruikt wordt.

[0:25:29] Net deed mevrouw Westerveld dit ook.

[0:25:32] Maar je kunt hier toch niet serieus een debat voeren over dakloosheid als je jezelf niet realiseert dat het hele stringente huurrecht mensen tegenhoudt, particulieren, om gewoon te zeggen tegen iemand in de familie of vriendenkring, nou weet je wat, ik heb nog wel een kamer vrij.

[0:25:49] Trek maar bij mij in.

[0:25:51] Maar als ik op een gegeven moment dat om welke reden dan ook niet meer wil... onder mijn eigen dak of op mijn eigen erf... dan wil ik wel dat je op zoek gaat naar wat anders binnen korte tijd.

[0:26:02] En dan hier zeggen, ja, huurrecht is niet mijn expertise.

[0:26:07] Dat vind ik toch wel een beetje slappig.

[0:26:09] Dus toch graag even antwoord op deze vraag.

[0:26:11] Zou soepel huurrecht...

[0:26:14] invloed kunnen hebben op de bereidheid van mensen om gewoon te zeggen tegen iemand uit de kennissenkring, nou weet je wat, trek maar bij mij in.

[0:26:24] Zou dat denkbaar zijn?

[0:26:27] Oké.

[0:26:28] En mevrouw Westveld wil een persoonlijk feit maken, want u bent al geweest.

[0:26:31] Gaat u gewoon.

[0:26:32] Er werd net een debattrucje genoemd.

[0:26:34] Er werd net in een vraag een individuele casus voorgelegd die ik niet ken.

[0:26:40] Dan is het heel ingewikkeld in een debat om daar antwoord op te geven, omdat je recht wil doen aan de situatie van die persoon, maar ook recht wil doen aan de omstandigheden.

[0:26:48] En op het moment dat je dat niet kent, omdat ik die stukken niet heb gelezen of niet in de krant heb gezien, ook niet bij debatten ben geweest, dan kan ik daar in zo'n debat geen

[0:26:56] geen antwoord op geven.

[0:26:57] En dat heb ik net gezegd.

[0:26:58] En dat is geen debatdrukje, maar dat is volgens mij een manier om gewoon recht te doen aan individuele situaties waar ik op dit moment niets van weet, want ik heb het gewoon niet gelezen.

[0:27:07] Een andere vraag aan mevrouw Seinhaven van mevrouw Keijzer.

[0:27:11] Ja, dank u wel.

[0:27:12] En dat zal toch ook een algemene bewoording zijn.

[0:27:14] Kijk, wij zijn voorstander van het flexibel maken van woningdelen, mantelzorgwoningen, familiewoningen.

[0:27:20] moet je dan ook kijken naar het huurrecht.

[0:27:23] Nogmaals, dat is niet waar mijn primaire expertise zit.

[0:27:26] Ik denk dat het uitgangspunt moet steeds zijn dat je een goede balans vindt tussen het beschermen van de huurder en de verhuurder.

[0:27:39] Dank u wel, voorzitter.

[0:27:41] Onlangs werkte ik mee in de nachtopvang en bewoners hadden heerlijke lasagne gemaakt.

[0:27:46] En tijdens het avondeten maakte ik kennis met hun verhalen.

[0:27:49] Ook liep ik mee met de straatartsje in Amsterdam, bezocht ik het leger des Heils in Wormerveer en de straatbakkie in Den Haag.

[0:27:55] En op zulke momenten krijgt dakloosheid een gezicht.

[0:27:59] En wat me opviel is de grote diversiteit binnen de groep waar we het vandaag over hebben.

[0:28:04] Iedereen heeft een eigen verhaal en iedereen heeft iets anders nodig om verder te kunnen.

[0:28:09] Maar twee dingen zag ik overal terug.

[0:28:11] Ten eerste professionals die zich met hart en ziel inzetten.

[0:28:14] Een straatarts die zorg naar de mensen toebrengt.

[0:28:17] Veldwerkers die mensen blijven opzoeken en vertrouwen opbouwen.

[0:28:21] En een veilige plek voor koffie en contact waar je onderdeel blijft van de samenleving.

[0:28:26] En ten tweede de noodzaak van een eigen woonplek.

[0:28:29] Want hoe onmisbaar de betrokkenheid van zorgprofessionals ook is, dakloosheid is in beginsel een woonprobleem en geen zorgprobleem.

[0:28:37] Voorzitter, de inhoud en de richting van het Nationaal Actieplan is goed.

[0:28:41] Maar de evaluatie laat zien dat gemeenten onvoldoende lukt om wonen eerst om te zetten in concreet resultaat en deze aanpak vervolgens op te schalen.

[0:28:50] Daarmee blijft de nodige omslag waarbij de oplossing voor dakloosheid niet langer de maatschappelijke opvang is, maar een aanpak waarbij preventie en wonen eerst centraal staan uit.

[0:28:59] Voor het CDA gaat het dus vooral om een sturingsvraagstuk en daarover heb ik een aantal vragen aan de ministers.

[0:29:06] Voorkomen dat mensen dakloos raken begint bij een goede overgang vanuit een instelling.

[0:29:11] En toch hoorde ik tijdens de werkbezoeken en lees ik in de evaluatie dat mensen nog steeds vanuit een instelling op straat komen te staan of in de opvang belanden.

[0:29:18] Ook jongeren die de jeugdzorg verlaten.

[0:29:22] En dat snap ik eigenlijk gewoon echt niet.

[0:29:25] Als je begeleid wordt in een jeugdzorginstelling is vertrek ruim van tevoren te voorzien.

[0:29:31] Waarom is het dan niet zo geregeld dat jongeren pas de jeugdzorg verlaten op het moment dat zij een passende woonplek hebben?

[0:29:37] De voortgangsbrief van de minister schetst wel een proces, maar ik begrijp eigenlijk niet zo goed waarom dit niet gewoon per direct geregeld wordt.

[0:29:44] Ook voor wonen eerst zijn meer bindende afspraken nodig.

[0:29:47] De evaluatie wijst op het ontbreken van concrete tussendoelen voor de regio's en duidelijke sturing vanuit het ministerie.

[0:29:53] Dit punt heb ik ook heel vaak gehoord bij uitvoerende instellingen.

[0:29:58] Gemeente Den Bosch laat zien wat Wonen

[0:30:00] eerst en snelle procedures opleveren mensen krijgen eerder een woonplek waardoor mensen hun leven eerder op de rit hebben het voorkomt onnodige zorg en extra kosten die hiermee gemoeid zijn dat willen we toch veel sneller in veel meer gemeenten bereiken is de minister bereid met regio's concrete tussendoelen af te spreken voor wonen eerst hierop te monitoren en te zorgen dat de beschikbare middelen naar wonen gaan in plaats van naar extra opvang

[0:30:25] Er zijn voldoende beschermde woonvormen en dat is positief.

[0:30:28] Maar zonder een vervolgwoning kunnen mensen niet uitstromen.

[0:30:31] Het is voor de mensen niet goed om onnodig lang in een beschermde woonvorm te leven.

[0:30:38] En er komt ook geen plek bij voor de mensen die die zorg en begeleiding in die beschermde woonvorm juist heel hard nodig hebben.

[0:30:45] De Nederlandse GGZ heeft per regio in beeld gebracht wat er nodig is aan woningen om deze keten vlot te trekken.

[0:30:51] Gaat de minister van Vrouw actief sturen op deze aantallen?

[0:30:55] En wat kunnen we verwachten van de urgentieregeling bij gemeenten vanuit de nieuwe wet volkshuisvesting?

[0:31:00] Wanneer zien we daar de eerste concrete resultaten van voor de doelgroep dak- en thuislozen?

[0:31:05] En tot slot voor zit er nog een ander onderwerp.

[0:31:08] Als mensen toch noodgedrongen op straat leven, helpt het niet als je mensen gaat beboeten voor de dagelijkse activiteiten die een ieder ander in zijn woning uitvoert.

[0:31:16] Zoals bijvoorbeeld slapen.

[0:31:18] Boetes zijn niet effectief en maken de stap naar een stabiel bestaan alleen maar moeilijker.

[0:31:23] Is de minister bereid om met de VNG in gesprek te gaan om te voorkomen dat mensen beboet worden voor wat zij noodgedwongen doen om te overleven?

[0:31:31] Er ligt een hele goede handreiking voor het College van de Rechten van de Mens en gemeenten kunnen hier hun APV gemakkelijk op aanpassen.

[0:31:38] Tot zover.

[0:31:44] Ja, voorzitter.

[0:31:44] Ik sloeg even aan op dat laatste over het beboeten.

[0:31:47] Omdat ik inderdaad ook weet dat verschillende gemeentes daar andere regels op naleven.

[0:31:51] En ik moet ook heel eerlijk zeggen dat ik daar zelf een beetje mee worstel.

[0:31:54] Omdat er voor beide kanten wat valt te zeggen.

[0:31:59] Het is maar net ook hoe je het beredeneert.

[0:32:02] Ik ben alleen wel dan op zoek, op het moment dat je zegt... we zouden dat beboete loslaten, dan hoor ik aan de ene kant de politie zeggen... ja, maar hoe gaan we dit dan handhaven?

[0:32:12] Met welk mandaat staan we er dan eigenlijk?

[0:32:13] Want wij worden wel gebeld.

[0:32:15] door omwonenden of winkeliers of mensen die langslopen... met dat zij overlast ervaren of iets als onveilig ervaren.

[0:32:25] De vraag is dan wel, wat is dan de reactie van de politie... als zij vervolgens niet de doorzettingsmacht hebben in de vorm van een boete?

[0:32:34] En daar ben ik wel zoekende naar.

[0:32:36] Dus het is geen suggestieve vraag, maar wel zoekende naar... heeft mevrouw Tuimstra daar een idee bij?

[0:32:42] Dank u wel, voorzitter.

[0:32:44] Kijk, ik snap dat het handelingsperspectief van de politie dan beboet is... maar als het geen gedragsverandering of effect sorteert... dan bereik je uiteindelijk ook niet wat je wil bereiken.

[0:32:53] Dus ik denk, sterker nog, je helpt mensen nog veel verder de ellende in.

[0:32:58] Dus ik denk dat het heel erg belangrijk is dat er een goede samenwerking is... tussen het veiligheidsdomein en het zorgdomein.

[0:33:03] En dat de inzet van bemoeizorg hier echt een goed middel op kan zijn.

[0:33:08] Er staat gelukkig ook het een en ander over...

[0:33:11] Ook over in.

[0:33:12] En met name daar waar veiligheid en zorg elkaar vindt.

[0:33:15] Daar moet je het volgens mij met elkaar proberen op te lossen.

[0:33:18] En een volgende stap hierin is ook natuurlijk dat je gaat kijken naar die hele keten.

[0:33:23] En daar gaat mijn betoog ook over.

[0:33:26] Het is heel erg belangrijk dat die woningen er komen.

[0:33:29] Omdat je dan ook mensen iets te bieden hebt.

[0:33:31] Omdat er weer plekken komen richting de maatschappelijke opvang.

[0:33:33] En je mensen ook weer goed kan begeleiden.

[0:33:35] Dus samenwerking tussen zorg en veiligheid is volgens mij de oplossing.

[0:33:39] En meer inzet van bemoeizorg.

[0:33:44] Mevrouw Westerveld.

[0:33:47] Dank en ik hoorde mevrouw Tijmstra over wonen eerst.

[0:33:50] Dat is al jarenlang ook de oproep van eigenlijk iedereen die verstand heeft van hoe je dakloosheid oplost.

[0:33:58] We kregen net ook een kaart van mensen van het Leger des Heils waar ook als eerste punt wonen eerst staat.

[0:34:02] Dus ook het punt uit het Nationaal Actieplan.

[0:34:05] En dan vraag ik haar hoe ze met...

[0:34:08] Met deze wetenschap ook kijkt naar de brief die is gestuurd, waaruit ik de indruk krijg dat 2030 als datum is losgelaten, de ambitie is verlaagd.

[0:34:18] Waarbij ik me ook afvraag of dat wonen eerst principe wel leidend is.

[0:34:22] Dus hoe kijkt mevrouw Tijmstra daarnaar?

[0:34:25] Wat ik zie in het Nationaal Actieplan, wat gewoon nog loopt en geldt, en ook in de voortgangsbrief is wel degelijk dat focus op wonen ligt.

[0:34:32] Wat ik alleen heel graag zou willen, en daarom had ik het over een sturingsvraag gestoken, is dat de afgelopen jaren is veel energie gestoken in...

[0:34:42] gesprekken, handreikingen en het zoeken naar een nieuwe manier van werken, ook bij gemeenten.

[0:34:47] En volgens mij is het nu ongelooflijk belangrijk dat we de stad naar doen gaan maken.

[0:34:51] En dat vraagt dus denk ik ook om een andere sturing vanuit het Rijk en misschien ook wel veel meer sturing op resultaten.

[0:34:58] Hoeveel woningen levert een gemeente dan op, zeg maar, voor dak- en thuislozen, voor deze groep?

[0:35:04] En daar ben ik ook wel benieuwd naar, dat is ook de vraag die ik gesteld heb aan de minister, hoe daarna gekeken wordt.

[0:35:10] En eigenlijk is het natuurlijk een vraag aan beide ministers, want alleen iets opnemen in een wet zorgt nog niet meteen dat ook een groep dak- en thuisleuzen als Urgentie een snellere woning vinden.

[0:35:22] Daar is doenvermogen bij gemeenten op regionaal niveau over nodig.

[0:35:26] En daar moeten we volgens mij de focus op leggen en naartoe.

[0:35:32] Dank u wel.

[0:35:33] Dan zijn we gekomen bij de volgende spreker.

[0:35:34] Dat is Marmoana namens Roep Marcus Sauer.

[0:35:36] Uw tijd gaat in.

[0:35:38] Ja, voorzitter, dank.

[0:35:39] Voorzitter, ik weet helaas hoe het is om met je kind zonder huis te zitten.

[0:35:44] Je probeert de dag normaal door te komen, terwijl je soms niet weet...

[0:35:46] of je de week erop nog slaapt waar je nu slaapt.

[0:35:49] Als je dan bij de gemeente aanklopt, moet je kunnen rekenen op hulp.

[0:35:53] En toch waarschuwt het Nederlands Juristencomité voor de Mensenrechten dat moeders die opvang zoeken soms worden bedreigd met een melding bij Veilig Thuis.

[0:36:00] Het kabinet zag vorig jaar al dat dakloosheid op zichzelf daarvoor geen reden is.

[0:36:05] Wat heeft de minister sindsdien gedaan om dit te stoppen?

[0:36:07] En zijn die resultaten zichtbaar geworden?

[0:36:09] Graag een reactie.

[0:36:11] Want voorzitter, het is toch van de zotte dat bijvoorbeeld een moeder

[0:36:14] die met haar kind tijdelijk op een bank slaapt, zelfredzaam wordt genoemd en geen hulp krijgt.

[0:36:19] Ze kan immers morgen gewoon weer op straat staan en slapen.

[0:36:23] Wil de minister met gemeenten afspreken dat zij mensen niet wegsturen alleen omdat zij tijdelijk bij familie of vrienden kunnen slapen, maar onderzoeken of die plek veilig en stabiel is en welke hulp er nodig is.

[0:36:33] En dat mensen gewoon een urgentieaanvraag kunnen indienen en bij een afwijzing een schriftelijk gemotiveerd besluit krijgen waartegen zij bezwaar kunnen maken.

[0:36:42] En voorzitter, ik zou graag zien dat gemeenten niet alleen kijken of er vannacht ergens een bed staat.

[0:36:46] Kunnen vaders, moeder en kind daar blijven?

[0:36:49] Kan het kind naar school blijven gaan?

[0:36:51] Is die plek veilig?

[0:36:52] Want wie steeds met zijn spullen van adres naar adres moet, heeft geen stabiele basis.

[0:36:57] Wil de minister met gemeenten afspreken dat zij dit meenemen in hun beoordeling en dat één medewerker het gezin blijft helpen tot er daadwerkelijk een veilige oplossing is, zodat ouders niet telkens opnieuw hun verhaal hoeven te vertellen?

[0:37:11] Woningnood kan gezinnen bovendien zo ontwrichten dat uiteindelijk jeugdhulp nodig is.

[0:37:16] Hoe wil de minister voorkomen dat gezinnen in een zorgtrek raken omdat onderdak uitblijft?

[0:37:21] Graag reactie.

[0:37:22] Voorzitter, welke gemeenten regelen nog steeds onvoldoende opvang?

[0:37:26] Gemeenten die wel plekken realiseren kunnen niet steeds de tekorten elders opvangen.

[0:37:31] Wil de minister afspraken maken over hoeveel plekken iedere gemeente regelt, wanneer die beschikbaar zijn en wat er gebeurt als afspraken niet worden nagekomen?

[0:37:39] En welke eisen gelden voor het samen huisvesten van mensen met psychische problemen, verslaving, ook wel multicomplexe problematiek, een TBS of een ISD-verleden op één locatie?

[0:37:50] Wie beoordeelt vooraf of die bewoners veilig samen kunnen wonen, de buurt geen overlast ondervindt en of de begeleiding daarop berekend is?

[0:37:57] Is dat overal geregeld of verschilt dit per gemeente en aanbieder?

[0:38:01] Want ook deze mensen kunnen wederom weer dak- en thuisloos worden.

[0:38:05] De minister noemt de moties over noodopvang voor gezinnen en onderdak voor moeders en kinderen afgedaan.

[0:38:10] Maar waar slaapt het gezin vanavond die geen thuis hebben?

[0:38:14] Er moet onderdak komen, desnoods dan maar via tijdelijk een hotel, zolang het niet gaat om een veiligheidskwestie.

[0:38:21] Voorzitter, aan de minister van Volkshuisvesting vraag ik hoeveel passende woningen gaat zij met gemeenten en woningcoöperaties beschikbaar maken voor mensen die de tijdelijke opvang kunnen verlaten?

[0:38:30] Graag een reactie.

[0:38:32] De minister zei al voor starters dat ze gelukkig niet ideaal, maar gelukkig nog bij hun ouders mogen wonen of kunnen blijven.

[0:38:38] Vindt de minister deze uitspraak nog steeds wenselijk?

[0:38:40] Want wat zegt zij tegen jongeren die nergens terecht kunnen?

[0:38:43] Moeten die op straat belanden of in de zorg direct terwijl ze een woning nodig hebben?

[0:38:47] Graag een reactie.

[0:38:49] Voor DNA hoort de verblijfstatus namelijk nooit voorrang te geven op onze eigen Nederlandse daklozen.

[0:38:54] Wil de minister gemeenten aansporen voorrang op grond van de verblijfstatus uit de huisvestingsverordening te schrappen?

[0:39:00] En is zij bereid te bevestigen dat gemeenten die daarvoor kiezen, daarmee geen wettelijke verplichting overtreden?

[0:39:06] Vindt de minister dat er op dit moment genoeg gedaan wordt door de gemeenten en woningcoöperaties om vroeg ingrijpend bedreigende huisuitzettingen en voor een veilige...

[0:39:15] Vervolg huisvesting regelen als een gezin toch wordt uitgezet.

[0:39:17] Graag reactie.

[0:39:19] Voorzitter, tot slot.

[0:39:20] De minister erkent dat het doel van 2030 in de huidige situatie niet wordt gehaald.

[0:39:24] Maar kiest geen concrete tussendoelen of tijdpad.

[0:39:26] Hoe kunnen we haar dan aanspreken op het resultaat?

[0:39:29] Hoeveel mensen wil zij volgend jaar aan een vaste woonplek helpen?

[0:39:32] Laat jaarlijks per regio zien waar het geld naartoe gaat en hoeveel mensen zijn geholpen.

[0:39:37] Want voorzitter, niemand zou s'avonds zijn kind moeten instoppen zonder te weten waar ze morgen slapen.

[0:39:42] Tot zover.

[0:39:46] Dank u wel.

[0:39:48] Dan gaan we naar de volgende spreker, dat is de heer Grimwits namens de ChristenUnie.

[0:39:52] De tijd gaat in.

[0:39:53] Voorzitter, dank u wel.

[0:39:54] We kregen zojuist voor het debat een felicitatie met je nieuwe woning.

[0:39:58] Dat gun je aan elke dakloze, elke thuisloze.

[0:40:01] De minister heeft hem ook ontvangen, dus ik ben benieuwd naar haar reactie op alle aanbevelingen.

[0:40:07] Voorzitter, want een thuis is veel meer dan een stapel stenen en een dak.

[0:40:10] Het is een plek waar je veilig bent, waar je tot rust komt, waar je een leven kunt opbouwen.

[0:40:14] Maar vele tienduizenden mensen missen zo'n thuis.

[0:40:18] En daar legt de ChristenUnie zich niet bij neer.

[0:40:20] Alleen al hier in Den Haag en omgeving zijn meer dan 7000 mensen dak- of thuisloos.

[0:40:25] De schrik slaat me pas echt om het hart als ik bedenk dat daaronder maar liefst duizend kinderen zijn.

[0:40:31] Landelijk gaat het om een veelvoud daarvan.

[0:40:32] Het is toch werkelijk diep triest en beschamend dat we in Nederland accepteren dat steeds meer mensen geen eigen thuis hebben.

[0:40:38] Voorzitter, grote waardering voor het werk van

[0:40:41] Het Leger des Heils, ik noemde ze al, vele kerken, andere maatschappelijke organisaties die hun medemens niet op straat laten slapen, maar ze opvangen.

[0:40:48] Maar er is veel meer nodig.

[0:40:50] Want opvang is geen structurele oplossing.

[0:40:52] Het is het managen van een probleem, niet het oplossen daarvan.

[0:40:56] Eerst een thuis.

[0:40:58] Daar begint het mee.

[0:40:59] Want hoe gaan we dat oplossen?

[0:41:00] Dat is niet best, is mijn conclusie na het lezen van de brief van de minister.

[0:41:04] Want de problemen die zij benoemd zijn er al jaren.

[0:41:07] In de tussentijd is het veel te weinig gebeurd.

[0:41:09] Collega Westerveld noemde ze al alle taskforces en dashboards.

[0:41:12] Daar ligt het niet aan.

[0:41:14] Maar hoeveel huizen zijn er in de tussentijd beschikbaar gekomen?

[0:41:18] En kan de minister op zijn minst een tijdpadsgrens schetsen nu ze niet bereid is tussendoelen op te nemen?

[0:41:24] De tijd is ook kort geworden naar 2030.

[0:41:26] Maar wat is nou precies het tijdspad en welke acties gaan er op dat tijdspad plaatsvinden?

[0:41:31] Ik mis in de brief een reflectie op de aanbeveling en de aanleiding van de evaluatie om te beginnen met de belangrijkste.

[0:41:35] Want voor iedereen die betrokken is bij de dakloosheid is het kraakhelder wonen eerst.

[0:41:39] Dan komt de rest, nou vanzelf is teveel gezegd, maar een stuk eenvoudiger.

[0:41:44] Maar is dat voor het kabinet ook helder?

[0:41:47] Want in het beleid mist deze richting nog uitwerking en concretisering.

[0:41:51] Wanneer neemt Vro de lead?

[0:41:54] Nu staat de minister van Vro bijvoorbeeld niet eens onder de brief.

[0:41:58] Maar het is niet zorgen eerst, het is echt wonen eerst.

[0:42:01] Op het gebied van wonen eerst zijn er gelukkig mooie voorbeelden en inspirerende voorbeelden zoals in Rotterdam en ook in Den Bosch.

[0:42:07] Welke lessen trekt de minister hieruit voor andere gemeenten?

[0:42:10] Welke afspraken worden er specifiek gemaakt in de conferanten bij de Taskforce voor snelle woningbouw voor de groep dak- en thuislozen?

[0:42:16] Er zitten belangrijke maatschappelijke organisaties voor dak- en thuislozen aan tafel.

[0:42:23] Dan kom ik bij doelfinanciering en samenwerking tussen Rijk, regio en gemeente.

[0:42:26] Voorzitter, een andere aanbeveling uit de evaluatie is doelfinanciering.

[0:42:30] Als we zeggen dat we de beweging van opvang naar wonen willen maken, moet de financieringstroom die beweging ook volgen.

[0:42:35] Neemt de minister die aanbeveling over?

[0:42:37] Welke lessen trekt de minister daarbij uit de voorbeelden in Finland en Denemarken, waar financiering veel meer aansluit bij de beweging naar woninglust?

[0:42:45] Voorzitter, dan kom ik op het amendement over dakloze kinderen, dakloze gezinnen.

[0:42:51] Voorzitter, 15 procent van de daklozen zijn kinderen.

[0:42:55] Volstrekt onopstabel dus.

[0:42:57] En dus heb ik vorig jaar een amendement ingediend, samen met een aantal collega's, om dakloze gezinnen met kinderen urgentie te geven.

[0:43:03] Op de wet regie was dat.

[0:43:05] Maar in de conceptregeling werden daar zoveel voorwaarden aan gekoppeld dat de geest van het amendement er wel uit is.

[0:43:11] Ik kijk uit naar een verbeterde regeling.

[0:43:13] Hoe zijn de fikse kritiek van het college voor de rechten van de mens en de maatschappelijke organisaties daarin meegenomen?

[0:43:19] Welke conclusies komen er uit de kinderrechten toets?

[0:43:22] Kan de minister garanderen dat de voorwaarden geen onredelijke barrière opwerpen om kinderen aan hun woning te helpen?

[0:43:27] En voorzitter, ik hoor nu zelfs geluiden van gemeenten.

[0:43:30] dat het terugvalpercentage in de regeling van 20% naar 15% wordt teruggeschroefd.

[0:43:36] Dat kan toch niet waar zijn?

[0:43:37] Ik mag toch hopen dat het niet klopt, want het zou het amendement feitelijk onuitvoerbaar maken.

[0:43:43] Als het terugvalpercentage zo laag ligt, is dat een perverse prikkel om niet tot regionale verdeelaafspraken te komen.

[0:43:48] Dat zou regelrecht ingaan tegen de conclusies die volgen uit het UDO, de uitvoerbaarheidstoets, decentrale overheden is dat.

[0:43:55] Graag een reactie.

[0:43:56] Ik kan de minister garanderen dat de regeling pas per 1 januari 27 ingaat, zodat de Kamer de komende maand nog de kans heeft haar controlerende taak uit te oefenen als het gaat om de vormgeving, de inhoud van deze regeling.

[0:44:08] Graag een toezegging dat de Kamer wordt betrokken.

[0:44:11] Voorzitter, en dat geldt natuurlijk ook voor dakloze ongeboren kinderen.

[0:44:15] Daarom heeft de ChristenUnie een amendement ingediend bij VWS en VRO om een versnelde start te geven aan een pilot voor huisvesting en zorg voor onbedoeld zwangere vrouwen.

[0:44:23] Ik hoop op een positieve appreciatie van beide ministers.

[0:44:26] En als laatste, voorzitter, op verschillende plekken zijn er al permanente winteropvangen.

[0:44:29] Is de minister bereid een landelijke standaard voor permanente winteropvang in te richten, zodat niemand in de kou hoeft te blijven staan?

[0:44:36] Tot zover in eerste termijn, voorzitter, op deze dag waar we ons vooral willen inzetten voor dakloze kinderen.

[0:44:41] Maar wie weet is het kabinet straks ook dakloos.

[0:44:45] Zo.

[0:44:48] Cliffhanger, meneer Grimwis.

[0:44:52] Ik ga u niet interrumperen, want ik ben voorzitter vandaag.

[0:44:54] Ik ga het woord geven aan mevrouw Keijzer.

[0:44:57] Nou ja, voorzitter, het ministerie van AZ is voor een paar miljoen verbouwd, dus dat zit voorlopig wel goed hoor.

[0:45:03] Voorzitter, serieus.

[0:45:04] Een mens is geen los individu.

[0:45:06] Een mens komt tot zijn recht in relatie tot een ander.

[0:45:10] Samen in gezinnen, in buurten, in verenigingen, in vriendengroepen.

[0:45:15] En daar is dan verbondenheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen.

[0:45:20] Maar juist dat is voor heel veel mensen niet vanzelfsprekend.

[0:45:24] En dank aan collega Monaut die daar zo treffend uit eigen ervaring net over vertelde.

[0:45:30] Nederland kent steeds meer mensen die dakloos dreigen te raken.

[0:45:35] Gewoon mensen met een baan.

[0:45:37] Maar die door omstandigheden opeens niet meer naar hun oude vertrouwde pleg terug kunnen.

[0:45:44] En dan worden er oplossingen gezocht, zoals bijvoorbeeld Wim uit Eibergen, 80 jaar oud.

[0:45:48] Niet zelden trouwens doorverwezen door gemeenten wonen er zo'n 60.000 mensen in Nederland op vakantiepark.

[0:45:56] Dus richting mevrouw Westerveld, het zijn geen individuen, geen individuele casus.

[0:46:01] Het gaat over ongelooflijk veel mensen.

[0:46:05] En dan zijn er altijd wetten en praktische bezwaren waarom er geen oplossing mogelijk is.

[0:46:13] Voorzitter, dit raakt mij.

[0:46:16] Dit raakt mij altijd ongelofelijk, omdat door de goede bedoelingen in de politiek we inmiddels een weg naar de hel geplavijd hebben met regels, wetten, fiscale regelingen, waardoor er tien en tien en tien en tienduizenden plekken voorhanden zijn waar mensen kunnen gaan wonen, maar het gebeurt niet.

[0:46:38] Omdat het fiscaal niet aantrekkelijk is.

[0:46:40] Omdat het huurrecht het onmogelijk maakt.

[0:46:43] Omdat er regels in verordeningen en bestemmingsplannen zijn waardoor het niet kan.

[0:46:48] Voorzitter, eigenlijk is het zo ontzettend simpel op te lossen als we eindelijk eens echt gingen dereguleren.

[0:46:55] En een stopte met denken dat regels uit Den Haag het probleem oplossen.

[0:47:01] Laten we gewoon met elkaar deze minister oproepen om die instructieregel voor vakantieparken gewoon in te vuren.

[0:47:07] Er ligt nog een motie van mij.

[0:47:09] Laten we met elkaar hospita verhuur, dereguleren.

[0:47:13] Als jij iemand in huis neemt en je denkt na een paar dagen of weken... dit is het niet, dat je van zo iemand af kan.

[0:47:19] Niet natuurlijk op straat de volgende dag... maar gewoon in korte tijd iemand moet op zoek naar een andere plek.

[0:47:25] Laten we met elkaar regelen dat als iemand een tuinhuisje heeft... wat nu overal in Nederland leeg staat, dat dat gewoon kan.

[0:47:32] Dat niet het huurrecht tegengeworden wordt... dat ook het omgevingsplan niet tegengeworpen wordt...

[0:47:37] dat ook de opbrengsten fiscaal niet belast worden... dan hebben we opeens een gigantische oplossing van de problemen in Nederland.

[0:47:46] En iedereen die dan tegen mij zegt... ja, maar het huurrecht moet mensen ook beschermen.

[0:47:50] Zeker, voorzitter.

[0:47:51] Maar als we dit zouden dereguleren... komen er zo ontzettend veel plekken vrij... dat als jij dan een verhuurder hebt die tegen je zegt... dit werkt niet tussen ons... is er heel snel een andere plek te vinden.

[0:48:04] En voorzitter, doen we het niet...

[0:48:07] dan blijven we hier met elkaar dit soort debatten voeren.

[0:48:11] En al die Nederlanders die gewoon iets van hun leven maken... die aan het werk zijn, die voor hun kinderen willen zorgen... die gewoon onderdeel willen zijn van de gemeenschap... en na een avondje sporten gewoon onder hun eigen douche willen kunnen stappen.

[0:48:26] Voor al die mensen kunnen we namelijk een oplossing bedenken... maar dan moeten we wel van onze heilige huisjes af...

[0:48:34] ...om deze mensen een eigen huisje te geven.

[0:48:36] Dank u wel.

[0:48:40] Eerst de heer Greenwest, dan mevrouw Beckerman.

[0:48:43] Ja, voorzitter.

[0:48:45] Dank.

[0:48:47] En het insteek dat het mensen tot zijn recht komt... ...in sociale verbanden, in relatie tot elkaar... ...in een gemeenschap en dus echt een thuis daarvoor nodig heeft... ...die deel ik helemaal.

[0:48:59] Alleen de strijd tegen duikloosheid...

[0:49:02] komt daar mevrouw Keijzer samen met een strijd tegen regels, tegen echt een dereguleringsagenda.

[0:49:08] En dat begrijp ik in zekere zin.

[0:49:10] We zijn soms er doorgeslagen.

[0:49:11] Daarom is het goed dat we bijvoorbeeld de mogelijkheden voor hospitaals gaan verruimen.

[0:49:15] Dat we inderdaad vastgoed anders gaan belasten in box 3.

[0:49:19] Dat is allemaal tot uw dienst en dat zijn we het elkaar eens.

[0:49:21] Alleen...

[0:49:23] We weten ook dat deregulering in het verleden van het huurrecht heeft geleid tot hele schrijnende situaties.

[0:49:29] Omdat de mens niet alleen geneigd is tot gemeenschap, maar soms ook tot het kwaad.

[0:49:34] En dat weet mevrouw Keijzer ook.

[0:49:35] En dan wordt daar misspraak van gemaakt.

[0:49:36] En dan worden mensen van het kastje van het ene huis naar het andere huis gestuurd.

[0:49:40] En dan leven ze straks als nomaden maximaal binnen een tijdelijk contractstermijn.

[0:49:45] En daarna staan ze op straat.

[0:49:47] zorgt mevrouw Keijzer voor een betere balans in haar betoog.

[0:49:50] Want nu is het al heel erg dereguleren, dereguleren en daarmee wordt alles beter.

[0:49:56] Voorzitter, daar is het antwoord heel simpel op en dat weet de heer Grimwis ook.

[0:50:00] Die situatie die...

[0:50:01] bestond in combinatie met complete vrije huurprijzen.

[0:50:06] Waardoor je zeker in de grote steden, waar een groot tekort is met een gigantische waarde van vastgoed, het buitengewoon aantrekkelijk was om elke keer op te zeggen en weer drie, vierhonderd euro op de huurprijs en weer ver huren.

[0:50:20] Daar is nu een wet voor in de plek gekomen.

[0:50:23] Aan die wet zitten trouwens zeker in de grote steden grote problemen, waardoor er verkocht wordt.

[0:50:28] Maar die giftige combinatie is er nu niet meer.

[0:50:33] Dus, voorzitter, het gaat niet meer op.

[0:50:35] Het is prima nu te doen met de regulering van huurprijzen.

[0:50:40] Nogmaals, die is te stringent.

[0:50:42] Maar als je daar gewoon een cap op zet en gewoon de vrijheid om te mogen verhuren, heb je dat probleem getackled.

[0:50:49] En daar waar het gaat over hospitaverhuur... Ja, voorzitter, wie neemt iemand...

[0:50:53] De meeste mensen wonen in een rijtjeshuis.

[0:50:55] Je komt binnen...

[0:50:56] Je gaat de trap op naar boven, je hebt een overloopje van anderhalve meter en daar moet je dan iemand toelaten in je eigen badkamertje waar je sowieso drie maanden aan vast zit.

[0:51:06] Wie doet dat?

[0:51:07] Wie doet dat?

[0:51:08] Zorg gewoon dat daar de opzegtermijn een maand is.

[0:51:12] En dan zouden er zomaar eens prachtige mooie dingen kunnen ontstaan, voorzitter.

[0:51:16] En regel dan trouwens ook even dat het fiscaal is dat het niet het maximum 500 euro per maand is.

[0:51:21] Maar er zijn heel veel mensen met twee of vier slaapkamers die leeg staan.

[0:51:25] En we doen het niet.

[0:51:27] En dit kan trouwens niet wat ik nu zeg, want dan wordt er meteen tegen gezegd vanuit Financiën, hoe ga je dat fiscaal dekken?

[0:51:32] Alsof nou die huurpenningen binnenkomen.

[0:51:34] Dat is gewoon helemaal niet waar.

[0:51:36] Maar de modellenwerkelijkheid en de wettenwerkelijkheid zijn een grote reden achter de dakloosheid in Nederland.

[0:51:44] Ja, tweede instantie.

[0:51:45] Ja, het is toch fijn als het woord modellenwerkelijkheid weer even langskomt van mevrouw Keijzer.

[0:51:50] Dus bij deze graag gedaan.

[0:51:52] Nou, kijk, die verhuurvrijstelling, want daar heeft mevrouw Keijzer het over, dat is natuurlijk maar een paar miljoen.

[0:51:58] Ik bedoel, tegenwoordig is dat peanuts als je dat vergelijkt met de dekking van novelles en van amendementen van zekere personen.

[0:52:06] Maar dat terzijde.

[0:52:08] Kijk, de hospitaalverhuur, dat gaan we makkelijker maken.

[0:52:12] Die wet ligt, die moeten we volgens mij binnenkort nog behandelen.

[0:52:15] Dat gaat gebeuren.

[0:52:17] Maar toch gaat mevrouw Keizer niet te makkelijk voorbij aan de situatie die wel echt heel schrijnend was en nog steeds vaak heel schrijnend is.

[0:52:24] Vaak in oudere stadswijken, maar het is ook op andere plekken.

[0:52:27] Waar niet alles zonder is opgelost met een beetje huurprijsregulering.

[0:52:31] De aanvangshuur wordt vaak nog behoorlijke stappen ingezet.

[0:52:36] En nog steeds is er ongelooflijk veel misbruik.

[0:52:39] Misbruik van de situatie, misbruik van regels en dus misbruik van mensen.

[0:52:44] En dat begint met goede handhaving.

[0:52:46] Maar dat begint ook met dat je als handhaver gesteund weet door een overheid die voldoende regels durft te stellen om mensen in een kwetsbare positie te beschermen.

[0:52:55] Dus mevrouw Keijzer, dat met mij eens.

[0:52:59] In principe wel, maar de uitwerking is inmiddels tegengesteld.

[0:53:04] De woorden gebroken schepping, die zal de heer Grimwis goed kennen.

[0:53:09] En wij zijn in de politiek ontzettend geneigd om die gebroken schepping hier op aarde te herstellen met steeds verdergaande regelgeving.

[0:53:20] En iedereen weet dat je kunt regelen tot morgenochtend, maar er zullen altijd vervelende, beroerde situaties zijn.

[0:53:27] En wat is dan in mijn optiek daar de oplossing voor?

[0:53:31] Gigantisch fel aanbod.

[0:53:32] Dat je weg kan stappen bij zo'n loesje verhuurder die jou over de kling raakt of in een slechte plek.

[0:53:39] Echt, voorzitter, laten we het eens een keer proberen.

[0:53:41] Overal in de wereld waar echt flink gereguleerd is...

[0:53:45] ging de prijs van vastgoed naar beneden en kwamen er ontzettend veel wooneeneden ter beschikking.

[0:53:52] Wij hebben het fantastisch geregeld inmiddels voor de haves.

[0:53:55] Maar de have-nots staan met lege handen en slapen op een bank in het park.

[0:54:00] En als ze mazzel hebben op een bank bij een van de buren of bij een van de vrienden.

[0:54:07] Voorzitter, nog kort afrondend.

[0:54:09] Ja, een groter aanbod gaat zeker helpen.

[0:54:11] Tegelijkertijd, zolang je de mogelijkheid herintroduceert van kortlopende tijdelijke contracten, dan weet mevrouw Keijzer ook, om een gezin te stichten, om een leven op te bouwen, heb je stabiliteit nodig.

[0:54:24] En dan moet je niet van het kastje naar de muur kunnen worden gestuurd.

[0:54:28] Ook al zou je in de theoretische situatie komen dat er voldoende aanbod is, want dat is voorlopig de eerste decennia nog een theoretische situatie.

[0:54:37] Voorzitter, maar ze starten nu geen gezinnen.

[0:54:39] Nee, precies.

[0:54:40] Ze starten geen gezinnen, want ze hebben geen eigen plek.

[0:54:43] Ze hebben geen eigen voordeur.

[0:54:44] Ze wonen bij hun ouders op de zolder.

[0:54:47] Dus voorzitter, ik denk echt dat het wat we nu gezien hebben na 10, 20, 30 jaar regulering zitten we in een gigantische woningnood.

[0:54:55] Na oorlogse taferelen, voorzitter.

[0:54:58] Dus laten we met elkaar vaststellen dat dat niet gelukt is.

[0:55:01] Laten we kijken naar de landen waar gedee reguleerd is.

[0:55:04] En laten we dat nu met elkaar gaan doen.

[0:55:08] We hebben huurprijsregulering.

[0:55:10] Dus dat is van de baan.

[0:55:12] Er zijn nog steeds mensen die zich er niet aan houden.

[0:55:14] Maar ja, zoals ik al zei, gebroken schepping.

[0:55:17] Maar we hebben die regulering.

[0:55:19] En laten we nu al die kamers, tuinhuisjes...

[0:55:24] woningen boven garages, leegstaande woningen van mensen die overleden zijn en die mensen om welke reden dan ook niet verkopen.

[0:55:34] Laten we nou eens het zo makkelijk maken om dat te verhuren dat iemand zegt, nou dit ga ik doen, ik ga dit proberen.

[0:55:41] En als je ergens huurt en je betaalt gewoon je huur en je bent een net huurder, dan wil geen huurder van jou af.

[0:55:48] Want een verhuurder wil ook continuïteit.

[0:55:55] Een interruptie van de heer Nobel.

[0:55:57] Ja, voorzitter.

[0:55:59] Ik vond het een goed betoog van mevrouw Keijs.

[0:56:03] En tegelijkertijd denk ik...

[0:56:05] Nee, nee, nee.

[0:56:06] Het is wel recht gek.

[0:56:07] Mijn fout.

[0:56:09] Eerst mevrouw Beckerman.

[0:56:09] Het is gewoon mijn fout.

[0:56:11] Niet uw fout.

[0:56:12] En dan ga ik naar de heer Nobel.

[0:56:13] Dames en heren, geen probleem.

[0:56:14] Mevrouw Beckerman.

[0:56:16] U krijgt zo het woord.

[0:56:17] Ja, dank u wel.

[0:56:17] Ik zit hier nu een tijdje net te luisteren.

[0:56:19] Ik weet het niet.

[0:56:21] Voorzitter, het is goed dat mevrouw Keijzer er is.

[0:56:25] We hebben in een vorige periode soms heel veel moeite moeten doen om minister Keijzer van Wonen naar debat te krijgen.

[0:56:32] Ik ben het volledig eens met mevrouw Keijzer wanneer ze zegt dat er een groot verschil is tussen de haves en de have-nots.

[0:56:41] Maar in een rijk land als Nederland niet verder kunnen komen dan tuinhuisjes en campings voor gezinnen.

[0:56:52] Mevrouw Keijzer zei, we moeten zorgen voor gigantisch veel aanbod.

[0:56:56] Is daar niet het probleem?

[0:56:59] Dat er niet meer gezorgd wordt, niet door dit kabinet, niet door vorige kabinetten, voor gigantisch veel aanbod aan echt goede woningen.

[0:57:10] Want die moeten er niet alleen zijn voor de hefs, maar voor iedereen.

[0:57:17] Ja, mevrouw Larmoyant, dat woord komt altijd bij mij op, bij dit soort interrupties.

[0:57:23] En eigenlijk is de enige juiste reactie hier, wat bedoel ik daarmee, een beetje meehuilend met het linkse verhaal.

[0:57:34] Dat als de overheid het nu maar allemaal regelt, dan krijgen de have-nots ook een oplossing.

[0:57:40] Is de fractie van de SP voor het morgen invoeren van een verhoogde rekenkundige ondergrens?

[0:57:45] Zijn we opeens klaar?

[0:57:46] Alle woningbouwlocaties vlot getrokken.

[0:57:49] Antwoord nee.

[0:57:50] Is de fractie van de SP het eens met de instructieregel vakantiepark?

[0:57:55] Er ligt een motie van mij klaar.

[0:57:57] 60.000 mensen kunnen dan blijven wonen waar ze nu zitten.

[0:58:03] Ook het antwoord nee.

[0:58:04] Omdat dan de reactie is, het is een rijk land, is het niet schandalig dat mensen in vakantieparken wonen?

[0:58:10] Ja.

[0:58:11] Zeer zeker.

[0:58:13] Maar dat is wat er nu voorhanden is.

[0:58:17] Dus je moet ook roeien met de riemen die je hebt, in plaats van al die mooie verhaaltjes te vertellen en zeggen dat, dat hoorde ik mevrouw Beckerman net ook nog zeggen, niemand mag zijn huis uitgezet worden zonder dat er een alternatief is.

[0:58:32] Wim wordt zijn huis uitgezet.

[0:58:35] Ja, een huisje op een vakantiepark, maar het is zijn dak boven zijn hoofd.

[0:58:40] Tot slot, mevrouw Bekkeman.

[0:58:42] Nou voorzitter, laten we daar dan op ingaan.

[0:58:43] Op die instructieregel vakantieparken.

[0:58:47] Ik heb alle consultatie reacties op die regeling gelezen.

[0:58:51] En heel veel mensen die op dit moment op zo'n vakantiepark wonen waren negatief.

[0:58:57] Waarom?

[0:59:00] De regeling was een tijdelijke regeling.

[0:59:02] Dus mensen zijn alsnog na een paar jaar, tien jaar in dit geval, komen ze uit.

[0:59:06] Het is geen verbetering voor bestaande parken.

[0:59:10] Er zijn plekken waar hulpdiensten niet kunnen komen.

[0:59:13] Er zijn plekken waar mensen in slechte omstandigheden, en die worden dan gereguleerd.

[0:59:18] Wij zijn wel degelijk hier voorstander van, op een goede manier.

[0:59:22] Waarbij je ze ombouwt, waarbij je mensen zekerheid geeft, niet tijdelijk.

[0:59:28] En waar je ook zorgt dat dit goede plekken zijn, ook voor kinderen om op te groeien.

[0:59:32] En dat is niet om een soort Amerikaanse trailerparks.

[0:59:36] En dat is wel de goede parken die er nu zijn, want die zijn er ook in Nederland, wel geschikt te maken voor bewoning.

[0:59:42] Dat is wel een gigantisch verschil, want ook mensen die er nu zitten, zijn helemaal niet altijd zo positief over dit plan.

[0:59:53] Tot slot ook mevrouw Keijzer hierop.

[0:59:55] Wetten en praktische bezwaren.

[0:59:59] Altijd

[1:00:00] Is er dan een reden waarom het niet kan, niet moet, niet zal of niet wil?

[1:00:06] Wim wordt zijn huis uitgezet.

[1:00:08] En hij zou diep beledigd zijn als hij mevrouw Beckerman zijn huisje een trailer park zou noemen.

[1:00:16] Voorzitter, echt.

[1:00:18] Ik kan ook op de manier van de SP debatteren.

[1:00:23] Maar bij mij zit er wel altijd onder.

[1:00:25] Daadwerkelijke oplossingen in het hier en in het nu.

[1:00:30] De ideale situatie is dat we voor iedereen een passende nieuwe woning realiseren.

[1:00:37] Maar voorzitter, ik kan niet toveren en mevrouw Beckerman kan niet toveren.

[1:00:41] Dus roei je met de riemen die je hebt en probeer er het beste van te maken.

[1:00:47] Er is een soort uitlokking, dus ik geef u de mogelijkheid om te reageren.

[1:00:50] Ja, voorzitter.

[1:00:51] Even over goede oplossingen bedenken.

[1:00:53] Voorzitter, ik heb twee initiatiefnota's geschreven over dit onderwerp.

[1:00:57] Eén ging over campings.

[1:01:00] Eén ging over dakloosheid samen met mevrouw Westveld.

[1:01:02] Een heleboel mensen die dakloos zijn, die dakloos zijn geweest en maatschappelijke organisaties.

[1:01:10] Dus dat als eerste.

[1:01:11] We hebben heel veel nagedacht over oplossingen.

[1:01:14] Heel veel moeite ook moeten doen om de toenmalige minister van Wonen naar dat debat te krijgen.

[1:01:18] Maar laten we dat terzijde.

[1:01:20] Ik noem het huis van Wim geen tweede park.

[1:01:24] Ik zei zelfs dat er hele geschikte plekken zijn.

[1:01:28] Die hebben niks aan deze oplossing.

[1:01:32] Er zijn wel heel veel plekken die minder geschikt zijn of zeer ongeschikt zijn voor gezinnen.

[1:01:38] De instructieregel zoals hij er lag maakt de situatie voor heel veel mensen zoals Wim niet beter.

[1:01:47] Maakt hem onzeker voor tien jaar.

[1:01:51] Voor heel veel mensen, voor wie die op slechtere parken zitten, maakt het dat de route straks naar een echt goede woning ook wordt afgesloten.

[1:02:01] Er zullen genoeg plekken zijn die zeggen, ja maar u heeft nu al een plek.

[1:02:05] Waarom zou u nog?

[1:02:07] En daarom is nogmaals mijn vraag aan mevrouw Keijzer of we niet echt moeten inzetten ook op die goede betaalbare sociale huurwoningen.

[1:02:21] Echt tot slot, mevrouw Keijzer.

[1:02:24] Kletskoek.

[1:02:25] Gewoon kletskoek.

[1:02:27] Ik heb die nota's gelezen van de SP.

[1:02:31] Grotendeels gericht op zorg en voor de rest weer meer regels voor de vrije beschikking van mensen over vastgoed.

[1:02:39] Bijvoorbeeld leegstand, daar is wat aan doen.

[1:02:42] Uit onderzoek blijkt gewoon dat dat ontzettend meevalt.

[1:02:45] Maar welke vastgoedbeheerder laat zijn vastgoed leegstaan?

[1:02:50] Wie doet dat?

[1:02:51] Er is een reden voor.

[1:02:52] En wat die reden 9 van de 10 keer is, is wet en regelgeving.

[1:02:59] Voorzitter, laten we met elkaar kijken hoe we al die wooneenheden, laat ik ze zomaar even noemen, ontsluiten door te reguleren.

[1:03:10] Want mensen zoals Wim betalen de rekening en tot slot, en tot slot voorzitter...

[1:03:17] Die instructieregel was een gedoogbeschikking voor maximaal tien jaar.

[1:03:22] Maximaal tien jaar.

[1:03:24] Dat zou voor Wim een fantastische oplossing zijn, want die heeft nog een wachttijd van zes jaar.

[1:03:29] Zes jaar.

[1:03:31] Wat doet de SP eraan?

[1:03:32] Helemaal niks, voorzitter.

[1:03:35] Waarvan akten?

[1:03:36] De heer Nobel.

[1:03:38] Het is leuk dat je tegelijkertijd... met mevrouw Keijzer en de SP eens kunt zijn.

[1:03:43] Want ik kan de SP namelijk heel erg volgen... in het verhaal dat ze zeggen... toen mevrouw Keijzer zelf minister was... want nu hoor ik een heel mooi verhaal over deregulering... heeft ze er niet heel erg veel vaart achter gezet.

[1:03:56] Want bijvoorbeeld de wet betaalbare huur...

[1:03:58] Waar de huidige minister een aantal stappen heeft gezet.

[1:04:01] Dat zou je nog veel verder kunnen doen.

[1:04:02] Dus ik hoop in ieder geval bij de begroting dat de VVD mevrouw Keijzer dan aan onze zijde gaat vinden.

[1:04:08] Om daar meer stappen op te ondernemen.

[1:04:11] Maar tegelijkertijd ben ik het volledig eens namens de VVD met mevrouw Keijzer.

[1:04:14] Die zegt ja de enige oplossing is veel minder regels.

[1:04:17] Is ervoor zorgen dat die aanbodkant...

[1:04:19] veel groter wordt en dat daardoor uiteindelijk mensen die nu geen dak boven hun hoofd hebben toch een dak boven hun hoofd krijgen.

[1:04:24] Dus mijn concrete vraag aan mevrouw Keijs is of we tijdens de begrotingsbehandeling dan samen op gaan trekken om die deregulering wat meer schot in de zaak te laten krijgen.

[1:04:34] Ja, voorzitter, daarom gaat het zo slecht met de VVD.

[1:04:37] Door deze vraag.

[1:04:41] Even kijken, waar zal ik eens beginnen?

[1:04:45] De voorstellen die deze minister nu uiteindelijk doorgevoerd heeft, die heeft de vorige minister naar de Kamer gestuurd.

[1:04:51] Anders was er niks gebeurd.

[1:04:53] En de heer Nobel moet misschien aan de heer De Groot vragen wat de reden is waarom dat niet verdergaand, wij met z'n tweeën, want wij streden met z'n tweeën, Peter De Groot en ik, dat niet verdergaand voor elkaar kregen.

[1:05:04] Nou dat zit ongeveer zo'n beetje aan deze zijde.

[1:05:08] Waarom dat niet verder ging en dat weet de VVD als geen ander.

[1:05:13] En de hele dereguleringagenda die deze minister aan het voeren is, is ook een voortzetting van dezelfde dereguleringagenda als de voorgaande minister van Vroo.

[1:05:26] Maar voorzitter, ik begin nu een beetje kortsluiting te krijgen die zou kunnen leiden tot schizofrene taferelen.

[1:05:33] Dus laat ik dat maar niet doen.

[1:05:37] Oké.

[1:05:38] Dat soort woorden gebruik ik goed.

[1:05:39] Laat ik voor mevrouw Keijzer maar.

[1:05:41] Voorzitter, je mag toch wel een grapje maken?

[1:05:42] Ja.

[1:05:43] Kom op.

[1:05:43] Oké.

[1:05:44] Vooruit.

[1:05:45] Novo.

[1:05:46] Ja, voorzitter.

[1:05:48] Mevrouw Keijzer doelt natuurlijk op programma Stoer.

[1:05:49] En daar kan ik haar best voor complimenteren.

[1:05:52] Dat was hartstikke goed.

[1:05:53] De deregulering heeft zij op dat vlak wel denk ik in gang gezet.

[1:05:56] Maar er zijn ook tal van terreinen, bijvoorbeeld bij de wet betaalbare huur, waar we denk ik met elkaar veel meer hadden kunnen en ook moeten doen.

[1:06:03] En ik ben in die zin dan blij om te horen dat mevrouw Keijzer daar wederom samen met de VVD gaat optrekken om daar meer stappen in te zetten.

[1:06:14] Ja, voorzitter.

[1:06:15] Er ligt een prachtig amendement van mijn hand op het belastingplan.

[1:06:19] Die gaat rekenen dat de kostenaftrek voor de box 3 verhuurder eindelijk eens een keertje ingevoerd gaat worden.

[1:06:26] Waardoor hopelijk heel veel vastgoedverhuurders hun huurwoningen niet verkopen nog voor 1 januari.

[1:06:34] Dus ik reken op steun van de VVD bij dat voorstel.

[1:06:38] Dat gaat morgen plaatsvinden.

[1:06:39] Even terug.

[1:06:42] Mevrouw Seinhaven.

[1:06:45] Ik ben even... Eerst mevrouw Westveld, dan mevrouw Seina.

[1:06:47] Ik ga het vanaf nu noteren.

[1:06:49] Er komen allemaal vingers... Ja.

[1:06:52] Ja, voorzitter.

[1:06:52] Even teruggaande naar het interruptiedebatje tussen mevrouw Keijzer en mevrouw Beckerman, waar niet alleen het kabinet, maar ook linkse partijen ervan langskregen.

[1:06:59] En ik hoorde daar in ieder geval drie onwaarheden in het antwoord van mevrouw Keijzer.

[1:07:04] Een initiatiefnota zou gericht zijn op zorg.

[1:07:06] Dat is niet waar.

[1:07:07] Het ging over het oplossen van dakloosheid.

[1:07:10] Het gaat over wonen en over zorg.

[1:07:13] Mevrouw Keijzer zei ook, ja die leegstal dat valt allemaal wel mee.

[1:07:16] Nou, 18 miljoen vierkante meter staat langdurig leeg.

[1:07:20] Dat vind ik niet, valt wel mee.

[1:07:22] En ze gaf ook aan dat wij alleen maar meer regels zouden vinden.

[1:07:25] Dat is gewoon ook niet waar.

[1:07:26] In die initiatiefnota staan een heel aantal zaken waarin we juist regels afschaffen.

[1:07:31] Neem bijvoorbeeld de kostendelersnorm.

[1:07:33] Neem bijvoorbeeld het zelfredzaamheidscriterium.

[1:07:35] Dus dat zijn drie punten die gewoon niet kloppen in de bijdrage.

[1:07:38] Dat vind ik vervelend.

[1:07:39] Ik zal er ook nog een vraag toevoegen aan voorzitter, want dakloosheid komt natuurlijk niet uit de lucht vallen.

[1:07:46] En daarover ging ook net het interruptiedebatje.

[1:07:49] Daarover gaat ook veel kritiek, want het is niet alleen dit kabinet, maar ook onder vorige kabinetten is het aantal dakloze mensen enorm toegenomen.

[1:07:56] Terwijl het actieplan, waarin ook...

[1:07:59] wordt ingezet op wonen eerst, dat hebben we al een heel aantal jaar.

[1:08:02] Dus mijn vraag aan mevrouw Keijzer is wat nou ook het vorige kabinet heeft gedaan om bij te dragen aan het echt zorgen voor wonen eerst en zorgen dat dakloosheid in 2030 echt verleden tijd is.

[1:08:16] Voorzitter, wat het kabinet daaraan heeft bijgedragen, hoorde ik dat?

[1:08:20] Ja, ik zit hier als Kamerlid, voorzitter, dus dat vind ik een beetje een lastige vraag.

[1:08:29] Ja, voorzitter.

[1:08:30] Ik begrijp dat mevrouw Keijzer dat een lastige vraag vindt.

[1:08:33] We hebben net al een paar keer gememoreerd dat ze zelf de minister was van wonen in het vorige kabinet.

[1:08:38] Dat we best wel moeite hadden om haar bij debatten te krijgen.

[1:08:40] Ik zal daar geen vraag over stellen.

[1:08:42] Maar ik wil haar wel... Haar partij zat natuurlijk in het vorige kabinet.

[1:08:45] Haar partij.

[1:08:46] Dus misschien kan ze aangeven wat haar partij dan afgelopen kabinet heeft gedaan met het actieplan, waarin heel duidelijk staat 2030 is niemand meer dakloos.

[1:08:55] Wat het afgelopen kabinet eraan heeft bijgedragen.

[1:08:58] Want als ik naar de cijfers kijk, dan zie ik dat de dakloosheid alleen maar is toegenomen afgelopen jaren.

[1:09:04] En dat nou we met z'n allen boos kunnen zijn op dit kabinet, nou ben ik ook wel.

[1:09:08] Maar dat ik ook vind dat er best wel wat reflectie mag zijn in plaats van wild om zich heen slaan en wijzen naar vooral linkse partijen.

[1:09:16] Ja, voorzitter.

[1:09:17] Hier is het eenvoudige korte antwoord op ik ben geen lid meer van die partij.

[1:09:21] Maar dat zou een tweede keer een debattrucje zijn, dus dat ga ik niet doen.

[1:09:24] Maar wat ik wel merk is dat eigenlijk misschien wel voor de eerste keer wordt hier met serieuze voorstellen getornd aan de hegemonie...

[1:09:35] van links op te oplossen van dakloosheid.

[1:09:40] En voorzitter, naar mijn overtuiging is de weg naar de helge plafijd met goede bedoelingen vooral door links-progressieve partijen neergelegd.

[1:09:51] En dat is mijn pleidooi hier vandaag.

[1:09:54] Dereguleren, dereguleren, dereguleren.

[1:09:59] En tegen mevrouw Westerveld van de fractie van Pro zou ik willen zeggen...

[1:10:07] Waarom zo tegengewerkt om de rekenkundige ondergrens te verhogen?

[1:10:12] Als je dat namelijk had gedaan, en dat ligt al maanden klaar om dat te doen... als je daar niet zo had tegengewerkt, waren er heel veel bouwvergunningen losgekomen.

[1:10:25] Maar zoals gezegd, elke keer weer is er een wet of een praktisch bezwaar... waardoor er vanuit links, met de beste bedoelingen, daar ga ik zonder meer van uit...

[1:10:34] Maar waarom er tegengewerkt wordt aan daadwerkelijke oplossingen van de dakloosheid.

[1:10:39] En voorzitter, dat raakt mij.

[1:10:41] Want het is namelijk niet de eerste keer dat ik mevrouw Mona hier haar verhaal hoorde toen.

[1:10:45] Of andere mensen daarover gesproken heb.

[1:10:49] Westveld.

[1:10:54] Voorzitter, ik vind dat wij de verhalen van dakloze mensen zelf allemaal heel serieus moeten nemen.

[1:10:59] Dat we zien dat hier een ongelooflijk groot probleem ligt voor hele grote groepen mensen.

[1:11:04] En dat kunnen we alleen maar met elkaar in een debat eerlijk bespreken op het moment dat we met elkaar dat goede debat daarover voeren.

[1:11:13] Met de bewindspersonen natuurlijk, maar ook met elkaar.

[1:11:16] Wat ik heel ingewikkeld vind...

[1:11:18] is dat mevrouw Keijzer in haar hoedanigheid nu als Kamerlid hier komt, hier iedereen de maat neemt en op het moment dat ze gewoon vragen krijgt van andere partijen, daar niet het begin van de antwoord op geeft, maar even terugslaat met haar eigen onderwerpen naar andere zaken.

[1:11:34] Dat vind ik ingewikkeld.

[1:11:35] Ik vind dat we daarmee het probleem van dakloze mensen niet serieus nemen.

[1:11:39] Ik vind dat we daarmee geen enkele stap zetten in de richting naar een oplossing.

[1:11:43] En ik vind dat we daarmee elke debat in de Kamer tekort doen.

[1:11:47] Ja, voorzitter.

[1:11:48] Echt.

[1:11:50] Het mag allemaal dit.

[1:11:51] Allemaal tot je dienst.

[1:11:53] Maar ga dan serieus in op de vraag waarom zo weinig mensen met al die lege slaapkamers bereid zijn om aan hospita verhuur te doen.

[1:12:03] Zou het daar helpen als je de opzegtermijn verkort gewoon naar een maand?

[1:12:10] Zou dat helpen?

[1:12:11] Dat heb ik net al gevraagd.

[1:12:12] Daar komt dan geen antwoord op.

[1:12:14] Leegstand.

[1:12:15] Er is leegstand in Nederland.

[1:12:16] Zeker.

[1:12:17] Maar er is ook leegstand omdat vastgoedeigenaren bij de gemeente er niet doorheen komen om daar een vergunning te krijgen om het te verbouwen.

[1:12:26] Ziet de fractie van Prodat?

[1:12:28] Willen ze daar wat aan doen door eens een flink aantal regels te schrappen?

[1:12:32] Woningbouwlocaties die al jaren vastliggen vanwege stikstof.

[1:12:38] Wil je de rekenkundige ondergrens morgen verhogen?

[1:12:42] Dus, voorzitter, het mag, hè?

[1:12:45] Je mag hier verbolgen zijn, omdat je nu eens een keertje weerwoord krijgt.

[1:12:51] Dat mag.

[1:12:52] Maar geef dan zelf ook antwoord op die vraag.

[1:12:55] Want de dakloze mensen willen geen... Hoe zei hij dat ook alweer?

[1:13:01] Geklets, want daar kan je niet in wonen.

[1:13:03] Netjes gezegd, voorzitter.

[1:13:06] Ja, die andere versie mag ook hoor, maar dat terzijde.

[1:13:11] U geeft zeker de mogelijkheid, maar het is wel belangrijk, want als er vragen worden gesteld aan degene die geïnterrumpeerd wordt, als er dan weer vragen terug worden gesteld, dan blijven we, dus anders blijven we zo.

[1:13:21] Maar goed, alles kan, maar het is voor de orde onoverzichtelijk aan het worden.

[1:13:25] Dus mevrouw Westerveld.

[1:13:26] Ik kreeg geen antwoord op mijn vraag, maar er werden wel drie nieuwe vragen gesteld die ik trouwens hiervoor niet kreeg.

[1:13:32] Ja, natuurlijk vinden wij dat als vastgoedondernemers wat willen doen met hun pand, die leegstand willen tegengaan, dat ze er doorheen moeten komen bij gemeenten.

[1:13:40] Dat heeft mijn collega Habte Moederhoop met mevrouw Beckerman in het verleden ook al verschillende initiatieven opgenomen.

[1:13:46] We hebben destijds ook een amendement ingediend, zodat gemeenten ook aan de andere kant meer mogelijkheden krijgen om vastgoedeigenaren aan te pakken die jarenlang hun panden leeg laten staan.

[1:13:56] Als het gaat over hospita vuur, dan ben ik er niet voor dat je rechten van mensen afpakt.

[1:14:01] Want dat hoor ik bij mevrouw Keijzer.

[1:14:04] We moeten vooral rechten van mensen zelf afpakken.

[1:14:07] Omdat dat een oplossing zou zijn.

[1:14:08] Daar geloof ik niet in.

[1:14:09] Maar dit zijn wel even een paar nieuwe vragen die ik nou krijg.

[1:14:12] Die me net niet eerder zijn gesteld.

[1:14:14] Waar ik best de antwoord op wil geven.

[1:14:16] Maar ik had heel graag gehoopt dat op mijn vraag ook antwoord zou komen.

[1:14:20] U gaat allemaal over eigen antwoord en volgens mij moeten we echt door naar de volgende persoon.

[1:14:28] Ik hou het heel kort.

[1:14:30] Het aanpakken van leegstand en het aanpakken van vastgoed-eigenaren, dat is volgens mij de verkeerde benadering.

[1:14:38] Dus daar wil ik absoluut antwoord op geven.

[1:14:40] Je moet uitzoeken waarom laat iemand het leeg staan en daar een oplossing voor zoeken.

[1:14:44] Denken dat je met een boete dit probleem oplost, gaat gewoon niet gebeuren.

[1:14:49] En dat is waarom ik anders in deze discussie zit dan mevrouw Westerveld, voorzitter.

[1:14:58] Ik hoor mevrouw Keijzer zeggen dat er altijd vervelende en beroerde situaties zullen zijn.

[1:15:04] Dat is ook waar ik mijn bijdrage mee opende.

[1:15:06] Als het gaat om jongvolwassenen die 18 worden en uit de jeugdzorg komen en dan vervolgens op straat belanden, is mevrouw Keijzer het met me eens dat juist deze groep, die vaak al jarenlang van plek naar plek is gegaan in die residentiële jeugdzorg, dat zij geen tuinhuisje verdienen, maar een plek waar ze de komende jaren hun leven op kunnen bouwen.

[1:15:26] Ja, voorzitter.

[1:15:30] Maar dan is de vraag wat is het beeld van mevrouw Seynhaven bij een tuinhuisje?

[1:15:35] Ik ken tuinhuisjes, nou daar wil je wonen hoor.

[1:15:38] Prachtig, geïsoleerd, goed sanitair, vrijgelegen, mooi uitzicht.

[1:15:45] Maar het wordt niet verhuurd, omdat de eigenaar op...

[1:15:49] 10 meter zijn eigen terras heeft bij zijn achtergevel.

[1:15:53] En denkt, ja, ik durf het risico gewoon niet te nemen.

[1:15:57] Want als ik het namelijk verhuur, als het al mag van het omgevingsplan, want je voegt een woning toe.

[1:16:02] Maar als dat al mag van het omgevingsplan, kom ik er dan nog vanaf.

[1:16:06] En dat is precies mijn punt.

[1:16:09] En pak je dan iemand zijn recht af?

[1:16:11] Nee, voorzitter, je past het huurrecht aan.

[1:16:13] Je pakt geen recht af, want die persoon woont niet.

[1:16:17] Die is nu aan de bank surfen.

[1:16:21] Ja, dank u wel voorzitter.

[1:16:23] Kijk, de jongeren die ik spreek, die willen eigenlijk maar één ding.

[1:16:26] Een plek waar ze de komende tijd, de komende jaren hun leven op kunnen bouwen.

[1:16:30] Vaak de eerste plek die als thuis voelt voor ze.

[1:16:34] En ik denk dat dat de morele verantwoordelijkheid is die we hebben met z'n allen als samenleving om te zorgen dat zij de plek hebben.

[1:16:43] Ook als we daar jarenlang helaas niet voor hebben kunnen zorgen waar zij hun leven kunnen opbouwen de komende jaren.

[1:16:51] Eens, voorzitter.

[1:16:53] Maar de vraag is of alleen institutionele verhuren, ofwel corporaties, daarin kunnen voorzien.

[1:16:59] Of dat ook particulieren daarin kunnen voorzien.

[1:17:02] Ik denk dat laatste.

[1:17:05] Want de meeste particulieren die willen verhuren, willen gewoon op zoek naar iemand die de huurpenningen betaalt en zich gewoon een beetje gedraagt.

[1:17:15] En dat kunnen ook prima jongeren uit de residentiële jeugdzorg zijn.

[1:17:20] Maar dan moet de verhuurder wel een beetje het gevoel hebben dat hij meester blijft over zijn eigen vierkante meters.

[1:17:30] En dat is nu niet zo.

[1:17:32] Dus laten ze het leegstaan of alleen als er een familielid uit het buitenland voorbij komt, mag die er even tijdelijk in.

[1:17:40] Ik vind het gewoon ongelooflijk jammer van al die vierkante meters en diep triest voor al die daklozen die echt met de huidige woningbouwproductie en de huidige wachtlijsten de komende jaren niet aan de beurt zijn voor een eigen plekje onder de zon.

[1:18:02] Volgende spreker zijde van de Kamer, dat is mevrouw Coenradi namens J21.

[1:18:08] Ja, voorzitter.

[1:18:09] En voordat mijn spreektijd ingaat, zou ik graag even van de gelegenheid gebruik willen maken om mevrouw Mona, die toch net heel mooi haar betoog is begonnen te complimenteren.

[1:18:18] Want ga er maar aan staan om tijdens een debat je kwetsbare kant daarin te laten zien.

[1:18:24] En daar heb ik gewoon echt ongelooflijk veel respect voor.

[1:18:27] En dat geeft aan dat we hier met een volksvertegenwoordiger te maken hebben die weet waar ze het over heeft.

[1:18:32] Op een heel vervelende wijze daar is achtergekomen.

[1:18:35] Maar ik heb daar heel veel respect voor.

[1:18:38] Ik denk dat dat wel een beetje gedeeld wordt in de Kamer.

[1:18:43] Dat onderschrijf ik als voorzitter volledig.

[1:18:45] Goed gedaan.

[1:18:48] Voorzitter, stel je voor, je hebt na jaren eindelijk de moed en kracht gevonden om te vluchten voor je ex-partner.

[1:18:54] Je komt uit een relatie van intieme terreur en wil nu samen met je kinderen een nieuw leven beginnen.

[1:18:59] Je hebt in principe gewoon een baan en bent in staat om een normalite voor jezelf te zorgen.

[1:19:04] Volgens de wet ben je dan zelfredzaam.

[1:19:06] Maar wel zelfredzaam zonder woning, voorzitter.

[1:19:09] Want als je besluit niet naar de vrouwenopvang te gaan of er is geen plek, kom je niet zomaar in aanmerking voor een woning.

[1:19:15] Je bent dus dakloos en bent afhankelijk van vrienden en familie die jullie tijdelijk onderdak willen bieden.

[1:19:21] Helaas zien gemeenten steeds meer van dit soort schrijnende situaties bij de toegangsloketten tot de maatschappelijke opvang.

[1:19:27] Nog even los van het feit dat je deze vrouwen en kinderen eigenlijk niet in een opvang wil hebben.

[1:19:31] maar een woning wilt bieden.

[1:19:33] Maar die vraag naar woningen is enorm, voorzitter.

[1:19:36] Ja, en de Twintig vindt het dan ook niet uit te leggen... dat bijvoorbeeld statushouders wél voorrang krijgen op een woning.

[1:19:42] Maar dit soort vrouwen vluchten vanwege huiselijk geweld niet.

[1:19:46] Is het kabinet bereid regie te nemen als het gaat om dit soort voorrangs- en urgentieregels voor gemeenten bij situaties waar vrouwen en kinderen vluchten uit een gewelddadige relatie, maar niet naar de vrouwenopvang gaan?

[1:19:59] Want, voorzitter, dit is ook dakloosheid.

[1:20:02] We hebben het vandaag over het containerbegrip dakloosheid, een veelkompig monster dat bestaat uit vele gezichten en vele verschillende groepen, maar waar ook allemaal aparte aanpakken voor nodig zijn.

[1:20:14] Neem bijvoorbeeld de klassieke daklozen op straat.

[1:20:17] Stereotypen, man met een lange baard, vieze kleren en een plastic tasje met statiegeldblikjes.

[1:20:23] Het type daklozen waar je een onveilig gevoel van krijgt als je op straat loopt.

[1:20:27] De grote steden geven aan dat zij aanzienlijk meer overlast ervaren van deze groep daklozen.

[1:20:32] Het leven op straat neemt daar een steeds grotere rol in de openbare ruimte in.

[1:20:37] En niet meer met uitzondering worden er tentenkampen ontruimd... speeltuintjes overgenomen door groepjes daklozen en drugsdealers... en bedele mensen er flink op los om een paar euro statiegeld binnen te halen.

[1:20:49] We spreken binnenkort nog over krek tijdens het rondetafelgesprek volgende week.

[1:20:53] Maar ja, 2021 maakt zich ernstig zorgen over dit zeer verslavende spul... wat veel dakloze mensen in onze steden gebruiken en verkopen.

[1:21:02] Om gemeenten hierbij te helpen en dit aan te pakken hebben we niet alleen zorg nodig, maar ook de politie en handhaving die actief in de wijken de veiligheid op straat verbetert.

[1:21:11] En is het kabinet op korte termijn bereid te investeren in bemoeizorg en ook te kijken naar meer mogelijkheden voor drang en dwang om deze mensen beter tegen zichzelf in bescherming te nemen en de veiligheid op straat te verbeteren.

[1:21:23] Maar het merendeel, voorzitter, van deze groep daklozen op straat is EU-arbeidsmigrant.

[1:21:28] En laat ik heel helder zijn, voorzitter.

[1:21:31] Jaar 21 vindt het onacceptabel hoe er met deze groep mensen wordt omgegaan.

[1:21:36] Mensen waarbij hun woning aan werk verbonden is en vervolgens na het verlies van hun baan door loesje uitzendbureaus op straat worden gegooid.

[1:21:43] Ik durf de naam Roemer niet eens te noemen.

[1:21:47] Maar hoe is het kabinet nou daadwerkelijk bezig om dit soort schrijnende situaties rondom de huisvesting van EU-arbeidsmigranten aan te pakken?

[1:21:55] Want dat is de grote vraag van vandaag, voorzitter.

[1:21:57] Welke visie heeft dit kabinet eigenlijk op dakloosheid?

[1:22:01] Tot nu toe hebben wij de minister in debatten vaak horen zeggen dat dit aan gemeentes is.

[1:22:06] Maar die gemeenten smeken bij u om regie, visie en daadkracht.

[1:22:10] En bent u bereid om betere bestuurlijke afspraken te maken met gemeenten, zodat zij ook weten waar ze aan toe zijn en we als Kamer ook meer grip krijgen en commitment zien?

[1:22:19] We hebben namelijk grote twijfels of gemeenten daadwerkelijk regie en antwoorden zien met de brief van afgelopen vrijdag.

[1:22:25] Daarnaast vinden wij het jammer dat we ook geen zicht hebben op die extra middelen uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid.

[1:22:31] Zijn die honderden miljoenen wel tot hun recht gekomen?

[1:22:34] Momenteel heeft jaar 2021 daar nog onvoldoende beeld bij.

[1:22:37] Blijft het woningtekort toenemen en zien we dat de dakloosheid toeneemt in plaats van afneemt.

[1:22:42] Dus zitten we in een spagaat, voorzitter.

[1:22:44] Investeren in woning eerst als oplossing voor dakloosheid en tegelijkertijd een tekort aan opvangplekken door de toenemende dakloosheid.

[1:22:52] Hoe kijkt het kabinet naar deze spagaat?

[1:22:55] Voorzitter, vier minuten zijn te kort om alle specifieke groepen dakloze mensen uit te lichten.

[1:23:00] Maar het zijn er heel veel.

[1:23:02] En voor elke groep is iets anders nodig.

[1:23:04] Urgentie op een woning, extra zorg en ondersteuning, bescherming tegen uitzendbureaus en huisjesmelkers en soms een andere wonenoplossing zoals het kevenhuizen.

[1:23:13] Daarom sluit ik af met opnieuw de oproep pak de regie op dakloosheid voor al die verschillende groepen.

[1:23:19] Dank voorzitter.

[1:23:27] Mevrouw Coen Raan begon haar bijdrage met aandacht vragen voor de groep vrouwen die vlucht voor huiselijk gewild.

[1:23:32] Daar heb ik in mijn bijdrage ook bij stilgestaan.

[1:23:35] Want we weten dat bijna 40% van de dakloze vrouwen vrouwen zijn die eerder gevlucht zijn voor gewild.

[1:23:42] Dat bleek ook uit de voorbeelden die ik net gaf.

[1:23:47] En mijn oproep net was ook van het is toch de omgekeerde wereld dat de vrouw, of heelal de vrouw, degene die vlucht voor het geweld vervolgens of dakloos wordt of wel een huis heeft maar dan steeds van tijdelijke plek naar tijdelijke plek naar tijdelijke plek gaat terwijl de dader kan blijven wonen in het oorspronkelijke huis.

[1:24:05] Hoe kijkt mevrouw Conradi daarnaar?

[1:24:09] Ja, voorzitter.

[1:24:09] Een heel terecht punt van mevrouw Seinehaven.

[1:24:12] En dat is precies ook de reden waarom wij eerder in een ander debat overigens... een motie hebben ingediend over, wij noemen het dan even afkoelhuizen voor daders.

[1:24:20] En nou, bind me even niet op de naam.

[1:24:23] We kunnen misschien een betere naam als commissie voor bedenken.

[1:24:27] Maar het idee daarvan is wel dat op het moment dat je als vrouw te maken hebt... misschien wel samen met je kinderen...

[1:24:32] te maken hebt met een gewelddadige relatie... je niet meer veilig voelt thuis.

[1:24:37] Dat het natuurlijk niet de bedoeling is dat jij steeds als vrouw zijnde... al dan niet met je kinderen en huisdieren van opvang naar opvang gaat.

[1:24:45] Want die verhalen hoor ik ook als ik in de vrouwenopvang sta.

[1:24:48] En dat vind ik verschrikkelijk.

[1:24:50] De bedoeling is dat de dader uit de situatie wordt gehaald... de pleger uit de situatie wordt gehaald... en dat daarmee aan de slag wordt gegaan.

[1:24:57] Dat kan in het strafrecht...

[1:24:59] Maar ik geloof ook, dat was het idee van een afkoelhuis... in middelstherapie om visuele cirkels te voorkomen.

[1:25:05] En om te voorkomen dat wanneer de pleger weer uit zijn afkoelhuis is... dat er weer een nare en onveilige situatie ontstaat.

[1:25:16] Dus nee, helemaal mee eens te onderschrijven.

[1:25:19] En ik hoop ook dat we heel snel die kant op gaan.

[1:25:21] Daarmee gaan we niet alle dakloosheid van deze vrouwen oplossen.

[1:25:25] Maar we gaan wel denk ik een kentering krijgen...

[1:25:27] ...van dat zo'n vrouw een slachtoffer is waar je als overheid omheen moet gaan staan... ...in plaats van dat we de dader de ruimte geven om alle kanten op te gaan... ...en eigenlijk nog heel lang deze intieme terreur kan doorzetten.

[1:25:45] Tot slot, zijde van de Kamer, de heer Nobel.

[1:25:47] Voorzitter, dank u wel.

[1:25:49] Voorzitter, Nederland krijgt er steeds meer dakloos bij.

[1:25:51] En volgens de meest recente cijfers gaat het om tienduizenden mensen in Nederland.

[1:25:56] Voor iedereen geldt dat het leven wel eens tegen kan zitten.

[1:25:58] Waardoor je uiteindelijk in de situatie terecht kunt komen dat je dakloos raakt.

[1:26:02] En de VVD wil dan ook dat iedere Nederlander uiteindelijk een dak boven zijn of haar hoofd kan krijgen.

[1:26:07] Voor de VVD is de belangrijkste oplossing dan ook helder.

[1:26:09] Er moeten veel meer woningen komen.

[1:26:11] En met meer woningen lossen we hopelijk ooit ook het dakloosheidsprobleem op.

[1:26:16] De evaluatie van het actieplan is echter duidelijk.

[1:26:18] Op dit tempo halen we 2030 niet en de regie ontbreekt.

[1:26:22] De oplossingen liggen namelijk bij meerdere ministeries.

[1:26:25] En hoe gaat de minister, die hier uiteindelijk coördinerend verantwoordelijk voor is, dit oppakken?

[1:26:31] Voorste gemeenten krijgen elk jaar zo'n 440 miljoen euro.

[1:26:34] En dit bedrag is vrij te besteden zonder dat het Rijk ziet wat het uiteindelijk oplevert en ook waar dit naartoe gaat.

[1:26:40] Wat de VVD betreft kan het niet zo zijn dat gezinnen in nood uiteindelijk niet kunnen worden opgevangen omdat de middelen ergens anders aan besteed worden.

[1:26:47] Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat dit geld uiteindelijk gaat naar de opvang van mensen die hier illegaal verblijven en wat uiteindelijk ook nog eens een aanzuigende werking heeft en dat moeders met kleine kinderen op straat belanden.

[1:27:00] Is de minister bereid deze cijfers op te vragen bij gemeenten en ook inzichtelijk te maken waar het geld naartoe gaat en hoeveel mensen uiteindelijk doorstromen naar een eigen woning of bijvoorbeeld een flexwoning?

[1:27:11] In de grote steden, voorzitter, is het probleem het grootst.

[1:27:14] Maar in Rotterdam bijvoorbeeld wordt er wel gewerkt aan een oplossingsgerichte aanpak.

[1:27:18] Daar wordt bij dakloze EU-burgers aan de voorkant bepaald of iemand gaat werken en of terug gaat naar zijn land.

[1:27:23] En de opvang duurt maximaal een week.

[1:27:26] In Amsterdam daarentegen kan dat zes maanden zijn.

[1:27:30] In de pilot in Rotterdam kwamen er per bed acht keer zoveel mensen in opvang.

[1:27:37] En dat is voor de VVD natuurlijk niet uit te leggen.

[1:27:39] Dat de ene stad het ontzettend goed doet en ook voorbeelden heeft die werken.

[1:27:42] En een andere stad zegt ja wij gaan het wiel zelf uitvinderen met rijksmiddelen.

[1:27:48] Voorstel Rotterdam laat zorg en veiligheid samen optrekken.

[1:27:51] Elke week gaan hulpverleners, politie en handhaving langs alle buitenslapers.

[1:27:56] Eerst wordt hulp aangeboden en wie die weigert en overlast blijft veroorzaken krijgt een boete.

[1:28:01] Voor EU-burgers kan het uiteindelijk ook leiden tot gedwongen terugkeer.

[1:28:05] Utrecht heeft het verbod op buitenslapen geschrapt en Amsterdam zal deze stap hoogstwaarschijnlijk volgen.

[1:28:11] In het half jaar nadat Utrecht stopte met het beboeten, verdubbelde het aantal overlastmeldingen van buitenslapers.

[1:28:17] Dit zijn meldingen gedaan waarschijnlijk door bewoners die zich mogelijk niet meer veilig voelen in hun eigen wijk.

[1:28:23] Tuurlijk, boetes zullen uiteindelijk de dakloosheid niet oplossen.

[1:28:26] Dat ziet de VVD ook.

[1:28:27] Maar het schrappen ervan is onverstandig.

[1:28:29] Want het verbod is toch een stok achter de deur.

[1:28:32] Eerst hulp en wie uiteindelijk weigert en toch structureel overlast blijft veroorzaken, moet daarop kunnen worden aangesproken.

[1:28:39] Zonder een verbod kan dat pas als het al uit de hand is gelopen.

[1:28:44] Om dakloosheid in grote steden op te lossen moeten we daarom samen kijken naar een aanpak die wel werkt.

[1:28:48] En wat de VVD betreft wordt die Rotterdamse aanpak zo snel mogelijk de norm in alle grote steden.

[1:28:54] Is de minister daartoe bereid en zo ja op welke termijn?

[1:28:57] Voorzitter, tot slot.

[1:28:59] Je ziet in de praktijk dat arbeidsmigranten in sommige gevallen op straat belanden door malle verhuurders en uitzendbureaus.

[1:29:05] Het wetsvoorstel passende huurcontracten beperkt short-state tot 30 nachten.

[1:29:09] En dit leidt er mogelijkerwijs toe dat arbeidsmigranten juist bij die malle verhuurders terechtkomen.

[1:29:15] Deelt de minister deze zorg?

[1:29:17] En is zij van mening dat dit uiteindelijk juist tot meer dakloosheid kan leiden?

[1:29:21] Voorzitter, de VVD wil dat iedereen een dak boven zijn hoofd heeft en daarvoor moeten we vooral meer bouwen.

[1:29:26] Maar we willen ook weten waar het geld uiteindelijk naartoe gaat en we willen een aanpak die werkt.

[1:29:31] Eerst hulp en wie weigert en toch overlast blijft veroorzaken, die moet daarop worden aangesproken.

[1:29:36] Net zoals men in Rotterdam doet.

[1:29:38] Dank u wel.

[1:29:48] Ik heb in mijn bijdrage juist gepleit om wel die boetes af te schaffen, om er echt anders mee om te gaan.

[1:29:53] Omdat het ook blijkt dat het niet effectief is.

[1:29:55] Het zorgt niet voor een gedragsverandering en het zorgt ervoor dat mensen alleen maar

[1:30:00] meer in de problemen komen.

[1:30:02] En er zijn twee routes.

[1:30:03] Of mensen hebben geen briefadres nog, dus je krijgt een hele administratie romslomp omdat je het helemaal niet kan innen.

[1:30:11] En je hebt ook dat mensen dat helemaal niet kunnen betalen.

[1:30:15] Dus uiteindelijk enorm nog meer in de schulden komen, waardoor je leven op de rit krijgen alleen maar ingewikkelder wordt.

[1:30:22] En daarmee zeg ik niet dat we niks moeten doen aan overlast, maar dat middel van boetes die niet effectief zijn, daar gelooft het CDA eigenlijk niet in.

[1:30:31] En mijn vraag is eigenlijk, denkt de VVD dat die boetes echt effectief zijn?

[1:30:40] Ik heb in mijn bijdrage in ieder geval geprobeerd om te schetsen dat ik ook wel zie dat die boetes niet zaligmakend zijn.

[1:30:51] Want ik zie ook wel dat dat mensen verder de verdrukking in kan helpen.

[1:30:54] Tegelijkertijd denk ik als je die boetes afschaft dan heb je ook geen stok meer achter de deur om uiteindelijk snel bij die overlast te komen.

[1:31:01] Nu is het ook zo dat doordat er een melding wordt gedaan uiteindelijk er handhaving of politie naartoe gaat.

[1:31:06] Dat zijn ook mensen die gewend zijn om in de samenleving te kijken wat is nu het beste middel.

[1:31:11] Dus ik ben er ook van overtuigd dat een handhaver niet direct over zal gaan op een boete, maar ook zal kijken hoe kan ik deze persoon het beste helpen.

[1:31:18] Dat middel weghalen betekent uiteindelijk, en dat zien we bijvoorbeeld in een stad als Utrecht, dat het aantal overlastmeldingen exponentieel stijgt.

[1:31:26] Er zijn ook voorbeelden in het buitenland waar het woonrecht zo sterk is dat uiteindelijk

[1:31:32] Het is natuurlijk niet vergelijkbaar met de Nederlandse situatie, maar als je kijkt naar een stad als Johannesburg, daar zijn gewoon hele tentenkampen ontstaan, omdat het recht op wonen, op welke plek dan ook, zo ontzettend sterk is dat uiteindelijk dat volledig is doorgeslagen.

[1:31:46] Ik zou niet een soort van lowlands van daklozen in onze hoofdstad willen zien.

[1:31:50] En dat is wel de reden dat we denk ik een stok achter de deur moeten houden.

[1:31:55] Dus ja, ik ben geen voorstander van om die boete overal te schrappen.

[1:32:04] En als ik dat dan nog smaller maak... Kijk, bij ons gaat het echt vooral met name over overlevensactiviteit.

[1:32:09] Dus het gaat om het moment dat je geen huis hebt om te wonen... dan kan je niets anders dan buiten slapen.

[1:32:15] Op het moment dat er geen gratis openbaar toilet in de buurt is... dan zullen mensen hun behoefte in de openbare ruimte doen.

[1:32:23] En daarvan denk ik, als mensen geen alternatief hebben... wat is dan de effectiviteit om dat te bemoeten?

[1:32:30] Ja voorzitter, maar ik denk dat we met name moeten kijken naar hoe kunnen we het aanbod vergroten.

[1:32:35] Dus ik zal daar ook tijdens de begroting van VRO diverse voorstellen voor doen.

[1:32:39] Denk bijvoorbeeld aan toch weer het toestaan van tijdelijke huurcontracten.

[1:32:42] De hospitaalverhuur kwam langs.

[1:32:44] We zullen meer stappen moeten zetten uiteindelijk bij de wet betaalbare huur die ervoor zorgt dat er ontzettend veel woningen in het middenhuursegment worden uitgebondd.

[1:32:50] We moeten gewoon ervoor zorgen dat uiteindelijk er veel meer woningen zijn.

[1:32:54] Dat is de oplossing.

[1:32:56] Dus ja, u grijpt nu vanuit het CDA naar de boete, maar ik wil helemaal niet naar die boete toe.

[1:33:01] Ik wil ervoor zorgen dat die aanbodzijde wordt vergroot en dat doen we door ontzettend veel regels te schrappen en ervoor te zorgen dat we een beetje een fijn fiscaal klimaat hebben, zodat uiteindelijk de markt ook echt in Nederland wil investeren.

[1:33:11] En niet denkt, ik ga dat in het buitenland doen.

[1:33:14] Want met alleen sociale huurwoningen komen we er ook gewoon niet.

[1:33:17] Die druk op die sociale huurwerk wordt alleen maar groter omdat mensen die te veel verdienen ook in de sociale huurwoning blijven zitten.

[1:33:23] Die kunnen nergens naartoe.

[1:33:24] Het middensegment is volledig gecannibaliseerd.

[1:33:27] Dus we zullen meer woningen moeten bouwen in het middensegment, maar ook in het vrije segment om uiteindelijk die hele woningmarkt weer vlot te trekken.

[1:33:35] Ja, afrondend.

[1:33:36] Ik ben het absoluut eens met de VVD dat de echte oplossing is meer woningen bouwen.

[1:33:43] Maar in die tussentijd en ook daarna is het CDA nog steeds erg van mening dat we niet moeten bemoeten omdat we mensen daar gewoon echt nog meer in de problemen helpen.

[1:33:53] Ik hoor er geen vraag, maar... Ja, nee, maar ik denk dan wel van...

[1:33:56] Ik ben het met u eens, hè.

[1:33:59] Ik ben het met het CDA eens, voorzitter, dat die boete is niet de oplossing.

[1:34:02] Maar op korte termijn gaan we ook in deze Kamer spreken bijvoorbeeld over de voorrang voor statushouders.

[1:34:07] Ik hoop dan ook dat ik het CDA aan de zijde van de VVD ga vinden om te zeggen we gaan stoppen met die voorrang.

[1:34:13] Dan ontstaat er gewoon toch meer ruimte voor mensen die nu dakloos zijn.

[1:34:17] Dus als er voorstellen voorbij komen die een oplossing kunnen bieden,

[1:34:20] Dan hoop ik ook CDA aan de zijde van de VVD te vinden.

[1:34:24] En ik denk dat dat op heel korte termijn al gaat gebeuren met de voorrang voor statushouders die we kunnen afschaffen.

[1:34:29] Dank u zeer.

[1:34:30] We zijn aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de Kamer.

[1:34:33] Ik wilde een half uur schorsen zodat wij om vijf over vijf verder gaan met de eerste termijn van de zijde van het kabinet.

[1:34:41] Ik zie de heer Grimwis.

[1:34:43] Voorzitter, het is geen desinteresse, maar ik kan moet helaas eerder even door vanwege een andere afspraak.

[1:34:49] Maar er wordt zorgvuldig meegeluisterd naar de beantwoording.

[1:34:52] Nee, zeker.

[1:34:54] Een half uur.

[1:34:55] En hoe lang wij daarover praten, hoe lang die duurt.

[1:34:59] Ik schors.

[2:07:49] Ik heropen de vergadering.

[2:07:54] We zijn gekomen bij de eerste termijn van de zijde van het kabinet.

[2:07:59] Beide ministers gaan zo antwoorden.

[2:08:00] Ik neem aan dat minister Sterk begint en dat minister Van Vroo vervolgt straks.

[2:08:07] En u neemt ons mee in de blokjes zoals ik u ken.

[2:08:09] Gaat uw gang.

[2:08:10] Ja, dat zal ik aan het einde doen van mijn spreektekstenblokje, zoals u misschien ook van mij kent.

[2:08:16] Voorzitter, ik was in oktober van dit jaar samen met de minister van Vroo hier in Den Haag bij het straatconsulaat.

[2:08:22] En we spraken daar met mensen die daar close zijn geweest of nog steeds geen huis hebben of geen thuis hebben, moet ik misschien wel.

[2:08:29] Ik zie een aantal ook hier op de tribune zitten.

[2:08:32] Ik ben ook in Delft geweest en ook in Rotterdam.

[2:08:35] En in Delft kreeg ik ook dit mooie boek mee.

[2:08:38] Misschien kennen jullie het wel.

[2:08:39] Met allemaal verhalen van mensen die dakloos zijn.

[2:08:42] En ik denk dat het ook onderstreept wat een aantal van u net ook zei.

[2:08:45] Dat dat vele gezichten kent.

[2:08:46] Je kunt niet zeggen dit is het type dakloos persoon.

[2:08:50] Dat gaan allemaal mensen.

[2:08:51] En daarom is het denk ik ook zo weer barstig.

[2:08:53] Want als we nou gewoon één oplossing hadden.

[2:08:55] Dan hadden we ook gelijk alles denk ik opgelost.

[2:08:57] Maar eigenlijk vraagt elke groep.

[2:09:00] van mensen die pech heeft in hun leven en op een gegeven moment te maken krijgt met dreigende dakloosheid of dakloosheid weer om hun eigen aanpak.

[2:09:07] En ik wil toch ook wel even onderstrepen dat ik het heel bijzonder vind dat mevrouw Mona ook haar eigen ervaring eigenlijk inbreekt.

[2:09:15] Ik vind het ook altijd heel bijzonder om te zien, ik hoop dat de mensen in het land ook zien dat hier gewoon mensen zitten omdat ze ook vanuit hun eigen ervaringen putten en daarom ook hier verandering willen brengen.

[2:09:25] Dus heel dikke pluim wat dat betreft voor mevrouw Mona.

[2:09:28] En als het gaat over dat je geen vaste woonplek hebt, dan levert dat natuurlijk ontzettend veel onzekerheid en stress op.

[2:09:36] En die dakloosheid zet daarmee ook een rem op de ontwikkeling voor alle dakloze mensen, maar in het bijzonder ook voor juist jongeren en kinderen.

[2:09:43] Met een eigen thuis kunnen mensen werken aan gezondheid, inkomen of herstel.

[2:09:47] En daarom is het ook zo belangrijk dat we die dakloosheid... zoveel mogelijk proberen te voorkomen aan de ene kant.

[2:09:53] Maar als we het dan toch niet kunnen voorkomen... vooral zo snel mogelijk mensen weer helpen aan een passende woonplek.

[2:09:59] En als ik dan kijk naar wat we nu ook wel vaak zien... en dat vind ik overigens wel een dilemma... maar dat er vaak ook wel veel in opvang wordt geïnvesteerd... terwijl je eigenlijk toe wil naar die passende woonplekken...

[2:10:12] Maar de vraag is natuurlijk wel, hoe ga je dan om met die spanning die daar dus ontstaat?

[2:10:16] Maar daar kom ik straks in de beantwoording van de vragen ook nog wel op terug.

[2:10:19] De meest recente cijfers van de CBS-schatting zeggen dat we ongeveer...

[2:10:26] 33.000 dakloze mensen zouden hebben van 18 tot 65 jaar.

[2:10:31] En dat was op 1 januari 2024.

[2:10:33] Maar tegelijkertijd weten we allemaal dat die etelstellingen... en ik ben eerlijk gezegd heel blij dat ze er zijn... want die geven veel meer gezicht aan de problematiek.

[2:10:39] Want heel veel van de problematiek slaapt vaak op de bank bij familie en vrienden.

[2:10:43] Maar zijn daarmee net zo uitzichtloos eigenlijk...

[2:10:47] Onderdeel van het vraagstuk, denk ik.

[2:10:49] En inderdaad, binnenkort hebben we ook weer de nieuwste tellingen.

[2:10:52] Nou ja, laten we hopen dat het meevalt.

[2:10:54] Maar we weten ook tegelijkertijd dat, overigens niet alleen in Nederland, maar ook in alle landen om ons heen, we zien dat de dakloosheid helaas toeneemt.

[2:11:03] De tussentijdse evaluatie van het Nationaal Actieplan Dakloosheid laat ook zien dat gemeenten en andere betrokken partijen de richting van preventie en passende huisvesting ook echt onderschrijven als dé duurzame oplossing.

[2:11:13] Dat viel mij ook bij mijn werkbezoeken op.

[2:11:15] Dus daarover is geen discussie en ook niet dat we dat sneller moeten gaan doen.

[2:11:19] En ik wil onderstrepen dat wij nog steeds als kabinet echt ook achter die doelstelling staan.

[2:11:26] Dus onze ambitie is nog steeds natuurlijk om uiteindelijk dakloosheid uit te bannen.

[2:11:31] Maar tegelijkertijd vind ik ook dat wij het eerlijke verhaal hier moeten vertellen.

[2:11:33] Als wij doelen stellen die niet realistisch zijn, dan krijgen we allemaal teleurgestelde beurzigers... omdat we allerlei dingen beloven en het niet waar maken.

[2:11:39] En we constateren gewoon op dit moment...

[2:11:41] ...dat het halen van het doel in 2030 gewoon niet realistisch is.

[2:11:44] En het leek mij dan ook wel zo eerlijk om dat dan ook op te schrijven... ...wat niks afdoet aan de inzet van ons hier als beide ministers achter de tafel... ...om die dakloosheid tegen te gaan op de manier zoals ik net ook aangaf.

[2:11:58] En mevrouw Conradi gaf aan dat ze zich afvroeg... ...wat nou precies mijn visie is op dakloosheid.

[2:12:02] Nou, volgens mij heb ik daar net het nodig over gezegd.

[2:12:07] Ehm...

[2:12:07] Een aantal van u, en daar wil ik nu ook alvast toch even op ingaan, want dat hangt eigenlijk samen met de vraag van ja, maar als we dan dat doel van die nul loslaten in 2030.

[2:12:17] Ja, ik snap ook dat u op kamer denkt van waar gaan we dan op sturen?

[2:12:20] Hoe krijgen we dan in beeld van hoe het loopt?

[2:12:22] En eerlijk gezegd heb ik die vraag ook wel een beetje als ik kijk naar alles wat we doen.

[2:12:27] Maar waar kun je dat nou aan afmeten?

[2:12:29] Eigenlijk heeft bijna iedereen daar net ook wel naar gevraagd.

[2:12:32] En ik denk dat we een aantal zaken echt wel doen op dat punt.

[2:12:36] Ten eerste natuurlijk de wet regie, maar daar zal zo mijn collega verder op ingaan.

[2:12:39] Maar daarin hebben we echt heel hard zitten duwen ook om juist ook niet alleen in kwantitatieve zin gewoon in type huizen, maar vooral ook kwalitatieve zin voor welke doelgroepen moeten nou gebouwd worden om daar ook de gemeentes aan te verbinden.

[2:12:52] Maar er is meer nodig.

[2:12:53] Dat begint ook met zicht te krijgen op wat er met de bestaande middelen gebeurt en ook grip te krijgen op tussenresultaten waar u ook terecht denk ik naar vraagt.

[2:13:02] En daarom wil ik ook precies gaan kijken naar het dashboard.

[2:13:04] Ik weet niet of u weet, maar we hebben een dashboard op vier thema's met ook weer allerlei onderverdeling in.

[2:13:09] Het gaat bijvoorbeeld over beleid, maar ook over preventie.

[2:13:11] En ik denk dat dat dashboard moeten we veel meer ook onderdeel maken van de gesprekken met de gemeentes.

[2:13:16] Omdat ook voor mij wel een beetje de vraag is, we hebben natuurlijk 55 miljoen extra gegeven.

[2:13:22] Maar als ik aan de gemeente vraag waar is dat dan nu in gaan zitten?

[2:13:26] Dan kunnen ze dat vaak ook niet geven.

[2:13:28] Daarmee wil ik niet zeggen dat gemeenten dat niet goed uitgeven.

[2:13:31] Dat zou ik niet willen beweren.

[2:13:33] Maar ik denk dat het wel helpt als we met elkaar kunnen zien waar hebben ze nou in geïnvesteerd en tot welke resultaten leidt het of juist misschien ook niet.

[2:13:40] Want dan kunnen wij ook met elkaar weer verder kijken van wat er dan wel nodig is.

[2:13:44] Dus dat gesprek wil ik graag gaan voeren.

[2:13:47] Ik wil ook dat de middelen meer van opvang naar wonen eerst en woonoplossingen gaan.

[2:13:51] Ook vanwege de aard van wat wij hier met elkaar hebben afgesproken.

[2:13:55] En dat moeten we ook mogelijk maken.

[2:13:57] Dus ook daar wil ik over in gesprek gaan.

[2:13:59] En ik wil eigenlijk ook nog wel kijken...

[2:14:00] Ik krijg natuurlijk veel gemeentes die zeggen... Ja, wij zijn eigenlijk een beetje het afvoerputje... van wat de gemeentes om ons heen eigenlijk niet oplossen.

[2:14:08] Dat scheelt ook weer per regio soms.

[2:14:09] Dus wij willen ook kijken of die financiële verdeling die er is... ook passend is bij de opgaven die gemeentes hebben.

[2:14:18] En het is ook belangrijk ook daarbij dat de middelen die er zijn... en die gemeentes hebben dan ook echt wel in de goede bewegingen worden...

[2:14:24] En daarom laat ik nu ook onderzoek doen naar financiële prikkels die helpen om die gewenste beweging van die opvang juist naar dat wonen te krijgen.

[2:14:35] En ik verwacht de uitkomsten van het onderzoek in het eerste kwartaal van volgend jaar.

[2:14:40] Dus dan zal ik dat ook zo snel mogelijk aan u doen toekomen.

[2:14:44] En ik zal daarbij ook weer kijken in hoeverre de huidige verdeling van middelen dan nog aansluit bij de daadwerkelijke opgave in de regio.

[2:14:50] Dus de komende tijd zet ik maar in met alle betrokken bewindspersonen, want hier zit de minister van Vroo, maar ook de minister van Sociale Zaken waar het gaat over arbeidsmigratie speelt natuurlijk een belangrijke rol.

[2:15:01] Overigens ook als het gaat over staatszekerheid, met name voor jongeren en voor gezinnen is dat een belangrijk punt.

[2:15:07] Dus we werken daar met elkaar aan in de volle breedte.

[2:15:11] En met de ethos-tellingen krijgen gemeenten veel meer zicht op wie dakloos is in hun gemeente en hoe zij daar beleid op kunnen maken dat daar beter op aansluit. Samen met gemeentes, aanbieders en belangenbehartigers zetten we in op meer passende woonplekken.

[2:15:23] De bestaande woonvoorraad beter benutten, zeg ik dan maar even tegen mevrouw Keijzer die hier afwezig is.

[2:15:28] Preventie bij risicomomenten, bestaanszekerheid en specifieke ondersteuning van gemeenten.

[2:15:35] Daar hebben we nu een ondersteuningsteam ook voor opgericht.

[2:15:37] Dat heet Wonen Eerst.

[2:15:39] Of tenminste, dat noemen we Wonen Eerst.

[2:15:40] Een ondersteuningsteam Wonen Eerst.

[2:15:42] En die moet ook gaan helpen bij die verandering van preventie naar wonen.

[2:15:46] En we willen daarbij ook, hebben wij gezegd, goed kijken hoe we dat weer laten aansluiten bij het expertteam wonen.

[2:15:51] Wat er eigenlijk vanuit de volkshuisvestinghoek is.

[2:15:54] Zodat die in ieder geval elkaar gaan helpen daarbij...

[2:15:57] En niet elkaar gaan tegenwerken.

[2:16:01] Dus ook die is nu ingesteld.

[2:16:04] Dat is ook een van de versnellingsmaatregelen die we nemen, zoals ik die ook in de brief heb benoemd.

[2:16:09] En dan nog even specifiek op jongeren.

[2:16:11] Want ik ben ook de minister van Jeugd.

[2:16:13] Dus ik herken heel erg het vraagstuk van... hoe voorkom je nou dat jongeren die in de jeugdzorg zitten... als ze 18 zijn ineens helemaal worden losgelaten en zoekt u het maar uit...

[2:16:24] Daarvoor is het belangrijk dat jeugdzorginstellingen en gemeentes op tijd beginnen te kijken wat betekent het straks als deze jongen 18 is.

[2:16:33] Want één ding weten we zeker, die wordt op een gegeven moment 18.

[2:16:35] Dat is een zekerheid die we hebben.

[2:16:37] We hebben daar ook een landelijke aanpak voor.

[2:16:39] Die gaat over die groep van 16 tot 27.

[2:16:42] En daar hebben we nu ook een kwartiermaker voor aangesteld om ook gemeentes daarbij te gaan helpen dat het ook gewoon op tijd gaat gebeuren.

[2:16:48] En dat ze zich niet zomaar loslaten als je niet voldaan hebt aan al die doelen die we hebben gesteld in de APOC van jongerenwetloosheid.

[2:16:56] Die gaan over werk, maar ook over mensen die je stutten, over hun inkomen en over scholing soms.

[2:17:03] En die thema's om die daaraan welzijn, om die daar ook bij te ondersteunen.

[2:17:10] En de inzet is gewoon dat jongeren niet zonder perspectief op een woning uit zo'n voorzieningen kunnen gaan stromen.

[2:17:21] Daarbij weten we dat er een aantal gemeentes al best wel heel goed bezig zijn.

[2:17:25] Nijmegen bijvoorbeeld, die heeft een...

[2:17:27] Dit werkt mee aan de pilot die heet Start motor wonen eerst jongeren.

[2:17:31] En daarbij zie je dat zij heel erg er op sturen om jongeren niet in de dakloosheid te laten komen.

[2:17:37] Ik zou heel graag, waar het werkt, hoeven we het niet opnieuw uit te vinden, dat ook echt op te gaan schalen om de gemeentes.

[2:17:42] Dus er zijn gelukkig hoopvolle pilots en die moeten we volgens mij vooral groter gaan maken.

[2:17:47] Voorzitter, het was al best wel veel tekst en soms ook al voor een deel ingaan op de vragen.

[2:17:51] Dus ik denk dat het goed is dat ik even aangegeven welke koepjes ik verder nog had bedacht om de vragen onder te groeperen.

[2:17:59] Dat zijn er in principe vier.

[2:18:01] Dat is ten eerste toch nog even ingaan op dat Nationaal Actieplan om dakloosheid en de vragen die daarover zijn gesteld.

[2:18:08] Dan een aantal vragen over de financiële middelen.

[2:18:12] Het derde blokje over meer de specifieke aandachtsgroepen die een aantal van u ook heeft genoemd.

[2:18:18] En dan heb ik nog een makje overige belangrijke vragen.

[2:18:21] Dus het zijn vier blokjes.

[2:18:24] Waarbij, voorzitter, als dat mag, ik gelijk door wil met het eerste blokje.

[2:18:30] Ja?

[2:18:31] Dan had mevrouw Westerveld een vraag gesteld over de voortgangen van het Nationaal Actieplan.

[2:18:40] Ik heb daar net in mijn inleiding de spreektekst denk ik al best wel heel veel over gezegd.

[2:18:44] We blijven ons natuurlijk committeren aan het Lissabon-akkoord.

[2:18:48] Daar staat onze handtekening niet voor niks onder.

[2:18:50] En tegelijkertijd denk ik ook dat we realistisch moeten zijn.

[2:18:53] En als je kijkt naar de omstandigheden die wij nu hebben, en nogmaals, daar zijn we als Nederland niet uniek in, dan zien we gewoon dat het ongelooflijk taai is.

[2:19:00] Volgens mij doen we wel de goede dingen.

[2:19:01] En daar zie ik in het veld in principe ook niet echt de discussie over, want wonen is uiteindelijk het antwoord.

[2:19:06] Want pas dan kun je ook echt gaan werken aan herstel.

[2:19:09] Dat bleek ook uit de verhalen die ik hoorde van jongeren die ik sprak.

[2:19:13] Dus daarop moeten we ook blijven inzetten.

[2:19:15] En dat doen we ook.

[2:19:19] Daar heb ik denk ik net het nodige over gezegd.

[2:19:23] Dan vroeg mevrouw Berckermann of ik alle aanbevelingen...

[2:19:26] Ik heb een interruptie, mevrouw de minister van mevrouw Westerveld.

[2:19:31] Ja, op de ambitie.

[2:19:32] Want ik hoorde de minister nou twee keer zeggen dat die ambitie in principe onverminderd is.

[2:19:36] En tegelijkertijd lazen mevrouw Beckerman en ik, maar volgens mij meer collega's, in ieder geval ook mensen uit de zaal, toch de brief met wat andere ogen.

[2:19:46] Daarin leek het namelijk dat de ambitie was losgelaten.

[2:19:49] Dus de ambitie van in 2030 niemand meer dakloos.

[2:19:52] En dat was ook waar onze scherpe vragen op kwamen.

[2:19:55] En een vraag die daaraan vasthangt is natuurlijk dat wij, en dat hoor ik meer collega's zeggen, graag veel meer sturing zouden willen.

[2:20:03] Dus een hele concrete vraag aan de minister is hoe gaat ze dat regelen?

[2:20:06] En hoe gaat ze dan zorgen dat er beter gestuurd wordt zodat we toch die 2030 gaan halen?

[2:20:13] Ja, voorzitter.

[2:20:14] Het is een beetje een vorm van spraakverwarmen.

[2:20:18] Ik heb gezegd aan de ambitie om zo snel mogelijk de dakloosheid te verminderen of zelfs te stoppen.

[2:20:25] Die ambitie staat nog steeds.

[2:20:27] Ho, wat doe ik nu?

[2:20:29] Maar dat dat in 2030 gaat lukken, dat is gewoon niet realistisch.

[2:20:32] En daar wil ik ook eerlijk over zijn.

[2:20:34] Want dat gaan we gewoon in drie jaar niet oplossen.

[2:20:38] Zeker nu we zien dat de dakloosheid toeneemt.

[2:20:40] En ik heb ook heel goed gehoord dat u zegt, ja maar waar gaan we nou op sturen?

[2:20:44] Hoe krijgen we nou in beeld waar we staan?

[2:20:46] Hoe kunnen we nou beter volgen waar we aan werken?

[2:20:49] En daar heb ik denk ik geprobeerd net het nodige over te zeggen.

[2:20:52] Dat ik heb zelf namelijk die behoefte ook.

[2:20:54] Ik zie ook wel dat we er heel veel geld aan geven.

[2:20:57] Dat ik vervolgens toch weer de vraag krijg van gemeenten, we hebben meer nodig.

[2:21:00] Dat kan hè.

[2:21:01] En tegelijkertijd als ik aan gemeenten vraag, maar waar is bijvoorbeeld die 55 miljoen aan naartoe gegaan?

[2:21:06] Zit dat nou echt in die beweging...

[2:21:08] om van opvang juist naar wonen eerst te gaan, dan kunnen ze dat eigenlijk niet zo goed toelichten.

[2:21:12] Nou snap ik dat ook in de veelheid, maar ik denk dat het belangrijk is dat we met elkaar dat toch beter in beeld gaan krijgen, zodat ik ook beter antwoord op uw vragen kan geven.

[2:21:22] Ja, wat hebben de gemeenten daar nou precies mee gedaan?

[2:21:24] En waar zit het dan in?

[2:21:25] Waar is dan meer behoefte aan?

[2:21:26] En dat vind ik op dit moment nog niet altijd even eenduidig te beantwoorden, is gewoon het eerlijke verhaal.

[2:21:34] Dank u wel.

[2:21:35] Nee, voorzitter, maar dat is natuurlijk niet nieuw.

[2:21:38] Ik was bij het debat toen het Nationaal Actieplan werd gelanceerd en toen is al gevraagd, ga nou heel goed sturen.

[2:21:45] Toen is al geweest op het dashboard, ik heb afgelopen weekend het dashboard erbij gepakt, daar zie je hoe processen gaan, daar zie je niet wat de resultaten zijn.

[2:21:53] En dan is toch mijn vraag aan de minister, is er dan niet iets misgegaan, niet in de ambitie, maar wel in de manier om het te bereiken?

[2:22:00] En als we dat dan met elkaar constateren, of in ieder geval constateren we wel met elkaar dat het aantal dakloze mensen is toegenomen en dat de ambities van het Nationaal Actieplan nog niet helemaal goed tot z'n recht komen...

[2:22:13] Zou er dan niet een andere manier van sturen bij moeten zijn waarin je duidelijk dus een plan maakt, zoals we eerder hebben gevraagd, met een tijdlijn.

[2:22:21] Heel duidelijk ook resultaten vraagt van gemeenten, resultaten vraagt als je ergens geld in stopt, wat levert het dan op?

[2:22:29] Zodat wij ook als Kamer kunnen sturen en zodat ook de beide ministers regie hebben op het uiteindelijk behalen van het doel.

[2:22:36] Ja, daarover zou ik dus graag in gesprek willen, ook met gemeentes, aan de hand van dat dashboard, wat inderdaad soms wat procesinformatie geeft.

[2:22:45] Maar ik wil dat graag ook verbinden aan de vraag, maar hoe zit dat dan in relatie tot de middelen die zijn besteed?

[2:22:50] Tegelijkertijd denk ik dat wij al best wel aan het sturen zijn op resultaten, want uiteindelijk zeggen we allemaal wonen.

[2:22:55] Dat is uiteindelijk waar we aan moeten gaan werken, dat er voldoende plekken komen voor jongeren en gezinnen en al die andere mensen.

[2:23:01] Daar wordt volgens mij heel hard aan gewerkt nu in die wet regie, want daar moeten ook harde afspraken over worden gemaakt.

[2:23:07] Op de korte termijn is de minister overigens ook nog met andere aanpak bezig, maar dat kan ze beter zo zelf vertellen.

[2:23:17] Die etelstellingen geven volgens mij ook veel meer aan gemeentes een soort handvat om...

[2:23:21] inzichtelijk te krijgen ook voor zichzelf met welke groep hebben wij nou in onze regio of in onze gemeentes te maken.

[2:23:26] Want nogmaals, elke doelgroep vraagt ook alweer wat andere aanpakken soms.

[2:23:32] En ik wil gewoon kijken hoe we zo goed mogelijk kunnen toekomen naar inderdaad een soort knoppen waarvan je kunt zeggen, nou, we staan nu hier en we willen daarheen.

[2:23:40] Kijk, uiteindelijk willen we gewoon naar dat er zo min mogelijk mensen dakloos zijn.

[2:23:44] En dat we voldoende woningen hebben ook.

[2:23:45] Dat er passende zorg is.

[2:23:47] Dat het niet nodig is dat je op straat terecht komt als je een WLZ-indicatie hebt en je wordt eruit gezet soms.

[2:23:55] Daar willen we uiteindelijk naartoe, dus daar doe ik ook verder helemaal niets aan af.

[2:23:59] Mijn vraag is ook een beetje aan alle partijen met wie we werken.

[2:24:02] Hoe zorgen we nou dat we beter inzichtelijk krijgen dat de stappen die we doen de juiste stappen zijn op weg naar dat doel?

[2:24:07] Want dat doel dat blijft wat mij betreft gewoon staan, alleen niet in 2030.

[2:24:11] Want nogmaals, dat is gewoon niet realistisch.

[2:24:14] En ik wil dus kijken hoe we dat zoveel mogelijk ook kunnen kwantificeren.

[2:24:19] En ik beloof dat ik daar ook op terugkom met een voorstel naar u van zo zou dat er wat meer uit kunnen zien.

[2:24:27] Waarbij ik wel wil opmerken dat elke regio weer zijn eigen opgaves kent.

[2:24:33] Dus of je in de gemeente Amsterdam bent of je bent in de gemeente Leeuwarden...

[2:24:38] Dat is echt een andere omgeving met een andere problematiek.

[2:24:41] En daarom is het ook wel weer lastig om een soort landelijke normen op te leggen.

[2:24:45] Want uiteindelijk moet het ook iets zijn wat gewoon past binnen de doelgroep waar jij mee te maken hebt in je regio.

[2:24:51] En in de manier ook waarop je dat met elkaar daar hebt vormgegeven.

[2:24:54] Maar ik zou wel willen zoeken naar hoe kunnen we daar toch wat meer met elkaar inzichtelijk in krijgen.

[2:25:00] Ik wil nog even verwijzen op vier interrupties in totaal.

[2:25:02] Mevrouw Tijmstra.

[2:25:04] Ja, dank u wel voorzitter.

[2:25:05] Ik zou graag nog een vraag stellen over dat actiever sturen.

[2:25:10] Als we met elkaar allemaal over eens zijn dat wonen eerst of een woning de oplossing is voor dakloosheid.

[2:25:16] Dan is mijn vraag eigenlijk aan de minister.

[2:25:20] Dan is dat toch hetgene waar we kwantitatief gewoon hard op kunnen sturen richting gemeenten.

[2:25:25] En dat vraag ik omdat ik zelf bij een gemeente gewerkt heb en weet dat de afdeling zorg en de afdeling wonen, oftewel sociaal domein en het ruimtelijk domein, twee verschillende talen vaak spreken.

[2:25:38] Dus ik ben op zoek naar... En daar zit soms niet onwillendheid achter.

[2:25:42] Dat is gewoon hoe we het sinds jaren terug georganiseerd hebben.

[2:25:46] En ik ben op zoek naar de vrijblijvendheid die er meer uit moet.

[2:25:51] De decentralisatiemiddelen lopen via de sociaal domein kant, maar met name de andere afdelingen moeten veel meer ook in de lead komen.

[2:25:59] En mijn vraag is, hoe stuurt de minister daarop?

[2:26:02] Ja, voorzitter, ik heb net even de andere minister aangekeken.

[2:26:05] Die gaat er zo even iets meer over zeggen, want die stuurt daar natuurlijk met name op.

[2:26:08] Want het gaat heel erg over die woondeals en zo, die worden afgesloten.

[2:26:13] Voorzitter, dan nog een aanvullende vraag ook over het sturingselement.

[2:26:17] En dat gaat ook over wonen eerst, want de organisatiestructuur die er nu is, is dat het via de centrumgemeente verloopt.

[2:26:24] Maar ook regiogemeenten hebben gewoon een grote verantwoordelijkheid erin.

[2:26:28] En als ik op werkbezoek ga, en ik zal de gemeente niet noemen hoor, maar als een gemeente van 30.000 inwoners...

[2:26:33] De vraag krijgt van de opvangorganisatie.

[2:26:36] Kan je vier woningen per jaar beschikbaar stellen voor wonen eerst?

[2:26:40] En dat het gewoon niet levert.

[2:26:42] Dan denk ik, dan zijn we daar echt nog lang niet.

[2:26:44] Dus ook daar wil ik graag aandacht voor vragen.

[2:26:47] Het zijn niet alleen de centrumgemeenten.

[2:26:48] Het zijn alle gemeenten die gewoon hier steviger in de doelstand moeten.

[2:26:55] Voorzitter, daar ben ik het zeer mee eens.

[2:26:58] Dat hoor ik ook.

[2:26:59] Daarom zeggen we ook niet meer, we willen niet alleen naar beschermd wonen, maar ook beschermd thuis.

[2:27:03] En beschermd thuis is juist ook bedoeld zodat ook andere gemeentes, dan alleen die centrumgemeentes, zorgen dat ze voorkomen dat mensen op een gegeven moment op straat komen.

[2:27:11] Dat er veel eerder zorg ook thuis wordt geleverd, zodat mensen in hun eigen omgeving en de kwetsbaarheid die ze daar hebben ook worden opgevangen.

[2:27:19] En ik hoor inderdaad soms ook de klacht dat als dan een grote gemeente zegt wij zoeken eigenlijk nu een woning voor deze jongeren.

[2:27:26] Dat dan achterover wordt geleund en zegt ja maar die hebben wij niet.

[2:27:28] Dus ik vind dat, daarom zeg ik ook die regio's, daar moet ook dat gesprek goed plaatsvinden.

[2:27:33] En dat zit ook dus wel in de aanpak rond dat beschermt thuis.

[2:27:38] Seynave.

[2:27:40] Dank u wel voorzitter.

[2:27:41] En volgens mij voelen we breed, hebben we een brede zoektocht naar sturing en monitoring.

[2:27:46] En ik ben ook heel blij met de beantwoording vanuit de minister.

[2:27:50] Ik ben nog wel op zoek naar, maar hoe vul je dat vervolgens in?

[2:27:53] Want volgens mij kan je er niet omheen dat als je zegt van we hebben een hoger doel... en dat gaan we vertalen naar resultaten en tussenresultaten... dat je dan ook uitspraken moet doen over het aantal woonplekken per regio die je moet hebben... zodat we ook weten waar we op sturen.

[2:28:08] Is dat ook de invulling die de minister eraan geeft?

[2:28:11] Om dat in ieder geval te verkennen en ons daarover te informeren...

[2:28:14] Of dat mogelijk is en op welke manier dan.

[2:28:18] Ja, daar ben ik een beetje voorzichtig mee.

[2:28:20] Omdat volgens mij het kenmerk ook wel van dakloze mensen is... dat ze zich niet altijd verbinden aan één regio.

[2:28:26] Dat is het voordeel van die boetes.

[2:28:28] Dat als ergens boetes worden opgelegd... dat je dan ziet dat er een soort waterbed-effect ontstaat naar een andere regio.

[2:28:33] Dus ik vind het ook best ingewikkeld als je een regio vastlegt.

[2:28:36] En dat is wat ik net probeerde aan te geven op bepaalde kwantitatieve normen.

[2:28:42] Dat je misschien niet altijd recht doet aan het probleem wat er is.

[2:28:44] Dus ik wil...

[2:28:45] Verkennen hoe kunnen we nou de vraag die ik ook heel erg bij u hoor.

[2:28:49] Wij willen ook een soort van kunnen zien wat gebeurt er nou echt en doen we nou het goede.

[2:28:54] Hoe kan ik die nou vertalen naar wat er gebeurt, naar de middelen die daaraan zijn gelabeld.

[2:28:58] Aan het dashboard wat we met elkaar hebben, aan de etelstellingen die ook iets zeggen denk ik over de daklozen in de regio's.

[2:29:04] En hoe we daar het goede gesprek met de gemeentes en met de organisaties voeren.

[2:29:08] Volgens mij wil iedereen wel hier aan werken.

[2:29:11] Maar we zoeken ook een beetje naar het tastbaar maken van dat gesprek, denk ik.

[2:29:26] De voorzitter wil elke keer wel, maar dat kost allemaal tijd.

[2:29:29] Dus het mag best wel gewoon...

[2:29:31] Ik grijp wel in als het uit de hand loopt.

[2:29:32] Pas op, want anders neem ik zo de leiding over.

[2:29:34] Gaat u verder.

[2:29:35] Er is geen andere interruptie meer als ik het goed heb.

[2:29:36] Dus u kunt verder met uw betal.

[2:29:38] Ja, voorzitter.

[2:29:40] Dan had mevrouw Bekkerman de vraag over of ik alle aanbevelingen wil overnemen die in de tussentijdse evaluatie zijn gedaan.

[2:29:49] En ja, zeg maar heel eerlijk, nee.

[2:29:52] Dat doe ik niet allemaal.

[2:29:53] Maar ik heb wel een hele uitdraai gevraagd over alle aanbevelingen die er waren en gekeken wat doen we nou wat mee.

[2:29:59] En met heel veel

[2:30:00] doen we veel wat ik zou willen zeggen in de geest van.

[2:30:02] We nemen ze niet allemaal letterlijk over, maar er gebeurt echt wel veel van de zaken die u daarin heeft gevraagd.

[2:30:08] Maar misschien, en dat is denk ik het verschil een beetje, niet altijd op de manier zoals u zou willen dat wij dat allemaal oppakken.

[2:30:13] Ik deel echt wel dat gevoel van urgentie.

[2:30:16] Ik sluit me aan bij de analyse van de onderzoekers dat de focus dus ook de juiste is op die preventie en die wonen eerst.

[2:30:24] En tegelijkertijd duurt het ook te lang voordat die beweging echt zichtbaar is.

[2:30:28] Daar heb ik net al het nodig over gezegd, over hoe ik dat meer in beeld wil gaan brengen.

[2:30:33] En een van de dingen die ons gewoon ontzettend in de weg zit... is natuurlijk gewoon het aanhoudende woningtekort.

[2:30:39] En daarom doe ik die twee versnellingen.

[2:30:41] Eén dat ondersteuningsteam en twee hebben we via de taskforce en via de wet... echt ook wel meer sturing op dat proces om tot die woningen te komen... wat tenslotte ook het uitgangspunt is...

[2:30:53] van dat actieplan.

[2:30:57] Dan had mevrouw Westerveld... Interruptie.

[2:31:00] Begin met mevrouw Westerveld.

[2:31:03] Ja, omdat ik nu vind dat de woorden van de minister te kort doen aan wat ze eerder heeft gezegd.

[2:31:09] Als de minister zegt, het doel 2030 staat in principe, maar is wel ingewikkeld.

[2:31:16] Laat ik het maar zo vertalen.

[2:31:17] En dan vervolgens ligt er een heel duidelijk rapport met allemaal aanbevelingen.

[2:31:21] Er ligt ook een initiatiefnota van mevrouw Beckerman en mij.

[2:31:23] Er liggen heel veel Kamermoties.

[2:31:26] En we zien dat de minister...

[2:31:28] die niet allemaal wil overnemen.

[2:31:30] We zien ook dat sommige Kamermoties nog niet zijn uitgevoerd.

[2:31:34] En we zien wel een bredere oproep vanuit de Kamer... van ga beter sturen en voer nou al die aanbevelingen uit.

[2:31:39] Dus dan is mijn vraag aan de minister... als ze echt die 2030 wel wil halen... waarom gaat ze dan niet aan de slag met die aanbevelingen... met al die rapporten die er liggen... en met al die Kamermoties die er ook liggen?

[2:31:52] Ja, voorzitter.

[2:31:52] Maar nu doet u net of ik helemaal niet aan de slag ben.

[2:31:55] Ik ben het natuurlijk wel.

[2:31:56] Alleen ik probeer het soms wel toe te passen op de werkelijkheid waarin het allemaal moet plaatsvinden.

[2:32:01] En daar zit denk ik gewoon een verschil van visie in hoeverre je die actielijnen uit kunt voeren.

[2:32:07] U zegt bijvoorbeeld maakt de minister van Vroo nou zeg maar eigenaar van als eerste van het dak.

[2:32:12] Ik zie daar eerlijk gezegd niet zo'n verschil, want volgens mij hebben we aan de minister van Vrouw alleen ook niet voldoende.

[2:32:17] Je hebt de minister van Zorg nodig, maar je hebt ook de minister van Sociale Zaken nodig en ook de minister van Justitie en Veiligheid.

[2:32:23] Dus ik vind dat eerlijk gezegd... Dus zo zitten er meer van die aanbevelingen in waarvan...

[2:32:29] Wij zeggen...

[2:32:31] We snappen de bedoeling.

[2:32:33] We werken ook in de geest van die bedoeling.

[2:32:35] Proberen we zaken op te pakken.

[2:32:36] Maar het letterlijk doen zoals in de aanbevelingen staat.

[2:32:39] Ja, en volgens mij hebben we dat ook wel in de brieven uitgelegd.

[2:32:41] En ook in de reactie op de moties die zijn ingediend.

[2:32:45] In de brief die u ook heeft gekregen.

[2:32:50] Ja, mevrouw Bekkeman.

[2:32:51] Ja, voorzitter.

[2:32:52] Ik ga me wel verexcuseren aan deze minister.

[2:32:56] Ik heb nooit met deze minister debat gevoerd.

[2:32:59] En ik...

[2:33:00] Merk dat ik hier wel heel emotioneel van word en dat zit op dit punt.

[2:33:05] In 2022 is het Nationaal Actieprogramma Dakloosheid gepresenteerd.

[2:33:10] En toen heeft het kabinet haar handtekening gezet, 2030 eind aan dakloosheid.

[2:33:17] Daarvan is toen door een aantal partijen ook gezegd, kijk nou uit wat je belooft.

[2:33:23] Want het is best een hele grote belofte.

[2:33:26] Dan moet je echt, echt heel hard aan het werk en dan moet je dat echt snel en goed doen.

[2:33:34] En nu zitten we eigenlijk op het punt dat het eind 2026 is en ik hoor eigenlijk deze minister een paar dingen tegelijkertijd zeggen.

[2:33:42] En dat vind ik heel lastig.

[2:33:43] We moeten gaan verkennen, en ik weet niet of ik dit goed... hoe we het nou inzichtelijk maken, hoe het allemaal gaat.

[2:33:47] Maar dat is inzichtelijk gemaakt.

[2:33:49] Er is een evaluatie geweest.

[2:33:51] Die evaluatie is hard.

[2:33:53] En die heeft aanbevelingen gedaan.

[2:33:56] En dan stellen we de vraag, neemt u die aanbevelingen over?

[2:33:58] En dan zegt de minister, nee, maar we werken wel in de geest daarvan... en ik heb dat laten uitzoeken wat we wel doen.

[2:34:03] Maar de Kamer heeft daar geen grip op.

[2:34:05] Wij hebben dat overzicht niet.

[2:34:06] Wij weten niet welke aanbevelingen, hoe u dat nu precies uitvoert.

[2:34:10] En daar zit wel pijn.

[2:34:12] En daar kan deze minister misschien niet heel veel aan doen, maar wij hebben hier aan gewerkt door als Kamerleden een hele initiatiefnota te schrijven.

[2:34:19] Ik zit nu in het debat en ik weet niet precies wat we nou wel en niet gaan doen.

[2:34:24] En dit zijn geen, je kunt niet half wel of half niet een aanbeveling overnemen.

[2:34:32] En ook de geest ervan, wij weten nu niet in welke geest we die aanbevelingen moeten zien.

[2:34:41] Ja, ik zal in ieder geval... Kijk, ik heb net volgens mij... En het staat in de Kamerbrief ook wat ons beleid is.

[2:34:48] Waar we op sturen, hoe we dat doen.

[2:34:49] Ook op die actielijnen uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid.

[2:34:53] Welke zaken we daarop ondernemen.

[2:34:55] Dus het is ook niet zo dat dat niet inzichtelijk is.

[2:34:57] En volgens mij zie je daarin ook een aantal van die aanbevelingen ook doorkomen.

[2:35:01] En een aantal bevelingen daarvan zeggen we ook... Ja, daar zien wij het nut niet zo van in de oplossing van het probleem.

[2:35:09] Kijk, wat ik aangeef is dat volgens mij ook de vraag is aan uw kant van de Kamer.

[2:35:14] Maar wat helpt het nou ook?

[2:35:16] Wat we doen bijvoorbeeld met al het geld wat we inzetten.

[2:35:18] Leidt dat nou inderdaad tot een verschuiving van opvang?

[2:35:21] En die vraag heb ik ook.

[2:35:22] En we houden een dashboard bij waarin we een aantal van die zaken ook bijhouden.

[2:35:27] Wat gebeurt er eigenlijk precies op preventie?

[2:35:29] En dat moet allemaal eigenlijk taal geven aan of die beweging goed wordt gemaakt.

[2:35:34] Ik wil die verbinding maken tussen wat er in uw monitor staat... het doel van het Nationaal Actieplan en ook de middelen die we daaraan uitgeven... om te kunnen zeggen, sturen we nou met die middelen op de goede dingen?

[2:35:47] En als het anders is, maar dat is ook zoals ik begrijp wat u verwacht... dat we dat meer inzichtelijk maken, maar doen we daar dan wel de goede dingen mee?

[2:35:57] En ik constateer dat ik dat op dit moment onvoldoende in beeld heb... wat niet wil zeggen dat het niet gebeurt.

[2:36:01] Het is niet zo dat ik wantrouw tegen de...

[2:36:03] gemeentes hebben dat ze het niet doen, maar ik vind het wel belangrijk dat we met elkaar duidelijk krijgen hoe dat is.

[2:36:07] Ook omdat de gemeentes steeds opnieuw geld vragen voor meer.

[2:36:12] Ja, dan wil ik ook kunnen snappen, maar wat gaan we daar dan mee doen, wat we nu dan misschien nog niet doen.

[2:36:19] Dus volgens mij is het nodig om dat in beeld te krijgen, zodat u ook kunt zien, helpt het nou wat we doen hier?

[2:36:28] In de Kamerbrief van vrijdag staat, en ik ga hem echt letterlijk citeren, het kabinet kiest niet voor kwantitatieve tussendoelen of een tijdpad richting 2030.

[2:36:40] Neemt het kabinet die zin terug?

[2:36:44] Want als Kamer kunnen we hier dus niks mee.

[2:36:48] Want dan komen we elke keer in zo'n debat, ja, nou ja, en daar zit denk ik het probleem.

[2:36:54] We hebben niks aan een dashboard waarin we niet kunnen zien hoeveel woningen er daadwerkelijk zijn opgeleverd voor dakloze mensen of dreigend dakloze mensen.

[2:37:03] Dus mijn vraag is gewoon heel concreet, kan het kabinet deze zin terugnemen?

[2:37:08] En wel met een kwantitatief tussendoelen en een tijdpad komen, zodat we als Kamer er ook op kunnen sturen.

[2:37:15] En ik zal richting de Kamer ook voorstellen doen hoe we hier ook vaker over debatteren, zodat we ook echt zorgen dat die handtekening onder Lissabon gestand wordt.

[2:37:29] Ja voorzitter, maar dit is nou precies denk ik waar het over gaat.

[2:37:31] Namelijk, u vraagt van mij dat wij bij moeten gaan houden welke woningen allemaal toe worden gewezen aan welke personen.

[2:37:38] Dat is gewoon, ja als je nou gaat over proberen om als overheid wat slagvaardiger te zijn en te zorgen dat we niet nog meer zeg maar regeldruk neer gaan leggen bij gemeenten.

[2:37:49] Dus de vraag of dit dan het goede is om te volgen hoe het gaat met de opvang van daklozen.

[2:37:54] We zijn natuurlijk allemaal eens dat uiteindelijk moeten we zorgen dat de dakloosheid afneemt.

[2:38:01] Omdat er dus plekken zijn waar deze mensen kunnen gaan wonen.

[2:38:03] Of dat nou nieuwe woningen zijn, of dat bij een hospita is.

[2:38:06] Of dat dat, ja, verzin iets creatiefs.

[2:38:09] Maar plekken waar mensen gewoon kunnen werken aan een nieuw thuis.

[2:38:12] Dat is wat we willen.

[2:38:13] Alleen ik ben wel wat bezorgd... als wij dan aan gemeentes moeten gaan vragen... om allemaal bij te gaan houden hoeveel mensen er uitstromen.

[2:38:21] Zeker gezien de pluriformiteit van de groep waar we het over hebben.

[2:38:25] En daar moeten we een heel systeem voor gaan optuigen.

[2:38:27] Ik vraag me af of we daar het probleem nou echt mee helpen.

[2:38:29] Ik probeer dus uw vraag...

[2:38:31] Om te snappen wat doen we nou.

[2:38:33] En heeft het effect door te vertalen aan iets wat volgens mij ook uitvoerbaar is aan onze kant.

[2:38:36] Wat ook in ieder geval zorgt dat we door kunnen blijven gaan met wat we aan het doen zijn.

[2:38:40] En dat we niet een heel nieuw verantwoordingscircus gaan optuigen.

[2:38:44] Waarvan ik me afvraag of we daar mensen echt uiteindelijk mee aan hun huis gaan helpen.

[2:38:47] En we gaan natuurlijk wel dingen in beeld brengen.

[2:38:49] Dat zit in die regie op de volkshuisvesting.

[2:38:51] Daar moeten gemeentes afspraken maken hoeveel woningen gaan we bouwen voor welke doelgroep.

[2:38:56] En welke mensen, maar nogmaals, ik geef me nu een beetje op het terrein voor mijn collega, krijgen daar in urgentie en zo.

[2:39:03] Dus volgens mij is dat ook heel goed dat dat gebeurt.

[2:39:05] Daar moet volgens mij de minister van Vrood dadelijk ook meer over zeggen.

[2:39:07] Dus daar doen we volgens mij ook echt wel de goede dingen.

[2:39:10] Maar ik ben wel bezorgd als de Kamer mij gaat oproepen om allerlei afspraken in kwantitatieve en allerlei rapportages te gaan overleggen.

[2:39:17] Hoeveel huizen hebben we nou gegeven aan dakloze jongeren?

[2:39:21] Omdat dat volgens mij ontzettend ingewikkeld is om dat goed in beeld te krijgen.

[2:39:25] Tenzij u een hele makkelijke manier bedenkt om dat te kunnen doen.

[2:39:30] Dit is nu de nieuwste debattruck van de afgelopen weken, sorry.

[2:39:34] Ik zie hem de hele tijd.

[2:39:35] Als de Kamer lastig wordt, dan zeggen we ineens... ja, maar we willen toch een slagvaardige overheid en regeldruk verminderen.

[2:39:41] Maar hier zit de kern.

[2:39:43] Wij kunnen als Kamer nu zien welke taskforce er is... en welke coördinator en welke commissie, wat we niet kunnen zien...

[2:39:51] is hoeveel woningen er daadwerkelijk gerealiseerd worden, gebouwd of in leegstand voor de groep dakloze mensen.

[2:40:02] Daar zit het probleem.

[2:40:03] Dat is het hele probleem.

[2:40:05] De overheid is niet slagvaardig.

[2:40:08] En daarom halen we dit doel niet.

[2:40:10] Dus als je een slagvaardige overheid wil, dan moet je juist gaan bijhouden de kern van de zaak.

[2:40:15] Dat is ook waarin de evaluatie oproept.

[2:40:17] De kern van de zaak is eerst een woning.

[2:40:21] Nu zien we wat voor overlegcircus er is.

[2:40:24] En wij willen juist weten hoe gaan we echt zorgen dat er eerst een thuis wordt gerealiseerd.

[2:40:32] Voorzitter, met dat laatste ben ik het van harte eens.

[2:40:35] Ik ben niet van de debattrucs wat mij betreft, dus dat is dan iets wat uw eigen woorden zijn.

[2:40:44] Waar ik vooral naar op zoek ben is iets wat werkbaar is, waarmee we echt mensen aan hun huis gaan helpen, waarmee we echt ook de problemen met dakloosheid ontwikkelen.

[2:40:52] En ik waarschuw daarvoor, en dat is ook waarom ik denk dat dat niet een goede weg is, als we alles gaan kwantificeren, dat dat een enorme regeldruk meebrengt bij gemeentes die het volgens mij al heel veel op hun bordje hebben.

[2:41:05] Dus volgens mij moeten we... Mijn inzet is om te kijken met de gemeentes, maar ook met de opvangorganisaties,

[2:41:10] Met alle andere partijen, woningbouwcorporaties die daarbij zijn betrokken.

[2:41:13] Hoe kunnen we nou inderdaad zorgen dat we de goede dingen doen?

[2:41:17] Hoe kunnen we dat ook laten zien dat de goede dingen gebeuren?

[2:41:19] Zodat er ook inzicht komt.

[2:41:21] En dat inzicht vind ik op dit moment, net als u volgens mij, echt onvoldoende.

[2:41:31] Eerst mevrouw Westervelde.

[2:41:32] Ja, want dit raakt de kern.

[2:41:34] De Kamer vraagt helemaal niet om een heel nieuw circus op te tuigen.

[2:41:37] Sterker nog, toen het Nationaal Actieplan in 2020 werd gelanceerd... hebben we inderdaad het kabinet gewaarschuwd en gezegd... kijk nou uit, u doet een hele grote belofte aan een groep mensen... die in een hele kwetsbare situatie zit.

[2:41:51] En als u die belofte niet nakomt, dan raakt dat ook aan de geloofwaardigheid... en het vertrouwen die deze mensen hebben in de overheid.

[2:41:58] Nou, toen is er een dashboard enzovoort gekomen... terwijl wij voortdurend hebben gevraagd... hoeveel nieuwe woonplekken komen er nou voor mensen?

[2:42:06] Nou, in dat dashboard kan je dat niet zien.

[2:42:07] Ik heb het afgelopen weekend nog bekeken.

[2:42:09] Daar is niet heel veel sturingsinformatie voor ons uit te halen.

[2:42:12] Dus wij hebben hier totaal geen grip op.

[2:42:16] En als ik dan inderdaad in de brief...

[2:42:18] precies dezelfde zin onderstreept, dat het kabinet er niet voor kiest om kwantitatieve tussendoelen of een tijdpad richting 2030 te schrijven, maar wel zegt, ja, dat doel van 2030 verliezen we misschien uit het oog, dan moet er toch wat anders gebeuren.

[2:42:32] Dus mijn vraag aan de minister is dan, bent u bereid om dan op een ander pad door te gaan?

[2:42:38] Misschien al die informatie die gemeenten moeten aanleveren.

[2:42:41] Dat dashboard wat meer los te laten.

[2:42:43] En veel meer te gaan sturen op het aantal woonplekken voor mensen.

[2:42:46] Zodat het kabinet kan sturen.

[2:42:48] Zodat wij als Kamer ook vinger aan de pols kunnen houden.

[2:42:52] En zodat we samen met al die organisaties gaan halen dat in 2030 niemand meer dakloos is.

[2:42:59] Voorzitter, ik stel voor dat we dadelijk eerst even de minister van Vrouw in haar termijn even de mogelijkheid geven om een reactie te geven.

[2:43:07] En dat ik er dan in tweede termijn eventueel nog op terugkom.

[2:43:11] De heer Nobbel.

[2:43:13] Ja, voorzitter, dank u wel.

[2:43:13] En ik kan eigenlijk het betoog van de minister best goed volgen.

[2:43:16] Want we hebben er niet zo gek veel aan om bij gemeenten allerlei dingen te gaan uitvragen.

[2:43:21] Want dat is gewoon een papieren werkelijkheid.

[2:43:22] Dus ik begrijp ook werkelijk waar die ophef nu bij de linkse partij vandaan komt.

[2:43:27] Want op het moment dat de VVD met voorstellen komt om ervoor te zorgen dat er veel meer woningen kunnen worden gebouwd...

[2:43:32] Dan blijft dat stil, mijn vraag aan de minister.

[2:43:35] Want daar ga ik wel naartoe, voorzitter.

[2:43:38] Ik kon het niet laten om toch even te reflecteren op wat er net gebeurde.

[2:43:41] Mijn vraag aan de minister is, we zien wel dat een aantal projecten, bijvoorbeeld in een stad als Rotterdam, wel heel goed werken.

[2:43:46] En we zien ook dat in een stad als Amsterdam ze maar een beetje aan het pappen en nat houden zijn.

[2:43:51] Dus dat er wel degelijk een onderscheid is hoe de overheidsmiddelen worden besteed.

[2:43:55] Dus ik hoop dat de minister daar in ieder geval op kan reflecteren.

[2:43:59] Zeker bij arbeidsmigranten is er gewoon een groot verschil over hoe gemeenten dat aanpakken.

[2:44:07] Eentje dan, een persoonlijk feit?

[2:44:08] Ja, voorzitter, ik wil wel een persoonlijk feit maken.

[2:44:10] Want dit is natuurlijk een beetje de omgekeerde wereld wat hier gebeurt.

[2:44:13] De VVD die zegt, ja elke keer komen wij met voorstellen om woningen te bouwen en dan zegt links nee.

[2:44:19] Voorzitter, volgens mij is de VVD al heel lang aan de macht.

[2:44:23] En is het aandeel sociale huur...

[2:44:26] Alleen maar gedaald.

[2:44:28] Juist op de plekken waar veel mensen dakloos zijn, is de grote wens van de VVD om het aantal en het aandeel sociale huurwoningen te laten dalen.

[2:44:38] Dus kom mij niet aan hier met dat dit een probleem zou zijn van links.

[2:44:46] Ik heb punten gemaakt, het is een persoonlijk feit.

[2:44:50] We voorkomen dat we... Weet ik.

[2:44:53] Nee, weet ik.

[2:44:53] Maar ik ga eerst nu het antwoord vragen van de minister.

[2:44:56] En dan heeft u straks weer de ruimte om te reageren, meneer Nobel.

[2:44:59] Ja, voorzitter.

[2:45:00] Ik weet dat ik het antwoord op de vraag van meneer Nobel ergens in mijn mappen heb zitten.

[2:45:04] Vindt u het goed als ik er straks even op terugkom en dat u dan eventueel nog uw interruptie vervolgt?

[2:45:12] Nee, maar ik begrijp het wel.

[2:45:15] Maar voorstel, waar mijn frustratie een beetje vandaan komt... is dat er op links altijd gekeken wordt naar alleen sociale huurwoningen.

[2:45:20] En dat gaat juist om de doorstroming.

[2:45:22] Maar als het om middenuur gaat of de vrije sector... dan blijft het altijd oorverdovend stil aan die kant van de Kamer.

[2:45:27] Punt is gemaakt.

[2:45:28] Ik wil er ook even op wijzen.

[2:45:29] U weet hoe de debatorde gaat.

[2:45:31] Het is de termijn van het kabinet, dus daar richten we ons op.

[2:45:34] Dat debat hebben we net gehad.

[2:45:35] Anders wordt het wel heel rommelig.

[2:45:36] En dan snapt ook niemand waarom de voorzitter het ene wel toestaat en het ander niet.

[2:45:40] Dus laten we dat gewoon niet doen.

[2:45:42] De minister is nu gewoon aan...

[2:45:44] Aan het woord.

[2:45:45] Volgens mij heeft de minister... Ja, voorzitter.

[2:45:47] Ik heb inmiddels het antwoord op de vraag gevonden van meneer Nobel.

[2:45:51] Nee, ons is ook bekend inderdaad dat die Rotterdamse aanpak goed werkt.

[2:45:56] Sowieso zien we dat die korte termijn aanpakken eigenlijk een hele hoge uitstroom hebben naar werk of soms ook teruggang naar hun land.

[2:46:04] Dus daar zijn we ook naar aan het kijken.

[2:46:09] Samen met gemeenten natuurlijk.

[2:46:10] En volgens mij verdient dit ook gewoon dat als je dat in een week voor elkaar krijgt... dan is dat inderdaad ook best wel snel.

[2:46:17] Dus andere gemeenten kunnen daar volgens mij van leren.

[2:46:19] Er zijn overigens ook nog wel weer nadelen aan deze aanpak.

[2:46:21] Maar goed, daar zal ik u verder niet mee vermoeien.

[2:46:23] Maar ik denk dat het goed is om te kijken als iets werkt en iets ook relatief snel werkt... en het heeft goede resultaten, dan lijkt mij dat...

[2:46:29] Ook iets om ook door andere gemeentes te laten uitvoeren.

[2:46:33] Ik kan het niet zomaar voorschrijven, maar ik zal het wel inbrengen in de gesprekken die ik heb met de G4.

[2:46:38] Mevrouw Westerveld vroeg ook even hoe dat nou gaat met de nieuwe partij voor de ethosstelling.

[2:46:43] Dat klopt inderdaad, dat vanaf 2028 een nieuwe partij moet worden gevonden.

[2:46:48] De hogeschool heeft zelf aangegeven van Utrecht dat zij dat niet langer willen uitvoeren.

[2:46:53] Dus ze doen het nog één jaar.

[2:46:54] In oktober, jongsleden, heb ik een marktconsultatie afgerond waarmee ANIMO onder onderzoeksinstellingen is gepijld.

[2:47:01] En op basis daarvan heb ik er vertrouwen in dat wij voor 2028 gewoon een nieuwe partij vinden die doorgaat.

[2:47:07] Dan had mevrouw Westerveld ook nog vragen over de extra plekken die hier moeten zijn bijgekomen voor dakloze mensen met langdurige GGZ-problematiek.

[2:47:25] Ik begrijp ook wel het ongeduld dat je natuurlijk wilt dat mensen met die GGZ-problematiek niet op straat komen.

[2:47:32] Binnen het actieplan stuur ik niet op aantallen.

[2:47:34] Maar vooral op het zo snel mogelijk in zorg krijgen van dakloze mensen met een WLZ-indicatie.

[2:47:38] Ik spreek daarover trouwens ook met de zorgkantoren, want die hebben in principe natuurlijk een zorgplicht voor deze mensen.

[2:47:44] En ik doe dat ook samen met de gemeentes.

[2:47:49] Die inzet is er ook op gericht dat die toeleiding naar die passende zorg moet gaan verbeteren.

[2:47:55] En die ervaring, want we proberen daarbij eigenlijk vooral ook een sociale domein samen te laten komen met die GGZ-sector...

[2:48:02] Dat die betere samenwerking in de toeleiding nu ook al lukt, zodat mensen ook inderdaad eerder op een passende plek komen binnen het bestaande aanbod.

[2:48:13] En eigenlijk relateert uw vraag ook een beetje aan wat we doen met verward en onbegrepen gedrag.

[2:48:18] Dus daar zijn we ook bezig met een aanpak.

[2:48:20] En dan komen we volgens mij begin van volgend jaar ook weer met een brief over de brede aanpak die onder meer ook over deze doelgroep gaat.

[2:48:30] De heer Gimwitz zei dat er ook mooie voorbeelden zijn, zoals hij noemde Rotterdam en Den Bosch.

[2:48:36] En welke lessen ik hieruit trek.

[2:48:41] Wat ik net al zei, het is goed om die dingen op te schalen.

[2:48:44] We hebben nu het ondersteuningsteam wonen eerst, die daar natuurlijk ook bij kan helpen.

[2:48:50] Ik merk dat een aanpak vaak niet zomaar één op één overgenomen kan worden.

[2:48:54] Dat heeft weer te maken met de specifieke eigenheid van regio's.

[2:48:58] Maar daar houdt dan ook dat ondersteuningsteam rekening mee.

[2:49:02] En dan tenslotte had meneer Nobel nog een vraag over de coördinatie.

[2:49:11] Ik ga zorgen dat er meer regie komt.

[2:49:13] Volgens mij is het eerste winstpuntje al dat hier nu de minister van Vroo zit.

[2:49:16] Ik heb begrepen dat het eerder niet zo was.

[2:49:19] Dus volgens mij doet deze coördinerend minister haar best.

[2:49:23] Dat was het eerste blokje, voorzitter.

[2:49:24] Interruptie van mevrouw Seinaf.

[2:49:26] Ja, dank u wel.

[2:49:27] En dat gaat over het vorige punt, want dat gaat over hoe kunnen we nou beter doen waarvan we weten dat het werkt.

[2:49:33] En in de inleiding verwees de minister al naar de startmonitor wonen eerst voor jongeren en de pilot in Nijmegen, waarbij we zien dat jongeren veel beter geholpen worden en dat het effect voor andere zoekenden eigenlijk maar tien dagen is, tien dagen langer wachten.

[2:49:51] Dus mijn vraag aan de minister is ook van als we nou weten dat die pilot die nu volgens mij in tien steden of op tien plekken loopt, moeten we dat niet gaan verdubbelen de komende tijd?

[2:50:02] Want dat is iets waarvan we weten dat het werkt.

[2:50:06] Volgens mij doen we het nu in vijf en volgens mij gaan we het opschalen.

[2:50:09] Het zou kunnen naar tien, maar volgens mij moeten we inderdaad wat ik net al zei, wat we kunnen opschalen, zeker in het licht van de moeite die we toch wel hebben om de doelstelling te halen, kijken ook dat we dat zo snel mogelijk kunnen doen.

[2:50:20] Dus ik neem dat mee.

[2:50:24] Zijn we gekomen naar het volgende blok?

[2:50:26] Ja, voorzitter.

[2:50:27] Dat zijn niet heel veel vragen, maar toch nog heel even over de financiële middelen.

[2:50:31] Mevrouw Seinhaven zei hoe we nou gaan zorgen dat geld ook primair gaat naar het realiseren van die woonplekken in plaats van een maatschappelijke opvang.

[2:50:40] Eigenlijk heb ik daar denk ik al veel over gezegd net.

[2:50:42] Ja, soms kan ik die...

[2:50:45] Dat is eigenlijk hetzelfde, dat geldt ook voor de vraag die mevrouw Westerveld ook over die 55 miljoen heeft gesteld.

[2:50:53] Er werd ook een vraag over welke woningen er nu tussentijds beschikbaar zijn gekomen.

[2:51:00] Ook daar hebben we denk ik net al uitgebreid over gewisseld.

[2:51:06] Er was ook nog een vraag, volgens mij was het van de heer Grimwest, maar ik weet niet helemaal meer zeker of we ook wel kijken naar wat andere landen doen.

[2:51:14] Ik gaf net aan dat in andere landen je ook ziet dat er wel een stijging is.

[2:51:17] Maar je ziet ook dat een aantal landen, waaronder Finland bijvoorbeeld, al wel langer bezig is.

[2:51:22] Natuurlijk met de aanpak van, ook op dezelfde lees als wij hier doen.

[2:51:26] Dus daar kijken we ook wel heel goed naar.

[2:51:28] En het opvragen van cijfers nemen we ook mee in het onderzoek naar de financiële prikkels.

[2:51:33] Dat zijn de cijfers van...

[2:51:36] De beweging die we maken naar de wonen eerst.

[2:51:41] En ik heb gezegd dat ik over dat onderzoek van die financiële prikkels wat we doen, dat dat in het eerste kwartaal van volgend jaar ook naar de Kamer komt.

[2:51:50] Blokje 2, voorzitter.

[2:51:54] Blokje 3, dat gaat over de aandachtsgroepen.

[2:52:00] Mevrouw Westerveld vraagt daar hoe we nou gaan zorgen dat kinderen en mensen die uit de jeugdzorg komen, maar ook kinderen met gezinnen sneller geholpen worden.

[2:52:10] Dat zijn op zich denk ik in zichzelf wel weer verschillende vraagstukken.

[2:52:14] Ik heb net al iets gezegd over jongeren.

[2:52:17] Daar heb ik ook een kwartiermaker opgezet.

[2:52:23] Even kijken, ik denk dat er zo nog wat meer antwoorden komen op de gezinnen met de kinderen.

[2:52:27] Ja, die komen dadelijk.

[2:52:29] Had ook mevrouw Seinhaven over die jongeren dakloosheid.

[2:52:33] Heb ik net gezegd, die pilots wil ik graag opschalen.

[2:52:35] Hebben we overigens ook geld voor vrijgemaakt voor die pilots, zoals in Nijmegen, die startmotor.

[2:52:39] We hebben een ondersteuningsteam ook dus om gemeentes te helpen om die beweging goed te maken.

[2:52:44] Die koppelen we ook aan het expertteam.

[2:52:45] Dan had mevrouw Moana, maar ook dus mevrouw Westerveld... een vraag over de gezinnen.

[2:52:52] En hoe we gaan voorkomen dat gezinnen uiteindelijk in het zorgtraject komen... omdat het onderdak uitblijft.

[2:53:00] Mijn beeld is wel, in de gemeentes waar ik contact mee heb... dat die er echt wel alles aan doen om te voorkomen... dat met name ook gezinnen in de dakloosheid terechtkomen.

[2:53:08] Want ik denk dat je dat er niemand uit hoeft te leggen...

[2:53:11] ...helemaal niet hun plek is, want het is natuurlijk vaak een economische achtergrond... ...een scheiding of zo, dat zij uiteindelijk geen plek krijgen.

[2:53:18] Dat is natuurlijk nog weer ingewikkelder als het gaat over huiselijk geweld... ...want die zijn vaak heel kwetsbaar, die wil je eigenlijk helemaal niet in een opvang... ...en als er dan een opvang is, dan wil je ze graag in een veilige opvang... ...waar moeders en kinderen bij elkaar kunnen blijven...

[2:53:36] Uiteindelijk is het antwoord dat er natuurlijk voldoende woningen komen, maar ik zie in ieder geval ook dat er ook veel wordt gewerkt aan die noodoplossingen zoals hotelverblijf en andere noodopvang.

[2:53:45] Dat kan natuurlijk uiteindelijk nooit het eindstation zijn.

[2:53:47] Zeker voor zo'n hotel is juist voor mensen die te maken hebben met huiselijk geweld vaak ook weer heel angstig, want daar kan iedereen zomaar binnenkomen, dus ze voelen zich daar natuurlijk niet altijd veilig.

[2:53:57] Ik vind het ook een onderwerp om nog eens met de gemeentes op te pakken.

[2:54:00] Wat doen ze hier nu precies op?

[2:54:01] Wat zijn de dingen die we nog meer kunnen doen?

[2:54:03] Want het is een herkenbaar probleem.

[2:54:09] Daarbij is ook soms het beeld, dat was wat mevrouw Moirna ook zei, dat als je bij Veilig Thuis meldt, dat dat dan zou betekenen dat je kinderen bij je worden weggehaald.

[2:54:21] Veilig Thuis bevestigt dat dreigende dakloosheid nooit een reden is voor ondertoezichtstelling.

[2:54:26] Dus als je dakloos draagt te worden en daar wordt een melding van gemaakt, zal dat nooit leiden dat jouw kinderen bij jou weggehaald zullen worden.

[2:54:35] Dat is denk ik belangrijk om ook even te onderstrepen, want dat is wel een beetje het beeld wat er soms is van veilig thuis.

[2:54:41] Als er andere problematiek speelt, dan wordt het een ander verhaal mogelijk.

[2:54:45] Het sprake is geweest van geweld, maar...

[2:54:47] Ik denk dat onze intentie, zeker als ik kijk naar de aanpak die wij doen nu vanuit het toekomstscenario, vooral erop is gericht om kinderen zoveel mogelijk thuis te houden en de hulp vooral naar het gezin toe te brengen in plaats van een kind uit het gezin te halen en dat kind dan te gaan helpen.

[2:55:03] Dus ook in dat opzicht proberen we om zo min mogelijk ondertoezichtstellingen en uithuisplaatsingen te creëren.

[2:55:12] Mevrouw Moana zei ook van het is belangrijk dat er één medewerker per gezin komt.

[2:55:19] Ja, dat herken ik ook.

[2:55:20] Ik heb regelmatig overleg met de G4 en de VNG en ik wil dat ook nog eens inbrengen daar als punt.

[2:55:28] Dan had mevrouw Seinehaven specifiek dan over slachtoffers van huiselijk geweld.

[2:55:33] En wat we nou kunnen doen ook als we kijken naar de positie van de dader.

[2:55:37] Want nu is het vaak zeg maar het slachtoffer wat het huis uit moet.

[2:55:40] Dat is ook vooral iets wat ik samen doe met de minister van Justitie en Veiligheid, want de geweldspleger moet uiteindelijk tot die gedragsverandering komen en de consequenties van diens gedrag ervaren en niet het slachtoffer van geweld.

[2:55:52] Dus we werken aan de verbetering van de inzet van het tijdelijk huisverbod, zodat burgemeesters ook beter in staat worden gesteld om plegers op basis van onderbouwde signalen uit huis te kunnen plaatsen.

[2:56:02] Er wordt ook gekeken naar verplichte hulpverlening voor plegers, waaronder ook een opvanglocatie elders en elektronische monitoring.

[2:56:09] En daarnaast verkent de minister van JEV ook de mogelijkheden om aanvullende beschermingsbevelen te creëren, die in bestuursrechtelijk en civielrechtelijk kader kunnen worden ingezet, waarbij het niet naleven ervan ook echt strafrechtelijke consequenties heeft.

[2:56:23] Mevrouw Westerveld verwart een onbegrepen gedrag, maar daar heb ik net al op geantwoord.

[2:56:31] Mevrouw Conradi had nog een vraag over bemoeizorg... waarbij ze eigenlijk twee vragen stelde, namelijk willen we meer investeren in bemoeizorg... en willen we ook kijken naar meer mogelijkheden voor drang en dwang...

[2:56:45] Nou, we investeren al in de bemoeizorg.

[2:56:47] We zijn ook bezig om in de wet in ieder geval het weer als een wettelijke bepaling op te nemen.

[2:56:53] We zijn nu ook aan het kijken welke kaders moet je daar dan vervolgens voor invullen.

[2:56:56] Dus dat loopt.

[2:56:58] En dat dwang en drang, dat is nog onderwerp van gesprek op dit moment.

[2:57:01] Daar kan ik nog niet zulke concrete dingen over zeggen.

[2:57:04] En dat past eigenlijk ook wel weer bij die aanpak voor dat verward en onbegrepen gedrag.

[2:57:09] Dus dat betrekken we ook daarbij.

[2:57:14] Ja, en dan had mevrouw Moana, en ik weet niet of we haar helemaal goed hebben begrepen, nog vragen over de psychische problematiek.

[2:57:19] Nou heb je psychische problematiek natuurlijk in vele vormen.

[2:57:22] Je kan zelf een tijdje bij een psycholoog gelopen hebben.

[2:57:25] Stel dat ik dat ben geweest en ik ga terug naar mijn woonwijk, denk ik niet dat mijn buren daar, hoop ik tenminste, veel last van hebben.

[2:57:30] Dat is volgens mij ook niet waar u op doelt.

[2:57:32] Het gaat denk ik vooral om mensen die ernstige psychische problematiek hebben en die daarmee ook voor overlast kunnen zorgen voor de buren.

[2:57:39] En daar werken we ook wel aan om te kijken dat die in vormen terechtkomen die gewoon prikkelarmer zijn.

[2:57:47] Ik ben zelf in Gouda wezen kijken bij Skevenhuizen, overigens wel in een woonwijk, maar wel op zo'n plek dat dat in de omgeving niet tot overlast zorgt.

[2:57:55] Dus dat zijn belangrijke projecten om in te investeren.

[2:57:58] Maar ik kan volgens mij de minister van Vroo ook nog meer over zeggen.

[2:58:01] Want die is volgens mij ook bezig met die skevenhuizen, toch?

[2:58:05] Niet helemaal.

[2:58:05] Nou, dan kan ze er misschien niks over zeggen.

[2:58:07] Maar ik weet in ieder geval dat dat wel...

[2:58:13] Dat is de minister van BZK, excuus.

[2:58:16] Zelfde pand.

[2:58:17] Minister, was u aan het eindigen?

[2:58:19] Nou, ik heb nog twee vragen.

[2:58:21] Dan ben ik aan het eind van dit blokje.

[2:58:25] Gaat u door.

[2:58:25] Dan nog één vraag, want deze had ik dus net beantwoord.

[2:58:30] En het was een vraag van de ChristenUnie, maar ook van mevrouw Conradi.

[2:58:33] Die zegt dat opvang geen structurele oplossing is, maar het managen van het probleem niet het oplossen.

[2:58:39] En of ik ook die spagaatische opvangen wonen eerst zie.

[2:58:42] Maar daar heb ik in mijn spreektekst ook al iets over gezegd.

[2:58:44] Die zit er natuurlijk ook wel.

[2:58:45] Want je wil aan de ene kant zorgen dat die woningen er komen.

[2:58:48] Tegelijkertijd moet je natuurlijk ook iets met de mensen die nu opvang...

[2:58:50] Maar als je nu heel veel in opvang gaat investeren, dan betekent dat waarschijnlijk weer dat er te weinig wordt geïnvesteerd in dat wonen eerst.

[2:58:59] Dus dat blijft een beetje een sprogaat waar we zo goed mogelijk op proberen te sturen.

[2:59:03] Met name op dat wonen eerst.

[2:59:09] Dan ga ik even een rondje interrupties doen.

[2:59:13] We beginnen met mevrouw Kouradi.

[2:59:15] En dan loopt het rijtje af wie nog wil interrumperen.

[2:59:16] Mevrouw Kouradi.

[2:59:16] Dank u wel.

[2:59:18] Ik ben wel even benieuwd waar we die vraag wel kunnen beleggen.

[2:59:23] Ik heb wel behoefte daar wat meer antwoord op.

[2:59:25] Ik ben in Rotterdam bij een skeefhuizen geweest.

[2:59:28] Daar was ik erg enthousiast over, omdat het daar gewoon één heel erg goed werkt.

[2:59:33] En eigenlijk is er ook volgens mij een enorme behoefte om juist dat uit te bereiden.

[2:59:38] En ik denk als we kijken naar...

[2:59:39] een combinatie van mensen met verward gedrag en heel gerichte aanpak, dat dit gewoon hartstikke goed is.

[2:59:48] En mijn ervaring leert ook dat op het moment dat je dat op nieuwe locaties gaat neerzetten, dat dat best lastig is.

[2:59:54] Terwijl als je kijkt naar uitbreiding van locaties, dat het misschien weer makkelijker is.

[2:59:58] Dus ik ben ook wel benieuwd in hoeverre

[3:00:00] dat de minister dan toch hier misschien iets meer over kan zeggen over de ontwikkeling daarin.

[3:00:04] Want onze partij juicht het namelijk hartstikke hard toe.

[3:00:09] Nou, ik zei dat de minister van Vronum mee bezig was, maar het is haar collega van BZK, Pieter Heerma, is daarmee bezig.

[3:00:15] En dat is in het kader van het verward en onbegrepen gedrag.

[3:00:17] Dus in de brief die...

[3:00:19] Ik zal wel even vragen of er in de brief die we gaan sturen begin volgend jaar ook even aandacht komt voor hoe het er nu mee staat.

[3:00:29] Ja, voorzitter, dank.

[3:00:32] Voorzitter, ik zal mijn vraag iets verduidelijken, want ik denk dat ik het niet heel duidelijk heb gesteld ook.

[3:00:37] Waar het punt van mij zit is niet op het puntje skeven huizen, zeg maar.

[3:00:41] Maar als je gaat kijken naar sommige gemeenten, die bouwen dan een voorziening.

[3:00:46] En dan zie je eigenlijk dat die voorziening mensen gaat huisvesten die multicomplexe problematiek hebben.

[3:00:54] Dus psychische problemen, verslaving, maar ook een TBS of een aflappende maatregel ISD.

[3:00:59] En mijn vraag is gewoon, is dit bij jullie op het ministerie bekend?

[3:01:05] Is dit handig?

[3:01:06] Want ik hoor u zeggen prikkelarm inderdaad.

[3:01:08] Nou, dan denk ik ook volgens mij gaat het dan niet helemaal goed.

[3:01:13] Kijk, want die bewoners staan natuurlijk ook afhankelijk van de zorg die zij krijgen.

[3:01:17] En als ik het zo bekijk, dan denk ik, ik vind het niet een goede combinatie.

[3:01:21] Maar goed, dat ben ik.

[3:01:22] En dan zou ik er wel voor willen waken dat ik ook zeg van als we die mensen dan bij elkaar moeten zetten...

[3:01:27] dan moeten we wel kijken hoe kunnen we dat doen en hoe gaan we dat doen.

[3:01:31] Want volgens mij is dit niet helemaal de weg die we moeten bewandelen.

[3:01:34] Dus het is meer een soort van... Ja, ik gooi het even op en het mag er ook op een ander moment op terugkomen.

[3:01:40] Dat zou heel fijn zijn.

[3:01:41] Maar ik vind dit een aparte manier namelijk van een groep samenstellen...

[3:01:45] Die eigenlijk zoveel dingen mankeren gezamenlijk.

[3:01:50] Dat de een de ander weer de afgrond in kan trekken.

[3:01:52] Waardoor ze uiteindelijk ook weer dakloos kunnen worden.

[3:01:55] En weer voor overlast kunnen gaan zorgen op andere manieren.

[3:01:58] Dank u wel voor de verheldering.

[3:01:59] Ik zal kijken of ik er een tweede termijn even op terug kan komen.

[3:02:10] Ik wil even terug naar de jongeren die uitstromen... uit een vorm van residentiële jeugdzorg en die 18 zijn.

[3:02:18] De voorbeelden die ik gaf aan het begin van mijn bijdrage... geven ook al wel aan dat het gaat om heel veel...

[3:02:25] ...momenten gewoon niet goed op dit moment.

[3:02:27] Ik hoor de minister ook zeggen van... ...we willen natuurlijk niet dat jongeren zonder perspectief... ...op een woning uit hun voorziening gaan.

[3:02:34] We weten dat in de jeugdwet is vastgelegd... ...dat je met een perspectiefplan op die big five moet komen... ...maar we zien ook dat dat onvoldoende resultaat oplevert.

[3:02:42] Dus vandaar ook de vraag die ik gesteld had in mijn bijdrage... ...van moeten we niet toch kijken of je dat scherper wettelijk moet verankeren... ...dat dat perspectief op die woningen er wel moet zijn.

[3:02:50] Zeker voor die jongeren die vaak al jarenlang op dit soort plekken verblijven...

[3:02:55] Ik ga het meenemen in het gesprek met de gemeente of dat helpt.

[3:03:04] Overigens nog even op die skeven huizen.

[3:03:06] 12 december, mevrouw Conradi, is er een debat over de skeven huizen.

[3:03:10] Dus noteer het in uw agenda.

[3:03:17] Even kijken nog.

[3:03:18] Ja, we zijn aan het einde gekomen.

[3:03:20] Ik zit even te kijken.

[3:03:22] Oh, je had nog overig.

[3:03:23] Check.

[3:03:24] Ja, heeft gelijk.

[3:03:25] Gaat u door.

[3:03:26] Ik zal proberen dat snel te doen waar mogelijk.

[3:03:28] Dat ging over de winterkoudregeling.

[3:03:32] Er waren eigenlijk twee vragen.

[3:03:34] Waarom maken we het niet permanent?

[3:03:35] Maar hoe zorgen we ook dat het een beetje gelijkvormig is?

[3:03:38] De VNG is op dit moment wel bezig met het zorgen dat ze gelijk gaan werken, die gemeentes.

[3:03:42] Dat het niet uitmaakt dat je de ene dag bij plus 1 wel naar binnen mag... en de volgende dag als min 1 is ineens niet meer.

[3:03:48] Dus dat is natuurlijk goed dat dat gebeurt.

[3:03:50] Dat de vrijblijvendheid er ook afgaat.

[3:03:53] Het permanent organiseren, dan gaan we een nieuwe vorm van opvang organiseren.

[3:03:57] En ik vraag me af of we dat nou moeten willen, zeker als we beweging willen maken naar beschermd wonen.

[3:04:02] Dus daar ben ik gewoon niet voor.

[3:04:06] Mevrouw Beckerman en mevrouw Tijmstra stelden vragen over het beboeten van dakloze mensen.

[3:04:13] En of ik het ermee eens ben dat dit onwenselijk is.

[3:04:16] Nou denk ik dat meneer Nobel dadelijk mij hierover gaat aanspreken.

[3:04:19] Maar wij zijn daar wel over in gesprek.

[3:04:21] Omdat ik het ook wel eens ben dat het in zichzelf gewoon niet zo zinvol is om mensen te beboeten die niet kunnen betalen.

[3:04:27] En ik denk ook om de reden die mevrouw Tijmstra heeft benoemd.

[3:04:30] Tegelijkertijd denk ik wel en daar kom ik dan hopelijk toch een beetje tegemoet aan de heer Nobel.

[3:04:33] Dat natuurlijk het soms wel helpt.

[3:04:35] als een soort van sanctie is op overlast.

[3:04:41] Dus we zijn ook al aan het kijken met de gemeenten... maar ook de natuurbeschermingsorganisaties... waar handhavers en mensen van de zorg dan ook bij betrokken zijn... om te kijken welke alternatieven er dan bestaan voor het beboeten van buitenslapers.

[3:04:56] Omdat volgens mij uw punt vooral is... je moet ook voor de mensen die er last van hebben daar ook iets voor kunnen doen.

[3:05:03] De heer Nobel.

[3:05:04] Ja, ik gaf in mijn eigen bijdrage ook aan dat die boetes niet zaligmakend zijn.

[3:05:08] En eigenlijk het verhaal van de minister kan ik voor een groot deel wel onderschrijven.

[3:05:11] Tegelijkertijd, ja, als je nog niet iets anders hebt... is het denk ik onverstandig om die stok achter de deur weg te gooien.

[3:05:17] Ik kan de minister dan in ieder geval de VVD verblijden door te zeggen... we gaan niet nu dat doen.

[3:05:24] voordat we op een andere manier hebben bedacht hoe kunnen we dan die groep direct bereiken, zij het met politieagenten, zij het met hulpverleners, de mensen die voor veiligheid uiteindelijk moeten zorgen.

[3:05:34] Niet alleen voor de mensen die dakloos zijn, maar ook al die mensen die in die buurt wonen.

[3:05:38] Voorzitter, wat ik kan toezeggen is dat we natuurlijk het gesprek aangaan met gemeentes van hoe kunnen we voorkomen dat er overlast ontstaat als je geen boetes uitdeelt.

[3:05:46] Maar volgens mij is het aan gemeentes zelf om te bepalen of ze wel of geen boetes uitdelen.

[3:05:49] Dat is niet aan deze minister, denk ik.

[3:05:52] Uiteraard, maar op het moment dat de minister zegt ik vind het een ontzettend goed idee dat alle gemeenten morgen geen boete meer in hun APV opnemen, dan kunt u denk ik wel uittekenen hoe het gaat lopen.

[3:06:02] Dus mijn verzoek is vooral, gaat u dat dan niet vanuit het kabinet nu al uitdragen op het moment dat er niet iets anders is waar we die stok achter de deur mee kunnen creëren?

[3:06:09] Voorzitter, ik heb net geprobeerd om het heel precies te zeggen in de zin van we willen uiteindelijk toen naar geen boetes en we moeten ook kijken wat dan de alternatieven zijn om inderdaad dat overlast van deze mensen die buiten slapen ook beperkt wordt voor de omgeving.

[3:06:22] Dus volgens mij is beide waar.

[3:06:23] Ik ga niet heel actief nu zeggen dat er geen boetes meer moeten komen.

[3:06:27] Dat was niet de bedoeling van wat ik net zei.

[3:06:30] En dan tot slot nog twee vragen, voorzitter.

[3:06:34] Over de briefadres waar een aantal Kamerleden naar hebben gevraagd.

[3:06:39] De staatssecretaris van BZK werkt er op dit moment aan... dat er een eenduidig nationaal beleid komt met uniforme richtlijnen.

[3:06:46] Daarvoor gaat de circulaire briefadres gewijzigd worden.

[3:06:50] En wij verwachten die aangepaste circulaire in het eerste kwartaal van volgend jaar.

[3:06:55] Dus ik hoop dat het daarmee geregeld is.

[3:06:59] En dan tenslotte mevrouw Westerveld, u vroeg denk ik ook terecht een reactie op de brief van de G4 en de VNG over de toenemende dakloosheid.

[3:07:10] Ik heb een gesprek gehad met de burgemeester van Amsterdam ook en zij geeft natuurlijk aan dat er eigenlijk een aantal problemen spelen.

[3:07:16] Het gaat over arbeidsmigratie.

[3:07:19] Volgens mij zijn we daar een aantal goede maatregelen aan het nemen, bijvoorbeeld door die huisvestingscomponent uit het loon te halen.

[3:07:27] ook via de uitzendbureaus tegen te gaan en die aanpak op die korte pilots, waar we het net ook over hadden.

[3:07:34] Het speelt natuurlijk ook in toenemende mate het vraagstuk rond de crack.

[3:07:37] Daarom heb ik dat gesprek ook samen met mijn collega Hermans gevoerd, want dat is natuurlijk iets wat op haar bordje ligt.

[3:07:43] Dus daar zijn we ook over in gesprek.

[3:07:46] Verder hebben we ook afgesproken dat we de komende tijd ook door gaan praten.

[3:07:48] We hebben ook gegevens uitgevraagd van elkaar.

[3:07:51] Kunnen we nou laten zien wat we aan het doen zijn?

[3:07:53] Dus dat gesprek wordt vervolgd in ieder geval.

[3:07:59] Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de inbreng van de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport.

[3:08:06] En dan gaan we nu luisteren naar de minister van Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening.

[3:08:09] Dat is mevrouw Boekholt of Sullivan.

[3:08:11] Aan u het woord.

[3:08:12] Ja, dank u wel.

[3:08:14] En fijn om hier te mogen aansluiten bij een dusdanig belangrijk probleem.

[3:08:18] Want het zijn schrijnende situaties als je geen dak boven je hoofd hebt.

[3:08:23] En ik heb dat in de eerste weken van, bij Defensie zou je zeggen, aantreden in deze functie.

[3:08:29] Maar misschien heet dat hier ook wel gewoon zo.

[3:08:31] Heb ik al heel snel werkbezoeken gemaakt en ook onlangs inderdaad samen...

[3:08:35] Met minister Sterk een werkbezoek gemaakt.

[3:08:38] En wat mij het meeste treft zijn alle situaties, maar ook hele jonge mensen die gewoon mijn eigen kinderen hadden kunnen zijn van halverwege de twintig.

[3:08:48] Die gewoon ook niet meer bij hun ouders of bij vrienden of kennissen op de bank of op hun bed kunnen slapen.

[3:08:54] En die dus nergens meer naartoe kunnen.

[3:08:56] En ons dan ook vertellen dat ze niet weten... of ze over een paar weken nog een dak boven hun hoofd hebben.

[3:09:02] En ook niet meer weten wie ze dan nog moeten bellen.

[3:09:05] Dat zijn de situaties waar ik over spreek.

[3:09:08] En dan ben ik inderdaad heel dankbaar dat er nog een heleboel mensen zijn... die hoe erg het ook is en die levens die echt onhold staan... dat zij ergens nog een plek weten te vinden.

[3:09:18] Want er zijn blijkbaar altijd mensen die het nog slechter...

[3:09:21] ...en nog inschrijnendere situaties zitten.

[3:09:25] En dat raakt me elke keer weer en elke keer weer denk ik... ...we moeten dit oplossen, we moeten vinden hoe we hieruit komen.

[3:09:32] En de discussie over hoe monitoren we dat dan, hoe zien we die voortgang... ...dat is ook echt iets waar we de afgelopen maanden hard aan gewerkt hebben... ...om ervoor te zorgen dat ook in het actieplan, wat gaat over meer, sneller en beter bouwen...

[3:09:44] dat daar dat sociale component heel nadrukkelijk ook in aanwezig is.

[3:09:48] Dus in het actieplan met die 50 acties, daar ziet u gewoon dat daar helemaal doorheen gaat... dat het sociale component daarin vertegenwoordigd is.

[3:09:56] En dat heeft deze minister mij elke week mee aangegeven.

[3:10:02] Nee, geholpen om dat op een goede manier te borgen.

[3:10:05] Daarom is het ook niet alleen maar meer en sneller bouwen, maar ook beter bouwen.

[3:10:10] Want in dat beter zit dat sociale element.

[3:10:14] Dus we moeten iets doen en we moeten ook kijken naar urgentie en naar voorrang.

[3:10:18] En tegelijkertijd moeten we ook voorkomen dat als je iedereen urgent maakt of iedereen voorrang geeft, dan lossen we ook niks op.

[3:10:24] Dus daar moeten we heel specifiek in zijn.

[3:10:27] Want een thuis is randvoorwaardelijk voor mensen bij het starten of het oppakken van hun leven.

[3:10:32] En daar wil ik ook graag regie op voeren, op het woondeel van dit vraagstuk.

[3:10:36] En daarom hebben we die wet regie die 1 juli van dit jaar in werking is getreden en het bestuursakkoord aanvullende woonvormen.

[3:10:44] dat ik eind oktober met gemeenten, de corporaties en de provincies heb ondertekend.

[3:10:48] En dat is essentieel daarvoor.

[3:10:50] Want in die aanvullende huisvesting, daarmee hebben we dus met elkaar, dus provincies, de woningcorporaties, gemeentes en het Rijk, hebben samen afgesproken.

[3:10:59] We gaan dus snel aanvullende huisvestingsformen neerzetten.

[3:11:03] We gaan beter benutten.

[3:11:04] We gaan kijken of we gebouwen die eigenlijk een andere bestemming hebben gebruikt kunnen wonen voor een dak boven het hoofd.

[3:11:11] En op die manier gaan we proberen zo snel mogelijk hier invulling aan te geven.

[3:11:15] En het mooie hiervan is, het is uitvoerbaar, want anders hadden die gemeentes en de provincies en Edes hun handtekening hier niet onder gezet.

[3:11:22] Dus zij zijn gecommitteerd om hiermee aan de gang te gaan.

[3:11:28] En wat ik zelf mooi vind voordat ik naar mijn blokjes zal gaan, voorzitter, is ik ga niet alleen maar op werkbezoek vlak voor het debat, soms ook na het debat.

[3:11:37] Dus morgen ben ik in Hilversum op het Circusterrein, want daar is een aanvullende huisvestingsforum die ze daar hebben opgetuigd.

[3:11:45] En ik heb net nog even laten vragen, komen daar ook mensen uit de dakloze opvang, krijgen die daar ook een dak boven hun hoofd?

[3:11:52] En het antwoord was daarop, ja en dat mag u ook zeggen.

[3:11:57] Dat is altijd fijn als je het ook mag zeggen.

[3:11:59] Dan voordat ik aan mijn mapjes begin, ik incorporeer het wel even in de mapjes.

[3:12:04] Ik heb drie mapjes, eentje heet coördinatie en de woningbouw, een heet wet regie.

[3:12:08] In eenheid de randvoorwaarden en het huurbeleid.

[3:12:11] En dan stel ik voor dat de twee vragen die net naar mij verwezen werden, dat ik die eerst even doe.

[3:12:16] Want die gaan volgens mij heel nadrukkelijk over het voeren van regie.

[3:12:19] Hoe ziet dat eruit?

[3:12:21] En dan loop ik daarna door de mapjes heen.

[3:12:24] Dus dan begin ik even... Ja, voordat ik u het woord geef om daarop door te gaan.

[3:12:28] Interruptie van mevrouw Courard.

[3:12:29] Ik wil u allemaal vragen.

[3:12:30] Gelegd op de tijd.

[3:12:31] Ik wilde proberen zeven uur te halen.

[3:12:33] Dat geldt voor ons allemaal om even vraag-antwoord en antwoord op de vraag.

[3:12:37] Mevrouw Courard.

[3:12:38] Voorzitter, ik sloeg even aan op de voorrang statushouders.

[3:12:41] Want volgens mij zou die regeling nog dit jaar aangepakt worden.

[3:12:45] We zitten natuurlijk half november.

[3:12:46] Dus ik ben toch even benieuwd wat we nu kunnen verwachten van het kabinet hierover.

[3:12:50] Over die afschaffing van die voorrang.

[3:12:54] Ja, goed dat u mij dat vraagt.

[3:12:57] Ik denk dat het een veelgestelde vraag is.

[3:12:59] Wat ik heb gezegd is dat ik voor de zomer met een contourennotitie zou komen.

[3:13:03] Dat heb ik gedaan.

[3:13:04] Ik heb gezegd dat ik na de zomer zou komen met deze aanpak voor aanvullende huisvesting.

[3:13:09] En die is randvoorwaardelijk, want in het coalitieakkoord staat de voorrang van statushouders, die moet eraf.

[3:13:14] Dat vinden wij allemaal.

[3:13:16] Tegelijkertijd, die kan er pas af op het moment dat er voldoende alternatieve huisvesting is.

[3:13:22] Dan ben je in gesprek met elkaar, hoe ziet die voldoende aanvullende huisvesting er dan uit?

[3:13:29] En daarvan heb ik gezegd dat ik voor het einde van het jaar met een voorstel kom tot een wet die dan in internetconsultatie kan gaan.

[3:13:40] Ik zal niet elke keer naar u kijken, maar gewoon doorgaan.

[3:13:43] Ondanks dat ik zeer gepassioneerd ben over dit onderwerp en u mij vraagt hier kort over te zijn, zal ik mijn uiterste beste doen dat te doen.

[3:13:51] Maar eerst maar even de vraag op hoe stuurt u op resultaten en op de samenwerking tussen de gemeenten?

[3:13:55] Want volgens mij was dat een brede oproep.

[3:13:58] Vanuit de Kamer, maar ook de vraag die mevrouw Tijmstra stelde.

[3:14:02] Het besluit uit de wet regie verplicht gemeenten om de woonbehoeften van aandachtsgroepen expliciet in beeld te brengen.

[3:14:08] En dus ook van de dakloze personen.

[3:14:10] De gemeenten en de provincies nemen in hun volkshuisvestingprogramma's op hoe ze deze mensen gaan huisvesten.

[3:14:16] Dan moeten ze 1 juli volgend jaar dat gereed hebben.

[3:14:19] Daar stuur ik dus ook op, want het moet op een bepaalde datum klaar zijn, waardoor ik ze ook kan uitvragen of dat daadwerkelijk ook is gebeurd.

[3:14:27] Gemeenten moeten bovendien regionale afspraken maken over de verdeling van urgent woningzoekenden.

[3:14:33] En onder die urgent woningzoekenden zitten de dakloze mensen met kinderen.

[3:14:40] Dus voor de woningbouw algemeen hebben we een uitgebreide monitor en rapporteer ik ook aan de Kamer op basis van het actieplan en hoe we hiermee bezig zijn.

[3:14:51] Dan ging het nog even over het beeld en de sturing op de aantallen.

[3:14:55] Eigenlijk wat ik net heb gezegd, in januari 28...

[3:14:58] Die volkshuisvestingsprogramma's moeten helemaal klaar zijn.

[3:15:02] Maar ze weten al dat het komt.

[3:15:03] Dus in mijn gesprekken met hen vraag ik niet te wachten op 1 juli, 1 januari... maar nu al aan de gang te gaan, want ze weten dat dit eraan komt...

[3:15:12] En die volkshuisvestingsprogramma's moeten gewoon in de zomer klaar zijn, in juli.

[3:15:18] Dat telt dan samen op tot een totaal landelijk beeld.

[3:15:21] En dan kan ik sturen, want ik kan nu niet sturen, want ik weet niet waar ik naar kijk.

[3:15:25] Dus ik heb eerst nodig dat ik informatie heb, waar ik vervolgens dan ook de gesprekken over kan gaan voeren.

[3:15:32] Daar ga ik natuurlijk de Kamer over informeren, zoals ik dat ook doe op de voortgang op de woningbouw.

[3:15:38] En dat zal in de loop van 28 zijn als ik dat totale beeld heb.

[3:15:43] Als u mij dan een aanvullende vraag zou stellen, dus wellicht ben ik u voor en wellicht doe ik mezelf hiermee iets aan, is de dakloze gezinnen, kunnen we die dan echt ook uit mijn rapportage halen?

[3:15:55] Dus kunnen we echt zien of dreigend daklozen of dakloze mensen met kinderen, of je die heel specifiek dan uit de categorieën uit de rapportage kan halen?

[3:16:05] Dat kan wel voor dakloze gezinnen met minderjarige kinderen.

[3:16:08] Voor dreigend daklozen wordt het een wat algemener beeld, omdat in de urgentiecategorieën nog meer mensen zitten dan alleen daklozen.

[3:16:18] Ik was al bezig met het eerste mapje, maar met de vragen die net gesteld werden.

[3:16:23] Eerst maar door de heer Grinwis.

[3:16:26] Laat een vrolijke coördinatie nemen op de aanpak daklooslijt.

[3:16:31] Daar heeft volgens mij de minister net antwoord op gegeven.

[3:16:34] We doen dit echt samen.

[3:16:35] Daarom zit ik hier ook.

[3:16:37] Daarom heeft minister Sterk ook zo hard aangedrongen op het sociale element in het actieplan wonen.

[3:16:43] We doen dit echt samen.

[3:16:45] Wij voelen ons allebei verantwoordelijk.

[3:16:47] We doen samen werkbezoeken hierop.

[3:16:48] We voelen ons echt hier verantwoordelijk.

[3:16:50] samen verantwoordelijk voor.

[3:16:52] Welke afspraken worden er specifiek gemaakt in de convenanten bij de taskforce?

[3:16:58] Met het totaal aanpak voor nationaal grootschalige woningbouw werk ik niet alleen aan grote aantallen nieuwe woningen, maar ook aan brede maatschappelijke opgaven zoals passende huisvesting voor aandachtsgroepen waaronder de daklozen.

[3:17:11] Dat doe ik door het maken van gebiedsgerichte afspraken over complete wijken met passende woonvormen, maatschappelijke voorzieningen en preventieve investeringen.

[3:17:19] En ik maak in de uitvoeringsconferenten ook afspraken over deze huisvesting van verschillende aandachtsgroepen zoals deze mensen.

[3:17:26] In de volkshuisvestingsprogramma's, zoals ik al zei, in juli 27 moet dat dan gereed zijn.

[3:17:32] Dan de vraag van mevrouw Tijmstra.

[3:17:35] De Nederlandse GGZ heeft per regio in beeld gebracht wat er nodig is aan woningen of ik daarop ga sturen...

[3:17:41] In het rapport wordt inderdaad per regio in beeld gebracht wat er nodig is aan woningen.

[3:17:46] Dat was heel bruikbaar voor de volkshuisvestingsprogramma's die de gemeentes nu moeten maken.

[3:17:51] Daar onder vallen ook personen die uitstromen uit beschermd wonen.

[3:17:54] Zij zijn een van de groepen die zijn aangewezen als een urgentiecategorie.

[3:17:58] Dus gemeenten en provincies moeten in hun plannen ook beschrijven welke maatregelen zij hierop gaan nemen.

[3:18:03] En langs die tijdslijnen waarop ik net heb uitgelegd waar ik regie ga voeren, doe ik dat dus ook.

[3:18:08] Maar ik moet ze ook tijd geven dit nu op een goede manier uit te brengen.

[3:18:15] Ik heb hetzelfde als... Ja, wij slopen hier de boel.

[3:18:21] Dan ga ik over op het tweede mapje wet regie.

[3:18:26] Dat is van de RVB toch?

[3:18:27] Dus ik kan dan zeggen ze vallen los morgen.

[3:18:32] Even kijken.

[3:18:33] Dit was een kamerbrede vraag waarin u vraagt.

[3:18:37] En wat kunnen we verwachten van de nieuwe wet volkshuisvesting?

[3:18:40] Wanneer zien we daar de eerste concrete vragen?

[3:18:42] Resultaten van daar heb ik volgens mij net al het een en ander van gezegd.

[3:18:46] En wat ik doe is in alle gesprekken en bestuurlijke overleggen die ik heb, vraag ik hier naar.

[3:18:51] Ik vraag naar oudere huisvesting, maar ik vraag ook naar hoe bent u bezig met de urgentiecategorieën en de daklozen.

[3:18:59] Over heb ik ook gehad dan de vraag van mevrouw Beckerman, mevrouw Moyna en nee, van die twee.

[3:19:08] Gaat het kabinet haar woonbeleid zo aanpassen dat er echt voldoende sociale huurwoningen komen?

[3:19:13] Meer, sneller en beter bouwen.

[3:19:16] Daar hebben we dus dat actieplan voor wat dat moet gaan organiseren.

[3:19:22] Daarnaast hebben we de wet regie.

[3:19:24] Tweederde betaalbaar, 30% sociaal.

[3:19:27] Daarvoor hebben de gemeentes tot 1 januari aanstaande om inzichtelijk te maken hoe ze dat gaan doen.

[3:19:34] Als ze daar 1 januari niet uit zijn, dan gaat de provincie zich daarmee bemoeien om ervoor te zorgen...

[3:19:40] Dat we gewoon een landelijk beeld hebben dat ik precies weet waar ik naar kijk.

[3:19:43] Dat zijn percentages per omgeving of per gemeente.

[3:19:46] En dan kunnen we daar ook op gaan sturen.

[3:19:50] Dan de vraag van de heer Grinwis over de kinderrechten toets in de regeling wet regie.

[3:19:55] Daar heeft de heer Grinwis verschillende vragen over gesteld.

[3:19:58] En dat is echt een belangrijk amendement.

[3:20:00] Ze zijn allemaal belangrijk, maar deze ook.

[3:20:03] Daarom hebben we de kinderrechten toets waar de kinderombudsman om verzoekt zorgvuldig uitgevoerd...

[3:20:07] En aan de hand van de stappen die de kinderombudsman heeft opgesteld.

[3:20:11] Dat houdt in dat ik het belang van het kind in kaart breng en dit afweegt tegen andere belangen.

[3:20:15] En centraal staat daarbij, het belang van het kind krijgt altijd meer gewicht.

[3:20:20] En ik concludeer dat gemeenten deze belangenafweging bij elke urgentiecategorie moeten maken.

[3:20:25] Belang van het kind weegt het zwaarst en er geldt een zware motivatieplicht om daarvan af te mogen wijken.

[3:20:31] Gemeenten kunnen de wet dus niet naar zich neerleggen.

[3:20:34] Ik heb ook zorgvuldig gekeken naar de weigeringsgronden voor urgentie, in het bijzonder de voorwaarden dat het huisvestingsprobleem niet redelijkerwijs voorkomen kon worden.

[3:20:43] Dit heb ik in de Eerste Kamer een aantal keren de vraag over gekregen.

[3:20:46] Wat bedoelt u daarmee?

[3:20:48] Dit gaat over mensen besluiten in het buitenland te gaan wonen om een groot avontuur aan te gaan.

[3:20:52] Dat avontuur pakt anders uit dan ze hadden verwacht en besluiten terug naar Nederland te komen zonder dat ze iets geregeld hebben aan huisvesting.

[3:21:00] Dat was mijn antwoord op dat je het redelijke wijs had kunnen voorkomen.

[3:21:04] Want het is ook verstandig als je terug naar Nederland komt, dat je wel nadenkt over waar je dan gaat verblijven.

[3:21:10] Nou, dat laten we terugkomen in de regeling hoe we daar dus naar aanleiding van die vragen mee omgaan.

[3:21:16] En dat zet ik in op de regeling per 1 januari 27.

[3:21:21] Dan vraagt de heer Grinwis, wordt het terugvalpercentage in de regeling van 20% naar 15% aangepast?

[3:21:29] Het terugvalpercentage geldt alleen als gemeenten niet tot regionale afspraken komen.

[3:21:34] Dus dit is de stok achter de deur als ze niet zelf komen tot iets.

[3:21:38] En naar mijn weten is het niet van 20 naar 15, maar blijft 15 daarin constant.

[3:21:44] Gemeenten moeten hoe dan ook urgentie toekennen aan dakloze gezinnen met minderjarige kinderen.

[3:21:49] En dat geldt ongeacht de hoogte van het terugvalpercentage.

[3:21:52] Het maakt ook niet uit of...

[3:21:54] ...het een regionaal afgesproken of terugvalpercentage is.

[3:21:57] Ik hou vinger aan de polls op basis van de monitoring... ...en de gesprekken met de mede-overheden die ik hierover voer.

[3:22:05] En dan tot slot in dit mapje van de heer Grimwis... ...of beide ministers positief reageren op het amendement van de ChristenUnie... ...om versneld een pilot te starten voor huisvesting en zorg voor onbedoeld zwangere vrouwen...

[3:22:16] Daar hebben wij een positieve grondhouding naar.

[3:22:18] En we zoeken naar een manier die ook uitvoerbaar is.

[3:22:21] Dat je niet een belofte doet die vervolgens in de praktijk niet tot uitvoering komt.

[3:22:26] Maar daar zitten we positief in.

[3:22:27] En we zijn aan het zoeken naar hoe het wel kan.

[3:22:31] Dan het laatste mapje, randvoorwaarden en huurbeleid.

[3:22:34] Begin ik met de vraag van mevrouw...

[3:22:36] Ik ga te snel?

[3:22:37] Nee, dat gaat hartstikke goed.

[3:22:38] Maar dat is een interruptie van mevrouw Bekkeman.

[3:22:41] En het is mijn laatste, dus ik hoop op een heel concreet antwoord.

[3:22:45] De minister begon eigenlijk heel terecht met de jongeren, die nergens meer heen kunnen, die dakloos dreigen te raken.

[3:22:53] Ik was het wel eens met haar plan voor staatshouders.

[3:22:57] Zij zegt eigenlijk, ja, ik ga die voorrangsregeling schrappen, maar niet voordat er voldoende aanvullende huisvesting is.

[3:23:06] Zou je dat niet ook voor de jongeren moeten regelen?

[3:23:10] Namelijk urgentie in de wet, niet op straat.

[3:23:18] En zodra je voldoende huisvesting hebt, dan kan die urgentiecategorie er misschien wel weer af.

[3:23:25] Dat is een hele logische gedachte toch?

[3:23:27] Aangezien de minister niet voor niks met zo'n verhaal begint.

[3:23:34] Ja, als ik kijk op de lijst die mevrouw Beckerman, voorzitter, denk ik ook kent over de aandachtsgroepen en de urgentiecategorieën.

[3:23:43] Dan zitten al deze groepen hierin.

[3:23:47] En uw vraag, als het gaat over die aanvullende huisvesting, die is ook...

[3:23:51] Voor die mensen.

[3:23:52] Die aanvullende huisvesting, en dat was ook de voorwaarde waaronder de gemeentes deze afspraak wilden tekenen, was als het maar breed was voor een brede doelgroep.

[3:24:02] Dus dit geldt voor al die categorieën.

[3:24:05] We bouwen daar zo snel mogelijk aan om ervoor te zorgen dat er aanvullende huisvesting is, zodat zoveel mogelijk levens van start kunnen.

[3:24:14] Dan heb ik nog een laatste mapje.

[3:24:18] Randvoorwaarden en huurbeleid.

[3:24:19] Begin ik met de vraag van mevrouw Beckerman en mevrouw Moyna.

[3:24:22] Wil de minister komen voor een verbod voor huisuitzetting als er geen alternatief huisvestingsaanbod is?

[3:24:29] Huisuitzetting kan verschillende oorzaken hebben.

[3:24:31] Bijvoorbeeld overlast of drugsproblematiek of huurachterstanden.

[3:24:35] Verhuurders, gemeenten en mijn ministerie.

[3:24:38] hebben afspraken gemaakt om huisuitzettingen te voorkomen.

[3:24:41] Dat vraagt maatwerk.

[3:24:42] Zo zijn verhuurders verplicht huurachterstanden aan de gemeente te melden, zodat de gemeente een hulpaanbod kan doen, passend bij de situatie van de individuele burger.

[3:24:52] Gemeenten hebben de regiefunctie bij het begeleiden van personen naar een andere woonplek als uithuiszetting onvermijdelijk blijkt.

[3:24:59] Met deze inzet ben ik niet voornemens om tot een algeheel verbod te komen.

[3:25:03] Dan de vraag van mevrouw Westerveld.

[3:25:05] Hoeveel gemeenten pakken de wettelijke mogelijkheid om leegstand aan te pakken echt op?

[3:25:09] Dit is echt een heel belangrijk onderwerp om heel veel verschillende mensen die een woning zoeken.

[3:25:15] Want we hebben alle ruimte en alle plekken heel hard nodig.

[3:25:19] En daarom zetten we via de leegstandwet vol in op leegstandsverordening bij gemeenten.

[3:25:24] Daarmee kunnen gemeenten een meldplicht instellen om zicht te krijgen op leegstande panden.

[3:25:29] Dat doen nu 30 gemeenten en meer gemeenten zijn de voorbereidingen aan het treffen om dit te gaan doen, want we hebben natuurlijk veel meer dan 30 nodig.

[3:25:37] Maar met de recente aanscherping van de leegstandwet kunnen gemeenten ook elektriciteitsverbruik opvragen om te onderbouwen dat er niemand woont.

[3:25:46] Zo zetten we in dat al deze ruimte ook daadwerkelijk worden gebruikt om het woontekort zo snel mogelijk op te lossen.

[3:25:52] Dan de vraag van de heer Nobel.

[3:25:55] Deelt de minister de zorg dat de inperking van short-stay juist zorgt dat arbeidsmigranten meer bij malefiele verhuurders terechtkomen?

[3:26:03] Veel arbeidsmigranten worden gehuisvest zonder zelfstandig huurcontract en zonder goede huurbescherming.

[3:26:08] Het wetsvoorstel passende huurcontracten en het inperken van short stay probeert daar wat aan te doen door expliciet in de wet op te nemen dat bij verhuur langer dan 30 nachten de huurbescherming geldt.

[3:26:19] Ik wil tot een stelsel komen waar verhuurders goed mee uit de voeten kunnen en waar arbeidsmigranten mee geholpen zijn.

[3:26:26] Zoals u weet heb ik dit onderdeel gemaakt op uw verzoek, of op de heer Nobel zijn verzoek vlak voor de zomer.

[3:26:35] De reacties die zijn binnengekomen en ik informeer de Kamer in december over het vervolg hierop.

[3:26:42] Dan de vraag van mevrouw Westerveld en mevrouw Beckerman.

[3:26:45] Waarom hoor ik nog steeds dat mensen hun woning niet kunnen delen vanwege de kostendelersnorm?

[3:26:49] Gemeenten hebben ruimte om maatwerk toe te passen afhankelijk van het individuele geval.

[3:26:53] En daar is dreigende dakloosheid onderdeel van.

[3:26:56] Op 10 maart heb ik het rapport Verkenning Variante Kostendelersnorm en het effect op woningdelen met de Kamer gedeeld.

[3:27:02] En de conclusie van dit rapport is dat een aanpassing van de kostendelersnorm geen doelmatig middel is om woningdelen te bevorderen...

[3:27:09] Daarom is dit geen aanleiding de kostendelersnorm te hervormen.

[3:27:12] Maar ik stimuleer wel woningdelen met de landelijke aanpak beter benutten.

[3:27:16] Door echt de gemeente actief te ondersteunen, planologisch te faciliteren van het delen en het opsplitsen.

[3:27:23] En de wet hospitaal verhuur die nu bij de Tweede Kamer ligt en die we ongetwijfeld gaan behandelen.

[3:27:31] En hopelijk geeft dat de verruiming die zo hard nodig is.

[3:27:35] En dan tot slot heb ik een vraag van mevrouw Conradi.

[3:27:41] Hoe het kabinet daadwerkelijk bezig is om dit soort schrijne situaties rondom de huisvesting van EU-arbeidsmigranten aan te pakken?

[3:27:48] Het kabinet voert in de brede de aanbevelingen van Roemer uit.

[3:27:51] Op huisvesting heeft de minister van SZW recent besloten om de inhoudingen op het wettelijk minimumloon

[3:27:56] ten behoeve van huisvesting te schrappen.

[3:27:59] Daarmee ontkoppelen we bed en baan.

[3:28:01] Ik werk aan de wet passende huurcontracten om betere huurbescherming te regelen.

[3:28:05] Einde van het jaar komt de brief richting uw Kamer.

[3:28:09] De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen.

[3:28:13] Uw Kamer heeft recent een brief ontvangen waarin die voortgang beschreven staat.

[3:28:17] Morgen vindt het debat plaats met mijn ambtsgenoot, maar daar bent u ongetwijfeld bij, van SZW.

[3:28:27] Ja, dank u wel voorzitter.

[3:28:28] Het ging op sommige punten erg snel, dus misschien dat ik een stukje gemist heb.

[3:28:35] Maar ik wil de minister toch nogmaals vragen.

[3:28:39] Dat gaat over de huisvestverordening en statushouders op grond van die voorrang.

[3:28:46] Gemeentes hebben natuurlijk wel een wettelijke taakstelling, maar ze moeten een aantal statushouders huisvesten.

[3:28:53] Maar hoe zij dat doen, dat is aan de gemeente zelf.

[3:28:56] Kijk, gemeenten kunnen dus verkiezen om statushouders voorrang te geven, maar dat hoeven ze dus niet te doen.

[3:29:01] En mijn vraag was daarin ook, wil de minister gemeente aansporen voorrang op grond van verblijfstatus uit de huisvestingsverordening te schrappen?

[3:29:09] En is zij bereid te bevestigen dat gemeenten die daarvoor nu kiezen, daarmee geen wettelijke verplichting overtreden?

[3:29:17] En ik zou daar graag nog een reactie op willen.

[3:29:22] Voorzitter, wat ik op de vraag van mevrouw Coen Radie heb proberen uit te leggen is welk proces ik nu doorloop.

[3:29:31] Dat is een proces wat ik met de Kamer heb afgesproken.

[3:29:35] Dat is gericht op statushouders zoals in het coalitieakkoord staat.

[3:29:39] bij voldoende alternatieve huisvesting.

[3:29:42] Daar ben ik hard mee bezig.

[3:29:44] Daar gaat die aanvullende huisvesting over.

[3:29:47] De gemeentes en de provincies hebben gezegd... wij doen daar graag aan mee, maar dan moet het breder zijn dan alleen.

[3:29:53] Dus als de onderliggende vraag van mevrouw Mona is... dat daklozen ook een belangrijke

[3:30:00] Rijke plek moeten krijgen.

[3:30:01] Zodra we aanvullende huisvesting hebben.

[3:30:03] Dan kan ik daar volmondig ja op zeggen.

[3:30:05] Want dat is onderdeel van deze aanpak.

[3:30:08] Het heeft geen zin om iets te doen.

[3:30:09] Wat niet uitvoerbaar is.

[3:30:11] Waardoor er nog meer mensen op straat komen.

[3:30:12] Daar gaat volgens mij dit hele debat over.

[3:30:14] Dus ik probeer.

[3:30:15] met vrouw en macht, want man en macht klinkt dan zo raar, alles te doen om ervoor te zorgen dat er meer woningen komen, dat er aanvullende huisvesting komt, dat we kijken naar alternatieve mogelijkheden, dat we kijken naar beter benutten, om te voorkomen dat er mensen op straat staan.

[3:30:30] Dus het zou heel raar zijn als ik aan de andere kant dan iets doe wat zou leiden tot mensen op straat.

[3:30:35] Mensen hebben recht op een dak boven hun hoofd en daar werk ik aan.

[3:30:41] Ja, voorzitter, dank.

[3:30:42] Maar dat was eigenlijk in de verste verte geen antwoord op mijn vraag.

[3:30:46] Mijn vraag was, kijk, staatshouders kunnen ook gevestigd worden in flexwoningen of doorstroomlocaties of woningdelen of onzelfstandige woonruimte.

[3:30:57] Dus ik zeg helemaal niet dat u die mensen op straat moet zetten, totaal niet.

[3:31:01] Maar wat ik vraag is wat ik u net heb voorgeschetst.

[3:31:04] Bent u bereid te bevestigen dat gemeenten die daarvoor nu kiezen, daarmee geen wettelijke verplichting overtreden?

[3:31:10] Dus niet de gemeente of de provincie op hun dak krijgen.

[3:31:15] Bijvoorbeeld u als minister op hun dak krijgen.

[3:31:18] Een taakstelling moeten gaan verrichten.

[3:31:20] Waardoor er eigenlijk sociale passende woningen eerder naar statushouders gaan.

[3:31:25] Dan dat ze naar onze eigen Nederlandse dak- en thuislozen gaan.

[3:31:29] Want dan vind ik het wel een probleem.

[3:31:30] Want volgens mij zegt u net, we moeten niet iedereen urgent maken.

[3:31:35] Dus ik probeer uw eigen woorden nu te plaatsen in mijn stukje.

[3:31:39] En volgens mij als ik het dan zo plaats, dan komen we elkaar tegemoet en dan kunnen we eigenlijk zeggen dat u, de gemeente, inderdaad kan zeggen van inderdaad u hoeft de statushouders niet op die manier te huisvesten.

[3:31:53] Dus daarvoor kan ook een Nederlandse dakloze in de plaats komen.

[3:31:59] Dank u wel.

[3:32:02] De vraag is, dat gaat over een veel complexer probleem.

[3:32:07] Want de statushouders waar we het over hebben, die zitten nu heel vaak nog in een AZC.

[3:32:13] Dus ze blijven of in het AZC zitten, of ze krijgen een woning, of ze wonen in een boot, of ze wonen in een hotel, of ze leven op straat.

[3:32:20] Ik maak het maar even vrij plat, maar dat is wel een beetje hoe de situatie is.

[3:32:24] Dus als we willen dat de mensen uit de AZC komen omdat ze in Nederland mogen blijven wonen...

[3:32:29] dan gaat het er uiteindelijk om dat ze onderdeel worden van de samenleving... dat ze de taal gaan leren, dat ze aan het werk gaan.

[3:32:35] Noem het maar op wat daar allemaal voor nodig is.

[3:32:39] Maar we zien ook dat dat drukt op al die andere mensen... die ook op zoek zijn naar een woning.

[3:32:45] Dat gaat over daklozen, dat gaat over jongeren... dat gaat over spoedzoekers, dat gaat over mensen die net gescheiden zijn.

[3:32:52] En daarvoor is deze aanvullende huisvestingconvenant afgesloten...

[3:32:57] En daarom gaan we daar nu volop inzetten, zodat we zorgen dat er alternatieve huisvesting is voor een hele brede groep aan mensen die op zoek zijn naar een dak boven hun hoofd.

[3:33:07] Als het gaat over wat een gemeente moet doen, ja, dat moet de gemeente gewoon doen.

[3:33:11] Als ergens in een verordening of in een wet staat dat ze het moeten doen, moeten ze het doen.

[3:33:15] Als dat er niet staat, ja, dan hoeven ze dat niet te doen, dan mogen ze daar zelf invulling aan geven.

[3:33:19] Wat ik doe, is op de vraag.

[3:33:22] Als u wil dat die voorrangspositie er vanaf gaat...

[3:33:25] Dat kan, dat vind ik ook.

[3:33:26] Dat staat ook in het coalitieakkoord dat we dat vinden.

[3:33:29] Bij voldoende aanvullende huisvesting.

[3:33:30] En ik zet alles op alles erin om dat voor elkaar te krijgen.

[3:33:37] De allerlaatste.

[3:33:40] Ja, voorzitter, dank.

[3:33:41] Ja, voorzitter, ik ben echt aan het bedenken nu wat u allemaal zegt.

[3:33:49] Want volgens mij is, wat ik vraag, is gewoon een heel concreet iets.

[3:33:54] Het is een groot verhaal, maar volgens mij is het concreet wat ik vraag.

[3:33:59] Inderdaad, gemeenten mogen zelf kiezen hoe ze die taakstelling invullen...

[3:34:03] Al zetten ze ze, bij wijze van spreken zeg ik nu even, op een hotelkamer.

[3:34:08] Dan hebben ze ze gehuisvest.

[3:34:10] Dus mijn vraag is dan ook aan u.

[3:34:12] Ik ga hem nog één keer stellen.

[3:34:14] Wil de minister gemeente aansporen die voorrang op grond van verblijfstatus uit de huisvestingverordening te schrappen?

[3:34:20] Nou, u zegt daar ben ik mee bezig.

[3:34:23] Maar bent u dan ook bereid te bevestigen dat gemeenten die daar nu voor kiezen, daarmee geen wettelijke verplichting overtreden?

[3:34:34] Tot slot, de minister.

[3:34:41] Ik doe echt mijn uiterste best om uw vraag te beantwoorden en te begrijpen.

[3:34:47] De gemeenten hebben een taakstelling.

[3:34:49] Die moeten ze invulling aangeven.

[3:34:51] De wijze waarop ze dat doen, dat is aan hen.

[3:35:02] De heer Nobel.

[3:35:04] Tot slot.

[3:35:05] Ja, nou ik was blij met die laatste woorden van die minister.

[3:35:07] Want ik dacht al wat gaan we hier nou meemaken met elkaar.

[3:35:09] Gemeenten die geen voorrang geven aan statushouders.

[3:35:12] Maar op een andere manier de taakstelling invullen.

[3:35:15] Dat mag gewoon.

[3:35:16] Dus volgens mij is het antwoord op uw vraag.

[3:35:19] Ja dat mag en dat kan.

[3:35:21] Maar goed, ik kan niet voor de minister spreken.

[3:35:22] Maar dan ga ik er maar even vanuit.

[3:35:23] En dat is dan mijn vraag aan de minister.

[3:35:25] Dat zijn gemeenten die niet het doen op de manier waarop het nu wettelijk is geregeld.

[3:35:30] Maar toch aan de taakstelling voldoen.

[3:35:32] Dat die niet ineens op hun kop krijgen van de minister.

[3:35:34] Door te zeggen van u moet dat toch doen met voorrang op sociale huurwoningen.

[3:35:37] Dat zou de omgekeerde wereld zijn.

[3:35:39] Is de minister het bij mij eens?

[3:35:41] Ja, ik ben daar helemaal mee eens.

[3:35:43] Ze moeten huisvesten.

[3:35:44] Maar waar ze huisvesten is aan de gemeente zelf.

[3:35:47] Oké, duidelijk.

[3:35:49] De minister was aan het einde gekomen van haar inbreng, toch?

[3:35:52] Check even.

[3:35:52] Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste mei van de zijde van het kabinet.

[3:35:56] Ik wil er gelijk doorgaan met een korte tweede termijn.

[3:36:02] Hoe lang heb je daarvoor?

[3:36:03] Ja, hier heb je er altijd één minuut twintig.

[3:36:09] Ja, dank u wel voorzitter.

[3:36:11] Allereerst wil ik graag een twee minuten debat aanvragen.

[3:36:13] Ik vind dit soort debatten altijd vreselijk ingewikkeld om te weten waar je nou staat.

[3:36:18] En dat komt omdat zelfs de meest concrete vragen, waar je dan denk ik blij moet zijn met een antwoord...

[3:36:26] Denk je ook, ja, maar dit is nou precies het probleem.

[3:36:28] Laat ik even dat briefadres noemen.

[3:36:31] Dat gaat nog steeds mis.

[3:36:33] De evaluatie lag er al in oktober 2025.

[3:36:36] En dan moeten we denk ik blij zijn dat we dit debat horen... dat er in Q1, wat ik al vrees, 2027 iets komt.

[3:36:46] Ja, dat zegt misschien wel, dat is misschien wel de waanzin van dit debat.

[3:36:49] Moet ik nou blij zijn dat er iets komt...

[3:36:52] Maar het duurt twee jaar, twee jaar voor zoiets simpels.

[3:36:57] Voorzitter, dan wil ik graag nog tegen de minister van Vroo zeggen.

[3:37:02] Lang niet iedereen die onder de ethosdefinitie van dakloos persoon valt, heeft recht op urgentie.

[3:37:09] En we moeten echt toe naar dat recht op wonen.

[3:37:14] Zelfde als voor statushouders, ook al deze mensen verdienen een huis en het recht op wonen.

[3:37:21] Over deregulering zou ik willen zeggen, het is wel heel erg makkelijk.

[3:37:26] Als het het kabinet geld kost, zoals bij de kostendelersnorm, dan willen we niet dereguleren.

[3:37:32] Als het geld oplevert, willen we wel dereguleren.

[3:37:35] Voorzitter, ik geloof niet dat dit zomaar altijd de oplossing is.

[3:37:38] Kijk naar arbeidsmigranten, compleet gedereguleerd.

[3:37:42] Ongelooflijke misstanden, ongelooflijke uitbuiting, ongelooflijke menselijke drama's.

[3:37:48] Voorzitter, dank u wel.

[3:37:53] Voorzitter, op 24 juni afgelopen jaar diende ik bij het debat over geweld achter de voordeur een motie in die werd gesteund door 142 Kamerleden.

[3:38:03] En dat was de motie waarin we constateren dat het aantal dakloze mensen stijgt, dat steeds meer ook vrouwen en kinderen dakloos worden, kwetsbare mensen, dat geweld achter de voordeur er soms een oorzaak van is.

[3:38:16] En waarin we heel duidelijk vragen om aanvullende maatregelen, concrete tussendoelen, kwantitatief een tijdspad tot 2030 naar de Kamer te sturen.

[3:38:25] En daarvan zegt de achterminister dat ga ik niet doen.

[3:38:28] Terwijl er wel 142 Kamerleden, dus alleen niet Forum en het lid Keizer, die hebben hier tegen gestemd.

[3:38:35] Maar de rest heeft voorgestemd.

[3:38:36] Dus mijn dringende verzoek is om dit te heroverwegen.

[3:38:40] Ook gezien de ruime meerderheid die er is.

[3:38:43] En voorzitter, dat raakt natuurlijk ook aan ons concrete punt.

[3:38:45] Wij hoeven helemaal niet...

[3:38:47] We willen helemaal niet, tenminste ik wil niet dat gemeenten alleen maar druk zijn met dingen invullen en dat er allerlei taskforces en overlegstructuren zijn.

[3:38:55] Ik wil vooral dat we kunnen sturen op het aantal woonplekken.

[3:39:00] Een paar korte punten nog, voorzitter.

[3:39:03] Het punt over leegstand.

[3:39:04] Als ik hoor dat er 18...

[3:39:06] miljoen vierkante meter leeg staat, dan ben ik heel benieuwd wat deze minister ook gaat doen om te zorgen dat meer gemeenten hiermee aan de slag gaan.

[3:39:16] En nog een laatste vraag, dat gaat over de vraag van de heer Grimwis.

[3:39:21] Dat ging over de conceptregeling, over de wetregie en over de kinderrechtentoets.

[3:39:24] Een vraag die meneer Grimwis ook stelde, waar ik wel benieuwd naar ben is of de Kamer daar nog over te spreken komt.

[3:39:30] En wanneer we dit ook als Kamer zien.

[3:39:34] Dank u wel.

[3:39:35] Dank u wel voorzitter en dank aan beide ministers voor hun aanwezigheid in de beantwoording van de vragen.

[3:39:40] Ik heb in mijn bijdrage aandacht gevraagd voor het brede vraagstuk van, kijk niet alleen naar dakloosheid, maar ook naar thuisloos zijn.

[3:39:50] Waarbij ik specifiek ook gevraagd heb van wat doen we nou voor jongeren?

[3:39:53] In algemene zin, maar ook voor jongeren die lange tijd in residentiële jeugdvormen hebben gezeten.

[3:39:59] En ik heb aandacht gevraagd voor vrouwen die vluchten voor huiselijk gewild.

[3:40:04] Al dan niet met kinderen.

[3:40:06] Dank voor alle antwoorden daarop.

[3:40:08] En dat zijn onderwerpen die we vast zullen blijven houden.

[3:40:12] Dank u zeer.

[3:40:13] Mevrouw Tijmstra.

[3:40:15] Ik wil minister van Vroningen vooral danken voor de aanwezigheid, maar ook voor de uiteenzetting van de wijze waarop zij gaat sturen op de behoeften van deze doelgroep de komende jaren.

[3:40:24] Dat geeft in ieder geval goed inzicht.

[3:40:27] En tegelijkertijd denk ik ook dat vanuit VWS hard gestuurd moet worden op echt wonen eerst.

[3:40:34] En dat misschien als er meer inzicht is in de besteding van de gelden en blijkt dat het geld daar niet heen gaat, we ook wel de vrijblijvendheid ervan af moeten halen.

[3:40:42] Ik durf niet te zeggen, misschien moet je wel naar een spuk, want dan word ik afgemaakt in mijn eigen fractie.

[3:40:46] Maar de gedachte dat de vrijblijvendheid daar echt wel meer af moet en de urgentie dus echt ook zit op wonen, dat mag van mij veel steviger in de gesprekken met de regiogemeente en de centrumgemeente.

[3:40:58] En tot slot nog één punt.

[3:41:00] Meester Van Vroeg gaf het voorbeeld van iemand die naar het buitenland verhuist en teruggaat en dat dan voor de inwoner geldt het criterium, ik heb hem opgeschreven, redelijkerwijs had kunnen voorkomen.

[3:41:10] En wat ik toen dacht is, voor de minister van VWS, dat moet toch ook gelden voor alle instellingen van mensen die intramuraal zitten.

[3:41:19] Het criterium redelijkerwijs had kunnen voorkomen.

[3:41:22] Het zijn kwetsbare groepen die daar zitten in de jeugdzorg, in de GGZ.

[3:41:25] En je weet heel goed wanneer iemand een instelling verlaat.

[3:41:28] Dus laat iemand niet los op het moment dat daar een passende vervolgplek voor is.

[3:41:36] Ja, voorzitter, dank.

[3:41:37] En ik wil beide bewindspersonen bedanken voor hun aanwezigheid en beantwoording.

[3:41:42] En ik wil graag van de gelegenheid gebruikmaken om ook misschien hier eens in deze zaal te zeggen... ...en ik denk dat iedereen het me meest, dat we dakloos het wel iets hoger op het prioriteitenlijstje mogen zetten.

[3:41:53] Dus wat mij betreft voeren we hier vaker een debat over.

[3:41:57] Dus als iemand daar goede ideeën voor heeft, weet me te vinden, want ik zal ten alle tijde daar...

[3:42:02] Ik wil van de minister van de langdurige zorg nog vragen of ik een toezegging kan krijgen.

[3:42:09] Want volgens mij heb ik er een soort van gehoord, maar ik hoor hem liever als toezegging.

[3:42:12] Dan hoef ik geen motie in te dienen.

[3:42:14] Dat u het met mij eens bent dat één medewerker het gezin blijft helpen tot het daadwerkelijk een veilige oplossing is.

[3:42:21] Zodat ouders niet elke keer opnieuw een verhaal hoeven te vertellen.

[3:42:23] Als ik dat als gewoon een toezegging zou kunnen horen, dan hoef ik geen motie in te dienen.

[3:42:29] Ja, precies.

[3:42:31] En dan heb ik nog één aanvullende...

[3:42:34] Ik heb u net gevraagd over die complexe groepen bij elkaar.

[3:42:38] Ik snap dat daar veel meer tijd voor nodig is.

[3:42:40] Oh, jawel.

[3:42:41] Oh, oké.

[3:42:42] Nee, ik wil zeggen, anders mag ik er wat mij betreft gewoon per brief op terugkomen.

[3:42:47] Maar zo mag ook.

[3:42:48] Dat was het.

[3:42:49] Kunnen we gelijk door?

[3:42:51] Ik kijk even naar beide.

[3:42:52] Ja?

[3:42:52] Oh, dat zou mooi zijn.

[3:42:54] Dan geef ik gelijk het woord.

[3:42:55] Minister.

[3:42:55] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:42:59] Ik denk dat we in de eerste termijn wat mij betreft een goed gesprek hebben gehad over hoe kunnen we nou zichtbaarder maken dat we de goede dingen doen?

[3:43:08] En hoe brengen we dat nou in beeld?

[3:43:09] Ik heb ook goed gehoord wat mevrouw Wesseveld net zei over die motie.

[3:43:14] En ik zie dat vooral maar even dan als een aanmoediging om echt te gaan kijken hoe we dat op een goede manier kunnen gaan vormgeven.

[3:43:19] Dus ik hoop dat ik het zo mag horen.

[3:43:21] En ik zal u daar in het voorjaar dan over berichten wat de uitkomst daarvan is.

[3:43:27] Dan heb ik daarmee...

[3:43:31] Ik vond het wel een interessante opmerking die mevrouw Dijmstra maakte over dat redelijke wijze kunnen voorkomen.

[3:43:39] Of we daar inderdaad iets mee kunnen.

[3:43:41] Ik zal dat dus eventjes meenemen.

[3:43:43] Mevrouw Moana had ik nog beloofd om een antwoord te geven op uw vraag.

[3:43:48] Afgelopen jaar is ingezet op dat zoveel mogelijk mensen met een psychische aandoening in de eigen woning kunnen blijven wonen.

[3:43:55] Wanneer er complexe problematiek speelt met een stapeling van bijvoorbeeld psychische problemen, verslaving en een justitieel kader... ...is het niet altijd wenselijk dat deze mensen in een reguliere wijk wonen.

[3:44:05] Nou, volgens mij zou je dat zelf ook.

[3:44:07] Hiervoor bestaan inderdaad speciale woonzorgvoorzieningen, denk aan Beschermd Wonen Plus en Forensisch Beschermd Wonen.

[3:44:14] Hier wonen inderdaad meerdere bewoners met complexe problematiek.

[3:44:17] Op deze manier kan passende zorg en ondersteuning voor deze mensen worden ingericht.

[3:44:22] Maar ik ga er wel vanuit dat gemeente, maar zeker ook zorgaanbieders daar ook wel de goede afweging in maken van wie je dan bij elkaar zet.

[3:44:30] Want anders hebben ze daar zelf natuurlijk ook heel veel last van.

[3:44:33] Dus het is een aandachtspunt en ik zal het ook meenemen.

[3:44:37] Kort, mevrouw Westveld.

[3:44:40] Ja, nog over een punt dat meerdere mensen hebben gemaakt.

[3:44:43] Dat gaat over de mensen die psychische problematiek hebben en vaak ook dakloos zijn of dakloos dreigen te raken.

[3:44:50] En mijn punt over concreetheid komt niet uit de lucht vallen.

[3:44:53] Want om even heel duidelijk aan de hand van dit voorbeeld.

[3:44:57] We hebben in juni 2024 daar een motie over ingediend.

[3:45:01] Die vroeg om een noodplan te maken voor deze groepen.

[3:45:03] Toen is er in de zomer van 2025, dus weer een jaar verder, zijn er verschillende pilots opgestart.

[3:45:09] We zijn afgelopen maart over geïnformeerd en dan lees ik verder in de brief heel veel mooie punten.

[3:45:14] Er wordt hard gewerkt, ik lees dat er heel veel samenwerking is, dat die wordt verbeterd.

[3:45:18] Dat partijen veel beter bij elkaar komen, dat samenwerkingsafspraken worden gemaakt.

[3:45:22] En ik geloof echt dat iedereen heel hard aan het werk is.

[3:45:25] Maar ik denk dat de minister ook wel begrijpt dat als we tweeënhalf jaar na een motie zijn waarin we een concreet plan vragen om passende woonvoorzieningen voor deze mensen.

[3:45:35] En als ik dan in een brief lees hoe hard iedereen werkt, maar dat ik daar nog weinig concretheid in lees.

[3:45:40] Dat dat soms zorgt voor enige teleurstelling of in ieder geval het verzoek van ons om toch wat meer met cijfers, data enzovoort te komen.

[3:45:48] Dus om even mijn punt te illustreren van net.

[3:45:53] Ik denk dat het goed is dat u dat inderdaad even illustreert en ik ga er aandacht voor hebben.

[3:45:58] En dan had ik al, maar ik zal dit punt ook specifiek inbrengen.

[3:46:01] Ja, duidelijk.

[3:46:03] Ik vermoed dat u aan het einde was gekomen van uw tweede termijn.

[3:46:05] Kijken we naar de minister van Vrouw.

[3:46:08] Aan u het woord.

[3:46:08] Ja, dank u wel, voorzitter.

[3:46:10] Ik heb hier twee vragen uit gedestilleerd van mevrouw Westerveld.

[3:46:14] Eén over de leegstand, dus laat ik die eerst maar beantwoorden.

[3:46:18] 30 gemeenten op meer dan 300 is natuurlijk veel te weinig.

[3:46:22] En overal waar ik op werkbezoek ben of waar ik zelf woon, elke keer als ik ergens iets leeg zie staan, vind ik dat echt gruwelijk irritant.

[3:46:29] En dan app ik de burgemeester waar ik zelf woon met, kan dat dit nou nog steeds leeg staat?

[3:46:33] Hier zouden mensen kunnen wonen.

[3:46:35] Dus ik ga met de VNG in gesprek om te kijken of we hier nog een extra duwtje aan kunnen geven.

[3:46:42] Want de wet en regelgeving, alles ligt er, moet het alleen nog doen.

[3:46:46] Ik vermoed dat het ook met capaciteit te maken heeft binnen die gemeentes, want we gooien wel heel veel werk bij hen over de schutting af en toe.

[3:46:53] Dus ik zal kijken of er een manier is waarop hoe deze dertigen het hebben gedaan, of dat lerend kan zijn of makkelijker gemaakt kan worden voor anderen.

[3:47:02] Dus daar ga ik achteraan.

[3:47:03] En de tweede vraag die mevrouw Westerveld stelde was over de kinderrechtoet en of u die dan nog die regeling te zien krijgt voordat ik hem vastleg.

[3:47:17] Wat ik heb afgesproken is dat ik wel een toelichting stuur.

[3:47:24] Dus ik mag hem wel zelf vastleggen, die regeling, dat doe ik ook.

[3:47:28] Maar er komt ook een brief nog naar de Kamer waarin ik uitleg en inzicht geef...

[3:47:32] Hoe heb ik die kinderrechten toets gedaan?

[3:47:34] Wat waren daar de uitkomsten van?

[3:47:36] Dus mijn hele redenatie om deze regeling vast te stellen, die zet ik in een brief en die stuur ik toe.

[3:47:42] En op elke brief kan vervolgens een gesprek gevoerd worden.

[3:47:45] Dus dat is de opening die je kan bieden voor het gesprek.

[3:47:53] Aan het einde gekomen van de tweede termijn van de zijde van het kabinet.

[3:47:57] En daarmee ook aan het einde gekomen van het commissiedebat dakloosheid.

[3:48:02] En voordat ik helemaal afhame nog even de volgende punten qua toezeggingen.

[3:48:06] Die hebben we genoteerd.

[3:48:07] Ik vraag zowel kabinet als Kamer om even goed mee te luisteren of we niet dingen zijn vergeten.

[3:48:13] Allereerst is er een twee minuten debat aangevraagd door het lid Beckerman.

[3:48:16] Dat betekent...

[3:48:18] Dat het debat nog vervolg krijgt in de plenaire zaal en daar de plenaire afronding gaat plaatsen.

[3:48:23] Dus dat geleiden we door.

[3:48:26] Toezeggingen vanuit, ik noem maar even VWS kant.

[3:48:31] In het voorjaar 2027 wordt de Kamer geïnformeerd over het onderzoek naar de financiële middelen en prikkels in het kader van de beweging van opvang naar wonen eerst.

[3:48:42] 2.

[3:48:43] De Kamer wordt in Q1-27 geïnformeerd in de brief Brede aanpak GGZ over de skeve huizen en dakloosheid bij langdurige GGZ-problematiek.

[3:48:53] 3.

[3:48:53] De circulaire briefadres wordt in Q1-27 aangepast.

[3:49:07] Omdat even de link werd gelegd met bezigheid.

[3:49:11] Nee, oké.

[3:49:12] Oké, dat was het stukje VWS.

[3:49:15] Dan kom ik nog bij toezeggingen, vrouw.

[3:49:17] En dan kunnen we straks nog aanvullen.

[3:49:19] Vrouw, voor het einde van 2026 gaat een wetsvoorstel in consultatie in het kader van de aanvullende huisvesting van statushouders.

[3:49:28] Nee, misschien kunt u het even corrigeren.

[3:49:31] Nee, die staat helemaal los van dit debat.

[3:49:36] Dus dat is niet een toezegging die bij dit debat hoort.

[3:49:38] Dan halen we hem weg.

[3:49:40] Dan kom ik bij het volgende punt.

[3:49:43] Het eerste punt is dan voor Vrode Kamer wordt in de loop van 2028 geïnformeerd over de resultaten van de gesprekken en de sturing naar aanleiding van de volkshuisvestingsprogramma's.

[3:49:53] Ja?

[3:49:54] En dan komen we bij... Ja, nee, ik kom zo bij jullie.

[3:49:56] En dan komen we bij de Kamer wordt voor het einde van 2026 geïnformeerd over de mogelijkheden van het inperken van short stay.

[3:50:05] Dat is wat ik heb genoteerd.

[3:50:06] En dan kijk ik even rond.

[3:50:08] Ik ga gewoon het rijtje langs.

[3:50:11] Eerst mevrouw Beckerman.

[3:50:13] Ik had met minister Sterk, sorry minister van VWS, een interruptiedebatje en dat ging over het wel of niet uitvoeren... Sorry, ik spreek helemaal verkeerd aan.

[3:50:24] Maakt niet uit.

[3:50:27] Een interruptiedebatje over het wel of niet uitvoeren van die aanbevelingen.

[3:50:31] En toen zei de minister, geloof ik, zoiets van, nou ik heb zelf ook gekeken van wat doen we nou per aanbeveling.

[3:50:38] Dat was niet echt een toezegging, maar ik zou hem toch wel heel graag ontvangen per aanbeveling wat er nou wel en niet gaat gebeuren.

[3:50:45] Want dan kunnen we dat ook betrekken bij het twee minuten debat, hopelijk bespaart dat moties.

[3:50:50] Daar werd iets over gezegd.

[3:50:52] Misschien kan ik nog even doorzetten.

[3:50:55] Ik heb dat inderdaad op een rijtje laten zitten.

[3:50:57] Overigens ook van de initiatiefnoten, omdat ik ook wilde weten wat we daarmee doen.

[3:51:00] Maar voor die aanbevelingen kan ik zorgen dat er even een schriftelijke reactie komt.

[3:51:06] Voor het twee minuten debat?

[3:51:08] Oké, check.

[3:51:09] Het is een beetje afhankelijk natuurlijk wanneer het twee minuten debat is.

[3:51:12] Dat begrijp ik.

[3:51:12] We gaan ons best doen in ieder geval.

[3:51:16] Genoteerd.

[3:51:17] Dank voor de aanvulling.

[3:51:18] Dan ga ik naar mevrouw Zeinhaven.

[3:51:21] Als ik het goed begrepen heb gaf de minister van VWS ook aan dat ze in gesprek wil gaan met gemeenten of VNG om te kijken in hoeverre de huidige wettelijke kaders vanuit de jeugdwet voldoende zijn om te sturen op een passende woonplek naar residentiële zorg.

[3:51:39] ...verkennen of dat voldoende is.

[3:51:42] Dus ik vraag nog niet om... Ja, dat wel.

[3:51:45] Klopt, om dat te verkennen.

[3:51:46] En dat hoeft wat mij betreft niet voor een twee minuten debat... ...want ik kan me voorstellen dat dat wat meer tijd kost.

[3:51:52] Nee, deze moet u maar even beschouwen als iets waar u op kunt terugkomen... ...te zijnde tijd.

[3:51:57] Maar dat is wel gezegd.

[3:52:00] Ja, Thijmstra.

[3:52:02] Ja, misschien even een checkvraag.

[3:52:03] Want wat ik opgeschreven heb is dat die volkshuisvestingsplannen van gemeenten in juli 2027 af moeten bekend zijn.

[3:52:11] En dat in werking training, ik weet niet of ik de terminologie nu goed gebruik, 1-28 is.

[3:52:17] Maar is het dan niet mogelijk?

[3:52:18] Want nu staat de toezegging dat de Kamer geïnformeerd wordt in 28.

[3:52:21] Maar is het dan niet mogelijk om zo rond die juli 27 geïnformeerd te worden?

[3:52:26] Termijn?

[3:52:28] Minister?

[3:52:28] Kunt u misschien iets meer toelichten?

[3:52:31] Ik begrijp de wens heel goed hoor.

[3:52:32] En ik begrijp ook dat gezien de urgentie van het onderwerp 28 ver weg klinkt, voorzitter.

[3:52:39] Maar in juli 27 zijn de gemeentes klaar en de provincies zijn 1 januari 28 klaar.

[3:52:45] Dus als ik u al eerder zou informeren, dan informeer ik u eigenlijk op basis van halve kennis.

[3:52:50] En zet ik daarmee de provincies een beetje voor blok.

[3:52:52] Dus ik zou het liefst dat combineren.

[3:52:56] En als u dat goed vindt, voorzitter.

[3:52:59] Mijn toezegging, en die mag u zeker laten staan.

[3:53:01] Maar die toezegging is een bestaande toezegging.

[3:53:03] Dus for short stay.

[3:53:05] Het is oké om hem te laten staan.

[3:53:07] Maar hij bestaat al.

[3:53:10] Hebben we op die manier ook genoteerd.

[3:53:11] Dank u zeer, ook voor de aanvullingen.

[3:53:14] Dan dank ik ook alle aanwezigen hier.

[3:53:15] Degenen die het op afstand hebben gevolgd.

[3:53:17] Kamerleden, bewindspersonen.

[3:53:19] Ik sluit de vergadering.