Slachtofferbeleid

[0:00:00] En ik wil graag de staatssecretaris van harte welkom heten bij dit debat.

[0:00:05] En de kamerleden, ik stel ze even aan u voor.

[0:00:09] Dat is de heer Elian van namens de VVD.

[0:00:12] Mevrouw Koen Radi namens Ja21.

[0:00:15] Meneer Sneller namens Democraten66.

[0:00:17] En mevrouw Straatman namens het CDA.

[0:00:20] En natuurlijk ook van harte welkom de mensen op de tribune en de mensen thuis.

[0:00:25] We gaan starten met de eerste termijn Kamer.

[0:00:28] Ik wil voorstellen dat we ongeveer vier interrupties doen per persoon.

[0:00:34] We zijn niet met heel veel, dus mocht er een extra interruptie gepleegd moeten worden, dan is dat op zich ook niet zo'n probleem.

[0:00:41] En dan wil ik graag de eerste termijn beginnen en dan zou ik graag het woord willen geven aan meneer Elian.

[0:00:45] Gaat uw gang.

[0:00:48] Dank, voorzitter.

[0:00:52] De VVD vindt dat slachtoffers een sterke positie moeten hebben binnen het strafproces en dat slachtofferrechten niet alleen op papier moeten bestaan, maar in de praktijk daadwerkelijk moeten kunnen worden uitgeoefend en natuurlijk ook afgedwongen.

[0:01:03] Wanneer die wettelijke slachtofferrechten niet worden nageleefd, moeten passende remedies of rechtsmiddelen beschikbaar zijn.

[0:01:09] Wij waren dus wel wat verbaasd om te vernemen dat de uitwerking voor het nieuwe wetboek van strafvordering vrij matig was.

[0:01:16] En de oplossing heeft de VVD nu ook niet panklaar.

[0:01:19] En andere collega's hadden die ook niet.

[0:01:21] En juist daarom hadden we bij de behandeling van het nieuwe wetboek gezegd... in ieder geval moeten die slachtofferrechten afdwingbaar zijn.

[0:01:26] Want wat Nederland onderscheidt van andere landen is... dat we het best goed opgeschreven hebben, alleen ze zijn niet afdwingbaar.

[0:01:33] En dan is natuurlijk de vraag, wat heb je er aan het einde van de dag aan... als jij je slachtofferrecht niet kunt uitoefenen?

[0:01:38] Dus ik ben benieuwd hoe de staatssecretaris daarnaar kijkt.

[0:01:41] Recent zag ik ook, ik geloof deze week online...

[0:01:43] een slachtofferadvocaat die in een ernstige geweldzaak niet bij de zittingsplanning zou hoeven te worden betrokken.

[0:01:49] Dat is natuurlijk vrij bizar, voorzitter.

[0:01:51] Omdat bij het bepalen van de zittingsdatum natuurlijk rekening moet worden gehouden met de vinderdagen van zowel het slachtoffer als dienstadvocaat, zeker als het om geweldsdelict gaat.

[0:02:00] Kan de staatssecretaris hierop reageren en ook aangeven waarom binnen verschillende parketten van het OM dus kennelijk verschillend gedacht wordt over de positie van de advocaat van het slachtoffer?

[0:02:12] Dan wil ik iets zeggen over uit de brief de voorschotregeling en de vordering benadeelde partij.

[0:02:23] De VVD is nogal verbaasd dat in de brief de staatssecretaris eigenlijk voorsorteert op het veranderen van het ontvankelijkheidscriterium.

[0:02:31] En daar wordt dan het woord hoog of complex wordt gebruikt.

[0:02:35] Maar het gevoel dat bij de VVD-fractie aan het einde van de dag blijft overheersen is dat de ontvankelijkheidsdrempel dus hoger wordt.

[0:02:43] En al jaren, ik weet het, je hebt commissie Donner, er zijn allerlei richtingen gegeven.

[0:02:47] En nu moeten we tot onze teleurstelling constateren dat we weer niet verder komen.

[0:02:51] Sterker nog, het lijkt erop dat we alleen maar achteruit gaan.

[0:02:54] Want en wordt de voorschotregeling blijft gemaximeerd, waardoor heel veel mensen toch achter het net vissen.

[0:03:01] En lijkt het er ook op dat als je dan...

[0:03:04] je vordering in de strafprocedure kan inbrengen, dat de drempel ook nog hoger wordt.

[0:03:09] Ja, dus de groep mensen die dus uiteindelijk met een vordering zitten, en vordering is dan voorzitter een juridisch woord, maar dat gaat gewoon om geleden schade, materieel en immaterieel.

[0:03:19] Deze mensen zijn slachtoffer geworden van een misdrijf.

[0:03:23] Dat is al erg genoeg.

[0:03:24] En dan zit je ook nog met allerlei gevolgen waar je zelf helemaal niet om gevraagd hebt.

[0:03:29] Wat me echt stoort, en ik heb dit denk ik al tegen meerdere bewindspersonen gezegd, het gemak.

[0:03:33] Ik hoop ook echt dat de juristen op het departement meeluisteren.

[0:03:36] Ik mag me niet richten tot ambtenaren, ik weet het maar.

[0:03:38] Het gemak waarmee gedacht wordt, ga dan maar naar de civiele procedure.

[0:03:43] Ik heb er honderden gedaan als advocaat.

[0:03:45] Ik vind het bijna beledigend dat wordt gezegd, dat is een eenvoudige, trouwens mevrouw Straatman is hier vandaag ook, ik kijk uit naar haar bijdrage zometeen.

[0:03:52] Het gemak waarmee wordt gezegd, doe dat maar.

[0:03:55] Je moet een dagvaarding opstellen, je moet je schade onderbouwen, komt een conclusie van antwoord, komt een comparatie.

[0:04:00] De hele essentie was dat een slachtoffer, wat eenvoudig die schadevergoeding is.

[0:04:05] Moet kunnen instellen.

[0:04:06] En mij maakt niet uit hoe, als het maar een beetje eenvoudig is.

[0:04:09] Dus ik hoop echt dat dit niet de route gaat zijn dat de staatssecretaris mijn zorgen kan wegnemen.

[0:04:13] Dan... Oh, ja.

[0:04:16] U hebt een interruptie, meneer Sneller.

[0:04:18] Eerst, ik dacht juist te hebben gelezen dat het plafond niet kwam, dus dat het wel ongemaximeerd deels bleef.

[0:04:26] Maar mijn vraag gaat over dat andere aspect, want daar zit natuurlijk wel een afruil in.

[0:04:30] Want er is ook een reden dat het ingewikkeld is en dus in een aparte zaak behandeld moet worden en daarom niet in die strafzaak kan.

[0:04:37] En het lastige zelf vind ik, als je het wel in die strafzaak allemaal wil blijven doen, dat dat ook langer kan duren en dat dat ook niet per se in het belang van het slachtoffer is.

[0:04:46] Hoe ziet de heer Elian dat dilemma?

[0:04:49] Vierde voorzitter alstublieft, meneer Sneller.

[0:04:51] Meneer Elion, gaat u dan.

[0:04:54] Ja, dat dilemma zie ik natuurlijk.

[0:04:56] Dus aan de ene kant moet je erg waken voor vertraging in de strafzaak.

[0:05:00] Dat zie ik.

[0:05:01] Er is ook nagedacht over het toevoegen van één civiele rechter volgens mij aan de combinatie of een aparte civiele kamer die dan even heel snel de vordering beoordeelt.

[0:05:12] Er zijn volgens mij verschillende routes mogelijk.

[0:05:15] Alleen de praktijk nu al enige jaren is... zodra die vordering een beetje uitgebreid is... zegt de strafrechter eigenlijk vrij snel... dit is te belastend voor het strafproces en te complex.

[0:05:30] Dus dat moet dan naar de civiele procedure.

[0:05:34] En dat blijf ik een super ongewenste uitkomst vinden.

[0:05:36] En er zijn volgens mij best wel veel richtingen overkend...

[0:05:39] En ik zie dat er maar niks gekozen wordt.

[0:05:42] En dat gaat dus die slachtoffers uiteindelijk niet helpen.

[0:05:45] Dus je zult ergens daar tussenin toch iets moeten bedenken.

[0:05:49] Ik denk dat de Rotterdamse schaal, die nu bedacht is, ook al wel helpt.

[0:05:54] En uiteraard heeft meneer Sneller gelijk, misschien moet je dan ook accepteren met elkaar dat je met staffels gaat werken ofzo.

[0:06:00] Dat kan en dat de echt hele complexe vorderingen, ik doe maar iets, derving van arbeidsinkomsten, dat dat misschien wel apart beoordeeld moet worden.

[0:06:10] Maar in ieder geval meer dan wat het nu is.

[0:06:12] Daar zoek ik naar hoe kan je het nou in ieder geval iets makkelijker maken dan wat het nu is.

[0:06:17] Ik denk dat dat inderdaad een gezamenlijke zoektocht is.

[0:06:21] Want de andere kant van die medaille is dat ik soms strafrechtrechters hoor.

[0:06:26] Wij moeten dan besluiten over een toewijzing van een relatief best wel hoge, wat niet hetzelfde is als complex inderdaad, hoge vergoeding.

[0:06:34] Terwijl daar bij civiele rechters veel meer tijd en veel meer aandacht en veel meer expertise voor is.

[0:06:39] Dus ik vind het een interessante suggestie van collega Elian om dan inderdaad te kijken welke creatieve tussenvormen zijn er.

[0:06:45] Want alleen maar zeggen we houden hem in het strafproces en we veranderen daar verder weinig aan, levert volgens mij ook voor slachtoffers problemen op.

[0:06:56] Dit is precies de zoektocht en dan moet ik denken altijd aan een gesprek dat ik heb gehad met een nabestaande.

[0:07:03] Dat is voor mij...

[0:07:04] Ik heb er vele gehad en ik weet meneer Sneller ook en andere ook.

[0:07:07] Maar dat is de weduwe van Rob Sietek die doodgeslagen geschopt werd op het Leidseplein.

[0:07:15] Een taxichauffeur, ik denk 15 jaar geleden.

[0:07:18] En die dader, uiteindelijk volgens mij moet hij een best groot bedrag betalen.

[0:07:25] Maar die is allang uit Nederland geen euro te halen.

[0:07:30] En haar leven is en kapot omdat haar man er niet meer is.

[0:07:34] Haar dochter heeft haar vader niet meer.

[0:07:35] Maar ook financieel is haar leven kapot, want hij was, hoe noem je dat, hoofdkostwinner.

[0:07:40] En dat is me altijd bijgeloven.

[0:07:42] Hoe kan het nou dat in ons rechtssysteem dat dan zo'n vorm van onrecht dan toch nog bestaat?

[0:07:49] En ik hoop zo, en dan moet ik ook denken, dat zou dan ook voorzitter mijn volgende punt zometeen zijn, over Touwekamp.

[0:07:55] De verschrikkelijke situatie daar.

[0:07:57] Volgens mij speelt daar ook nu dat daar mensen financieel helemaal aan de grond zitten.

[0:08:02] En dan zou je toch denken dat in die situaties, ook al is het bedrag hoog... ...de strafrechten daar toch, omdat de grondslag wel overzichtelijk is... ...daar toch wat makkelijker mee omgaat.

[0:08:13] Die mensen moeten de rest van hun leven op een andere manier gaan leven... ...want die inkomsten komen niet meer terug.

[0:08:18] En natuurlijk weet ik ook wel, je weet nooit hoeveel...

[0:08:20] Maar als je gewoon uitgaat van iemand die de rest van zijn leven gewerkt zou hebben...

[0:08:24] Dan zou je daar best misschien iets vast mee kunnen.

[0:08:27] Ga ik verder?

[0:08:27] Ja, dan zet ik mijn tijger weer aan.

[0:08:30] Even kijken.

[0:08:30] Als u uw betogen wil continueren, graag.

[0:08:34] Even kijken.

[0:08:35] En dat brengt me ook...

[0:08:37] Zal ik wachten op de bel?

[0:08:41] Ik wacht wel even.

[0:08:44] Maak ik even van de gelegenheid gebruik om ook mevrouw Muttler vuilkom te heten namens Pro.

[0:08:50] Welkom bij dit debat.

[0:09:36] Ja, de pijl is voorbij.

[0:09:38] Meneer Elian, mag ik u verzoeken te continueren?

[0:09:41] Nou ga ik in vogelvlucht wat vragen stellen.

[0:09:43] In de zaak van de Tarwekamp leek dat omdat voor sommige slachtoffers het strafbare feit brandstichting is... ...ja dan pakt die voorschotregeling ook niet goed uit.

[0:09:53] Kan de staatssecretaris daarop reageren?

[0:09:55] Ik wilde namens een collega een compliment overbrengen die uit een regio komt waar veel asbestslachtoffers wonen.

[0:10:00] Daar is te zien dat daar echt wel heel goed beleid is op hoe om te gaan...

[0:10:04] Met die slachtoffers.

[0:10:05] Hoe kijkt de staatssecretaris naar online slachtoffers in de online wereld die zichzelf iets schade toebrengen op verzoek van een ander?

[0:10:14] Passen die in het slachtoffersysteem?

[0:10:17] En tot slot wil ik aandacht blijven vragen voor de slachtoffers in Boversmeelde.

[0:10:21] En hoe kijkt de staatssecretaris richting een verzekerd slachtofferrecht?

[0:10:25] Dank u.

[0:10:27] Dank u wel, meneer Elian.

[0:10:28] Als er verder geen interrupties zijn, dan wil ik graag mevrouw Koen Radi het woord geven voor haar inbreng in de eerste mei.

[0:10:37] Voorzitter, toen ik staatssecretaris was, zei ik bij de begrotingsbehandeling dat wij als overheid om slachtoffers heen moeten staan.

[0:10:45] Dat we zeggen je bent veilig bij ons met je verhaal en wij gaan je helpen.

[0:10:49] Dat is de overheid waar ik naar streef.

[0:10:52] Maar voorzitter, hoe geloofwaardig zijn die woorden als we zien dat duizenden aangiftes blijven liggen?

[0:10:58] Als zeden slachtoffers bij verschillende OM-pakketten niet altijd dezelfde behandeling krijgen.

[0:11:03] Als slachtofferrechten op papier bestaan, maar in de praktijk onvoldoende worden nageleefd.

[0:11:08] De Algemene Rekenkamer constateerde ook over 2025 opnieuw tekortkomingen bij het OM in de naleving van wettelijke informatieplichten aan slachtoffer.

[0:11:19] Voorzitter, slachtofferrechten zijn geen vrijblijvende aanbevelingen.

[0:11:23] Wie is binnen het OM verantwoordelijk voor de naleving?

[0:11:26] Wordt dit per pakket bijgehouden?

[0:11:28] En hoe wordt ingegrepen wanneer slachtofferrechten structureel niet worden nageleefd?

[0:11:32] Voorzitter, uit onderzoek van Fonds Slachtofferhulp, onder ongeveer 3000 jongeren tussen de 12 en 25 jaar, komt een schokkend beeld naar voren.

[0:11:40] Ongeveer de helft heeft te maken gehad met seksueel grensoverschrijdend gedrag.

[0:11:45] Laat dat even op u inwerken.

[0:11:47] Achter die cijfers zitten jongeren die soms jarenlang kampen met psychische klachten, angst en schaamte.

[0:11:53] Met gevolgen voor hun opleiding, werk en financiële toekomst.

[0:11:57] Dit moet prioriteit krijgen.

[0:11:59] Hoe verbeteren we seksuele voorlichting en weerbaarheid op scholen?

[0:12:03] Hoe zorgen we dat jongeren sneller durven praten en eerder hulp krijgen voordat de schade zich jarenlang opstapelt?

[0:12:09] Voorzitter, seksueel geweld vindt ook online plaats.

[0:12:12] Jongeren worden slachtoffer van intimidatie, chantage en misbruik.

[0:12:16] Erkent de staatssecretaris dat de wet seksuele misdrijven nog lang kunst kent bij online seksueel geweld?

[0:12:22] En waarom hebben sommige online slachtoffers geen toegang tot het schadefonds geweldsmisdrijven?

[0:12:27] Waarom krijgen zij niet dezelfde rechten als fysieke slachtoffers met vergelijkbaar ernstig letsel?

[0:12:32] Voorzitter, ook bij schadevergoeding laten we slachtoffers te vaak worstelen.

[0:12:37] Complexe schadevorderingen belanden soms bij de civiele rechter... waar de strafrechtelijke voorschotregeling niet geldt.

[0:12:44] Hoe voorkomen we dat slachtoffers daardoor tussen wal en schip vallen?

[0:12:48] Ook in de letselschadebranche dreigen slachtoffers opnieuw slachtoffer te worden.

[0:12:52] Ditmaal van cowboys die vooral uit zijn op hun eigen gewin.

[0:12:56] Een registratieplicht ontbreekt en een kwaliteitskeurmerk is niet verplicht.

[0:13:00] Waarom laat het kabinet dit toe?

[0:13:02] Hoe moeilijk kan het zijn om beide verplicht te stellen en slachtoffers beter te beschermen tegen malefiele belangenbehartigers?

[0:13:10] Daarnaast blijft onduidelijkheid bestaan over het voornemen om de voorschotregeling te maximeren.

[0:13:15] Het kabinet zou dit voorlopig, ik citeer, niet doorzetten.

[0:13:19] Maar wat betekent voorlopig?

[0:13:20] Komt dat plafond alsnog terug?

[0:13:23] Voorzitter, tot slot de zedenrecherche.

[0:13:25] Tijdens een werkbezoek kreeg ik inzagen in meldingen die op één dag waren binnengekomen. Bij de eerste drie meldingen over vermoedelijk kindermisbruik vroeg ik...

[0:13:34] Dit pakken jullie toch wel vandaag nog op?

[0:13:37] Maar zelfs zulke zaken moeten worden geprioriteerd.

[0:13:40] En ik ging echt mijn buik bij naar huis.

[0:13:45] Want dit is de werkelijkheid achter onze mooie woorden voor slachtofferbescherming.

[0:13:50] Regisseurs die moeten kiezen tussen schrijnende zaken.

[0:13:54] Excuus.

[0:13:57] Neem even uw tijd mevrouw Comaradi, geen probleem.

[0:14:12] Excuus.

[0:14:13] De rechercheurs moeten kiezen tussen schijnende zaken, terwijl iedere slachtoffer recht heeft op hulp en gerechtvaardigheid.

[0:14:20] En daarom diende jaar 21 eerder een motie in voor een centrale intake- en triagefunctie binnen de zedenketen.

[0:14:26] Samen met het Centrum Seksueel Geweld, Politie en OM.

[0:14:30] Eén plek waar slachtoffers pas hun hulp kunnen krijgen en zoveel mogelijk zelf de regie houden over het doen van aangifte.

[0:14:37] Zo kunnen slachtoffers sneller worden geholpen en kan de zede recherche worden ontlast bij zaken die minder intensieve opsporing vragen.

[0:14:44] Zodat rechercheurs meer ruimte krijgen voor complexe langdurige onderzoeken.

[0:14:49] Die motie werd met een overweldige meerderheid aangenomen.

[0:14:52] Het kabinet wijst inmiddels op een nieuwe gezamenlijke werkwijze, maar wanneer volgt de landelijke uitrol en hoe gaat men aantonen dat deze werkwijze slachtoffers daadwerkelijk sneller helpt én de zedenrecherche ontlast?

[0:15:04] Om slachtoffers heen staan betekent meer dan mooie woorden.

[0:15:08] Het betekent dat we er zijn wanneer zij ons nodig hebben.

[0:15:11] Dat wij hun rechten beschermen, hun leed erkennen, goede hulp aanbieden en streven naar gerechtigheid.

[0:15:17] Want daar moet een slachtoffer op kunnen vertrouwen.

[0:15:19] Tot zover, geen excuus.

[0:15:28] In eerste instantie steun aan mevrouw Conradi.

[0:15:33] Zeker als het gaat om zeden slachtoffers.

[0:15:37] En die hebben gewoon veel meer gespecialiseerde ondersteuning nodig.

[0:15:42] Dat ze niet van het kastje naar de muur worden gestuurd.

[0:15:45] En dat ze de hulp krijgen die ze verdienen.

[0:15:48] Dus mijn...

[0:15:49] Mijn ondersteuning en hierbij steun ik haar in haar strijd daarin.

[0:15:56] Zij noemde in haar bijdrage nog iets en dat ging over slachtoffers van letselschade, belangenbehartigers.

[0:16:03] Daar hebben we afgelopen commissiedebat juridische beroepen ook aandacht voor gevraagd.

[0:16:09] En een van de oplossingsrichtingen die wij zien, overigens samen met collega Elian, is de aanpassing van artikel 96 van het burgerlijke wetboek, zodat je een deskundige eis kan opnemen.

[0:16:23] En dat kan dan worden ingevuld door een nationaal keurmerk of een lidmaatschap van een vereniging voor letselschade advocaten.

[0:16:35] Dat kan helpen om die cowboys waar we het over hebben buiten deur te houden.

[0:16:40] Hoe kijkt mijn collega daar tegenaan?

[0:16:44] Voorzitter, dank.

[0:16:45] En ook dank voor de steunwoorden.

[0:16:48] Ja, ik kijk daar heel positief naar uit.

[0:16:51] Want wat mij echt verbaast... en ik ben recent dus bij het Slachtofferhulp geweest... die mij hier ook opwees.

[0:16:58] Toen dacht ik, ja, je zal maar bijvoorbeeld ook verkeersslachtoffer zijn.

[0:17:02] En je wil gewoon dat zaken goed geregeld worden.

[0:17:05] En je richt je dan op misschien wel het internet.

[0:17:08] Ik denk dat dat heel normaal is.

[0:17:10] En je gaat een beetje zoeken naar van wie kan mij bijstaan.

[0:17:14] En ga dan maar eens wegwijs worden in een oerwoud waarvan je eigenlijk niet eens weet, zit ik nu goed?

[0:17:21] En waarom hebben we dat dan niet inderdaad met een keurmerk of met een registratieplicht?

[0:17:27] Kunnen we dat volgens mij heel makkelijk toch wel ergens ondervangen om te voorkomen dat mensen misschien wel twee keren slachtoffer worden?

[0:17:33] Want dat is wat ik gewoon niet wil.

[0:17:35] En er zijn volgens mij tal van goede schade-experts.

[0:17:40] Maar er zitten dus ook cowboys.

[0:17:42] En het is dus blijkbaar ook heel gemakkelijk om morgen zo'n bedrijfje op te richten en dat dan maar te gaan doen.

[0:17:48] Over de rug van slachtoffers heen.

[0:17:50] Ja, ik vind dat kwalijk.

[0:17:51] Dus ik zou eigenlijk toch ook wel willen weten van wat kunnen we doen om daarin grotere stappen te maken.

[0:17:56] Want volgens mij moet dit niet zo lastig zijn.

[0:18:00] En is de wens best wel breed om dit te doen.

[0:18:04] De wens is breed en ik zie een langzame meerderheid weer ontstaan voor dit voorstel.

[0:18:12] Aan de andere kant heeft de staatssecretaris eerder gezegd, ook naar aanleiding van een WODC-onderzoek, dat omdat de omvang niet helemaal bekend is, dat ze het niet proportioneel acht om een dergelijke eis op te nemen.

[0:18:25] Dat vind ik jammer, want daarmee leg je opnieuw de verantwoordelijkheid bij de slachtoffers in plaats van bij de beroepsgroep.

[0:18:31] Kan ik daarmee, dat is mijn vraag, dus echt ook wel rekenen op de steun van ja21.

[0:18:38] Want ik wacht uiteraard de antwoorden van de staatssecretaris af.

[0:18:43] Maar neemt van mij aan dat we opnieuw de motie gaan indienen.

[0:18:46] En ik denk dat mevrouw Coenradi daaraan deel wil nemen.

[0:18:50] Mevrouw Coenradi.

[0:18:51] Voorzitter, daar kan ik volmondig ja op zeggen.

[0:18:53] Want ik denk dat we die stap echt wel moeten maken.

[0:18:56] Met verbazing dat het eigenlijk nog niet geregeld is.

[0:18:58] Maar helaas kom je daar ook achter naarmate de tijd soms vordert en je wordt ingehaald door de actualiteit.

[0:19:05] Dus nee, absoluut.

[0:19:07] En dan hoop ik dat we hier heel breed in kunnen optrekken in de Kamer.

[0:19:12] Dus dat het niet alleen de wens is die we hier uitspreken.

[0:19:14] En dat er ook een hele positieve appreciatie komt vanuit het kabinet hierop.

[0:19:20] Dank u wel.

[0:19:21] Dan gaan we verder en dan wil ik het woord geven meneer Sneller voor zijn eerste termijn.

[0:19:28] Dank voorzitter en dank mevrouw Conradi weer voor de mooie woorden.

[0:19:35] Wat prozaïser gezegd heb ik de afgelopen jaren steeds benadrukt dat het op papier inderdaad goed geregeld lijkt.

[0:19:42] De meeste dingen voor slachtoffers, maar dat de realiteit er ver bij achterloopt.

[0:19:45] Het werd al even aangehaald.

[0:19:46] De Algemene Rekenkamer constateerde dat natuurlijk ook weer.

[0:19:50] Een op de vijf slachtoffers wordt niet of niet adequaat geïnformeerd door het Openbaar Ministerie.

[0:19:55] Het is maar een van de vele voorbeelden waar slachtofferrechten niet worden nageleefd.

[0:19:59] En het is niet altijd even populair, maar daarom denk ik ook dat we met slachtofferrechten moeten uitkijken te veel te beloven.

[0:20:06] Dingen beloven die we vervolgens niet waar kunnen maken.

[0:20:09] En moeten we meer werk maken van het wel waarmaken van de beloftes die we hebben gedaan.

[0:20:15] Maar zoals ik de brief heb gelezen wordt er gewoon permanent afgezien van de maximering en ik krijg daar graag een bevestiging van.

[0:20:22] En is het positief denk ik dat de uitkeringen van het schadefonds geweldsmisdrijven met de altijd toch beperkte middelen, maar de middelen uit het coalitieakkoord omhoog gaan.

[0:20:32] Tegelijkertijd moet er nog meer gebeuren en we gaan bij dat nieuwe wetboek van strafvordering ook een aantal van dat soort dingen wat mij betreft beter regelen.

[0:20:38] En ik sluit me aan bij collega Elian over de uitwerking van zijn motie dat een 100 euro tegemoetkoming voor het niet nakomen van bepaalde slachtofferrechten zoals het spreekrecht, dat dat niet is wat er destijds beoogd werd bij die behandeling en bij de voorstem van D66 en ook de inbreng van D66 destijds.

[0:20:57] En tegelijkertijd moeten we ook hier uitkijken, en dat probeerde ik dank voor de reactie van collega Elian daar ook op,

[0:21:04] ...te zoeken naar hoe kan je dan ook juist in het belang van die slachtoffers ervoor zorgen... ...dat je ook een processuele sanctie inbouwt die hier niet toe leidt dat het allemaal tot vertraging leidt.

[0:21:16] En we hebben, ik heb dat eerder gememoreerd afgelopen zomer ook gezien in het RTL-onderzoek... ...tot welke strafkortingen vertraging leidt.

[0:21:25] Ja, dat is ook afschuwelijk voor slachtoffers en voor de maatschappij als geheel.

[0:21:29] Dus zoeken naar de balans daarin.

[0:21:32] En hetzelfde dilemma zag ik bij de buitengerechtelijke afdoelingen en strafbeschikkingen, waar we de contraindicatie hebben verruimd.

[0:21:41] En tegelijkertijd in 2022 de minister van Justitie nog zei, ik wil juist niet die verruiming, om te zorgen dat we die strafbare feiten ook eerder kunnen afdoen, wat ook weer in het belang van de slachtoffers is.

[0:21:53] Dus welke win-win is daar nou nog mogelijk door te zorgen dat we die slachtofferrechten beter borgen binnen de strafbeschikking?

[0:22:00] Dan het vereenvoudigen van wat we geregeld hebben om te zorgen dat slachtoffers hun recht ook beter kunnen halen.

[0:22:06] Ik heb dat eerder gemembreerd en er wordt ook aan gewerkt.

[0:22:09] Het formulier voor het verzoek tot schadevergoeding waarvan eigenlijk al jaren wordt gezegd onbegrijpelijk formulier.

[0:22:17] Zeker voor mensen die net iets heel ergs hebben meegemaakt waar gewoon als gevolg daarvan ook het doenvermogen verminderd is.

[0:22:23] Dus wanneer gaan we hier een nieuw formulier van zien wat ook begrijpelijk is en doenbaar is voor mensen.

[0:22:29] Dan de kosteloze rechtsbijstand voor slachtoffers van ernstig online seksueel misbruik.

[0:22:35] Dank voor de beantwoording van die schriftelijke vragen en de opheldering op dat punt en dat zij daar wel recht op hebben.

[0:22:43] Dan ook qua toegankelijkheid, want dat is ook een van de manieren waarop slachtoffers hun rechten kunnen halen.

[0:22:48] We willen natuurlijk snel voor alles een bepaald loket maken.

[0:22:52] En tegelijkertijd is die versnippering van loketten ook voor slachtoffers vaak ondoenlijk.

[0:22:57] Dus ik hoor graag hoe daarnaar wordt gekeken.

[0:22:59] We krijgen in het eerste kwartaal volgend jaar het deltaplan over de strafrechtketen.

[0:23:04] En ik neem aan dat een aantal van deze afruilen ook juist daar hun plek gaan krijgen... ...omwille van het belang van slachtoffers, om te zorgen...

[0:23:13] Dat we het ook vanuit het hele proces zien en niet aan de ene kant aan het knutselen zijn.

[0:23:18] En er dingen aan het toevoegen zijn die aan de andere kant ertoe leiden dat we juist slachtoffers tekort doen.

[0:23:22] Want dan beeld krijg ik af en toe een beetje van die Jenga toren die je steeds verder opbouwt terwijl het fundament dan wankel wordt.

[0:23:29] En dan blijf je met niks over.

[0:23:32] Ik zie dat ik zoveel te zeggen voorzitter.

[0:23:35] Ik laat het hierbij.

[0:23:37] Keurig netjes binnen de tijd, meneer Sneller.

[0:23:39] Verder geen interrupties.

[0:23:40] Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Straatman voor haar eerste termijn.

[0:23:44] Dank, voorzitter.

[0:23:45] We spreken in deze commissie vaak over een strafrechtketen die vastloopt.

[0:23:49] En dat raakt de geloofwaardigheid van ons hele systeem.

[0:23:52] Maar dat klinkt abstract.

[0:23:54] Want daarachter gaan gezichten en namenschaal van slachtoffers... die zien dat aangiften niet worden opgepakt... en dat het jaren duurt voordat erkenning van hun leed plaatsvindt.

[0:24:02] En, voorzitter, ik wil vandaag op vier punten ingaan.

[0:24:05] Allereerst...

[0:24:05] zedenzaken van minderjarige slachtoffers achter gesloten deuren.

[0:24:09] Het CDA heeft eerder gevraagd om een onderzoek hoe het privacybelang van minderjarige zedenslachtoffers beter meegenomen kan worden.

[0:24:16] Want een openbare zitting heeft vergaande impact op kwetsbare jonge slachtoffers en kan mogelijk ook doorwerken in hun bereidheid om aangifte te doen.

[0:24:24] En net als bij minderjarig verdachten zien wij dan ook graag dat ook voor minderjarige slachtoffers op verzoek vaker zichtingen achter gesloten deuren kunnen plaatsvinden.

[0:24:33] Maar inmiddels is het gevraagde onderzoek afgerond, maar wij zijn wel wat teleurgesteld in de uitkomst.

[0:24:38] Want feitelijk alle relevante onderzoeksvragen kunnen niet worden beantwoord.

[0:24:43] Het onderzoek biedt geen zicht op hoe vaak en op welke gronden een verzoek tot behandeling achter gesloten deuren toe of afgewezen wordt.

[0:24:50] De staatssecretaris heeft daarom begrijpelijkerwijs gevraagd om nader onderzoek.

[0:24:54] Maar voor het CDA is het belangrijk dat hier tempo in komt.

[0:24:58] Kan de staatssecretaris dit waarborgen?

[0:25:00] En verwacht zij in het voorjaar van 2027 al concrete stappen op dit punt te kunnen nemen?

[0:25:07] Voorzitter, dan het schadefonds Geweldsmisdrijven.

[0:25:10] Goed dat de staatssecretaris extra middelen beschikbaar stelt voor dit fonds.

[0:25:14] Kan zij aangeven in hoeverre de taakstelling daarmee ongedaan is gemaakt?

[0:25:18] En de extra middelen worden ook aangewend om de letselcategorieën binnen het fonds op te hogen.

[0:25:22] En op die manier worden de onevenwichtigheden tussen tegemoetkoming binnen en buiten het strafproces verkleind.

[0:25:29] En dat is rechtvaardig.

[0:25:30] Maar tegelijkertijd zien we dat uit de evaluatie blijkt dat slechts 10% van de doelgroep bereikt wordt voor de tegemoetkoming.

[0:25:38] Vooral ouderen en slachtoffers in het buitengebied weten de weg naar het fonds moeilijk te vinden.

[0:25:43] Waarom kiest de staatssecretaris er ook niet voor om een deel van de middelen aan te wenden om ook deze onevenwichtigheden te herstellen?

[0:25:50] En hoe zit het, de vragen werden zojuist ook al gesteld... met de toegang tot het fonds voor slachtoffers van online seksueel misbruik.

[0:25:57] Wij krijgen signalen dat ook hier knelpunten zitten.

[0:26:00] Want wij vinden het belangrijk dat slachtoffers van online zedenzaken... dezelfde bescherming krijgen als in de fysieke wereld...

[0:26:06] Zeker ook omdat het schadeverhaal in het strafproces voor deze groep vaak heel moeizaam is, omdat het vaak om veel slachtoffers gaat en dergelijke collectieve vorderingen vaak niet worden behandeld.

[0:26:16] Zoals de heer Elian zojuist ook al zei.

[0:26:18] Welk plan van aanpak heeft de staatssecretaris hierop, behalve de aangekondigde leerstoel?

[0:26:23] Voorzitter, ten derde verkeersslachtoffers.

[0:26:26] Wettelijk is geregeld dat bestuurders die zich binnen 12 uur na een aanrijding alsnog vrijwillig melden niet vervolgd worden voor doorrijden na een ongeval.

[0:26:34] De zogenoemde inkeerregeling.

[0:26:36] En de staatssecretaris geeft aan het belangrijk te vinden die regeling te houden voor de slachtoffers omdat daders zo eerder in beeld komen.

[0:26:43] En dat snappen wij.

[0:26:45] Maar de termijn van 12 uur is wat ons betreft echt veel te lang.

[0:26:48] Laat me dat uitleggen.

[0:26:50] Want door 12 uur te wachten kunnen eventuele alcohol of drugs in het bloed van de verkeersovertreder verdwenen zijn.

[0:26:56] Waardoor de politie moeilijker kan aantonen dat de bestuurder onder invloed was.

[0:27:01] En dat is een doorn in het oog van de politie en het openbaar ministerie en zeker ook van slachtoffers.

[0:27:06] En wat het CDA betreft brengen we die termijn dan ook terug en halveren we die termijn van 12 naar 6 jaar.

[0:27:13] Wij overwegen hier ook een motie over in te dienen, maar liever hebben we een toezegging van de staatssecretaris op dit punt.

[0:27:18] Hoe kijkt zij ernaar?

[0:27:20] En tot slot mijn laatste punt, voorzitter, wil ik aandacht vragen voor gesloten gemeenschappen en sectes.

[0:27:26] De signalen bij de ronde tafel waren helder.

[0:27:29] Burgemeesters hebben nog steeds onvoldoende juridische mogelijkheden om in te grijpen bij signalen van misstanden.

[0:27:34] En in 2020 is het meldpunt sectensignalen gestopt.

[0:27:39] Ik heb nog één zin.

[0:27:40] Wat maakt u even de zin af?

[0:27:43] Want het meldpunt sectensignalen is gestopt.

[0:27:46] Maar vorig jaar is bij Vier natuurlijk wel een nieuw meldpunt gestart met goede eerste resultaten.

[0:27:51] Maar dat meldpunt heeft wel echt een andere functie dan sectensignaal had en heeft ook geen mandaat voor structurele opvolging.

[0:27:57] Hoe kijkt de staatssecretaris hiernaar en kan zij een aanpak maken om dit ook te verbeteren en meer procesregie te geven aan Vier?

[0:28:05] Tot zover, voorzitter.

[0:28:08] Dank u wel.

[0:28:08] Dan geef ik even het woord aan meneer Sneller.

[0:28:11] Excuse collega Straatman, ik wilde niet het laatste deel onderbreken, maar mijn vraag ging over de termijnen terugbrengen.

[0:28:17] Ik denk dat collega Straatman van 12 uur naar 6 uur betoogd heeft.

[0:28:25] In het verleden was het voorstel naar 0 uur en ik ben heel gevoelig voor de argumentatie die zij heeft.

[0:28:33] Wat is het nadeel van haar voorstel?

[0:28:35] Zou ze daar nog wat meer inzicht in kunnen geven?

[0:28:39] Dank voorzitter en dank ook aan de heer Sneller.

[0:28:42] Ik bedoelde uiteraard van 12 uur terug naar 6 uur, dus een halvering van de tijd.

[0:28:47] En het eerdere voorstel dat CDA heeft er natuurlijk al vaker aandacht voor gevraagd en zoals de heer Sneller terecht noemde, hebben we toen gezegd die hele inkeerregeling moet van tafel dan wel teruggebracht worden na 3 uur.

[0:28:57] En het nadeel van dat voorstel was dat die inkeerregeling aan zich natuurlijk wel meerwaarde kan hebben, omdat sommige mensen nou eenmaal een soort paniekreactie hebben.

[0:29:06] Sommigen bevriezen en anderen uit paniek vluchten.

[0:29:09] En dat maakt het juist voor slachtoffers ingewikkeld, omdat als mensen zich daarna niet vrijwillig melden is het voor de politie nog veel moeilijker om hem op te sporen.

[0:29:18] En juist tegen die achtergrond zijn wij gaan nadenken van ja wat kan dan wel, hoe kunnen we de voordelen van die inkeerregeling behouden en tegelijkertijd ook wel de nadelen van het huidige systeem.

[0:29:29] Ja twaalf uur, we weten allemaal een biertje zit ongeveer nog anderhalf uur in het bloed, nou we kunnen uittellen hoe lang.

[0:29:35] Hoe lang dat zichtbaar blijft, hoe langer je die termijn oprekt.

[0:29:39] En daarom zijn we tot een compromis gekomen en hebben we gezegd als we die nu halveren, dan behouden we de voordelen van die regeling.

[0:29:44] En tegelijkertijd doen we ook recht aan slachtoffers, zodat we nog wel onderzoek kunnen doen in het bloed.

[0:29:49] Dan wel alcohol, dan wel drugs.

[0:29:53] Dank u wel.

[0:29:54] Dat is voldoende voor meneer Sneller.

[0:29:56] Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Mutler voor haar eerste termijn.

[0:30:01] Dank voorzitter.

[0:30:04] Voor anderen probeer ik sterk en vrolijk te zijn.

[0:30:07] Vaak huil ik stiekem in een hoekje van mijn kamer, want ik ben bang dat mijn verdriet tante Wendy en andere naasten nog verdrietiger maakt.

[0:30:15] Daarom verberg ik mijn pijn diep in mijn hart.

[0:30:18] Dit zijn niet mijn woorden.

[0:30:19] Dit zijn de woorden van het tienjarige, nu tienjarige jongetje van Chinese afkomst.

[0:30:24] Dat bij de explosie aan de Tarwe kwam twee jaar terug in één klap.

[0:30:28] En zijn ouders en zijn zeventienjarige zus verloor.

[0:30:31] En zijn woorden, maar ook de woorden van vele andere slachtoffers die wij hebben mogen horen.

[0:30:37] Waaronder ook de eigenaresse van de bruidswinkel.

[0:30:40] En heel veel nabestaanden die gebruik maakten van hun spreekrecht.

[0:30:43] Die gingen echt door merg en been.

[0:30:45] Hun littekens zijn zeer diep.

[0:30:48] Ze zijn getraumatiseerd voor het leven en de daders zullen uiteraard bestraft worden, dat is mijn hoop.

[0:30:54] Maar daarmee is het leed van de slachtoffers echt niet voorbij.

[0:30:57] Zoals de moeder het treffend verwoordde, een explosie duurt seconden, maar de gevolgen kunnen een leven lang duren.

[0:31:02] En juist daar, die onderscheuning, dat schiet tekort.

[0:31:06] Slachtoffers die jarenlang psychische hulp nodig zullen hebben, mensen die niet meer kunnen werken, bewoners die niet willen terugkeren naar hun woning, maar vastlopen bij een verzekeraar.

[0:31:17] Slachtofferhulp en het fonds geweldslachtoffers kunnen niet alle schade en behoefte opvangen.

[0:31:23] En ik wil van de staatssecretaris weten hoe zij deze slachtoffers beter gaat beschermen en helpen.

[0:31:29] En of zij bereid is om met Slachtofferhulp Nederland, met het Fonds en met het Bond van Verzekeraars het gesprek aan te gaan.

[0:31:37] Hoe ze bij dit soort complexe zaken veel meer maatwerk kunnen leveren en deze groep kunnen ondersteunen.

[0:31:44] Want die verdienen onze steun.

[0:31:45] En mijn zorgen, voorzitter, die worden wel groter als ik dan de contourbrief van 5 november lees van de staatssecretaris.

[0:31:52] Want zij presenteert daar haar voorstellen als een verbetering van de positie van de slachtoffers.

[0:31:57] Maar dan is mijn vraag voor welke slachtoffers?

[0:31:59] Want juist de zwaarst getroffen slachtoffers dreigen er achteruit te gaan.

[0:32:04] Complexe schade, zoals verlies van inkomen of levensonderhoud na overlijden.

[0:32:09] Dat moet dus nu vaker volgens de staatssecretaris buiten het strafproces blijven.

[0:32:14] Er worden financiële grenzen overwogen.

[0:32:16] Slachtoffers krijgen mogelijk minder tijd om hun schade in te dienen en kunnen minder profiteren van een voorschotregeling.

[0:32:22] En een aparte schadevoegingskamer komt er niet.

[0:32:25] Dat betekent dus opnieuw procederen bij de civiele rechter met alle kosten en onzekerheden van dien.

[0:32:31] En natuurlijk is een hogere tegemoetkoming uit het schadefonds welkom.

[0:32:35] Maar dat compenseert echt niet het verlies aan mogelijkheden om volledige schadevoeging te krijgen.

[0:32:41] En ik wil gewoon tekst en uitleg van de staatssecretaris hierom treden.

[0:32:44] Dit kan namelijk niet de bedoeling zijn.

[0:32:48] Dan een belangrijke doorbraak.

[0:32:50] Ik wil ook wat positieve inbrengen doen.

[0:32:52] De Raad van State heeft bevestigd dat ook kinderen die geboren zijn uit incest zelf slachtoffer kunnen zijn en aanspraak kunnen maken op een tegemoetkoming uit het schadefonds geweldsmisdrijven.

[0:33:03] In 2025 heb ik daar inmiddels een motie voor gepleit, ook naar aanleiding van het verhaal van Jasper van der Hoek.

[0:33:10] En ik vind het heel erg verdrietig dat die motie niet is uitgevoerd, maar dat Jasper moest doorproceduren om als slachtoffer erkend te worden.

[0:33:17] Maar gelukkig, die erkenning is er nu.

[0:33:19] Mijn vraag aan de staatssecretaris, hoe gaat nu zij ervoor zorgen dat deze vaak onzichtbare slachtoffers ook daadwerkelijk worden bereikt?

[0:33:29] Worden zij actief geïnformeerd over hun rechten?

[0:33:32] Krijgen zij toegang tot passende hulp en lotgenotencontact?

[0:33:36] Ik vind wel dat we kunnen leren van wat er in het buitenland gebeurt.

[0:33:42] Want in Engeland en Wales hebben ze al vastgelegd dat ook kinderen die geboren zijn als gevolg van een misdrijf, zoals een seksueel misbruik, direct erkend worden als slachtoffers.

[0:33:52] In Spanje worden kinderen die opgroeien in een gewelddadige gezin, dus in een toxische omgeving, ook direct erkend als slachtoffers.

[0:34:02] Ik wil dat de staatssecretaris gaat onderzoeken of we dat ook hier in Nederland kunnen bewerkstelligen.

[0:34:07] Tot slot, voorzitter.

[0:34:08] En dan eindig ik met de gesloten gemeenschappen of de secretarische organisaties.

[0:34:13] Daar hebben heel veel slachtoffers te maken met psychische mishandeling.

[0:34:17] En ik hoop oprecht dat dit onderdeel ook terugkomt bij het wetsvoorstel over psychisch geweld wat in consultatie is gegaan.

[0:34:26] En ik hoop ook dat de staatssecretaris gaat onderzoeken hoe organisaties die structureel misbruik maken of misbruik faciliteren hun ambistatus kunnen verliezen.

[0:34:36] En ik wil daar graag een reactie op.

[0:34:37] Dank u wel, voorzitter.

[0:34:38] Dank u wel, mevrouw Mutteler.

[0:34:41] Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn Kamer.

[0:34:44] Ik kijk even naar de staatssecretaris hoeveel tijd zij nodig denkt te hebben voor de antwoorden.

[0:34:52] Dan schorsen wij tot 11 uur en dan zie ik u allen weer hier terug.

[0:34:56] Dank u wel.

[0:59:19] Ik heropen de vergadering.

[0:59:23] Iedereen is weer terug.

[0:59:25] En dan ga ik zometeen het woord geven aan de staatssecretaris.

[0:59:28] Eerste termijn kabinet.

[0:59:30] Ik wil de leden verzoeken te houden op maximaal drie interrupties per persoon voor deze eerste termijn van het kabinet.

[0:59:38] En dan word ik het woord graag geven aan de staatssecretaris.

[0:59:40] Gaat u gang.

[0:59:42] Voorzitter, hartelijk dank.

[0:59:43] En hartelijk dank aan de leden van deze commissie die vandaag voor het eerst met mij spreken over het beleid ten aanzien van slachtoffers.

[0:59:53] En nou belangrijk om te zeggen, dit zijn altijd verhalen die heel dichtbij komen.

[0:59:58] Dus ik herken zeer wat door

[1:00:00] de insprekers en zeker ook in het bijzonder mevrouw Coenradi is ingebracht, dat je merkt dat het te maken heeft met ernstige gebeurtenissen die voor altijd ook iets achterlaten.

[1:00:14] Slachtoffers zijn ook veerkrachtig en zijn vervolgens in de rest van hun leven ook weer van grote waarde juist om ervaringen te delen.

[1:00:23] En tegelijkertijd moeten we nooit vergeten dat er sprake is van een litteken.

[1:00:26] Dus ik ben blij dat ik vandaag, na iets meer dan anderhalf jaar... ook weer met uw commissie dit debat kan voeren.

[1:00:33] En ik was zelf op 19 september ondanks bij de dag van herdenken van geweldslachtoffers... met ook twee leden van deze commissie.

[1:00:42] En die verhalen maken diepe indruk.

[1:00:46] Omdat je merkt dat er om een slachtoffer heen ook altijd nabestaanden zijn... die moeten leven met een gebeurtenis waar ze zelf niet voor gekozen hebben.

[1:00:55] Dat waren verhalen van verlies en van verdriet en van rouw, maar ook zoals ik net al zei van bijzondere en ongelofelijke veerkracht.

[1:01:03] Ik vind het waardevol en indrukwekkend dat we daar ook als kabinet op zo'n dag aanwezig mogen zijn, dat we uitgenodigd worden en dat het delen van die verhalen op zo'n open manier ook altijd onderdeel uitmaakt van hoe we met elkaar willen omgaan in deze samenleving.

[1:01:18] Ik wil op deze plek ook stilstaan bij het schadefonds geweldsmisdrijven dat dit jaar zijn 50-jarig jubileum viert.

[1:01:25] Dat is echt een mijlpaal.

[1:01:26] Dus we zijn ook als land al 50 jaar georganiseerd in hoe we om willen gaan met slachtoffers en de littekens waar zij uiteindelijk mee moeten leven.

[1:01:36] En die 50 jaar waarin slachtoffers van ernstige gewelds- en zedendelicten financieel zijn tegemoet gekomen, een steuntje in de rug zijn gegeven, maar ook uiteindelijk weer op weg zijn geholpen, dat is heel bijzonder.

[1:01:49] Het schadefonds is echt een onmisbaar onderdeel in het stelsel van schadevergoeding en compensatie voor slachtoffers.

[1:01:55] En juist met de inzet van het coalitieakkoord wil ik hun rol ook groter maken.

[1:02:01] Slachtoffers vragen er niet om slachtoffer te worden, voorzitter.

[1:02:04] En de impact kan enorm zijn.

[1:02:07] De grondslag voor mijn beleid van slachtoffers is de meerjarenagenda.

[1:02:11] En hierin worden de uitgangspunten en maatregelen genoemd waar ik de komende jaren aan ga werken.

[1:02:16] Duidelijkheid, voorspelbaarheid en autonomie van het slachtoffer moeten hierin leidend zijn.

[1:02:23] Zij moeten zelf kunnen beslissen of ze van bepaalde rechten en voorzieningen gebruik willen maken.

[1:02:29] En elk slachtoffer is anders en heeft ook een andere behoefte.

[1:02:33] Mijn focus ligt de komende jaren in de eerste plaats ook op het verbeteren van wat al is, het borgen van wat we al kunnen en de uitvoering daarvan en de voorspelbaarheid daarvan voor slachtoffers in het kader van hun slachtofferrechten.

[1:02:46] De heer Snelle refereerde daar ook aan.

[1:02:49] Er kan ontzettend veel, maar waarom gebeurt het dan soms niet?

[1:02:53] In de tweede plaats op het doorvoeren van een aantal concrete maatregelen die volgen uit het coalitieakkoord, bijvoorbeeld het nieuwe wetboek van strafvordering en de EU-richtlijnen, die juist ook die slachtofferpositie concreter willen benoemen en ook wat eruit voortvloeit.

[1:03:08] Bij de uitvoering van de maatregelen bij meerjarenagenda spelen de ketenorganisaties een cruciale rol, want zij hebben juist de verantwoordelijkheid gekregen om de rechten en de voorzieningen voor slachtoffers in de praktijk te brengen.

[1:03:21] En doorlopend ben ik met deze uitvoeringsorganisaties in gesprek om juist ook daar te zien waar schort het aan als het niet lukt.

[1:03:28] Belangrijk is om aan te geven, we kunnen echt niet zonder hen.

[1:03:32] Dus het is ook heel goed dat we het belegd hebben.

[1:03:34] Maar we moeten zorgen dat ook de kwaliteit van het naleven van de slachtofferrechten omhoog gaat.

[1:03:41] Voorzitter, ik heb een aantal blokjes in de beantwoording en die zien op de onderwerpen het schadeverhaal, dus de voorschotregeling, waaronder ook de vragen die gesteld zijn over het tarwekamp.

[1:03:53] Dan heb ik een blokje over de rechtspositie van slachtoffers, dus de slachtofferrechten.

[1:03:58] En dan heb ik een blokje over de online zedendelicten en slachtoffers daarvan.

[1:04:04] En dan nog een laatste blokje overig.

[1:04:14] Voorzitter, er zijn veel verschillende voorbeelden genoemd die allemaal bij ons ook op het netvlies staan en waar we allemaal, en zeker in dit soort actuele omstandigheden als de rechtszaak die nu gevoerd wordt in het kader van Tarwekamp,

[1:04:31] Die indruk op ons maken.

[1:04:33] En zeker als het gaat over slachtofferverklaringen.

[1:04:36] We krijgen mee wat er gebeurt.

[1:04:38] We zien ook hoe de rechter in zo'n situatie juist omgaat met die slachtofferrechten.

[1:04:43] En dat er zoveel smaken in mogelijk zijn.

[1:04:45] Maar dat juist die erkenning een hele belangrijke rol speelt.

[1:04:49] Slachtoffers en nabestaanden kunnen in Nederland gebruik maken van uitgebreide voorzieningen.

[1:04:55] En daarnaast ontvangen ze ook bij ernstige gewelds- en zedemisdrijven met ernstig letsel vanuit de overheid een financiële tegemoetkoming vanuit het schadefonds om weer op weg geholpen te worden.

[1:05:05] De verantwoordelijkheid van de overheid gaat echter niet zo ver dat er altijd sprake is van een schadeloosstelling van de geleden schade.

[1:05:13] De afgelopen jaren zijn er wel verbeteringen ingezet, waaronder de voorgenomen uitbreiding van het aantal gewelds- en zedendelicten dat onder de ongemaximeerde voorschotregeling valt.

[1:05:22] En de uitbreiding van de affectieschade voor broers en zussen.

[1:05:26] Daarnaast normeren en standaardiseren we ook de schades en de definities daarvan.

[1:05:33] We gaan verder, want wij willen verder verbeteren en verduidelijken voor slachtoffers.

[1:05:38] In mijn brief van 5 november heb ik daar ook een voorzet voor gedaan.

[1:05:42] We zitten in op het verkleinen van de ongelijkheid tussen ernstig getroffen slachtoffers van gewelds- en zedefeiten met en zonder strafproces.

[1:05:50] Want anders is het echt moeilijk uit te leggen aan slachtoffers.

[1:05:53] Het stelsel moet eerlijk en evenwichtig zijn.

[1:05:56] Het kabinet zet in op het verhogen van de bedragen van het schadefonds als laagdrempelige voorziening voor deze slachtoffers.

[1:06:02] En het verbeteren en verduidelijken van behandeling van schades in het strafproces.

[1:06:07] Ook zullen we geen maximum stellen aan de bedragen van ernstige getroffen slachtoffers vanuit de voorschotregeling.

[1:06:13] En dat is belangrijk om hier te noemen, want ik zou willen dat daar geen onduidelijkheid over bestaat.

[1:06:18] Hiermee zorgen we juist ook voor die verbetering.

[1:06:21] Maar dan de vraag die gesteld is ten aanzien van...

[1:06:25] Mevrouw Stijk, ik onderbreek u eventjes.

[1:06:27] We hebben een interruptie van mevrouw Muttler.

[1:06:30] Ik weet niet of de staatssecretaris op mijn vragen ingaat.

[1:06:32] Want ik snap niet in hoeverre de contourenbrief van 5 november... ...van de staatssecretaris daadwerkelijk een verbetering betreft... ...voor wat betreft slachtofferrechten.

[1:06:43] Want bij hele complexe schadeposten...

[1:06:49] Zoals verlies van je arbeidsvermogen, je inkomen, je gederfte levensonderhoud na overlijden.

[1:06:56] Die moeten volgens de staatssecretaris buiten het strafproces blijven.

[1:07:02] Dat raakt juist de zwaarst getroffen slachtoffers.

[1:07:05] En dat geldt ook bij die financiële grenzen aan strafvorderingen.

[1:07:10] Dat geldt ook voor die...

[1:07:12] wettelijke indieningstermijnen.

[1:07:14] Dus ik begrijp niet waar dan de verbetering zit, voorzitter, zeg ik even via u richting de staatssecretaris, richting die slachtoffers, met name degene die zwaar getroffen zijn en straks misschien naar de civiele rechter moeten stappen om weer heel veel moeite te doen om hun recht te behalen.

[1:07:35] Voorzitter, terechte vragen van mevrouw Mütler die al gesteld zijn in de eerste termijn en waar ik nu aan toekom, het ontvankelijkheidscriterium.

[1:07:41] Want daar zijn niet alleen door mevrouw Mütler, maar ook door mevrouw Conradi en de heer Elian zorgen over geuit.

[1:07:47] En kan ik die zorgen wegnemen door wat ik nu gezegd heb, het duidelijke definiëren van het ontvankelijkheidscriterium.

[1:07:53] Wat ik merkte, voorzitter, in de inbreng was dat er een zorg is dat...

[1:07:57] Dat de norm omhoog gaat, dus dat je minder snel ontvankelijk bent en dat is absoluut niet aan de orde.

[1:08:03] Waar we nu tegenaan lopen is dat het vaak ingewikkeld is juist om duidelijkheid te creëren voor slachtoffers of ze wel of niet ontvankelijk zijn.

[1:08:12] En dat ook de rechter hiermee stoeit.

[1:08:14] Dus de ene keer wordt het wel meegenomen in het strafproces en de andere keer niet.

[1:08:17] En daarom moeten we dat ontvankelijkheidscriterium passen.

[1:08:20] moeten we helderder omschrijven.

[1:08:22] En dat is dus ook met het verduidelijken wat ik daarmee beoog.

[1:08:26] Maar ik begrijp ook heel goed dat de tekst die ik daar in de brief over heb opgenomen deze vraag opwerpt.

[1:08:31] Dus vandaar fijn dat ik dat kan verhelderen.

[1:08:35] Twee dingen daarover ook.

[1:08:38] Kijk, ik zie definitief af van dat plafond van die voorschotregeling.

[1:08:41] Dus dat is sowieso waar we volgens mij elkaar heel goed in vinden.

[1:08:45] En laat ik daaronder nog even het niveau van waar vinden we elkaar nog veel en beter en meer in, is dat we dit met elkaar gewoon heel goed willen regelen voor slachtoffers die buiten hun schuld om in zo'n situatie terechtkomen.

[1:08:59] De manier waarop we dat kunnen doen is bijvoorbeeld door het ontvankelijkheidscriterium.

[1:09:03] Uiteindelijk helderder te omschrijven.

[1:09:06] Maar er zijn ook schades die zich gewoon moeilijk volledig in het strafproces laten inpassen.

[1:09:12] De heer Sneller gaf daar ook een opmerking bij.

[1:09:14] Bijvoorbeeld als het gaat over verlies van arbeidsvermogen.

[1:09:17] Daar komt zoveel bij aan te pas, wil je dat goed kunnen beoordelen als rechter... ...dat het ingewikkeld is voor een rechter, en ik denk ook niet passend, maar dat is aan de rechter... ...om die medische situatie van de toekomst en de carrière inzichtelijk te maken...

[1:09:32] Dus die voorspelbaarheid zoeken we op in het ontvankelijkheidscriterium voor zover dat mogelijk is om juist ook die duidelijkheid voor de slachtoffers helderder te maken.

[1:09:43] En als een slachtoffer uiteindelijk niet ontvankelijk wordt verklaard, kan hij altijd nog terecht bij het schadefonds geweldsmisdrijven.

[1:09:50] Maar we willen gewoon toe naar die verbetering van dat ontvankelijkheidscriterium, omdat je dan juist die helderheid voor de slachtoffers bewerkstelligt.

[1:10:01] Ik heb een interruptie voor u, staatssecretaris van de heer Elian.

[1:10:06] Kijk, wat natuurlijk lastig is, voorzitter... we weten niet precies hoe dat ontvankelijkheidscriterium vormgegeven gaat worden.

[1:10:14] En dan beschouw ik even eigenlijk... dit zijn, ongeacht of je recht hebt gestudeerd... dit zijn allemaal mensen die er veel van weten.

[1:10:21] Wij snappen allemaal dat zodra er gesproken wordt over ontvankelijkheid...

[1:10:25] dan is het vrij logisch dat daarmee bedoeld wordt, het wordt minder gevallen gaan ondervallen.

[1:10:31] Dat is wat ontvankelijkheid betekent.

[1:10:33] Ontvankelijkheid is een soort juridische poort waarmee je bepaalt wat valt erom en wat niet.

[1:10:38] Als de staatssecretaris het namelijk ruimer had willen.

[1:10:40] We hadden wel in de brief gestaan.

[1:10:41] Ik ga zorgen dat er meer gevallen...

[1:10:43] We moeten daar denk ik niet flauw over doen met elkaar.

[1:10:45] De zorgen van collega Mütler en ondergetekende zijn serieus.

[1:10:48] Ik krijg ook echt wel reacties van slachtofferorganisaties, maar ook slachtoffers.

[1:10:52] Van wat betekent dit voor ons?

[1:10:54] En in alle eerlijkheid, voorzitter, wat mij gewoon ontgaat is...

[1:10:56] Waarom doen we nou niets juist voor die moeilijke groep?

[1:10:58] Ik snap dat het moeilijk is.

[1:11:00] Dat herkent iedereen ook.

[1:11:01] Maar dat is de groep zoals mevrouw Sietek.

[1:11:03] Die dus als iemand hoofdkostwinner is...

[1:11:05] Ik begrijp gewoon niet, waarom kunnen we nou niet iets op bedenken?

[1:11:09] Anders dan we maken de ontvankelijkheid nog hoger.

[1:11:12] Waardoor nog meer mensen naar die civiele procedure moeten.

[1:11:15] Ik neem aan dat de staatssecretaris... Even gewoon, dat kost tienduizenden euro's.

[1:11:19] En dan nog heb je een civiel fondus waarvan je moet hopen dat het verhaalbaar is op die dader.

[1:11:23] Wat natuurlijk nooit zo is.

[1:11:25] Dus ik wil toch echt een pleidooi doen.

[1:11:27] Kan dit alsjeblieft anders?

[1:11:29] Staatssecretaris.

[1:11:30] Voorzitter Helder, het ontvankelijkheidscriterium wordt niet per se hoger.

[1:11:36] En ik begrijp dat er een aanname is of een beeld bij wat het zou kunnen zijn.

[1:11:42] Maar dat is absoluut niet mijn bedoeling, voorzitter, bij het duidelijke verhelderen van het ontvankelijkheidscriterium.

[1:11:50] Wat we nu zien in de uitspraken van de rechters en jurisprudentie, dat het te veel alle kanten opschiet.

[1:11:58] En dat rechters daar zelf een afweging maken waar we geen lijn uit kunnen trekken wanneer het wel of niet ook gevoegd wordt in een strafproces.

[1:12:06] En dat is voor een slachtoffer ongelooflijk vervelend om erachter te komen... gedurende een proces, wat al een tijd duurt voordat je überhaupt daar bent... dat het daar geen onderdeel van uitmaakt.

[1:12:17] En daarom willen we die criteria verhelderen.

[1:12:20] Juist ook omdat we zeggen, als we normeren waar precies die schades over kunnen gaan... we hadden het over staffels net, als we dat kunnen normeren... en als we uiteindelijk kunnen uitleggen wanneer iemand wel of niet ontvankelijk is... dan weet je ook op voorhand...

[1:12:33] Of je bij deze strafrechter kunt zijn of niet.

[1:12:36] Dus dat is wat ik beoog met het verhelderen en zeker niet het verhogen van de lat om uiteindelijk ontvankelijk te zijn in het strafproces met de vordering.

[1:12:49] U kunt continueren.

[1:12:51] Dank u wel.

[1:12:52] Er zijn een aantal vragen gesteld en zeker ook zorgen geuit over de situatie die ontstaan aan het Tarbekamp.

[1:12:59] Natuurlijk een schrijnende situatie van een strafbaar feit wat nu lijkt te zijn brandstichting.

[1:13:07] En de consequenties daarvan voor slachtoffers.

[1:13:10] Het is een lopende zaak en u kunt zich ook voorstellen dat ik daar inhoudelijk niet op kan reageren.

[1:13:15] Maar wat ik wel zie, er zijn...

[1:13:19] een aantal ernstige geweldsdelicten, waaronder brandstichting, die onder de ongemaximeerde voorschotregeling gaan vallen.

[1:13:29] De Raad van State heeft onlangs advies uitgebracht over de voorgenomen uitbreiding van deze ongemaximeerde voorschotregeling en dat advies wordt op dit moment verwerkt.

[1:13:38] De inwerkingtreding daarvan wordt voorzien in medio 2027.

[1:13:45] En in het concept wijzigingsbesluit, en dat is ook al bij u gekomen, is mijn voornemen om juist die opzettelijke brandstichting ook onder die ongemaximeerde voorschotregeling te laten vallen.

[1:13:55] Ik kan daar niet vooruit lopen op wat de rechter uiteindelijk in deze individuele zaak natuurlijk zal zeggen, maar beoogd is wel dat dit juist ook nog geldt in dergelijke gevallen.

[1:14:05] In het concept besluit is tevens opgenomen dat een nieuwe regeling gaat gelden voor fondsen die op het moment van inwerking training nog niet onherroepelijk zijn.

[1:14:13] En voor de onherroepelijke fondsen, waarbij de acht maanden tot uitkering van het voorschot nog niet zijn verstreken, gaat het ook gelden.

[1:14:21] Het zijn juist van die schrijnende grensgevallen waar je dus ook dit voor zou moeten willen regelen.

[1:14:29] Mevrouw de staatssecretaris, ik onderbreek u even met een interruptie van mevrouw Mutteler.

[1:14:33] Ik heb nog twee interrupties, begrijp ik.

[1:14:37] Dat klopt.

[1:14:37] Oké, dan hou ik het maar bij één en dan bewaar ik de andere nog.

[1:14:41] Ik vroeg naar meer en ik ben blij dat de staatssecretaris zegt dat bij dit soort zeer complexe zaken, brandstichtingen...

[1:14:53] ...men meer wil gaan doen voor wat betreft de schadevergoedingen.

[1:14:57] Dat is wat ik hoor.

[1:14:59] Maar ik heb om meer gevraagd.

[1:15:01] En dat heeft onder andere te maken met de voorbeelden die mij ter oren kwamen... ...naar aanleiding van de zaak Tarbekamp.

[1:15:08] Een jongetje van Chinese afkomst wiens oma en opa uit China moesten worden gehaald naar Nederland.

[1:15:17] Wie betaalt dat?

[1:15:18] Eigenlijk hoort dat niet de taak van Slachtofferhulp Nederland te zijn, maar ze hebben wel maatwerk geleverd.

[1:15:24] Ik noem het voorbeeld van een slachtoffer die nu in een huurhuis zit en terug moet keren naar zijn koophuis, maar door de angst en de trauma dat niet durft, maar vastzit omdat de verzekering daar niet aan mee wil werken.

[1:15:38] Dat is dus veel meer.

[1:15:41] Dat zijn maar twee voorbeelden, voorzitter.

[1:15:43] Dus wat ik aan de staatssecretaris vraag is, wat wil zij doen om deze slachtoffers nog meer te helpen dan nu gebeurt?

[1:15:54] In samenspraak met Slachtofferhulp Nederland, in samenspraak met het fonds en in samenspraak met de verzekeraars, zodat daadwerkelijk maatwerk kan worden geleverd.

[1:16:06] De staatssecretaris.

[1:16:07] Voorzitter, dank u wel.

[1:16:08] En individuele zaken doen sowieso altijd bij mij ook altijd veel verontwaardiging oproepen.

[1:16:16] En dat is ook waarom juist deze vraag ook gesteld is door mij.

[1:16:20] Hoe kunnen we dat dan precies beter doen?

[1:16:22] En ik denk dat er ook heel veel, en dat is eigenlijk waar ik in het begin ook aan refereerde, ook heel veel nog onduidelijk is.

[1:16:28] Dat er ook in de communicatie van wat er allemaal kan, bijvoorbeeld vanuit...

[1:16:31] ...de uitkering vanuit het schadefonds of de voorschotregeling mogelijk is... ...wat kun je precies met die middelen doen?

[1:16:38] Dat zou in een individuele casus als deze best wel toereikend kunnen zijn.

[1:16:42] En dat is het zoeken naar hoe kunnen we beter en helderder communiceren... ...over welke mogelijkheden er allemaal al zijn voor slachtoffers.

[1:16:49] Want nu, ja dan kan ik wel 5 miljoen extra bij het schadefonds neerstellen... ...die overigens niet voor de taakstellingen zijn... ...maar daar kom ik zo dadelijk nog even op terug in de vraag van mevrouw Straatman...

[1:16:58] Maar die juist heel erg gericht zouden moeten zijn op de zaken waar individuele slachtoffers of nabestaanden tegen aanlopen.

[1:17:06] En daardoor juist ook maatwerk geleverd kan worden in wat je precies met die middelen zou kunnen doen.

[1:17:11] Dus hier zit voor mij een grote opgave om ook te zien hoe wordt erover gecommuniceerd.

[1:17:15] Hoe kunnen we zorgen dat het duidelijker en helderder is.

[1:17:18] Zodat mensen ook weten dat als er een uitkering beschikbaar is, waar ze dat dan ook allemaal voor zouden mogen gebruiken.

[1:17:27] En dan hebt u nog een interruptie van mevrouw Coenraad, die gaat gang.

[1:17:30] Ja, voorzitter, daar even verder op voorbedurend.

[1:17:33] Is dat ook niet iets waar het OM een rol in kan pakken?

[1:17:35] We weten dat bij het OM er slachtoffercoördinatoren zijn.

[1:17:40] Maar ligt daar toch ook niet een rol om slachtoffers, nabestaanden veel meer mee te nemen in duiding?

[1:17:48] Hoe ziet de proces eruit?

[1:17:49] Wat zijn nou precies je rechten?

[1:17:51] Waar kun je aanspraak op maken om te voorkomen dat je misschien inderdaad wel zaken mist?

[1:17:55] Is dat iets wat deze staatssecretaris op zou kunnen nemen met het OM en zou kunnen verankeren ook op die manier?

[1:18:03] Zodat we in ieder geval weten dat de informatieplicht aan de voorkant wel gewaarborgd is richting slachtoffers dan wel nabestaanden.

[1:18:10] Staatssecretaris.

[1:18:13] Ja, voorzitter, dank.

[1:18:14] Het is even zoeken van waar beleg je nou zoiets heel goed, want het is op verschillende plekken goed belegd.

[1:18:19] Zij zijn juist in dat strafproces, het OM natuurlijk ook, degene die wijst op de slachtofferrechten die er zijn.

[1:18:25] In het verlengde daarvan is ook de vraag die gesteld is door de heer Sneller, is dat formulieren ook verbeterd in de afgelopen periode, waarin we juist ook zien...

[1:18:33] dat slachtofferhulp Nederland, openbaar ministerie en de rechtspraak allemaal een rol hebben in welke mogelijkheden er zijn juist voor slachtoffers.

[1:18:43] Dus dat taalniveau hebben we wat verduidelijkt, want soms is het ook gewoon heel ingewikkeld.

[1:18:47] Het is een ongelooflijk complex veld waar we ons in begeven.

[1:18:51] En dat voorstel leg ik nu voor aan een burgerpanel om ook te kijken van is het nou...

[1:18:55] te begrijpen wat hier staat.

[1:18:58] Dus ik zie aan de ene kant kansen om het te versterken en te verbeteren... bijvoorbeeld bij uitvoeringsorganisaties of organisaties als het OM... die hierin een rol hebben.

[1:19:08] En tegelijkertijd, als ik daar solitair teveel aandacht aan zou besteden... dan zou ik het eigenlijk van het geheel weer afbreuk doen.

[1:19:14] Dus ik zoek naar mogelijkheden om het juist... op al die verschillende plekken waar iedereen zijn rol heeft... bijvoorbeeld ook vanuit de coördinator die in het OM inderdaad... zoals mevrouw Coenradi aangeeft, is aangewezen...

[1:19:25] Om dat te versterken, maar niet te vergeten, we hebben bij Slachtofferhulp Nederland juist hele goede mogelijkheden en gesprekken en gespreksvoering.

[1:19:34] Ook niet te vergeten slachtofferadvocaten die hier ook een hele grote rol in vervullen, ook in het helpen verduidelijken van de rechten van slachtoffers.

[1:19:42] Dus mogelijkheden juist om daar ook een aanspraak op te doen.

[1:19:46] Het is eigenlijk op al die borden schaken.

[1:19:52] En het moet wel samenkomen in het ene spel wat helder en duidelijk is voor de slachtoffers.

[1:19:57] Ik heb dat verbeterde formulier dus nu voorgelegd aan een burgerpanel.

[1:20:03] En ik hoop heel graag dat Medio 2027 het ook in gebruik kan worden genomen.

[1:20:07] Ik deel het ook graag met de Kamer, zodat u ook kunt zien hoe dat er nu uitziet en dat het ook wat beter te volgen is.

[1:20:15] Omdat het nou niet per se een moment is in je leven dat je ook nog erbij kan hebben dat zaken onnodig ingewikkeld worden gemaakt.

[1:20:23] En een vervolginterruptie van mevrouw Corradi.

[1:20:26] Ja, voorzitter, ook toch nog eventjes daarop verder.

[1:20:28] Omdat ik ook wel hoor dat de zaken, zonder dat het negatief bedoeld is, maar ook wel enigszins versnipperd zijn.

[1:20:34] Want iedereen kan en moet en mag daar ook een rol in oppakken.

[1:20:38] Maar als we daarna toch verder over nadenken.

[1:20:40] En je bent slachtoffer, waarvan dan eigenlijk ook?

[1:20:42] of nabestaanden.

[1:20:44] Is dat dan toch niet een mogelijkheid... dat we als overheid iets oprichten... waarin je gewoon in één oogopslag... bij wijze van spreken door het invullen... van een vragenlijst online... of door gewoon een website... waarin allerlei handvaten zitten...

[1:20:58] En je eigenlijk al snel weet, oké dit zijn mijn rechten.

[1:21:01] Gewoon één soort van platform.

[1:21:03] Omdat er is bijna volgens mij niemand in Nederland die geen slachtoffer dan wel nabestaande is.

[1:21:09] En vaak allemaal dezelfde vragen hebben.

[1:21:12] Zouden we dat toch niet veel meer op die manier kunnen uniformeren?

[1:21:15] Ik ben een beetje hardop aan het nadenken.

[1:21:16] Maar ook zoekende naar hoe kunnen we dit nou misschien toch een stap vooruit brengen.

[1:21:22] Staatssecretaris.

[1:21:23] Ja, voorzitter, dank.

[1:21:24] Die centrale rol zie ik heel stevig belegd bij Slachtofferhulp Nederland.

[1:21:29] Ook bijvoorbeeld de hulp die je krijgt bij het invullen van het formulier, bij het ook begrijpen van wat je rechten precies zijn.

[1:21:35] Dat is voor alle slachtoffers en nabestaanden, dus dat helpt ook.

[1:21:39] Dan hoef je al niet een afweging te maken van heb ik er recht op en dat is allemaal voorzien.

[1:21:45] En die centrale rol daarin vind ik wel een cruciale.

[1:21:48] En uiteindelijk heeft dan vervolgens iedereen in de keten ook weer een rol.

[1:21:52] En zaken waar slachtoffers spelen, slachtofferkwesties zijn... dat is natuurlijk in de strafproces vaak zo, want anders hebben we geen strafproces.

[1:22:03] Daarin zie je dat juist de factor tijd afbreuk kan doen aan de manier waarop we ermee omgaan.

[1:22:10] En de alertheid bij alle andere organisaties die in dit proces een rol hebben...

[1:22:16] Daar zit mijn grote zorg slash aandacht.

[1:22:20] Omdat ik denk dat iedereen weet wat zijn rol is en dat het ook zeker wel altijd goed bedoeld uitgevoerd wordt.

[1:22:27] Maar het ook kan verwateren en dat is juist wat je in dit soort processen echt niet wilt.

[1:22:31] En daarom haalde ik in het voorbeeld ook even het tarwekamp aan, de tarwekamp waar dus nu de zaak over speelt.

[1:22:35] Dat als je zo'n zaak volgt en ziet en hoort hoe de rechter de slachtoffers ook...

[1:22:43] tijd en ruimte geeft om te vertellen wat het met hen heeft gedaan en hoe belangrijk dat is ook voor het hele van wat er gebeurd is dan denk ik ja prachtig want we zijn een jaar verder en toch staat het nog zo bij iedereen op het netvlies en het zou niet zo moeten zijn dat dat alleen het geval is in zaken die media halen dit zit natuurlijk in alle gevallen waar alle rechters dit heel graag willen doen en die tijd en ruimte moeten natuurlijk ook gewoon zijn

[1:23:11] Maar die centrale rol dus zeker bij Slachtofferhulp Nederland.

[1:23:14] Dus dat is hoe ik dat zie.

[1:23:18] Gaat u verder met uw beantwoording.

[1:23:20] Dank u wel, voorzitter.

[1:23:22] De vraag die mevrouw Straatman mij stelde over in hoeverre de taakstelling van de 5 miljoen beschikbaar nu uiteindelijk... Nou, ik zeg het in die zin niet helemaal goed, maar...

[1:23:34] In hoeverre de taakstelling teniet gedaan wordt door de beschikbare 5 miljoen die ik nu extra heb vanuit het coalitieakkoord, die is uiteindelijk niet bedoeld voor de taakstelling.

[1:23:48] Die is echt alleen bedoeld voor de verhoging van tegemoetkoming aan slachtoffers.

[1:23:53] En niet voor de taakstelling.

[1:23:54] En juist die slagvaardige overheid die we met elkaar allemaal beogen... ...moet niet maken dat we afbruik doen aan juiste invulling van wat we met deze extra 5 miljoen beogen.

[1:24:05] Namelijk dat moet gewoon beschikbaar zijn voor slachtoffers.

[1:24:11] Voorzitter, dan de vraag van mevrouw Mütler.

[1:24:14] Dat gaat over de onzichtbare slachtoffers.

[1:24:17] En weten zij de weg naar hulp goed te vinden...

[1:24:21] Ik denk een hele relevante vraag, want we gaan er soms ook te snel van uit dat het allemaal wel duidelijk en helder is.

[1:24:27] Terwijl op het moment dat je zo kwetsbaar bent, dan is dat ingewikkeld.

[1:24:32] Slachtofferhulp Nederland heeft lotgenotengroepen.

[1:24:37] En ik wil niet zeggen dat zijn outreachende groepen, maar het is natuurlijk heel belangrijk dat ervaringsdeskundigen, die juist zonder het formele etiket erop te plakken, maar gewoon de ervaringsdeskundigen,

[1:24:46] ...deskundigen die te maken hebben gehad met bijvoorbeeld... ...hoe gaat de politie nou om met de situatie in dit geval?

[1:24:53] Door wie moet ik me laten informeren?

[1:24:56] Alle slachtoffers van gewelds- en seksueel misdrijven kunnen een aanvraag indienen bij het schadefonds.

[1:25:02] Dus we zien eigenlijk dat er ontzettend veel mogelijkheden zijn om dat wel te doen.

[1:25:06] Maar ik herken de zorg die mevrouw Muttler hier ook uitspreekt...

[1:25:10] Hoe zorgen we nou dat het geborgd is voor mensen die gewoon wat grotere afstand hebben naar dit soort informatievoorzieningen?

[1:25:17] U heeft een interruptie, mevrouw.

[1:25:18] Het is geen interruptie, want ik heb er eentje die ik had bewaard.

[1:25:22] Maar de staatssecretaris geeft een andere antwoord.

[1:25:25] Ik had het hier over die incestkinderen en de Raad van State-uitspraak.

[1:25:30] Dus ik wil dat ze daar een antwoord op geeft.

[1:25:32] En niet algemeen de onzichtbare slachtoffers.

[1:25:34] Want ik heb het puur en specifiek over de slachtoffers van incest, dus de kinderen die daaruit zijn geboren.

[1:25:43] Dus het is eigenlijk meer een verheldering.

[1:25:45] Dan reken ik dit ook niet als een interruptie, mevrouw Muttler.

[1:25:48] Maakt u zich geen zorgen.

[1:25:49] Staatssecretaris Schuigang.

[1:25:52] Nee, en dan ter geruststelling, die antwoorden komen zo dadelijk nog in het volgende blokje.

[1:25:59] Voorzitter, de vraag die mevrouw Conradi stelde over de letselschade.

[1:26:05] Een belangrijke ook waarom er geen verplicht kwaliteitskeurmerk komt tegen die malefide belangenbehartigers.

[1:26:11] Een aantal anderen heeft ook die vraag gesteld.

[1:26:14] Kijk, elke WAP-praktijk is er natuurlijk één.

[1:26:17] Dus hoe zorgen we dat we het op de best mogelijke manier kunnen voorkomen?

[1:26:20] En daar hebben we nou juist uit het onderzoek weinig handvatten voor gekregen.

[1:26:26] Sterker nog, de vraag is, is regulering dan altijd een verbetering van de kwaliteit?

[1:26:32] Terwijl we wel een groot beroep doen op de overheidscapaciteit en de middelen die ervoor bestaan.

[1:26:36] beschikbaar zijn.

[1:26:37] Dus hoe kunnen we zorgen dat we met elkaar naar een naleven van een kwaliteitskeurmerk toekomen, dat ook de belangenbehartigers zich daarbij aansluiten, maar dat we niet overreguleren door bij een aparte organisatie toezicht, middelen, handhaving te beleggen.

[1:27:00] Mijn voorstel is om ook in gesprek te gaan met de opstellers van het pamflet, om het maar even zo te noemen.

[1:27:08] Om juist ook dit gesprek gaande te houden en te zeggen hoe kunnen we nou zorgen dat voor dit werk voldaan wordt aan bepaalde eisen.

[1:27:16] En hoe ziet u zelf die eisen voor zich?

[1:27:19] En kunnen we met elkaar een ondergrens afspreken waaraan we vinden dat men zou moeten voldoen?

[1:27:33] Voorzitter, dat was het blokje schade.

[1:27:39] En dan nu de rechtspositie van de slachtoffers.

[1:27:50] Te weten, even kijken, de slachtofferrechten worden vaak geschonden.

[1:27:55] Vraag van de heer Elian en de heer Sneller.

[1:27:58] En zijn niet afdwingbaar.

[1:28:00] Juist in die tweede aanvullingswet van het nieuwe wetboek van strafvordering zijn we bezig met effectieve remedies.

[1:28:06] Maar we schieten dan in optiek van beide insprekers nog wel te kort.

[1:28:13] Wat ga ik hier aan doen?

[1:28:14] De motie die de heer Elian hier eerder over heeft ingediend... die vraagt over effectieve remedies of rechtsmiddelen... en de afdwingbaarheid daarvan.

[1:28:24] En dat tweede is ingewikkeld in het conceptwetsvoorstel.

[1:28:27] Er is natuurlijk wel een voorstel opgenomen... juist ook hoe we die rechtsmiddelen goed kunnen inzetten ten aanzien van slachtoffers.

[1:28:34] We hebben zorgvuldig gekeken naar de mogelijkheden... om dit op een passende en evenredige manier te doen.

[1:28:39] En dat conceptwetsvoorstel is nu in consultatie...

[1:28:42] En ik zie ondertussen ook dat ik waardevolle adviezen ontvang van de verschillende ketenpartners hierop.

[1:28:50] Die ben ik nu aan het bestuderen.

[1:28:53] Over de vraag in hoeverre dat leidt tot aanpassing van het wetsvoorstel, zullen we met elkaar in het vervolg van het wetgevingstraject ook nader in gesprek gaan.

[1:29:06] Voorzitter, dan bij het bepalen van de zittingsdatumvraag die de heer Elian daarover stelde, moet een slachtofferadvocaat worden betrokken en we zien dat verschillende pakketten daar anders over denken.

[1:29:17] Tenminste, daar anders mee omgaan.

[1:29:19] Misschien denken ze er wel hetzelfde over, maar er wordt anders mee omgegaan.

[1:29:21] Uit het landelijke strafprocesreglement volgt nu al dat de rechtspraak bij de palen van de zittingsdatum zoveel mogelijk rekening houdt met de verhinderdata van de slachtoffers en van de advocaten die daarbij betrokken zijn.

[1:29:36] En ook wederom in het nieuwe wetboek van strafvordering doe ik een voorstel, een aantal voorstellen om hier de positie van het slachtoffer te versterken.

[1:29:43] Dat ziet ook op de aanwezigheid van het slachtoffer en dienstadvocaat ter zitting.

[1:29:48] Ik wil wettelijk vastleggen dat met de verhinderd data van de slachtoffer-advocaat zoveel mogelijk rekening wordt gehouden om zijn positie nog meer te borgen.

[1:29:56] Wat ik me goed kan voorstellen is dat we hier ook in de

[1:30:00] bekendheid ervan en het werken ermee nog wat te doen hebben omdat ik me goed kan voorstellen dat het ook zeker met de druk op de keten ingewikkeld is om dit niet te vergeten.

[1:30:12] Nou daarom is het mooi dat je het afdwingbaar maakt in een wetboek van strafvordering waarin op die dwingende manier rekening wordt gehouden met de aanwezigheid van een slachtoffer en dienstadvocaat.

[1:30:24] Voorzitter, een vraag van mevrouw Koen Radi.

[1:30:27] Die vraagt wie is er binnen het OM verantwoordelijk?

[1:30:30] Nou, u gaf net zelf het antwoord al, want dat is de coördinator.

[1:30:38] Maar staat hier binnen het college van procureurs-generaal is het onderwerp slachtofferrechten apart belegd bij de coördinator.

[1:30:44] Het OM heeft naar aanleiding van het rapport een verbeterplan opgesteld en momenteel wordt er gewerkt aan de uitvoering daarvan.

[1:30:52] De Algemene Rekenkamer zal ook in het verantwoordingsonderzoek aandacht besteden aan het naleven van slachtofferrechten door het OM.

[1:31:00] En ook vanuit het departement wordt hier periodiek op meegekeken.

[1:31:03] Dit is natuurlijk ook een samenspel wat ik met de minister van Justitie en Veiligheid ook bespreek.

[1:31:12] Omdat je juist ziet dat er een balans moet zijn.

[1:31:14] Dat is in de uitvoering blijkt dat het achterblijft bij het OM.

[1:31:17] Dat we daar dan wat te doen hebben met elkaar.

[1:31:21] Voorzitter, dan in lijn met de vorige vraag, deze vraag van de heer Sneller gaat ook over de inzet van het OM en dan de OM-strafbeschikking.

[1:31:30] Er lijkt sprake te zijn van een paradox nu er enerzijds wordt ingezet op effectieve strafbeschikkingen en anderzijds contraindicatie voor strafbeschikkingen voor spreekwaardige feiten is uitgebreid.

[1:31:40] Waar komt die verruiming vandaan?

[1:31:42] Is dat veranderd sinds 2022?

[1:31:46] Nee, het is juist zo dat met het schrappen van ernstig in de contraindicatie... dus van het woord begrip ernstig... worden slachtoffers en verdachten aan de voorkant meer duidelijkheid gegeven... hoe hun zaken worden afgedaan.

[1:32:00] Bij alle spreekrechtvaardige delicten gaan gezien de ernst van de feiten... nu de contraindicatie voor een OM-strafbeschikking...

[1:32:06] Dat zijn er, en dat is de vraag die natuurlijk ook over de uitvoering door mij is gesteld, dat zijn er ongeveer 30 extra per jaar.

[1:32:16] Slachtoffers die dat wensen kunnen dan ook hun spreekrecht op die terechtzitting uitoefenen.

[1:32:21] En de onduidelijkheid of dat wel of niet kan, dat uitoefenen van het spreekrecht, heeft sinds 2022 de doorslag gegeven voor het OM om juist in hun beleid die contraindicatie aan te passen.

[1:32:33] En met het borgen van de belangen van de slachtoffers en de verdachten in de procedure is het wat mij betreft ook een goed middel.

[1:32:39] Het is juist ook een middel om de keten te ontlasten, maar we moeten dus goed kijken naar wanneer er onevenredige neveneffecten zijn.

[1:32:47] En bij de uitbreiding van die contra-indicatie lijkt dat dus met die 30 zaken per jaar, zoals we dat nu zien, niet het geval.

[1:32:54] Daarnaast uit eerder onderzoek bleek ook dat het aantal ernstig spreekrechtvaardige zaken die met een OM-strafbeschikking werden afgedaan dus zeer beperkt waren.

[1:33:09] Voorzitter, dan de vraag van de externe openbaarheid in relatie tot het strafproces en de privacy en de veiligheid van mensen.

[1:33:21] De slachtoffers, de vraag die mevrouw Straatman hierover stelde.

[1:33:26] Kunt u zorgen dat de tempo wordt gehouden en verwacht u in het voorjaar daar ook al stappen in te nemen?

[1:33:31] Ja, ik zal de Kamer de volgende voortgangsbrief slachtofferbeleid over de voortgang informeren.

[1:33:36] En het tweede kwartaal van volgend jaar stuur ik die graag naar u toe.

[1:33:38] De uitvoering van het onderzoek heeft echt lang op zich laten wachten.

[1:33:43] Dus dat vind ik zelf ook heel vervelend.

[1:33:46] En sterker nog, de uitkomsten geven dan ook meteen weer hoe ingewikkeld het ligt om dat beter te doen.

[1:33:54] Om in ieder geval helder over te zijn wanneer er wel of niet...

[1:33:56] Sprake is van de externe openbaarheid al dan niet, zeker als het gaat over zaken waar sprake is van zedenmisdrijven.

[1:34:06] Dus ik zie dit als een belangrijke ontwikkeling waar we meer grip op willen krijgen.

[1:34:12] Daarom heb ik ook gevraagd om juist bij de rechtspraktijk en de juridische ruimte op te zoeken van wanneer kunnen we nou wel of niet zo'n zaak openbaar laten plaatsvinden.

[1:34:23] En welke slachtoffers moeten we daarin ook extra beschermen?

[1:34:27] Dus de eerste resultaten waren wat teleurstellend, maar daarom heb ik die extra uitvraag gedaan.

[1:34:31] En in de volgende voortgangsbrief kom ik daar graag bij u op terug.

[1:34:36] Voorzitter, dan de vraag van mevrouw Mütler.

[1:34:39] Ik onderbreek u even, staatssecretaris.

[1:34:42] U hebt een interruptie van mevrouw Straatman.

[1:34:44] Dank voorzitter.

[1:34:45] En een korte vervolgvraag, want fijn ook dat de staatssecretaris zegt ja in het voorjaar kom ik hier al op terug.

[1:34:50] Daar blijkt ook wel de urgentie uit, maar is dat na de onderzoek dan ook al gereed?

[1:34:54] Want we zien eigenlijk het WODC heeft lang onderzoek gedaan, maar niet naar de vragen die wij gesteld hadden bij de motie.

[1:35:00] Dus wij zouden dan graag ook wel, is dat mogelijk om bij het voorjaar 2017 dan ook die antwoorden te hebben op die vragen die wij stelden?

[1:35:06] ...aanvankelijk hebben ingediend.

[1:35:08] Hoe vaak wijst de rechter het toe en af?

[1:35:10] En wat is vooral de motivering daarachter?

[1:35:12] Want zo kunnen we denk ik ook die juridische analyse sluitend maken.

[1:35:16] Staatssecretaris.

[1:35:16] Voorzitter, terecht?

[1:35:17] Jazeker.

[1:35:18] Want dat is ook juist de verdieping die ik nu zelf ook zoek.

[1:35:21] Want anders duurt het echt te lang.

[1:35:23] En de rechtspraktijk gaat ons daar hopelijk bij helpen.

[1:35:29] Voorzitter, dan de vraag van mevrouw Mutleur.

[1:35:31] Die ging over de toxische omgeving, slachtoffers van incest.

[1:35:36] Wil de staatssecretaris onderzoeken of slachtoffers die opgroeien in de toxische omgeving ook als direct slachtoffer worden erkend?

[1:35:41] Dat wil ik graag toezeggen dat ik dat ga onderzoeken.

[1:35:44] Ik denk dat het een belangrijk punt is wat mevrouw Mutleur hier maakt.

[1:35:47] We zien ook ontwikkelingen natuurlijk in de rechtspraktijk op dit onderdeel en het is goed om dat meteen B te pakken en daar heel helder over te zijn.

[1:35:54] Dus ik wil dat graag toezeggen bij deze.

[1:35:58] Voorzitter, dan kom ik bij het blokje wat gaat over slachtoffers van online zedendelicten.

[1:36:05] Waarbij online tussen haakjes staat.

[1:36:09] En dat klopt.

[1:36:10] Het kan beide natuurlijk zijn.

[1:36:13] Even kijken...

[1:36:21] Mevrouw Koen Radi stelde de vraag hoe verbeteren we de seksuele voorlichting en de weerbaarheid op scholen.

[1:36:27] Hoe zorgen we dat jongeren sneller durven op te staan, vragen durven te stellen en dat de schaamte niet bij hen hoeft te liggen.

[1:36:37] Ik ga daar graag nader over in gesprek met mijn collega van onderwijs en emancipatie.

[1:36:43] Of emancipatie en onderwijs moet ik eigenlijk zeggen.

[1:36:45] ...omdat het in feite bij haar ligt... ...en tegelijkertijd zie ik natuurlijk de effecten ervan in onze rechtspraktijk terug.

[1:36:52] Ik kan vertellen dat de herziening van alle kerndoelen op dit moment ook loopt.

[1:36:56] Ik weet niet of de commissie daarvan op de hoogte is.

[1:36:59] En dit kerndoel, dat staat onder 28d... ...onder andere hoe kunnen we nou grenzen, mogelijkheden, beperkingen... ...die besproken moeten worden in een veilige sociale omgeving... ...de weerbaarheid en ook samenwerking en conflicthantering...

[1:37:13] Beter vorm geven en stimuleren.

[1:37:16] Daar zou dit onderdeel van uit kunnen maken.

[1:37:19] Dus dat wil ik graag met mijn collega opnemen.

[1:37:22] En in kerndoel 32d staat onder andere dat leerlingen moeten kunnen beschrijven wat het belang van consent is.

[1:37:28] Respect voor wensen en voor grenzen kunnen aangeven.

[1:37:31] En zeker als er grensoverschrijding is, wat doe je dan en hoe geef je dat ook aan?

[1:37:37] Dus ik denk qua moment een heel belangrijk om dat samen op te pakken.

[1:37:41] Ook vanuit mijn standpunt en visie op het slachtofferbeleid.

[1:37:48] Dus dank daarvoor.

[1:37:51] Voorzitter, dan de vraag van onder andere de heer Elian, mevrouw Coenradi en mevrouw Straatman.

[1:37:56] Die gaat over de online slachtoffers en het verschil tussen wel of niet recht hebben op bijvoorbeeld een...

[1:38:10] Er zijn geen lacunes in de wet seksuele misdrijven.

[1:38:15] Dus met de inwerkingtreding van die wet seksueel misdrijven is er geen onderscheid meer tussen dat offline en online delict.

[1:38:23] Maar niet alles wat strafbaar is valt onder de rijkwijde van het schadefonds geweldsmisdrijven.

[1:38:28] En daar zit de uitwerking die het wel weer lastiger maakt.

[1:38:32] Want op het moment dat het schadefonds in beeld komt, dan moet er sprake zijn van ernstig online misdrijven.

[1:38:39] Dat is iets waar je in de uitwerking mogelijk nog ziet dat er onduidelijkheid over is.

[1:38:50] Er moet sprake zijn van geweld of een seksueel misdrijf dat lichamelijk of psychisch is.

[1:38:56] Het schadefonds kijkt naar wat er precies gebeurd is, of het misdrijf ook aannemelijk is.

[1:39:00] De slachtoffer heeft dan ook ernstig lichamelijk of psychisch letsel opgebouwd en kan dat onderbouwen.

[1:39:06] Zie je dus eigenlijk in de feitelijke uitwerking wat er nodig is om ook aan te kunnen geven dat je slachtoffer bent geworden van online seksueel misbruik.

[1:39:15] Het is dus niet zo dat er nog onderscheid gemaakt wordt in de definitie kwestie.

[1:39:19] Het is alleen in de uitwerking ervan dat er nog steeds wel op een bepaalde manier moet worden aangetoond dat je ook slachtoffer bent.

[1:39:28] Ja.

[1:39:30] We moeten dit wel even goed begrijpen en goed tackelen.

[1:39:37] Er komt niet voor niets een brandbrief vanuit het fonds.

[1:39:42] We zien verschillen van mensen die online misbruikt zijn en die fysiek misbruikt zijn.

[1:39:48] Allebei heel ernstig.

[1:39:49] De staatssecretaris geeft aan.

[1:39:53] Ja, de verschillen...

[1:39:55] In principe kan het.

[1:39:56] Aan de andere kant zien we ook dat juridisch bijstand en rechtsbijstand twee verschillende dingen zijn.

[1:40:02] Daar begint het mee.

[1:40:04] En de medewerkers die bij Slachtofferhulp Nederland werken, die zijn niet bevoegd om als advocaat... Die zijn meestal geen advocaat en die kunnen bepaalde...

[1:40:16] Bijstand dus op die manier niet verlenen, dat is één.

[1:40:20] En de tweede opmerking die ik hierbij wil plaatsen.

[1:40:24] De staatssecretaris zegt, het kan wel, maar je moet aan een aantal voorwaarden voldoen eer je uiteindelijk een dergelijke hulp kan krijgen.

[1:40:36] Namelijk, er moet sprake zijn van een gewelds- of seksueel misdrijf.

[1:40:40] Er moet vervolging zijn ingesteld en de slachtoffer of de nabestaanden moet overeenkomstig artikel 3 van de wet schadefonds geweldsmisdrijven in aanmerking komen voor een uitopkering.

[1:40:51] En het probleem is juist dat artikel 3 slachtoffers van online misbruik niet in aanmerking wil laten komen.

[1:41:00] En daar ligt het probleem.

[1:41:02] Dus in die zin heeft het fonds gewoon gelijk.

[1:41:04] En zijn de rechten voor mensen die misbruikt zijn online dan wel fysiek niet gelijk?

[1:41:10] En dat willen wij ook recht trekken.

[1:41:13] En ik wil dat de staatssecretaris op deze twee punten nog heel expliciet ingaat.

[1:41:19] Voorzitter.

[1:41:19] Ja, dank.

[1:41:21] Ik begrijp ook de zorg die mevrouw Mietleur hier uit en even een onduidelijkheid wegnemen.

[1:41:26] Er hoeft nog geen vervolging te zijn ingesteld.

[1:41:28] Dus wat u daarbij aangaf, dat zit op dat punt in ieder geval en gelukkig ook maar anders.

[1:41:36] Wat ik graag wil doen, want ik krijg namelijk die signalen niet in het onderzoek van het Fonds Slachtofferhulp staat dat er geen signalen zijn van ongerechtvaardigde verschillen.

[1:41:46] Waar het om gaat is dat we graag het gesprek aan gaan als er onduidelijkheid is over de uitwerking hiervan.

[1:41:59] En belangrijk is dat als er uitvoeringsconsequenties zijn of capaciteitstekorten, dat als dat er onderdeel van uitmaakt, dat dat nooit de bedoeling mag zijn.

[1:42:06] Maar in de interpretatie ervan wij niet zien dat er nu, nou in de uitwerking ervan, nu ongeëvenaard of onrechtvaardige consequenties zijn.

[1:42:15] Als het wel zo is en de signalen komen wel binnen, dan is dat juist iets wat we er niet mee beogen.

[1:42:19] En dan moeten we daar natuurlijk ook duidelijkheid over stellen.

[1:42:22] Bijvoorbeeld als het beeld is dat er vervolging ingesteld zou moeten zijn.

[1:42:25] Dat is dus niet het geval.

[1:42:27] Maar de uitwerking ervan, ook juist het aantonen van of je wel of niet slachtoffer bent, dat is natuurlijk best een hele ingewikkelde.

[1:42:34] En als het schadefonds daar tegenaan loopt, van hoe ze dat wel of niet kunnen beoordelen, dan is dat iets wat we zouden moeten verhelderen met elkaar.

[1:42:43] Dus wat mij betreft is dat onderwerp van gesprek.

[1:42:52] Voorzitter, daar dan ook weer even op verder gaan.

[1:42:55] Want ja, schadefonds geeft aan daar toch echt wel tegenaan te lopen.

[1:42:58] Dus die signalen komen natuurlijk wel bij hen binnen.

[1:43:02] En ik zou toch ook wel heel erg graag dan willen zien... een toezegging denk ik ook van deze staatssecretaris... dat zij met deze partij en misschien nog wel meer partijen aan tafel gaat.

[1:43:12] Maar wat zien we dan precies en hoe kunnen we dat dan toch gaan tackelen?

[1:43:15] Want dat er inderdaad onevenredig wordt gehandeld...

[1:43:19] Ja, dat kan nooit de bedoeling zijn.

[1:43:22] Maar dit nu zo misschien wel in stand houden, dat even min.

[1:43:26] Dus ik ben benieuwd of de staatssecretaris dat zou kunnen en willen toezeggen.

[1:43:29] Om in ieder geval op korte termijn dat gesprek ook aan te gaan met hen.

[1:43:35] Voorzitter, zeker.

[1:43:36] Want die onduidelijkheid moeten we echt wegnemen.

[1:43:38] Er zijn veel ontwikkelingen ook als het gaat over welke rechten je online wel of niet hebt.

[1:43:43] Dus ik denk dat dit er echt een is waar we vinger aan de pols moeten houden.

[1:43:45] Dus zeker doe ik graag de toezegging aan mevrouw Coenradi en mevrouw Mütler om de uitwerking van het gesprek ook met uw Kamer te delen.

[1:43:53] De uitkomsten van het gesprek.

[1:43:54] Omdat u dan ook een beeld heeft bij hoe we hier toch blijkbaar anders interpreteren.

[1:44:02] Gaat u verder met uw beantwoording.

[1:44:03] Voorzitter, dank u wel.

[1:44:05] De vraag die mevrouw Coen Radie heeft gesteld over de landelijke uitrol van nieuwe werkwijzen voor slachtoffers van seksueel geweld.

[1:44:14] De hele keten zet zich dagelijks in juist ook om de slachtoffers tijdig te helpen en die nieuwe werkwijze die wordt landelijk uitgerold.

[1:44:22] Van maart 2027 beginnen de voorbereidingen tot april.

[1:44:28] Een maand zal dat in beslag nemen en vanaf april gaan we gefaseerd per regio ook die nieuwe werkwijze implementeren.

[1:44:36] De minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport en ik achten het ook wenselijk dat het wordt gemonitord.

[1:44:40] Zodat we ook de werkwijze en het gewenste effect ervan uiteindelijk voor slachtoffers, want daar gaat het natuurlijk om, in samenwerking met professionals en ook politie kunnen monitoren en zien of het ook daadwerkelijk uitpakt zoals we dat beoogd hebben met die triagefunctie.

[1:45:00] Voorzitter, en dan de vraag van de heer Sneller.

[1:45:03] Die ging over de versnippering in het landschap.

[1:45:07] Voor slachtoffers moet duidelijk zijn waar ze terecht kunnen.

[1:45:09] Er is enorm veel versnippering.

[1:45:11] Daar ben ik in de eerste acht en een half, negen maanden van dit bestaan als staatssecretaris ook achtergekomen.

[1:45:17] En elk van die organisaties doet relevant werk.

[1:45:21] En tegelijkertijd, als je slachtoffer bent, dan is het nogal lastig om te weten waar je precies op welk moment terecht moet.

[1:45:28] Dus de inzet valt te prijzen, maar we kijken steeds scherper, concreter ook naar welk hulp- en expertiseaanbod wordt geboden, in welke regio en hoe we ook zien dat we daar niet al te versnipperd met elkaar optreden, zodat het landschap overzichtelijker wordt dan dat het op dit moment is.

[1:45:47] Ik zou daar graag in de volgende voortgangsbrief ook op terugkomen om daar een beeld van te geven hoe dat er nu uitziet, wat het bijdraagt.

[1:45:55] Want laten we niet vergeten, zoals ik zei, dat elke organisatie heel relevant werk doet.

[1:46:00] Maar dat we daarin ook heel graag die duidelijkheid voor de slachtoffers willen.

[1:46:04] En dat is wat die organisaties zelf natuurlijk ook beogen.

[1:46:07] Dus daar kom ik graag op terug in de volgende voortgangsbrief.

[1:46:11] Dat was het blokje slachtoffers van online zedendelicten.

[1:46:15] En dan heb ik nog de overige onderwerpen waaronder boven smelden en de ambistatus, de inkeerregeling en de gesloten groeperingen.

[1:46:29] Ogenblik, staatssecretaris.

[1:46:31] U heeft een interruptie van mevrouw Straatman.

[1:46:33] Ga ervan.

[1:46:33] Nog geen interruptie, voorzitter, maar nog een vraag.

[1:46:36] Want ik had ook nog een vraag over die collectieve acties en die collectieve vorderingen juist voor online slachtoffers.

[1:46:41] Omdat juist daar veel speelt.

[1:46:43] Dat het niet vaak gaat om één slachtoffer, maar om heel veel slachtoffers.

[1:46:46] Dus ik denk de discussie, het rechte punt dat de heer Elian zei, mevrouw Mütler en veel van ons...

[1:46:50] Dat het heel erg ingewikkeld is om je schade te verhalen in het strafproces en dat je dan toegewezen bent op de civiele procedure.

[1:46:56] Is nog wel een soort extreme vorm als het gaat om heel veel slachtoffers.

[1:47:01] Dus ik zou graag van de staatssecretaris die vraag die ik had gesteld even antwoord willen van hoe gaan we daar op inzetten.

[1:47:06] Behalve dan die leerstoel, want dat is toch wel iets van de hele lange termijn.

[1:47:11] Staatssecretaris.

[1:47:13] Voorzitter, ik dacht dat de leerstoel en de aanvullingen daarop ook nog in het blokje overig kwam.

[1:47:17] Maar dat is misschien dan niet helemaal de goede plek.

[1:47:20] Dus we gaan even kijken of die misschien ergens tussen de papieren verdwenen is.

[1:47:24] En dan kom ik er heel graag in tweede termijn op terug.

[1:47:28] Want zeker is het wel de bedoeling dat het meer dan alleen de leerstoel is.

[1:47:31] Vooruitlopend op de beantwoording kan ik wel zeggen dat het ontzettend complex is, omdat het vaak over heel veel slachtoffers gaat online.

[1:47:38] Het OM stoeit hier natuurlijk ook dagelijks mee hoe je hiermee omgaat en hoe je dit ook op een goede en nette manier zijn plek laat vinden in het strafproces.

[1:47:47] Zonder niet te zeggen dat het ook moet afdoen, want dan is elke zaker ook weer één.

[1:47:51] Dus ja, dit is een complex verhaal, maar ik zal er zo dadelijk iets uitgebreider op terugkomen.

[1:47:57] Voorzitter, de vraag over bovensmelden van de heer Elian, die ook de blijvende aandacht voor bovensmelden bij mij op het netverlies heeft gebracht en dus ook de manier waarop we met de getroffenen daarvan omgaan.

[1:48:15] Er wordt nu gewerkt aan de uitwerking van de verschillende aanbevelingen en ik zou ook graag willen toezeggen om daar in de volgende voortgangsbrief op terug te komen.

[1:48:23] Want met dank aan de heer Elian is dit ook op de kaart gezet en zien we ook daadwerkelijk dat, wat ik in het begin ook zei, dat als je slachtoffer bent, op welke manier dan ook, van welk delict dan ook, dat werkt door in levens en soms in generaties.

[1:48:39] En dan hebben we zeker ook in Bovensmilde nog wat te doen met elkaar.

[1:48:45] Een interruptie van meneer Elian.

[1:48:48] Fijn dat het de volle aandacht heeft ook van deze staatssecretaris.

[1:48:51] Ik heb eens even gevraagd in Boversmeelde, of in ieder geval de slachtoffers, hoe het nu gaat.

[1:48:55] En dat verwonderde mij wel.

[1:48:57] En er zullen allerlei mensen iets gaan vinden van de vragen die ik nu stel, maar het komt ook echt uit mijn hart.

[1:49:03] Ik begrijp dat de Molukse gemeenschap heel nadrukkelijk nu de laatste tijd betrokken wordt bij alles wat nu bedacht wordt voor de slachtoffers.

[1:49:14] Maar met alle respect, al mijn inspanningen hebben nooit gezien op de daders.

[1:49:19] Ik zit daar heel anders in dan een heleboel mensen en het is mooi dat er allemaal documentaires zijn geweest en verzoening en alles best.

[1:49:25] Het ging mij om die kinderen die in die school zaten en de ogen hebben gekeken van die zwaarbewapende molukkers.

[1:49:32] En ik ken de geschiedenis en ik weet dat het gevoelig ligt, maar mijn inspanningen waren er niet op gericht om vervolgens deze kinderen die nu oud zijn weer in contact te brengen met de molukkers.

[1:49:41] Dus ik wil de staatssecretaris heel duidelijk meegeven, nogmaals dank voor alle inspanningen die aan jullie kant verricht worden.

[1:49:48] Maar we hebben wel echt een probleem met elkaar als ik de signalen blijf krijgen, dat alle inspanningen nu toch ook voor een deel gericht zijn op de Molukse gemeenschap.

[1:49:56] Want daar heb ik nooit een woord over gesproken.

[1:49:59] Dat is mijn keuze en dat staat ook niet in de brieven.

[1:50:02] Dus ik hoop dat de staatssecretaris dit signaal wil meenemen en dan de volgende keer hierover een terugkoppeling kan begeven.

[1:50:11] Voorzitter, zeker van hart.

[1:50:13] Ik wil dat signaal ook graag meenemen.

[1:50:16] Wat wel zo is, is dat sommige slachtoffers dat wel willen, dat gesprek, dat in de ogen kijken, dat herstel.

[1:50:22] Dus het is dan ook zoeken naar de manier waarop we dat aanbieden en daar ook zorgvuldig mee omgaan.

[1:50:28] Dus ik herken zeker wat de heer Elian daar ook over zegt, hoe je zoveel jaar na dato hier goed mee om moet gaan.

[1:50:35] Dus ik neem dit signaal mee en ik zal er in een volgend moment ook op terugkomen hoe dit nu uitgewerkt wordt.

[1:50:43] Voorzitter, dan de aanpak van sectes, zeg ik maar even.

[1:50:49] Dus de sectessignalen.

[1:50:51] Hoe kijk ik hiernaar in de rol van Vier?

[1:50:53] De vraag die mevrouw Straatman heeft gesteld.

[1:50:58] Procesregie bij het hulppunt onder controle bij Vier zou wat verstrekkend zijn, zeg ik maar even als inleiding.

[1:51:08] De politie beschikt over een netwerk divers vakmanschap gesloten groeperingen.

[1:51:12] En juist daarin zit een groep politiemedewerkers... die vertegenwoordigd is met kennis en expertise over die gesloten groeperingen.

[1:51:19] Zij kunnen die expertise ook inbrengen, juist bij operationele vraagstukken... bij het verspreiden van de informatie onder collega's, bij eenheden.

[1:51:27] Dus onder de nieuwe subsidieverschrikking A4... kijk ik wel hoe die kennisuitwisseling verbeterd kan worden.

[1:51:32] Hoe we dat kunnen versterken, hoe zij daarin dus ook hun rol...

[1:51:36] ...aanpalend goed kunnen invullen.

[1:51:40] Maar het zou wat ver gaan om te zeggen de procesregie komt bij 4 te liggen... ...omdat we daar juist bij de politie nou zoiets moois hebben ingericht.

[1:51:52] U heeft een interruptie van mevrouw Straatman.

[1:51:54] Dank, voorzitter.

[1:51:56] Mijn oproep was ook niet per definitie om het bij vier te beleggen... maar ik denk dat het beeld rond de tafel dat naar voren kwam... is dat er gewoon te weinig regie bij één plek terechtkomt.

[1:52:06] En dat er een landelijk aanspreekpunt mist... en dat ieder heel goed werk doet op zijn deel... maar dat het nog steeds te versplinterd is... en de verantwoordelijkheden ook nog te veel verdeeld.

[1:52:16] Waardoor er nog te vaak je geluiden hoort van burgemeesters die zeggen... ja, de signalen komen niet door...

[1:52:22] Dus dat zou mijn kernvraag zijn, niet per se waar beleggen we het, maar hoe zorgen we ervoor dat er één landelijk aanspreekpunt komt, zoals dat voorheen wel was bij sectensignalen en dat is er niet meer.

[1:52:33] Maar hoe kunnen we daarin stappen zetten zodat die signalen wel tijdig ook doorkomen?

[1:52:40] Ja, voorzitter.

[1:52:42] Dat zie ik toch echt bij de politie belegd.

[1:52:44] Dus het is wel even de vraag, gaat dat dan altijd helemaal goed en weet men elkaar te vinden?

[1:52:49] Ik denk dat het goed is dat ik deze vraag ook even doorgeleid naar de minister, omdat die natuurlijk verantwoordelijk is voor de politie.

[1:52:55] Dus even zijn oor te luisteren.

[1:52:56] Er ligt over dat netwerk diverse vakmanschap gesloten groeperingen.

[1:53:00] En dat we dan goed kijken of het daar stevig genoeg belegd is en of de informatie ook daadwerkelijk gedeeld wordt en overkomt bij de andere groepen.

[1:53:08] Organisaties die juist in dit soort hele kwetsbare vraagstukken, waar vaak ook veel mensen bij betrokken zijn, hun rol kunnen pakken.

[1:53:16] Dus ik neem hem graag even mee naar de minister.

[1:53:20] Voorzitter, dan de vraag van mevrouw Straatman.

[1:53:24] Die ging over de inkeerregeling na het doorrijden na een ongeval.

[1:53:30] Omdat intekorten na vier of zes uur.

[1:53:32] En ik hoorde ook wel wat bijval van enkele andere leden in de Kamer.

[1:53:37] Het onderwerp valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid.

[1:53:41] Dus ik heb in ieder geval wel even afgestemd dat ik dit antwoord ook kan geven.

[1:53:45] Laat ik beginnen met te zeggen...

[1:53:46] dat hij zeker het gesprek ook nog wel aan wil gaan met het Openbaar Ministerie om die uren in te korten.

[1:53:55] Het ingewikkelde is juist dat op verzoek van de Kamer enkele jaren geleden ook met het Openbaar Ministerie en de politie is gesproken over of zij die 12 uur zouden willen inkorten.

[1:54:07] En die vervolgingsuitsluitingsgrond, waar je juist aanspraak op doet op het moment dat jij het inroept, die geldt expliciet niet voor de gevallen waarbij het slachtoffer in hulpeloze toestand is.

[1:54:22] Dus in de meest schrijnende gevallen geldt het sowieso niet.

[1:54:28] Maar die 12 uur inkorten zou niet betekenen dat het middelengebruik meer of minder ingezet kan worden in het strafproces.

[1:54:35] Omdat op dat moment sprake moet zijn van een ter plekke situatie.

[1:54:42] Dus het kan zo zijn dat je na 4, 6 of 12 uur ook een uur geleden alcohol hebt gebruikt of drugs hebt gebruikt.

[1:54:49] En dat maakt dat het effect ervan dus juist minder relevant is dan dat we nu met elkaar bedenken.

[1:54:59] Daarnaast is het zo dat je juist ook als slachtoffer een gebaat kunt zijn...

[1:55:05] bij het weten wie uiteindelijk de dader van het delict is geweest.

[1:55:09] Dus het heeft goede en slechte kanten.

[1:55:12] Zeker ook de vluchtreactie die een ongeval met zich mee kan brengen... en de nacht die er soms overheen gaat om tot inkeer te komen... misschien ook om met een advocaat gesproken te hebben... geven toch ook weer op andere onderdelen de doorslag...

[1:55:26] om in beginsel vast te houden aan die 12 uur.

[1:55:30] Maar zoals ik zei, ik zal de minister vragen, juist ook om het gesprek met het OEM aan te gaan, of zij meerwaarde zien in het verkorten of het inkorten van die inkeerregeling.

[1:55:48] Eigenlijk zit u al aan het maximaal aantal interrupties, maar ik sta hem toe.

[1:55:53] Ik wilde net zeggen, meneer Sneller heeft nog geen enkele interruptie gedaan, dus ik sta het toe.

[1:55:57] En dat geldt natuurlijk ook voor mevrouw Muttler en mevrouw Koendradi.

[1:56:00] Dank, dank voorzitter.

[1:56:02] Ik dacht die ene vraag dat dat een vraag was aan de staatssecretaris op een vraag die nog niet beantwoord was.

[1:56:06] Maar dank voor de coulance.

[1:56:09] Ik wil je toch nog een vraag aan de staatssecretaris overstellen.

[1:56:11] Wel mooi dat ze dit gesprek ook met de minister nog een keer aangaat.

[1:56:15] Maar ik kan de redenering toch niet helemaal volgen dat er wordt gezegd ja het voegt in die zin niet toe.

[1:56:20] Want natuurlijk begrijp ik dat na zes uur als er dan bloedonderzoek gedaan wordt naar alcohol.

[1:56:25] of drugs, dat iemand ook in die tussenperiode dat kan hebben gebruikt.

[1:56:29] Maar het is natuurlijk wel een aanvullende indicatie in het strafproces als iemand hoge waardes drugs dan maar hoge waardes alcohol heeft gebruikt.

[1:56:38] Dus ik kan me voorstellen dat het wel degelijk onderdeel wordt van het proces en dat het gewoon zonde is dat we die periode zo lang maken dat we daar eigenlijk helemaal niets meer over kunnen zeggen.

[1:56:49] Kan de staatssecretaris daar ook nog op reageren?

[1:56:52] De staatssecretaris.

[1:56:53] Ja, voorzitter, dat zal echt onderdeel zijn van het gesprek van de minister ook met het OM.

[1:56:57] En ja, de ingewikkeldheid zit hem natuurlijk juist op hoeveel waarde kun je hechten aan bloedonderzoek zoveel uur na een ongeval.

[1:57:04] En ik denk dat dat altijd aan de rechter is om het oordeel daarover te vellen.

[1:57:10] Hoeveel waarde hij ook op dat moment of zij daaraan hecht.

[1:57:13] Maar tegelijkertijd, en dat geeft natuurlijk mevrouw Strapman ook aan, kan ik me ook heel goed voorstellen dat het niet per se...

[1:57:21] steunbewijs is, maar dat het juist ook iets is waar je moet kijken of het daadwerkelijk ook zo hard is als wat je ermee zou willen.

[1:57:31] Kijk, het uitsluiten van het hulploos achterlaten van de slachtoffer vind ik een heel belangrijk aspect hiervan.

[1:57:36] Dus het is niet zo dat we te allen tijden zeggen, nou, dat is een inkeerregeling, dus dat wegen we mee.

[1:57:42] Maar de vraag is even hoeveel effect gaat het hebben?

[1:57:44] En daarom is denk ik het gesprek met het OM wel belangrijk, voorzitter.

[1:57:51] Voorzitter, ja, met uw goedkeuren heb ik nog twee vragen waarvan het in beide gaat over de gesloten groeperingen.

[1:58:00] De vraag van mevrouw Mütler die gaat over de ambiestatus.

[1:58:03] Kan ik onderzoeken hoe organisaties die structureel misbruik maken of misbruik faciliteren hun ambiestatus kunnen verliezen?

[1:58:09] Ik wil deze vraag graag meenemen naar de minister van Financiën omdat die hier een beter beeld van zou kunnen schetsen.

[1:58:15] En dan komt ook de beantwoording vanuit die hoek.

[1:58:18] Maar die geleid ik graag door.

[1:58:19] En dan de vraag van mevrouw Mutluur, die zag op het expliciet als context in de aanstaande strafbaarstelling dwingende controle opnemen.

[1:58:30] En hoe wordt dat verder uitgewerkt?

[1:58:34] Dat wordt voorgesteld in het wetsvoorstel en dat is niet alleen strafbaar als het plaatsvindt in de huiselijke kring.

[1:58:39] Dwingende controle is daarmee ook strafbaar als dit in gesloten groeperingen plaatsvindt.

[1:58:43] En momenteel werkt de minister van Justitie ook aan de verwerking van de reacties op het wetsvoorstel.

[1:58:49] Waar nodig zal het ook aangescherpt of verduidelijkt worden.

[1:58:52] Dus die ruimte zoeken we daar in zekere ook op.

[1:58:56] En daarna zal het voor advisering naar de Raad van State gaan.

[1:59:00] Voorzitter.

[1:59:01] En dan had ik nog een vraag beloofd, of een antwoord beloofd... aan mevrouw Straatman.

[1:59:07] En dat ging over de leerstoel en de aanvulling daarop.

[1:59:10] Dus als ze mij toestaat, ik heb hem gevonden... dan kan ik daar ook antwoord op geven.

[1:59:16] Ik ben in gesprek met de ketenorganisaties daarnaast... dus we hebben de leerstoel en ik ben met de ketenorganisaties... in gesprek over de strafzaken met veel slachtoffers... zowel online als offline.

[1:59:26] En op basis van de analyse die nu gemaakt wordt...

[1:59:29] Naar aanleiding van de gesprekken zou ik graag in Q2 ook terugkomen op wat ik aan mogelijkheden zie om dit soort zaken goed en zorgvuldig te behandelen.

[1:59:40] Want ik ben het wel met mevrouw Straatman eens, een leerstoel is ontzettend belangrijk omdat we daar natuurlijk op termijn juist op een wetenschappelijke manier ook kijken naar hoe we online en offline met elkaar kunnen blijven verbinden.

[1:59:51] Maar in de praktijk en dan juist ook bij de ketenorganisaties wil ik heel graag weten hoe kunnen we dit nu

[1:59:56] werkbaar houden en maken zonder afbruik te doen aan de

[2:00:00] rechten die slachtoffers daarbij hebben.

[2:00:02] Voorzitter.

[2:00:03] Dank u wel.

[2:00:21] Ik zal graag eens...

[2:00:23] Voorzitter, kom ik graag even in de tweede termijn op terug.

[2:00:27] Dan zijn we hiermee gekomen aan het einde van de eerste termijn.

[2:00:30] Bewindspersoon, normalitig zouden we zo door kunnen gaan.

[2:00:34] Was het niet dat ik even wil schorsen voor vijf minuten?

[2:00:36] Omdat uw voorzitter namelijk behoefte heeft aan een korte sanitaire pauze.

[2:00:40] Dus ik schors voor vijf minuten.

[2:04:38] Ik heropen de vergadering.

[2:04:39] Wij zijn aangekomen met de zijde van de Kamer, tweede termijn.

[2:04:47] Ik wil voorstellen dat we interrupties toestaan, maar ik wil de leden vragen om de vragen kort en bondig te houden en ook de antwoorden kort en bondig.

[2:04:58] En dan wil ik graag start het woord geven, meneer Elian.

[2:05:03] Dank voorzitter.

[2:05:05] Goed en fijn dat we dit belangrijke

[2:05:07] onderwerp en het debat toch deze ochtend hebben gevoerd met elkaar.

[2:05:11] Bedankt voor de beantwoording en ook de contourenbrief van vorige week, dat structureert dan natuurlijk ook het gesprek dat je hebt met elkaar.

[2:05:19] Helemaal gerust erop ben ik er niet, waarbij ik uiteraard wel zie, ik denk dat de recent

[2:05:30] We zijn in Nederland echt wel verder dan heel veel andere landen.

[2:05:35] Dus soms moet je ook wel dat durven te erkennen dat we het goed doen.

[2:05:39] Maar ja, wij zijn ongeduldige Kamerleden die dit heel belangrijk vinden.

[2:05:42] Dus we willen graag meer en dat het beter wordt.

[2:05:46] Daar zie ik wel een beetje stilstand.

[2:05:48] Ik denk dat ik daar wel veel op de lijn van collega Muttler zit.

[2:05:53] En met name hoop ik ook dat we de wat fundamentelere vragen met elkaar wel een keer kunnen gaan beantwoorden.

[2:05:59] Of dat nou gaat om het verzekerd slachtofferrecht, en ik weet dat de verzekeraars gaan me allemaal mailen straks hoe komt u daar nou bij me.

[2:06:05] Mevrouw Schijns heeft er een prachtig proefschrift over geschreven.

[2:06:08] Het is een oplossing om uiteindelijk ervoor te zorgen dat slachtoffers niet achter het net vissen.

[2:06:13] We moeten iets bedenken voor de vordering benadeelde partij.

[2:06:20] Ik ga een twee minuten debat aanvragen.

[2:06:22] Dat heeft met name te maken met het feit dat ik een beetje wil sturen op de richting die de staatssecretaris de komende tijd opgaat.

[2:06:31] Dank u wel.

[2:06:32] Ik was nog even bij het vermelden, u heeft in feite 1 minuut 20.

[2:06:35] Maar dit kwam me uitstekend uit.

[2:06:38] Geen enkel probleem.

[2:06:39] Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Coen Ra, die gaat de gang.

[2:06:42] Ja, voorzitter, dank.

[2:06:43] En ik ben blij dat het twee minuten debat is aangevraagd door mijn collega.

[2:06:48] Want ik heb wel behoefte om een aantal zaken die nu gevraagd zijn... waar ik antwoord op heb gehoord, om die om te zetten.

[2:06:53] Toch wel in motie, zodat we misschien wat meer stappen kunnen gaan zetten.

[2:06:59] Ik ben blij ook met de toezegging om in ieder geval ook met schade... slachtofferhulp, maar ook wel met... en dat zou ik ook toen wel willen vragen...

[2:07:08] Met een schadefonds geweldsmisdrijven om daar ook mee te gaan zitten.

[2:07:12] Zodat de online slachtoffers in ieder geval ook gewoon die toegang krijgen.

[2:07:17] En dat daar gewoon in ieder geval geen ruis over is.

[2:07:22] En verder komen we elkaar denk ik te spreken in dat twee minuten debat.

[2:07:26] Dus dank tot zover.

[2:07:29] Dank u wel.

[2:07:29] Dan wil ik graag het woord geven aan meneer Sneller.

[2:07:31] Gaat ook aan.

[2:07:32] Met het laatste punt sluit ik me aan over het fonds.

[2:07:36] Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording.

[2:07:38] Ik denk dat het goed is dat we een aantal stappen vooruit toch weer zetten op dit gebied.

[2:07:41] Maar zoals de heer Elian terecht zegt, het is nog niet genoeg.

[2:07:46] En met name ook richting dat wetboek van strafvordering.

[2:07:48] Want de staatssecretaris zei, ik verwerk de consultatiereacties.

[2:07:52] Maar ik hoop dat ze daar ook de reacties vanuit de Kamer in de eerste termijn...

[2:07:56] En dat we dan tegen die tijd ook kijken of dat voldoende is, die uitwerking.

[2:08:02] Dank u wel.

[2:08:04] Dank u wel.

[2:08:05] Dat verloopt heel voorspoedig.

[2:08:07] Mevrouw Straatman, ga je gang.

[2:08:09] Dank voorzitter.

[2:08:10] En ook namens mij dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording.

[2:08:15] Als het gaat om die aanpak voor collectieve vorderingen... voor online slachtoffers, denk ik heel goed dat de staatssecretaris zegt... ik ga in Q2 met concrete stappen komen naast die leerstoel.

[2:08:25] Ik zou ook aan de staatssecretaris willen vragen... neem daar het punt van die schadevergoedingskamer ook mee.

[2:08:30] Want wellicht voor dit soort hele complexe vraagstukken... kan juist die schadevergoedingskamer wel mogelijk zijn.

[2:08:35] Het is in ieder geval goed om dat in de verkenning...

[2:08:37] ...ook mee te nemen.

[2:08:39] Dan als het gaat over sectensignalen... ...ook goed dat de staatssecretaris toegezegd om daar met de minister over te spreken... ...zou dat misschien ook per brief terug kunnen komen naar de Kamer... ...zodat wij daar ook kennis van kunnen nemen.

[2:08:51] En tot slot als het gaat over die inkeerregeling... ...ja, voor ons is dit wel een belangrijk punt waar het CDA al lang mee bezig is... ...juist ook omdat het een doorn in het oog is... ...niet alleen van politie en justitie, maar ook voor slachtoffers...

[2:09:03] De staatssecretaris zegt terecht aan de ene kant... het geldt niet als het gaat voor mensen in hulpeloze toestand... maar het geldt wel ook als het gaat om mensen die overlijden bij een ongeval... of die ook gewoon schade ondervinden.

[2:09:16] Dus we vinden het wel echt cruciaal dat daar ook gewoon goed onderzoek gedaan kan worden.

[2:09:21] En als het slachtoffers helpt om te weten dat er in die tussenliggende periode... alcohol dan wat drugs in het bloed zit... dan moeten we die periode gewoon zo kort mogelijk maken...

[2:09:30] nog iets aan informatie hebben.

[2:09:31] Dus dat wil ik graag gezegd hebben.

[2:09:33] En ook op dit punt graag wel... hoe komt de informatie over het gesprek met de minister... weer terug naar de Kamer?

[2:09:38] Is dat per brief of anderszins?

[2:09:40] Dus op die twee punten graag nog een informatieverzoek, voorzitter.

[2:09:45] Dank u wel.

[2:09:45] Dan wil ik graag het woord geven, mevrouw Mutteler.

[2:09:47] Ga de gang.

[2:09:47] Dank, voorzitter.

[2:09:49] Rinus Otten van het OM zei in een essay... ...in het strafproces gaat het primair om verdachten.

[2:09:55] Dienstbaarheid aan slachtofferbelang mag geen afbreuk doen daaraan.

[2:09:58] En meer rechten betekenen niet dat het slachtoffer dan krijgt wat ze ten dienste nodig hebben.

[2:10:04] Ik ben het daar volstrekt oneens mee, hoe graag ik meneer Otten ook mag.

[2:10:10] En ik hoop onze staatssecretaris ook.

[2:10:13] In dat licht hoop ik ook dat ze haar contourenbrief gaat heroverwegen.

[2:10:18] Omdat ik dat echt zie als een verslechtering van slachtofferrechten.

[2:10:22] Om maar het voorbeeld te geven van iemand die niet meer kan werken.

[2:10:25] En dan zou de rechter dus makkelijker kunnen zeggen, ga maar naar de civiele rechter.

[2:10:29] Ik denk daarbij bijvoorbeeld ook aan de kinderen wiens ouders in Wijtenveen zijn vermoord, alleen zijn gebleven.

[2:10:39] En dan is het niet te doen om de gemiste kosten van verzorging te vorderen terwijl de verdachte levenslang in de gevangenis zit.

[2:10:46] Neem dat alsjeblieft mee in uw afweging en ga u, zeg ik via uw voorzitter, uw contourenbrief toch heroverwegen.

[2:10:54] Geldt ook voor de slachtoffers van online misbruik.

[2:10:57] Ik snap de intentie.

[2:10:58] Ik hoor de staatssecretaris zeggen ik ga met het fonds het gesprek voeren.

[2:11:01] Ik kan u nu al mededelen dat de praktijk weer barstiger is dan ze denkt.

[2:11:06] Want als het fonds nu, dat krijgen we te horen, verzoeken krijgen om rechtsbijstand te financieren voor slachtoffers van grote deepfake zaken...

[2:11:14] waar overigens ook vele vrouwelijke Kamerleden mee van doen hadden... dan krijgen ze nu een nul op het rekest bij de Raad van de Rechtsbijstand.

[2:11:22] Dus dat zegt iets dat de praktijk niet werkt zoals de staatssecretaris zou willen.

[2:11:27] En tot slot, goed dat er met de letselschade praktijk zal worden gesproken...

[2:11:33] Een oplossing staat in het pamflet, dus ik ben benieuwd naar de uitkomsten van dat gesprek.

[2:11:37] En ik wil graag een datum, of wanneer krijgen we dan de uitkomsten van dat gesprek terug?

[2:11:47] Dank u wel.

[2:11:48] Dan zijn we aan het einde gekomen van de tweede termijn Kamer.

[2:11:51] Ik kijk even naar staatssecretaris.

[2:11:52] Ik heb niet heel veel vragen gehoord, meer verzoeken.

[2:11:57] Kunt u meteen door?

[2:11:59] Ja, dan geef ik u het woord.

[2:12:00] Gaat uw gang.

[2:12:01] Voorzitter, dank u wel.

[2:12:03] Ik wil graag terugkomen op de vraag die in eerste termijn nog gesteld is door de heer Elian.

[2:12:06] Die gaat over het verzekeren van misdaadschade.

[2:12:09] Ik ben in gesprek met de verzekeraars en ik hoor ook de heer Elian zeggen, ja ze gaan zeggen we kunnen er niet zoveel aan doen.

[2:12:14] Maar je ziet bijvoorbeeld dat Unive nu ook een verzekering heeft voor cyberpesten.

[2:12:18] Dus er zijn wel degelijk ontwikkelingen ook bij de verzekeraars.

[2:12:20] En ik ga graag wat intensiever dat gesprek ook met hen aan, juist ook om te kijken of er mogelijkheden zijn binnen hun verzekering.

[2:12:25] En dat is juist de verdeling denk ik ook van verantwoordelijkheden.

[2:12:31] Zij kunnen daar best grotere stappen in zetten.

[2:12:33] Nou, een Unive geeft daar het goede voorbeeld van.

[2:12:36] Maar hoe kunnen we nou zorgen dat we dat breder trekken?

[2:12:41] Dan de vraag die...

[2:12:45] Excuseer, staatssecretaris.

[2:12:47] Ik heb een interruptie van meneer Elian.

[2:12:48] Ga er gewoon.

[2:12:49] Heel kort, want de staatssecretaris geeft heel weloverwogen antwoord.

[2:12:52] En ik besef me, het kan overkomen alsof ik nu namens de VVD zeg... ja, als je misdrijven pleegt, dan betaalt de verzekeraar wel.

[2:13:00] Het gaat erom dat die slachtoffers, en vele van ons hebben met heel veel slachtoffers gesproken... vaak echt achter het net vissen.

[2:13:06] En zelfs als je een civiel vonnis hebt, kun je niets.

[2:13:09] En wat Arlette Schrijns beschrijft is, als je de opzetclausule weg zou nemen...

[2:13:15] en de verzekeraar vervolgens regress neemt op de dader, dan is die dader nog steeds verantwoordelijk.

[2:13:20] Wat nu ook zo is.

[2:13:21] En ik denk dat het een route is die echt wel het overwegen waard is.

[2:13:27] Als je ziet hoeveel slachtoffers achter het netvissen.

[2:13:29] En het zou ook een oplossing kunnen zijn voor het ingewikkelde vraagstuk van de voeging benadeelde partij in het strafproces.

[2:13:36] Dus ik hoop dat de staatssecretaris hier eerdaagse keer op wil terugkomen.

[2:13:42] Staatssecretaris.

[2:13:43] Voorzitter, ik zie het eigenlijk in die volgorde.

[2:13:45] Dus belangrijk vind ik om het gesprek met de verzekeraars aan te gaan.

[2:13:48] Ik hoor ook wel wat de heer Elian zegt over de opzetklausulen en de mogelijkheden die je daar wettelijk zelf voor zou hebben.

[2:13:53] Maar laat me dat in die volgorde verkennen, voorzitter.

[2:13:58] Dan inderdaad, zoals u zei voorzitter, niet echt vragen, maar wel wat aansporingen.

[2:14:03] Zelf ervaar ik geen stilstand.

[2:14:04] Ik merk wel dat er ontzettend veel gebeurt op het gebied van slachtofferrechten en dat we zaken ook beter bij elkaar moeten brengen.

[2:14:11] En dat heb ik in ieder geval zoveel mogelijk ook in mijn contourenbrief willen aangeven.

[2:14:17] waar ik ook blij ben dat we grote stappen zetten... zeker als het gaat over de middelen die we beschikbaar stellen... een plafond wat we niet instellen... en ook het ontvankelijkheidscriterium juist ook met elkaar beter willen duiden... voor de duidelijkheid voor slachtoffers.

[2:14:30] Dat zeg ik nog maar even ook in de richting van mevrouw Mütler... want ik herken heel erg de hartekreet die zij hier ook over heeft... zeker als het gaat over grote groepen slachtoffers... en het feit dat ze nu nul op het rekest kunnen krijgen.

[2:14:43] Dus dat maakt echt onderdeel uit van waar ik in de komende periode mee bezig ben...

[2:14:47] De vraag van mevrouw Straatman, ik ga even de andere kant op.

[2:14:50] Hoe komt nou precies ook dat gesprek met het OM weer terug bij ons?

[2:14:55] Nou, ik zal de minister daarom vragen een brief naar u te sturen.

[2:14:59] En over die schadevergoedingskamer, de ingewikkeldheid daarvan is wel dat je...

[2:15:05] Ik heb daar in de brief natuurlijk iets over gezegd dat ik daar nu de meerwaarde niet van inzie.

[2:15:08] Eigenlijk meer de ingewikkeldeur maken van ons systeem.

[2:15:12] Maar laat ik daar zelf in mijn volgende voortgangsbrief ook nog even in de breedte op terugkomen met een iets bredere toelichting daarop waarom het wel of niet iets zou kunnen toevoegen.

[2:15:23] En dan wil ik ook echt nog wat objectief naar blijven kijken.

[2:15:27] En dan de vraag van de heer Sneller of eigenlijk ook de aansporing neem alsjeblieft de inbreng in eerste termijn ook mee in het wetboek van strafvorderingen, niet alleen de consultatiereacties.

[2:15:35] Zeker, dat neem ik mee.

[2:15:37] En mevrouw Coenradi die heel terecht ook aangeeft, zorg nou dat dat gesprek met het schadefonds geweldsmisdrijven ook echt over de inhoud gaat.

[2:15:46] En dat we daarin ook als overheid een rol hebben en het goed moeten weten te beleggen.

[2:15:51] Maar vervolgens ook een vinger aan de pols moeten houden hoe mensen zich gehoord en gezien blijven voelen.

[2:15:56] Dus dank daarvoor.

[2:16:00] En de letselschade via uw voorzitter.

[2:16:03] Ik hoorde de staatssecretaris zeggen ik ga het gesprek aan.

[2:16:06] Binnen welke termijn?

[2:16:07] Wanneer krijgen we de uitkomsten van dat gesprek hier in de Kamer?

[2:16:11] Relevant voor het twee minuten debat.

[2:16:13] In de volgende voortgangsbrief en die staat gepland in Q2 van 27.

[2:16:18] Dat is te lang.

[2:16:20] De staatssecretaris duurt te lang.

[2:16:22] Is de staatssecretaris bereid om, gelet ook op de ontwikkelingen hier in de Tweede Kamer, om wat eerder dat gesprek in te plannen, zodat er wat duidelijkheid komt over de richting die zij wenst in te gaan?

[2:16:36] Staatssecretaris.

[2:16:37] Voorzitter, met gezwinde spoed zal ik dat gesprek proberen in te plannen.

[2:16:42] En dat is altijd mijn ambitie, dus zeker.

[2:16:45] Daar zo snel mogelijk op terugkomen.

[2:16:47] Het natuurlijke moment heb ik net genoemd, dat is in de voortgangsbrief.

[2:16:50] Maar zodra, laten we dat afspreken, er meer bekendheid over is, laat ik het ook naar uw kamer terugkomen.

[2:16:56] Voorzitter.

[2:16:58] Dank u wel.

[2:16:59] Dan zijn we aan het einde gekomen van dit debat over slachtofferbeleid.

[2:17:04] Wat ik ga doen, ik ga even de opzomming maken van alle zaken die toegezegd zijn door de staatssecretaris en de daarbij behorende termijnen.

[2:17:12] Nu is de G4 nog even aan het... O jee, excuses.

[2:17:20] Ik heb het de hele tijd zonder bril gedaan, maar nu heb ik echt wel even de bril nodig.

[2:17:24] Ik ben helaas geen 25 meer.

[2:17:26] Even kijken.

[2:17:28] Ik heb de volgende toezegging.

[2:17:29] De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid deelt het verbeterde formulier voor een verzoek tot schadevergoeding medio 2027 met deze Kamer.

[2:17:38] De staatssecretaris van JNV stuurt in het tweede kwartaal van 2027 een voortgangsbedrijf slachtofferbeleid.

[2:17:44] En gaat in deze brief in op de openbaarheid in relatie tot het strafproces en op de vragen die er nog liggen aan de aanleiding van de motie van het CDA.

[2:17:52] de duidelijkheid voor slachtoffers over welke hulp en expertise er in elke regio wordt aangeboden en de aanbevelingen met betrekking tot het WODC-onderzoek naar de lange termijn gevolgen van de schoolgijzeling in Bovensmilde.

[2:18:06] Dan heeft de staatssecretaris toegezegd onderzoek te doen naar het erkennen van incestslachtoffers die opgroeien in een toxische omgeving als directe slachtoffers.

[2:18:16] Dan ging het volgens mij net al even over de termijn, maar want hier staat nog even geen termijn bij, kan de

[2:18:22] Kunnen staatssecretaris aangeven binnen welke termijn zij daar iets over kan terugkoppelen naar de Kamer?

[2:18:31] Kijk, dat onderzoek moet een plek krijgen en daar wil ik zorgvuldig mee omgaan.

[2:18:35] Wat ik zeker kan doen is in de volgende voortgangsbrief aangeven hoe ik dat voor me zie en wie ik daarvoor nodig heb om dat onderzoek goed te doen, zeg ik even in de richting van mevrouw Mütler.

[2:18:46] En anders kom ik met een suggestie om haar te helpen.

[2:18:51] Dank u wel.

[2:18:52] Dat is dan ook geregeld.

[2:18:54] Dan heb ik de staatssecretaris van de JNV gaat op korte termijn in gesprek met de desbedreffende partijen, waaronder Slachtofferhulp Nederland over de onevenredige behandeling van slachtoffers van online seksueel misbruik.

[2:19:05] De staatssecretaris van JNV gaat in gesprek met de minister van Justitie en Veiligheid en het OM om Alder niet terug te brengen naar de inkeerregeling voor het verlaten van een verkeersongeval van 12 naar 6 uur.

[2:19:18] En binnen welke termijn denkt de staatssecretaris ook daarin een terugkoppeling te kunnen geven aan de commissie?

[2:19:26] Voorzitter, ik zou zeggen Q1, maar omdat dit iets is wat de minister zal moeten afhandelen, wil ik daar wel een kleine slag om de arm houden.

[2:19:34] Dus met uw goedvinden maak ik daar Q2 van en dan heeft hij in ieder geval de tijd om dat gesprek goed en zorgvuld te laten plaatsvinden.

[2:19:42] Dank u wel.

[2:19:45] De Kamer is akkoord.

[2:19:48] De staatssecretaris van JNV komt in het tweede kwartaal van 2027 terug op de mogelijkheden voor een leerstoel en concrete stappen voor collectieve vorderingen.

[2:19:57] En de staatssecretaris gaat in gesprek wat betreft letselsraden en komt hier ook zo snel mogelijk op terug zodra er meer bekendheid is over en voor de voortgangsbrief.

[2:20:07] Dan heb ik nog een vraag van...

[2:20:10] Voorzitter, volgens mij zei de staatssecretaris ook toe om in gesprek te gaan met de minister als het gaat over die procesregie, als het gaat om besloten groepen en sectes en daarover ook per brief terug te koppelen.

[2:20:23] Dat is dan bij deze genoteerd?

[2:20:26] Ja, dan zijn we nu werkelijk aan het einde gekomen van dit debat.

[2:20:30] Ik wil de staatssecretaris hartelijk danken voor haar aanwezigheid.

[2:20:33] Ik wil de leden hartelijk danken voor de aanwezigheid.

[2:20:35] De mensen op de tribune hartelijk dank en de mensen die thuis hebben meegenoten.

[2:20:39] En natuurlijk de gevier en de boon hartelijk dank voor de goede zorgen.

[2:20:44] Dank u wel.

[2:20:44] Ik wens u een fijne dag.

[2:20:47] Dank u wel.