Disclaimer: deze transcriptie is geautomatiseerd omgezet vanuit audio en dus geen officieel verslag. Om de transcripties verder te verbeteren wordt constant gewerkt aan optimalisatie van de techniek en het intrainen van namen, afkortingen en termen. Suggesties hiervoor kunnen worden gemaild naar info@1848.nl.

Rondetafelgesprek Wetsvoorstel Gerichte bekostiging

[0:00:00] En welkom aan dit ronde tafelgesprek met als thema de gerichte bekostiging.

[0:00:05] Welkom aan de mensen op de tribune, aan de luisteraars thuis, zeker aan onze gasten.

[0:00:10] Heel fijn dat jullie er zijn.

[0:00:12] Ik zal even korte Kamerleden voorstellen wie hier vandaag aanwezig zijn.

[0:00:15] Mevrouw Rodekerk namens D66, mevrouw Moorman namens Pro, de heer Van Houwelingen namens FED, de heer Stoffer namens de SGP en mevrouw Armoet namens het CDA.

[0:00:27] We hebben vandaag twee blokken.

[0:00:28] De eerste blok zal gaan over het wetsvoorstel gerichte bekostiging op schoolniveau.

[0:00:32] En de tweede over de uitwerking van het wetsvoorstel op landelijk niveau.

[0:00:37] Ik zou even kort voorstellen wie u bent en dan geef ik graag het woord aan onze gasten.

[0:00:41] We hebben mevrouw Alice Carleen als directeur onderwijs Curio.

[0:00:44] Tim ten Wolde, directeur van de petflat en suikerzijde.

[0:00:48] Remco van Kampen, docent Curio Prinsentuin Andel en dan Herbert de Bruyne, lid van het college van bestuur van het openbaar onderwijs Groningen.

[0:00:57] Mag ik met u beginnen mevrouw collega?

[0:00:59] Dat mag zeker.

[0:01:00] Dank u wel, voorzitter.

[0:01:01] Ja, zoals net al gezegd, Alice Calé, directeur bij Curio, een scholengroep voortgezet onderwijs en mbo in West-Prabant.

[0:01:11] En dank u wel voor de uitnodiging, aangezien we merken dat we, in ieder geval het ministerie van Onderwijs, echt wel bezig is met het zoeken naar een andere systematiek van bekostiging.

[0:01:22] Wat ik heel erg prettig vind, want wij merken in het onderwijs dat we de...

[0:01:26] Subsidieconfetti ondertussen wel een beetje beu zijn.

[0:01:31] We hebben best wel wat structurele grote opgaven, zoals bijvoorbeeld de basisvaardigheden.

[0:01:36] Die vragen ook een stukje structurele bekostiging.

[0:01:39] En het is belangrijk dat we gaan zoeken naar hoe we de doelen vooral voorop kunnen stellen.

[0:01:45] zodat de scholen en de regio's daar zelf richting aan kunnen geven.

[0:01:50] Daarbij is het wel belangrijk dat we dat goed kunnen verantwoorden, maar dat er niet zo'n grote verplichting zit als bij subsidies.

[0:01:58] En wat we zien is dat we een stukje stabiliteit nodig hebben.

[0:02:01] Als we ruimte krijgen om middelen in te zetten die structureel zijn, en vijf jaar is in mijn ogen niet structureel, dan kunnen we daarna ook echt voor de leerlingen ervoor zorgen dat we echt duurzame verbeteringen voor het onderwijs kunnen bereiken.

[0:02:19] Dank u wel.

[0:02:20] Veel dank voor uw introductie.

[0:02:21] Ik geef het woord aan de heer Ten Wolde.

[0:02:23] Dank u wel, voorzitter en leden van de commissie.

[0:02:26] Het is een eer om hier vandaag te mogen zijn... om namens mij vanuit de onderwijspraktijk u mee te mogen nemen in voorbeelden.

[0:02:34] Mijn naam is Tim Terwolde.

[0:02:34] Ik ben directeur van de Petterflat en van de Suikerszijde... een school die we nog aan het bouwen zijn in een prachtige stadswijk.

[0:02:41] Ik ben directeur van een school met 350 kinderen... en heb daar de dagelijkse leiding om samen met mijn collega's... een goed en waardevol onderwijsproces vorm te mogen geven.

[0:02:51] Mijn belangrijkste boodschap is vandaag vrij eenvoudig.

[0:02:54] Structurele onderwijsvragen vragen om structurele bekostiging.

[0:02:58] Ik wil u graag aan vandaag en aan de hand van een aantal voorbeelden mijn onderwijspraktijk duidelijk maken.

[0:03:03] Stelt u zich een kind voor wat moeite heeft met lezen, wat extra ondersteuning krijgt van een gespecialiseerd collega.

[0:03:09] En heel langzaam groeit dat vertrouwen van dat kind.

[0:03:12] Het kind durft weer hardop te lezen en maakt stappen en groeit in zijn zelfvertrouwen en komt weer tot leren en ontwikkelen.

[0:03:18] En misschien nog wel belangrijker, het allerbelangrijkste binnen onze school, het leren samenleven.

[0:03:23] Want dat is vandaag de dag in onze ogen misschien wel het allerbelangrijkste.

[0:03:28] Maar wat zeg ik tegen dat kind als die tijdelijke financiering stopt?

[0:03:32] Vorig jaar konden we jou wel helpen, maar dit jaar is het geld op.

[0:03:36] In mijn beleving kunnen we dat aan een kind nooit uitleggen.

[0:03:40] Op de petaflet investeren we in specialisten en in rekenen en passende ondersteuning.

[0:03:47] Maar vooral in structurele verantwoordelijkheden die we willen nemen.

[0:03:51] En dat zijn in onze beleving absoluut geen tijdelijke projecten.

[0:03:57] Een kind heeft geen onderwijsbehoefte voor een aantal jaar.

[0:04:00] Een kind heeft een onderwijsbehoefte zolang die er is.

[0:04:04] Voorzitter, vandaag spreken we over gerichte bekostiging.

[0:04:07] Geldstromen, termijnen en voorwaarden.

[0:04:10] Maar bij mij op school zitten geen geldstromen in de kring.

[0:04:13] Daar zitten kinderen.

[0:04:15] Kinderen die willen leren, die soms extra ondersteuning, ruimte en vertrouwen nodig hebben...

[0:04:21] om te komen tot ontwikkeling.

[0:04:23] Wij willen er graag voor hen zijn.

[0:04:26] Geef scholen daarom alsjeblieft die structurele zekerheid... die professionele ruimte en het vertrouwen om te doen wat nodig is.

[0:04:33] Want welke keuzes we vandaag of in de toekomst ook maken... uiteindelijk moet het kind daar de winnaar van zijn.

[0:04:39] Dank u wel.

[0:04:40] Veel dank voor uw bijdrage.

[0:04:42] Dan geef ik het woord aan de heer Van Kampen.

[0:04:45] Dank u wel, voorzitter.

[0:04:46] Ik wil u graag meenemen in het voorzitter onderwijs waarin wij subsidiegelden ontvangen.

[0:04:54] En daarin ook met het personeelstekort gezoekende zij van hoe gaan we dat nou, het beste voor die kind, voor de leerling in dit geval, goed regelen.

[0:05:05] Vaak zien we in de praktijk dat dan leraren worden verschoven of een leraar krijgt een TUF, een tijdelijke uitbreiding erbij.

[0:05:11] En door die verschuiving van FTE's binnen de scholen, om maar te kunnen voldoen aan die subsidieaanvraag, zien we ook dat wij ook op andere vakken tekort doen.

[0:05:23] Dus dat daar misschien wel een onderwijsassistent voor de klas komt te staan, omdat er gewoon een tekort voor is.

[0:05:29] Dus heel vaak merken we daarin dus dat wij niet de leerling helpen, maar misschien wel op het ene doel, maar op het andere doel weer tekortschieten.

[0:05:39] Dus dat merk ik binnen het VVO-onderwijs.

[0:05:42] Dank u wel.

[0:05:43] Dank voor uw toelichting.

[0:05:44] En dan tenslotte de heer De Bruyne.

[0:05:47] Ja, ik ben bestuurder van het openbaar onderwijs in Groningen-Stad.

[0:05:51] Dat zijn 20 basisscholen, 13 voortgezet onderwijsscholen en 3 SO-scholen.

[0:05:56] En ik ben inderdaad bestuurder.

[0:05:58] En ik stam nog uit de tijd dat een leraar geen geld kostte 30 jaar geleden, maar FRE-punten.

[0:06:04] En dat was een heel ander stelsel.

[0:06:05] En ik heb...

[0:06:06] aan den lijf ondervonden, wat het systeem natuurlijk in de afgelopen jaren heeft gebracht.

[0:06:11] En als ik zo alle teksten lees over gerichte bekostiging en alle onderzoeken ook over het effect van subsidies, laat ik duidelijk zijn, subsidies kunnen soms heel goed zijn in het aanzwengelen van dingen,

[0:06:22] Dan kan ik me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat er toch wat getormd gaat worden aan het lump sum systeem.

[0:06:29] Wat volgens mij door heel veel mensen, ook wetenschappers van buiten, wordt gezien als een heel goed systeem waarop je wel degelijk kunt sturen.

[0:06:37] En zeker kun je daarop sturen, ook in een grote organisatie.

[0:06:41] Als we weten dat 80 tot 85 procent structureel in het onderwijs gewoon in de dagelijks praktijk zit aan leraren.

[0:06:48] Grotendeel is dat vast personeel, er is bijna geen sector die dat heeft.

[0:06:52] ...dan zit ook dit kleine beetje over het algemeen gewoon in personeel.

[0:06:57] En ik hoorde net in de technische briefing een verhaal over... ...ja, daar kunnen dan aparte plannen op gezet worden.

[0:07:03] Ik vind dat best wel een beetje een soort illusie.

[0:07:06] Want volgens mij is die kwaliteitsverbetering waar het hier over gaat... ...moet een onderdeel zijn van gewoon het reguliere plan.

[0:07:13] We hebben de verplichting en die is vrij scherp.

[0:07:16] De inspectie controleert daar best heel scherp op.

[0:07:18] We hebben alleen al afgelopen maand vier inspectiebezoeken gehad...

[0:07:21] Plotseling en gepland, hoeveel wordt er gekeken naar de kwaliteitscriteria?

[0:07:27] Wat heb je planmatig op papier staan?

[0:07:29] Je schoolplan, je jaarplan, hoe verantwoord je daarin?

[0:07:33] Dat zijn allemaal elementen die nogal stevig zijn verankerd in het huidige stelsel.

[0:07:37] Dan zou je vervolgens moeten zeggen, nou voor 230, ik heb het bedrag even niet op mijn hoofd, daarvoor gaan we een apart plannetje maken.

[0:07:43] Nee, dat maakt onderdeel uit van het geheel.

[0:07:45] En volgens mij is dat een essentieel punt en ik zou echt willen waken voor losse elementen.

[0:07:51] En we hebben, en dan ga ik afronden, natuurlijk een NPO-subsidie gehad.

[0:07:55] We weten allemaal waar het vandaan is gekomen.

[0:07:57] We hebben ook de noodzaak daarvan gezien en ook van de basisvaardigheden.

[0:08:01] Maar we zien vandaag de dag ook dat toch scholen met het niet hebben van structuren geld andere keuzes maken.

[0:08:08] Tijdelijkere keuzes omdat men niet precies weet wat is vandaag het idee en wat is morgen het idee.

[0:08:14] Laatste punt, je ziet ook nog dat in een organisatie, in dit geval met 36 scholen... wij wel degelijk ook heel goed als besturen kijken... welke scholen hebben binnen ons systeem misschien aanvullende middelen nodig.

[0:08:27] Dus in hoeverre ben je in staat om ook de solidariteit tussen de kleinere kwetsbare scholen... niet ophefbare scholen, maar kleinere scholen vorm en inhoud te geven.

[0:08:36] Bepaalde specifieke elementen over meerdere scholen te verdelen, omdat je dat...

[0:08:40] alleen als school niet redt.

[0:08:42] Die solidariteit zou ook mogelijk best een risico kunnen vormen... met dit soort vormen van financiering.

[0:08:49] Heel veel dank voor uw heldere bijdragers.

[0:08:50] Dit leidt vast tot vragen bij de Kamerleden.

[0:08:53] Ik zou voor dat we gewoon één voor één gaan doen.

[0:08:56] Hoe korter de vraag, hoe meer vragen we kunnen doen, zeg ik er ook even bij.

[0:08:59] En fijn als u aangeeft aan wie u de vraag wil stellen.

[0:09:01] En ik begin met mevrouw Rodekerk.

[0:09:03] Veel dank voor de aanwezigheid en voor de heldere uiteenzettingen van hoe u kijkt naar dit wetsvoorstel.

[0:09:12] Ik hoor eigenlijk in de verschillende bijdragen dat wordt gezegd... ...ja, we willen gewoon structureel geld voor structurele taken.

[0:09:18] Volgens mij zijn we dat allemaal met elkaar eens, ook vanuit de Kamer overigens.

[0:09:24] En die vijf jaar is dan niet structureel.

[0:09:26] Nou hoorde ik net het ministerie zeggen dat de intentie wel is dat het na vijf jaar structureel wordt...

[0:09:31] Kunt u aangeven wat er voor nodig is om ook echt dat daadwerkelijk zo te ervaren?

[0:09:39] Want ik kan me voorstellen als er een afweging pas na vijf jaar moet worden gemaakt, dat dat dus nog steeds onzekerheid met zich meebrengt.

[0:09:45] Misschien mevrouw Calais.

[0:09:48] Ja, daar slaat u de spijker op de kop.

[0:09:51] Op het moment dat we niet zeker weten... dat het na vijf jaar daadwerkelijk structurele middelen worden... dan voorzie ik dat de leerlingen drie jaar lang... dezelfde begeleiding en ondersteuning krijgen.

[0:10:01] Daarna wordt er iemand vervangen, want we kunnen het niet vervasten.

[0:10:06] En daarna komt er weer iemand anders.

[0:10:07] En dat zorgt ervoor dat juist het bestendigen van het werk niet gebeurt...

[0:10:17] Daar maken we vooral zorgen om.

[0:10:19] Op het moment dat er in die gerichte bekostiging daadwerkelijk iets in staat dat het definitief gaat richting gerichte bekostiging, dan is het geen probleem.

[0:10:28] Als het gaat om basisvaardigheden, dit is niet een problematiek die we met tijdelijke middelen extra kunnen aanvullen.

[0:10:36] Als je kijkt naar de veranderde maatschappij, de problematieken, de taalachterstanden, dan hebben we daar geen tijdelijke middelen van vijf jaar voor nodig.

[0:10:44] Dan hebben we echt samen meer te doen.

[0:10:47] En dan is mogelijk juist de basisvaardigheden kiezen voor gerichte bekostiging niet de meest handige keuze en kunnen er misschien verstandigere keuzes gemaakt worden.

[0:10:58] Een verdiepende vraag?

[0:11:00] Ja, hou je gang.

[0:11:01] Dan over die verstandigere keuzes.

[0:11:03] Want de intentie is natuurlijk dat het niveau van die basisvaardigen omhoog gaat.

[0:11:09] Dat daar is ook een hele versterkingsagenda voor opgesteld.

[0:11:12] En er wordt dus bijvoorbeeld gezegd, het moet evidence informed.

[0:11:17] Dus ik kan me voorstellen dat naast de huidige eisen die er zijn, dat er wordt gezegd, er is een nieuwe aanpak die we willen dat scholen ook echt gaan doen.

[0:11:23] In hoeverre is het dan behulpzaam dat daar een apart plan voor moet worden gemaakt?

[0:11:29] Of zou u zeggen, dat waren we ook wel gaan doen zonder gerichte bekostiging.

[0:11:37] Dus in hoeverre is dat daarvoor nodig of is het behulpzaam volgens uw inschatting verscholen?

[0:11:46] We hadden net al aangegeven dat dit stukje gerichte bekostiging 2% is.

[0:11:50] 2% van de 25% die apart verantwoord moet worden.

[0:11:54] Maar wij zien leerlingen niet als een 2% of een 25% verantwoording.

[0:11:59] Wij zien de leerling als geheel.

[0:12:01] En wij bedienen de leerlingen dan ook als geheel.

[0:12:04] En op het moment dat je dus zegt, we hebben een stukje basisvaardigheden.

[0:12:08] Terwijl we ook gewoon een taalonderwijs hebben.

[0:12:10] Terwijl we ook gewoon de burgerschapsondersteuning hebben.

[0:12:14] En we moeten dan weer die 2% weer evidence-informed op een andere wijze verantwoorden.

[0:12:20] Dan misschien weer een andere subsidie die daar ook aan hangt.

[0:12:23] En een basisbekostiging.

[0:12:25] Ja, dan gaat het misschien wel weer meer vragen in plaats van minder.

[0:12:29] En daar zit in ieder geval echt een zorg.

[0:12:33] Het staat de gasten altijd aan te vullen als ze dat willen.

[0:12:35] Ik zie inderdaad dat de heer De Bruyne al aan zal te maken.

[0:12:37] Ga je gang.

[0:12:38] Misschien een aanvulling daarop.

[0:12:40] De Kamerleden zijn wellicht op de hoogte van de inspectiecriteria.

[0:12:43] OP0 is een vrij strikt criterium.

[0:12:46] Toegevoegd, basisvaardigheden, gericht op rekenen, taal en burgerschap.

[0:12:50] Daar wordt op getoetst.

[0:12:51] Daar heb je gewoon een taalbeleidsplan te maken.

[0:12:54] Daar heb je een rijkenbeleidsplan te maken.

[0:12:55] Dat moet je elk jaar actualiseren.

[0:12:57] Dat moet je verantwoorden.

[0:12:58] Dat zijn nogal stevige documenten die absoluut aansluiten bij hetgeen waar nu gericht op bekostigd wordt.

[0:13:05] Dat is er al en dat kan ook gewoon in feite gezegd worden.

[0:13:07] Dat is onvoldoende, dat is niet akkoord.

[0:13:09] Dus dat bestaat veilig al als je dat niet hebt vandaag de dag, dan heb je gewoon een herstelopdracht.

[0:13:16] Dank voor deze aanvulling.

[0:13:17] Is er nog een hand?

[0:13:17] Ja, de heer De Wolde.

[0:13:19] Wij zien in onze onderwijspraktijk ook dat als wij met onze specialisten op onze school bezig willen gaan... en we willen die klassen in om echt doelmatig met die basisvaardigheden aan de slag te gaan... dat wij daarin veel liever onze tijd stoppen dan in het verantwoorden of het moeten wegschrijven van plannen...

[0:13:35] eindeloze documenten moeten aanleveren.

[0:13:38] Wij willen met die kinderen aan de slag, wij willen op de werkvloer staan en daar kunnen wij het verschil maken voor die kinderen.

[0:13:43] En dat zit hem niet in het eindeloos moeten schrijven van verbeteringen of veranderplannen of het enzovoort enzovoort.

[0:13:49] De druk die op de basisvaardigheden op dit moment al wordt gelegd is al aanzienlijk en die is al groot, dus die urgentie ligt er al.

[0:13:57] En het extra optuigen van allerlei administratieve lasten, specifiek op dit stuk, is in mijn beleving absoluut niet wenselijk.

[0:14:07] Dank.

[0:14:07] Ja, ook nog de heer Van Kampen.

[0:14:09] Naast dat ik docent ben, zit ik ook in de ondernemingsraad.

[0:14:12] En daar komen al die plannen langs.

[0:14:14] En als we kijken hoeveel plannen erbij al adviseringen moeten adviseren of instemming moeten verlenen, dat is al een hele bulk met werk.

[0:14:23] Dank voor deze aanvullingen.

[0:14:24] We gaan naar mevrouw Moorman.

[0:14:26] Ja, dank voorzitter.

[0:14:28] Voorzitter, ik heb het gevoel dat er gewoon sprake is van een enorm misverstand.

[0:14:32] Dat als we structureel willen financieren, dat we dan gerichte bekostiging nodig hebben.

[0:14:36] We hebben al een manier van structureel financieren en dat is gewoon de lump sum.

[0:14:42] En wij hebben begrepen van de wetenschappers dat het ook wel eens weer contrair zou kunnen werken.

[0:14:48] Omdat als je het bijvoorbeeld inzet in basisvaardigheden, je misschien veel meer inzet dan de subsidie die je er nu voor krijgt.

[0:14:54] Omdat dat teamwerk is.

[0:14:56] En op het moment dat je een gerichte bekostiging krijgt, je het misschien alleen nog maar daartoe gaat beperken.

[0:15:00] Omdat dat ook hetgene is wat door het bestuur wordt afgedwongen.

[0:15:03] Daar heb je al een potje voor.

[0:15:05] Waardoor het juist wel eens een keer tegengesteld kan werken dan zoals wij nu denken dat het zou moeten werken.

[0:15:12] Daar zou ik graag een reflectie op willen.

[0:15:14] En dan zou ik dat eigenlijk vooral willen vragen aan de heer De Bruyne.

[0:15:17] Omdat hij ook nog wees op de solidariteit tussen scholen waar het ook nog wel eens een negatief effect op kan hebben.

[0:15:24] Dat hangt hier wellicht ook mee samen.

[0:15:25] Dus graag een reflectie daarop van de heer De Bruyne.

[0:15:28] Dan kom ik toch terug op de integraliteit van een plan.

[0:15:31] Je hebt een schoolplan en dat is echt iets meer dan alleen maar een paar losse plannetjes.

[0:15:37] Daar heb je echt aan te werken.

[0:15:38] Daar heb je overigens ook een hele inspraakprocedure voor met ouders en dus ook met de MR en met leerkrachten.

[0:15:44] Dus dat is allemaal redelijk goed geborgd.

[0:15:46] En vervolgens heb je een jaarplan.

[0:15:47] En ja, zodra je er één ding uit gaat lichten... en dat je daarop moet gaan verantwoorden... dan komt die integraliteit van een verbeterplan... van je totale jaarplan, wordt daarmee kwetsbaar.

[0:16:00] En dat zou een risico kunnen zijn.

[0:16:03] Ik ben er dus ook geen voorstander van.

[0:16:04] Maar ik vind wel dat je, en dat doet de inspectie... maar dat doen wij als bestuur ook, eisen kunt stellen... aan de kwaliteit van een taalbeleidsplan... een rekenbeleidsplan en een burgerschapsplan.

[0:16:13] Als die niet bestaan, dan heb je feitelijk gewoon...

[0:16:15] terug naar school te gaan en dat te regelen.

[0:16:17] En wij toetsen dat ook als bestuur.

[0:16:19] Sterker, als wij het niet toetsen, dan toetst de inspectie het.

[0:16:21] Dat is gewoon geregeld.

[0:16:22] Tweede is die solidariteit.

[0:16:24] We hebben gezien, nogmaals, NPO is vrij snel opgetuigd... en dat heeft alles nut en noodzaak gehad.

[0:16:31] Maar ook daar zaten wel onzekerheden in, maar dat wisten we van tevoren.

[0:16:33] Dus er zijn ook best veel mensen tijdelijk ingehuurd allemaal.

[0:16:36] Iets wat we volgens mij totaal niet willen.

[0:16:38] Want mensen gingen op een gegeven moment toch zeggen, ja, want jij zegt nog drie jaar.

[0:16:41] Maar in het primair onderwijs is dat vaak maar twee jaar.

[0:16:43] En na een jaar moet je eigenlijk alvast gaan benoemen.

[0:16:46] Nou, dat geeft niet structuur.

[0:16:48] Die solidariteit zie je bij een aantal kleinere kwetsbare richtingen die worden.

[0:16:52] Neem een wat kleinere praktijkonderwijsschool.

[0:16:55] Die heeft soms aanvullende middelen nodig door een lichte herverdeling.

[0:17:00] Dat gebeurt, dat is inzichtelijk, staat gewoon in de jaarrekening.

[0:17:03] Geldt ook voor kleinere kwetsbare scholen met specifieke doelgroepen of expertisecentra.

[0:17:07] Dat zijn allemaal dingen die je voor het grotere geheel gebruikt en waar je wel degelijk constant werkt aan basisvaardigheden.

[0:17:15] Als je het nog meer gaat afblokken en nu zeggen we het is maar een heel klein stukje, maar dat is in mijn optiek misschien de deur open naar een grotere verandering in het stelsel, dan ben je daar niet meer toe in staat.

[0:17:29] Nog een verdiepende vraag mevrouw Moorman.

[0:17:32] Ja, toch nog een verdiepende vraag op die solidariteit en hoe dat dan onder druk komt staan.

[0:17:39] Kunt u dat iets meer toelichten?

[0:17:41] Nou, dat kan ik onder andere wel toelichten.

[0:17:44] Er is in de afgelopen jaren in toenemende mate wordt een vraag gesteld aan scholen, ook vanuit de samenleving...

[0:17:50] Nou, rondom armoede, rondom gezinsproblematiek.

[0:17:52] Nou, dan zijn er op een gegeven moment middelen voor bijvoorbeeld een brugfunctionaris.

[0:17:57] Maar dat is maar voor een zeer beperkt aantal scholen beschikbaar, dat weten we.

[0:17:59] Je hebt nou eenmaal beperkte middelen.

[0:18:01] En wat wij als bestuur hierbij doen, is zeggen... ja, dit is voor een aantal scholen heel erg belangrijk... dat die daar, laten we zeggen, drie dagen een brugfunctionaris hebben.

[0:18:09] Die staat tussen de ouders en de school in als het gaat om allerlei gezinsproblematiek.

[0:18:13] Aantal scholen heeft dat niet.

[0:18:15] Die krijgen dat niet.

[0:18:16] Wat zeggen nou als bestuur?

[0:18:17] Nou, dan gaan we toch proberen tot een lichte herverdeling te komen... want die problemen zijn in die andere wijken ook wel degelijk.

[0:18:22] Nou, en ik zeg niet dat gerichte bekostiging dat allemaal in de weg gaat staan... maar als je meer gaat blokken in het systeem, dan ben je daar minder toe in staat.

[0:18:30] En dit is één van de voorbeelden, maar dat kan je net zo goed doorvertalen... als dat je vindt dat elke school een conciërge zou moeten hebben... in het kader van ondersteuning en veiligheid... of evenveel onderdeel kwaliteitscoördinator.

[0:18:42] Ook daar wordt af en toe een herverdeling toegepast ten bate van de kleinere kwetsbare scholen.

[0:18:47] En dan heb ik het niet over scholen die eigenlijk onder een opheffingssyndroom zitten, want dat is een heel ander onderwerp.

[0:18:53] Ik zie nog een vinger van de heer Tenwolde.

[0:18:55] Ja, en ik kan daar vanuit de praktijk heel mooi op aansluiten.

[0:18:58] Wij zijn een stadse jenenplanschool en hebben 40% van onze kindpopulatie komt uit de noordelijke aandachtswijken.

[0:19:04] En vanuit die noordelijkse aandachtswijken fietsen die kinderen elke ochtend om acht uur met hun fiets naar school als ze die al hebben.

[0:19:11] Fietsen ze de ringweg onderdoor en eigenlijk zeggen we je moet je problemen en je gezinssituatie, je thuissituatie daar achterlaten.

[0:19:17] Want je komt op de pettenflat en daar hebben wij die middelen niet.

[0:19:21] Wij hebben geen brugfunctionaris.

[0:19:23] Gelukkig vallen we binnen een bestuur waarbij we werken met deze solidariteit en hebben we een verdeling van middelen afgesproken.

[0:19:30] En op dit moment heeft dus ook de Petterflat een brugfunctionaris.

[0:19:33] En kunnen we dus ook tegen die kinderen zeggen, als ze ochtends vroeg moe of verdwaast in de kring zitten, wat fijn dat je er bent, hoe is het thuis?

[0:19:41] En daar hebben we nu op dit moment mensen voor.

[0:19:43] Dus wij plukken daar als school in dit voorbeeld absoluut de vrucht van.

[0:19:48] En daarmee is het kind absoluut de winnaar.

[0:19:52] Ja, nog een aanvulling van mevrouw Calé.

[0:19:55] Nou ja, ik vind met name zo de brugfunctionaris had juist een mooi voorbeeld misschien wel geweest voor gerichte bekostiging.

[0:20:02] Had de pilot misschien gedaan voor de aantal scholen die nu de subsidie kregen.

[0:20:06] En op het moment dat je ziet, en dat merken we allemaal, dat het effectief en efficiënt is.

[0:20:11] En dat het een meerwaarde heeft voor schoolaanwezigheid.

[0:20:14] Een meerwaarde heeft voor het sociaal emotioneel welbevinden van de leerlingen.

[0:20:18] Dan hadden we na vijf jaar kunnen zeggen, goh, dit is iets dat zouden meerdere scholen of misschien wel gewoon alle scholen moeten hebben.

[0:20:25] In tegenstelling tot misschien wel de basisvaardigheden opknippen in verschillende onderdelen.

[0:20:33] Dank.

[0:20:34] Komt wel weer een nieuw rondje, dan komt het weer aan de beurt.

[0:20:36] Meneer Van Houdingen.

[0:20:38] Ja, dank voor de presentatie.

[0:20:39] Korte vraag.

[0:20:40] De heer De Bruyne zei net dat via Lumsum kan ook gestuurd worden.

[0:20:45] Ik dacht net nog wat voorbeelden horen, maar misschien kunnen jullie dat nog wat verder uitdoen.

[0:20:48] Hoe wordt er gestuurd?

[0:20:49] Ik neem aan dan door de schoolbesturen via die Lumsum op wat scholen doen.

[0:20:53] Gaat dat dan via die beleidsplan of kunnen we misschien iets meer over zeggen hoe dit nu al gestuurd wordt via de Lumsum?

[0:20:59] Ja, net zo goed als scholen een schoolplan maken per vier jaar, heeft een schoolbestuur een koersplan te maken of een strategisch beleidsplan, net hoe je het noemt.

[0:21:07] En daar leg je de lijnen vast voor de komende jaren.

[0:21:10] Nou, ik geef al aan als het puur over geld gaat, dan is ongeveer 80, 85 procent personeel.

[0:21:14] Dat is vrij duidelijk en dat is een klein stukje nog OOP.

[0:21:18] Dus als je praat over de rest, dat is materieel.

[0:21:21] En daar heb je gewoon een heel heldere meerjarenbegroting op te maken.

[0:21:25] En daar staan de doelen per jaar gewoon in genoemd.

[0:21:27] En daar heeft uiteindelijk, zowel als wij dat maken vanuit een bestuur, dan gaat dat eerst naar directuren, gaat dat naar rektoren in dit geval.

[0:21:34] We hebben twee van die overleggen al gegaan.

[0:21:36] Gaat dat naar de...

[0:21:37] De school-MR'en uiteindelijk naar de GMR.

[0:21:40] En de raad van toezicht die controleert dit.

[0:21:42] Dat is het systeem zoals wij op dit moment de middelen verdelen.

[0:21:45] Daar hebben we elk jaar een heel proces door te voeren.

[0:21:48] En als we dan praten over het mogelijk verkeerd besteden van middelen... ...dan is daar ook jaarlijks gewoon een vrij strak systeem van een jaarverslag... ...waar zowel accountants op zitten, maar voordat die daarnaar kijkt... ...heeft die hele interne organisatie daar ook al naar moeten kijken.

[0:22:02] En tussentijds moet je je verantwoorden.

[0:22:04] Zo...

[0:22:04] Zo maken we eerst het plan en zo verantwoorden we ons vervolgens weer.

[0:22:08] En dat staat in principe allemaal gewoon volkomen transparant en inzichtelijk op websites.

[0:22:16] Inclusief bijvoorbeeld een punt wat ik vaak hoor over de overhead.

[0:22:20] Dat staat er gewoon keurig in.

[0:22:21] Daar maken we gewoon afspraken over.

[0:22:22] En ook de herverdeling tussen scholen, dat staat daar gewoon in.

[0:22:26] Is er nog een vervolgvraag bij de heer Van Houden?

[0:22:28] Ja, ik had van me nu over de overhead begint.

[0:22:31] Dus ja, ik probeer al jaren dat inderdaad te achterhouden.

[0:22:34] Zo simpel is dat volgens mij niet hoor.

[0:22:38] Want als wij bijvoorbeeld... Dan mag ik dan deze vraag direct tegen u stellen.

[0:22:41] Als het om de overhead gaat, waar wij geïnteresseerd in zijn... Hoeveel geld, want u zegt 80% is ongetwijfeld kloppen, gaat daar personeels kosten.

[0:22:48] Maar wat ik in ieder geval interessant vind is... Hoeveel gaat er dan naar leraar?

[0:22:52] Hoeveel gaat er wellicht naar...

[0:22:53] ondersteunend personeel, hoeveel gaat er wellicht naar?

[0:22:56] Er gaat ook geld, begrijp ik, naar rechtszaken.

[0:22:57] Allerlei dingen gaat er geld vanuit het schoolbestuur.

[0:23:00] En die opdeling, daar zou ik bijvoorbeeld via die duo-klassificatie geïnteresseerd in zijn, maar die kan ik nergens vinden.

[0:23:04] Maar oké, dat is dan een ander onderwerp misschien.

[0:23:07] We gaan kijken wat de heer De Bruyne hierover kan zeggen.

[0:23:12] Dat is inderdaad een ander onderwerp, maar daar kan ik u gerust eens in meenemen.

[0:23:15] Dan kunt u dat gewoon zien in de jaarrekening.

[0:23:17] We hebben dat trouwens veel besturen overigens laten dat ook eens in zoveel tijd gewoon monitoren door dit verhaal bureau Berendschot.

[0:23:23] Die zet meerdere besturen naast elkaar en die controleert daarmee van goh, hoe ziet uiteindelijk de overhead eruit?

[0:23:28] En je ziet in de meeste jaarrekeningen staat vrijkeurig...

[0:23:31] Het onderwijs en personeel en het OOP, maar daar vallen trouwens ook conciërges en secretarissen en onderwijsassistenten allemaal onder, zit keurig onderscheiden.

[0:23:39] Dat staat los van uw punt van rechtszaken en dat soort zaken en materiële zaken.

[0:23:42] Dat zie je, dat is iets anders.

[0:23:44] Dat kun je in principe gewoon in jaarrekeningen en die hebben gewoon transparant inzichtelijk te zijn.

[0:23:49] Daar spreken we ook alle leden binnen POV-raad op aan.

[0:23:52] Zet die dingen gewoon online op je website.

[0:23:55] Dat is een plicht.

[0:23:56] Dank.

[0:23:57] We gaan naar de heer Stoffer.

[0:23:59] Dank voor de bijdrage.

[0:24:03] Ik ben benieuwd of er goede voorbeelden bekend zijn qua gerichte bekostiging.

[0:24:14] En als dat zo is, wat volgens u de factoren waren die tot succes leiden?

[0:24:19] En als het er totaal niet is, dan is het er niet.

[0:24:21] Dan houdt het op.

[0:24:21] Maar ik ben benieuwd of u daar iets over zou kunnen zeggen.

[0:24:27] Voorbeelden in Nederland niet zozeer.

[0:24:29] Voorbeelden in het buitenland mogelijk wel.

[0:24:31] Wat we hebben gezien bijvoorbeeld in Ierland de afgelopen jaren is dat zij op de PISA ontzettend laag scoorden.

[0:24:38] Daar hebben ze vanuit de overheid echt aangegeven er moet meer nadruk komen op de basisvaardigheden.

[0:24:45] Daar gaan we structureel middel op zetten enerzijds, anderzijds.

[0:24:49] Via de lump sum opsturen, niet via subsidies.

[0:24:54] Min of meer een lump sum waarbij in ieder geval duidelijk is aangegeven... ...wij kijken naar het gehele kind en we willen dat elk kind beter het gaat doen ten aanzien van de basisvaardigheden.

[0:25:05] En we hebben de afgelopen jaren in Ierland gezien dat daar het echt veel beter gaat.

[0:25:10] In Nederland zijn die voorbeelden er niet.

[0:25:14] We merken in Nederland dat we heel erg kijken naar een onderdeeltje van het kind, waarbij de ene subsidie na de andere subsidie of misschien een stukje gerichte bekostiging naast de basisbekostiging ervoor moet zorg dragen dat wij als onderwijs het kind daadwerkelijk goed bedienen.

[0:25:31] Helaas.

[0:25:33] Vervolgvraag van de heer Stoffer.

[0:25:35] Ja, dank voor het antwoord.

[0:25:37] Het was wel mooi om even over de grens te kijken.

[0:25:39] En denkt u dat zo'n voorbeeld als het Ierland voor ons ook toepast?

[0:25:43] Zou dat ook hier kunnen helpen, zeg maar?

[0:25:45] Of zegt u van ja, de context in een ander land leidt er altijd wel toe dat het net daar misschien wel werkte en hier niet?

[0:25:54] Ik denk dat het belangrijk is dat we kijken wat we hier in Nederland hebben en wat we hier zien is dat we nu nog een basisbekostiging hebben.

[0:26:02] Ongelooflijk veel subsidies.

[0:26:04] Uiteraard kan een gerichte bekostiging daar misschien enige rust geven door een hele hoop subsidies te vervangen door een stukje gerichte basis of een gerichte bekostiging.

[0:26:20] Maar dan moet het niet een onderdeeltje zijn van.

[0:26:23] En op het moment dat je 2% moet gaan verantwoorden en die 25% ook nog eens apart moet verantwoorden, dan kun je niet het kind als geheel bedienen.

[0:26:32] Maar dan ben ik gewoon als directeur alleen maar bezig met het verantwoorden of aanvragen voor subsidies.

[0:26:38] Of het verantwoorden van de gerichte bekostiging of het verantwoorden van de reguliere basisbekostiging.

[0:26:46] In plaats van dat we de tijd en de aandacht echt aan het kind kunnen besteden.

[0:26:52] Dank.

[0:26:53] Dan gaan we naar mevrouw Armoet.

[0:26:55] Ja, het sluit misschien wel aan op het laatst gegeven antwoord.

[0:26:57] Maar mijn vraag is in eerste instantie aan de heer Ten Wolde.

[0:27:01] Omdat een van de doelen van dit wetsvoorstel is om die administratieve lasten te verlagen.

[0:27:05] En tegelijkertijd bestaat wel het risico dat er juist nieuwe bureaucratie ontstaat.

[0:27:10] Want je moet blijven verantwoorden voor plannen en activiteiten...

[0:27:14] En ik ben benieuwd hoe u daar als schooldirecteur naar kijkt.

[0:27:17] Verwacht u daadwerkelijk dat in de dagelijkse praktijk dit wetsvoorstel betekent dat u zich minder bezig hoeft te houden met administratie?

[0:27:27] Dank voor die vraag.

[0:27:30] Ik zie een constante verantwoordingsstroom in mijn werk.

[0:27:38] En die verantwoordingsstroom heb ik in eerste plaats... naar al mijn kinderen op mijn school.

[0:27:41] Ik heb al die kinderen goed onderwijs te bieden.

[0:27:43] En die wil ik in de ogen kunnen kijken en die wil ik kunnen aangeven... wij doen vandaag wederom het allerbeste voor jou.

[0:27:49] In de tweede plaats wil ik dat mijn tijd gaat naar mijn collega's... die met die kinderen mogen werken en elke dag daar het verschil maken.

[0:27:56] Als schoolleider ben ik vanuit een cyclus altijd bezig met plannen.

[0:28:01] Een jaarplan, een schoolplan, een activiteitenplan, noem het maar op en we zijn daarmee bezig.

[0:28:07] Vanuit het werken met specialisten binnen mijn school werken we aan betekenisvolle taalbeleidsplannen, betekenisvolle rekenbeleidsplannen, maar misschien nog wel veel mooier een betekenisvol burgerschapsbeleidsplan.

[0:28:19] Daar gaat onze energie naartoe.

[0:28:21] Als er een wet naast komt te staan... waarbij we deze gerichte bekostiging apart moeten gaan verantwoorden... en apart moeten gaan aanpakken...

[0:28:31] uitleggen in allerlei extra documenten, in extra plannen of in extra verantwoording... en laat staan gaan meten wat het effect allemaal is... dan voelt dat echt als iets erbij.

[0:28:41] Wat niet bijdraagt in mijn beleving aan het primaire proces.

[0:28:45] Wat niet bij gaat dragen aan kindgeluk.

[0:28:48] Dus voor mij zou dat een verswaring voelen die niet nodig is.

[0:28:51] Want we hebben die plannen al.

[0:28:52] We maken die plannen al.

[0:28:53] En ik zou u dan ook willen vragen om daar goed naar te kijken en om die verzwaring niet op de werkvloer te leggen.

[0:29:01] En dat sluit ook wel aan wat er afgelopen jaar in de staat van het onderwijs stond.

[0:29:06] Het belang van de schoolleider is essentieel.

[0:29:09] Geef de schoolleider meer rust.

[0:29:10] Zorg dat de schoolleider primair met zijn taak bezig kan zijn.

[0:29:14] Uit mijn hoofd was 40% van de schoolleiders ervaart een bepaalde maat van werkdruk.

[0:29:21] Als we extra systemen gaan optuigen waarbij we verantwoording moeten gaan afleggen over bepaalde gerichte bekostiging, dan weet ik zeker dat die werkdruk alleen maar zal toenemen en dat leidt ons af van ons primaire proces.

[0:29:35] Ik zie nog een aanvulling van de heer De Bruyne.

[0:29:37] Nou, ik zit even te denken, daar werd ook gevraagd om een goed voorbeeld.

[0:29:39] Het interessante is, als bestuur... los van alle documenten die wij lezen en beoordelen... bezoeken wij ook regelmatig gewoon lessen.

[0:29:48] Wij beoordelen niet, maar wij kijken wel.

[0:29:49] Interessant is, toevallig is dat alweer een jaar of wat geleden... bij de Petterflat waren de rekenresultaten toch wel wat negatief.

[0:29:57] En dat werd ook gemeld.

[0:29:58] Wij komen hier niet goed uit.

[0:30:00] Er is een systeem opgetuigd om veel meer in op vaste uren in de dag te rekenen.

[0:30:00] Er uiteindelijk Nou,

[0:30:05] Waardoor er over de hele school werd gerekend dat er ook veel meer met niveaugroepen kon worden gewekt.

[0:30:09] Dat had best een groot impact op de organisatie.

[0:30:12] En het kostte ook gewoon wat extra middelen.

[0:30:15] waarvan wij als bestuur zeggen, nou prima, werk het maar uit.

[0:30:17] Ga er maar mee door.

[0:30:18] En uiteindelijk zie je dat na twee jaar die resultaten vele malen beter zijn.

[0:30:22] Dat deel je ook met elkaar.

[0:30:23] Nou dat zijn dingen, dat zijn goede voorbeelden... die er ten tijde van de basisvaardigheden zijn uitgevoerd.

[0:30:29] Want er waren gewoon meer mensen nodig om dit mogelijk te maken.

[0:30:31] En we zullen, dat blijft gewoon echt het hoofddoel van... ook dit punt van die richting bekostiging... moeten werken aan die basisvaardigheden.

[0:30:40] En die opdracht nemen wij zeer serieus.

[0:30:42] En als we ons daarover moeten verantwoorden...

[0:30:44] Dan ben ik daar zeer wel toe bereid.

[0:30:46] Altijd.

[0:30:46] Op allerlei manieren.

[0:30:49] Dank.

[0:30:49] Nog een vervolgvraag van mevrouw Armoet.

[0:30:51] Dan gaan we nog tijd hebben voor een tweede ronde vragen.

[0:30:53] En ik begin bij mevrouw Rodekerk.

[0:30:59] Ik denk eigenlijk dat het een best eenduidig verhaal is.

[0:31:03] En dat er dus ook wel veel vragen al gesteld zijn.

[0:31:08] In die zin zou ik eigenlijk meer een open vraag willen stellen.

[0:31:10] Wat wilt u ons meegeven?

[0:31:12] Wellicht zaken die nog niet genoemd zijn.

[0:31:14] Want ik hoor natuurlijk heel duidelijk vanuit verschillende sprekers.

[0:31:18] Structureel bekostigen voor structurele taken.

[0:31:21] Ik hoor ook heel erg een onderlicht gevoel van overladenheid.

[0:31:24] Wat dan meespeelt.

[0:31:25] Waarvan gezegd wordt, zorg nou dat dat niet meer wordt.

[0:31:29] Daarbij zou ik wel denken, we hebben nu die subsidies, daar gaan we dan hiermee wel vanaf.

[0:31:33] Dus in die zin zou je zeggen, het zou niet meer de administratie moeten opleveren, maar wel minder.

[0:31:37] Alleen ik hoor eigenlijk vooral de oproep, maak het gewoon meteen dan structureel.

[0:31:42] Zijn er nog aanvullende zaken waarvan jullie zeggen, let hierop bij de behandeling van dit wetsvoorstel?

[0:31:47] Dat is een open vraag.

[0:31:48] Iedereen?

[0:31:49] Iemand?

[0:31:50] Wie zijn groepen voelt voor nog een...

[0:31:54] Ik zou nogmaals willen pleiten, maakt dit soort dingen onderdeel van gewoon de reguliere planvorming?

[0:32:00] Stel daar dan eisen aan van de reguliere verantwoordingssystematiek.

[0:32:03] Dat is absoluut wat ik zou wensen.

[0:32:06] En nog één onderdeel wat ik ook lees, net ook in de presentatie zag, wat is de rol van de MR?

[0:32:10] Nou die heeft, ik heb het net ook uitgelegd, die heeft best een grote rol ook in je keuzes die je maakt.

[0:32:17] Een mooi voorbeeld is de werkdrukmiddelen.

[0:32:19] Die gaan ook in een aparte financiering.

[0:32:23] In die zin dat je daar met de MR moet overleggen.

[0:32:25] Prima, daar zijn we helemaal niet tegen.

[0:32:27] Maar je ziet wel dat het een soort schijnwerkelijkheid is... of je daar jaarlijks andere keuzes zou kunnen maken.

[0:32:32] Want als je die keuze met elkaar één keer als team gemaakt hebt...

[0:32:34] ...voor die werkdrukmiddelen om bijvoorbeeld te zeggen... ...we hebben zoveel onderwijsassistenten of zoveel conciërges.

[0:32:39] Dan kun je niet het jaar erop zeggen, we gaan het een beetje anders doen.

[0:32:42] Dus het idee van doordat je het dan transparant als los onderdeeltje met een MR gaat overleggen... ...dan wordt het allemaal beter.

[0:32:48] Nee, die MR moet zich uitspreken over het totale plan.

[0:32:52] En dan mag je best inzoomen op de basisvaardigheden.

[0:32:55] Maar niet op dat kleine onderdeeltje.

[0:32:57] Dank.

[0:32:58] De heer Ten Wolde.

[0:32:59] Nou, en ik zou dat graag maar willen aansluiten.

[0:33:01] Vertrouw de schoolleider.

[0:33:03] Vertrouw de schoolleider die elke dag in zijn school staat.

[0:33:06] Want die schoolleider heeft samen met het bestuur uiteindelijk het beste zicht op wat het kind nodig heeft.

[0:33:12] Een grote algemene subsidie.

[0:33:15] Werkt niet voor die kinderen.

[0:33:16] Werkt niet op mijn school.

[0:33:17] Ik vraag echt met klem.

[0:33:21] Vertrouw de schoolleider.

[0:33:22] Die weet wat de specifieke doelgroep nodig heeft.

[0:33:24] En ga vooral niet in incidentele of tijdelijke middelen zitten.

[0:33:28] Want ik moet na twee of misschien drie jaar tegen die medewerker zeggen.

[0:33:31] Die net is ingewerkt.

[0:33:33] Een vertrouwd gezicht is geworden binnen de school.

[0:33:35] Hier stopt het.

[0:33:37] Dat is hartverscheurend.

[0:33:40] Gebruik de gerichte bekostiging op een slimme wijze om te onderzoeken of je iets wilt toevoegen aan de lump sum of niet.

[0:33:48] Bijvoorbeeld de brugfunctionaris.

[0:33:50] Zorg ervoor dat je onderzoekt daadwerkelijk na vijf jaar.

[0:33:54] Het is effectief.

[0:33:56] Op het moment dat het dan effectief is, kun je het voor meerdere scholen via de lump sum in gaan zetten.

[0:34:01] Op die manier wordt hij doelmatig en nuttig besteed.

[0:34:05] Maar ga hem niet af opsplitsen voor onderdelen van de basisvaardigheden.

[0:34:11] Dank.

[0:34:12] We gaan naar mevrouw Moorman.

[0:34:14] Ja, dank voorzitter.

[0:34:16] Inderdaad hebben we volgens mij best een beeld.

[0:34:18] En toch wil ik heel graag, ook omdat u heel erg dicht bij die praktijk zit, daar nog even dieper op ingaan.

[0:34:24] Ik zit gewoon te bedenken, hoe doe je dat nou als schoolleider?

[0:34:27] Dus mijn vraag is ook aan de heer Ten Wolde.

[0:34:30] Als je dan 206 euro per leerling krijgt voor basisvaardigheden, terwijl alles natuurlijk eigenlijk draait in het onderwijs over basisvaardigheden.

[0:34:37] Dat is wat je je leerlingen wil bijbrengen.

[0:34:39] Dus dan krijg je een heel deel uit de lump sum.

[0:34:42] Je krijgt nog een deel uit de gerichte bekostigingen en je moet dat dan verantwoorden.

[0:34:47] Hoe ziet dat er dan in de praktijk uit?

[0:34:50] Ik heb daar gewoon nog heel weinig beeld bij.

[0:34:53] Dank voor de mooie vraag.

[0:34:55] En ik deel eigenlijk uw vraag.

[0:34:58] Want wat wij doen is, we bedenken allerlei plannen.

[0:35:01] We hebben een pot met geld die we kunnen besteden aan betekenisvol onderwijs.

[0:35:05] En vervolgens moet ik gaan beschrijven voor dat ene kind wat ik met die 206 euro heb gedaan.

[0:35:11] Voor 206 euro kan ik niemand aanstellen.

[0:35:15] Voor 206 euro kan ik niet een omgeving rondom een kind creëren die betekenisvol is of waar een kind zich veilig in voelt.

[0:35:24] Als ik al die 206 euro's bij elkaar op zou tellen, dan krijg je een wat hoger bedrag.

[0:35:29] Maar ook dat bedrag is onvoldoende.

[0:35:32] Ik hoor wel eens mensen zeggen, maar dan kun je daar kleinere klassen van maken.

[0:35:35] Voor 206 euro maken wij geen kleinere klassen.

[0:35:40] Dus in mijn dagelijkse praktijk komt het erop neer dat we ons op de juiste manier en op een wettelijk oké manier proberen te verantwoorden.

[0:35:48] Maar dat het een absoluut geknutsel is, een zoektocht is van hoe verantwoord ik precies de 206 euro per kind.

[0:35:56] En dat heeft er ook echt mee te maken dat niet ieder kind hetzelfde vraagt.

[0:35:59] Het ene kind heeft misschien wel baat bij 400 euro en het andere kind lift mee eigenlijk gewoon op de basisvaardigheden die er al liggen.

[0:36:07] Want zoals u dat zegt, basisvaardigheden is een belangrijk onderdeel binnen ons onderwijs, maar ook zeker niet het enige.

[0:36:14] Wij leren binnen onze school samenleven en dat is niet in geld uit te drukken.

[0:36:19] Ja, nog een korte vervolgvraag.

[0:36:22] Ja, maar volgens mij is dit gewoon de kern.

[0:36:23] Want ik hoor de heer De Bruyne net ook zeggen... natuurlijk moet je doelen stellen en moet je wel vragen over het geheel.

[0:36:30] Voldoe je aan de doelen die we hebben?

[0:36:33] Maar alleen is dan zo'n ene kleine financiering... waarbij we de hele tijd zeggen, ja, maar iets moet vanuit de subsidie naar structureel... is het dan niet gewoon veel eenvoudiger om dat toe te voegen aan de lump sum... met hele duidelijke doelen?

[0:36:48] En dat we daar dan kijken of daar wel aan wordt voldaan...

[0:36:54] Ja, daar kan ik een heel eind in mee.

[0:36:56] Waarbij ik wel wil waken dat er nieuwe doelen worden toegevoegd.

[0:37:00] Wij hebben hele heldere afspraken met elkaar binnen onze school waar we aan willen voldoen.

[0:37:06] Waarin we doelgericht met elkaar werken.

[0:37:08] En waarbij we heel betekenisvol en mooi onderwijs en kwalitatief goed onderwijs verzorgen.

[0:37:12] Dus ja, ik ben het helemaal met u eens op dat vlak.

[0:37:17] Stap af van gerichte bekostiging of laat subsidies los.

[0:37:19] Maar zet het gewoon in de basisbekostiging.

[0:37:22] Want het geld kunnen we goed gebruiken om betekenisvol onderwijs te kunnen geven.

[0:37:27] Dank u.

[0:37:27] We gaan naar de heer Van Houwelingen.

[0:37:29] Ja, en dan daarop aanvullend een vraag aan de heer Ten Wolde.

[0:37:31] Maar ik zou eigenlijk iedereen willen stellen.

[0:37:32] Al met al, we hebben nu de briefing gehad en het wetsvoorstel ligt er.

[0:37:36] Dus wij moeten dan straks allerlei dingen gaan afwegen.

[0:37:38] Ik denk dat wij waarschijnlijk wel tegen zijn, maar dat doet er veel even niet toe.

[0:37:41] Maar hoe zou u gewoon al met al, is dit een verbetering of niet?

[0:37:44] Zou u voor of tegen dit wetsvoorstel dan stemmen?

[0:37:47] Dat is toch even, ja.

[0:37:48] Politiek advies wordt gevraagd hier.

[0:37:51] Wie zich vrij voelt om daar iets over te zeggen...

[0:37:53] Het belangrijkste keuze die we daarin kunnen maken is inderdaad structureel geld.

[0:37:57] Want daar kun je FTS op aannemen.

[0:37:59] Op incidenteel geld, daar kun je materieel voor aanschaffen.

[0:38:02] Dus ik zal altijd kiezen voor structurele bekostiging vanuit de Lumsum.

[0:38:06] En ook als we het daarover hebben over de verantwoording daarvan.

[0:38:09] Daarin hebben we altijd met bijvoorbeeld een hoofdlijn van begroting die we afspraken maken vanuit de ministerie van Schapen.

[0:38:15] Alles wordt allemaal wel besproken en ook intern doorgecontroleerd.

[0:38:26] U stelt een hele heldere vraag en dan krijgt u een heel helder antwoord op.

[0:38:30] Daar zou ik tegenstemmen.

[0:38:34] We gaan naar de heer Stoffer.

[0:38:38] Ja, voorzitter.

[0:38:39] Ik zit hier een paar jaar.

[0:38:40] En de allereerste wet die ik ooit deed, ruim acht jaar geleden... toen dacht ik, ik stem tegen...

[0:38:46] Maar dan ga ik altijd eerst weer om het te verbeteren.

[0:38:49] Dus ik heb toen vijf amendementen ingediend en die haalde het wonder bij wonder allemaal.

[0:38:53] Daarna is dat nooit weer gelukt, maar toen heb ik voor die wet gesteld.

[0:38:57] Ja, misschien dat ook ja.

[0:38:59] Maar we kunnen het toch best goed vinden mevrouw Molman.

[0:39:03] Over partijlijnen heen gaat het best goed soms.

[0:39:05] Maar mijn vraag is eigenlijk aan de heer Ten Wolde.

[0:39:07] Stel nu eens dat hij toch aan die wet waar hij dan tegenstemt één ding zou kunnen veranderen.

[0:39:11] Eén amendement zou kunnen dienen.

[0:39:12] Welke zou dat zijn?

[0:39:13] Wat zou de allerbeste verbetering zijn die je denkt, ja, als die dan toch doorgaat, dan moet dit in ieder geval.

[0:39:22] Suggesties voor het abonnementstoffer?

[0:39:23] Wie heeft een... Voor mij zou dat dan zijn, overgang naar een structurele bekostiging.

[0:39:41] Ik zou tegenstemmen, maar dat mag duidelijk zijn.

[0:39:47] Ik zou in ieder geval de afgescheiden of bijna apart gezette planvorming... daar zou ik in alle gevallen zeker niet voor zijn.

[0:39:55] En daarmee automatisch ook de verantwoording die je apart zou moeten doen.

[0:40:07] Ja, en ik zou zeer zeker ook de combinatie maken.

[0:40:10] Ik zou daadwerkelijk kijken als het gaat om basisvaardigheden, maak er een totaalplaatje van in plaats van alleen kijken voor de gerichte bekostiging in het totaaloverzicht en zorgen voor dat het daadwerkelijk bestendigd wordt.

[0:40:24] Niet na vijf jaar stoppen, niet nog vijf jaar verlangen verlengen, maar daadwerkelijk in de wet op laten nemen dat het dan daadwerkelijk ook in de lump sum opgenomen moet worden.

[0:40:36] Dank.

[0:40:37] Gaan we naar mevrouw Armoet.

[0:40:39] Ja, maar misschien kunnen we daar dan langer over praten, want mijn vraag gaat ook over die eerste toepassing van gerichte bekostigingen is de verbetering van basisvaardigheden.

[0:40:49] Maar de bedoeling is dat na die vijf jaar de bijzondere bestedings- en activiteitsverplichtingen vervallen en de middelen eigenlijk zonder die voorwaarden misschien gaan doorlopen.

[0:40:59] Maar ik ben wel benieuwd hoe u daar vanuit de onderwijspraktijk naar kijkt.

[0:41:03] Want er zit ook een bepaalde veronderstelling in dat we binnen vijf jaar zo'n dusdanig verbetering zien dat het goed is.

[0:41:12] Hoe kijkt u daarnaar?

[0:41:15] Dank voor uw vraag.

[0:41:17] U stipt denk ik iets heel wezenlijks aan en als ik tegen een collega moet zeggen na twee jaar ik neem jou in vaste dienst omdat ik zeker weet dat er na vijf jaar structureel wordt gefinancierd, zal voor mij die spanning eraf zijn.

[0:41:33] Alleen die hoor ik nog niet.

[0:41:35] Mogelijk of wellicht komt die in de structurele bekostiging.

[0:41:42] Wat ik verder hoor tijdens de technische briefing is ook het woordje in principe.

[0:41:46] In principe eerst alleen de basisvaardigheden.

[0:41:50] En daar zit natuurlijk ook een volgend haakje.

[0:41:53] Want wanneer gaan we besluiten met elkaar als dit wetsvoorstel al haalt.

[0:41:58] Oké, wanneer is dit een succes en wat is dan het volgende?

[0:42:01] En vervolgens gaan we in mijn beleving toe naar allerlei schotten die onwenselijk zijn binnen ons proces.

[0:42:10] En als het gaat over de basisvaardigheden.

[0:42:13] En er wordt dan gekeken, na vijf jaar zou een stukje basisvaardigheden afdoende moeten zijn.

[0:42:18] Helaas hebben we gezien afgelopen jaren dat dat niet zo is.

[0:42:22] Dat hebben we ook gezien bij de NPO-middelen.

[0:42:24] Ja, het was echt een noodmiddel.

[0:42:26] Maar we zien dat de problematiek er nog steeds is.

[0:42:29] We zien nog steeds dat de jeugdzorg niet op orde is... en dat het onderwijs niet de leerling in de kou laat staan... maar daarentegen een stukje van de opvang doet als leerlingen zes maanden in de wacht zitten.

[0:42:42] Terwijl het daarvoor misschien een maand was.

[0:42:44] En wat we zien is dat we daardoor die zorg en die ondersteuning... ten aanzien van het sociaal-emotioneel welbevinden, de veiligheid, basisvaardigheden...

[0:42:54] ternauwernood op voldoende kunnen krijgen met alle maatregelen en alle jaarplannen die we maken.

[0:43:02] Ik ben er niet van overtuigd dat over vijf jaar onze maatschappij dermate mooi en fantastisch is, dat we dan deze middelen zouden kunnen stoppen en dat we het met een reguliere lump sum af kunnen.

[0:43:13] Helaas is dat de werkelijkheid en dat betekent dat we daarom ook andere keuzes zouden moeten maken.

[0:43:20] Dank.

[0:43:20] Ik kijk even rond of er nog hele belangrijke vragen zijn blijven liggen.

[0:43:25] Dat is niet het geval.

[0:43:25] Dan kijk ik naar onze gast of er nog iets niet gezegd is wat wel gezegd zou moeten worden.

[0:43:29] Nog een laatste harte kreet.

[0:43:31] Volgens mij waren jullie allemaal heel duidelijk in je oproep.

[0:43:34] Dank nogmaals voor jullie aanwezigheid.

[0:43:37] Gaan we zo verder met blok 2.

[0:43:38] Ik stel voor om dat om iets te vervroegen naar 5 voor 12.

[0:43:41] We hebben even snel...

[0:43:46] Ik ben neutraal.

[0:43:47] Ik kijk rond wat daar bredere bezoekers...

[0:43:51] We gaan om 12 uur verder met blok 2, hoor ik hier.

[0:43:53] Dan dank ik iedereen en om 12 uur gaan we verder met het tweede blok.

[0:59:23] Goedemiddag allemaal.

[0:59:24] We gaan beginnen met het tweede blok.

[0:59:26] Bij het wetsvoorstel gerichte bekostiging.

[0:59:29] En de tweede blok zal vooral gaan over het wetsvoorstel op landelijk niveau.

[0:59:33] Ik heet van harte welkom onze nieuwe gasten.

[0:59:35] Ik zal ze even kort aan u voorstellen.

[0:59:37] Het is de heer Henk Haagort van de voorzitter van de VO-raad.

[0:59:41] Dan hebben we Frank Koelen van de Academie Vakvereniging Schoolleiders.

[0:59:45] Dan hebben we Henrik de Moel, algemeensecretaris van de Algemene Onderwijsbond.

[0:59:50] En Rob van Veldhoven, directeur van Infinite Financieel.

[0:59:54] De Kamerlijnen hebben steeds dezelfde vijf als u net heeft gehoord, dus die kent u inmiddels.

[0:59:59] Ik geef u ook de kans daarna

[1:00:00] om even kort een introductie te geven en daar gaan we gewoon over op de vragen en een interactief gesprek.

[1:00:05] Mag ik beginnen bij u, meneer Agort?

[1:00:08] Ja, graag.

[1:00:09] Dank u wel, voorzitter.

[1:00:09] En ik doe dat ook namens de collega's van de PO-raad.

[1:00:14] Allereerst ben ik heel erg blij dat de Kamer zich zo verdiept in dit wetsvoorstel.

[1:00:18] Daar is ook alle reden toe.

[1:00:19] Dat blijkt al tot nu toe en dat zal ook straks blijken.

[1:00:24] We zijn ook blij overigens wel met de hoofdlijn die dit kabinet uitzet.

[1:00:27] Namelijk minder subsidies, een eindemakende subsidie confetti...

[1:00:30] Daar vragen we met elkaar al jaren om en er wordt ook serieus werk van gemaakt.

[1:00:35] We zijn minder blij met het wetsvoorstel gerichte bekostiging.

[1:00:39] Eigenlijk kan de overheid, als ze die beweging wil inzetten, kiezen uit twee smaken.

[1:00:43] Het kwam ook even terug in de toelichting die vanmorgen door de ambtenaren werd gegeven.

[1:00:48] Je kan kiezen voor reguliere bekostiging.

[1:00:50] Dat heeft drie kenmerken.

[1:00:51] Je krijgt het automatisch.

[1:00:53] Er is een grote mate van vrijheid hoe je het besteedt en je doet het gewoon via de reguliere verantwoording.

[1:00:59] En dan kennen we binnen die reguliere bekostiging eigenlijk twee smaken.

[1:01:03] Alle scholen krijgen het, dat bedrag per leerling.

[1:01:05] Of je krijgt het omdat je een bepaald kenmerk voldoet.

[1:01:08] Je hebt bijvoorbeeld meer leerlingen met een bepaalde achterstandscore.

[1:01:12] En het is bijvoorbeeld heel mooi om te zien dat dit kabinet voornemens is om de subsidies die school en omgeving heten en brugfunctionaris en schoolmaaltijden, om die om te zetten naar zo'n reguliere bekostiging, een aanvullende bekostiging die je automatisch krijgt.

[1:01:26] Daar zijn we heel blij mee.

[1:01:27] In de sector voorkomt heel veel administratieve lasten.

[1:01:30] De andere vorm die je hebt is een subsidie.

[1:01:32] Dat heeft ook drie kenmerken.

[1:01:34] Je moet het aanvragen, je moet het apart verantwoorden en het is tijdelijk.

[1:01:38] Je zou denken dat de subsidiebasisvaardigheden omgezet zou worden, als je dan moet kiezen tussen die twee, in reguliere bekostiging.

[1:01:47] Je krijgt het automatisch, want het is een taak van alle scholen.

[1:01:50] OCW of de staatssecretaris suggereert met dit wetsvoorstel dat er nog een tussenweg is.

[1:01:57] En ik doe echt mijn best om te lezen of die tussenweg er is, maar ik geloof het niet.

[1:02:02] Ik lees bijvoorbeeld in de memorie van toerichting dat er gevraagd kan worden... en dat bleek ook vanmorgen om je te verantwoorden met een plan van aanpak.

[1:02:09] Dat lijkt toch wel heel erg op een aanvraag.

[1:02:12] Een activiteitenverslag, dat je bewijsstukken zou moeten kunnen leveren... zoals lesroosters of presentielijsten, facturen...

[1:02:19] Dus dat lijkt heel erg op een subsidie.

[1:02:23] En ik lees ook dat het geld niet automatisch, het werd ook door onze voorgangers gezegd, niet automatisch in de lump sum komt.

[1:02:30] En bovendien dat individuele scholen ook pas na vijf jaar weten of er geen geld wordt teruggevorderd.

[1:02:36] Als ik gerichte bekostiging lees en het ziet eruit als subsidie en het klinkt als subsidie en het werkt als subsidie, dan is het volgens mij gewoon subsidie.

[1:02:49] En dan moeten we daar ook verder geen schijnvertoning van maken.

[1:02:52] Nou dacht ik, ik had het vorige stukje afrondend.

[1:02:56] Nou dacht ik als uw Kamer dat wil, dan wilt u dat niet omdat u de verantwoordingslasten van schoolleiders en leraren wilt vergroten.

[1:03:03] Dan wilt u dat omdat er behoefte is aan meer sturing.

[1:03:05] Dit hele wetsvoorstel is begonnen met een IBO, werd vanmorgen ook genoemd.

[1:03:12] Dat ging over sturing in het funderend onderwijs.

[1:03:15] Maar eigenlijk zeiden de ambtenaren vanmorgen in de technische briefing, ja u moet niet denken dat dit over sturing gaat.

[1:03:21] Ja, dus ik ben een beetje van mijn apropos.

[1:03:24] Want ook alle gesprekken tot nu toe hadden wij ook het idee... dit gaat over sturing.

[1:03:28] Dan kun je het nog hebben over de illusie van sturing.

[1:03:30] Of je met 200 euro binnen zo'n groot overig bedrag... echt stuurt op basisvaardigheden.

[1:03:35] Maar het gaat dus blijkbaar niet over sturing.

[1:03:37] En mijn vraag is waar het dan wel over gaat.

[1:03:41] Die is nog niet beantwoord.

[1:03:43] Maar basic zou ik zeggen... we hebben het hier over een vorm van subsidie.

[1:03:47] Want het moet gewoon verantwoord worden...

[1:03:50] aparte activiteiten bijgemaakt worden.

[1:03:52] En het is helemaal niet zeker dat je het houdt.

[1:03:56] Dank u wel.

[1:03:56] Dank voor uw bijdrage.

[1:03:57] Dan gaan we naar de heer Koelen.

[1:04:00] Dank u wel, voorzitter.

[1:04:02] Namens AVS bedankt voor de gelegenheid om ons perspectief op dit wetsvoorstel te geven.

[1:04:07] We hebben ook een position paper daarvoor ingeleverd.

[1:04:11] Voorzitter, schoolleiders zijn dagelijks bezig om samen met hun teams het beste onderwijs voor kinderen te verzorgen.

[1:04:17] En bekostiging moet hier vooral ondersteunend aan zijn.

[1:04:20] Daarom pleiten wij er ook voor dat die bekostiging zoveel mogelijk een structureel karakter heeft en dus ook onderdeel is van de lump sum.

[1:04:29] Op deze wijze kunnen schoolleiders ook dat meerjarig beleid vormgeven en op die manier sturen op die kwaliteit van onderwijs.

[1:04:35] Gerichte bekostiging zou kunnen helpen, zeker in tijdelijke zin, als het om tijdelijke impulsen gaat, om vernieuwing of innovatie.

[1:04:45] Maar niet als een oplossing om snel tot verbetering van onderwijskwaliteit te komen.

[1:04:52] Er werd net ook al gezegd, niet iedere school heeft immers dezelfde uitdagingen.

[1:04:56] Dat maakt ook dat beschikbare bekostiging anders wordt ingezet binnen scholen.

[1:05:01] De schoolleider, mijn voorgangende spreker refereerde daar ook al aan, de schoolleider weet dus geen ander wat er nodig is binnen de school en voor de specifieke populatie van die school.

[1:05:12] Een school die basisvaardigheden bijvoorbeeld al goed op orde heeft, kan juist behoefte hebben aan extra professionalisering op een ander vlak dan de brugfunctionaris die bijvoorbeeld net genoemd werd.

[1:05:22] Dus wij zouden dan ook graag zien dat er bijvoorbeeld binnen dit wetvoorstel ruimte komt om daar waar het al goed gaat op dit onderwerp ook de ruimte is om door de scholen een andere invulling te geven aan de middelen.

[1:05:36] Geef schoolleiders samen met de teams de ruimte om daar professionele keuzes in te maken.

[1:05:42] Voorzitter, er is ook al gesproken over de administrieve lasten.

[1:05:44] Het wetsvoorstel gerichte bekorsteling beoogt weliswaar minder subsidies en minder administrieve last.

[1:05:49] En dat doel onderschrijven we uiteraard.

[1:05:51] AVS ziet echter ook de risico's als het gaat om de administrieve verplichtingen die nu aan dit wetsvoorstel zijn verbonden.

[1:05:58] Als we subsidieaanvragen vervangen door nieuwe plannen, registraties en verantwoordingsverplichtingen...

[1:06:03] Dan verminderen we niet de bureaucratie, we geven het alleen een andere naam.

[1:06:07] Ik hoorde het mijn collega hier net ook zeggen.

[1:06:10] Die tijd kan een schoolleider zeker beter gebruiken aan onderwijskundig leiderschap en aan schoolontwikkeling.

[1:06:17] We vinden het dus cruciaal dat de positie van de schoolleider ook in dit wetsvoorstel een centrale plek krijgt.

[1:06:23] En de schoolleider moet op die manier ook de inhoudelijke opgave, de onderwijsinhoudelijke opgave, de personele keuzes, professionalisering en die beschikbare middelen in samenhang kunnen afwegen.

[1:06:34] Wij vragen u eigenlijk om drie dingen.

[1:06:36] Ten eerste zorg voor structurele bekostiging, voorspelbare bekostiging en inderdaad ook met het structurele blijvende karakter daarvan.

[1:06:45] En gebruik alleen gerichte bekostiging waar dat aantoonbaar echt nodig is.

[1:06:49] Het tweede is dat we de verantwoordingsbureaucratie echt klein willen houden.

[1:06:53] Stuur dus op doelen en resultaten en verder niet op administratieve bewijsstukken.

[1:06:57] En ten derde geeft die schoolleider een volwaardige positie in de verdeling van deze middelen of de inzet van deze middelen.

[1:07:04] Want schoolleiders dragen de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van hun school.

[1:07:08] Voorzitter, tot slot.

[1:07:09] Wie meer grip op onderwijskwaliteit wil, moet niet alleen sturen op geldstromen, maar vooral de schoolleider in positie brengen met zijn teams.

[1:07:16] Dank u wel.

[1:07:17] Dank voor uw bijdrage.

[1:07:19] We gaan naar de heer De Moel namens de Algemene Onderwijsbond.

[1:07:22] Dank u wel, voorzitter.

[1:07:23] En nogmaals bedankt voor de uitnodiging, ook aan de leden van de Kamer.

[1:07:28] Mijn naam is Henrik de Moel.

[1:07:29] Ik ben 17 jaar lang docent geschiedenis en maatschappijleer geweest in het mooie Groningen.

[1:07:33] En nu alweer een jaar of tien in het nadrukvestuur van de Algemene Onderwijsbond.

[1:07:37] Waar ik op dit moment de sector MBO doe, maar hiervoor deed ik het VO.

[1:07:40] Dus dat sluit ook aan.

[1:07:41] Ik heb trouwens ook nog ongeveer vijftien jaar in de medezeggenschapsraad van de school gezeten waar ik zat.

[1:07:44] Dus ik ken alle, heel veel partijen zijn aan tafel geweest.

[1:07:47] Dan denk ik van gewoon dat, of aan het woord geweest, gewoon dat verhaal komt me bekend voor.

[1:07:50] Of herken ik uit de eigen praktijk.

[1:07:54] Ik wil eigenlijk even beginnen met een...

[1:07:56] Een klein beetje ander onderwerp.

[1:07:59] Ik spreek natuurlijk heel veel collega's binnen mijn werk en ik krijg van heel veel plekken het geluid dat de reguliere bekostiging zoals die nu plaatsvindt eigenlijk niet voldoende is om het onderwijs vorm te geven zoals we dat willen in dit land.

[1:08:11] Ik krijg daar echt heel veel zorgwekkende signalen over.

[1:08:13] Ik krijg veel collega's die te maken hebben met reorganisaties, krimp, aanpassing van taakbeleid.

[1:08:18] Dus daar zit voor mij een hele grote zorg.

[1:08:22] Vooral omdat ik zie dat het de druk op het primaire proces enorm vergroot.

[1:08:27] Het lijkt een beetje buiten deze discussie vallen, maar valt hij eigenlijk niet.

[1:08:30] Als het inderdaad zoals een van mijn voorgesprekers, een van de voorgesprekers zegt, eigenlijk gaat over sturing.

[1:08:36] Want ik kan me inderdaad niet aan die indruk onttrekken dat het debat stiekem gaat over sturing.

[1:08:42] En daar hebben wij ook een heel duidelijke mening over als AOB.

[1:08:46] Want wij vinden het lump sum systeem zoals het bestaat eigenlijk niet zo'n heel goed systeem.

[1:08:50] Omdat wij vinden dat er eigenlijk onvoldoende grip is...

[1:08:54] vanuit de Kamer of vanuit de overheid op wat er eigenlijk in die school gebeurt en dat er ook niet voldoende hekjes staan om het primaire proces.

[1:09:01] Dus daarom waren wij in eerste instantie eigenlijk wel een voorstander van dit voorstel, omdat het zeker een stap is om wat meer grip te krijgen.

[1:09:09] Want als ik mensen in de vorige ronde hoor zeggen van je moet het geld aan ons overmaken en vertrouwen dat het goed komt, dat klinkt heel mooi, maar we weten in de praktijk dat het niet altijd zo gaat.

[1:09:19] En dat geldt in het sector PO, VO, maar geldt ook zeker in het sector MBO.

[1:09:23] We weten dat uit ervaring.

[1:09:25] Dus ik snap heel goed de wens van de staatssecretaris... en van de overheid en van de Kamer om wat meer grip te krijgen... op wat er nou in die scholen gebeurt.

[1:09:33] En is dit...

[1:09:35] Wetsvoorstel dan geweldig?

[1:09:37] Nou ja, ik denk dat het niet zo is.

[1:09:38] Deze zon misschien geweldig is.

[1:09:40] En misschien heeft het wel meer dan vijf amendementen nodig om het geweldig te maken.

[1:09:46] Maar dat wil niet zeggen dat de gedachte erachter niet een logische gedachte is.

[1:09:50] Dus we worstelen volgens mij met die vraag.

[1:09:52] Maar als ik me zou moeten beperken tot dit wetsvoorstel en de dingen die wij zien die minder...

[1:09:58] ...geweldig zijn.

[1:09:59] Dan zou ik zeggen... ...maak ons wat zorgen over de rol van de medezeggenschap.

[1:10:02] Daar werd in het verleden ook al iets over gezegd.

[1:10:06] Want het is niet helemaal duidelijk... ...of in alle gevallen de medezeggenschap nodig is... ...en of het dan om een advies- of een instemmingsrecht gaat.

[1:10:11] Nou, daar zou nog even... ...naar gekeken moeten worden.

[1:10:14] En een zorg die wij hebben... ...is... ...stel je gaat op basisvaardigheden... ...nu extra geld inzetten... ...maar het zou bijvoorbeeld ook op teenscholing kunnen zijn...

[1:10:26] dan bestaat het risico dat de schoolleider... of de school geld wat nu in de reguliere bekostiging zit... aan andere dingen gaat uitgeven omdat er nu een subsidie binnenkomt.

[1:10:36] Of extra geld binnenkomt.

[1:10:38] En als dat extra geld wegvalt na vijf jaar... dan wordt het geld niet meer op die manier uitgegeven.

[1:10:44] Dus hoe voorkom je nou dat als er geld aan professionalisering wordt uitgegeven... in het kader van een gerichte bekostiging... dat het budget niet leeggehaald wordt op een andere plek?

[1:10:53] Dus dat is een beetje de...

[1:10:55] De zorg die wij hebben, dat zijn de twee grote zorgen.

[1:10:58] Ik zie uit naar het verdere gesprek.

[1:11:00] Dank voor je bijdrage.

[1:11:01] Dan gaan we tot slot naar de heer Van Veldhoven.

[1:11:05] Voorzitter, dankjewel.

[1:11:06] Bedankt dat we uitgenodigd zijn vanuit Infinite Financieel.

[1:11:11] Ik zit me eigenlijk met misschien maar twee petjes aan tafel.

[1:11:13] Ik ben bestuurder geweest in het VO, sinds 1 juli actief geworden binnen Infinite Financieel.

[1:11:20] Wat wij doen is, wij begeleiden met name in funderend onderwijs, samenwerksverband en kinderopvang, besturen stichtingen op controle en bedrijfsvoering in het onderwijs.

[1:11:31] En wat wij zien is dat er heel veel ambities zijn binnen schoolbesturen, door iedereen aangevuld vanuit de overheid, vanuit stakeholders.

[1:11:38] Dat moet omgezet worden naar beleidsrijke begroting en vervolgens moet het geïmplementeerd worden in de klas.

[1:11:43] Wij helpen besturen om die stappen te zetten.

[1:11:48] En als we dan naar de gerichte bekostiging kijken, dan zijn wij wees zeer terughoudend met deze gerichte bekostiging.

[1:11:56] En wat ik vanochtend ook hoorde, we hebben eigenlijk een soort driela.

[1:11:58] We hebben één, rechtmatigheid van middelen.

[1:12:01] Twee, de doelmatigheid.

[1:12:03] En waar ik steeds meer op hoor is dat we willen sturen op de doeltreffendheid.

[1:12:07] En dat is wat in die klas gebeurt.

[1:12:09] En de vraag is, in hoeverre kun je als overheid op die doeltreffendheid sturen?

[1:12:13] Heeft dat met vertrouwen te maken?

[1:12:15] Heeft dat met mensen in positie brengen te maken?

[1:12:19] Want het gaat over onderwijs verbeteren.

[1:12:21] En die onderwijs verbetering zit in de klas.

[1:12:22] En dat is de doeltreffendheid.

[1:12:24] En ik denk als we gerichte bekostiging gaan toepassen, dat we een soort van drieledige spanning kennen.

[1:12:30] Eén is extra voorschriften beperken de ruimte voor bestuurders.

[1:12:34] Nou, vanochtend, terwijl ze het ook al even vertelt, als je extra geld krijgt, zit je dan in de denklijn van dat geld moet ik op een andere manier uitgeven, terwijl het een integraal plan is.

[1:12:43] OP0, wat straks al benoemd is.

[1:12:45] En twee is onderwijsresultaten, doeltreffendheid, heeft niets met een soort subsidie te maken.

[1:12:50] Dat heeft alles met elkaar een integraal plan te maken.

[1:12:53] En hoe meer integraal we gaan werken, hoe beter uiteindelijk het onderwijs in de klas gerealiseerd kan worden.

[1:12:59] En ten derde, wat ik in funderend onderwijs zie, en mijn voorland ligt in het mbo en het hbo, is dat wij allemaal veel ambities hebben in dat funderend onderwijs.

[1:13:10] En dat er steeds meer bij komt.

[1:13:12] En kunnen mensen dit allemaal wel aan?

[1:13:13] Kunnen mensen en personeelsleden dit allemaal verwerken?

[1:13:16] En kunnen ze dat gaan toepassen totdat het in de klas geïmplementeerd wordt?

[1:13:20] Dus de doeltreffendheid daarin.

[1:13:22] Dus voorzitter, wanneer is gerichte bekostiging verantwoord?

[1:13:26] En eigenlijk hanteren wij voor onszelf daar een soort drie toetsvragen.

[1:13:29] Eén is de noodzaak.

[1:13:31] Wat levert gerichte bekostiging nou feitelijk echt op?

[1:13:34] Wat mijn collega Henk al zei is, is het iets anders dan subsidies of noemen we het alleen anders?

[1:13:40] Dus wat moet het echt opleveren?

[1:13:42] Tweede, uitvoerbaarheid.

[1:13:44] Is het uitvoerbaar de scholen, maar is het ook te volgen in de verantwoording daarvan?

[1:13:48] Wat moet je allemaal optuigen terwijl eigenlijk allerlei plannen al lopen die in een andere verantwoordingslijn zitten?

[1:13:53] En uiteindelijk de verantwoordelijkheid.

[1:13:56] Wie is waar verantwoordelijk voor en is de verantwoordelijkheid voor de doeltreffendheid niet bij de besturen en bij de schoolleiders en uiteindelijk bij de docenten?

[1:14:04] Dus voorzitter, behoud de lump sum als basis voor samenhangende keuzes en duurzame onderwijsverbetering.

[1:14:09] Laat gerichte bekosting echt uitzondering blijven alleen bij aantoonbare meerwaarde, uitvoerbaarheid en een passieve verdeling bij die verantwoordelijkheden.

[1:14:18] Dank.

[1:14:19] Ook dank voor uw bijdrage.

[1:14:21] En het gaat ook vast tot vragen leiden vanuit de Kamer.

[1:14:23] En ik begin weer met mevrouw Rodekerk namens D66.

[1:14:28] Dank, voorzitter.

[1:14:31] Ik heb het IBRA-rapport er nog even op nageslagen.

[1:14:33] En daar staat inderdaad die gerichte financiering natuurlijk genoemd als een instrument... die best wel wordt uitgelicht ook in het rapport om tot meer sturing te komen.

[1:14:42] Dus ik denk dat de constatering van de heer Hagoord dat betreft klopt.

[1:14:47] Dus de vraag is...

[1:14:50] Om meer te sturen.

[1:14:52] Vervolgens is dus nu de zoektocht van, is dat via deze manier wenselijk of kan je dat beter op andere manieren doen?

[1:15:00] Ik denk wel dat de heer Moel ook aangeeft van ja, dat gevoel dat er dus te weinig grip is.

[1:15:04] Dat is denk ik wat hier onderliggend aan was vanuit de Kamer of vanuit het ministerie.

[1:15:08] Kan hij ook reageren op die reflectie van de heer Hagort ten aanzien van de sturing dat het daaraan bij zou moeten dragen?

[1:15:17] En wat zijn dan de onderdelen van het wetsvoorstel waarvan hij wel denkt dat dat daar wenselijk voor zou zijn?

[1:15:24] Want dat hoorde ik hem wel zeggen.

[1:15:26] De heer De Moel.

[1:15:27] Ja, dankjewel.

[1:15:28] Sorry, dank u wel.

[1:15:33] Het is al te ingewikkeld als ik op Henk moet reageren.

[1:15:35] Nee hoor.

[1:15:36] Kijk...

[1:15:38] Over het algemene punt ook.

[1:15:39] Nee, dat is prima.

[1:15:40] Waarom denken wij dat dit wel degelijk op sturing gaat helpen?

[1:15:45] Misschien is dat dezelfde reden waarom heel veel van de bestuurders allemaal zeggen dat het een heel slecht idee is.

[1:15:49] Als ik hem even omdraai.

[1:15:52] Kijk, in Nederland...

[1:15:53] Ik loop al wat langer mee in het onderwijsveld en ook in het bestuurlijke onderwijsveld.

[1:15:57] Ik zat bij de...

[1:15:58] Toen minister Slob bekendmaakte dat de NPO-gelden er kwamen.

[1:16:01] Wij vonden dat trouwens niet een heel verstandig idee.

[1:16:03] In ieder geval niet de manier waarop het toen ging.

[1:16:05] Dat had ook te maken met het feit dat wij dachten van dat is zoveel geld, daar gaan mensen allerlei dingen mee doen terwijl het tijdelijk geld is.

[1:16:10] En dat is ook gebeurd.

[1:16:12] Het is twee haakjes.

[1:16:17] Nee, er is geen enkel onderwijssysteem in de hele wereld waar schoolbesturen zoveel vrijheid hebben als in het Nederlandse onderwijsstelsel.

[1:16:25] Uit alle onderzoeken van de OESO blijkt dat ook.

[1:16:32] Ierland werd net als voorbeeld genomen.

[1:16:34] Ierland kent geen lump sum.

[1:16:36] In Ierland krijg je als school leraren toegewezen... als je bijvoorbeeld een bepaald aantal leerlingen hebt.

[1:16:41] Dan krijg je vanuit het ministerie gewoon het oude Nederlandse systeem.

[1:16:44] Wat wij vroeger kenden hier.

[1:16:46] Zo werkt het in Ierland.

[1:16:47] Daar kan dus ook heel direct gestuurd worden.

[1:16:50] Die wens om meer sturing... Ja, nogmaals, die snap ik wel.

[1:16:55] Wat er in dit...

[1:16:58] in het voorstel zit wat daar naartoe werkt.

[1:17:01] Misschien is het A slechts de naam, gerichte richting daarin.

[1:17:06] En in de tweede plaats denk ik hetgeen dat het uitstraalt.

[1:17:13] Het is gewoon een poging van de minister, en zo zie ik het echt, om die grip in het onderwijs meer te krijgen op die vrijheid van die schoolbesturen.

[1:17:24] Nogmaals, is het ideaal?

[1:17:25] Nee, dat denk ik niet.

[1:17:26] Wij waren liever een paar stappen verder gegaan.

[1:17:29] Maar goed, dit is voor ons een soort tussenstap daarin.

[1:17:32] Dus zo beoordelen we het ook.

[1:17:35] Dus we kijken meer naar de stap in het proces waar het staat dan in het verdsvoorstel zelf.

[1:17:42] Als ik dat enigszins duidelijk uitleg.

[1:17:46] En dit leidt uiteraard ook tot weer een reactie van de heer Aaghoort zelf.

[1:17:49] Gaat uw gang.

[1:17:50] Nou, ook omdat mevrouw Rodekerk zegt, verwijst ook naar het IBO.

[1:17:54] En volgens mij laat dat IBO, en die kijkt 15, 20 jaar terug, en die zegt aan de ene kant is er die vrijheid.

[1:18:00] Dus de overheid heeft heel veel ruimte, ook via de Lumsum, aan schoolbesturen gegeven.

[1:18:04] Maar uiteindelijk is er ook altijd een soort gebrek aan vertrouwen geweest.

[1:18:08] Dus het is ook met de andere hand heel veel toezicht toegevoegd.

[1:18:12] Sturing, wetgeving, inspectie, einddoelen.

[1:18:16] We kennen het, het rapport staat er vol van.

[1:18:18] Zozeer dat de conclusie van dat rapport is sturingsoverload.

[1:18:22] Dus niet sturingstekort, maar sturingsoverload.

[1:18:25] Daarom zijn wij blij dat dit kabinet voornemens is om het aantal subsidies...

[1:18:30] Terug te dringen, er zijn nog wel meer dingen die we met elkaar terug kunnen dringen, overbodige wetgeving, regelgeving.

[1:18:36] Maar de analyse van ons Nederlandse stelsel is niet gebrek aan sturing, maar teveel elkaar tegenwerkende sturing.

[1:18:42] En heel veel deskundigen ook aan deze tafel zeggen, kies nou consequent voor één model.

[1:18:47] Kies voor.

[1:18:48] We geven die vrijheid aan.

[1:18:51] We vertrouwen de schoolbestuurder en de schoolleiders.

[1:18:53] Natuurlijk met binnen allerlei voorwaarden.

[1:18:55] Maar doe dat consequent.

[1:18:56] Of doe het andersom.

[1:18:57] Dat kan ook.

[1:18:58] Dat wij voor elke uitgave een bonnetje naar Den Haag sturen.

[1:19:00] Hebben we ook ooit gehad.

[1:19:02] Ik denk...

[1:19:03] Aansluitend bij mijn collega, in dit tijdsgevricht zouden sommige schoolbesturen dat best wel willen.

[1:19:08] Als je energierekening oploopt, maar je krijgt geen nieuw onderwijsgebouw, kun je dat bonnetje niet naar Den Haag sturen.

[1:19:13] Voor mij is dat een bespreekbaar alternatief, maar doe niet het slechtste van twee werelden.

[1:19:18] Daar zitten heel veel bestuurders mee, daar zitten heel veel schoolleiders mee en daar voegt dit wetsvoorstel iets niet gewenst aan toe.

[1:19:27] Misschien kan ik daarop aanvullen.

[1:19:29] Wij merken vanuit onze adviseurs die bij veel stichtingen zitten, ook dat er heel veel werk zit in het verantwoorden weer naast het normale verantwoordingslijn die loopt.

[1:19:39] En net mijn collega bestuurder die hier zat, die vertelde heel mooi hoe we de verantwoording in Nederland hebben ingericht.

[1:19:45] Maar door allerlei subsidies, door allerlei andere geldstromen, wat daar van capaciteit voor nodig is om dat weer te verantwoorden naast de normale lijn die we hebben.

[1:19:52] Eigenlijk zou die tijd en die energie moeten gaan in onderwijs en tijd naar het kind in de klas.

[1:20:00] Op dit moment werk ik in het mbo.

[1:20:08] U weet ongetwijfeld net zoals ik dat 45% van de

[1:20:11] van het personeel in het MBO onderwijsondersteunend is en niet voor de klas staat.

[1:20:16] Ik heb het even opgezocht voor de Groningse scholengroep van de collega die hier in de eerste ronde zat.

[1:20:22] Ook daar is het percentage OOP of OBP in directie zit boven de 35% inmiddels.

[1:20:30] Dus ook in het, dat is een stichting die vooral PO en VO heeft, zie je dat 35% van het personeel

[1:20:35] niet voor de klas staat, om het zo maar even te zeggen.

[1:20:38] Terwijl uiteindelijk dat het doel van de school is.

[1:20:39] Dat zien we eigenlijk in alle sectoren.

[1:20:41] We zien het percentage stijgen.

[1:20:45] Dus je kunt ook met elkaar concluderen... dat het huidige model een beetje aan het vastlopen is.

[1:20:49] Nog afgezien van alle bijkomende eisen... die we tegenwoordig aan het onderwijs en aan de leraars stellen.

[1:20:53] Maar als ik de heer Haaghoort hoor zeggen... dat hij wil praten over het fundamentele andere systeem... nou, je kunt me altijd bellen.

[1:21:02] Maar we zijn wel met elkaar aan het vastlopen...

[1:21:04] in dit systeem.

[1:21:05] Dat is wel een conclusie die ik zou durven stellen.

[1:21:08] Dank.

[1:21:08] We gaan naar mevrouw Moorman.

[1:21:12] Ja, voorzitter.

[1:21:14] Kijk, dit is de derde ronde eigenlijk.

[1:21:16] We hebben wetenschappers gehad, we hebben het veld gehad... en nu hebben we u hier, waarvoor heel veel dank.

[1:21:24] Maar AOB probeert een beetje enthousiast te zijn.

[1:21:28] Was dat in eerste instantie?

[1:21:29] Maar eigenlijk hoor ik alleen maar...

[1:21:32] Heel veel kritiek.

[1:21:34] En wij zitten hier ook omdat we goede wetgeving moeten maken.

[1:21:37] Dus het doel van sturen, daar hoor ik eigenlijk iedereen enthousiast over.

[1:21:42] Maar iedereen zegt ook, maar met deze manier stuur je helemaal niet.

[1:21:46] Dan moet je dat op een andere manier regelen.

[1:21:48] Want ik hoor eigenlijk niemand die zegt, we zouden niet grip moeten krijgen op kwalitatief beter onderwijs.

[1:21:55] En dat is ook waar wij het op willen beoordelen.

[1:21:58] Hoe helpt deze wet nou schoolleiders en leraren beter onderwijs?

[1:22:02] Ja, het heeft een mooi titel, gerichte bekostiging.

[1:22:05] Maar het is het dan eigenlijk ook helemaal niet.

[1:22:07] En dit is nog een wet die voortkomt uit toen minister Wiersma hier... Nou, kabinetten vallen hier nogal snel.

[1:22:15] Dus dat is best alweer een tijd geleden en wat kabinetten geleden.

[1:22:19] Maar dan zie je daaraan wel hoe lang het duurt voordat je wetgeving maakt.

[1:22:22] Dus er werd net door mijn collega Stoffer gevraagd...

[1:22:25] Zijn er amendementen om dit te repareren?

[1:22:28] Ik heb eigenlijk een veel fundamentelere vraag.

[1:22:30] Moeten we niet met een andere wet komen?

[1:22:34] U bent geen wetgever, dus ik wil u daar niet meteen mee confronteren.

[1:22:37] Maar ik hoorde toch wel twee vragen, voorzitter.

[1:22:40] Eerst aan de heer Koele, die zegt...

[1:22:42] We zouden het dan binnen dit wetsvoorstel anders willen besteden.

[1:22:47] Maar ja, dat is het fundament van dit wetsvoorstel.

[1:22:50] En dan heb ik ook een vraag aan de heer de Mol van de AOB.

[1:22:55] Want ik begrijp dat hij zegt wij willen wat meer grip hebben.

[1:22:59] Waar gaat het dan naartoe?

[1:23:00] Maar zou dat dan niet veel meer in een doel moeten worden gezet?

[1:23:04] Of de doelen die we al hebben beter controleren?

[1:23:10] We beginnen met de heer Koelen.

[1:23:12] Ja, dank voor uw vraag.

[1:23:14] Kijk, dit wetsvoorstel ziet erop dat iedereen natuurlijk deze middelen gaat krijgen.

[1:23:19] Dat is anders dan bij een subsidie waarbij het een keuze is of je daar een aanvraag voor doet natuurlijk.

[1:23:22] En dat betekent ook dat de scholen dit geld gaan krijgen die misschien al best wel heel ver zijn in de kwaliteit van onderwijs en dus ook in de basisvaardigheden die ze op orde hebben.

[1:23:33] Dan wordt het een soort van kunstje om te gaan verantwoorden waar dit geld dan aan besteed gaat worden.

[1:23:38] Je kan het proberen natuurlijk nog beter te maken, maar er is op een gegeven moment denk ik ook een plafond.

[1:23:43] Maar misschien zijn er wel andere dingen in die school die juist wel opgepakt moeten gaan worden.

[1:23:47] Dus waar zit dan de flexibiliteit om dit geld zo functioneel mogelijk in te zetten voor die scholen?

[1:23:53] Dat is waarom ik het benoem.

[1:23:59] De heer De Bol.

[1:24:02] Dank u wel voor de vraag.

[1:24:05] Ik weet niet of doelen duidelijker opschrijven en doelen controleren de oplossing is.

[1:24:08] Volgens mij zou het veel meer werkzaam zijn als je... En dat gaat eigenlijk... Goed, ik heb al gezegd over de lumpzin wat ik al gezegd heb.

[1:24:16] Maar ik denk dat je daar veel meer schotten in moet aanbrengen.

[1:24:19] Je moet gewoon zorgen dat de middelen maar aan bepaalde dingen uitgegeven kunnen worden.

[1:24:23] En dat die keuzevrijheid die er nu bestaat gewoon te ver gaat.

[1:24:26] Omdat je...

[1:24:29] Dat er altijd redenen zijn.

[1:24:30] Of het zijn te bedenken waarom iets niet precies gebeurd is.

[1:24:33] Of waarom het anders moet.

[1:24:34] Of waarom het straks wel weer beter gaat.

[1:24:35] De enige manier om ervoor te zorgen dat het merendeel van het geld ook daadwerkelijk aan het primaire proces besteed wordt.

[1:24:43] En dat het inderdaad die leraar in de klas die het verschil maakt.

[1:24:46] Dat hij voldoende tijd heeft.

[1:24:47] Dat hij goed opgeleid is.

[1:24:48] Dat hij tijd heeft om zichzelf te professionaliseren.

[1:24:50] Dat het geld ook gewoon echt daar naartoe gaat.

[1:24:52] En dat het niet toegaat naar de energierekening.

[1:24:54] Of dat het niet toegaat naar de...

[1:24:58] ...dat we ook niet de kinderen in de kou hebben zitten.

[1:25:00] Maar die keuzevrijheid die zo groot is... ...en waar aan de ene kant heel veel verantwoording voor nodig is... ...om dat goed te kunnen hebben.

[1:25:12] Dus het feit dat die stafbureaus zo uit te voegen groeien... ...en dat al die scholen aan het fuseren zijn... ...omdat ze dan hopen op die manier die stafbureaus bij elkaar te kunnen voegen... ...omdat daarna nog een manier is om enigszins te bezuinigen.

[1:25:22] Maar wat dan toch ook weer niet altijd helpt.

[1:25:25] Wat we zien in alle sectoren...

[1:25:29] Als je al kiest voor een systeem van lump sum, en ik zet mijn nadruk op als, dan zul je toch echt daar schotten in moeten gaan zetten om te voorkomen dat, nou ja, om zeker te zijn dat die middel op de goede plek terecht kan.

[1:25:47] Natuurlijk.

[1:25:48] Ja, een korte volvraag met een nadruk op kort.

[1:25:51] Dus als u een vraag stelt, dan mag het.

[1:25:53] Mijn vraag was nogal lang.

[1:25:56] Maar hoe kijkt de heer De Moel dan naar integraliteit van het onderwijsproces?

[1:26:00] Want dat was precies de reden van het invoeren van het lump sum.

[1:26:03] Je zegt al, een leraar wil niet in een koude klas zitten.

[1:26:07] Dus hoe combineren we dat, de integraliteit van het onderwijsproces en tegelijkertijd de schotten?

[1:26:16] Ik ben historicus van oorsprong.

[1:26:20] Waarom de lump sum is ingevoerd was niet vanwege de integraliteit van het onderwijsproces.

[1:26:23] De lump sum is ingevoerd omdat het ministerie van Financiën geen zin had in een open eindregeling waarbij scholen

[1:26:30] als ze iets nodig hadden, een bonnetje konden sturen en het toegekend moest worden.

[1:26:33] Dat is de reden dat wij een lump sum systeem hebben.

[1:26:35] Het is gewoon een manier om vooraf budgetten te kunnen vaststellen... en als er op de ene plaats kosten aan het toenemen zijn, zie ik de energierekening... dan kun je die op een andere manier... is het het probleem van de schoolbestuur om dat op te lossen.

[1:26:47] Dus het is eigenlijk een soort deal geweest... waarbij financiën een soort voorspelbaarheid kregen... schoolbesturen heel veel ruimte kregen... en de docent eigenlijk de...

[1:26:58] De spons die er tussenin zit, die uitgevrongen wordt als er ergens een probleem zit.

[1:27:05] En dat is verkocht als integraliteit en het in kunnen spelen op lokale omstandigheden.

[1:27:10] Maar als je terugkijkt naar hoe het gesprek gevoerd is... dat is de reden geweest dat we nu met een lump sum systeem zitten.

[1:27:16] En dan ben ik op zich best een voorstander van een integraal systeem... en goed nadenken over wat je met elkaar aan het doen bent in een school.

[1:27:23] Maar de hoeveelheid plannen die we met elkaar aan het schrijven zijn...

[1:27:26] En hoeveelheid blijdstukken die er gemaakt worden in elke school, maar te kunnen verantwoorden wat er nou precies gebeurt en waarom dat goed is of niet goed is.

[1:27:32] En wat het betekent voor een collega.

[1:27:34] Ik sprak gisteren een collega die een inspectiebezoek heeft waarop zij moet kunnen aantonen dat zij op dossierniveau van alle leerlingen les aan het geven is en aan het differentiëren is.

[1:27:44] Wat in de theorie heel erg mooi klinkt, maar als jij 300 leerlingen hebt per week is het...

[1:27:49] Vrij ingewikkeld om van alle leerlingen in je hoofd te hebben wat het dossier is.

[1:27:53] En ook nog eens een keer daarop differentiëren te kunnen lesgeven.

[1:27:58] Ik dwaal er enigszins af.

[1:27:59] Maar het lump sum systeem heeft zoveel verantwoording neergelegd bij de schoolbesturen.

[1:28:05] En daardoor ook bij de collega's.

[1:28:07] Want die moeten ook voldoen aan de dingen waar het schoolbestuur aan moet voldoen.

[1:28:10] Dat het me helemaal niet verbaast dat collega's met handen in het haar het onderwijs ontvluchten.

[1:28:16] Is er nog een aanvulling hier?

[1:28:18] Ja, een aanvulling en nog ingaande op de vraag van mevrouw Moorman.

[1:28:22] Kijk, een lumsum met schotten is geen lumsum.

[1:28:24] En een lumsum met schotten zonder ventiel maakt dat je in koude klassen zit.

[1:28:27] Dus ik ben ook historicus, ik ben het met je historische analyse eens, maar...

[1:28:35] Dus punt.

[1:28:36] Ik wil nog even ingaan op hoe moet dan wel gestuurd worden.

[1:28:39] Want de afgelopen jaren zijn we denk ik heel breed met elkaar eens geworden dat het werken aan basisvaardigheden en het verbeteren daarvan ontzettend nodig is.

[1:28:47] En daar is ook echt, het werd ook vanmorgen genoemd, daar is ook echt sturing bijgekomen.

[1:28:51] Er is een standaard aan het inspectiekader toegevoegd, OP0, waar alle scholen aan moeten voldoen.

[1:28:56] De voorbeelden werden vanmorgen genoemd.

[1:28:57] Je komt niet weg als schoolbestuurder als school als je geen integraal taalrekenbeleid hebt of op burgerschap.

[1:29:03] Er zijn hier kerndoelen vastgesteld die helderder en duidelijker zijn.

[1:29:07] Er wordt gewerkt aan duidelijke referentieniveaus.

[1:29:09] Er is een wettelijke eis aan burgerschap, ook een basisvaardigheid.

[1:29:13] Dus misschien moet je het probleem ook niet drie keer willen oplossen.

[1:29:16] We hebben met elkaar iets in gang gezet waar scholen heel hard aan werken.

[1:29:20] En dit is eerder een bedreiging van de integrale manier van werken die nu net opgestart is, dan dat er iets aan toegevoegd wordt.

[1:29:27] Dank.

[1:29:27] Ik sta nog op de heer Van Veldhoven met een aanvulling.

[1:29:31] Kijk, de lump sum is natuurlijk...

[1:29:33] De integraliteit is daar enorm voordeel bij.

[1:29:37] Als je een school als bestuur wil besturen... dan heb je totaal inzicht nodig.

[1:29:42] Wat doe je op financiën?

[1:29:43] Wat doe je op onderwijskwaliteit?

[1:29:44] Wat gebeurt er in de klas?

[1:29:45] Hoe is je versie-ambitieplan gerealiseerd?

[1:29:48] En juist dat kun je met je lump sum in je diversiteit... maar ook in je lokaliteit kun je daar heel duidelijk op sturen.

[1:29:55] Dat is een heel groot voordeel.

[1:29:57] En wat wij zien vanuit controle en bedrijfsvoering is

[1:30:00] dat je daar vanuit de breedste zin, vanuit ambitie tot en met de realisatie in de klas, dat je dat in beeld brengt en daar juist op kan sturen.

[1:30:06] Dus de hoeveelheid sturing en de verantwoording die naar het onderwijs is gekomen, blokkeert eigenlijk de ruimte die je dan hebt met elkaar om veel meer de totale integraliteit aan te pakken en daarop te interveneren als bestuurzijnde.

[1:30:21] Dank.

[1:30:22] We gaan naar de heer Van Houwelingen.

[1:30:23] Ja, dank.

[1:30:24] Ik heb een vraag voor de heer Koele.

[1:30:26] U schrijft in uw position paper, en het is uit mijn hart gegrepen, ik denk dat het heel goed is, u pleit voor de sterke positie van de schoolleider.

[1:30:34] En daar zou ik willen vragen, kunt u dat misschien concretiseren, misschien specifiek, want we hebben bij de vorige wetsbehandeling, vrij veilig onderwijs, misschien is het natuurlijk te horen gekomen,

[1:30:41] We hebben twee oude mensen daarvoor ingediend.

[1:30:43] Die waren ons aangeleverd door het schoolregister om dus schoolleiders de wettelijke taken te omschrijven in de wet.

[1:30:48] En ook om dus het schoolplan te laten vaststellen eigenlijk door de schoolleiding in plaats van het schoolbestuur.

[1:30:52] Zoals we zien, hoe kijkt u daar tegenaan?

[1:30:54] Tegen die ideeën en wat denkt u zelf?

[1:30:57] Dank u wel voor de vraag.

[1:31:00] Wij zijn het heel goed plan om de schoolleider een sterke positie te geven.

[1:31:03] Zeker ook als het gaat over de verantwoordelijkheid voor het schoolplan.

[1:31:08] Juist op schoolniveau kan er heel goed meerjarig beleid gemaakt worden... ...voor passend bij de populatie, passend bij de context van de school.

[1:31:17] En de schoolleider kan daar invulling aan geven.

[1:31:19] Binnen sommige besturen is er zo'n grote diversiteit...

[1:31:21] aan het type scholen en type leerlingen wat op die scholen zit, dat we inderdaad vinden dat dat op het niveau van de schoolleider meer georganiseerd zou moeten worden.

[1:31:32] Ook die verantwoordelijkheid daar neergelegd zou moeten worden.

[1:31:35] Dat betekent dus ook voor een deel van de financiën dat daar ruimte moet zijn voor die schoolleider om dat

[1:31:42] in te zetten voor die meerjarige doelen.

[1:31:47] Dus ik deel een mening om die schoolleider inderdaad sterker in positie te brengen.

[1:31:54] Ik ben geen voorstander van het wetsvoorstel zoals het er nu ligt, maar als het er komt zou ik daar inderdaad meer ruimte voor willen voor de schoolleider om daar lokaal dus invulling aan te geven.

[1:32:04] Dan gaan we naar mevrouw Armoet.

[1:32:07] Ik twijfel welke vraag ik stel, maar hopelijk hebben we nog een rondje.

[1:32:10] Het gaat wel lukken, ja.

[1:32:12] Je ziet toch dat de Kamer soms wanhopige pogingen doet... om meer grip te krijgen op de onderwijskwaliteit.

[1:32:21] En dat dat vaak in de vorm van wetgeving of regels terugkomt.

[1:32:24] Er werden net al wat voorbeelden genoemd.

[1:32:26] Het doel van dit wetsvoorstel is ook om die basisvaardigheden te verbeteren.

[1:32:31] Volgens mij zien we allemaal dat dat wel heel hard nodig is.

[1:32:34] Maar ik ben benieuwd in hoeverre u ziet dat in de praktijk...

[1:32:36] Dat scholen onvoldoende investeren in die basisvaardigheden omdat er geen afdwingbare bestedings- en activiteitsverplichtingen zijn.

[1:32:48] Of ligt het probleem ergens anders?

[1:32:49] En zo ja, dan ben ik benieuwd waar u denkt dat het probleem ligt.

[1:32:52] Ik heb nu niet gericht een vraag gesteld aan iemand, maar misschien dat iemand zich geroepen voelt om deze vraag te beantwoorden.

[1:32:57] Ik zie dat dat het geval is, ja.

[1:33:00] Dank u wel voor de vraag.

[1:33:03] Ik noemde net al een paar voorbeelden waardoor er wel veel meer gericht gestuurd wordt.

[1:33:08] Ik denk dat een van de problemen die we wel hebben is dat er ook nog de vraag is hoe komen leerlingen tot leren?

[1:33:13] En daar gaat iets aan vooraf.

[1:33:17] Er is een toenemende zorgvraag, ondersteuningsvraag in scholen...

[1:33:22] Mijn collega de Mol noemde net het aantal niet-leraren in de school.

[1:33:26] Nou, de snelst groeiende functie in scholen... dat zijn mensen die in de ondersteuningsstructuur voor de zorg voor leerlingen werken.

[1:33:33] En dat doen schoolbesturen niet omdat ze minder leraren willen.

[1:33:35] Dat doen schoolbesturen omdat ze denken als we willen werken aan basisvaardigheden... dan is de voorwaarde wel dat leerlingen tot leren kunnen komen... doordat ze niet in hun hoofd vol zitten met de problemen thuis... maar ruimte hebben om te leren.

[1:33:48] En je zou je wel de vraag kunnen stellen of het hele funderend onderwijs op dit moment toereikend gefinancierd wordt om en de tekorten aan de zorgkant op te lossen, we noemden de jeugdzorg, en te werken aan de basisvaardigheden.

[1:34:01] Dus dan gaat het niet over de bekostigingsvorm, dan gaat het over de toereikendheid van de bekostiging.

[1:34:09] Ja, daar sluit ik me bij aan.

[1:34:10] En daarbij denk ik dat er een aantal fundamentele problemen ook zijn in de zin van dat we veel te veel bij het onderwijs neerleggen ook.

[1:34:18] Waardoor de ruimte om te focussen op basisvaardigheden en andere belangrijke kerndoelen onder druk staat.

[1:34:26] Naast natuurlijk het personeelstekort wat hier ook zeker niet aan bijdraagt.

[1:34:30] Er werd net ook even gerefereerd in het vorige debat over internationale vergelijking.

[1:34:38] Ik heb het voorrecht gehad om in best wel wat landen onderwijs te mogen bekijken.

[1:34:41] En wat me daar opvalt is dat juist wij in Nederland best wel heel veel kwaliteit hebben en het helemaal nog niet zo verkeerd doen qua onderwijs.

[1:34:48] Maar dat we de boel vooral heel erg...

[1:34:50] Dicht regelen, micromanagen, te weinig ruimte geven aan de professionals, de schoolleiders met hun teams om echt te komen tot de kern van waar moeten wij aan werken voor onze kinderen op onze school.

[1:35:03] En er zijn mooie voorbeelden op te halen, maar ik denk dat de grote lering voor mij daaruit is, is dat we hier denken dat we teveel op hoog niveau al kunnen sturen en regelen.

[1:35:12] Dus leg die verantwoordelijkheid lager in de organisaties.

[1:35:16] Dank.

[1:35:17] Er is nog tijd voor een tweede en laatste ronde vanuit de Kamer.

[1:35:19] Dus ik ga gewoon beginnen met mevrouw Rodekerker.

[1:35:21] Dan komt iedereen al één keer aan de beurt.

[1:35:22] Mevrouw Rodekerker.

[1:35:24] Dank.

[1:35:25] Ik wou het even hebben over die verantwoording, want daar zit natuurlijk een element in van verantwoording.

[1:35:30] En de vraag is dan, als je dan verantwoordt, wat gebeurt daar dan vervolgens mee?

[1:35:34] Want anders ben je aan het verantwoorden om het te verantwoorden, zeg maar.

[1:35:36] Dus is er iemand die daar wat meer over kan zeggen, wat de verwachting is dat er dan zou moeten gebeuren met verantwoording of niet?

[1:35:44] Wil het ook echt een effect hebben?

[1:35:49] Mag ik een voorbeeld geven uit een andere sector, als u het niet erg vindt?

[1:35:51] Ik geef een voorbeeld uit het NWO, want daar heb ik zelf bij gezeten.

[1:35:53] Daar hebben we de kennisagenda, ik weet niet of u dat kent, waar er zijn behoorlijke middelen vanuit de OCW beschikbaar gesteld aan de scholen en die scholen moesten dan met hun eigen OR'en plannen maken over wat ze dan gingen doen en doelstellingen en nu werd het na twee jaar...

[1:36:09] Is dat nu geëvalueerd en het loopt tot 2029.

[1:36:13] Blijkt dat op heel veel vanden door de scholen zelfgemaakte en met hun eigen medezeggenschap afgesproken plannen ze het niet halen.

[1:36:20] Soms blijven ze ver achter, soms blijven ze een beetje achter.

[1:36:25] Afgesproken was oorspronkelijk dat er dan naar is gekeken wat doen we dan met het geld, wordt het dan teruggevorderd.

[1:36:28] Maar aangezien het bedrag zo groot was dat de scholen in de problemen zouden komen als het geld werd ingevorderd, gebeurt er niks.

[1:36:35] Dus er is afgesproken, je maakt een plan, daar verantwoord je op.

[1:36:38] En op basis van die verantwoording gaan we kijken of je het geld krijgt.

[1:36:40] Maar ze halen het niet en er gebeurt niks.

[1:36:44] Dus wat is het doel van zo'n verantwoording?

[1:36:46] Het helpt pas als er op basis van die verantwoording ook daadwerkelijk iets gebeurt.

[1:36:51] Want anders is die verantwoording ook een papieren tijger.

[1:36:53] Dan heb je met elkaar voor niks zitten evalueren.

[1:36:58] Ja, en ik denk het is een goede vraag dat u als Kamer ook niet moet onderschatten wat die verantwoording ook met dit wetsvoorstel doet met de professionele relaties in een school.

[1:37:09] Mevrouw Moorman vroeg aan de voorgangers aan deze tafel, aan de schoolleider, hoe werkt dat dan in de praktijk als je apart moet verantwoorden over die 200 euro?

[1:37:16] Het schoolbestuur moet het, want de overheid vraagt het.

[1:37:19] Dus die moet naar de schoolleider en zeggen ik heb een activiteitenplan en een effectrapportage nodig voor deze 200 euro.

[1:37:24] Die schoolleider denkt, nou, dit gaat nergens over, want we hebben een integrale aanpak, maar het moet, want anders worden we gekort.

[1:37:30] Die gaat naar het lerarenteam en die zegt, wil je verantwoorden voor 200 euro wat het effect is op de basisvaardigheden in deze klas?

[1:37:38] Die leraar denkt, neem jij mij nou serieus in mijn vak?

[1:37:41] Het antwoord is ook nee, maar het moet wel.

[1:37:43] Dus het doet iets in de professionele verhouding in de school wanneer we bestuurde schoolleider en leraar op deze manier laten knutselen, gebruik ik een woord uit de vorige ronde, aan een verantwoording die nergens raakt aan de praktijk van het vak.

[1:37:58] Ik zou, en dan pak ik even mijn petje toen er een bestuurder was aan de rol die ik nu heb,

[1:38:04] Wanneer je binnen stichtingen kijkt en je kijkt naar de rol van de controlrol binnen onderwijs, dan vinden we het nog wel lastig wat ik in Nederland zie is om die controlrol door te trekken naar wat gebeurt er feitelijk in die klas.

[1:38:17] Dus wat kunnen we aantoonbaar maken op basis van de ambitie wat we realiseren.

[1:38:21] En het tweede is wat we zien is we zitten heel erg in de PDCA-cyclus.

[1:38:25] terwijl we eigenlijk naar de PDS aan moeten, dus de studie-effecten, de lerende organisatie.

[1:38:31] En daar de tijd en de ruimte en de middelen voor krijgen om dat serieus met elkaar op te pakken.

[1:38:36] En in die andere rol zag ik gewoon, we waren zoveel bezig met het dagdagelijks dingen doen, het verantwoorden dit weer voor elkaar, dat weer voor elkaar, dat je uiteindelijk eigenlijk de tijd en de ruimte mist om daar goed bij stil te staan, om te kijken wat hebben we nu gerealiseerd.

[1:38:52] op basis van de overzicht vanuit die controlerol.

[1:38:55] Maar wat willen we er eigenlijk van leren en wat willen we gaan verbeteren?

[1:38:58] En ik denk dat we die slag, als we die beter met elkaar gaan maken op die twee fronten, dat we een enorm mooie slag kunnen maken waarin de lump sum in de vrijheid van besturen gewoon kan blijven bestaan.

[1:39:09] Voor de kijkers thuis, PDCA, PDSA staat voor?

[1:39:14] Sorry, Plan Do Check Act en Plan Do Study Act.

[1:39:18] Kijk, dank.

[1:39:19] Ik zie nog de heer Koele met de aanvulling.

[1:39:21] Ja, geheel mee eens.

[1:39:22] Maar de verantwoorden zouden wel meer integraal moeten.

[1:39:25] Dus inderdaad niet op één zo'n onderwerp en zo'n klein budget.

[1:39:29] En het risico, dat werd volgens mij in de vorige ronde ook even gezegd... ...het is natuurlijk niet een gegeven dat als we dit geld investeren... ...dat er dan ook bepaalde enorme resultaten bij alle leerlingen zomaar te zien zijn.

[1:39:40] Ik denk dat het veel beter is om dan te verantwoorden op de activiteiten die je hebt gedaan... ...om vooruit te komen.

[1:39:45] Het zijn professionalisering of alle andere...

[1:39:48] Zaken die je doet om die basisvaardigheden te verbeteren.

[1:39:51] Maar niet op harde resultaten.

[1:39:53] En ik vind het dus ook lastig dat als bepaalde dingen niet behaald zijn.

[1:39:55] Natuurlijk, als het geld uitgegeven is aan dingen die niks met basisvaardigheden te maken hebben.

[1:39:59] Dan is het terughalen van geld misschien heel terecht.

[1:40:02] Maar anders gaat het volgens mij heel erg over pastoer.

[1:40:04] Leg uit wat je gedaan hebt met de middelen.

[1:40:07] En niet meer dan dat.

[1:40:08] Dank.

[1:40:09] We gaan naar mevrouw Moorman.

[1:40:11] Ja, veel dank sowieso aan u allen.

[1:40:15] Er ontstaat best wel een helder beeld.

[1:40:18] En ik heb nog een laatste vraag aan de heer Koele, want hij zei heel terecht vind ik, hoe zorgen we er nou voor dat de schoolleider een gelijkwaardig positie heeft?

[1:40:27] Want het blijkt uit heel veel onderzoek ook dat schoolleiders gewoon echt de...

[1:40:31] sleutel zijn naar kwalitatief goed onderwijs.

[1:40:35] En ik heb zelf heel erg het idee dat iedereen vraagt om sturing, waarbij ook een beetje de positie van de schoolleider ten opzichte van het schoolbestuur cruciaal is.

[1:40:48] En wat zou er nou moeten gebeuren om te zorgen dat die schoolleider een stevige positie heeft, maar nog steeds wel integraal kan werken?

[1:40:59] Dank voor uw vraag.

[1:41:00] Daar geef ik graag antwoord op uiteraard.

[1:41:04] Het probleem, en ik spreek wel met name voor het primair onderwijs in dit geval ook... ...is dat de schoolleider eigenlijk geen echte positie heeft.

[1:41:14] Hij speeft overal tussen.

[1:41:16] Hij is niet direct verantwoordelijk voor het strategisch beleid... ...omdat dat in principe bij de besturen wordt neergelegd.

[1:41:22] En ook op resultaatgebied ligt dat daar.

[1:41:27] Maar er is ook geen plek in de wetgeving rondom bijvoorbeeld het stukje toezicht of inspraak.

[1:41:34] Er is ook geen plek in de medezeggenschap.

[1:41:35] Dus ik zou bijna willen zeggen, ga beginnen om de schoolleider ook echt een verankerde plek te geven, zodat die ook...

[1:41:42] rechtstreeks aangesproken kan worden op zijn werkzaamheden en verantwoordelijkheden.

[1:41:48] Dat betekent onder andere het schoolplan wat net aangehaald werd, het zou heel goed zijn om dat alvast rechtstreeks bij de schoolleider te beleggen om daar de verantwoordelijkheid over af te leggen.

[1:41:57] Maar dat betekent ook dat hij misschien wel in de verantwoordelijks driehoek waar nu bestuur

[1:42:02] raad van toezicht en medezeggenschap alleen maar in zitten, dat ook daar de schoolleider gepositioneerd moet gaan worden om structureel onderdeel te zijn van het strategisch gesprek in de organisatie en zelf daarmee die doorvertaling kan maken naar de school.

[1:42:15] Ik denk niet dat het zo is dat het in plaats van het besturen moet, absoluut niet, want ik denk juist dat die samenhang en die samenwerking in het besturen heel goed is.

[1:42:22] Maar ik denk wel dat er meer formele verantwoordelijkheid vastgelegd moet worden voor die schoolleider om ook invulling te kunnen geven aan de lokale context van die scholen.

[1:42:33] Een korte vervolgvraag.

[1:42:34] Heel kort verdiepend.

[1:42:36] Dit vind ik heel helder, zeker ook in relatie tot het antwoord net van de heer Hagort.

[1:42:40] Omdat hij zei, er komt eigenlijk van boven dan steeds meer druk.

[1:42:43] Ik heb het idee dat deze wet eigenlijk het tegengestelde doet van wat u nodig heeft.

[1:42:49] Maar het is een vraag, want anders vul ik het al voor u in.

[1:42:56] Nou ja, dat hangt natuurlijk af van wat de besturen uiteindelijk doen met het geld dat ze krijgen.

[1:43:00] Natuurlijk doen we dit op leerlijk niveau, is het de bedoeling dat dat in de scholen komt.

[1:43:04] Maar ik hoorde in de vorige ronde bijvoorbeeld ook het solidariteitsprincipe waar misschien herverdeling plaatsvindt.

[1:43:11] De vraag is waar heeft dan de schoolleider daar invloed op?

[1:43:14] In hoeverre kan je dus gaan over krijg je dat budget ook echt toebedeeld en mag je daar zelf invulling aan geven?

[1:43:20] Of worden daar op bestuurlijk niveau afspraken over gemaakt of misschien wel een herverdeling gedaan?

[1:43:25] Wat niet wenselijk is natuurlijk, want dan heb je niet de mogelijkheid om met je team samen te kijken van hoe doe ik het nou voor onze leerlingen in deze school beter.

[1:43:35] Overigens wel met de kanttekening die ik net maakte, dat als het natuurlijk al op orde is, dan zou je dat eventueel kunnen doen.

[1:43:39] Maar dan vind ik wel dat dat vanuit de school aangedragen moet worden en niet gezegd moet worden, daar is het al op orde, dus we gaan herverdelen.

[1:43:45] Dus daar zou ik ook een sterkere positie voor willen.

[1:43:50] Dank.

[1:43:51] We gaan naar de heer Van Houdingen.

[1:43:52] Ja, dank.

[1:43:53] Dat interesseert mij ook heel veel.

[1:43:54] We willen ook die sterkere positie hebben.

[1:43:55] Daar hebben we dus die twee amendementen voor ingediend.

[1:43:57] Misschien dat Pro, als we ze weer indienen, er nog een keer naar zou willen kijken.

[1:44:00] Maar mijn vraag is eigenlijk van...

[1:44:02] Want u had net ook over micromanagement.

[1:44:05] In hoeverre is het dan zo dat die schoolleiders misschien... En dan, dat is niet tegen het schoolbestuur gegeven, maar ook vanuit het schoolbestuur...

[1:44:11] onder allerlei druk staan, waardoor ze niet goed zouden kunnen.

[1:44:14] Als dat al zo is, dat is eigenlijk mijn vraag.

[1:44:17] Misschien komt het ook weer vanuit het Rijk en druppelt het door.

[1:44:19] Dat luister ik een beetje in uw antwoord.

[1:44:21] Via die schoolbestuur die het misschien ook niet willen... naar die schoolleiders die er dan weer opgeschreven zijn.

[1:44:26] Hoe zit dat?

[1:44:29] Ik denk dat in veel gevallen dat best wel heel goed gaat en dat die samenwerking juist belangrijk is om samen tot kwaliteit te komen.

[1:44:37] En ik denk inderdaad dat dat doorcijpelt.

[1:44:40] Natuurlijk, de bestuurder heeft uiteindelijk de eindverantwoordelijkheid om de inspectie of richting raad van toezicht de verantwoording af te leggen.

[1:44:47] Maar die kan niet zonder de schoolleider om die informatie op de juiste manier te vergaren en te verantwoorden.

[1:44:53] Dus de schoolleider is daar essentieel in.

[1:44:57] Hoe je dat dan...

[1:44:59] Ik zie geen andere structuur voor, maar er moet vooral een goede samenwerking zijn tussen die schoolleider en de bestuurder.

[1:45:06] Ik denk alleen wel dat de mate waarin de bestuurder verantwoordelijk gehouden wordt, dat zou deels ook vanzelfsprekende misschien bij de schoolleider moeten komen te kiezen.

[1:45:17] Ja, dus ik denk dat het samenspel tussen schoolleider en bestuur is essentieel voor onderwijskwaliteit.

[1:45:23] Ik zou de Kamer, de politiek willen verzoeken om voorstellen die er zijn ook te toetsen op wat doet dat dan in die professionele relatie zoals ik dat net zei.

[1:45:31] Geldt ook voor bijvoorbeeld bepaalde indicatoren van de inspectie hebben wij vaker aan deze tafel gezegd.

[1:45:37] Als een schoolbestuur afgerekend wordt op de doorstroomsnelheid van leerlingen in de onderbouw en je moet daar mee naar je schoolleider en die zegt, ik heb allemaal leerlingen die instromen met achterstanden, ik heb gewoon even langer nodig om ze taal te leren.

[1:45:51] Dan krijg je een ongezonde spanning.

[1:45:54] Dragen nou wetsvoorstellen bij aan die gezonde spanning?

[1:45:57] Solidariteit vind ik een gezonde spanning.

[1:45:59] Als je vier scholen hebt waarvan twee met een heel groot lerarentekort en twee met geen lerarentekort, dan mag je het gesprek voeren over wat betekent solidariteit in onze groep.

[1:46:08] Dat is een gezonde spanning.

[1:46:10] Maar er komt ook ongezonde spanning op de lijn, bijvoorbeeld door dit soort wetsvoorstellen of andere dingen.

[1:46:14] En die moeten we vermijden.

[1:46:18] Korte vervolgvraag.

[1:46:19] Heel interessant.

[1:46:20] Ik begrijp het.

[1:46:21] Maar om het toch even concreet te maken.

[1:46:23] Een voorstel om bijvoorbeeld dat schoolplan te laten vaststellen door de schoolleider.

[1:46:27] En dan hoogste toetsing door het schoolbestuur.

[1:46:30] Of de wettelijke taken van de schoolleider ook in de wet op te nemen.

[1:46:33] Hoe zou je daartegen aankijken?

[1:46:34] Om het toch een beetje concreet te maken.

[1:46:37] Ik zou om te beginnen wel even PO en VO onderscheiden.

[1:46:40] Want er is wel een definitiekwestie.

[1:46:42] Wat is een school?

[1:46:44] De wet is daar niet heel helder over.

[1:46:45] En wat is een schoolleider?

[1:46:46] Maar voorbij dat.

[1:46:48] We kennen het fenomeen van de managementstatuut.

[1:46:50] Daar wordt niet altijd goed invulling aan gegeven.

[1:46:52] Dus dat zou veel beter kunnen.

[1:46:53] Daar is overigens geen wetswijziging...

[1:46:55] Maar ik zou er niet voor staan wanneer de schoolleider dat vaststelt.

[1:47:00] Ik vind dat het in het gesprek tussen het bestuur en de schoolleiding moet ontstaan.

[1:47:03] En niet de ene schoolleider, maar in het collectief juist.

[1:47:06] Om ook die vraagstukken van solidariteit over scholen heen te kunnen beantwoorden.

[1:47:10] Dus faciliteert u het samenspel.

[1:47:13] Maar ga niet schoolleider en schoolbestuurder tegenover elkaar zetten.

[1:47:16] Want dat bederft het samenspel.

[1:47:19] Dank.

[1:47:20] Tot slot mevrouw Armoet.

[1:47:21] Ja, dank u voorzitter.

[1:47:22] Mijn vraag gaat over de systematiek van vijf jaar lang die bijzondere verplichtingen en dat dat na die vijf jaar vervalt en de middelen vervolgens wel kunnen doorlopen.

[1:47:35] En ik ben benieuwd...

[1:47:40] Eigenlijk een paar dingen.

[1:47:41] Kan zo'n tijdelijke periode, denken jullie... daadwerkelijk leiden tot duurzame verbetering van de onderwijskwaliteit?

[1:47:47] En aanvullend ben ik ook benieuwd hoe u denkt onderscheid te kunnen maken... tussen de resultaten van gerichte bekostiging... en resultaten van toch eigenlijk de kerntaken van het onderwijs... die vanzelfsprekend bijdraagt aan de verbetering van basisvaardigheden.

[1:48:06] Ja, een hele mooie vraag en daar zijn wij eigenlijk dagelijks mee bezig met dit soort vraagstukken.

[1:48:13] En dan kom ik toch weer terug op het begin.

[1:48:15] Op het moment dat je gerichte bekosting zo klein is, maar onderdeel uitmaakt van je fundamentele rol die je hebt als onderwijsinstelling...

[1:48:22] Dan kun je, er zijn zoveel parameters die inwerken op wat goed onderwijs is en hoe je resultaten bereikt.

[1:48:29] Dus je kunt onmogelijk, denk ik nu, straks verantwoorden of de gerichte bekosting heeft geholpen tot betere onderwijsresultaten.

[1:48:40] Ik kan het niet mooier maken, denk ik.

[1:48:44] En dan de eerste vraag over die vijf jaar.

[1:48:49] Kijk, u zegt al terecht kan.

[1:48:50] Er zit een voorbehouden in dit wetsvoorstel.

[1:48:52] Dus als ik één amendement zou mogen aanraden is dat die terugvorderbaarheid eruit gaat.

[1:48:58] Want dan gaan scholen echt geen vaste contract op uitgeven.

[1:49:01] En dan moet je dus, het werd vanmorgen ook gezegd, een periode van vijf jaar overbruggen met tijdelijke contracten.

[1:49:06] We zien nu voor het eerst weer in onze sectoren eigenlijk doordat tijdelijke middelen ook aflopen, bijvoorbeeld de NPO-middelen, het aantal vaste contracten stijgen.

[1:49:14] Dat willen we ook allemaal.

[1:49:15] Niemand zit te wachten op een stapeling van tijdelijke contracten.

[1:49:18] Deze vijf jaar gaat zorgen dat er meer tijdelijke contracten komen en daar hebben leerlingen het meeste last van door alle wisselende gezichten in de school en in de klas.

[1:49:31] Nee, daar wil ik me bij aansluiten.

[1:49:32] Die vijf jaar is inderdaad belangrijk, maar daarna moet er ook nog perspectief zijn dat mensen kunnen blijven.

[1:49:38] Want de personeelstekorten zijn groot, we willen mensen zekerheid bieden.

[1:49:42] Daar zoeken we allerlei oplossingen voor om die mensen aan ons te verbinden en dan zou dit inderdaad daar eigenlijk haaks op staan.

[1:49:49] Dank.

[1:49:50] Volgens mij hebben we alle vragen gehad.

[1:49:52] Dat betekent dat ik u allemaal nog één minuut kans geef om een laatste woord te uiten voor dingen die niet zijn genoemd.

[1:49:58] Pak uw kans en begin gewoon het bedrijfje weer bij de heer Hagert.

[1:50:02] Er is al een paar keer afgedwaald van het onderwijs.

[1:50:04] En ik dacht dat meneer Van Houwelingen mij een vraag ging stellen over grote schoolbesturen.

[1:50:08] Dus ik dacht, laat ik daar dan nog afsluitend iets over zeggen.

[1:50:11] Want we hebben geen tijd om uw kamer te informeren over onze sectorrapportage.

[1:50:16] Maar dan zouden wij hebben kunnen laten zien dat grote schoolbesturen de kleinste scholen in stand houden.

[1:50:21] Dus hoe kleiner het schoolbestuur, hoe groter de school.

[1:50:25] Hoe groter het schoolbestuur, hoe kleiner de school.

[1:50:32] Dank.

[1:50:39] Mag de heer Koele nog een laatste woord?

[1:50:40] Iedereen mag nog een laatste woord.

[1:50:44] Ik wil vooral bedanken dat wij deze inbreng hebben mogen doen.

[1:50:48] En ik roep nogmaals op om die positie van de schoolleider hierin echt mee te nemen.

[1:50:52] Zodat er op lokaal niveau echt gekeken kan worden hoe we de kinderen het best verder kunnen helpen.

[1:50:58] Helder.

[1:50:59] De heer De Mol.

[1:51:01] Het is eigenlijk even een parafraas op iets wat Henk gezegd heeft.

[1:51:05] Laat de leraar nou niet het ventiel zijn.

[1:51:06] Het ging over de opmerking over het lump sum en het lump sum zonder ventiel.

[1:51:10] En zei ja, als die kosten voor de verwarming oplopen, dan moet je ergens een ventiel hebben.

[1:51:16] Nou ja, we weten wat het ventiel is.

[1:51:19] Dat is de collega voor de klas.

[1:51:20] Want daar wordt de lucht uitgedrukt of die wordt ingeperkt of het wordt een hoge drukpan.

[1:51:25] Dus als je al dit systeem hebt, laat alsjeblieft de professional voor de klas niet het ventiel zijn in het systeem.

[1:51:32] Dank en dan echt tot slot de heer Van Veldhoven.

[1:51:35] Wanneer we met gerichte bekosting zouden willen sturen of meer grip zouden willen krijgen, zou je eigenlijk anders moeten denken.

[1:51:43] Niet meer grip, maar meer verantwoordelijkheid en vertrouwen daar waar het ligt.

[1:51:50] En laten onderwijsresultaten omhoog gaan door vooral inzicht te krijgen binnen schoolbesturen wat er speelt, tot en met de klas.

[1:51:57] En zorg dat die plan-do-study-act gaat ontstaan en gaat daarop sturen.

[1:52:03] Heel veel dank aan alle gasten, zowel in dit blok als in het vorige blok.

[1:52:06] We gaan dit betrekken bij de verdere wetsbehandeling de komende tijd.

[1:52:09] Het vond mij supergoed om hier een aantal, in ieder geval vandaag, een aantal uur voorbij uit te trekken.

[1:52:13] Veel input gekregen en dit wordt vervolgd bij de verdere wetsbehandeling.

[1:52:17] En dan komen we aan het einde van deze ronde tafel en technische briefing.

[1:52:21] En ik wens iedereen nog een prettige dag.

Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.